অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 37974 634698 509732 2026-09-09T04:40:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634698 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} '''দৰ্শন''' ({{lang-en|Philosophy}}) জ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰাচীন এটি শাখা। ''ফিল’ছফী'' শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ কৰিছিলে গ্ৰীক চিন্তাবিদ থেলচ্। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ সময়ত শব্দটো প্ৰথম ব্যৱহৃত হয়। থেলচ্ এ ফিল’ছফী শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে ''love of wisdom'' অৰ্থাত্‍ জ্ঞানৰ প্ৰতি অনুৰাগ হিচাপে।<ref name="ReferenceA">'''প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ পাশ্চাত্য দৰ্শন''': অধ্যাপক আমিনুল ইছলাম, ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়; শিখা প্ৰকাশনী - মুদ্ৰণ: ২০০২। ''ইতিহাসৰ আলোকত দৰ্শন'', পৃ. ২১</ref> দৰ্শনৰ সংজ্ঞা হিছাপে এই বিষয়টোকেই গ্ৰহণ কৰা যায়। আৰু নিৰ্দিষ্টভাৱে ক’ব গ’লে দৰ্শন জ্ঞানৰ এনে এটা ধাৰা য’ত, মানুহে কিভাবে জীৱন নিৰ্বাহ কৰা উচিত (নীতিবিদ্যা); কোন ধৰণৰ বস্তুৰ অস্তিত্ব আছে আৰু সিহঁতৰ প্ৰকৃতি কি (অধিবিদ্যা); প্ৰকৃত জ্ঞান বুলিলে যি বুজায় আৰু কাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ সঠিক নীতি কি কি (যুক্তিবিদ্যা); এই বিষয়সমূহ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰে।<ref name=":0">{{cite book|author=Quinton, Anthony; ed. Ted Honderich|title="Philosophy". ''The Oxford Companion to Philosophy''|date=1996}}</ref> [[File:Kapitolinischer Pythagoras adjusted.jpg|thumb|পাইথেগাৰাছৰ আৱক্ষ প্ৰতিমূৰ্ত্তি]] ফিল’ছফী শব্দটি প্ৰাচীন [[গ্ৰীক ভাষা]]ৰ পৰা উত্‍পত্তি হৈছে। গ্ৰীক ভাষাত φιλοσοφία (''philosophía'') শব্দটো φίλος (''ফিলছ'': বন্ধু, ভালপোৱাৰ পাত্ৰ) আৰু σοφία (''ছফিয়া'': প্ৰজ্ঞা) শব্দদুটা জড়িত হৈ উত্‍পত্তি হৈছে।<ref>"But philosophy has been both the seeking of wisdom and the wisdom sought." {{cite book|title=Dictionary of Philosophy|author=Dagobert D. Runes|publisher=Kessinger Publishing}} ISBN 1-4286-1310-2</ref><ref>The definition of philosophy is: "1.orig., love of, or the search for, wisdom or knowledge 2.theory or logical analysis of the principles underlying conduct, thought, knowledge, and the nature of the universe." {{cite book|title=Webster's New World Dictionary|edition=Second College}}</ref> ইয়াৰ পৰা স্পষ্টভাৱে বুজা যায় যে, দৰ্শনৰ লগত প্ৰজ্ঞা, আৰু নিৰ্দিষ্টভাৱে ক’ব গ’লে প্ৰজ্ঞাৰ প্ৰতি ভালপোৱাৰ মূল সম্পৰ্ক আছে। জ্ঞান আৰু প্ৰজ্ঞা একেই নহয়। ঘটনা আৰু তথ্য সম্পৰ্কে স্পষ্ট আৰু নিৰ্ভুল ধাৰণাৰ পৰা জ্ঞান লাভ কৰা যায়, কিন্তু [[দাৰ্শনিক]] (যিয়ে দৰ্শন চৰ্চা কৰে সেই ব্যক্তিক দাৰ্শনিক বোলা হয়) কেৱল তথ্যগত জ্ঞানৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ নকৰে। দৰ্শনৰ প্ৰধান কাম্য বিষয় প্ৰজ্ঞা। প্ৰজ্ঞাৰ অনুসন্ধান আৰু চৰ্চাৰ মাধ্যমৰে দৰ্শনে বিকাশ লাভ কৰে।<ref name="ReferenceA"/> আন এক দিশৰপৰা চাবলৈ গ'লে দৰ্শন শব্দটো সংস্কৃত দৃশ ধাতুৰ পৰা আহিছে যাৰ সাধাৰণ অৰ্থ দেখা পোৱা যদিও ইয়াত দৰ্শন শব্দটোৱে গভীৰ তাৎপৰ্য গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াত দৰ্শন মানে মাথোঁ দেখা পোৱাই নহয়, ই সত্যৰ সাক্ষাৎ উপলব্ধি অৰ্থাৎ দৰ্শনৰ জৰিয়তে আমি জগৎ আৰু জীৱনৰ সত্যক উপলব্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰোঁ।<ref name=":0" /> ড° সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণৰ মতে, "দৰ্শন হৈছে বাস্তৱ প্ৰকৃতিৰ তৰ্কমূলক অনুসন্ধান।" (Philosophy is the logical enquiry into the nature of reality.) {{clear}} ==লগতে চাওক== * [[:শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক|কেইজনমান উল্লেখযোগ্য দাৰ্শনিক]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Sister project links|wikt=philosophy|b=Subject:Philosophy|commons=Category:Philosophy|v=School:Philosophy}} * [http://plato.stanford.edu/ Stanford Encyclopedia of Philosophy] * [http://www.iep.utm.edu/ The Internet Encyclopedia of Philosophy] * [https://inpho.cogs.indiana.edu/ Indiana Philosophy Ontology Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131226131817/https://inpho.cogs.indiana.edu/ |date=2013-12-26 }} * [http://philpapers.org PhilPapers] - a comprehensive directory of online philosophical articles and books by academic philosophers * [http://www.wadsworth.com/philosophy_d/special_features/timeline/timeline.html Philosophy Timeline] * [http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=107892646478667659520.0004445545f2b2cffb9ed&ll=47.398349,14.326172&spn=28.597229,79.013672&z=4 Map of Western Philosophers] * [http://philosophyreview.blogspot.com/ Philosophy Magazines and Journals] * {{dmoz|Society/Philosophy/}} * [http://www.journals.cambridge.org/phi Philosophy (review)] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121209115602/http://www.journals.cambridge.org/phi |date=2012-12-09 }} * [http://ocw.nd.edu/philosophy Philosophy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717072803/http://ocw.nd.edu/philosophy |date=2014-07-17 }} – OpenCourseWare from the [[University of Notre Dame]] * [http://www.pdcnet.org/ Philosophy Documentation Center] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/643889/The-Will-to-Believe-and-Other-Essays-in-Popular-Philosophy Popular Philosophy] [[শ্ৰেণী:দৰ্শন]] kp3a6ch78jxtrk5uoe2y2hlfpav7e5m 1 55417 634720 393726 2026-09-09T10:43:16Z ~2026-48839-08 51585 /* পৰিবেশ */ নতুন অনুচ্ছেদ 634720 wikitext text/x-wiki {{প্ৰজেক্ট টাইগাৰ ২.০|স্তৰ৪=হয়}} == বাৰ্তা == '''আমাৰ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহৰ কিছু কথা''' --[[সদস্য:বীৰেণ শইকীয়া|বীৰেণ শইকীয়া]] ([[সদস্য বাৰ্তা:বীৰেণ শইকীয়া|talk]]) 12:23, 23 November 2019 (ইউ.টি.চি.)--[[সদস্য:বীৰেণ শইকীয়া|বীৰেণ শইকীয়া]] ([[সদস্য বাৰ্তা:বীৰেণ শইকীয়া|talk]]) 12:23, 23 November 2019 (ইউ.টি.চি.)--[[সদস্য:বীৰেণ শইকীয়া|বীৰেণ শইকীয়া]] ([[সদস্য বাৰ্তা:বীৰেণ শইকীয়া|talk]]) 12:23, 23 November 2019 (ইউ.টি.চি.) বিদ্যালয়ত শিক্ষা লাভ কৰাটো শিশুৰ বাবে অতি প্ৰয়োজন, কিন্তু এখন বিদ্যালয়লৈ যোৱা আগৰ সময়চোৱাত এটি শিশুৱে কি কৰিব, বা বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ বাবে তেওঁ ইচ্ছুকনে, সাজু হৈছেনে? –ঠিক ইয়াৰপৰাই কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ ভূমিকা কথাষাৰ আহি পৰে। কিণ্ডাৰগাৰ্টেন(Kindergarten) শব্দটো জাৰ্মান ভাষাৰ শব্দ, যাৰ অৰ্থ হৈছে- শিশুৰ বাগিছা(garden for children)। ১৮শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে জাৰ্মানী আৰু ফ্ৰান্স দেশত ইয়াৰ আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল- শিশুসকলক বিদ্যালয়লৈ যাবৰ বাবে সাজু কৰোৱা। অৰ্থাৎ, এই প্ৰচেষ্টাক আমি শিক্ষাদানৰ প্ৰথম প্ৰদক্ষেপ বুলি অভিহিত কৰিব পাৰো। খেলা-ধূলা, গান-গোৱা, ছবি-অঁকা আৰু সামাজিকভাবে সংযুক্ত আচৰণ কৰা আদিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। সাম্প্ৰতিক সময়ত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ সংজ্ঞাৰে অসংখ্য প্ৰতিষ্ঠানত বিভিন্ন প্ৰচেস্টাৰে ৩বছৰৰপৰা ৬ বছৰ বয়সৰ শিশু সকলক শিক্ষা দি থকা দেখা যায়। কে. জি. বা Kindergarten আৰু প্ৰাক্-প্ৰাথমিক বা Preschool শব্দ দুটা বহুতো দেশত একে অৰ্থতে ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। অসমীয়া মাধ্যমৰ বিদ্যালয় সমূহত প্ৰাক্-প্ৰাথমিক, অংকুৰ, মুকুল আদিৰে নামাংকণ কৰা দেখা যায়। যি কি নহওক, ক’ব পাৰি যে প্ৰাক্-বিদ্যালয়ৰ উদ্দেশ্য হৈছে এটি শিশুক বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ আগেয়ে সম্পূৰ্ণভাৱে তৈয়াৰ কৰি লোৱা, বা এনে এখন বিদ্যালয়, য’ত শিশু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বয়স বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ বয়সৰ জোখাৰে অতি কম। ভাৰতবৰ্ষৰ বিভিন্ন ঠাইত ২-৪ বছৰ বয়সৰ শিশুসকলক অন্তৰ্ভূক্ত কৰা দেখা যায়। এখন কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত বিশেষভাবে প্ৰস্তুত কৰা আঁচনিৰ অন্তৰ্গত ৩-৬ বছৰ বয়সৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকোৱা হয়। ইয়াক বিধিগত শিক্ষা(formal education)ৰ প্ৰথম সোপান হিচাপে দেখা যায়। বহুতো বিদ্যালয়ত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন ব্যৱস্থাটো শিশুৰ শিক্ষা আহৰণৰ প্ৰথম অৱস্থা বুলি গণ্য কৰা হয়। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশত ভিন ভিন মানদণ্ডৰ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহৰ অৱস্থান আছে। শিশুৰ বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ বা নামভৰ্তিৰ বয়স দেশ ভেদে বেলেগ বেলেগ। প্ৰায়ভাগতে শ্ৰেণীবোৰ বিভিন্ন নামেৰে ৪ বছৰ বয়সতেই আৰম্ভ কৰা দেখা যায়। আনহাতে বহুতে ইয়াক প্ৰয়োজনীয় বুলি নাভাবে। কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ প্ৰয়োজনীয়তা- ১. কেনেকৈ শিকোৱা হয়ঃ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত শিশুসকলক খেল-ধেমালিৰ মাজেৰে শিক্ষণৰ আভাস দিয়া হয়। তেওঁলোকক বাধ্যতাৰে নহয়- আনন্দ অভিজ্ঞতাৰ দ্বাৰা শ্ৰেণী-কোঠাত তেওঁলোকৰ অৱস্থিতিৰ বিষয়ে অৱগত কৰা হয়। ২. সামাজিক সংযোগঃ নিজা গৃহত সততে লগ নোপোৱা বহুজন লগৰ সমনীয়াক একে সময়তে কাষত পোৱাৰ সৌভাগ্য হয়। কিণ্ডাৰগাৰ্টেনে সামাজিক দক্ষতাৰ উন্নতিৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰে। তেওঁলোকে মুক্ত মনেৰে সমনীয়া স’তে ভাৱৰ আদান-প্ৰদান আৰু বন্ধুত্ব গঢ়াত আগবাঢ়িব পাৰে। ৩. সৃস্টিশীলতাঃ কিণ্ডাৰগাৰ্টেন এনে এখন ঠাই য’ত শিশুসকলে মুক্তভাবে সুবিধা পায় আৰু সৃজনিশীল পন্থাৰে শিকাৰ সুবিধা লাভ কৰে। পৰৱৰ্তি সময়ত শিকনৰ এই সূত্ৰসমূহৰ যোগেদি উচ্চ স্তৰত প্ৰতিস্থা লাভ কৰে। ৪. উচ্চ স্তৰৰ বাবে প্ৰস্তুতিঃ গৃহ পৰিসীমাৰপৰা বিদ্যালয়ৰ পৰিসীমালৈ কৰা পৰিক্ৰমাত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনে শিশুক সহায় আগবঢ়ায়। ঘৰুৱা পৰিৱেশত তেওঁলোকে আন বয়স্ক লোকক মনোযোগ নিদিয়ে। শিশুসকলে গাঠনি আৰু ৰুটিনৰ বিষয়ে শিকে আৰু পৰৱৰ্তি স্তৰৰ বুনিয়াদী জ্ঞান লাভ কৰে। ৫. ভৱিষ্যতৰ সফলতাঃ এখন প্ৰকৃত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত প্ৰৱেশ কৰা অৰ্থ হৈছে শিশুটিৰ ভৱিষ্যতত এক সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পৰা। একোখন মহাবিদ্যালয়ত তেওঁলোকে যিমানখিনি অৰ্জন কৰিব পাৰিব, এই সকলোখিনি আৰম্ভনি শিক্ষাৰ এটা সবল ভূমিকা আছে। ভাৰতবৰ্ষৰ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহঃ ১. সাংগঠনিক ব্যৱস্থাপনা- ভাৰতবৰ্ষৰ কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহত বিভিন্ন ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা দেখা যায়। কিছুমান প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়লৈ কিণ্ডাৰগাৰ্টেন আৰু উচ্চ কিণ্ডাৰগাৰ্টেন(LKG and UKG) ব্যৱস্থাৰ প্ৰচলন আছে। নাৰ্চাৰী ব্যৱস্থাটোকেই নিম্ন কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত ব্যৱহূত হৈ আহিছে। যি নহওক, LKGত প্ৰৱেশৰ বাবে কোনো শিক্ষাগত অৰ্হতাৰ প্ৰয়োজন নাই। সাধাৰণতে ৩-৪ বছৰ বয়সৰ শিশুক ইয়াত অন্তৰ্ভূক্তি কৰা হয়। তেওঁলোকক খেলা-ধূলাৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰা হয়। বৰ্ণমালা আৰু বুনিয়াদী সংখ্যাৰ জ্ঞান দিয়া হয়। শিশুসকলে সামাজিক, আবেগিক আৰু শাৰিৰীক দক্ষতা অৰ্জন কৰে। উচ্চ কিণ্ডাৰগাৰ্টেন বা UKG অধিক ব্যৱস্থা সম্পন্ন, সংগঠিত। বিভিন্ন সৃস্টিশীল সূত্ৰৰদ্বাৰা শিশুসকলে লিখিব আৰু পঢ়িবলৈ শিকে। শব্দ ভাণ্ডাৰ উন্নত কৰা হয়, লগতে বুনিয়াদী অংক শিকোৱা হয়। শিশুভেদে শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰীয়ে ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাসম্পন্ন প্ৰচেষ্টাৰে শিক্ষণ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। শিশুসকলক প্ৰথম স্তৰ(first grade)ৰ বাবে শিক্ষণৰ আৱশ্যক হয়। ২. উন্নয়নৰ লক্ষ্য- কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহত শিক্ষা প্ৰদানতকৈ শিশুৰ সামগ্ৰিক উন্নয়নত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। UKG ৰ অন্তিম সময়চোৱাত, আদৰ্শগতভাবে শিশুৱে ৬ বছৰ বয়সত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে তেওঁলোকক নিম্ন উল্লেখিত পাৰদৰ্শিতাবোৰ আহৰণৰ দক্ষতা প্ৰদান কৰা হয়- ক. শাৰিৰীক দক্ষতা(Physical Skills) - I) বল এটা ধৰা II) জপিওৱা ৰচিৰ সহায়ত জাঁপ মৰা III) এটা ভৰিৰে দুপিয়াই যোৱা IV) ভৰিৰ বুঢ়া আঙুলিৰ ওপৰত খোজ কঢ়া V) এখন হাত আনখন হাততকৈ বেছি ব্যৱহাৰ কৰা VI) পেঞ্চিল এডাল ধৰিবলৈ শিকা VII) বুনিয়াদী আকাৰসমূহ কাটিবলৈ শিকা VIII) চামুচ, গিলাচ আদি ধৰিবলৈ শিকা খ. সম্ভেদ জ্ঞানৰ দক্ষতা(Cognitive Skills) - I) ৰং আৰু অবয়ৱৰ চিনাক্তকৰণ II) বৰ্ণমালা শিকন আৰু আখৰ উচ্চাৰণ III) নিজা নাম, ঠিকনা আৰু ফোন নম্বৰ মনত ৰখা IV) সাধু কবলৈ জনা V) ২০ সংখ্যালৈ পঢ়িবলৈ শিকা VI) ১৫ মিনিটৰ এটা প্ৰকল্প সম্পন্ন কৰা VII) কি আঁকিব বা কি কেনেকৈ খেলিব পৰিকল্পনা কৰা গ. সামাজিক আৰু আৱেগিক দক্ষতা(Social and Emotional Skills) – I) অভিভাৱক-অভিভাৱকৰ সন্মতি গ্ৰহণ কৰা II) বন্ধুবৰ্গৰ প্ৰতি সচেতন ব্যৱহাৰ III) নীতি-নিয়ম মানি চলা IV) মনোযোগ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত আনন্দ উপভোগ- নাচ বা গান ব্যৱহাৰ কৰা V) আনৰ সৈতে আদান-প্ৰদান বা বিনিময় কিয় ভাল-জনা । ৩. পদ্ধতিসমূহ (Systems) – যি বিলাক প্ৰাক্-প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন পদ্ধতি প্ৰৱৰ্তন হৈ আছে, সেইবোৰত বিভিন্ন পেডাগজি(pedagogy) নিৰ্বাচন কৰি লয়। কেইটামান জনপ্ৰিয় পেডাগজি হৈছে- ক) প্লে’ৱে’(Playway) - ফ্ৰেডৰিক্ ৱিলহেম আগষ্ট ফ্ৰ’বেল(Friedrich Wilhelm August Froebel,1782-1852)এ প্লে’ৱে’ ব্যৱস্থাটো প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। খেলৰ মাজেৰে শিশুৰ বিকাশৰ ধাৰা তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল। খ) মণ্টেছৰী(Montessory) - মাৰীয়া মণ্টেছৰী(Maria Montessori,1870-1952) প্ৰথমে এগৰাকী স্বাস্থ্যবিদ আছিল যদিও ‘বিজ্ঞানসন্মত পেডাগজি’(‘Scientific Pedagogy’) অধ্যয়ণৰ মাজেৰে শিক্ষণ আৰু শিকণৰ এক প্ৰণালী উদ্ভাৱন কৰে, যাক মণ্টেছৰী পদ্ধতি বুলি জনা যায়। গ) ৱালডৰ্ফ(Waldorf) –ৰূদল্ফ যোচেফ ল’ৰেঞ্জ ষ্টে’নাৰ(Rudolf Joseph Lorenze Steiner,1861-1925) এনে পদ্ধতিৰ উদ্ভাৱক। বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন ভিন পৰিৱেশৰ শিশু আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শিক্ষাৰ বাবে এক বহল শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ তেওঁ পৃষ্ঠপোষক আছিল। ঘ) ৰেজিঅ’-এমিলীয়া(Reggio-Emilia) – দ্বিতীয় মহায়ুদ্ধৰ পাছত ইটালিৰ ৰেজিঅ’-এমিলিয়া নামৰ ভগ্নপ্ৰায় চহৰখনত বাসিন্দাসকলে এখন যুদ্ধৰ টেংক, তিনিখন ট্ৰাক, কেইটামান ঘোঁৰা আৰু যুদ্ধৰ কিছু সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰি ভিল্লা চেল্লা(Villa Cella) গাঁৱত এখন বিদ্যালয় স্থাপন কৰে। এই বিদ্যালয়তে লৰিচ মালাগুজি (Loris Malaguzzi ,1920-1994) নামৰ এজন শিক্ষকে বিশেষ প্ৰণালীৰে শিক্ষণ আৰম্ভ কৰে। প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি স্বাধীনতাৰে শিক্ষা দিযাৰ তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল। শিশুৰ ‘100 languages’ যথেষ্ট প্ৰসাৰ লাভ কৰিছিল। কিণ্ডাৰগাৰ্টেন পদ্ধতি বৃহৎ বিদ্যালয়বোৰত সংযুক্ত হৈ পৰিছে। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰকৃততে ই এটা মিশ্ৰিত প্ৰক্ৰিযা হৈ পৰে। শিক্ষা পৰিষদ বা ব’ৰ্ডৰ অন্তৰ্ভূক্ত বিদ্যালয় সমূহত এনে কৰা অৰ্থ হৈছে বিদ্যালয়ত অব্যাহত শিক্ষা প্ৰণালীৰ সৈতে শিশুসকলক সহজ কৰি গঢ় দিয়া। পৰিষদ বা ব’ৰ্ডৰ শিক্ষা প্ৰণালীৰ সৈতে কিণ্ডাৰগাৰ্টেন পদ্ধতি প্ৰয়োগৰ বিশেষভাবে গৱেষণা কৰি লোৱা প্ৰয়োজন। কিণ্ডাৰগাৰ্টেন প্ৰতিষ্ঠানে ল’ব লগা প্ৰয়োজনীয় দিশ – ১) সুৰক্ষা আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা – ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু অধিকাৰ সুৰক্ষা আয়োগ(National Commission for the Protection of Child Right)এ ৩-৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ বাবে স্থাপিত ব্যক্তিগত বিদ্যালয়ৰ বাবে কেইটামান নিৰ্দেশনা নিৰ্ধাৰণ কৰি দিছে। শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান সমূহৰ চৰকাৰী পঞ্জীয়নৰ আৱশ্যক। শিক্ষাৰ্থী আৰু শিক্ষকৰ অনুপাত ১:২০ হোৱাৰ উপৰি দৈনিক পাঠ-দানৰ সময়সূচী ৩-৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত হোৱাটো বাঞ্চনীয়। চাৰিসীমাৰ দেৱাল, অগ্নি সুৰক্ষা, প্ৰাথমিক চিকিৎসা আৰু অন্যান্য সুৰক্ষামূলক ব্যৱস্থাবোৰ থাকিব লাগে। ভাৰত চৰকাৰৰ সংহত শিশু উন্নয়ণ আঁচনি(Integrated Childhood Development Scheme)ৰ অন্তৰ্গত কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ অনুমতি আৰু বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠান সমূহে পৰিষদ বা ব’ডৰ অনুমতি লোৱা প্ৰয়োজন। ক) শাৰীৰিক সুৰক্ষা – ১. চাৰিসীমাৰ দেৱাল, সুৰক্ষাকৰ্মী থাকিব ২. শ্ৰেণীকোঠা আৰু বাৰান্দাবোৰত CCTV ৰ ব্যৱস্থা আৱশ্যক ৩. শ্ৰেণীকোঠাৰ মজিয়া উপযোগী হ’ব লাগে ৪. খেলৰ বা অন্যান্য সামগ্ৰীসমূহ বিজ্ঞানসন্মত হোৱা প্ৰযোজন ৫. বিপদজনক সামগ্ৰীসমূহ শিশুৰপৰা আঁতৰাই ৰাখিব লাগে ৬. বিদ্যুতৰ ব্যৱস্থাবোৰ কোনো আৱয়বেৰে প্ৰতিৰোধ কৰি ৰখাৰ প্ৰয়োজন ৭. পৰিস্কাৰত ব্যৱহৃত বস্তুবোৰ সাৱধানে ৰাখিব লাগে ৮. দৈনিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ নিৰীক্ষণ কৰা ৯. সাঁতোৰ ব্যৱস্থা থাকিলে অভিজ্ঞলোক থকা দৰকাৰ খ) চাফ-চিকুনতা – ১. চাফ-চিকুন আৰু শিশুৰ শাৰিৰীক অনুকুল হ’ব লাগে ২. মজিয়া বিজাণুমুক্ত আৰু পৰিস্কাৰ হোৱা বাঞ্চনীয় ৩. স্বাস্থ্যসন্মত শৌচাগাৰ আৰু প্ৰেস্ৰাৱগাৰ ৪. হাত ধোৱা আৰু আন স্বাস্থ্যজনিত অভ্যাসৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰা গ) শিক্ষক-কৰ্মচাৰী নিৰ্বাচন – ১. শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰীৰ প্ৰাক্ শিশুকালিন শিক্ষাৰ অৰ্হতা আৱশ্যক ২. শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰী উন্নয়ণ আৰু পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে সতৰ্ক থকা প্ৰয়োজন ৩. কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ নিজা শিক্ষণ প্ৰণালী আৰু পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰতি শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰীৰ জ্ঞান থকা তখা শিশুক সেইদৰে প্ৰস্তুত কৰিব লাগে ঘ) পূৰ্ব-ইতিহাস নিৰীক্ষণ – ১. সকলো শিত্ৰক-কৰ্মচাৰীৰ পূৰ্ব-ইতিহাস আৰু যোগ্যতা নিৰূপক যাৱতীয় নথি-পত্ৰ নিৰীক্ষণ কৰা ২. বিদ্যলয়ৰ প্ৰকৃতিৰ ধাৰা অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত নিৰীক্ষণ অব্যাহত থকা ২) পাঠ্যক্ৰম আৰু ক্ৰিয়া-কৰ্ম – আন প্ৰাক্- বিদ্যালয় সমূহৰ দৰে কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ শিশুসকলকো যথেষ্ট গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়। যদিও ব্যৱস্থাবোৰৰ ভিন্নতা আছে, তথাপি শিশুসকলে এক মিশ্ৰণেৰে কিছুমান শিক্ষা লাভ কৰে- ১. অংকঃ তেওঁলোকক বুনিয়াদী সংখ্য শিকোৱা হয়। কিছুমান অবয়ব বস্তুৰ গণনা কৰিবলৈ শিক্ষা দিয়া হয়। যোগ-বিয়োগৰ সাধাৰণ জ্ঞান, সময়ৰ বুনিয়াদী ধাৰণা দিয়্ হয়। ২. ভাষাঃ বৰ্ণমালা আৰু বৰ্ণৰ সুকীয়া উচ্চাৰণৰ বিষয়ে বুজোৱা হয়। স্বৰবৰ্ণ আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণ শিকোৱা হয়। সৰল প্ৰকাৰৰ কবিতা আৰু সাধু তেওঁলোকক পঢ়ি শুনোৱা হয়। পাছত শিশুসকলে নিজেই পঢ়িবলৈ সক্ষম হ’ব পাৰে। তদুপৰি সাধাৰণ শব্দৰ বানান আৰু বাক্য লিখিবলৈ শিকোৱা হয়। ৩. বিজ্ঞানঃ গছ-গছনি, চৰাই আৰু জন্তু চিনাক্ত কৰা, স্বাস্থ্য সন্মত খাদ্যৰ বিষয়ে জ্ঞান, শৰীৰৰ অংগসমূহৰ কাৰ্য আদি বিবিধ জ্ঞানেৰে শিশুসকলক শিক্ষা দিয়া হয়। ৪. সমাজবিজ্ঞানঃ তেওঁলোকৰ চাৰিওকাষৰ পৰিৱেশ, সমাজৰ যি সম্প্ৰদায়ত শিশুসকলে বাস কৰে তাৰ সম্যক জ্ঞান আৰু ত্ৰুটিৰ মাজেৰে শুদ্ধতাৰ নিৰ্ধাৰণ আদি শিকোৱা হয়। কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত এটা বগষয়ত বিশেষ চকু দিবলগীয়া হয় – যাতে শাৰিৰীক আৰু মানসিক কৰ্মৰাজিত সমানে সময় বা গুৰুত্ব দিয়া হয়। খেলা-ধূলাৰ বাবে এখন খেল পথাৰৰ প্ৰয়োজন। শাৰিৰীক সমৃদ্ধি আৰু বিকাশৰ বাবে শিশুৰ খেলা-ধূলাৰ আৱশ্যক। ঐক্যবদ্ধভাবে খেল-ধেমালিৰ মাজেৰে তেওএলোকৰ আদান-প্ৰদানৰধাৰণাৰ সৃষ্টিক জাগ্ৰত কৰা হয়। সেইবাবে অভিভাৱকে এনে প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ফঠ্যক্ৰমৰ বিষয় সম্বলিত লিখিত বিৱৰণ বিচৰা প্ৰয়োজন।ইয়াৰ দ্বাৰা নিজৰ শিশুৰ প্ৰয়োজনীয় সমৃদ্ধি আৰু বিকাশৰ গতি আৰু মাত্ৰা সম্পৰ্কে জ্ঞাত হ’ব পাৰি। ভৱিষ্যতৰ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰীয়ে কিণ্ডাৰগাৰ্টেনসমূহত এক সুদূৰ প্ৰসাৰী প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিব পাৰে। ৩) শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰীৰ বাবে লক্ষণীয় কেতবোৰ দিশ – ১. সৃষ্টিশীল, নম্ৰ, ধৰ্য গুণৰ অধিকাৰী ২. শিশুৰ শ্ৰেষ্ঠ উন্নয়নৰ বাবে গঠনমূলক সূচী তৈয়াৰ কৰা ৩. প্ৰতিজন শিশুৰ বোধগম্যতাৰ জ্ঞান ৪. PTA(Parents Teachers Association) আৰু PTM(Parents Teachers Meeting)ত বলিষ্ঠ অংশগ্ৰহণ ৫. জৰুৰীকালিন অৱস্থাৰ মুখামুখী হ’ব পৰাকৈ প্ৰশিক্ষিত ৭. অভিভাৱক তথা জৰুৰীকালীন যোগাযোগৰ নম্বৰসমূহ সংগ্ৰহ কৰি থোৱা ৮. চৰকাৰৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত ছাত্ৰ-শিক্ষকৰ অনুপাত হৈছে ২০:১ । ৪) আচৰণ পৰিচালনা- কিণ্ডাৰগাৰ্টেন সমূহত শিশুসকলৰ আচৰণৰ বাবে কিছুমান নিৰ্দেশাৱলীৰ প্ৰয়োজন। তদুপৰি শিশুসলৰ প্ৰয়োজনীয় বা ব্যৱহাৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাবলৈ শিক্ষক-শিক্ষয়েত্ৰী সকলে নিজা সৃজনীমূলক নীতি প্ৰয়োগ কৰিব পাৰে। ক. উদ্যমী (proactive) পদ্ধতিঃ শিশুক ইচ্ছাবিৰূদ্ধভাবে অধিক সময় নিয়োজিত কৰি ৰখাৰ পৰিৱৰ্তে নৃত্য-গীত আদিৰে বিৰাম দিয়া আৱশ্যক। ককৰ্থনাৰ সলনি প্ৰশংসাৰে আচৰণৰ সলনি কৰিব পাৰি। খ. নমূনাকৰণ(modelling) ব্যৱহাৰঃ সঠিক আচৰণৰ বাবে নমূনা বা আৰ্হিৰ সহায়েৰে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ দি প্ৰশংসা কৰিব লাগে। গ. দৈনিক সূচী(routine): দৈনিক সূচী প্ৰস্তুত কৰি নিৰ্দেশনাৰ প্ৰতি মনোযোগ সৃষ্টি কৰিব লাগে। ৫) অন্যান্য- কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ লগত সংযোজিত আৰু বহুতো দিশ বা বিষয় আছে। একে স্থানত সকলোবোৰ সামৰি লোৱা আসম্ভৱ। বিশেষভাবে যাতায়তৰ বিষয়টোও মন কৰিবলগীয়া। প্ৰতিষ্ঠানখনৰ পৰিৱেশ, অথবা স্থানীয় পৰিৱেশ সঠিক হোৱাটো বাঞ্চনীয়। == ফ্ৰৱেলৰ জীৱনী == জীবনী [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/2409:4065:CCE:27A8:0:0:4B8A:3007|2409:4065:CCE:27A8:0:0:4B8A:3007]] 13:33, 28 November 2023 (ইউ.টি.চি.) == জীৱনী == ফ্ৰৱেলৰ [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/2409:4065:CCE:27A8:0:0:4B8A:3007|2409:4065:CCE:27A8:0:0:4B8A:3007]] 13:36, 28 November 2023 (ইউ.টি.চি.) == পৰিবেশ == পৰিষ্কাৰ কেনেকৈ কৰি ৰাখিব পাৰি [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/~2026-48839-08|~2026-48839-08]] ([[সদস্য বাৰ্তা:~2026-48839-08|talk]]) 10:43, 9 September 2026 (ইউ.টি.চি.) juipjy15l523ne9k2aso11pfzn3hofs 0 55552 634661 421186 2026-09-08T13:01:50Z Afughat 28718 Media added 634661 wikitext text/x-wiki {{Infobox dance |title = সূত্ৰধাৰ নৃত্য |image = সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰী নৃত্য.jpg |imagesize = |alt = |caption = অসমীয়া অংকীয়া নাটৰ সূত্ৰধাৰ |genre = শাস্ত্ৰীয় নৃত্য<br/>[[সত্ৰীয়া নৃত্য]] |signature = |inventor = |year = |country = [[ভাৰত]] }} [[চিত্ৰ:Sutradhaar Nrritya.webm|thumb|সূত্ৰধাৰ নৃত্য]] [[চিত্ৰ:Interview with the Satriya Dancer Priyakhi Dutta and the Satriya Guru Abhijit Khatiya Boruah.webm|thumb|সূত্ৰধাৰ নৃত্য শিল্পী আৰু সত্ৰীয়া গুৰুৰ সতে বাৰ্তালাপ]] '''সূত্ৰধাৰ নৃত্য'''({{lang-en|Sutradhari Nritya}}) [[সত্ৰীয়া নৃত্য|সত্ৰীয়া]] পৰিৱেশ্য কলাৰ অন্তৰ্গত এটি নৃত্য শৈলী। সূত্ৰধাৰজন একাধাৰে গায়ক, নৰ্তক, ঘোষক আৰু পৰিস্থিতিৰ ব্যাখ্যাকাৰী। সূত্ৰধাৰী নাচ অংকীয়া ভাওনাৰ এটি অপবিহাৰ্য নৃত্যগোট। (গায়ন-বায়নৰ অন্তৰ্গত) সাধাৰণতে বৰপেটীয়া ধেমালি খনকে আধাৰ হিচাপে লৈ গুৰুকীৰ্তনৰ ভাওনা আৰম্ভ হয়। সেয়েহে আন নাচত থকাৰ দৰে সূত্ৰধাৰী নাচৰ আধাৰিত ধেমালিখন হ'ল বৰপেটীয়া ধেমালি। অৱশ্যে অন্য উদ্দেশ্যত এই নাচ নাচিবৰ সময়ত ধেমালিৰ ধৰা-বন্ধা নিয়ম নাথাকে। সংস্কৃত ৰূপকৰ আৰ্হিত অংকীয়া নাটকৰ সূত্ৰধাৰ চৰিত্ৰটি গঢ়ি তোলা হৈছে বুলি সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই ভাষা-সাহিত্যৰ পৰিচয় গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে৷ অৱশ্যে দুয়োবিধ নাটকৰ সূত্ৰধাৰ নৃত্যৰ মাজত ভালেখিনি বৈশিষ্ট্য পৰিলক্ষিত হয়৷<ref name="ভট্টাচাৰ্য">{{cite book | title=ভাষা-সাহিত্যৰ পৰিচয় গ্ৰন্থ | publisher=নম্ৰতা প্ৰকাশন | author=বসন্ত কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য | year=২০১৪ | pages=৪৬}}</ref> ==পৰিচয়== ভাৰতীয় সভ্যতাত জগতক ৰংগমঞ্চ, জীৱনক নাটক, জীৱক অভিনেতা/অভিনেত্ৰী আৰু ঈশ্বৰক সূত্ৰধাৰ বুলি কোৱা হয়। সূত্ৰধাৰজন সংস্কৃত নাটক, পুতলা নাচ বা ওজা পালিৰ ওজাৰ অনুৰূপ হ'লেও শংকৰদেৱে নাটৰ সূত্ৰধাৰজন সুকীয়া। সূত্ৰধাৰক কুশল অভিনেতা, গীত-বাদ্য-নাট বিশাৰদ আৰু সুপৰিচালক হিচাপে শংকৰদেৱে তেওঁৰ নাটত ঠাই দিছে। ভাওনাৰ শ্লোক, অপিচ আৰু সূত্ৰধাৰৰ বচনৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ পৰিচালনাৰ ভাৰ সূত্ৰধাৰৰে।<ref name="Gajrani2004">{{cite book|author=S. Gajrani|title=History, Religion & Culture of India|url=http://books.google.com/books?id=QQWMc7_qj4kC&pg=PA113|accessdate=20 December 2012|date=1 September 2004|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-8205-065-5|pages=113–}}</ref>[[নাট]]ৰ প্ৰথম নান্দী [[শ্লোক]]ৰ পিছত [[সূত্ৰধাৰ]]ৰ [[শ্লোক]] আৰু [[সূত্ৰ]]ৰ উক্তিবোৰৰপৰা এই কথা স্পষ্টকৈ বুজা যায়।<ref name="ৰামধেনু">ভাওনা: লোহিত চন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী, ৰামধেনু, দৈনিক অসম, ২৬ মে' ২০১২</ref> গায়ন-বায়ন আৰু সূত্ৰধাৰসকলৰ পিন্ধনত বগা [[ধূতি]] বা ঘোৰী, হাত গেঞ্জী, পাঞ্জাবী, [[চেলেং চাদৰ]] আৰু মূৰত বগা পাগ থাকে।<ref name="Banerji1983">{{cite book|author=Projesh Banerji|title=Indian Ballet Dancing: Album|url=http://books.google.com/books?id=5fXZKe3xHQAC&pg=PA86|accessdate=19 December 2012|year=1983|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-0-391-02716-9|pages=84–86}}</ref> ==পৰিৱেশন== [[ভাওনা]]ৰ আৰম্ভণিতে সূত্ৰধাৰে আঁৰ-কাপোৰৰ আঁৰত, [[অগ্নিগড়]]ৰ তলত আঁঠুকাঢ়ি সেৱা জনোৱাৰ ভংগীত ৰৈ থাকে। আঁৰ-কাপোৰ আঁতৰ হোৱাৰ লগে লগে বিভিন্ন বাদ্যসমূহ একেলগে বাজি উঠে। ৰাইজে হৰিধ্বনি দিয়ে। বিলম্বিত লয়ত [[খোল]], [[মৃদংগ]], [[তাল]] বাজে। সূত্ৰধাৰে সৰু ভংগীৰ এটা নাচ আগবঢ়ায়। নাচৰ মাজতেই সূত্ৰধাৰজন থিয় দিয়ে আৰু মধ্যম লয়ৰ বাজনাত বৰভংগীৰ নাচ এটা আৰম্ভ কৰে। এই দুই অংশ নাচৰ শেষত সূত্ৰধাৰে স্বস্তিক হস্তেৰে গোটেই ভাওনাথলী চতুস্পৰ্শ পৰিভ্ৰমণ কৰি ৰাইজ তথা দৰ্শকৰ মংগল কামনা কৰে। এই নৃত্যৰ খোলত ১৭খন আৰু শ্লোকত ৯খন মুঠতে ২৬খন বাজনা থকাটো উল্লেখযোগ্য। ৪, ৭, ১০, ১১, ১২, ১৪, ১৫ আৰু ১৭ সংখ্যক বাজনাত সূত্ৰধাৰে খৰ নাচ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সুবিধা পায়। নৱম বাজনাত বহু পাকৰ নাচ আৰু ষোড়শ বাজনাত জিধিনাকত হাত সলোৱা হাত পৰে। সূত্ৰধাৰে নৃত্য সমাপ্ত কৰাৰ লগে লগে প্ৰধান চৰিত্ৰ [[শ্ৰীকৃষ্ণ]] বা [[ৰাম]]ৰ প্ৰৱেশৰ পথ ঘোষিত হয়। তাৰপিছত আন চৰিত্ৰৰ প্ৰৱেশ ঘটে। ==নৃত্য শৈলী== [[File:Sutradhar.jpg|thumb|অসমীয়া অংকীয়া নাট তথা ভাওনাৰ আৰম্ভণিতে নাট সম্পৰ্কে নৃত্য আৰু সংগীতৰ মাধ্যমেৰে দৰ্শকক অৱগত কৰোৱা সূত্ৰধাৰৰ বেশত এজন শিল্পী। ]] ভাওনাৰ আৰম্ভণিতে সূত্ৰধাৰে আঁৰ-কাপোৰৰ আঁৰত, অগ্নিগড়ৰ তলত আঁঠুকাঢ়ি সেৱা জনোৱাৰ ভংগীত ৰৈ থাকে। আঁৰ-কাপোৰ আঁতৰ হোৱাৰ লগে লগে:<ref>সত্ৰীয়া নৃত্যৰ ৰূপ দৰ্শন, কৰুণা বৰা</ref> * '''বাজনা ১''': সূত্ৰধাৰীয়ে প্ৰৱেশ কৰি আঁঠু পাৰি শিৰ মাটিত লগাই সেৱা কৰে, ৰাইজে হৰিধ্বনি দিয়ে। কেতিয়াবা সূত্ৰধাৰ-প্ৰৱেশৰ আগৰপৰাই প্ৰথম বাজনাখন বাই থকা হয়। সূত্ৰধাৰে সেৱা কৰি থিয় হৈ সেই বাজনাতে সোঁ-হাত বাঁও-ভৰি আগলৈ দি আকৌ বাঁও-হাত সোঁ-ভৰি আগলৈ দি আগ বাঢ়ি গৈ ভাওনাৰ ঠাইৰ আধাখিনি এৰি থৈ দুই হাত মূৰা-মূৰিকৈ অলপ নিলগে মাটিত পাৰি, লাহে লাহে প্ৰণামত নাচি পুনৰ প্ৰণাম কৰি ওৰা (মতা ওৰা) ধৰে। * '''বাজনা ২''': 'ধিনাও'ৰপৰা জলক মাৰি, হাত দুখন ওপৰা-উপৰিকৈ আকৃতি কৰি 'খ্ৰি খ্ৰি....' বোলাত হাত কঁপাই আগলৈ গৈ এপাক ঘূৰি আহে। * '''বাজনা ৩''': ওৰা ধৰি উঠি থিয় হৈ হাত দুখন এবাৰ একাষে, এবাৰ আন কাষে দি নাচে। 'ততাক ধেই দাও'ৰপৰা জলক মাৰি পাছলৈ গৈ ৰৈ যায়। আকৌ জলকত পাক মাৰিই ঘূৰি আগৰ ঠাই পাইহি। * '''বাজনা ৪''': খৰ নাচ পৰে। * '''বাজনা ৫''': "ধগা ধগা" বোলত ওজাৰ দৰে বৰাহৰ হাত দি অলপ আগফালে চাপৰি দুই হাত ঘনাই ওপৰা-উপৰি কৰি মাৰি আগ বাঢ়ে আৰু 'নিধেই ধেই'ৰপৰা জলক মাৰি মতা-পাক মাৰি পিছ হুঁহকে 'ধেতখিতি'ৰপৰা পুনৰ আগলৈ যায়। * '''বাজনা ৬''': খৰ নাচ পৰে। * '''বাজনা ৭''': 'ধেখিৰ ইখিৰ তাখিৰ ইখিৰ'ত চন্দ্ৰ হাত দি নাচে আৰু নাচ বাঢ়ি যায় 'তাখিৰ খিৰ তাৎ খিতি'ত হাত সলোৱা হাত পৰে, 'খিতা জিধেই খিতা'ৰপৰা তেৱাৰি পৰে। 'তাখিৰখিৰ ৰাও খিতি'ত এটা জলক মাৰি আগলৈ গৈ বহি আগলৈ হাত দি ৰ'য়। * '''বাজনা ৮''': বহুত পাকৰ নাচ পৰে। * '''বাজনা ৯, ১০, ১১''': বৰ খৰ নাচ। তেৱাৰি, হাত-সলোৱা হাত আদিয়েই বেছিকৈ পৰে। * '''বাজনা ১২''': 'ধগিতা'ত তেৱাৰি, 'ধেই ত্ৰিখি'ৰিপৰা বৰাহৰ হাত দি। * '''বাজনা ১৩, ১৪''': খৰ নাচ। * '''বাজনা ১৫''': 'জিধিনাক'ত হাত-সলোৱা হাত। 'জিধিনাও'ৰপৰা আঁঠুৱা --মানুহটো আঁঠু মাটিত লগাই লগাই কৰ্তবীমুখ হাত যিটো আঁঠু পৰে তাত লগাই লগাই ছেও দিব। তাৰ পিছত খৰ নাচ পৰে। * '''বাজনা ১৬''': খৰ মাচ। * '''শ্লোকৰ নাচ''': নাচ শিকোৱা বায়নজনে শ্লোকটো মুখেৰে গাই আৰু নাচত খোল বজাই থকা বায়ন দুজনে তাকে খোলত বজায় দুবাৰকৈ আৰু সূত্ৰধাৰীয়ে নাচে। বায়নে শ্লোক গাই থাকৌতে সূত্ৰধাৰীয়ে নানাচে। সূত্ৰধাৰৰ নৃত্যৰ পিছত নাটকৰ আন আন পাত্ৰসমূহৰ প্ৰৱেশ নৃত্য হয। এই নৃত্যবিলাকৰ গতি বা বুলন আৰু আন চালনাবোৰ সুকীয়া সুকীয়া। নাচৰ বোলো সেইদৰে পৃথক। যশোদা আদি গোপীসকলে একতালিত, নাৰদে খুকনিত, অসুৰবোৰে চুটা তালত প্ৰৱেশ কৰে। ==সাজ-পাৰ== সূত্ৰধাৰীৰ মূল পৰিচয় হৈছে মূৰত ব্যৱহাৰ কৰা পাগটো। ইয়াক সূত্ৰধাৰী পাগ বোলে। তলৰ অংশ কাণৰ ওপৰে আৰু কপালৰ আধা অংশ ঢাকি লিপিত খাই পৰে। ওপৰ অংশটোৰ নক্সা গাযনৰ পাণুৰি এটাৰ আগটো পাচ কৰি দিলে যেনে হ'ব তেনে ধৰণৰ; অৰ্থাৎ পিছ অংশটো পাছলৈ জোঙাকে বাঢ়ি যোৱা। ই চৰ্জেদাৰ আৰ্হিৰ কোষাপটীয়া সাঁচৰ টুপিৰ দৰে। ইয়াৰ ওপৰভাগ শিৰৰ আগৰ পৰা পাছলৈ খাল পৰি দুই কাষ সিৰ পাতি থিয় হয়। কাণত উন্তি, হাতত [[গামখাৰু]], ভৰিত জুনুকা আৰু ডিঙিত মতামণি পিন্ধাৰ নিয়ম। শুদ্ধ বগা কপাহী কপোৰৰ লহঙাৰ কঁকাল অংশত ধুতি বা ঘূৰি পিন্ধি বগা ৰঙৰ কপাহী টঙালি তললৈ ওলমাই বন্ধা হয়। কোচ-দিয়া হাতৰ দীঘল চোলা কঁকালৰ কিছু তললৈকে পেলাই পিন্ধে। গাত সূত্ৰধাৰী কাপোৰখন দীঘলে দীঘলে জাপি আগফালে দুই মূৰ টঙালিৰ তলেদি আঁঠুলৈকে ওলমাই পিছফালৰ অংশটো পিঠিৰ মাজ মানতে শেষ কৰা হয়। টুপিৰ আগ অংশত এটি কক্লা সংযোগ কৰা হয়।<ref>সত্ৰীয়া নৃত্য আৰু নৃত্যৰ তাল, মহেশ্বৰ নেওগ, কেশৱ চাংকাকতি</ref> ==কলা-বীথিকা== <gallery> "Sutradhar"- A unique dance style from Assam-v2.webm |ভিডিঅ': অংকীয়া ভাওনাৰ মুখ্য চৰিত্ৰ সূত্ৰধাৰৰ প্ৰৱেশৰ নৃত্য </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} {{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নৃত্যসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ভাওনা]] 2s3bqc70a360xzewppm0jxots7hdejq 0 64412 634700 609989 2026-09-09T05:11:21Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 ৱেবছাইট লিংক কৰা হৈছে 634700 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox person | name = দুৰ্গাময়ী বৰা | image = Durgamayee Bora.jpg | alt = Durgamayee Bora | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date and age|1956|03|13}} | birth_place = দীঘলী আতি, ৰহা, [[নগাঁও]] | death_date = | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | other_names = | parents = শুক্লেশ্বৰ ভূঞা আৰু তৰুণী ভূঞা | spouse = (৺) অধ্যাপক ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা | children = ভাস্কৰ জ্যোতি বৰা, দীপাংকৰ বৰা | relatives = | occupation = কণ্ঠশিল্পী, শিক্ষকতা | years_active = | known_for = | notable_works = |website=https://sites.google.com/view/durgamoyeebora/home}} '''দুৰ্গাময়ী বৰা''' ({{lang-en|Durgamoyee Bora}}) অসমৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত কণ্ঠশিল্পী। মূলতঃ শাস্ত্ৰীয় সংগীত, [[বৰগীত]] আৰু আধুনিক অসমীয়া সংগীত ধাৰাটোৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী বৰা অসমৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ শিল্পী। [[কেশৱ মহন্ত]] , ইদ্ৰিছ আলী , কীৰ্তি কমল ভূঞা, লক্ষহীৰা দাস, হীৰেন গোহাঁই আদি প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰৰ গীতত কণ্ঠদান কৰা দুৰ্গাময়ী বৰাৰ জনপ্ৰিয় গীতসমূহ হৈছে ''তোমাৰ বাবে আছোঁ বাট চাই ,'' ''আজি শৰতৰ প্ৰথম কুঁৱলি, শিতৰ সৰা পাতেহে জানে, মোৰ পাহৰা গানৰ , ঠিকনা তোমাৰ কিয়নো লাগিছে , ঘৰ বুলি যাবলে মোৰ , আহিবা আকৌ এদিন'' , ''এতিয়াও আছে আকাশত , দূৰে দূৰে কিয় শ্যাম , এই নিজম সন্ধ্যা কি যে লাগে'' আদি। দুৰ্গাময়ী বৰাৰ আঠোটা গীতৰ সংকলন ''তোমাৰ বাবে'' মুক্তিৰ সময়ৰ পৰা আজিলৈকে প্ৰচুৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছে। শুদ্ধৰূপত ৰাগ- তালসহ বৰগীত পৰিৱেশন কৰি বিশেষ খ্যাতি অৰ্জন কৰা দুৰ্গাময়ী বৰা অসম সত্ৰ মহাসভাৰ সত্ৰীয়া সাংস্কৃতিক চৰ্চা কেন্দ্ৰৰ সৌজন্যত মুক্তি দিয়া বৰগীতৰ কেছেটত [[ভূপেন হাজৰিকা]]সহ আন আন প্ৰসিদ্ধ শিল্পীৰ সৈতে বৰগীতত কণ্ঠদান কৰিছিল।<ref>গ্ৰন্থ : মোৰ গান মোৰ প্ৰাণ| পৃষ্ঠা নং : ৭৬, ৭৭| লেখক : দুৰ্গাময়ী বৰা| প্ৰকাশক : জে জি বুকছ, গুৱাহাটী। </ref> দুৰ্গাময়ী বৰা এগৰাকী অভিনয় শিল্পী ৰূপেও পৰিচিত। শৈশৱতে মাতৃৰ পৰা লাভ কৰা সংগীত শিক্ষা আৰু পৰৱৰ্তীকালত পিতৃ, শিক্ষাগুৰু আৰু স্বামীৰ অনুপ্ৰেৰণাত সংগীত সাধনাত ব্ৰতী হোৱা দুৰ্গাময়ী বৰাই নিজৰ সংগীত জীৱন আৰু কণ্ঠদান কৰা গীতসমূহ সামৰি ইতিমধ্যে লিখি উলিয়াইছে তেখেতৰ গ্ৰন্থ ''মোৰ গান মোৰ প্ৰাণ।'' [[অসমৰ সংগীত]] ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী বৰাক ২০২২ চনত প্ৰদান কৰা হয় ''কাঁচিজোন স্মাৰক জীৱনযোৰা সাধনা বঁটা।'' <ref>আমাৰ অসম | ২৩ এপ্ৰিল, ২০২২</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[নগাঁও জিলা]]ৰ দীঘলীআটী গাঁৱৰ প্ৰয়াত শুক্লেশ্বৰ ভূঞা আৰু তৰুণী ভূঞাৰ কন্যা দুৰ্গাময়ী ভূঞাৰ জন্ম ১৩ মাৰ্চ, ১৯৫৬ চনত। মাতৃ তৰুণী ভূঞা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী হোৱাৰ লগতে এগৰাকী কণ্ঠশিল্পী আছিল। ইয়াৰোপৰি দুৰ্গাময়ী ভূঞাৰ পিতৃ শুক্লেশ্বৰ ভূঞা আছিল এগৰাকী সংগীত অনুৰাগী আৰু সন্তানে ঘৰখনতেই সংগীতৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰিবলৈ এখন হাৰমোনিয়াম যোগাৰ কৰি দিয়াৰ লগতে নিশিনাথ সৰকাৰক ঘৰুৱা সংগীত শিক্ষক হিচাপে নিয়োগ কৰিছিল। এনেদৰে দুৰ্গাময়ী ভূঞাই শৈশৱতে ঘৰখনত লাভ কৰিছিল সংগীত শিক্ষাৰ এক অনুকূল পৰিৱেশ। শৈশৱতে ৰেডিঅ'ত [[ভূপেন হাজৰিকা]], জয়ন্ত হাজৰিকা, বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত, দীপালী বৰঠাকুৰ, [[পাৰৱীন চুলতানা|পাৰবীন চুলতানা]]ৰ দৰে কণ্ঠশিল্পীৰ গীত শুনি আধুনিক গীতৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈছিল। [[জোঙাল বলহু]] গড় বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা কালত প্ৰধান শিক্ষক সোণাৰাম শইকীয়াৰ অনুপ্ৰেৰণাত গীত গাইছিল। সেই সময়ত বিদ্যালয়খনত কৰ্মৰত এগৰাকী খুৰীয়েক মনোৰমা ভূঞাৰ পৰামৰ্শ মতে বিদ্যালয়ৰ সংগীত প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰে। সেই সময়ত আন্ত: বিদ্যালয় প্ৰতিযোগিতা হৈছিল। ৰহা হাইস্কুলত মাণ্ডলিক প্ৰতিযোগিতা হৈছিল আৰু সেই প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰিবলৈ দুৰ্গাময়ী আৰু ভনীয়েকক লৈ যোৱা হৈছিল। তাত প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। জিলা ভিত্তিত আয়োজিত প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিও পুৰস্কৃত হৈছিল। ভূপেন হাজৰিকা, জয়ন্ত হাজৰিকা, [[দীপালী বৰঠাকুৰ]], পাৰবীন চুলতানা আদি জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ শিল্পীৰ গীত শুনি ভৱিষ্যতে নিজেও এগৰাকী অনাতাঁৰ শিল্পী হ'ব বিচাৰিছিল। মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ নগাঁও কন্যা মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰি পঢ়া-শুনাৰ লগতে সমান্তৰালভাৱে সংগীত সাধনাতো মনোনিবেশ কৰিছিল। ১২ ছেপ্টেম্বৰ নগাঁও কন্যা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা দিৱসত মহাবিদ্যালয়খনৰ আন আন ছাত্ৰীৰ সৈতে সমবেত সংগীত পৰিৱেশন কৰি সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। এই মহাবিদ্যালয়তেই শিক্ষাগুৰু হিচাপে পাইছিল জ্যোতি নাথ চক্ৰৱৰ্তী, [[ইদ্ৰিছ আলি|ইদ্ৰিছ আলী]], মঞ্জিৰা চৌধুৰী আদিৰ দৰে অনাতাঁৰ শিল্পীক। তেওঁলোকৰ পৰা লাভ কৰিছিল সংগীত সাধনাত ব্ৰতী হ'বলৈ অনুপ্ৰেৰণা। নগাঁও কন্যা মহাবিদ্যালয়ৰ সংগীত প্ৰতিযোগিতাত শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ খিতাপ লাভ কৰাৰ লগতে যুৱ মহোৎসৱত বিজয়ী হৈছিল। এনেদৰে [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]]ৰ যুৱবাণীত গীত বাণীবন্ধনৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=OYUY4aIj1FQ|title=দুৰ্গাময়ী বৰাৰ সংগীত যাত্ৰা|website=Akashvani Guwahati|access-date=2026-05-28}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ১৯৯৩ চনৰ ২০ এপ্ৰিল তাৰিখে [[যোৰহাট জিলা]]ৰ কৰঙা গাৰ্লছ হায়াৰ ছেকেণ্ডেৰী স্কুলত দুৰ্গাময়ী বৰাই এগৰাকী সংগীত শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰে। স্কলখনত ছাত্ৰীসকলৰ লগতে সহকৰ্মীসকলৰো সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আছিল। নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীৰ বহুতো ছাত্ৰীয়ে সংগীত বিষয়টো গ্ৰহণ কৰিলে। বিদ্যালয়খনত দুৰ্গাময়ী বৰা এগৰাকী সংগীত শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে প্ৰতিটো শ্ৰেণীত সপ্তাহত দুদিনকৈ গান শিকাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগতে কেইবাগৰাকী আগ্ৰহী শিক্ষয়িত্ৰীক সংগীত চৰ্চাত সহায় কৰাৰ লগতে মঞ্চত গীত পৰিৱেশন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। এনেদৰে কৰঙা গাৰ্লছ স্কুলৰ শিক্ষক - শিক্ষয়িত্ৰীসকলে পৰিৱেশন কৰা সমবেত সংগীতে বিদ্যালয়খনলৈ কেইবাবাৰো পুৰস্কাৰ বুটলি আনে। তাৰোপৰি কৰঙা গাৰ্লছ স্কুলৰ সমবেত সংগীত দলে [[গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ|গুৱাহাটী দুৰদৰ্শণ কেন্দ্ৰ]]ত অনুষ্ঠান বাণীবদ্ধন হৈছিল। এনেদৰে সত্ৰীয়া সাংস্কৃতিক চৰ্চা কেন্দ্ৰৰ বৰগীতৰ ক্লাছ, যোৰহাট সংগীত বিদ্যালয়ৰ সংগীতৰ ক্লাছ, কৰঙা গাৰ্লছ স্কুলৰ সংগীত শিক্ষয়িত্ৰীৰ দায়িত্বৰ লগতে ৰেডিঅ'ত গীত গোৱাৰ উপৰিও ব'হাগৰ সংগীতানুষ্ঠান আদিৰ জৰিয়তে দুৰ্গাময়ী বৰাৰ কৰ্মব্যস্ততা বৃদ্ধি পায়। ১৯৯৬ চনত দুৰ্গাময়ী বৰাৰ স্বামী ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা যোৰহাট ইঞ্জিনিয়াৰিং কলেজৰ অধ্যাপকৰ পদ এৰি [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগত যোগদান কৰে। এই সময়ত দুৰ্গাময়ী বৰা যোৰহাটত থাকি নিজৰ সংগীত সাধনা অব্যাহত ৰাখে। ২০০১ চনত যোৰহাট কৰঙা গাৰ্লছ স্কুলৰ পৰা দুৰ্গাময়ী বৰা বদলি হৈ তেজপুৰ ৰাষ্ট্ৰভাষা বিদ্যালয়ত যোগদান কৰে। তেজপুৰ ৰাষ্ট্ৰভাষা বিদ্যালয়ৰ এগৰাকী সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে সফলতাৰে শিক্ষকতা জীৱনৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি বৰ্তমান সংগীত সাধনাত ব্ৰতী হৈ থকাৰ উপৰিও তেজপুৰৰ বাণ থিয়েটাৰ, ভূপেন হাজৰিকা কলাভূমি, জ্যোতি ভাৰতী ৰ লগতে অসমৰ প্ৰায় সমূহ সামাজিক - সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। ইয়াৰোপৰি অসমৰ সকলো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত নিয়মীয়াকৈ প্ৰবন্ধ, নিবন্ধ আদি লিখি আছে। == বিবাহ আৰু পৰিয়াল == ১৪ অক্টোবৰ, ১৯৭৭ চনত অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট গৱেষক তথা অধ্যাপক ড° [[মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা]]ৰ সৈতে দুৰ্গাময়ী ভূঞাৰ বিবাহ হয়। বিয়াৰ পাছত দুৰ্গাময়ী ভূঞাই নিজৰ উপাধি সলনি কৰি স্বামীৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা আৰু দুৰ্গাময়ী বৰাৰ দুই পুত্ৰ সন্তান ভাস্কৰ বৰা আৰু দীপাংকৰ বৰা। স্বামীৰ সহযোগ আৰু অনুপ্ৰেৰণাত দুৰ্গাময়ী বৰাই শিক্ষকতা, সংগীত সাধনা আৰু অভিনয় জগতখনতো মনোনিৱেশ কৰে। ২০০৪ চনৰ ১৬ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[নগাঁও জিলা]]ৰ চামগুৰিত সংঘটিত এক পথ দুৰ্ঘটনাত দুৰ্গাময়ী বৰাৰ স্বামী ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ মৃত্যু হয়।<ref>দৈনিক জনমভূমি | প্ৰথম পৃষ্ঠা | ১৭ নৱেম্বৰ, ২০০৪ চন। </ref> == বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি == [[অসমৰ সংগীত]] ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে দুৰ্গাময়ী বৰাক ২০২২ চনত কাঁচিজোন স্মাৰক জীৱনযোৰা সাধনা বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] et21i6uys29bgx1skfk3sb5jzrhz9y3 0 64928 634706 381605 2026-09-09T05:53:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634706 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | |holiday_name= নীৰ্জল একাদশী |image=Vishnu.jpg |caption= বিষ্ণু |nickname= পাণ্ডৱ একাদশী, ভীম একাদশী, ভীমসেনী একাদশী |observedby=[[হিন্দু]] |date= চান্দ্ৰ কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত। |observances= প্ৰাৰ্থনা আৰু ধৰ্মীয় ৰীতি নীতিৰে বিষ্ণু পূজা। |type=হিন্দু |significance= |date2020=২ জুন }} '''নীৰ্জল একাদশী''' হৈছে এক হিন্দু ধৰ্মীয় উৎসৱ। চান্দ্ৰ কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি জ্যেষ্ঠ(মে/জুন) মাহৰ একাদশীত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref name="Omnigraphics">Annual Holidays. (2004). CHAPTER 12: Hinduism In ''Religious Holidays & Calendars''. Retrieved from http://www.credoreference.com/entry/ogirholidays/annual_holidays{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Publisher:Omnigraphics, Inc.</ref><ref name="Melton2011">{{cite book|author=J. Gordon Melton|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|url=https://archive.org/details/religiouscelebra00melt|url-access=limited|year=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-205-0|page=[https://archive.org/details/religiouscelebra00melt/page/n688 647]}}</ref> এই একাদশীৰ নাম পানীৰ অন্য নাম নীৰ আৰু জলৰ পৰা অহা(নীৰ-জল)। এই একাদশীত পানী বিহীন ভাবে ব্ৰত পালন কৰা হয়।<ref name="Melton2011"/> ২৪টা একাদশীৰ ভিতৰত এই একাদশীৰ বিশেষত্ব অধিক। ই এক ধৰ্মীয় উৎসৱ। এই একাদশী পালন কৰিলে অধিক ফল লাভ হয় বুলি জনবিশ্বাস প্ৰচলিত আছে।<ref name="Melton2011"/> ==জনশ্ৰুতি== এই একাদশীক পাণ্ডৱ একাদশী, ভীম একাদশী, ভীমসেনী একাদশী আদি নামেৰেও জনা যায়।<ref>{{Cite news|url=http://www.ekadashi.net/nirjala-ekadashi-katha/|title=Nirjala Ekadashi Katha 2018 - The Glories of Nirjala Ekadashi Vrat|date=2018-05-28|work=Ekadashi Svarupa Darsana|access-date=2018-05-30|language=en-US|archivedate=2018-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619231932/http://www.ekadashi.net/nirjala-ekadashi-katha/|deadurl=yes}}</ref> এই একাদশীৰ নাম [[মহাভাৰত]] মহাকাব্যৰ চৰিত্ৰ পঞ্চ পাণ্ডৱৰ দ্বিতীয়জন আৰু আটাইতকৈ শক্তিশালী পাণ্ডৱ ভীমৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। ব্ৰহ্ম বৈবৰ্ত্ত পুৰাণত এই ব্ৰতৰ আঁৰত থকা কাহিনীটোত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি ভীম আছিল খাদ্যপ্ৰিয়, সঘনে ভোক লগত তেওঁৰ বাবে ২৪টা একাদশীৰ ব্ৰত ৰখাটো সম্ভৱ নাছিল। সেয়ে তেওঁ ঋষি ব্যাস আৰু তেওঁৰ পিতামহক ইয়াৰ উপায় বিচাৰিলে। ঋষি ব্যাসে ভীমক বছৰত এবাৰলৈ সম্পূৰ্ণ উপবাসে থাকি নীৰ্জল একাদশী ব্ৰত পালনৰ বাবে উপদেশ দিয়ে আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই তেওঁ সম্পূৰ্ণ ২৪টা একাদশী ব্ৰতৰ ফল লাভ কৰিব বুলি কয়।<ref name="Melton2011"/><ref name="ISKCON">[http://www.harekrishnablog.com/index.php/festival-a-reports/71-glories-of-ekadashi/553-pandava-nirjala-ekadashi.html Glories of Pandava Nirjala Ekadashi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624011915/http://www.harekrishnablog.com/index.php/festival-a-reports/71-glories-of-ekadashi/553-pandava-nirjala-ekadashi.html |date=2013-06-24 }} by ISKCON.</ref> ==লাভালাভ== মাৰ্কেণ্ডেয় পুৰাণ আৰু বিষ্ণু পুৰাণ মতে একাদশী দিনটো বিষ্ণুৰ এটা ৰূপ। এই ব্ৰত পালনে সকলো পাপ ধুৱাই নিয়ে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref name="Sehgal1999">{{Cite book|last= Sehgal |first= Sunil|title= Encyclopaedia of Hinduism: C-G, Volume 2|url=https://books.google.com/books?id=zWG64bgtf3sC&pg=PA529&dq=Amalaka+Ekadasi#v=onepage&q&f=false|accessdate=12 November 2012|publisher= Sarup & Sons |year=1999|isbn=9788176250641|pages=491–2}}</ref> যিজনে এই ব্ৰত পালন কৰিব পাৰিব তেওঁ বিষ্ণুৰ আৰ্শীবাদ লাভ কৰে, সেই অনুসৰি ব্ৰত ৰাখোতাই সুখ-সম্পদৰ লগতে সকলো ধৰণৰ পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="Omnigraphics"/> এই ব্ৰত অধিক কঠোৰ। সম্পূৰ্ণ ২৪টা একাদশীৰ ভিতৰত এই একাদশীৰ দিনা বৈষ্ণৱ সকলে এই ব্ৰত নিষ্ঠাৰে পালন কৰে।<ref name="Melton2011"/> পালন কৰ্তাৰ ইয়াৰদ্বাৰা মোক্ষ প্ৰাপ্তি হয়।<ref name="Lochtefeld2002">{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: Volume Two|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|url-access=registration|year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3180-4|page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/475 475]}}</ref> সাধাৰণতে মৃত্যু দূত যম দেৱতাই আত্মাটো লৈ যোৱাৰ পিছত আত্মাৰ স্থান নিৰ্ণয় কৰে। সেই অনুসৰি স্বৰ্গ বা নৰকত স্থান দিয়া হয়। যি ব্যক্তিয়ে এই ব্ৰত সঁচা অৰ্থত সম্পন্ন কৰে তেওঁৰ সকলো পাপ খণ্ডন হৈ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ বৈকুণ্ঠ গমন কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref name="Melton2011"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} {{হিন্দু ধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ|state=expanded}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]] c94942pgsn4u938pqj1elieb7qergl6 0 65437 634718 540420 2026-09-09T09:34:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634718 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = বাবৰি শাক | image = Babori.JPG | image_caption = এডৰা বাবৰি শাক | regnum = Plantae | unranked_divisio = Tracheophytes | unranked_classis = Angiosperms | unranked_infraclassis = Eudicots | unranked_ordo = Asterids | ordo = Asterales | familia = Asteraceae | genus = Glebionis | species = Glebionis coronaria | binomial = ''G. coronaria'' | binomial_authority = (L.) Cass. ex Spach | synonyms = {{Collapsible list | {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Buphthalmum oleraceum'' <small>Lour.</small> *''Chamaemelum coronarium'' <small>(L.) E.H.L.Krause</small> *''Chrysanthemum breviradiatum'' <small>Hort. ex DC.</small> *''Chrysanthemum coronarium'' <small>L.</small> *''Chrysanthemum coronatum'' <small>Dum.Cours.</small> *''Chrysanthemum merinoanum'' <small>Pau</small> *''Chrysanthemum roxburghii'' <small>Desf. ex Cass.</small> *''Chrysanthemum senecioides'' <small>Dunal ex DC.</small> *''Chrysanthemum spatiosum'' <small>(L.H.Bailey) L.H.Bailey</small> *''Chrysanthemum speciosum'' <small>Brouss. ex Pers.</small> *''Dendranthema coronarium'' <small>(L.) M.R.Almeida</small> *''Glebionis coronaria'' <small>(L.) Tzvelev</small> *''Glebionis roxburghii'' <small>(Desf. ex Cass.) Tzvelev</small> *''Matricaria coronaria'' <small>(L.) Desr.</small> *''Pinardia coronaria'' <small>(L.) Less.</small> *''Pinardia roxburghii'' <small>(Desf. ex Cass.) Less.</small> *''Pyrethrum indicum'' <small>Roxb.</small> *''Pyrethrum roxburghii'' <small>Desf.</small> *''Xanthophthalmum coronarium'' <small>(L.) P.D.Sell</small> *''Xanthophthalmum coronarium'' <small>(L.) Trehane ex Cullen</small> }}}} }} '''বাবৰি শাক''' ({{lang-en|<ref name=GRIN>{{GRIN | ''Glebionis coronaria'' | 417417 | accessdate = 2014-07-30}}</ref>Garland chrysanthemum, crown daisy, chrysanthemum greens, edible chrysanthemum, chop suey green, Japanese-green}}; [[বৈজ্ঞানিক নাম]]: ''Glebionis coronaria'') হৈছে সপুষ্পক উদ্ভিদ গণৰ এচটাৰ প্ৰজাতিৰ এবিধ তৃণ জাতীয় উদ্ভিদ। বাবৰি শাক [[বেলিফুল]] পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="EUROMED">{{cite web | url = http://ww2.bgbm.org/EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=131772&PTRefFk=7000000 | title = Details for: Astereae | accessdate = 2009-07-18 | author = Botanic Garden and Botanical Museum Berlin-Dahlem | authorlink = Botanical Garden in Berlin | work = Euro+Med PlantBase | publisher = [[Free University of Berlin|Freie Universität Berlin]] | archivedate = 2020-01-16 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200116065429/http://ww2.bgbm.org/EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=131772&PTRefFk=7000000 | deadurl = yes }}</ref><ref name="UniProt">{{UniProt Taxonomy | name = Tribe Astereae | id = 199231 | accessdate = 2009-07-18 }}</ref><ref name="NHNSW">{{cite web | url = http://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&lvl=gn&name=Kippistia | title = Genus ''Kippistia'' | accessdate = 2009-07-18 | author = National Herbarium of New South Wales | work = New South Wales FloraOnline | publisher = [[Royal Botanic Gardens, Sydney]] }}</ref><ref name="afpd">{{cite web | url = http://www.ville-ge.ch/cjb/bd/africa/details.php?langue=an&id=3041 | title = ''Polyarrhena'' Cass. | accessdate = 2009-07-18 | work = African Plants Database | publisher = [[Natural History Museum of Geneva|South African National Biodiversity Institute, the Conservatoire et Jardin botaniques de la Ville de Genève]] and Tela Botanica }}</ref><ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/97120#page/130/mode/1up Lessing, Christian Friedrich. 1831. Linnaea 6: 127–128 in Latin]</ref><ref>[http://www.tropicos.org/Name/40024295 Tropicos, ''Myriactis'' Less.]</ref> ==বিৱৰণ== বাবৰি শাকৰ গছ ১০০ৰ পৰা ১২০ চেণ্টিমিটাৰ পৰ্যন্ত দীঘল হয়। কাণ্ডবোৰ থিয় আৰু কুমলীয়া। সাৰুৱা মাটিত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ডাল-পাত গজি জোপোহা হয়। ইয়াৰ পাতবোৰ খাঁজ কটা।<ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=250058139 Flora of North America, ''Glebionis coronaria'' (Linnaeus) Cassini ex Spach, 1841. Crown daisy, garland chrysanthemum ]</ref> পুলি অৱস্থাত কমকৈ আৰু ডাঙৰ হ'লে খাঁজবোৰ বেছি স্পষ্ট হয়। ফুলৰ ৰঙ সাধাৰণতে হালধীয়া, কিছুমান হালধীয়া কেন্দ্ৰ বিশিষ্ট বগা পাহীৰ ফুল ফুলাও দেখা যায়। ডেইজি আৰু চন্দ্ৰমল্লিকা ফুলৰ সৈতে ইয়াৰ ফুলবোৰৰ যথেষ্ট মিল দেখা যায়। ফুলৰ মধ্য অংশত এটা চকৰি থাকে, চকৰিৰ চাৰিওফালে পাপৰিবোৰ লাগি থাকে। পাপৰিসহ একোটা ফুলৰ ব্যাস ৪-৫ চেণ্টিমিটাৰ পৰ্যন্ত হয়। ফুলৰ বীজবোৰ ক্ষুদ্ৰ আকাৰৰ। ==বিস্তৃতি== বাবৰি শাকৰ উৎপত্তি ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল<ref>[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=glebionis+coronaria Altervista Flora Italiana, ''Glebionis coronaria'' (L.) Spach] includes photos and European distribution map</ref> আৰু পূব এচিয়া। [[ইউৰোপ]], উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]] আৰু [[এচিয়া]]ৰ বিভিন্ন দেশত বাবৰি শাকৰ বিস্তৃতি দেখা যায়। [[জাপান]], [[কোৰিয়া]], [[ভিয়েটনাম]], [[থাইলেণ্ড]], [[ভাৰত]], [[উত্তৰ আমেৰিকা]] আদি অঞ্চলত বাবৰি শাকৰ খেতি কৰা হয়।<ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=250058139 Flora of China, ''Glebionis coronaria'' (Linnaeus) Cassini ex Spach, 1841. <big>茼蒿</big> tong hao ]</ref><ref>[http://bonap.net/MapGallery/County/Glebionis%20coronaria.png Biota of North America Program 2014 county distribution map]</ref> ভাৰতৰ [[দিল্লী]], [[কৰ্ণাটক]], নাগপুৰ, উত্তৰ-পূৱ অঞ্চল যেনে [[পশ্চিম বংগ]], [[অসম]]ত এই শাকৰ খেতি সীমাবদ্ধ হৈ পৰিছে। ==খাদ্য হিচাপে বাবৰি শাক== শাক হিচাপে বাবৰি এবিধ পুষ্টিকৰ খাদ্য। বাবৰি শাকৰ সহায়ত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ব্যঞ্জন বনাব পৰা যায়। অসমত প্ৰধানকৈ বাবৰি শাক আলু, মাছ বা কণীৰ সৈতে ভাজি খোৱা হয়। বাবৰি শাকত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খাদ্যপ্ৰাণ থকা বাবে এই শাকৰ আঞ্জা স্বাস্থ্যৰ বাবে উপকাৰী। চীনত ভাজি, জাপান আৰু কোৰিয়াত বাবৰি শাকৰ চুপ বনাই খোৱা হয়। সাধাৰণতে ফুল ফুলাৰ পিছত বাবৰি শাক খাবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। এই শাকৰ ফুল আৰু পাতৰ এটা বিশেষ গোন্ধ আছে এই ফুল আৰু পাত শুকুৱাই ইয়াক গৰম পানীত উতলাই চীন দেশত এই পানীয় জ্বৰ বা ইনফ্লুৱেঞ্জা ৰোগীক খাবলৈ দিয়ে। বাবৰি শাকে তেজৰ কলেষ্টৰেলৰ মাত্ৰা কামত সহায় কৰে। চিফিলিচ আৰু গনোৰিয়া ৰোগৰ বাবেও বাবৰি শাক উপকাৰী। বাবৰিশাক কৃমি নাশক। এই শাকবিধৰ খাবৰ বাবে যোগ্য অংশত যথেষ্ট পৰিমাণে খনিজ, ভিটামিন সহ পটাছিয়াম (৬১০ মিগ্ৰা/১০০ গ্ৰাম) আৰু প্ৰতি ১০০ গ্ৰাম শাকত ৩.৪ কেৰোটিন থাকে। ইয়াৰ উপৰিও, উদ্ভিদ বিধত বিভিন্ন এণ্টিঅক্সিডেণ্ট (কাণ্ড, পাত আৰু মূল কলাত) থাকে যাৰ মানৱ স্বাস্থ্যৰ বাবে সম্ভাৱ্য দীৰ্ঘম্যাদী লাভালাভ আছে। অৱশ্যে বাবৰি শাকৰ বিষাক্ত (ডিঅক্সিন) গুণো পোৱা গৈছে। চি. কৰোনাৰিয়াম ভাৰ. স্পাটিওচমে এক লাভজনক মানৱ অন্ত্ৰৰ বেক্টেৰিয়া লেক্টোবেচিলাছ কেচি-ৰ বিকাশ প্ৰতিহত কৰে।<ref>Teixeira da Silva, J. A., et al. (2005). Important secondary metabolites and essential oils of species within the Anthemideae (Asteraceae). ''Journal of Herbs, Spices & Medicinal Plants'' 11(1), 1-4.</ref> {{nutritional value | name= কেঁচা বাবৰি শাক | kJ=99 | protein=3.36 g | fat=0.56 g | carbs=3.02 g | fiber=3 g | calcium_mg=117 | iron_mg=2.29 | magnesium_mg=32 | phosphorus_confirm potassium_mg=567 | sodium_mg=118 | zinc_mg=0.71 | manganese_mg=0.943 | vitC_mg=1.4 | thiamin_mg=0.13 | riboflavin_mg=0.144 | niacin_mg=777 | pantothenic_mg=0.221 | vitB6_mg=0.176 | folate_ug=177 | vitA_ug=116 | betacarotene_ug=1380 | lutein_ug=3834 | vitK_ug=350 | source_usda = 1 | note=[http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=11157&format=Full Link to USDA Database entry] }} ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> Chartzit24-1-09.jpg|বাবৰি শাক (ইজৰাইল) Crown Daisy by Zachi Evenor - Israel 2016 IZE-15126.jpg|ফুলি থকা বাবৰি গছ (ইজৰাইল) File:Glebionis coronarium Habitus Miguelturra.jpg| বাবৰিৰ বগা ফুল File:Glebionis coronaria.jpg|হালধীয়াবোৰ File:Tần ô.jpg|শাক হিচাপে File:Glebionis coronarium.jpg|বাবৰি শাকৰ ডৰা File:Glebionis coronaria flower (21).jpg|কলি সহ এপাহ পূৰ্ণাংগ ফুলৰ তলৰ অংশ File:IMG বাবৰীফুল baboriful শাক ফুল.jpg|বাবৰি ফুল (অসম) File:Babori sak voja.JPG|কণীৰ সৈতে বাবৰি শাকৰ ভাজি (অসম) File:Glebionis coronaria flower (34).jpg|বাবৰি ফুলৰ কলি File:Glebionis coronaria fruit (01).jpg|বাবৰিৰ গুটি File:Glebionis coronaria leaf (05).jpg|এখিলা পূৰ্ণাংগ পাত File:Glebionis coronaria flower (30).jpg|মৰহি পাপৰি সৰি যোৱা এপাহ বাবৰি ফুল </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:তৃণ]] [[শ্ৰেণী:শাক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ]] d1iwzknxlijt6lb5hvh5ft81b8n3wq1 0 68805 634704 456839 2026-09-09T05:37:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634704 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = নিৰূপা ৰয় | birth_name =কোকিলা কিশোৰচন্দ্ৰ বুলচাৰা | image = | image size =170px | caption =দো বিঘা জমীনত (১৯৫৩) | birth_date = {{Birth date|df=yes|1931|1|04}} | birth_place = বলসাদ, বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2004|10|13|1931|01|04}} | death_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active =১৯৪৬-১৯৯৯ | nationality = ভাৰতীয় | other_names =দুখৰ ৰাণী, ট্ৰেজেদী কুইন, মা | spouse =কমল ৰয় (বি.১৯৪৬) | children = ২ | awards =''মুনীমজী''ৰ (১৯৫৬)বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] <br> ''ছায়া''ৰ (১৯৬২)বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]<br>''চেহনাই''ৰ (১৯৬৪)বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] <br>[[ফিল্মফেয়াৰ]] জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা (২০০৪) }} '''নিৰূপা ৰয়''' (জন্ম '''কোকিলা কিশোৰচন্দ্ৰ বুলচাৰা'''; {{lang-en| Nirupa Roy }}; {{lang-gu|નિરુપા રોય}}; ৪ জানুৱাৰী ১৯৩১- ১৩ অক্টোবৰ ২০০৪) [[হিন্দী]] ছবিৰ পাৰ্শ্ব চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আছিল। তেওঁক ট্ৰেজেদী আৰু শোকাতুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় পাৰদৰ্শিতাৰ বাবে জনা গৈছিল আৰু সেয়েহে হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিসৰত তেওঁ নিৰ্বিবাদে ''দুখৰ ৰাণী'' নাম পাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2016-10-13 |title=Remembering Nirupa Roy, the Iconic 'Mother' of Bollywood |url=https://www.thequint.com/entertainment/2016/10/13/nirupa-roy-amitabh-bachchan-aishwarya-rai-bachchan-tabu-kirron-kher-jaya-bachchan-suffering-motherhood-bollywood |access-date=2019-11-19 |website=The Quint |language=en}}</ref> ১৯৪৬ চনৰ পৰা ১৯৯৯ চনলৈ অভিনয় জগতত সক্ৰিয় হৈ থকা ৰয়ে মাকৰ ভূমিকাত কৰা অভিনয়ৰ বাবে স্মৰণীয় হৈ ৰব। তেওঁ তিনিবাৰ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] পোৱাৰ উপৰি ''[[ফিল্মফেয়াৰ]] জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা''ও লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.newsnation.in/photos/entertainment/happy-mothers-day-2019-iconic-mothers-who-graced-screens-of-indian-cinema-3333|title=Happy Mother's Day 2019: Iconic mothers who graced screens of Indian cinema - News Nation|website=newsnation.in|language=en|access-date=2019-11-19|date=12 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/features/mothers-day-special-bollywoods-most-iconic-screen-mothers-33833.html|title=Mothers Day Special: Bollywood's Most Iconic Screen Mothers|website=filmfare.com|language=en|access-date=2019-11-19}}</ref> ==জীৱন পৰিক্ৰমা== নিৰূপাৰ জন্মৰ নাম কোকিলা কিশোৰতন্দ্ৰ বুলচাৰা। [[গুজৰাট]]ৰ বলসাদৰ কলৱাড়াত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। ১৫ বছৰ বয়সত কমল ৰয়ৰ সৈতে তেওঁ বিবাহ পাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান- যোগেশ আৰু কিৰণ ৰয়। <ref>{{Cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/obituaries/nirupa-roy-18257.html|title=Nirupa Roy|date=2004-11-02|website=The Independent|language=en|access-date=2019-11-19}}</ref> মাকৰ মৃত্যুৰ পিছত দুয়োটা সন্তানে নিৰূপা ৰয়ৰ সম্পত্তিক লৈ বিবাদত লিপ্ত হয়, যিটোৱে বাতৰি আৰু প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/crime/battle-between-nirupa-roys-sons-gets-uglier/articleshow/62436760.cms|title=Battle between Nirupa Roy's sons gets uglier|last=Sayed|first=Nazia SayedNazia|last2=Jan 10|first2=Mumbai Mirror {{!}} Updated|website=Mumbai Mirror|language=en|access-date=2019-11-19|last3=2018|last4=Ist|first4=05:57|archivedate=2020-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228233144/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/crime/battle-between-nirupa-roys-sons-gets-uglier/articleshow/62436760.cms|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/deewars-maa-nirupa-roys-sons-fight-over-her-property-1798394|title=Deewar's Maa Nirupa Roy's Sons Fight Over Her Property|website=NDTV.com|access-date=2019-11-19}}</ref> ২০০৪ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত [[মুম্বাই]]ত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৭৩ বছৰ। <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/javed-akhtar-on-nirupa-roy-87th-birth-anniversary-she-looked-like-goddess-in-mother-roles-1423406-2019-01-04|title=Javed Akhtar on Nirupa Roy 87th birth anniversary: She looked like Goddess in mother roles|last=MumbaiJanuary 4|first=Indo-Asian News Service|last2=January 4|first2=2019UPDATED|website=India Today|language=en|access-date=2019-11-19|last3=Ist|first3=2019 15:20}}</ref> ''দিৱাৰ'' ছবিৰ তেওঁৰ সংলাপ জনমানসত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই ছবিত তথা আৰু কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবিত তেওঁ কৰা অভিনয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰত মাইলৰ খুঁটি হৈ ৰব। <ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/features/remembering-nirupa-roy-indian-cinemas-goddess-who-became-its-most-popular-mother/172765/|title=Remembering Nirupa Roy, Indian cinema's 'Goddess' who became its most popular mother|last=Arora|first=Sakshi|date=2019-01-04|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2019-11-19}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৪৬ চনত [[গুজৰাটী]] কাকত এখনত অভিনয় শিল্পী বিচাৰি দিয়া বিজ্ঞাপন এটা নিৰূপা ৰয় আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে দেখা পাই আবেদন কৰিছিল। তেনেকৈয়ে নিৰূপা গুজৰাটী ছবি ৰণকদেৱীৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। একে বছৰতে তেওঁ প্ৰথম হিন্দী ছবি অমৰ ৰাজতো অভিনয় কৰে। তেওঁৰ জনপ্ৰিয় এখন ছবি হ’ল- ''[[দো বিঘা জমিন]]'' (১৯৫৩)। ১৯৪০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত বহু ধৰ্মমূলক ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল। দেৱীৰ ৰূপত তেওঁৰ প্ৰতিচ্ছবি অতি শক্তিশালী আছিল আৰু বহু মানুহে আশীষ বিচাৰি তেওঁৰ ঘৰলৈ গৈছিল। তেওঁৰ সহযোগী অভিনেতসকল ভাৰত ভূষণ, [[বলৰাজ সাহানী]], [[অশোক কুমাৰ]] আৰু ত্ৰিলোক কাপুৰ। কাপুৰৰ সৈতে তেওঁ একেলগে ওঠৰখন ছবিত অভিনয় কৰিছে। ১৯৭০ৰ দশকত [[অমিতাভ বচ্চন]] আৰু [[শশী কাপুৰ]]ৰ মাকৰ ৰূপত কৰা তেওঁৰ অভিনয় দুখ-যন্ত্ৰণাত কাতৰ এগৰাকী মাতৃৰ সমাৰ্থক হৈ পৰিছিল। ১৯৭৫ চনত মুক্তি পোৱা নিৰূপাৰ দিৱাৰ ছবিৰ মাক-পুতেকৰ সংলাপবোৰ অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু দৰ্শকে সেয়া বাৰেবাৰে আওৰাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Rishi |first=Tilak |url=https://books.google.com/books?id=r623sWyGm0sC&pg=PA100 |title=Bless You Bollywood!: A Tribute to Hindi Cinema on Completing 100 Years |publisher=Trafford |year=2012 |isbn=9781466939639 |page=100}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|0747131}} * {{Bollywood Hungama person|nirupa-roy}} * [http://in.rediff.com/movies/2004/oct/14nirupa.htm Obituary from rediff.com] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাটী ব্যক্তি]] {{সাঁচ:Filmfare Award for Best Supporting Actress}} k5a78fwbl83qgqczl0u630dwm6bnip2 0 70731 634716 563440 2026-09-09T08:52:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634716 wikitext text/x-wiki <!-- {{Infobox airline | airline = ফ্লাইবিগ | logo = Flybig.png | logo_size = 250px | fleet_size = ১ | destinations = ৮ | IATA = এচ৯ | ICAO = এফএলজি | callsign = | parent = বিগ চাৰ্টাৰ | company_slogan = | founded = ২০২০ | commenced = {{start date|df=yes|2020|12|21}} | headquarters = [[গ্ৰৰুগ্ৰাম]], [[ভাৰত]] | key_people = সঞ্জয় মধৱিয়া <br /> শ্ৰীনিবাচ ৰাও (চিইও)<ref>{{cite web|url=https://connectedaviationtoday.com/executive-spotlight-ceo-flybig-highlights-indias-domestic-aviation-opportunities/#.X5LofC17FE4 |title=Executive Spotlight: CEO of flybig Highlights India's Domestic Aviation Opportunities |publisher= Connected Aviation Today |date=25 August 2020 |access-date= 23 October 2020}}</ref> | aoc = | hubs = [[ইন্দোৰ বিমানবন্দৰ]] | secondary_hubs = | focus_cities = | frequent_flyer = | lounge = | alliance = | num_employees = | website = {{URL|http://www.flybig.in/}} }} --> '''ফ্লাইবিগ''' ({{Lang-en|FlyBig}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ইন্দোৰ বিমানবন্দৰ|ইন্দোৰ]]ৰ এখন আঞ্চলিক এয়াৰলাইন।<ref>{{Cite web|title=Airline and Location Code Search|url=https://www.iata.org/en/publications/directories/code-search/|access-date=2021-01-02|website=www.iata.org|language=en}}</ref> ই গুৰুগ্ৰাম অৱস্থিত বিগ চাৰ্টাৰ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ অধিনত। এয়াৰলাইনটোৱে ২০২০ চনৰ ডিচেম্বৰত কাম আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ভাৰতৰ ভিতৰত টায়াৰ-২ চহৰসমূহক সংযোগ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/78835806.cms |title=FlyBig likely to start ops from Raja Bhoj by year-end |work=[[The Times of India]] |date=24 October 2020 |access-date= 25 October 2020}}</ref> == ইতিহাস == কোম্পানীটোৱে অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা অনাপত্তি প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰিছে আৰু ১৪ ডিচেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে ইয়াৰ এয়াৰ অপাৰেটৰ প্ৰমাণপত্ৰ (এ.ও.চি.) লাভ কৰিছে। ই একক এটিআৰ-৭২-৫০০-ৰ সৈতে কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="BM1">{{cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/hals-dornier-is-all-set-to-get-new-wings-flybig-wings/articleshow/77839769.cms |title=HAL's Dornier is all set to get new wings, Flybig wings |publisher=[[Bangalore Mirror]] |date=31 August 2020 |access-date= 23 October 2020}}</ref> কোম্পানীটোৰ লক্ষ্য হৈছে টায়াৰ-২ চহৰসমূহক সেৱা আগবঢ়োৱা আৰু ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে অধিক এটিআৰ-৭২ আৰু এইচ.এ.এল.-য়ে ডৰ্ণিয়াৰ ২২৮ টা বিমান নিৰ্মাণ কৰা আৰু অৱশেষত ২০ খন ফ্লীটলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা।<ref name="MC1">{{cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/starting-an-airline-during-covid-19-may-sound-like-a-bad-idea-but-for-flybig-its-a-perfect-flightplan-5757151.html |title=Starting an airline during COVID-19 may sound like a bad idea. But for Flybig, it's a perfect flightplan|publisher=[[Moneycontrol.com]] |date=26 August 2020 |access-date= 23 October 2020}}</ref>[[File:FlyBig Aircraft landed at Raipur Airport dec 2020.png|thumb| স্বামী বিবেকানন্দ বিমানবন্দৰ, ৰায়পুৰত ফ্লাইবিগ বিমান]] এয়াৰলাইনটোৱে যিকোনো নিৰ্ধাৰিত বিমান আৰম্ভ কৰাৰ আগতে, ই [[ইন্দিৰা গান্ধী আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ|দিল্লী]]ৰ পৰা [[শ্বিলং বিমানবন্দৰ|শ্বিলঙ]]ক সেৱা আগবঢ়োৱাৰ বাবে চৰকাৰী নিবিদাৰ অধীনত ইয়াৰ প্ৰথম পথটো জিকিছিল। বিমানবোৰ ২১ ডিচেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে আৰম্ভ হৈছিল আৰু ইয়াৰ দায়বদ্ধতা পূৰণ কৰিবলৈ, এয়াৰলাইনটোৱে স্পাইচজেটৰ পৰা এটা ডেছ ৮ কিউ৪০০ লীজত লৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Direct Flight Services Between Shillong, Delhi Launched|url=https://www.ndtv.com/india-news/direct-flight-services-between-shillong-delhi-launched-2341786|access-date=2021-01-02|website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rashir|first=Princess Giri|title=Are you ready to FLYBIG from Shillong to Delhi?|url=https://www.eastmojo.com/meghalaya/2020/12/19/are-you-ready-to-flybig-from-shillong-to-delhi|access-date=2021-01-02|website=EastMojo|language=en|archivedate=2020-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201219073918/https://www.eastmojo.com/meghalaya/2020/12/19/are-you-ready-to-flybig-from-shillong-to-delhi|deadurl=yes}}</ref> এয়াৰলাইনটোৱে ২০২০ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত প্ৰমাণিত বিমান পৰিচালনা কৰিছিল<ref>{{Cite web|title=Indore welcomes first Proving Flight of Fly Big Airlines, receives water cannon salute |url=https://www.freepressjournal.in/indore/indore-welcomes-first-proving-flight-of-fly-big-airlines-receives-water-cannon-salute|date=4 December 2020| access-date=5 January 2021|website=[[The Free Press Journal]] }}</ref> আৰু ২০২০ চনৰ ৩ জানুৱাৰীত ইন্দোৰৰ পৰা আহমেদাবাদলৈ ইয়াৰ প্ৰথম নিৰ্ধাৰিত বিমান পৰিচালনা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Desk|first=India com Business|date=2021-01-01|title=Flybig to Start Operations From January 3: All You Need to Know About India's New Airline|url=https://www.india.com/business/flybig-to-start-operations-from-january-3-all-you-need-to-know-about-indias-new-airline-4303201/|access-date=2021-01-02|website=India News, Breaking News {{!}} India.com|language=en}}</ref> == গন্তব্য স্থানসমূহ == ফ্লাইবিগ ভাৰতৰ ভিতৰত ৮ টা আঞ্চলিক গন্তব্যস্থানলৈ উৰা মাৰে, [[ইন্দোৰ]]ৰ [[দেৱী আহিল্য বাই হল্কাৰ বিমানবন্দৰ]]ত ইয়াৰ কেন্দ্ৰ। {| class="wikitable sortable" ! ৰাজ্য ! চহৰ ! class="unsortable" |বিমানবন্দৰ ! টোকা ! class="unsortable" |{{abbr|Ref.|References}} |- |[[ছত্তীসগঢ়]] |[[ৰায়পুৰ]] |[[স্বামী বিবেকানন্দ বিমানবন্দৰ]] | |<ref name=":0">{{Cite web|title=FlyBig Flight Schedule January 2021|url=https://flybig.in/documents/FlightScheduleSheet.pdf|access-date=2020-01-02|website=Flybig|archivedate=2021-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210118171337/https://flybig.in/documents/FlightScheduleSheet.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |[[ইন্দিৰা গান্ধী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]] | |<ref name="newsonair_406469">{{Cite web|title=First-ever direct flight from Delhi to Shillong becomes operational|url=http://newsonair.com/Main-News-Details.aspx?title=First-ever-direct-flight-from-Delhi-to-Shillong-becomes-operational&id=406469|access-date=2021-01-02|website=newsonair.com|archivedate=2021-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210511115715/http://newsonair.com/Main-News-Details.aspx?title=First-ever-direct-flight-from-Delhi-to-Shillong-becomes-operational&id=406469|deadurl=yes}}</ref> |- |[[অসম]] |[[কোকৰাঝাৰ]] ([[ধুবুৰী]]) |[[ৰূপসী বিমানবন্দৰ]] | | align="center" |<ref name=":0" /> |- |[[গুজৰাট]] |[[আহমেদাবাদ]] |[[চৰ্দাৰ ভল্লবভাই পেটেল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]] | | align="center" |<ref name=":0" /> |- | rowspan="3" |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |[[ইন্দোৰ]] |[[দেৱী অহিল্য বাই হল্কাৰ বিমানবন্দৰ]]||{{airline hub}} |<ref name=":0" /> |- |[[ভোপাল]] |[[ৰাজা ভোজ বিমানবন্দৰ]] | | |- |[[জবালপুৰ]] |[[জবালপুৰ বিমানবন্দৰ]] | |<ref name=":0" /> |- |[[মেঘালয়]] |[[শ্বিলং]] |[[শ্বিলং বিমানবন্দৰ]] | |<ref name="newsonair_406469"/> |}[[File:FlyBig Aircraft at Raipur Airport.png|thumb|স্বামী বিবেকানন্দ বিমানবন্দৰত ৰখাই থোৱা এটা ফ্লাইবিগ এটিআৰ ৭২|222x222px]] == ফ্লীট == ফ্লাইবিগ ফ্লীটত ডিচেম্বৰ ২০২০ লৈকে নিম্নলিখিত বিমানবোৰ থাকে:<ref>{{Cite web|title=Flybig Airlines Fleet Details and History|url=https://www.planespotters.net/airline/Flybig-Airlines?refresh=1|access-date=2021-01-02|website=FlyBig India Fleet|archivedate=2021-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210511053634/https://www.planespotters.net/airline/Flybig-Airlines?refresh=1|deadurl=yes}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse; text-align:center" |+ FlyBig fleet |- ! Aircraft ! In service ! Orders ! Passengers ! Notes |- |[[এটিআৰ ৭২]] |১ |১ |৭২ | |- ! Total ! ১ ! ১ ! colspan=2| |} </center> == তথ্যসমূহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিমান পৰিবহণ]] qkitzem65vrxb3pc89o5qrd2so8v3ws 0 75486 634715 611842 2026-09-09T08:46:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634715 wikitext text/x-wiki '''মিছ ইণ্ডিয়া''' বা '''ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া''' ({{lang-en|Femina Miss India}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ এক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা। এই বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতাৰ দ্বাৰা বাছনি হোৱা প্ৰতিনিধিসকলক বিশ্ব সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা বা "মিছ ৱৰ্ল্ড"ত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ সুযোগ দিয়া হয়। মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতা হৈছে চাৰিটা মুখ্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ ভিতৰত এটা।<ref>Devi, Kanchana (28 March 2012). "Miss India 2012: Who will win this time?". Truth Dive. Archived from the original on 31 March 2012. Retrieved 28 March 2012.</ref> দ্য টাইমছ গ্ৰুপে প্ৰকাশ কৰা মহিলা আলোচনী [[ফেমিনা]]ৰ দ্বাৰা ইয়াক আয়োজন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ পৰা, ফেমিনাই পৃথকে মিছ ডিভা নামৰ আন এটি প্ৰতিযোগিতা আয়োজন কৰে যি মিছ ইউনিভাৰ্ছলৈ প্ৰতিনিধি প্ৰেৰণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://everythingexperiential.businessworld.in/article/Yamaha-Fascino-Miss-Diva-and-Miss-Universe-auditions-held-in-Indore/02-07-2018-153599/|title=Yamaha Fascino Miss Universe India|work=EE Business|date=2 July 2018|access-date=23 September 2021|archivedate=22 November 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221122123503/http://everythingexperiential.businessworld.in/article/Yamaha-Fascino-Miss-Diva-and-Miss-Universe-auditions-held-in-Indore/02-07-2018-153599/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://naradanews.com/2016/06/what-are-the-differences-between-the-miss-universe-and-miss-world-pageants|title=What are the differences between Miss Universe and Miss World.|work=Narada News|date=6 June 2016}}</ref> মিছ ডিভাৰ উপৰিও, সংগঠনটোৱে প্ৰতি দুবছৰত অনুষ্ঠিত হোৱা মিষ্টাৰ ৱৰ্ল্ড আৰু মিষ্টাৰ চুপ্ৰানেচনেল প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি বাছনি কৰাৰ বাবে ও এক প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰে। বৰ্তমানৰ (২০২১) ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া (ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ৱৰ্ল্ড) খিতাপধাৰী হৈছে [[মানসা বাৰাণসী]] যাক বিদায়ী খিতাপধাৰী সুমন ৰাৱে ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ তাৰিখে মুম্বাইৰ হায়াত ৰিজেন্সিত মুকুট পিন্ধাইছিল। ==ইতিহাস== {{multiple image|perrow = 2|total_width=300 | image1 = Pramila (Esther Victoria Abraham).jpg | image2 = Miss India Indrani Rehman.jpg | image3 = Miss India 1952 participants.jpg | image4 = Miss India Indrani Rehman, S.K. Patil, and two of the sponsors of the contest.jpg | footer = (ওপৰৰ পৰা ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশ) মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৪৭ [[এস্থাৰ ভিক্টোৰিয়া আব্ৰাহাম]]; [[ইন্দ্ৰাণী ৰহমান]] মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৫২ৰ মুকুট পিন্ধাৰ পিছত তেওঁ প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা যি [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত অনুষ্ঠিত মিছ ইউনিভাৰ্ছ ১৯৫২ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল; মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৫২, [[ইন্দ্ৰাণী ৰহমান]] প্ৰাক্তন ভাৰতীয় কংগ্ৰেছ নেতা এছ.কে. পাটিল, আৰু ১৯৫২ চনৰ মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাৰ দুজন পৃষ্ঠপোষক; মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৫২ [[মুম্বাই]] [[ব্ৰ্যাবোৰ্ন ষ্টেডিয়াম]]ত ফটোগ্ৰাফাৰসকলে ছবি ছবি লৈছিল প্ৰতিযোগীসকলে। মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৫২ বিজয়ী, [[ইন্দ্ৰাণী ৰহমান]] (বাওঁফালৰ পৰা তৃতীয়) আৰু দ্বিতীয় স্থানাধিকাৰ কৰা সূৰ্যকুমাৰী (বাওঁফালৰ পৰা ষষ্ঠ) }} ভাৰতৰ প্ৰথম মিছ ইণ্ডিয়া আছিল কলিকতাৰ প্ৰমীলা ([[এস্থাৰ ভিক্টোৰিয়া আব্ৰাহাম]]), যি ১৯৪৭ চনত বিজয়ী হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2006/aug/28sld1.htm|title=rediff.com: Meet Pramila, the first Miss India}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-features/jewish-stars-of-bollywood-1.515427|title=Jewish Stars of Bollywood - Jewish World Features - Haaretz - Israel News Haaretz.com|newspaper=Haaretz|date=14 April 2013|access-date=23 September 2021|archivedate=15 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015044021/http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-features/jewish-stars-of-bollywood-1.515427|deadurl=yes}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতা প্ৰথম স্থানীয় সংবাদ মাধ্যমৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হৈছিল। ১৯৫২ চনত, দুখন মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল যʼত [[ইন্দ্ৰাণী ৰহমান]] আৰু [[নূতন]] প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিজয়ী হৈছিল।<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/indrani-rahman-was-married-with-a-kid-when-she-went-on-to-become-the-first-miss-universe-in-1952_-255340.html|title=Indrani Rahman Was Married with a Kid When She Went on To Represent India at the First Miss Universe|work=The Times of India|date=19 May 2016}}</ref> নূতনক মিছ মুছৰি হিচাপে মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://m.hindustantimes.com/bollywood/nutan-s-granddaughter-pranutan-bahl-is-raring-to-go-the-bollywood-way/story-EIOto5sv7CUZsyekpQEuPP_amp.html|title=Nutan's granddaughter Pranutan Bahl is raring to go the Bollywood way|work=Hindustan Times|date=9 March 2017|access-date=23 September 2021|archivedate=16 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190416031445/https://m.hindustantimes.com/bollywood/nutan-s-granddaughter-pranutan-bahl-is-raring-to-go-the-bollywood-way/story-EIOto5sv7CUZsyekpQEuPP_amp.html|deadurl=yes}}</ref> স্থানীয় সংবাদ মাধ্যমৰ দ্বাৰা এই প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2006/aug/28sld1.htm|title=rediff.com: Meet Pramila, the first Miss India}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-features/jewish-stars-of-bollywood-1.515427|title=Jewish Stars of Bollywood - Jewish World Features - Haaretz - Israel News Haaretz.com|newspaper=Haaretz|date=14 April 2013|access-date=23 September 2021|archivedate=15 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015044021/http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-features/jewish-stars-of-bollywood-1.515427|deadurl=yes}}</ref> ১৯৫২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মুম্বাইৰ ব্ৰ্যাবোৰ্ন ষ্টেডিয়ামত ইন্দ্ৰাণী ৰহমানক মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। পিছত ইন্দ্ৰানীয়ে ১৯৫২ মিছ ইউনিভাৰ্ছ প্ৰতিযোগিতাত উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত ভাৰতৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>"Stunning Photographs of Indrani Rahman, India's First Miss Universe Contestant". 26 July 2016.</ref> ১৯৫৩ চনত, পঞ্জাবৰ পিছ কানওয়ালে কৰদাৰ-কলিনোছ প্ৰতিযোগিতাত মিছ ইণ্ডিয়া ১৯৫৩ৰ মুকুট অৰ্জন কৰিছিল। আবদুৰ ৰশিদ কাৰদাৰে এই প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল।<ref name="Bose2008">{{cite book|author=Mihir Bose|title=Abdul Rashid Kardar: A History|url=https://books.google.com/books?id=hN6mBAAAQBAJ&pg=PT240|accessdate=22 March 2015|date=9 May 2008|publisher=Roli Books Pvt. Ltd|isbn=978-93-5194-045-6|pages=240–}}</ref> পৰবৰ্তী কালত কানওয়ালে নিজেকে বলিউডৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{cite web|url=https://homegrown.co.in/article/55135/stunning-photographs-of-indrani-rahman-indias-first-miss-universe-contestant|title=Stunning Photographs of Indrani Rahman, India's First Miss Universe Contestant|date=26 July 2016}}</ref> ১৯৫৪ চনত মহাৰাষ্ট্ৰৰ লীলা নাইডুক মিছ ইণ্ডিয়া ঘোষণা কৰা হয়, আৰু একে বছৰতে ভগ আলোচনীৰ বিশ্বৰ দহগৰাকী আটাইতকৈ ধুনীয়া মহিলাৰ তালিকাত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/leela-naidu-miss-india-of-1954-who-went-on-to-forge-a-career-as-an-actress-with-a-touch-of-western-1790753.html|title=Leela Naidu: Miss India of 1954 who went on to forge a career as an actress with a touch of Western elegance|work=The Independent|date=20 September 2009}}</ref> ১৯৫৫ চনৰ পৰা ১৯৫৮ লৈ কোনো মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতা হোৱা নাছিল। ১৯৫৯ চনত, ইভছ ৱিকলিয়ে মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতালৈ ভাৰতৰ প্ৰতিনিধি প্ৰেৰণ কৰিবলৈ ইভছ ৱিকলিয়ে মিছ ইণ্ডিয়া নামেৰে প্ৰথম মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। প্ৰতিযোগিতাত ফ্লাৰ ইজেকিয়েলক শেষত বিজয়ীৰ মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। তেওঁ যুক্তৰাজ্যৰ লণ্ডনত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড 1959 ত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>https://thegreatpageantcommunity.com/2014/12/04/miss-world-recalling-the-glory-of-india/</ref><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.indiatimes.com/lifestyle/self/a-look-at-miss-indias-over-the-years-278279.html |access-date=2021-09-24 |archivedate=2021-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210924010112/https://www.indiatimes.com/lifestyle/self/a-look-at-miss-indias-over-the-years-278279.html |deadurl=yes }}</ref> প্ৰথম ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাখন ১৯৬৪ চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ মেহেৰ কাষ্টেলিনো মিস্ত্ৰীক প্ৰথম ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়াৰ মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। তেওঁক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অনুষ্ঠিত মিছ ইউনিভাৰ্ছ ১৯৬৪ আৰু স্পেইনত অনুষ্ঠিত মিছ নেশ্যনছ ১৯৬৪ ত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://abraxaslifestyle.com/fashion-trends/presenting-you-the-first-femina-miss-india-meher-castelino-mistry|title=Presenting you The first Femina Miss India – Meher Castelino Mistry|date=24 March 2015|access-date=24 September 2021|archivedate=20 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120022111/https://abraxaslifestyle.com/fashion-trends/presenting-you-the-first-femina-miss-india-meher-castelino-mistry|deadurl=yes}}</ref> ৰেইটা ফাৰিয়া যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হোৱা প্ৰথম মিছ ইণ্ডিয়া আছিল। তেওঁ যুক্তৰাজ্যৰ লণ্ডনত মিছ ৱৰ্ল্ড ১৯৬৬ৰ মুকুট পিন্ধিছিল।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/not-just-a-pretty-face/lite/|title=Not Just a Pretty Face: Reita Faria, the first Asian to win Miss World|work=The Indian Express|date=18 December 2016}}</ref> তেওঁ ইভছ ৱিকলিয় মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী আছিল। একে বছৰতে ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া বিজয়ী য়াছমিন দাজীয়ে মিছ ইউনিভাৰ্ছ ১৯৬৬ত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু অনুষ্ঠানটোত তৃতীয় ৰানাৰ-আপৰ মুকুট পিন্ধে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত স্থান পোৱা তেওঁ প্ৰথম ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া বিজয়ী আছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.photos.timesofindia.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/Winners-through-the-years/articleshow/19122248.cms|title=Yasmin Daji, a medical student from Delhi, not only won the Miss India but was a runner-up in Miss Universe|work=The Times of India|date=23 March 2013}}</ref> [[জিনাত আমান]] আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হোৱা প্ৰথম ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া খিতাপধাৰী আছিল। তেওঁ ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া এছিয়া পেচিফিকৰ মুকুট পিন্ধিছিল আৰু [[ফিলিপাইন]]ত অনুষ্ঠিত মিছ এছিয়া পেচিফিক ১৯৭০ত জয়ি হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://indianandworldpageant.com/2017/03/09/the-bold-and-beautiful-zeenat-aman-miss-asia-pacific-1970/amp/|title=The Bold and Beautiful: Zeenat Aman Miss Asia Pacific 1970|accessdate=11 February 2018|date=9 March 2017}}</ref> ২০০২ চনত, তৃতীয় বিজয়ীক মিছ এছিয়া পেচিফিকৰ পৰিৱৰ্তে মিছ আৰ্থলৈ মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.photos.timesofindia.com/beauty-pageants/miss-india/femina-miss-india-2002/articleshow/2402261.cms|title=Femina Miss India 2002 photo gallery|work=The Times of India|date=25 September 2007}}</ref> ২০১০ চনত, আই এম শ্বী - মিছ ইউনিভাৰ্ছ ইণ্ডিয়াই মিছ ইউনিভাৰ্ছলৈ ভাৰতৰ প্ৰতিনিধি প্ৰেৰণ কৰাৰ অধিকাৰ অৰ্জন কৰাৰ পিছত, ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়াই ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ৱৰ্ল্ড, ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া আৰ্থ আৰু ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল হিচাপে তিনিজন বিজয়ীৰ মুকুট পিন্ধাইছিল। ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেলৰ বিজয়ী প্ৰতিনিধিয়ে মিছ ইণ্টাৰনেচনেল প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref name="auto3">{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/fashionandbeauty/30-contestants-gear-up-for-Miss-Universe/Article1-537155.aspx |title=30 contestants gear up for Miss Universe |work=Hindustan Times |date=30 April 2010 |accessdate=17 May 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503005917/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/fashionandbeauty/30-contestants-gear-up-for-Miss-Universe/Article1-537155.aspx |archive-date=3 May 2010 |archivedate=3 May 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100503005917/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/fashionandbeauty/30-contestants-gear-up-for-Miss-Universe/Article1-537155.aspx |deadurl=yes }}</ref> ২০১০ চনত, তন্ত্ৰ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট প্ৰাইভেট লিমিটেডে (টিইপিএল) [[সুস্মিতা সেন]]ৰ সৈতে অংশীদাৰীত্বত আই এম শ্বী – মিছ ইউনিভাৰ্ছ ইণ্ডিয়া নামৰ এটা নতুন প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ কৰিছিল। এই প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীগৰাকীয়ে ২০১০ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ মিছ ইউনিভাৰ্ছ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="auto3"/> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাত ভাৰত== {{multiple image | align = right | total_width = 300 | image1 = MissIndiaEarth2007.jpg | image2 = Fmi 2008.jpg | footer = (বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ) [[পূজা চিটগোপেকাৰ]], ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া আৰ্থ ২০০৭ আৰু [[মিছ আৰ্থ ২০০৭| মিছ আৰ্থ এয়াৰ ২০০৭]]; ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ২০০৮ (বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ) [[হৰ্ষিতা চাক্সেনা]] (ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া আৰ্থ ২০০৮ত পদত্যাগ কৰে), [[পাৰ্বতী ওমানকুট্টান]] (ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ৱৰ্লড ২০০৮) আৰু [[চিমৰান কৌৰ মুণ্ডি]] (ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ইউনিভাৰ্ছ ২০০৮) }} মিছ ইণ্ডিয়াই ১৯৫২ চনৰ পৰা মিছ ইউনিভাৰ্ছ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি আহিছে। এই ক্ষেত্ৰত ইন্দ্ৰাণী ৰহমানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আৰু ১৯৫৯ চনৰ মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতাত, ফ্লাৰ ইজেকিয়েলৰ নাম উল্লেখযোগ্য।<ref name="auto"/> ১৯৭০-ৰ দশকত, ফেমিনাই মিছ ৱৰ্ল্ডলৈও প্ৰতিনিধি প্ৰেৰণ কৰাৰ অধিকাৰ অৰ্জন কৰে, আৰু বিজয়ীক মিছ ইউনিভাৰ্ছ আৰু মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতালৈ ৰানাৰ-আপলৈ প্ৰেৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছত ১৯৯১ চনত, ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়াই ও ভাৰতৰ প্ৰতিনিধিসকলক মিছ ইণ্টাৰনেচনেল প্ৰতিযোগিতালৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Fifty years of Miss India|url=http://feminamissindia.indiatimes.com/news/50-years-of-Miss-India-Highs-and-Lows/articleshow/19144686.cms|newspaper=The Times of India|date=24 March 2013|access-date=24 September 2021|archivedate=27 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130327075655/http://feminamissindia.indiatimes.com/news/50-years-of-Miss-India-Highs-and-Lows/articleshow/19144686.cms|deadurl=yes}}</ref> {{-}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট|30em}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বঁটাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা]] hs23z50esoqfsy18alqr84shy7k3ex4 0 87596 634693 387862 2026-09-09T01:46:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634693 wikitext text/x-wiki {{multiple image | width = 150 | height = 150 | direction = vertical | image1 = Election in Transnistria.jpg | caption1 = ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াত ভোটদান কৰি থকা এগৰাকী মহিলা | image2 = Штански.jpg | caption2 = পিএমআৰৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী }} '''ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ মহিলা'''সকল ({{Lang-en|Women in Transnistria}}) হৈছে ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াত বাস কৰা বা তাৰ পৰা অহা মহিলা (ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়া বুলিও বানানটো লিখা হ'ব পাৰে; আৰু ইয়াক প্ৰিডনেষ্ট্ৰ'ভিয়ান মল্ডাভিয়ান ৰিপাব্লিক বুলিও কোৱা হয়, আৰু সংক্ষিপ্তভাৱে কোৱা হয় '''পিএমআৰ''')। ==জনসংখ্যা== ২০০৪ চনত কৰা লোকপিয়লৰ ভিত্তিত জানিব পৰা গৈছে যে ৫৫৫,০০০ লোকৰ ভিতৰত ৫৪% সদস্য মহিলাৰে গঠিত৷ ইয়াৰে ২১% মহিলাৰ বয়স ৬০ বছৰতকৈ ঊৰ্দ্ধত।<ref name=AIDS>[http://aids.md/aids/index.php?cmd=item&id=1161 Women's vulnerability to HIV/AIDS in Transnistria Sociological Research Report 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126114735/http://aids.md/aids/index.php?cmd=item&id=1161 |date=2016-01-26 }} (with link to English and Russian versions)</ref> ==কৰ্মসংস্থান== ২০০৪ চনত কৰা লোকপিয়লৰ ভিত্তিত ৩৭% মহিলাই কৰ্মসংস্থাপন লাভ কৰিছে৷ আনহাতে ১৯% মহিলা আছিল নিবনুৱা। অৱসৰপ্ৰাপ্ত মহিলাৰ সংখ্যা ৩৫%।<ref name=AIDS/> ==শিক্ষা== ২০০৪ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ৫০.১% "পেছাদাৰী আৰু উচ্চ শিক্ষা" ক্ষেত্ৰৰ ছাত্ৰ আছিল। ১৫.৯% মহিলাই উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰিছে যদিও কিছুমানে হয়তো শিক্ষানুষ্ঠানত উচ্চ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰা নাই। ৩১.৫% মহিলাই পেছাদাৰী পৰ্যায়ৰ শিক্ষা লাভ কৰিছিল। ৩১.৭% মহিলাই মাধ্যমিক পৰ্যায়ৰ শিক্ষা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰে ৮.৪ গৰাকীয়ে প্ৰাথমিক পৰ্যায়ৰ শিক্ষা লাভ কৰিছিল।<ref name=AIDS/> ==ৰাজনীতিত নাৰী== যদিও ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়া এতিয়াও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত সীমিত স্বীকৃতি পোৱা দেশ, আৰু যদিও ফ্ৰিডম ইন দ্য ৱৰ্ল্ড ২০১২ চনত বৰ্ণনা কৰিছিল যে "[w]omen are underrepresented in most positions of authority", বৰ্তমানৰ ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়ান চৰকাৰত ৮ গৰাকী মহিলা আৰু ৬ গৰাকী পুৰুষ অন্তৰ্ভুক্ত। ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী (টাটিয়ানা টুৰান্সকায়া) আৰু ৪ জনৰ ভিতৰত ৩ গৰাকী উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মহিলা (নাটালিয়া নিকিফ’ৰ’ভা, নীনা ষ্টানস্কি আৰু মাইজা পাৰ্নাছ)। ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰশাসনত মহিলাক ব্যাপকভাৱে উপস্থাপন কৰা হয়৷ উদাহৰণ দিবলৈ গ'লে প্ৰশাসনৰ মুৰব্বী (নাডেজ্ডা বাৰানোভা)<ref>{{Cite web|url=http://president.gospmr.ru/ru/news/rukovoditel-administracii-prezidenta-pmr|title=Official biography of the Head of Presidential Administration of the Pridnestrovian Moldavian Republic|website=president.gospmr.org|access-date=2023-04-04|archivedate=2016-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161126100445/http://president.gospmr.ru/ru/news/rukovoditel-administracii-prezidenta-pmr|deadurl=yes}}</ref> আৰু ৫ জন ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপদেষ্টা (আলয়না ক্লাইউছ, নাডেজ্ডা জাবলটস্কায়া, নাটালিয়া গাৰ্বাৰ, আন্না ইয়ানচুক আৰু গালিনা ছাণ্ডুছা)<ref>{{Cite web |title=Advisors of the President of the Pridnestrovian Moldavian Republic |url=http://president.gospmr.ru/ru/news/sovetniki-prezidenta-pmr |access-date=2023-04-04 |archivedate=2016-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161126085412/http://president.gospmr.ru/ru/news/sovetniki-prezidenta-pmr |deadurl=yes }}</ref> ৰ কথা ক'ব পাৰি। ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ চহৰ আৰু জিলা (ৰিয়ান)ৰ ৰাজ্যিক প্ৰশাসনৰ মুৰব্বী হিচাপে মহিলাসকলৰ মাজত কিছু পৰিমাণে কম প্ৰতিনিধিত্ব প্ৰত্যক্ষ কৰা হয় ৷কেৱল ৰাইবনিছা জিলাৰ নেতৃত্বত এগৰাকী মহিলা থাকে৷ কিন্তু ৰাজ্য প্ৰশাসনৰ উপ-মূৰব্বীৰ পদত ব্যাপকভাৱে উপস্থাপন কৰা হয়। বৰ্তমান টিৰাছপল প্ৰশাসনত ৫ গৰাকীৰ ভিতৰত ২ গৰাকী<ref>{{Cite web|url=http://www.tirasadmin.org/p0164.htm|title=Official site of the State Administration of the Tiraspol City and of the Dnestrovsk City of the Pridnestrovian Moldavian Republic|access-date=2023-04-04|archivedate=2012-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121124063621/http://www.tirasadmin.org/p0164.htm|deadurl=yes}}</ref>ডেপুটি, বেণ্ডেৰী প্ৰশাসনত ২ গৰাকীৰ ভিতৰত ২ গৰাকী<ref>{{Cite web |title=Official site of the State Administration of the Bendery City of the Pridnestrovian Moldavian Republic |url=http://bendery.pmr-gov.org/rukadm.html |access-date=2023-04-04 |archivedate=2012-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120606234548/http://bendery.pmr-gov.org/rukadm.html |deadurl=yes }}</ref>, ৰিবনিছা প্ৰশাসনত ৩ গৰাকীৰ ভিতৰত ২ গৰাকী<ref>{{Cite web |title=Official site of the State Administration of the Rybnitsa raion and the Rybnitsa City of the Pridnestrovian Moldavian Republic |url=http://rybnitsa.org/content/%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82-%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F |access-date=2023-04-04 |archivedate=2015-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905072152/http://rybnitsa.org/content/%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82-%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F |deadurl=yes }}</ref>, ডুবাছাৰী প্ৰশাসনত ৩ গৰাকীৰ ভিতৰত ২ গৰাকী<ref>{{Cite web|url=http://www.dubossary.ru/page.php?3|title=Official site of the State Administration of the Dubossary raion and the Dubossary City of the Pridnestrovian Moldavian Republic|website=www.dubossary.ru}}</ref> গৰাকী, ৩ গৰাকীৰ ভিতৰত ২ গৰাকী<ref>{{Cite web|url=http://grig-admin.ucoz.org/index/pogreban_n_m/0-27|title=Official site of the State Administration of the Grigoriopol raion and the Grigoriopol City of the Pridnestrovian Moldavian Republic |website=grig-admin.ucoz.org}}</ref> == মানৱ সৰবৰাহ == নাবালককে ধৰি ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়াৰ কিছুমান মহিলা ঘৰুৱা হিংসা, মানৱ সৰবৰাহ আৰু বেশ্যাবৃত্তিৰ বলি হৈছে,<ref name="FHO">[http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2012/transnistria Transnistria], Freedom in the World 2012, freedomhouse.org</ref> যিবোৰ দেশৰ তিনিটা প্ৰধান সমস্যা। বেছিভাগ সময়তে সৰবৰাহ কৰা ট্ৰেন্সনিষ্ট্ৰিয়ান মহিলা আৰু ছোৱালীক তুৰস্ক আৰু সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহীলৈ অনা হয়।<ref name="HSJ2">[http://www.operationspaix.net/DATA/DOCUMENT/5385~v~A_Human_Security_Perspective_on_Transnistria___Reassessing_the_Situation_Within_the_Black_Hole_of_Europe.pdf Trafficking in Persons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811000747/http://www.operationspaix.net/DATA/DOCUMENT/5385~v~A_Human_Security_Perspective_on_Transnistria___Reassessing_the_Situation_Within_the_Black_Hole_of_Europe.pdf |date=2017-08-11 }}, A HUMAN SECURITY PERSPECTIVE ON TRANSNISTRIA REASSESSING THE SITUATION WITHIN THE “BLACK HOLE OF EUROPE”, Revue de la Sécurité Humaine/ Human Security Journal – Issue 3 – February 2007, pp. 18-19.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী]] pf2edh8iyuwxxruz60t3vtckcnjqnnh 0 99706 634694 549223 2026-09-09T02:36:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634694 wikitext text/x-wiki '''ঢাকা আন্তৰ্জাতিক গ্ৰন্থমেলা''' ({{lang-bn|ঢাকা আন্তর্জাতিক বইমেলা}}) (পূৰ্বতে: ঢাকা গ্ৰন্থমেলা)<ref name="BDNews24">{{cite news|url=https://www.banglanews24.com/art-literature/news/bd/18706.details|script-title=bn:ঢাকা আন্তর্জাতিক বইমেলা শুরু|date=1 December 2010|work=Banglanews24.com|access-date=14 February 2018|archive-date=18 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918193810/https://www.banglanews24.com/art-literature/news/bd/18706.details|url-status=live|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=18 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180918193810/https://www.banglanews24.com/art-literature/news/bd/18706.details|deadurl=yes}}</ref> হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ ৰাজধানী চহৰ [[ঢাকা]]ত অনুষ্ঠিত এখন গ্ৰন্থমেলা। এই গ্ৰন্থমেলাখন [[অমৰ একুশে গ্ৰন্থমেলা]]ৰ বাহিৰে বাংলাদেশৰ অন্যতম বিশিষ্ট গ্ৰন্থমেলা। সাধাৰণতে প্ৰতি [[ডিচেম্বৰ]] মাহত এই মেলাৰ আয়োজন কৰা হয়। এই মেলা আয়োজন কৰাৰ স্থান নিৰ্দিষ্ট নহয়। == সবিশেষ == বাংলাদেশৰ উপৰিও বিশ্বৰ অন্যান্য প্ৰকাশন যেনে [[ভাৰত]], [[ইৰান]] আদিও তেওঁলোকৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰকাশ পায়। কেতিয়াবা বিদেশী ষ্টলে নিৰ্দিষ্ট দেশক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰাকৈ যিকোনো সংগঠন বা সংগঠনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। বেছিভাগ বিদেশী ষ্টল বিক্ৰীৰ বাবে ৰখা নহয়, বৰঞ্চ কেৱল প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে কোনো নিৰ্দিষ্ট বিষয়বস্তু নাথাকে। মেলাৰ স্থান নিৰ্দিষ্ট নহয়, কেতিয়াবা চৌহদত শিল্পকলা একাডেমী, কেতিয়াও ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত খেলপথাৰত খোলা হয়, কেতিয়াবা ছুহৰাৱাৰ্ডি উদ্যানোত।<ref name="PA">{{cite news|url=https://archive.prothom-alo.com/detail/date/2010-12-10/news/114702|script-title=bn:ঢাকা আন্তর্জাতিক বইমেলা: কেমন দেখতে চাই|date=10 December 2010|work=Prothom Alo|language=bn}}{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই মেলা উপলক্ষে দুই এটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানে নতুন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। কিতাপখনৰ এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণত (সাধাৰণতে ২৫%) কমিচন পোৱা যায়।<ref name="BDNews24" /> মেলাত অধিক আলোচনা চক্ৰ, কনচাৰ্ট, নতুন কিতাপৰ টুকুৰা আৰু বিভিন্ন আলোচনা অনুষ্ঠানো অনুষ্ঠিত হয়। টিকটৰ বাবে মেলাৰ টিকট উপলব্ধ, নিৰ্দিষ্ট প্ৰৱেশ মূল্যৰ সৈতে টিকট ক্ৰয় কৰিব লাগিব। অৱশ্যে যিকোনো প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰিচালনাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে কোনো টিকট নোহোৱাকৈ গ্ৰুপত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিব।<ref name="BDNews24" /> == ইতিহাস == ১৯৭২ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা, ২৭ ডিচেম্বৰলৈকে বাংলা একাডেমীত অনুষ্ঠিত হোৱা মেলাখন পথাৰত বহি আছিল। বাংলাদেশৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ উপৰিও আঠখন দেশৰ প্ৰকাশন কোম্পানীয়ে এই মেলাত অংশ লৈছিল। মেলা উপলক্ষে আন্তৰ্জাতিক আলোচনা চক্ৰৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="PA" /> অৱশ্যে বর্তমান মেলাখন খৃষ্টাব্দৰ পৰা ১৯৯৫ চনত অনুষ্ঠিত হৈ আছে৷ তেতিয়াৰ পৰাই ঢাকা গ্ৰন্থমেলাৰ নামত ১৪ বাৰ এই মেলাৰ আয়োজন কৰা হয়। ২০০৮ এই মেলা বছৰৰ পৰা বৰ্ধিত পৰিসৰত আয়োজন কৰা হৈছে ঢাকা আন্তৰ্জাতিক গ্ৰন্থমেলা।<ref name="BDNews24" /> == লগতে চাওক == * [[অমৰ একুশে গ্ৰন্থমেলা]] == তথ্যসমূহ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.dhakainternationalbookfair.org/ অফিচিয়াল ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200218231626/http://www.dhakainternationalbookfair.org/ |date=2020-02-18 }} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ]] j939hkiudk4341dpj2p25606bisx8u4 0 108204 634703 628824 2026-09-09T05:36:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634703 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization |name=জাপান কনফেদাৰেচন অৱ এ এণ্ড এইচ বোম্ব চাফাৰ্চ্ অৰগেনাইজাচনচ্ |image= |logo=Nihon Hidankyō Logo.jpg |type= | leader_title = পৰিচালন সঞ্চালক | leader_name = [[চুৱেছি কাইদো]] |founded_date={{start date and age|1956|8|10}} |headquarters=ছিবাদাইমন, মিনাটো, টকিঅ’ |origins= |key_people= |area_served=জাপান |focus=পাৰমানৱিক অস্ত্ৰ নিৰস্ত্ৰীকৰণ |method=[[Lobbying]] |homepage={{url|http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/}} }} '''নিহন হিদাংকো''' জাপান কনফেডাৰেচন অৱ এ- আৰু এইচ-বোম ছাফাৰাৰ্ছ অৰ্গেনাইজেচন, ১৯৫৬ চনত হিবাকুছাই গঠন কৰা এটা গোট, যাৰ লক্ষ্য আছিল জাপান চৰকাৰক ভুক্তভোগীসকলৰ প্ৰতি সমৰ্থন উন্নত কৰিবলৈ হেঁচা দিয়া আৰু পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিলুপ্তিৰ বাবে চৰকাৰসমূহক মাধ্যম কৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|title=Welcome to HIDANKYO|publisher=Japan Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organization (Nihon Hidankyo) website|accessdate=2007-08-31|archivedate=2023-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230907193450/http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|deadurl=yes}}</ref> সংস্থাটোৰ কাৰ্য্যকলাপৰ ভিতৰত আছিল হাজাৰ হাজাৰ সাক্ষীৰ বিৱৰণী প্ৰদান কৰা, প্ৰস্তাৱ আৰু ৰাজহুৱা আবেদন জাৰি কৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘকে ধৰি বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থালৈ বাৰ্ষিক প্ৰতিনিধি দল প্ৰেৰণ কৰি বিশ্বব্যাপী পাৰমাণৱিক নীৰস্ত্ৰকৰণৰ পোষকতা কৰা।<ref name="NobelPrizeorg-2024">{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2024 - Press release|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/press-release/ |date=2024-10-11 |access-date=2024-10-11 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref> এই সংস্থাটোৱে ২০২৪ চনৰ শান্তিৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে, “পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰমুক্ত বিশ্ব লাভ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাৰে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ আৰু কেতিয়াও ব্যৱহাৰ কৰিব নালাগে বুলি সাক্ষীৰ সাক্ষ্যৰ জৰিয়তে প্ৰমাণ কৰাৰ বাবে"।<ref name="NobelPrizeorg-2024" /><ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/world/nobel-peace-prize-awarded-to-the-japanese-organisation-nihon-hidankyo-of-survivors-of-the-world-war-ii-atomic-bombings/cid/2054712|title=Nobel Peace Prize awarded to the Japanese organisation Nihon Hidankyo of survivors of the World War II atomic bombings|publisher=telegraphindia}}</ref> ==ইতিহাস== নিহন হিডাংকো হৈছে প্ৰতিটো হিৰোচিমা আৰু নাগাছাকিৰ প্ৰতিটো অঞ্চলৰ পৰা অহা পৰমাণু বোমাৰ বলি হোৱা লোকৰ জীৱিত গোটৰ দ্বাৰা গঠিত এটা দেশব্যাপী সংগঠন।<ref name="西日本新聞me">{{Cite web |title=被団協機能不全に 「はっちゃん」の努力 原爆を背負って(42) |url=https://www.nishinippon.co.jp/item/n/630110/ |access-date=11 October 2024 |website=西日本新聞me |language=ja}}</ref> ১৯৫৪ চনত আমেৰিকাই বিকিনি এটলত কৰা কেছল ব্ৰাভোৰ তাপ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষাত হোৱা পৰিণতিৰ ফলত চুবুৰীয়া এটলৰ বাসিন্দা আৰু জাপানৰ মাছমৰীয়া জাহাজ ডাইগো ফুকুৰ্যু মাৰুৰ ২৩জন ক্ৰুৰ তীব্ৰ বিকিৰণ চিনড্ৰমৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত পিছৰ বছৰত হিৰোচিমাত পাৰমাণৱিক আৰু হাইড্ৰজেন বোমাৰ বিৰুদ্ধে জাপান কাউন্সিল গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９５５ ９月 |trans-title=Hiroshima Records of September 1955|url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26316 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আৰু সমৰ্থিত হৈ পৰমাণু বোমাৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা লোকসকলে ১৯৫৬ চনৰ ১০ আগষ্টত নাগাছাকিত অনুষ্ঠিত হোৱা পৰিষদৰ দ্বিতীয় বাৰ্ষিক সন্মিলনত নিহন হিদাংকো প্ৰতিষ্ঠা কৰে। .<ref>{{Cite web |publisher=日本被団協 |title=被爆者の願いの実現をめざして、どのような運動をしてきたか |trans-title=What tyWhat kind of campaigns have been carried out to realize the wishes of atomic bomb survivors? |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about2-02.html |language=ja |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |archivedate=27 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127054440/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about2-02.html |deadurl=yes }}</ref> কিন্তু ১৯৫৯ চনত বাওঁপন্থী জাপান ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ সৈতে আমেৰিকা-জাপান নিৰাপত্তা সন্ধি বিৰোধী আন্দোলনত পৰিষদে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হোৱাৰ লগে লগে আন্দোলনৰ সংহতি বিপন্ন হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９５９ ３月 |trans-title=Hiroshima Records of March 1959|url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26262 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> বৃহৎ সংখ্যক সমৰ্থকে পৰিষদৰ পৰা আঁতৰি যায় আৰু ৰক্ষণশীল লিবাৰেল ডেম'ক্ৰেটৰ সমৰ্থনত কঠোৰ কমিউনিষ্ট বিৰোধী ডেম'ক্ৰেটিক ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ নেতা মাছাটোছি মাটছুছিটাৰ নেতৃত্বত এটা নতুন সংগঠন গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９６１ １１月 |trans-title=Hiroshima Records of November 1961|url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26246 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> ১৯৬১ চনত যেতিয়া ছোভিয়েট ইউনিয়নে পুনৰ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া পৰিষদৰ কমিউনিষ্ট শাখাই ইয়াক বাধা দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে, যাৰ ফলত তীব্ৰ অভ্যন্তৰীণ উত্তেজনাৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９６１ ９月 |trans-title=Hiroshima Records of September 1961 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26244 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja}}</ref> ইয়াৰ ফলত আন্দোলনটোৰ আৰু বিভাজন ঘটিল আৰু জাপান ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টি সমৰ্থিত এটা গোট, যিয়ে যিকোনো জাতিৰ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাক নিন্দা কৰে আৰু নতুন পৰিষদ হিচাপে গঠিত হয়।<ref>{{Cite web |date=1 May 2020 |title=原水禁とは – 原水禁 |trans-title=What is Gensuikin? |url=http://gensuikin.peace-forum.com/about_gensuikin/ |access-date=11 October 2024 |website=原水禁 – 核と人類は共存できない}}</ref> পাৰমাণৱিক বিৰোধী আন্দোলনৰ ভিতৰত এই উত্তেজনাৰ বাবে স্থানীয় পৰ্যায়তো কিছুমান প্ৰিফেকচাৰেল হিদাংকোৰ বিভাজন ঘটিছিল, যেনে হিৰোচিমাত, য’ত সমাজবাদী পাৰ্টি সমৰ্থিত আৰু কমিউনিষ্ট পাৰ্টি সমৰ্থিত দুয়োটা একে নামৰ হিদাংকো আছে। দেশজোৰা এই সংগঠনটোৱে অতিশয় ৰাজনীতিকৃত হোৱাৰ পিছত নিজেই ১৯৬৫ চনত যিকোনো কোনো ৰাজনৈতিক আন্দোলনৰ সৈতে মিলি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="西日本新聞me" /> ==কাৰ্যকলাপ== ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে নিহন হিদাংকোৰ কাৰ্য্যকলাপসমূহৰ ভিতৰত আছে:<ref>{{Cite web |publisher=日本被団協 |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about1-01.html |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |language=ja |trans-title=Introduction |title=紹介 |archivedate=1 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241101212140/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about1-01.html |deadurl=yes }}</ref> *পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিলুপ্তিৰ পোষকতা আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ ক্ষতিপূৰণৰ দাবী। *জাপান চৰকাৰ, ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্যান্য চৰকাৰৰ প্ৰতি আবেদনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ। *পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মূল আৰু আঁতৰোৱা, পাৰমাণৱিক নিৰস্ত্ৰকৰণৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ধি স্থাপন, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন অনুষ্ঠিত, অপাৰমাণৱিক আইন প্ৰণয়ন আৰু হিবাকুছা সমৰ্থন ব্যৱস্থা বৃদ্ধি। *ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পাৰমাণৱিক বোমা বিস্ফোৰণৰ বাস্তৱতাৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি কৰা। *পাৰমাণৱিক বোমাৰ ক্ষতিৰ ওপৰত গৱেষণা, অধ্যয়ন, প্ৰকাশ, প্ৰদৰ্শনী আৰু সমাৱেশ। *হিবাকুছাৰ বাবে পৰামৰ্শ আৰু সহায়ক কাৰ্যকলাপ। ==মুখ্য নেতৃত্ব== ===বৰ্তমানৰ বিষয়াসকল<ref>{{Cite web |title=welcome to HIDANKYO in Japanese |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |archivedate=25 August 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260825034823/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html |deadurl=yes }}</ref>=== ====সহ-অধ্যক্ষ==== *টেৰুমি তানাকা: ১৩ বছৰ বয়সত নাগাছাকি হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ৩.২ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল; ১৪ জুন ২০১৭ তাৰিখে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="NS2018">{{Cite web |date=15 June 2018 |title=被団協 代表委員に田中重光氏 総会で選出 故谷口氏の |url=https://nordot.app/380181374566712417 |access-date=11 October 2024 |website=長崎新聞 |language=ja-JP |trans-title=Shigemitsu Tanaka elected as representative committee member of the Hidankyo at general meeting, succeeding the late Mr. Taniguchi |archivedate=9 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250109172329/https://nordot.app/380181374566712417 |deadurl=yes }}</ref> *শ্বিগেমিটছু তানাকা: ৪ বছৰ বয়সত নাগাছাকি হাইপ'চেণ্টাৰৰ পৰা ৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল;<ref name="Messages"/> ২০১৮ চনৰ ১৪ জুনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="NS2018"/> *টোছিউকি মিমাকি<ref>{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/world/nobel-peace-prize-laureate-2024-1.7348355|title=Japan's Nihon Hidankyo, organization of atomic bomb survivors, awarded the Nobel Peace Prize|publisher=[[CBC News]]|date=11 October 2024|access-date=11 October 2024}}</ref>: ৩ বছৰ বয়সত হিৰোচিমাত থকা নিজৰ ঘৰত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল;<ref name="Messages">{{Cite web |title=広島の声 – 広島・長崎の記憶～被爆者からのメッセージ |publisher=[[The Asahi Shimbun]] |trans-title=Voices of Hiroshima: Memories of Hiroshima and Nagasaki - Messages from atomic bomb survivors|url=https://www.asahi.com/hibakusha/hiroshima/h02-00003j.html |access-date=11 October 2024 |website=www.asahi.com}}</ref> ২০২২ চনৰ ৯ জুনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Face">{{Cite web |date=9 June 2022 |title=日本被団協の代表委員に箕牧さん 大きな壁に挑む新たな「顔」|url=https://www.asahi.com/articles/ASQ696WVMQ67PITB00M.html |access-date=11 October 2024 |publisher=[[The Asahi Shimbun]] |website=朝日新聞デジタル |language=ja |trans-title=Minomaki appointed as representative committee member of the Japan Confederation of A-bomb Victims Organizations: A new "face" tackling a big challenge}}</ref> ====মহাসচিব==== *ছুইচি কিডো: ৫ বছৰ বয়সত নাগাছাকিত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল; ৭ জুন ২০১৭ তাৰিখে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Face"/> ====সহকাৰী মহাসচিব==== *টছিকো হামানাকা<ref>https://www.hjnews.com/world/japan-nobel-peace-prize/image_8add3468-446a-5a71-a0d2-c1f1a9cf3141.html{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *জিৰো হামাছুমি{{cn}} *মিছিকো কোডামা{{cn}} *মাছাকো ৱাডা<ref>{{Cite web |title=First reactions. Telephone interview, October 2024 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/nihon-hidankyo/interview/ |access-date=2024-10-12 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref> ====প্ৰাক্তন বিষয়াসকল==== *সুমিতেৰু তানিগুচিঃ ১৬ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত নাগাছাকি বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ২০ আগষ্ট ২০১৭ তাৰিখে মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি।<ref>{{Cite web |publisher=[[BBC]] |title=Nagasaki atomic bomb survivor Sumiteru Taniguchi dies at 88 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-41094741.amp|access-date=11 October 2024|date=30 August 2017}}</ref> *টাকেছি ইটো: জন্ম হিৰোচিমা চহৰত। ইটোৱে পূৰ্বৰ হিৰোচিমা প্ৰিফেকচাৰেল ফাৰ্ষ্ট মিডল স্কুলত তৃতীয় বৰ্ষত পাৰমাণৱিক বোমাৰ সন্মুখীন হৈছিল; ২০০০ চনৰ ৩ মাৰ্চত তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি আছিল। *চুনাও চুবয়: ২০ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত হিৰোচিমা বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ২০২১ চনৰ ২৪ অক্টোবৰৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি আছিল।<ref>{{Cite web |date=27 October 2021|title=Sunao Tsuboi: Campaigning Hiroshima survivor dies aged 96|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-59060950.amp |access-date=11 October 2024 |publisher=[[BBC]]}}</ref> *মিকিছ’ ইৱাছা: ১৬ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.২ কিলোমিটাৰ দূৰৈৰ নিজৰ ঘৰত হিৰোচিমা বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি।<ref>{{Cite web|title=Anti-nuclear crusader Mikiso Iwasa dies at the age of 91|url=https://www.asahi.com/sp/ajw/articles/13717777|access-date=11 October 2024|publisher=[[The Asahi Shimbun]]|date=25 September 2020}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সন্মান== *২০০৩: শ্বেন মেকব্ৰাইড শান্তি বঁটা<ref>{{cite web |url=https://ipb.org/sean-macbride-peace-prize/ |title=Seán MacBride Peace Prize |publisher=[[International Peace Bureau]] }}</ref> *২০১০: নোবেল বঁটা বিজয়ীৰ বিশ্ব সন্মিলনৰ পৰা সামাজিক সক্ৰিয়তাৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Japanese atomic bomb survivor organisation Nihon Hidankyo wins Nobel Peace Prize: All you need to know |url=https://indianexpress.com/article/what-is/nobel-peace-prize-goes-to-japanese-organization-nihon-hidankyo-9615409/ |access-date=11 October 2024 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> *২০২৪: শান্তিৰ [[নোবেল বঁটা]]<ref name="NobelPrizeorg-2024" /> নোবেল বঁটা লাভ কৰাৰ পূৰ্বে নিহন হিদাংকোক ১৯৮৫, ১৯৯৪ আৰু ২০১৫ চনত চুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি ব্যুৰোৰ দ্বাৰাও মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2015/08/01/commentary/atomic-bomb-survivors-nominated-nobel-prize/#.Vdtc7yWqqkp |title=Atomic bomb survivors nominated for Nobel prize |work=[[The Japan Times]] |first1=Jeff |last1=Kingston |date=2015-08-01 |url-access=subscription}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:নোবেল বঁটা প্ৰাপ্ত সংস্থা]] h54a302ijvvt9w4uw24k6vbhzt2u5kf 0 108405 634723 569046 2026-09-09T11:10:39Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 634723 wikitext text/x-wiki {{assam stub}}{{Infobox settlement | name = হৰলটাৰী | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[ধুবৰী জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ৫০৮<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = 783337 | area_code_type = | area_code = | registration_plate =AS | blank1_name_sec1 = নিকটৱৰ্তী চহৰ | blank1_info_sec1 = [[সাপটগ্ৰাম]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''হৰলটাৰী গাঁও''' [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী জিলাৰ]] বিলাসীপাৰা মহকুমাৰ সোণাময়ী গাওঁ পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত।<ref name="assamgov" /> ই [[সাপটগ্ৰাম]] চহৰৰ পৰা ৬ কিল'মিটাৰ আৰু [[বিলাসীপাৰা]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিল'মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name="indiatv" /> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱৰ স্থান ক'ড ২৮১১৮৫। হৰলটাৰী গাঁৱত এটা ডাকঘৰ আছে। ইয়াৰ পিন ক'ড ৭৮৩৩৩৭।<ref>{{Cite web |last=News |first=India TV |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ==মাটিকালি== গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক আয়তন ৯০.৯৬ হেক্টৰ।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> == জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱত প্ৰায় ১২৩ টা ঘৰ আছে আৰু ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫০৮ জন, তাৰে ভিতৰত পুৰুষ জনসংখ্যা ২৫০ জন আৰু মহিলা জনসংখ্যা ২৫৮ জনী। এই গাঁৱৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৯.৬৯%। ইয়াৰে ৭৪.৮০% পুৰুষ আৰু ৬৪.৭৩% মহিলা।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা প্ৰায় দুহেজাৰ হ'ব। ধৰ্মৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে এই গাঁৱৰ সকলো মানুহেই হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ==চাৰিসীমা== * '''পূব''': ৰাৱনটাৰী গাঁও * '''পশ্চিম''': ভালুকমাৰী গাঁও * '''উত্তৰ''': শালটাৰী গাঁও * '''দক্ষিণ''': কালপানী গাওঁ ==শিক্ষানুষ্ঠান== * খুদনামৰী মজলীয়া বিদ্যালয় (এম.ভি. স্কুল)</br> (স্থাপিত: ১৯৬২ চন)<ref>{{Cite web |last= |first=schools.org|title=About Khudnamari MV School (Haraltari) |url=https://schools.org.in/dhubri/18020410201/khudnamari-m-v-school.html|access-date=2024-12-24|website=www.schools.org.in}}</ref> * হৰলটাৰী অংগনবাড়ী কেন্দ্ৰ ==ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান== * দুৰ্গা মন্দিৰ * কালি মন্দিৰ * দৌল মন্দিৰ * নামঘৰ ==উৎসৱ-পাৰ্বণ== * ৰঙালী বিহু * শংকৰদেৱৰ তিথি * মাধৱদেৱৰ তিথি * শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মোৎসৱ * দুৰ্গাপূজা * কালিপূজা * ভোগালী বিহু * হোলী * পালনাম == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] [[শ্ৰেণী:সাপটগ্ৰাম]] jmb59d76qs5rf6mr6xb9tllqe8dc7c3 634724 634723 2026-09-09T11:11:59Z Kandarpajit Kallol 6257 634724 wikitext text/x-wiki {{assam stub}}{{Infobox settlement | name = হৰলটাৰী | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[ধুবৰী জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ৫০৮<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = 783337 | area_code_type = | area_code = | registration_plate =AS | blank1_name_sec1 = নিকটৱৰ্তী চহৰ | blank1_info_sec1 = [[সাপটগ্ৰাম]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''হৰলটাৰী গাঁও''' [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী জিলাৰ]] বিলাসীপাৰা মহকুমাৰ সোণাময়ী গাওঁ পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত।<ref name="assamgov" /> ই [[সাপটগ্ৰাম]] চহৰৰ পৰা ৬ কিল'মিটাৰ আৰু [[বিলাসীপাৰা]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিল'মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name="indiatv" /> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱৰ স্থান ক'ড ২৮১১৮৫। হৰলটাৰী গাঁৱত এটা ডাকঘৰ আছে। ইয়াৰ পিন ক'ড ৭৮৩৩৩৭।<ref>{{Cite web |last=News |first=India TV |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ==মাটিকালি== গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক আয়তন ৯০.৯৬ হেক্টৰ।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> == জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱত প্ৰায় ১২৩ টা ঘৰ আছে<ref name="census" /> আৰু ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫০৮ জন, তাৰে ভিতৰত পুৰুষ জনসংখ্যা ২৫০ জন আৰু মহিলা জনসংখ্যা ২৫৮ জনী। এই গাঁৱৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৯.৬৯%। ইয়াৰে ৭৪.৮০% পুৰুষ আৰু ৬৪.৭৩% মহিলা।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা প্ৰায় দুহেজাৰ হ'ব। ধৰ্মৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে এই গাঁৱৰ সকলো মানুহেই হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ==চাৰিসীমা== * '''পূব''': ৰাৱনটাৰী গাঁও * '''পশ্চিম''': ভালুকমাৰী গাঁও * '''উত্তৰ''': শালটাৰী গাঁও * '''দক্ষিণ''': কালপানী গাওঁ ==শিক্ষানুষ্ঠান== * খুদনামৰী মজলীয়া বিদ্যালয় (এম.ভি. স্কুল)</br> (স্থাপিত: ১৯৬২ চন)<ref>{{Cite web |last= |first=schools.org|title=About Khudnamari MV School (Haraltari) |url=https://schools.org.in/dhubri/18020410201/khudnamari-m-v-school.html|access-date=2024-12-24|website=www.schools.org.in}}</ref> * হৰলটাৰী অংগনবাড়ী কেন্দ্ৰ ==ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান== * দুৰ্গা মন্দিৰ * কালি মন্দিৰ * দৌল মন্দিৰ * নামঘৰ ==উৎসৱ-পাৰ্বণ== * ৰঙালী বিহু * শংকৰদেৱৰ তিথি * মাধৱদেৱৰ তিথি * শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মোৎসৱ * দুৰ্গাপূজা * কালিপূজা * ভোগালী বিহু * হোলী * পালনাম == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] [[শ্ৰেণী:সাপটগ্ৰাম]] pbdqcwhjx6o8pwrzhmsv1dn7qz9h12o 634725 634724 2026-09-09T11:12:39Z Kandarpajit Kallol 6257 634725 wikitext text/x-wiki {{assam stub}}{{Infobox settlement | name = হৰলটাৰী | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[ধুবৰী জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ৫০৮<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = 783337 | area_code_type = | area_code = | registration_plate =AS | blank1_name_sec1 = নিকটৱৰ্তী চহৰ | blank1_info_sec1 = [[সাপটগ্ৰাম]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''হৰলটাৰী গাঁও''' [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী জিলাৰ]] বিলাসীপাৰা মহকুমাৰ সোণাময়ী গাওঁ পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত।<ref name="assamgov" /> ই [[সাপটগ্ৰাম]] চহৰৰ পৰা ৬ কিল'মিটাৰ আৰু [[বিলাসীপাৰা]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিল'মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name="indiatv" /> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱৰ স্থান ক'ড ২৮১১৮৫। হৰলটাৰী গাঁৱত এটা ডাকঘৰ আছে। ইয়াৰ পিন ক'ড ৭৮৩৩৩৭।<ref>{{Cite web |last=News |first=India TV |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ==মাটিকালি== গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক আয়তন ৯০.৯৬ হেক্টৰ।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> == জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱত প্ৰায় ১২৩ টা ঘৰ আছে<ref name="census" /> আৰু ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫০৮ জন, তাৰে ভিতৰত পুৰুষ জনসংখ্যা ২৫০ জন আৰু মহিলা জনসংখ্যা ২৫৮ জনী। এই গাঁৱৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৯.৬৯%। ইয়াৰে ৭৪.৮০% পুৰুষ আৰু ৬৪.৭৩% মহিলা।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা প্ৰায় দুহেজাৰ হ'ব। ধৰ্মৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে এই গাঁৱৰ সকলো মানুহেই হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ==চাৰিসীমা== * '''পূব''': ৰাৱনটাৰী গাঁও * '''পশ্চিম''': ভালুকমাৰী গাঁও * '''উত্তৰ''': শালটাৰী গাঁও * '''দক্ষিণ''': কালপানী গাওঁ ==শিক্ষানুষ্ঠান== * খুদনামৰী মজলীয়া বিদ্যালয় (এম.ভি. স্কুল)</br> (স্থাপিত: ১৯৬২ চন)<ref>{{Cite web |last= |first=schools.org|title=About Khudnamari MV School (Haraltari) |url=https://schools.org.in/dhubri/18020410201/khudnamari-m-v-school.html|access-date=2024-12-24|website=www.schools.org.in}}</ref> * হৰলটাৰী অংগনবাড়ী কেন্দ্ৰ ==ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান== * দুৰ্গা মন্দিৰ * কালি মন্দিৰ * দৌল মন্দিৰ * নামঘৰ ==উৎসৱ-পাৰ্বণ== * ৰঙালী বিহু * শংকৰদেৱৰ তিথি * মাধৱদেৱৰ তিথি * শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মোৎসৱ * দুৰ্গাপূজা * কালিপূজা * ভোগালী বিহু * হোলী * পালনাম == তথ্যসূত্ৰ == <references> <ref name="indiatv">{{Cite web |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=India TV News}}</ref> <ref name="census">{{Cite web |title=List of Villages in Bilasipara East Block |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/25823/download/29021/DDW_PCA1802_2011_MDDS%20with%20UI.xlsx |website=Census India |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=2025-07-28}}</ref> <ref name="assamgov">{{Cite web |title=Village List – Dhubri District |url=https://dhubri.assam.gov.in/frontimpotentdata/village-list |website=Dhubri District Administration |access-date=2025-07-28}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] [[শ্ৰেণী:সাপটগ্ৰাম]] 6ofwg3np3s58jwnhno2u9a4kxunoo51 634726 634725 2026-09-09T11:17:04Z Kandarpajit Kallol 6257 /* মাটিকালি */ 634726 wikitext text/x-wiki {{assam stub}}{{Infobox settlement | name = হৰলটাৰী | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[ধুবৰী জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ৫০৮<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = 783337 | area_code_type = | area_code = | registration_plate =AS | blank1_name_sec1 = নিকটৱৰ্তী চহৰ | blank1_info_sec1 = [[সাপটগ্ৰাম]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''হৰলটাৰী গাঁও''' [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী জিলাৰ]] বিলাসীপাৰা মহকুমাৰ সোণাময়ী গাওঁ পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত।<ref name="assamgov" /> ই [[সাপটগ্ৰাম]] চহৰৰ পৰা ৬ কিল'মিটাৰ আৰু [[বিলাসীপাৰা]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিল'মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name="indiatv" /> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱৰ স্থান ক'ড ২৮১১৮৫। হৰলটাৰী গাঁৱত এটা ডাকঘৰ আছে। ইয়াৰ পিন ক'ড ৭৮৩৩৩৭।<ref>{{Cite web |last=News |first=India TV |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ==মাটিকালি== গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক আয়তন ৯০.৯৬ হেক্টৰ<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> (০.৯০৯৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref name="assamgov" />)। == জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱত প্ৰায় ১২৩ টা ঘৰ আছে<ref name="census" /> আৰু ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫০৮ জন, তাৰে ভিতৰত পুৰুষ জনসংখ্যা ২৫০ জন আৰু মহিলা জনসংখ্যা ২৫৮ জনী। এই গাঁৱৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৯.৬৯%। ইয়াৰে ৭৪.৮০% পুৰুষ আৰু ৬৪.৭৩% মহিলা।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা প্ৰায় দুহেজাৰ হ'ব। ধৰ্মৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে এই গাঁৱৰ সকলো মানুহেই হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ==চাৰিসীমা== * '''পূব''': ৰাৱনটাৰী গাঁও * '''পশ্চিম''': ভালুকমাৰী গাঁও * '''উত্তৰ''': শালটাৰী গাঁও * '''দক্ষিণ''': কালপানী গাওঁ ==শিক্ষানুষ্ঠান== * খুদনামৰী মজলীয়া বিদ্যালয় (এম.ভি. স্কুল)</br> (স্থাপিত: ১৯৬২ চন)<ref>{{Cite web |last= |first=schools.org|title=About Khudnamari MV School (Haraltari) |url=https://schools.org.in/dhubri/18020410201/khudnamari-m-v-school.html|access-date=2024-12-24|website=www.schools.org.in}}</ref> * হৰলটাৰী অংগনবাড়ী কেন্দ্ৰ ==ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান== * দুৰ্গা মন্দিৰ * কালি মন্দিৰ * দৌল মন্দিৰ * নামঘৰ ==উৎসৱ-পাৰ্বণ== * ৰঙালী বিহু * শংকৰদেৱৰ তিথি * মাধৱদেৱৰ তিথি * শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মোৎসৱ * দুৰ্গাপূজা * কালিপূজা * ভোগালী বিহু * হোলী * পালনাম == তথ্যসূত্ৰ == <references> <ref name="indiatv">{{Cite web |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=India TV News}}</ref> <ref name="census">{{Cite web |title=List of Villages in Bilasipara East Block |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/25823/download/29021/DDW_PCA1802_2011_MDDS%20with%20UI.xlsx |website=Census India |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=2025-07-28}}</ref> <ref name="assamgov">{{Cite web |title=Village List – Dhubri District |url=https://dhubri.assam.gov.in/frontimpotentdata/village-list |website=Dhubri District Administration |access-date=2025-07-28}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] [[শ্ৰেণী:সাপটগ্ৰাম]] skes0vz34kqfec290mueyewznxk3kkt 634727 634726 2026-09-09T11:19:12Z Kandarpajit Kallol 6257 /* শিক্ষা আৰু আন্তঃগাঁথনি */ 634727 wikitext text/x-wiki {{assam stub}}{{Infobox settlement | name = হৰলটাৰী | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[ধুবৰী জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = ৫০৮<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = 783337 | area_code_type = | area_code = | registration_plate =AS | blank1_name_sec1 = নিকটৱৰ্তী চহৰ | blank1_info_sec1 = [[সাপটগ্ৰাম]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''হৰলটাৰী গাঁও''' [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী জিলাৰ]] বিলাসীপাৰা মহকুমাৰ সোণাময়ী গাওঁ পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত।<ref name="assamgov" /> ই [[সাপটগ্ৰাম]] চহৰৰ পৰা ৬ কিল'মিটাৰ আৰু [[বিলাসীপাৰা]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিল'মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name="indiatv" /> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱৰ স্থান ক'ড ২৮১১৮৫। হৰলটাৰী গাঁৱত এটা ডাকঘৰ আছে। ইয়াৰ পিন ক'ড ৭৮৩৩৩৭।<ref>{{Cite web |last=News |first=India TV |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=www.indiatvnews.com}}</ref> ==মাটিকালি== গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক আয়তন ৯০.৯৬ হেক্টৰ<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> (০.৯০৯৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref name="assamgov" />)। == জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি হৰলটাৰী গাঁৱত প্ৰায় ১২৩ টা ঘৰ আছে<ref name="census" /> আৰু ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫০৮ জন, তাৰে ভিতৰত পুৰুষ জনসংখ্যা ২৫০ জন আৰু মহিলা জনসংখ্যা ২৫৮ জনী। এই গাঁৱৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৯.৬৯%। ইয়াৰে ৭৪.৮০% পুৰুষ আৰু ৬৪.৭৩% মহিলা।<ref>{{Cite web |last=Info |first=INDIAN VILLAGE DIRECTORY |title=About Horaltari |url=https://villageinfo.in/assam/dhubri/bilasipara/horaltari.html |access-date=2024-12-12 |website=www.villageinfo.in}}</ref> অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা প্ৰায় দুহেজাৰ হ'ব। ধৰ্মৰ দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে এই গাঁৱৰ সকলো মানুহেই হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ==চাৰিসীমা== * '''পূব''': ৰাৱনটাৰী গাঁও * '''পশ্চিম''': ভালুকমাৰী গাঁও * '''উত্তৰ''': শালটাৰী গাঁও * '''দক্ষিণ''': কালপানী গাওঁ ==শিক্ষা আৰু আন্তঃগাঁথনি== হৰলটাৰী গাঁৱত নিম্ন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়কে ধৰি মৌলিক শৈক্ষিক আন্তঃগাঁথনিৰ সুবিধা আছে। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সাধাৰণতে ওচৰৰ চহৰলৈ যায়। গাঁওখনত ৰাজ্যিক আঁচনিৰ অধীনত গ্ৰাম্য স্বাস্থ্য সেৱা আৰু ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ সুবিধাও আছে।<ref name="assamgov" /> ===শিক্ষানুষ্ঠান=== * খুদনামৰী মজলীয়া বিদ্যালয় (এম.ভি. স্কুল)</br> (স্থাপিত: ১৯৬২ চন)<ref>{{Cite web |last= |first=schools.org|title=About Khudnamari MV School (Haraltari) |url=https://schools.org.in/dhubri/18020410201/khudnamari-m-v-school.html|access-date=2024-12-24|website=www.schools.org.in}}</ref> * হৰলটাৰী অংগনবাড়ী কেন্দ্ৰ ==ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান== * দুৰ্গা মন্দিৰ * কালি মন্দিৰ * দৌল মন্দিৰ * নামঘৰ ==উৎসৱ-পাৰ্বণ== * ৰঙালী বিহু * শংকৰদেৱৰ তিথি * মাধৱদেৱৰ তিথি * শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মোৎসৱ * দুৰ্গাপূজা * কালিপূজা * ভোগালী বিহু * হোলী * পালনাম == তথ্যসূত্ৰ == <references> <ref name="indiatv">{{Cite web |title=Haraltari Pin Code {{!}} Postal Code (Zip Code) of Haraltari, Dhubri, Assam, India |url=https://www.indiatvnews.com/pincode/assam/dhubri/haraltari |access-date=2024-12-12 |website=India TV News}}</ref> <ref name="census">{{Cite web |title=List of Villages in Bilasipara East Block |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/25823/download/29021/DDW_PCA1802_2011_MDDS%20with%20UI.xlsx |website=Census India |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=2025-07-28}}</ref> <ref name="assamgov">{{Cite web |title=Village List – Dhubri District |url=https://dhubri.assam.gov.in/frontimpotentdata/village-list |website=Dhubri District Administration |access-date=2025-07-28}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] [[শ্ৰেণী:সাপটগ্ৰাম]] pw4wgqqe9thxkohr32zcg3zcst4587t 0 111935 634710 485123 2026-09-09T06:44:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634710 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=পাপিয়া ঘোষ|image=Malti_and_Papiya.jpg|image_size=180px|caption=পাপিয়া ঘোষ (সোঁফালে‍) আৰু মালতী দেৱী (বাঁওফালে‍)|birth_date=৮ অক্টোবৰ ১৯৫৩|birth_place=[[ডুমকা]], বিহাৰ, ভাৰত|death_date=৩ ডিচেম্বৰ ২০০৬|death_place=[[পাটনা]], বিহাৰ, ভাৰত|occupation=ইতিহাসবিদ|spouse=}} '''পাপিয়া ঘোষ''' ({{lang-en|Papiya Ghosh}}) এগৰাকী দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাসৰ ইতিহাসবিদ আৰু ভাৰতৰ [[পাটনা]] বিশ্ববিদ্যালয় অধ্যাপক আছিল। ২০০৬ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত তেওঁক বৃদ্ধ গৃহ সহায়িকা মালতী দেৱীৰ সৈতে হত্যা কৰি থোৱা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল, এই ঘটনা মূলতঃ চুৰিৰ চেষ্টাৰ ফলত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Historian-Papiya-Ghosh-murder-shocks-Patna/articleshow/702585.cms|title=Historian Papiya Ghosh murder shocks Patna - Times of India|accessdate=2011-08-16|archiveurl=https://archive.today/20120708005425/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-12-03/india/27794715_1_murder-shocks-daisy-narain-patna-university|archivedate=8 July 2012|work=[[The Times of India]]}}, www.timesofindia.indiatimes.com, accessed on 26 March 2011</ref> ঘোষ জাতিগতভাৱে এগৰাকী বাঙালী। পশ্চিম বংগ কেডাৰৰ ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া [[Tuktuk Kumar|টুকটুক কুমাৰ]] তেওঁৰ ভগ্নী আৰু ''[[দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়া|টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]'' লেখক জগ সুৰাইয়া তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.papiyaghosh.com/message.asp|title=Tributes and Messages for Papiya|accessdate=2011-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727143559/http://www.papiyaghosh.com/message.asp|archivedate=27 July 2011}}, www.papiyaghosh.com, accessed on 26 March 2011</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.boloji.com/opinion/0278.htm|title=Papiya Ghosh: From JS to an End by Dr. Amitabh Mitra|accessdate=2007-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929103020/http://www.boloji.com/opinion/0278.htm|archivedate=29 September 2007}}, www.boloji.com, accessed on 26 March 2011</ref> == জীৱন == পাপিয়া ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৩ চনৰ ৮ অক্টোবৰত, বিহাৰৰ ডুমকাত (ভাৰত) বিহাৰ কেডাৰৰ আই এ এছ বিষয়া<ref>{{cite web |url=http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |title=Purnujjal Papiya Ghosh Memorial Trust Standing up for Justice and Excellence! |access-date=2009-06-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723171304/http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |archive-date=23 July 2008 |df=dmy-all |archivedate=2008-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080723171304/http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |deadurl=yes }}, www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com, accessed on 26 March 2011</ref> উজ্জ্বল কুমাৰ ঘোষ আৰু তেওঁৰ পত্নী পূৰ্ণিমা ঘোষৰ চাৰিগৰাকী কন্যাৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল তৃতীয় কন্যা। বহুলভাৱে ৰাজনৈতিক হত্যাকাণ্ড<ref>{{cite web |url=http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |title=Purnujjal Papiya Ghosh Memorial Trust Standing up for Justice and Excellence! |access-date=2009-06-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723171304/http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |archive-date=23 July 2008 |df=dmy-all |archivedate=2008-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080723171304/http://www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com/ |deadurl=yes }}, www.purnujjalpapiyaghoshmemorialtrust.com, accessed on 26 March 2011</ref> বুলি ধৰা ১৯৫৭ চনৰ ঘটনাৰ বলি হৈছিল তেওঁৰ পিতৃ। পৰৱৰ্তী সময়ত চাৰিওগৰাকী ভগ্নীক লালন-পালন কৰে মাতৃয়ে আৰু স্বামীৰ হত্যাৰ পিছত কন্যা সন্তানক পোহপাল দিবলৈ স্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰীৰ চাকৰি গ্ৰহণ কৰে। পাপিয়াই পাটনাৰ ছেইণ্ট জোচেফ কনভেণ্ট হাইস্কুলত পঢ়িছিল, তেওঁ তাত স্কুলৰ টপাৰ আছিল আৰু ১৯৭১ চনত হেড গাৰ্ল নিৰ্বাচিত হৈছিল। পাটনা মহিলা মহাবিদ্যালয় (পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়)<ref>[[University of Patna]], www.wikipedia.org, accessed on 8 April 2011</ref>ৰ পৰা ইতিহাস বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ছাত্ৰ সংঘৰ প্ৰধানও নিৰ্বাচিত হৈছিল। পাপিয়া সৰুৰে পৰাই এগৰাকী উৎসুক তাৰ্কিক, নাট্যকাৰ আৰু লেখিকা আছিল; তেওঁ তেওঁৰ ভগ্নী টুকটুকৰ সৈতে মিলি জুনিয়ৰ ষ্টেটছমেনত কুকি কল নামেৰ এক স্তম্ভৰ নিয়মীয়া লেখক হৈ পৰিছিল,<ref>{{cite web |url=http://www.boloji.com/opinion/0278.htm |title=Papiya Ghosh: From JS to an End by Dr. Amitabh Mitra |access-date=2007-08-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929103020/http://www.boloji.com/opinion/0278.htm |archive-date=29 September 2007 |df=dmy-all |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929103020/http://www.boloji.com/opinion/0278.htm |deadurl=yes }}, www.boloji.com, accessed on 26 March 2011</ref> জুনিয়ৰ ষ্টেটছমেন সেই সময়ৰ এখন জনপ্ৰিয় যুৱ আলোচনী আছিল। ১৯৭৫ চনত জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ আন্দোলনৰ সময়ত পাটনা বিশ্ববিদ্যালয় অনিৰ্দিষ্টকাললৈ বন্ধ হৈ পৰাত পপিয়া ঘোষ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়লৈ গুচি যায় আৰু তাতেই বিহাৰৰ স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ নাগৰিক অবাধ্যতা আন্দোলন (১৯৩০–৩৪)ৰ বিষয়ে‍ অধ্যয়ন কৰি এমফিল আৰু পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰে। পি এইচ ডিৰ পিছত দুবছৰ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত ইতিহাস বিভাগত অধ্যাপনা কৰে। ১৯৭৯ চনত তেওঁ পুনৰ পাটনালৈ ঘূৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এইটো আংশিকভাৱে তেওঁ মাকক পোহপাল দিবলৈ কৰিছিল যিগৰাকী তেতিয়ালৈকে নিজাববীয়াকৈ জীয়াই আছিল লগতে তেওঁ শৈক্ষিক গৱেষণাৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে গঠিত ভূমি, মানুহ আৰু সমাজৰ মাজত জীয়াই থাকিব আৰু কাম কৰিব বিচৰাৰ বাবেও কৰিছিল। পাটনাত পপিয়াই প্ৰথমে পাটনা মহিলা মহাবিদ্যালয়ত আৰু তাৰ পিছত পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাস বিভাগত অধ্যাপনা কৰিছিল। এগৰাকী উচ্চ সন্মানীয় শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে তেওঁ তেওঁৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে লাভ কৰা শিক্ষাৰ বিষয়বস্তু আৰু মান যাতে দেশৰ শ্ৰেষ্ঠ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সমতুল্য হয় তাৰ বাবে ব্যক্তিগতভাৱে‍ কষ্ট কৰিছিল। বিশেষকৈ পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মানৰ সাধাৰণ অৱনতি, উপলব্ধ অতি সীমিত পুঁজি, অৱনতি ঘটা সুবিধা আৰু চৰকাৰী উদাসীনতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এইটো তেওঁৰ বাবে‍ প্ৰত্যাহ্বানজনক আছিল। পাটনাৰ পৰিস্থিতি আৰু ভাৰতৰ অধিক উচ্চ পদস্থ শৈক্ষিক কেন্দ্ৰৰ পৰা ইয়াৰ দূৰত্বৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি পেছাদাৰী স্বীকৃতি পোৱাটো কঠিন আছিল। তথাপিও তেওঁক সন্মানীয় ৰকফেলাৰ ফাউণ্ডেশ্যন ফেল’শ্বিপ (দুবাৰ), লগতে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ এডভান্সড ষ্টাডি (চিমলা) আৰু তি‍নমূৰ্তি ভৱন (নতুন দিল্লী)ৰ পৰা ফেল’শ্বিপ প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ সন্মানীয় শৈক্ষিক জাৰ্নেলসমূহত বহুকেইটা বিদ্বান গৱেষণা-পত্ৰৰে নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছিল। দাৰ্শনিক ৰুমীৰ অনুগামী পাপিয়া ঘোষে চুফী ৰহস্যবাদৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল, যিটোক তেওঁ ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ আত্মসাৎকাৰী সংস্কৃতিক প্ৰকৃততে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰভাৱৰ এক অনন্য মিশ্ৰণ হিচাপে দেখিছিল। আধুনিক সাহিত্যৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আছিল অতি আগ্ৰহ, বিশেষকৈ ভাৰতীয় আৰু পাকিস্তানী মহিলা আৰু তেওঁলোকৰ বিষয়ে লিখা লেখাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল। == হত্যা == ২০০৬ চনৰ ২/৩ ডিচেম্বৰৰ নিশা পাপিয়া ঘোষক হত্যা কৰা হৈছিল, লগতে তেওঁৰ বৃদ্ধ সহায়িকা মালতী দেৱীকো হত্যা কৰা হৈছিল। মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰতিৱেদনত চকু, ডিঙি আৰু পেটকে ধৰি বিভিন্ন ঠাইত ৩৪টা ছুৰীৰ আঘাতৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল৷ হত্যাকাণ্ডৰ অভিযোগত অভিযুক্ত ছয়জন লোকৰ ভিতৰত চাৰিজনক গ্ৰেপ্তাৰ, বিচাৰ আৰু দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছে আৰু তাৰ পিছত পলাতক হৈ থকা বুলি‍ নাম উল্লেখ কৰা অভিযুক্ত দুজনক ২০১২ চনৰ আগষ্ট মাহত বিহাৰ আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকৰ গোচৰৰ বিচাৰ এতিয়াও বাকী আছে‍।<ref>{{cite web |url=http://www.papiyaghosh.com/status.asp |title=Status of Investigation :Papiya Ghosh |access-date=2011-03-26 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727143641/http://www.papiyaghosh.com/status.asp |archive-date=27 July 2011 |df=dmy-all |archivedate=2011-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727143641/http://www.papiyaghosh.com/status.asp |deadurl=yes }}, www.papiyaghosh.com, accessed on 26 March 2011</ref> == কাম == পি.এইচ ডি.ৰ পিছত পপিয়া ঘোষে দৌলত ৰাম মহাবিদ্যালয়ত (দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়) কম সময়ৰ বাবে ইতিহাস বিভাগত অধ্যাপনা কৰে, আৰু তাৰ পিছত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ হিন্দু মহাবিদ্যালয়ত দুবছৰ কাল অধ্যাপনা কৰে। ১৯৭৯ চনত তেওঁ পাটনালৈ উভতি যায় আৰু ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁৰ আলমা মেটাৰ পাটনা মহিলা মহাবিদ্যালয় (পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়)ত অধ্যাপনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পদোন্নতি লাভ কৰি পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাস বিভাগলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁৰ গৱেষণা বিষয়সমূহ অন্যান্যৰ লগতে ১৯৪৭ চনত বিভাজনৰ প্ৰভাৱ, দলিত মুছলমানৰ দুৰ্দশা, জনগোষ্ঠী আন্দোলন, জনপ্ৰিয় সংহতি সংস্কৃতি, ধৰ্মনিৰপেক্ষতা, ৰাজনৈতিক প্ৰক্ৰিয়াত অসুবিধাগ্ৰস্তসকলৰ অৱদান আদিৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/Politics/ComparativePolitics/IndiaPakistan/?view=usa&ci=9780195693003 |title=Oxford University Press: Community and Nation: (Late) Papiya Ghosh |access-date=2011-03-26 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019091014/http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/Politics/ComparativePolitics/IndiaPakistan/?view=usa&ci=9780195693003 |archive-date=19 October 2012 |df=dmy-all }}, www.oup.com, accessed on 26 March 2011</ref> বিশেষকৈ পৰিচয়ৰ প্ৰশ্নবোৰৰ প্ৰতি তাইৰ আগ্ৰহ আছিল, বিশেষকৈ মানুহক নিজৰ উৎপত্তিস্থলৰ পৰা আঁতৰাই নিয়াৰ সময়ত নিজকে ব্যক্তিগত আৰু সামূহিকভাৱে কেনেকৈ চিনাক্ত কৰে সেই বিষয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিশেষ আগ্ৰহ আছিল৷তেওঁৰ বেছিভাগ সময় দুৰ্গম অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি, মূলঃ উৎস (দেশৰ ভিতৰত আৰু বাহিৰত)ক লগ কৰি‍ আৰু নিজৰ সীমিত সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰাথমিক গৱেষণা কৰিছিল৷ তেওঁ ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা অনুবাদৰ কাম কৰিছিল, বন্ধু-বান্ধৱী আৰু শুভাকাংক্ষীক সহায় কৰিবলৈ সদা আগ্ৰহী আছিল৷ তেওঁ নিজই উৰ্দু পঢ়া-শুনা কৰিছিল আৰু শিকিছিল, কিয়নো তেওঁ অধ্যয়ন কৰা বহুতো পাণ্ডুলিপি নাষ্টালিক লিপিত লিখা হৈছিল। তেওঁ নিজকে স্থানীয় পৰম্পৰাত নিমজ্জিত কৰিছিল (বহুত অস্পষ্ট, কিছুমান মৃত্যুমুখত পৰিছে) আৰু সমসাময়িক (যেনে লণ্ডনত বাংলাদেশী জনসংখ্যা) আৰু ঐতিহাসিক (যেনে মৰিচাছ আৰু ৱেষ্ট ইণ্ডিজ) প্ৰব্ৰজনকাৰী উপ-মহাদেশীয় জনসংখ্যাৰ তেওঁ এগৰাকী আগ্ৰহী ছাত্ৰীও আছিল। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:একবিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] s09rcpiaoxxeak60fhw0ty45p0p31wy 0 113052 634721 474467 2026-09-09T11:06:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634721 wikitext text/x-wiki '''বেল্লি ললিতা''' ({{lang-en|Belli Lalitha}}; ২৯ এপ্ৰিল ১৯৭৪-২৬ মে' ১৯৯৯) এগৰাকী ভাৰতীয় [[লোক-সংগীত|লোক সংগীত শিল্পী]]। তেওঁ তেলেংগনা কলা সমিতিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। ১৯৯৯ চনত তেওঁক হত্যা কৰা হৈছিল। == জীৱন == তেওঁ [[Yadadri Bhuvanagiri|যদাদ্ৰী ভূৱনাগিৰি]] জিলাৰ মতাকোন্দুৰ মণ্ডলৰ নানচাৰীপেটত তেলেগুভাষী [[Kuruba|কুৰুমা]] পৰিয়াল এটাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাতৃ বেলী কৃষ্ণ, এগৰাকী সক্ৰিয়কৰ্মী তথা চৰকাৰী কৰ্মচাৰী। ইয়াৰোপৰি তেওঁলোকৰ ৫ গৰাকী ভগ্নী আছিল। তেওঁ নাগৰিক স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ ফালে [[তেলংগানা|তেলেংগানা অঞ্চলৰ]] বাবে ৰাজ্যিকতা পৰ্যায়ৰ এগৰাকী কৰ্মী আছিল। তেওঁৰ দেউতাক আছিল এগৰাকী 'অগ্গু কথা' গায়ক আৰু শ্ৰমিক। তেলেংগনাক ৰাজ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ কাৰণে যুঁজ দিয়া ললিতাই গ্ৰামাঞ্চলত অপৰিসীম জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। তেওঁক হত্যা কৰাৰ পূৰ্বে ১৯৯৯ চনৰ নিৰ্বাচনত ভোংগীৰ সমষ্টিৰ পৰা [[সমাজবাদী পাৰ্টি|সমাজবাদী পাৰ্টিয়ে]] আসনৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। ^{&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]]'' &#x5D;} == মৃত্যু == ১৯৯৯ চনত তেওঁক অপহৰণ কৰি আক্ৰমণ কৰা হয় আৰু কুঠাৰেৰে ঘপিয়াই হত্যা কৰা হয় যাৰ ফলত তেওঁৰ শৰীৰৰ অংগসমূহ ১৭টা টুকুৰাত খণ্ডিত হয়। <ref>[https://m.ap7am.com/lv-230720-face-to-face-with-belli-lalithas-sister-nayeems-victim.html Face To Face With Belli Lalitha’s Sister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200216152612/https://m.ap7am.com/lv-230720-face-to-face-with-belli-lalithas-sister-nayeems-victim.html|date=16 February 2020}} - AP7AM.com Reporting</ref> পিছত দুৰ্বৃত্তৰ দলটোৱে তেওঁৰ খণ্ডিত অংগবোৰ চৌতুপোৱাল থানাৰ সন্মুখত পেলাই দিয়ে। প্ৰথম অৱস্থাত তেতিয়াৰ টিডিপি চৰকাৰৰ গৃহমন্ত্ৰী আলিমিনেটি মাধৱ ৰেড্ডীৰনাম হত্যাকাণ্ডৰ সৈতে সাঙোৰ খাইছিল যদিও পিছত স্থানীয় নক্সালবাদী গডফাদাৰ আৰু কিংপিন মহম্মদ নায়েমুদ্দিনৰ বিৰোদ্ধে দাখিল কৰা প্ৰমাণসমূহ অধিল সৱল হোৱাত তেওঁ গোচৰ মুক্ত হয়। <ref>{{Cite news|work=Hindustan Times|title=From Maoist to police informer to gangster: The rise and fall of Nayeem|date=15 August 2016|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/from-maoist-to-police-informer-to-gangster-the-rise-and-fall-of-nayeem/story-bMsIr0QxxCXpeUt4X7FvaO.html|accessdate=2020-06-30}}</ref> <ref>{{Cite news|work=The Hindu|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/Brutality-involved-in-Sambasivudu-murder-indicates-Nayeems-role/article14965929.ece|title=Brutality involved in Sambasivudu murder indicates Nayeem's role|date=29 March 2011|accessdate=2020-06-30}}</ref> <ref>{{Cite news|work=Sakshi|url=http://english.sakshi.com/news/2016/08/09/from-revolutionary-to-underworld-don-the-journey-of-a-gangster|title=From Revolutionary To Underworld Don - The Journey Of A Gangster|date=9 August 2016|access-date=10 February 2025|archivedate=16 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200216152617/https://english.sakshi.com/news/2016/08/09/from-revolutionary-to-underworld-don-the-journey-of-a-gangster|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ তিনিগৰাকী খুলশালীকো হত্যা কৰা হয়। ভায়েক বেলী কৃষ্ণ ২০০০ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈকে লুকাই থাকে <ref>{{Cite news|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Nayeem-victims-brother-returns-after-17-yr-exile/articleshow/54635959.cms|title=Nayeem victim's brother returns after 17-yr exile|accessdate=2020-06-30}}</ref> == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist}} == অধিক পঢ়ক == * {{Cite news|url=https://feminisminindia.com/2018/03/02/belli-lalitha-telangana-resistance/|title=Belli Lalitha: The Nightingale Of The Telangana Resistance|first=Manohar|last=Boda|date=2 March 2018|work=feminismindia.com|accessdate=2020-06-30}} [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] ko81ioahq5qy0oo9qkbg9zf7dn6m0dj 0 113407 634690 475839 2026-09-09T01:09:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634690 wikitext text/x-wiki [[File:Topeng from Serat Damar Wulan.JPG|thumb|right|260px|ডামাৰ উলান পাণ্ডুলিপি, ১৭৭০-১৭৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত গামেলানৰ সৈতে টপেং নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ ছবি। ব্ৰিটিছ পুথিভঁৰালৰ এটা সংৰক্ষণ]] '''টপেং নৃত্য''' [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ নৃত্যধাৰাৰ এক নাটকীয় ধৰণ, য'ত এজন বা ততোধিক মুখা পিন্ধা আৰু জাকজমকীয়া সাজ-পোছাক পৰিহিত অভিনেতাই গমেলান বা অন্যান্য পৰম্পৰাগত সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰৰ সৈতে কাহিনীৰ ৰজা, নায়ক আৰু মিথৰ সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰাগত আখ্যানসমূহৰ ব্যাখ্যা কৰে।<ref>{{Cite web|title=History and Etymology for Topeng|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/topeng|access-date=22 December 2020|work=Merriam-Webster}}</ref> টপেং নৃত্য ইণ্ডোনেছিয়াৰ এক সাধাৰণ নৃত্য যিটো ইণ্ডোনেছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পোৱা যায়। টপেং নৃত্যৰ মূল বৈশিষ্ট্য যে নৃত্যশিল্পীসকলে মুখ ঢাকিবলৈ মাস্ক ব্যৱহাৰ কৰে। সাধাৰণতে এজন নৃত্যশিল্পী বা নৃত্যশিল্পীৰ দলে নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠানৰ অংশ বা পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰাচীন কাহিনী পুনৰ কোৱা নৃত্যত টপেঙৰ বহুল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে টপেং পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মাৰ লগত ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে, যিবোৰক দেৱতাৰ ব্যাখ্যা বুলি গণ্য কৰা হয়। কিছুমান জনগোষ্ঠীত এতিয়াও টপেঙে বিভিন্ন দৈনন্দিন কলাত্মক আৰু প্ৰথাগত কাম-কাজত শোভা পায়। টপেং নৃত্য হৈছে দৰ্শকে বুজি পোৱাৰ আশা কৰা অৰ্থপূৰ্ণ প্ৰতীকৰে ভৰা নৃত্য প্ৰদৰ্শন। এই প্ৰতীকবোৰ মুখাবোৰৰ ৰং, মাস্কৰ অভিব্যক্তি, আৰু লগত দিয়া সংগীতৰ জৰিয়তে প্ৰেৰণ কৰা হয়। প্ৰকাশ কৰা অৰ্থ নেতৃত্বৰ মূল্যবোধ, প্ৰেম, প্ৰজ্ঞা আৰু আন বহুতো ৰূপত হ'ব পাৰে যিটো নৃত্য আন্দোলনৰ মাধ্যমেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Tari Topeng, Permainan Watak Penuh Makna|url=https://indonesiakaya.com/pustaka-indonesia/tari-topeng/|access-date=29 September 2022|work=Indonesia Kaya}}</ref> ২০১০ চনত পশ্চিম জাভাৰ চিৰেবনৰ পৰা অহা টপেং চিৰেবনক ইণ্ডোনেছিয়াৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ে ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।<ref>{{Cite web|title=Warisan Budaya Takbenda, Penetapan|url=https://warisanbudaya.kemdikbud.go.id/?newdetail&detailCatat=692|access-date=29 November 2022|work=Cultural Heritage, Ministry of Education and Culture of Indonesia}}</ref> ==শব্দৰ উৎপত্তি== টপেং শব্দটো হৈছে জাভা ভাষাৰ "মাস্ক" বা "মাস্ক ব্যৱহাৰ কৰা নৃত্য-নাটক"।<ref>{{Cite web|title=History, and Etymology for Topeng|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/topeng|access-date=22 December 2020|work=Merriam-Webster}}</ref> আধুনিক দৈনন্দিন জাভানিজ আৰু ইণ্ডোনেছিয়ান শব্দভাণ্ডাৰত টাৰি টোপেং বা "টপেং নৃত্য" বুলিলে মুখা ব্যৱহাৰ কৰা নৃত্য বা নৃত্য-নাটকৰ পৰিবেশনক বুজোৱা হয়। ==ইতিহাস== ইণ্ডোনেছিয়াৰ মুখা পিন্ধা নৃত্য হিন্দু-বৌদ্ধ প্ৰভাৱৰ পূৰ্বৰ। ইণ্ডোনেছিয়াৰ থলুৱা জনজাতিসকলে এতিয়াও প্ৰকৃতিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত মুখা পিন্ধা-নৃত্য কৰে, কালিমন্তানৰ দয়াক লোকসকলৰ হুডক নৃত্য হিচাপে বা পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ। দ্বীপপুঞ্জত হিন্দু ধৰ্মৰ আগমনৰ লগে লগে ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত মহাকাব্যসমূহ মুখা পিন্ধা-নৃত্য পৰিবেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। টপেং নৃত্যৰ সৈতে জড়িত আটাইতকৈ পুৰণি তথ্য নৱম শতিকাৰ। ৮৪০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আশে-পাশে মহাৰাজ শ্ৰী লোকপালে জাহা শিলালিপি নামৰ এটা পুৰণি জাহা শিলালিপিত মধ্য জাভাত মেডাং ৰাজ্যৰ পৰা জাৰি কৰা শিলালিপিত তিনি ধৰণৰ পৰিবেশকৰ উল্লেখ আছে: আটাপুকন, আৰিংগিট আৰু বানোল; আটাপুকান মানে মাস্ক ডান্স শ্ব', আৰিংগিট মানে ৱায়াং পুতলা শ্ব', আৰু এবানোল মানে কৌতুক কলা। কাণ্ডি পেৰ'টৰ (৮৫০ খ্ৰীষ্টাব্দ) শিলালিপিত "টাপুক" বা "টেপেল" শব্দৰ পৰা "মানপেল" শব্দটো লিখা হৈছে যাৰ অৰ্থ মুখা। বেবেটিন শিলালিপিত (৮৯৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) "পাটাপুকান" শব্দটো আছে যাৰ অৰ্থ হৈছে মুখা সংগ। মানতিয়াছিহ শিলালিপিত (৯০৪ খ্ৰীষ্টাব্দ) "মাতাপুকন" আৰু "মনাপুকন" শব্দ দুটা আছে যাৰ অৰ্থ এইবোৰ মুখা নাটকৰ উপস্থাপনৰ সৈতে জড়িত। টপেং নৃত্যৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় কাহিনীভাগ অৱশ্যে দ্বাদশ শতিকাৰ কাদিৰী ৰাজ্যত পৰিৱেশিত ৰাজকুমাৰ পাঞ্জী আৰু ৰাজকুমাৰী চন্দ্ৰ কিৰানাৰ কাহিনী আৰু ৰোমাঞ্চৰ আধাৰত স্থানীয়ভাৱে বিকশিত জাভানীজ পাঞ্জী চক্ৰৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। টপেং নৃত্যৰ অন্যতম প্ৰাচীন লিখিত ৰেকৰ্ড চতুৰ্দশ শতিকাৰ নাৰাক্ৰেতাগামাতও পোৱা যায়, য'ত মাজাপাহিতৰ ৰজা হায়াম ৱুৰুক — সোণালী মুখা পিন্ধা — এজন নিপুণ টপেং নৃত্যশিল্পী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web| title=Sosok Rahwana dalam Tari Topeng Kelana| publisher=Indonesia Kaya| url=http://www.indonesiakaya.com/kanal/detail/sosok-rahwana-dalam-tari-topeng-kelana| language=id| access-date=25 October 2014| archivedate=25 October 2014| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025071459/http://www.indonesiakaya.com/kanal/detail/sosok-rahwana-dalam-tari-topeng-kelana| deadurl=yes}}</ref> বৰ্তমানৰ টপেং নৃত্যৰ ৰূপটো ১৫ শতিকাত জাভা আৰু বালিত উদ্ভৱ হৈছিল য'ত ই প্ৰচলিত হৈ আছে, কিন্তু ইয়াক ইণ্ডোনেছিয়াৰ অন্যান্য দ্বীপসমূহতো পোৱা যায় — যেনে মাদুৰা (পূব জাভাৰ ওচৰত)। ইণ্ডোনেছিয়াৰ দ্বীপপুঞ্জৰ বিভিন্ন ঠাইত বিশেষকৈ চিৰেবন, যোগাকাৰ্টা, মালাং, বালিত বিভিন্ন টপেং নৃত্য আৰু শৈলীৰ বিকাশ ঘটিছে। এই সুবিকশিত টপেং কৌশলৰ বিষয়ে এতিয়া ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত অধ্যয়ন কৰা হৈছে। ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য]] [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ সংস্কৃতি]] elx568nyso40xf0yh15rbxgyh4ilhi9 0 114396 634691 479615 2026-09-09T01:31:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634691 wikitext text/x-wiki '''টেংগু''' (জাপানী: 天狗) হৈছে জাপানী লোকবিশ্বাসত পোৱা এক প্ৰকাৰৰ দেৱদূত বা অতিপ্ৰাকৃত সত্তা, যাক [[শিন্তো ধৰ্মত]]কামি (দেৱতা) বা [[ইয়োকাই ]](অতিপ্ৰাকৃত সত্তা) হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Bellingham |first1=David |url=https://www.worldcat.org/oclc/27192394 |title=Myths and Legends |last2=Whittaker |first2=Clio |last3=Grant |first3=John |publisher=Wellfleet Press |year=1992 |isbn=1-55521-812-1 |location=Secaucus, New Jersey |pages=199 |oclc=27192394}}</ref> প্ৰাচীন সময়ত, টেংগুক চৰাইৰ ৰূপত কল্পনা কৰা হৈছিল, আৰু কালক্ৰমত তেওঁলোকক মানুহ আৰু চৰাইৰ সংমিশ্ৰণ ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় ৰূপত, টেংগুক ডাঙৰ ৰঙা মুখ আৰু দীঘল নাকৰ সৈতে দেখুওৱা হয়, যি আজিৰ দিনত তেওঁলোকৰ পৰিচায়ক বৈশিষ্ট্য হিচাপে পৰিগণিত।<ref>* {{Cite book|last=Ashkenazi|first=Michael|url=http://www.credoreference.com/book/abcwmyj|title=Handbook of Japanese mythology|date=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-84972-856-0|location=Santa Barbara, Calif.|language=English|oclc=755870995}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book|last=Picken|first=Stuart D. B|url=https://www.worldcat.org/oclc/860389341|title=Historical dictionary of Shinto|date=2011|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7172-4|language=English|oclc=860389341}} * {{Cite book|last=Roberts|first=Jeremy|url=https://www.worldcat.org/oclc/1057125888|title=Japanese mythology A to Z|date=2010|publisher=Chelsea House Publishers|isbn=978-1-60413-435-3|location=New York, NY|language=English|oclc=1057125888}} * {{Cite book|last1=Köpping|first1=Klaus-Peter|url=https://www.worldcat.org/oclc/1063323536|title=Ritual and identity: performative practices as effective transformations of social reality?|last2=Leistle|first2=Bernhard|last3=Rudolph|first3=Michael|date=2006|publisher=Lit; Global [distributor]|isbn=978-3-8258-8042-2|location=Münster; London|language=English|oclc=1063323536}} * {{Cite book|last=Turnbull|first=Stephen|url=https://www.worldcat.org/oclc/1089406931|title=Japan's sexual gods: shrines, roles and rituals of procreation and protection|date=2015|publisher=Brill|isbn=978-90-04-28891-1|language=English|oclc=1089406931}} * {{Cite book|last=Ashkenazi|first=Michael|url=http://www.credoreference.com/book/abcwmyj|title=Handbook of Japanese mythology|date=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-84972-856-0|location=Santa Barbara, Calif.|language=English|oclc=755870995}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===উৎপত্তি আৰু পৰিৱৰ্তন=== টেংগু শব্দটো চীনদেশীয় দেৱতা "তিয়ানগৌ" (天狗)ৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে, যাৰ অৰ্থ "স্বৰ্গীয় কুকুৰ।" প্ৰাৰম্ভিক[[ জাপানী সাহিত্যত]], টেংগুক ধ্বংসকাৰী অপদেৱতা আৰু যুদ্ধৰ সংকেত হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। কিন্তু সময়ৰ লগে লগে, তেওঁলোকৰ চিত্ৰণ পৰিৱৰ্তিত হৈ পৰে, আৰু তেওঁলোকক পৰ্বত আৰু বনাঞ্চলৰ ৰক্ষক আত্মা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বিশেষকৈ, টেংগুক শুগেন্দো (Shugendō) ধৰ্মীয় অনুশীলনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়, আৰু তেওঁলোকক ইয়ামাবুশি (পৰ্বতৰ সন্ন্যাসী)ৰ পোছাকত দৰ্শোৱা হয়।<ref>* {{Cite book|last=Ashkenazi|first=Michael|url=http://www.credoreference.com/book/abcwmyj|title=Handbook of Japanese mythology|date=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-84972-856-0|location=Santa Barbara, Calif.|language=English|oclc=755870995}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book|last=Picken|first=Stuart D. B|url=https://www.worldcat.org/oclc/860389341|title=Historical dictionary of Shinto|date=2011|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7172-4|language=English|oclc=860389341}} * {{Cite book|last=Roberts|first=Jeremy|url=https://www.worldcat.org/oclc/1057125888|title=Japanese mythology A to Z|date=2010|publisher=Chelsea House Publishers|isbn=978-1-60413-435-3|location=New York, NY|language=English|oclc=1057125888}} * {{Cite book|last1=Köpping|first1=Klaus-Peter|url=https://www.worldcat.org/oclc/1063323536|title=Ritual and identity: performative practices as effective transformations of social reality?|last2=Leistle|first2=Bernhard|last3=Rudolph|first3=Michael|date=2006|publisher=Lit; Global [distributor]|isbn=978-3-8258-8042-2|location=Münster; London|language=English|oclc=1063323536}} * {{Cite book|last=Turnbull|first=Stephen|url=https://www.worldcat.org/oclc/1089406931|title=Japan's sexual gods: shrines, roles and rituals of procreation and protection|date=2015|publisher=Brill|isbn=978-90-04-28891-1|language=English|oclc=1089406931}} * {{Cite book|last=Ashkenazi|first=Michael|url=http://www.credoreference.com/book/abcwmyj|title=Handbook of Japanese mythology|date=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-84972-856-0|location=Santa Barbara, Calif.|language=English|oclc=755870995}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰকাৰ=== টেংগুক মূলত দুটা প্ৰকাৰত বিভক্ত কৰা হয়: *ডাইটেংগু (大天狗): এইসকল টেংগু অধিক শক্তিশালী আৰু মানুহৰ দৰে চেহেৰাৰ হয়, দীঘল নাক আৰু ডাঙৰ পাখি থাকে। এওঁলোকৰ যাদুকৰী ক্ষমতা থাকে। তেওঁলোকে সাধু-সন্ন্যাসীৰ ৰূপ লয় আৰু প্ৰকৃতিৰ ৰক্ষক বুলি গণ্য হয়। *কোটেংগু (小天狗): এইসকল টেংগুৰ চেহেৰা চৰাইৰ সৈতে অধিক মিলে আৰু কেতিয়াবা তেওঁলোকক কাৰাছু-টেংগু (কাউৰী টেংগু) বুলিও কোৱা হয়। সাধাৰণতে, তেওঁলোকে চয়তানসুলভ আচৰণ কৰে আৰু মানুহক বিভ্ৰান্ত কৰে। কোটেংগু ডাইটেংগুতকৈ কম শক্তিশালী হ'লেও বিভিন্ন অপশক্তিৰ অধিকাৰী।<ref name="ReferenceA">Mizuki 2001</ref> ===লোককাহিনী আৰু সংস্কৃতি === [[File:Karasu-Tengu-Statue.jpg|thumb|right|''ক্ৰ টেংগু''', শেষ ইড' যুগ (২৮*২৫*৫৮ ছে. মি.)]] টেংগু জড়িত বিভিন্ন লোককাহিনী জাপানত প্ৰচলিত : *অহংকাৰী সন্ন্যাসীৰ শাস্তি: এটা জনপ্ৰিয় কাহিনীত কোৱা হয় যে কিছুমান অহংকাৰী বৌদ্ধ সন্ন্যাসী মৃত্যুৰ পিছত টেংগুত পৰিণত হয়, কাৰণ তেওঁলোকে নিজৰ ক্ষমতাৰ দম্ভ কৰিছিল।<ref>de Visser, pp. 51–53.</ref> *টেংগুৰ শিক্ষাগুৰু ৰূপ: কিছুমান কাহিনীত, টেংগুক তৰোৱাল শিক্ষা দিয়া আৰু সমৰকলা শিকোৱা গোপন গুৰু হিচাপে দৰ্শোৱা হয়।<ref>de Visser, pp. 47–48.</ref> *পৰ্বতৰ ৰক্ষক: বিশেষকৈ, কিছুমান অঞ্চলত বিশ্বাস কৰা হয় যে টেংগু পৰ্বত আৰু বনাঞ্চলৰ ৰক্ষক। তেওঁলোকক সন্মান জনালে শুভ হয়। <ref>de Visser, pp. 76–79 </ref> *মানুহক বিভ্ৰান্ত কৰাৰ কাহিনী: কিছুমান কাহিনীত টেংগুৱে মানুহক পথভ্ৰষ্ট কৰে, তেওঁলোকক ভুলপথলৈ লৈ যায় বা কেতিয়াবা পাকচক্ৰত পেলায়।<ref>de Visser, pp. 38–43.</ref> জাপানী সংস্কৃতিত, টেংগুক সাধাৰণতে ভয়ংকৰ আৰু সহায়ক দুই ৰূপতে দৰ্শোৱা হয়। কিছু কাহিনীত তেওঁলোকে মানুহক সহায় কৰে আৰু আন কিছুমান কাহিনীত তেওঁলোকে শাস্তি দিয়ে। ==টেংগু আৰু আধুনিক সংস্কৃতি== সমসাময়িক জাপানী সংস্কৃতিত, টেংগু বিভিন্ন এনিমে, মাঙ্গা, ভিডিঅ' গেম, আৰু চলচ্চিত্ৰত দেখা যায়। কিছুমান জনপ্ৰিয় উপস্থাপনা হ'ল: *টৌহৌ প্ৰজেক্ট: টেংগু চৰিত্ৰ অয়া শ্যামেমাৰু (Aya Shameimaru) এক জনপ্ৰিয় ৰূপ। *নেৰুট': টেংগুৰ সৈতে মিল থকা কিছু যোদ্ধা আৰু ক্ষমতাৰ উল্লেখ আছে। *ছেকিৰো: শ্বেডজ ডাই টুৱাইচ : এই ভিডিঅ' গেমত টেংগুৰ দৰে যোদ্ধাৰ উপস্থাপন আছে। *পাৰচনা ফাইভ : এই গেমতো টেংগুৰ অনুপ্ৰেৰিত কিছু চৰিত্ৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। *এনিমে‌ আৰু মাংগা: বিভিন্ন এনিমে আৰু মাঙ্গাত টেংগু চৰিত্ৰ বিশেষৰূপে ৰহস্যময় আৰু শক্তিশালী ৰূপত দৰ্শোৱা হয়। জাপানী লোকসংস্কৃতিত টেংগুৰ এই দ্বৈত স্বভাৱ—ভয়ংকৰ আৰু সহায়ক—এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ, যি প্ৰকৃতি আৰু অতিপ্ৰাকৃতৰ সৈতে মানুহৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰতিফলন কৰে। ===উপসংহাৰ=== টেংগু হৈছে জাপানী কাহিনীত অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু ৰহস্যময় সত্তা, যি শতাব্দী ধৰি জাপানী সমাজত প্ৰতিফলিত হৈ আহিছে। তেওঁলোকৰ দ্বৈত স্বভাৱ, শাস্তিদাতা আৰু সহায়কৰ ৰূপে জাপানী সংস্কৃতি, ধৰ্ম, আৰু সমাজত গভীৰভাৱে প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছে। সময়ৰ লগে লগে, টেংগুৰ চৰিত্ৰ বিকশিত হৈছে আৰু আধুনিক সংস্কৃতিত তেওঁলোকৰ উপস্থিতিয়ে এই দীৰ্ঘ ঐতিহ্যক জীৱিত ৰাখিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:জাপানৰ লোক কাহিনী]] [[শ্ৰেণী:জাপানৰ কাল্পনিক জীৱ]] [[শ্ৰেণী:কাল্পনিক জীৱ]] [[শ্ৰেণী:পৌৰাণিক আখ্যানত পক্ষী]] rht753nktha19g1uz5i4wmz6rhc67h0 0 130356 634699 570433 2026-09-09T04:53:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634699 wikitext text/x-wiki {{Infobox Protected area | name = ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | iucn_category = | photo = Dharmapur Forest.jpg | photo_caption = ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ শাল বনাঞ্চল | map = Bangladesh | relief = 1 | map_caption = বাংলাদেশত স্থান | coordinates = {{Coord|25.539639|N|88.547689|E|display=title,inline}} | location = [[বীৰাল উপজিলা]], [[Dinajpur District, Bangladesh|দিনাজপুৰ জিলা]], বাংলাদেশ | nearest_city = [[দিনাজপুৰ]] | area = ৭০৪.৭০ হেক্টৰ | established = ২৪ নৱেম্বৰ ২০২১ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | world_heritage_site = | url = }} '''ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Dharmapur National Park}}) উত্তৰ বাংলাদেশৰ দিনাজপুৰ জিলাৰ বীৰাল উপজিলাৰ ধৰ্মপুৰ ইউনিয়নত অৱস্থিত এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল৷ ২০২১ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্য, বৈচিত্ৰ্যময় গছ-গছনি, চহকী বন্যপ্ৰাণীৰ বাবে পৰিচিত এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনক উত্তৰ বাংলাদেশৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰণ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। স্থানীয়ভাৱে ইয়াক ধৰ্মপুৰ শাল বনাঞ্চল বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.bforest.gov.bd/site/page/5430ce33-561e-44f6-9827-ea1ebaa2c00d/-|title=List of Protected Areas by Forest Department|website=Forest Department|access-date=9 June 2022|archivedate=8 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220608022755/http://bforest.gov.bd/site/page/5430ce33-561e-44f6-9827-ea1ebaa2c00d/-|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=List of Protected Areas by Forest Department |url=https://bforest.gov.bd/site/page/5430ce33-561e-44f6-9827-ea1ebaa2c00d/Introduction |access-date=2025-07-20 |publisher=Forest Department, Ministry of Environment, Forest and Climate Change |language=bn}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=Dharmapur National Park |url=https://bforest.gov.bd/site/page/7304f3af-8d7b-4fcd-a237-41b5be4de286/- |access-date=2025-07-20 |publisher=Forest Department |language=bn}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=Tourist Spot – Dharmapur |url=https://dharmapurup.dinajpur.gov.bd/en/site/view/tourist_spot |access-date=2025-07-20 |publisher=Dinajpur District Portal |language=en }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == স্থান আৰু এলেকা == ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দিনাজপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৮ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে, বীৰাল উপজিলাৰ দক্ষিণে, ধৰ্মপুৰ ইউনিয়নৰ কালিয়াগঞ্জ বজাৰৰ ঠিক পূবে অৱস্থিত। এই উদ্যানখন ২১খন মৌজা (ৰাজহ গাঁও)ত বিস্তৃত আৰু ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় ২,৭৩০ একৰ (৭০৪.৭০ হেক্টৰ)।<ref name="prothomalo">{{Cite web | url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/environment/w9dtptttrd | title=The Sal Forests of the North: Dharmapur | publisher=Prothom Alo | access-date=20 July 2025 }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিজৰা আৰু নোনা নামৰ দুখন ১০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নদী অৰণ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ ফলত ভূ-প্ৰকৃতিত আৰু অধিক বৈচিত্ৰ্য যোগ হৈছে।<ref name=":0">{{Cite web|title=Dharmapur Sal Forest, a Place of Beauty in Dinajpur|url=https://www.dhakatimes24.com/2020/10/31/189545/%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A7%8C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B2%E0%A7%80%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%AC%E0%A6%A8|access-date=2025-07-20|website=Dhakatimes News}}</ref><ref>{{cite web|author=Meherun N. Sultana and Muntasir Akash|date=2018|language=en|title=Biodiversity Registration of the Dharmapur Forest Beat, a Wet Deciduous Patch of Dinajpur District|url=https://www.researchgate.net/publication/329482777|access-date=20 July 2025|work=Proceedings of the 21st National Conference & AGM, Zoological Society of Bangladesh, Dhaka, 2018}}</ref> == জীৱ বৈচিত্ৰ্য == ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শাল বনাঞ্চলৰ বাবে বেছিকৈ পৰিচিত। ইয়াত শাৰী শাৰীকৈ পুৰণি আৰু ঘন শাল বননি আছে৷ শালৰ উপৰিও উদ্যানখনত জামু, শিমলু, চে‍গুন, গমাৰি, ঘোঁৰানিম, সোণাৰু, শিলিখা, আমলখি, দেৱদাৰু, অপৰাজিতা, বেত, আগৰ, খেজুৰ আদি বিভিন্ন ধৰণৰ গছ-গছনি আছে। ইয়াৰ উপৰিও সমগ্ৰ হাবিখনতে বাঁহ আৰু বেতৰ ডাঠ হাবি সিঁচৰতি হৈ আছে।<ref name=":0" /><ref>{{cite web|date=2024|publisher=NORC/USAID|language=en|title=USAID Bangladesh Tropical Forest & Biodiversity Analysis – Dharmapur National Park|url=https://www.norc.org/...bangladesh-tropical-forest-and-biodiversity-analysis-final-report.pdf|access-date=20 July 2025}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.samakal.com/...|title=Will the Scars of Blood Ever Dry in Madhupur Sal Forest?|date=23 August 2011|work=Daily Samakal|access-date=20 July 2025|language=bn|author=Pavel Partha}}</ref> পঞ্চাশটাতকৈও অধিক প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ লগতে [[হেপা]], শিয়াল, নেউল, শহাপহু, সাপ, শগুন আদি জীৱ-জন্তুৰ বাসস্থান এই অৰণ্য। এসময়ত ইয়াত বাঘ, ভালুক, নীলগাইও পোৱা গৈছিল, কিন্তু এতিয়া এই অঞ্চলত এইবোৰ স্থানীয়ভাৱে প্ৰায় বিলুপ্ত হৈছে। বিশেষকৈ কপৌৰ নিচিনা সুৰীয়া মাতৰ বহু চৰাইৰ বাবে এই অৰণ্যখন বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Cite web|language=en|title=Forest Department|url=https://bforest.gov.bd/site/page/5430ce33-561e-44f6-9827-ea1ebaa2c00d/http%3A%2F%2Fbforest.gov.bd%2Fsite%2Fpage%2F5430ce33-561e-44f6-9827-ea1ebaa2c00d%2FIntroduction|access-date=2025-07-20|website=bforest.gov.bd}}</ref> == পৰ্যটন আৰু সংৰক্ষণ == ধৰ্মপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু শান্তিপূৰ্ণ পৰিৱেশৰ বাবেই ই দৰ্শনাৰ্থীৰ প্ৰিয় স্থান। অকোৱা-পকোৱা পকী ৰাস্তা, শাৰী শাৰী শাল গছ, মুকলি আকাশ আৰু বিভিন্ন গছৰ ছা অৰণ্যৰ মাজেৰে খোজ কঢ়াৰ অভিজ্ঞতাই ইয়াৰ ভ্ৰমণ স্মৰণীয় কৰি তোলে। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত বনাঞ্চলখনে কিছু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, ফলত জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদৰ সংখ্যা সামান্য বৃদ্ধি পাইছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, অঞ্চলটোক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত প্ৰকৃতি আৰু জীৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ বাবে নতুন সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। একে সময়তে ই স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ বাবে নিয়োগ আৰু পৰ্যটনৰ আয়ৰ নতুন উৎস মুকলি কৰিছে।<ref name="channeli">{{Cite web | url=https://www.channelionline.com/dharmapur-shalbon/ | title=Dharmapur Sal Forest of Dinajpur: Searching for Lost Heritage | publisher=Channel i | access-date=20 July 2025 }}</ref><ref name=":0" /> ধৰ্মপুৰ বনাঞ্চল এসময়ত বহুত ঘন আৰু বন্যপ্ৰাণীৰে সমৃদ্ধ আছিল। কিন্তু ভূমি দখল আৰু অবৈধ কাঠ কটাৰ ফলত বনাঞ্চলখন সংকুচিত হৈ জীৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতি হৈছে। বনাঞ্চলখন আৰু ইয়াৰ বন্যপ্ৰাণীক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে চৰকাৰে ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে চিহ্নিত কৰাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান, স্থানীয় জনগোষ্ঠী, বন বিভাগ আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনৰ সমন্বয়ত বন সংৰক্ষণ কাৰ্য্যকলাপ চলি আছে।<ref>{{Cite web | url=https://www.banglanews24.com/environment-biodiversity/news/bd/876865.details | title=Administration's Initiatives for Conservation of Dharmapur Sal Forest | publisher=Banglanews24 | access-date=20 July 2025 | archivedate=8 October 2025 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20251008101645/https://www.banglanews24.com/environment-biodiversity/news/bd/876865.details | deadurl=yes }}</ref><ref name=":0" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] ij5ut7edcn3bfpacy6qfazx1xm0hab2 0 135315 634689 603364 2026-09-09T00:19:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634689 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = জেছিয়া ইছলাম | image = Jessia Islam 2024 Dhaka 2 (cropped).jpg | image_size = | caption = ২০২৪ চনত জেছিয়া ইছলাম | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] | alias = | hometown = | education = | alma_mater = | occupation = মডেল | height = | title = {{ubl|মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৭|মিছ চাৰ্ম বাংলাদেশ ২০২৩|মিছ গ্ৰেণ্ড বাংলাদেশ ২০২৪|মিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল বাংলাদেশ ২০২৫}} | competitions = {{ubl|মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৭ | (বিজয়ী)|মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৭ |(শীৰ্ষ ৪০)|মিছ ইউনিভাৰ্ছ বাংলাদেশ ২০১৯ | (দ্বিতীয় ৰানাৰ-আপ)|মিছ চাৰ্ম ২০২৩ |(স্থান লাভ কৰা নাই)|মিছ গ্ৰেণ্ড ইণ্টাৰনেশ্যনেল ২০২৪ | (স্থান লাভ কৰা নাই)|মিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল বাংলাদেশ ২০২৫ |(বিজয়ী)|মিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ২০২৫ |(স্থান লাভ কৰা নাই)}} }} '''জেছিয়া ইছলাম''' ([[ইংৰাজী]]: Jessia Islam) এগৰাকী [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশী]] মডেল, অভিনেত্ৰী আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী, যিয়ে মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৭, মিছ চাৰ্ম বাংলাদেশ ২০২৩, মিছ গ্ৰেণ্ড বাংলাদেশ ২০২৪ আৰু মিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল বাংলাদেশ ২০২৫-ৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। তেওঁ মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৭ প্ৰতিযোগিতাত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু তাত তেওঁ শীৰ্ষ ৪০ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="q415">{{cite news |title=Jessia among top 40 Miss World finalists |work=The Financial Express |date=19 Nov 2024 |url=https://thefinancialexpress.com.bd/entertainment/jessia-among-top-40-miss-world-finalists-1510497238 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171114194119/https://thefinancialexpress.com.bd/entertainment/jessia-among-top-40-miss-world-finalists-1510497238 |access-date=19 Nov 2024 |archive-date=14 November 2017}}</ref> == কেৰিয়াৰ == === মডেলিং === ইছলামে ১৬ বছৰ বয়সৰপৰাই মডেলিং কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Shahnewaz |first=Sadi Mohammad |date=2018-10-05 |title=Jessia Islam |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/news/jessia-islam-1642609 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ য়েলো (বেক্সিমকো), প্ৰিয়ালি, কেটছ আই, ৰ’ নেচন, অপ্পো, ইনফিনিক্স ম’বাইল আৰু নিপ্পন পেইণ্ট আদিকে ধৰি বিভিন্ন ব্ৰেণ্ডৰ বাবে মডেলিং কৰিছে। তেওঁ ট্ৰেচেম মি বাংলাদেশ ফেশ্বন উইকতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2020-11-24 |title=Jessia becomes Infinix brand ambassador |url=https://www.tbsnews.net/companies/jessia-becomes-infinix-brand-ambassador-162415 |access-date=2024-03-08 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> === সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা === ইছলামে মিছ বাংলাদেশ ২০১৭ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="ds4Oct2017">{{Cite news |date=2017-10-04 |title=Jannatul stripped of crown, Jessia new Miss World Bangladesh |url=https://www.thedailystar.net/city/jannatul-nayeem-stripped-crown-controversy-jessia-islam-new-miss-world-bangladesh-2017-1471516 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰথম ৰানাৰ-আপ আছিল যদিও মূল খিতাপধাৰী জান্নাতুল নাঈম এভ্ৰিল পূৰ্বতে বিবাহিত বুলি ধৰা পৰাৰ পাছত ইছলামক মিছ বাংলাদেশ ঘোষণা কৰা হয়। ইছলামে মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৭ প্ৰতিযোগিতাত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.prothomalo.com |script-title=bn:এবাৰ 'মিস ওয়াৰ্ল্ড বাংলাদেশ' জেসিয়া |work=Prothom Alo |language=bn |access-date=2017-10-04}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.banglatribune.com |script-title=bn:বিশ্বসুন্দৰীৰ মঞ্চে যাচ্ছেন জেসিয়া ইসলাম |work=Bangla Tribune |language=bn}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/606989.details |script-title=bn:শেষ হাসি জেসিয়াৰ, তিনিই 'মিস ওয়াৰ্ল্ড বাংলাদেশ' |language=bn |work=BanglaNews24.com |date=4 October 2017 |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=26 March 2026 |archivedate=24 April 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260424035211/https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/606989.details |deadurl=yes }}</ref> মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতাত ইছলামে 'হেড-টু-হেড চেলেঞ্জ'ৰ গ্ৰুপ চিক্সত জয়ী হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেওঁ শীৰ্ষ ৪০ গৰাকীৰ ভিতৰত স্থান পায়। তেওঁ 'পিপলছ চয়েচ এৱাৰ্ড'ৰ ৰানাৰ-আপো আছিল।<ref name="ds4Oct2017" /><ref>{{cite news |url=https://www.thedailystar.net/country/jessia-islam-miss-world-2017-bangladesh-finals-1490092 |title=Bangladesh's Jessia Islam in Miss World finals |date=12 November 2017 |work=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite news |last=Amin |first=Amira |date=2018-01-27 |title=Jessia Islam |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/miss-world-2017-bangladeshi-model-jessia-islam-1525549 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ মিছ চাৰ্ম ২০২৩ আৰু মিছ গ্ৰেণ্ড ইণ্টাৰনেশ্যনেল ২০২৪ ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল যদিও তাত কোনো স্থান লাভ কৰিব পৰা নাছিল। ইছলামে মিছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ২০২৫ ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। য’ত তেওঁ কোনো স্থান লাভ নকৰিলেও 'বেষ্ট ইন ইভিনিং গাউন' খিতাপ জয় কৰিছিল। === অভিনয় === ২০২২ চনত ''এমআৰ৯: ডু অৰ ডাই'' ছবিৰ জৰিয়তে ইছলামে চলচ্চিত্ৰ জগতত খোজ পেলায়।<ref name=dd>{{Cite news |date=2023-09-08 |title=Jessia in action |url=https://www.thedailystar.net/star-multimedia/news-multimedia/news/jessia-action-3414111 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-09-23 |title=From Jessia to Agent Rupa |url=https://www.tbsnews.net/splash/jessia-agent-rupa-705446 |access-date=2024-03-08 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=fatema |first=tarin |date=2023-08-17 |title=Breakout Beauty |url=https://mansworldbangladesh.com/2023/08/17/breakout-beauty/ |access-date=2024-03-12 |website=MW |language=en-US }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''দৰদ''ৰ দৰে অন্যান্য ছবিতো অভিনয় কৰিছে।<ref name=Dorod>{{Cite news |date=2023-10-14 |title=Jessia Islam set to appear in Shakib Khan's Pan-Indian film |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/jessia-islam-set-appear-shakib-khans-pan-indian-film-3442796 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == সামাজিক কৰ্ম == ইছলাম সক্ৰিয়ভাৱে সমাজসেৱাৰ সৈতে জড়িত আৰু 'পৰিৱৰ্তন কৰি' আদিকে ধৰি বিভিন্ন বেচৰকাৰী সংস্থাৰ সৈতে কাম কৰিছে।<ref>{{Cite news |last=প্ৰতিবেদক |first=নিজা |date=2024-03-24 |script-title=bn:যক্ষ্মা নিৰ্মূলে চাই বেসৰকাৰি বিনিয়োগ |url=https://www.prothomalo.com/roundtable/qnca0fscw7 |access-date=2024-03-25 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> == ফিল্মগ্ৰাফী == * ''এমআৰ৯: ডু অৰ ডাই'' (২০২২)<ref name=dd/> * ''দৰদ''<ref name=Dorod/> == বঁটা আৰু সন্মান == * এছিয়া মডেল ফেষ্টিভেলত বাংলাদেশ মডেল ষ্টাৰ এৱাৰ্ড।<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=Jessia Islam wins award at Asia Model Festival in Seoul |url=https://images.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/jessia-islam-wins-award-asia-model-festival-seoul-3463726 |access-date=2024-03-08 |work=The Daily Star |language=en |archivedate=2024-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308134013/https://images.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/jessia-islam-wins-award-asia-model-festival-seoul-3463726 |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Commons category-inline|Jessia Islam}} * {{IMDb name|12511219}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] 82bm89aapqu5p2tb999yxiwwq2rn12f 0 136961 634701 611686 2026-09-09T05:32:57Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে 634701 wikitext text/x-wiki '''মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Madhab Chandra Bora) এগৰাকী অধ্যাপক, গৱেষক আৰু অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ অন্যতম বাটকটীয়া।<ref>ডি আসাম ট্ৰিবিউন | পৃষ্ঠা নং ৪ | ১০ নৱেম্বৰ, ২০০৫</ref> [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা এগৰাকী লেখক আৰু সুবক্তা ৰূপেও পৰিচিত। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা আছিল এগৰাকী সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ সাধক আৰু অসম সত্ৰ মহাসভাৰ অন্যতম উদ্যোক্তা। ২০০৪ চনৰ ১৬ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[নগাঁও জিলা]]ৰ চামগুৰিত সংঘটিত এক পথ দুৰ্ঘটনাত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ মৃত্যু হয়।<ref>দৈনিক জনমভূমি | প্ৰথম পৃষ্ঠা | ১৭ নৱেম্বৰ, ২০০৪ চন। </ref> ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ সোঁৱৰণত তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগে প্ৰতি বছৰে আয়োজন কৰি আহিছে স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://assamtribune.com/prof-mc-bora-memorial-oration-held-at-tezpur-university|title=ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান|website=assamtribune com|access-date=2026-05-21}}</ref> {{infobox writer|name=ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা|image=Prof Madhab Chandra Bora.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=১ মাৰ্চ, ১৯৪৭ চন|birth_place=ডিফলু, নগাঁও, অসম|death_date=১৬ নৱেম্বৰ , ২০০৪|death_place=<nowiki> চামগুৰি, নগাঁও,</nowiki>[[অসম]]|occupation=অধ্যাপক|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=|education=|alma_mater=|period=|genre=|subject=|movement=|notableworks=|spouse=দুৰ্গাময়ী বৰা|partner=|children=|relatives=|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনৰ ১ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও জিলাৰ ডিফলুত। তেখেতৰ পিতৃ প্ৰয়াত হেমচন্দ্ৰ বৰা আৰু মাতৃৰ নাম প্ৰয়াত জয়ন্তী বৰা। শৈশৱৰ পৰাই অত্যন্ত মেধাৰ পৰিচয় দিয়া মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই ১৯৬৪ চনত প্ৰথম দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। == শিক্ষা জীৱন == ১৯৬৪ চনত প্ৰথম দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা। ১৯৬৯ চনত অসম অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰে। ১৯৭১ চনত বেংকৰ প্ৰযুক্তি বিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেন্ট শাখাত সুখ্যাতিৰে এম ই ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৩ চনত মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই আই আই টি খড়গপুৰৰ পৰা চিষ্টেম ডাইনমিক্স বিষয়ত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=pankaj> "অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ অন্যতম বাটকটীয়া অধ্যাপক ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা"। লেখক: পংকজ বৰুৱা।মহাজাতি, পৃষ্ঠা নং ৭, নৱেম্বৰ ১৬,২০০৫ চন</ref> == কৰ্ম জীৱন == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ কৰ্ম জীৱন আৰম্ভ হয় অসম অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে। পৰৱৰ্তীকালত [[যোৰহাট জিলা]]ত নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰা যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ত এগৰাকী সহ অধ্যাপক হিচাপে ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই যোগদান কৰে। এইখন শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানতে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ এম চি এ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>ড° মাধৱ বৰা : এক বিচিত্ৰ ব্যক্তিত্ব। লেখক: ড° পৰিমল বকুল বৰুৱা, প্লাৱন কাকতি। দৈনিক জনমভূমি, পৃষ্ঠা নং ২। ২৬ নৱেম্বৰ, ২০০৪ চন। </ref> ১৯৯৬ চনত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name=pankaj></ref> == বিবাহ আৰু পৰিয়াল == ১৪ অক্টোবৰ, ১৯৭৭ চনত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ বিবাহ হয় [[নগাঁও জিলা]]ৰ দীঘলীআটী গাঁৱৰ শুক্লেশ্বৰ ভূঞা আৰু তৰুণী ভূঞাৰ দুহিতা কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী ভূঞাৰ সৈতে। বিয়াৰ পাছত দুৰ্গাময়ী ভূঞাই নিজৰ উপাধি সলনি কৰি স্বামীৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা আৰু [[দুৰ্গাময়ী বৰা]]ৰ দুই পুত্ৰ সন্তান ভাস্কৰ বৰা আৰু দীপাংকৰ বৰা। স্বামীৰ সহযোগ আৰু অনুপ্ৰেৰণাত দুৰ্গাময়ী বৰাই শিক্ষকতা, সংগীত সাধনা আৰু অভিনয় জগতখনতো মনোনিৱেশ কৰে। এগৰাকী সংগীত অনুৰাগী ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই পত্নী তথা কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী বৰাৰ আঠোটা গীতৰ শ্ৰব্য সঁফুৰা ''তোমাৰ বাবে'' প্ৰযোজনা কৰিছিল। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা প্ৰযোজিত দুৰ্গাময়ী বৰাৰ শ্ৰব্য চিডি ''তোমাৰ বাবে'' মুক্তিৰ সময়ৰ পৰা প্ৰচুৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে।<ref>গ্ৰন্থ : মোৰ গান মোৰ প্ৰাণ | পৃষ্ঠা নং ১০১, ১০২ | লেখক : দুৰ্গাময়ী বৰা | প্ৰথম প্ৰকাশ : ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২২ | প্ৰকাশক : জেজি বুকছ, গুৱাহাটী। </ref> আৰু == সামাজিক জীৱন == অধ্যাপনা আৰু গৱেষণাৰ সমান্তৰালকৈ ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা সমাজৰ বিভিন্ন গঠনমূলক কামত ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত এগৰাকী সক্ৰিয় ব্যক্তি আছিল। অসম সত্ৰ মহাসভাৰ পৰীক্ষা পৰিষদৰ সঞ্চালক, [[যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ৰ ৰূপালী জয়ন্তী সমিতিৰ সম্পাদক, শোণিতপুৰ জিলাৰ নটৰাজম মইনা পাৰিজাতৰ সভাপতি, দৰং মহাবিদ্যালয়ৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য, শিলচৰৰ অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য, [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ শৈক্ষিক পৰিষদৰ সদস্য, আই ডি বি আইৰ উপদেষ্টা মণ্ডলীৰ সদস্য, অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শৈক্ষিক পৰিষদৰ সদস্য, অৰুণাচল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ব'ৰ্ড অৱ মেনেজমেন্টৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পি এ চি আৰু বিত্ত সমিতিৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ডীন, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত উপাচাৰ্য আদিৰ লগতে বিভিন্ন সময়ত NAAC, UGC, AICTE আদিৰো সদস্য আছিল। ইয়াৰোপৰি তেখেত Fellow of Institution of Engineers, India, Computer Society of India, Indian Society of Technical Education, System Dynamics Society of India আদি অনুষ্ঠানৰ আজীৱন সদস্য আছিল। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাক ভাৰতৰ চিষ্টেম ডাইনামিক্স আৰু অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ বাটকটীয়া বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref name=pankaj></ref> == বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ সোঁৱৰণত [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগে প্ৰতি বছৰে কুইজ প্ৰতিযোগিতা আৰু স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আয়োজন কৰি আহিছে। == তথ্য সংগ্ৰহ == shwxr6g55v1nfsbduuy7uw8ktwpmq7h 634702 634701 2026-09-09T05:34:13Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 সম্পাদনা 634702 wikitext text/x-wiki '''মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Madhab Chandra Bora) এগৰাকী অধ্যাপক, গৱেষক আৰু অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ অন্যতম বাটকটীয়া।<ref>ডি আসাম ট্ৰিবিউন | পৃষ্ঠা নং ৪ | ১০ নৱেম্বৰ, ২০০৫</ref> [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা এগৰাকী লেখক আৰু সুবক্তা ৰূপেও পৰিচিত। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা আছিল এগৰাকী সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ সাধক আৰু অসম সত্ৰ মহাসভাৰ অন্যতম উদ্যোক্তা। ২০০৪ চনৰ ১৬ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[নগাঁও জিলা]]ৰ চামগুৰিত সংঘটিত এক পথ দুৰ্ঘটনাত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ মৃত্যু হয়।<ref>দৈনিক জনমভূমি | প্ৰথম পৃষ্ঠা | ১৭ নৱেম্বৰ, ২০০৪ চন। </ref> ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ সোঁৱৰণত তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগে প্ৰতি বছৰে আয়োজন কৰি আহিছে স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://assamtribune.com/prof-mc-bora-memorial-oration-held-at-tezpur-university|title=ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান|website=assamtribune com|access-date=2026-05-21}}</ref> {{infobox writer|name=ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা|image=Prof Madhab Chandra Bora.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=১ মাৰ্চ, ১৯৪৭ চন|birth_place=ডিফলু, নগাঁও, অসম|death_date=১৬ নৱেম্বৰ , ২০০৪|death_place=<nowiki> চামগুৰি, নগাঁও,</nowiki>[[অসম]]|occupation=অধ্যাপক|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=|education=|alma_mater=|period=|genre=|subject=|movement=|notableworks=|spouse=দুৰ্গাময়ী বৰা|partner=|children=|relatives=|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনৰ ১ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও জিলাৰ ডিফলুত। তেখেতৰ পিতৃ প্ৰয়াত হেমচন্দ্ৰ বৰা আৰু মাতৃৰ নাম প্ৰয়াত জয়ন্তী বৰা। শৈশৱৰ পৰাই অত্যন্ত মেধাৰ পৰিচয় দিয়া মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই ১৯৬৪ চনত হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত প্ৰথম দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি সুখ্যাতিৰে উত্তীৰ্ণ হৈছিল। == শিক্ষা জীৱন == ১৯৬৪ চনত প্ৰথম দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা। ১৯৬৯ চনত অসম অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰে। ১৯৭১ চনত বেংকৰ প্ৰযুক্তি বিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেন্ট শাখাত সুখ্যাতিৰে এম ই ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৩ চনত মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই আই আই টি খড়গপুৰৰ পৰা চিষ্টেম ডাইনমিক্স বিষয়ত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=pankaj> "অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ অন্যতম বাটকটীয়া অধ্যাপক ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা"। লেখক: পংকজ বৰুৱা।মহাজাতি, পৃষ্ঠা নং ৭, নৱেম্বৰ ১৬,২০০৫ চন</ref> == কৰ্ম জীৱন == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ কৰ্ম জীৱন আৰম্ভ হয় অসম অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে। পৰৱৰ্তীকালত [[যোৰহাট জিলা]]ত নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰা যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ত এগৰাকী সহ অধ্যাপক হিচাপে ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই যোগদান কৰে। এইখন শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানতে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ এম চি এ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>ড° মাধৱ বৰা : এক বিচিত্ৰ ব্যক্তিত্ব। লেখক: ড° পৰিমল বকুল বৰুৱা, প্লাৱন কাকতি। দৈনিক জনমভূমি, পৃষ্ঠা নং ২। ২৬ নৱেম্বৰ, ২০০৪ চন। </ref> ১৯৯৬ চনত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name=pankaj></ref> == বিবাহ আৰু পৰিয়াল == ১৪ অক্টোবৰ, ১৯৭৭ চনত ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ বিবাহ হয় [[নগাঁও জিলা]]ৰ দীঘলীআটী গাঁৱৰ শুক্লেশ্বৰ ভূঞা আৰু তৰুণী ভূঞাৰ দুহিতা কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী ভূঞাৰ সৈতে। বিয়াৰ পাছত দুৰ্গাময়ী ভূঞাই নিজৰ উপাধি সলনি কৰি স্বামীৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা আৰু [[দুৰ্গাময়ী বৰা]]ৰ দুই পুত্ৰ সন্তান ভাস্কৰ বৰা আৰু দীপাংকৰ বৰা। স্বামীৰ সহযোগ আৰু অনুপ্ৰেৰণাত দুৰ্গাময়ী বৰাই শিক্ষকতা, সংগীত সাধনা আৰু অভিনয় জগতখনতো মনোনিৱেশ কৰে। এগৰাকী সংগীত অনুৰাগী ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাই পত্নী তথা কণ্ঠশিল্পী দুৰ্গাময়ী বৰাৰ আঠোটা গীতৰ শ্ৰব্য সঁফুৰা ''তোমাৰ বাবে'' প্ৰযোজনা কৰিছিল। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা প্ৰযোজিত দুৰ্গাময়ী বৰাৰ শ্ৰব্য চিডি ''তোমাৰ বাবে'' মুক্তিৰ সময়ৰ পৰা প্ৰচুৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে।<ref>গ্ৰন্থ : মোৰ গান মোৰ প্ৰাণ | পৃষ্ঠা নং ১০১, ১০২ | লেখক : দুৰ্গাময়ী বৰা | প্ৰথম প্ৰকাশ : ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২২ | প্ৰকাশক : জেজি বুকছ, গুৱাহাটী। </ref> আৰু == সামাজিক জীৱন == অধ্যাপনা আৰু গৱেষণাৰ সমান্তৰালকৈ ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰা সমাজৰ বিভিন্ন গঠনমূলক কামত ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত এগৰাকী সক্ৰিয় ব্যক্তি আছিল। অসম সত্ৰ মহাসভাৰ পৰীক্ষা পৰিষদৰ সঞ্চালক, [[যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ৰ ৰূপালী জয়ন্তী সমিতিৰ সম্পাদক, শোণিতপুৰ জিলাৰ নটৰাজম মইনা পাৰিজাতৰ সভাপতি, দৰং মহাবিদ্যালয়ৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য, শিলচৰৰ অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য, [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ শৈক্ষিক পৰিষদৰ সদস্য, আই ডি বি আইৰ উপদেষ্টা মণ্ডলীৰ সদস্য, অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শৈক্ষিক পৰিষদৰ সদস্য, অৰুণাচল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ব'ৰ্ড অৱ মেনেজমেন্টৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পি এ চি আৰু বিত্ত সমিতিৰ সদস্য, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ডীন, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত উপাচাৰ্য আদিৰ লগতে বিভিন্ন সময়ত NAAC, UGC, AICTE আদিৰো সদস্য আছিল। ইয়াৰোপৰি তেখেত Fellow of Institution of Engineers, India, Computer Society of India, Indian Society of Technical Education, System Dynamics Society of India আদি অনুষ্ঠানৰ আজীৱন সদস্য আছিল। ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাক ভাৰতৰ চিষ্টেম ডাইনামিক্স আৰু অসমত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ বাটকটীয়া বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref name=pankaj></ref> == বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি == ড° মাধৱ চন্দ্ৰ বৰাৰ সোঁৱৰণত [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগে প্ৰতি বছৰে কুইজ প্ৰতিযোগিতা আৰু স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আয়োজন কৰি আহিছে। == তথ্য সংগ্ৰহ == o7ymd9q0enzhocqgrqn0rqbrdz2mwtd 0 138217 634695 634340 2026-09-09T03:04:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634695 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = তিৰুৱনন্তপুৰম | native_name = '''ত্ৰিবান্দ্ৰম''' | other_name = অনন্তপুৰী | settlement_type = [[মহানগৰ]] | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Trivandrum Skyline Cropped.jpg | alt1 = উত্তৰ তিৰুৱনন্তপুৰম | caption1 = কেন্দ্ৰত টেকন’পাৰ্ক দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সৈতে উত্তৰ তিৰুৱনন্তপুৰম | image2 = Padmanabhaswamy Temple Thiruvananthapuram.jpg | alt2 = পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ | caption2 = [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] | image3 = | alt3 = নিয়ামসভা মন্দিৰম | caption3 = [[নিয়ামসভা মন্দিৰম]] | image4 = Technopark Phase III Buildings February 2014.jpg | alt4 = টেকন’পাৰ্ক, ত্ৰিবান্দ্ৰম | caption4 = [[টেকন’পাৰ্ক, তিৰুৱনন্তপুৰম|টেকন’পাৰ্ক তৃতীয় পৰ্যায়]] | image5 = 01KovalamBeach&Kerala.jpg | alt5 = কোভালাম সাগৰীয় তীৰ | caption5 = [[কোভালাম|কোভালাম সাগৰীয় তীৰ]] | image6 = Kanakakkunnu-palace-trivandrum.jpg | alt6 = কনকাকুন্নু ৰাজপ্ৰাসাদ | caption6 = [[কনকাকুন্নু ৰাজপ্ৰাসাদ]] | image7 = Tvmcentral.jpg | alt7 = তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰেল ষ্টেচন | caption7 = [[তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয়]] | image8 = Palace of Trivandrum.jpg | alt8 = কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদ | caption8 = [[কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদ]] }} | image_flag = File:Thiruvananthapuram Corporation Flag.png | flag_size = 120px | image_seal = Seal of Corporation of Thiruvananthapuram by dhevilal.svg | seal_size = | nicknames = ভাৰতৰ চিৰসেউজ চহৰ<br />ঈশ্বৰৰ নিজা ৰাজধানী | image_map = {{Switcher |{{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=y|type=shape-inverse|id=Q1186|frame-width=250|frame-height=450|stroke-width=3|frame-lat=10.50|frame-long=76.20|zoom=7|type2=point|coord2={{coord|08|31|26.8|N|76|56|11.8|E}}|marker-size2=medium}} |কেৰেলাৰ মানচিত্ৰত তিৰুৱনন্তপুৰম |{{maplink|display=|frame=yes|type=shape-inverse|id=Q7785507|plain=y|title=তিৰুৱনন্তপুৰম|description=|coord=|marker=|zoom=11|stroke-width=2|icon=no|frame-width=300|frame-height=390|frame-align=center|text=তিৰুৱনন্তপুৰমৰ সীমা দৰ্শোৱা মানচিত্ৰ}} |তিৰুৱনন্তপুৰমৰ সীমা মানচিত্ৰ }} | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|08|31|26.8|N|76|56|11.8|E|type:city_region:IN|display=inline,title}} | subdivision_type = [[দেশ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহ|জিলা]] | subdivision_name2 = [[তিৰুৱনন্তপুৰম জিলা|তিৰুৱনন্তপুৰম]] | established_title = [[ট্ৰাভাংকুৰ]]ৰ ৰাজধানী | established_date = | founder = [[মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মা]] | named_for = | government_type = পৌৰ [[নিগম]] | governing_body = [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম]] | leader_title1 = [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম|মেয়ৰ]] | leader_name1 = [[ভি. ভি. ৰাজেশ|এডভোকেট ভি. ভি. ৰাজেশ]] ([[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|বিজেপি]]) | leader_title2 = [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম|উপ-মেয়ৰ]] | leader_name2 = জি. এছ. আশা নাথ ([[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|বিজেপি]]) | leader_title3 = [[সংসদ সদস্য, লোকসভা|সংসদ সদস্য]] | leader_name3 = [[শশী থাৰুৰ|ড° শশী থাৰুৰ]] ([[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|আই.এন.চি.]]) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 214 | area_metro_km2 = 311 | area_metro_footnotes = | total_type = | area_urban_km2 = | area_rank = প্ৰথম | elevation_footnotes = | elevation_m = 38.93 | population_footnotes = | population_total = 957730 | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_metro = 1890406 | population_metro_footnotes = | population_demonym = ত্ৰিবান্দ্ৰমবাসী | blank_name = সাধাৰণ ভাষা | blank_info = [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] | blank1_name_sec1 = [[মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন]] (২০২০) | blank1_info_sec1 = ১৫.৭৭৭ বিলিয়ন [[আমেৰিকান ডলাৰ]] | blank2_name_sec1 = মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন | blank2_info_sec1 = | blank1_name_sec2 = [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]] | blank1_info_sec2 = [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]] | blank2_name_sec2 = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ | blank2_info_sec2 = [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম]] | blank3_name_sec2 = ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ | blank3_info_sec2 = [[থুম্বা ইকুৱেটৰিয়েল ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ]] | blank4_name_sec2 = [[জলবায়ু]] | blank4_info_sec2 = Am/Aw ([[কোপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|কোপেন]]) | timezone1 = [[ভাৰতীয় প্ৰমাণ সময়|আই.এছ.টি.]] | utc_offset1 = +৫:৩০ | postal_code_type = [[পিন ক’ড|PIN]] | postal_code = 695XXX | area_code = [[ভাৰতৰ দূৰভাষ নম্বৰ|+৯১ ৪৭১-XXXXXXX]] | registration_plate = * KL-01 তিৰুৱনন্তপুৰম * KL-22 [[কাজাকুট্টম]] * KL-15 [[কেৰেলা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম|কেৰেলা আৰ.টি.চি.]] * KL-16 [[আট্টিংগল]] * KL-19 [[পাৰাছালা]] * KL-20 [[নেইয়াত্তিনকাৰা]] * KL-21 [[নেদুমাংগাদ]] * KL-74 [[কাট্টাক্কাদা]] * KL-81 [[ভাৰকলা]] | website = {{URL|trivandrum.nic.in}} }} {{ভাল প্ৰবন্ধ}} '''তিৰুৱনন্তপুৰম''' ({{lang-en| Thiruvananthapuram}}, {{lang-ml|തിരുവനന്തപുരം}}) ভাৰতৰ [[কেৰেলা]] ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰ। এই চহৰৰ আন এটা নাম '''ত্ৰিবান্দ্ৰম'''। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম]]ৰ জনসংখ্যা আছিল ৯,৫৭,৭৩০ জন।<ref name="citypop">{{cite web |title=General Information |url=https://tmc.lsgkerala.gov.in/index.php/en/general-information |website=Thiruvananthapuram Municipal Corporation |publisher=Government of Kerala |access-date=12 February 2025}}</ref> এই চহৰখন ২১৪.৮৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চলজুৰি বিস্তৃত। ই কেৰেলাৰ আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যা থকা চহৰ।<ref name="districtprofile">{{cite web |title=About District |url=https://trivandrum.nic.in/en/about-district/ |website=District Administration Thiruvananthapuram |access-date=12 February 2025}}</ref> আনহাতে, ৫৪৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাৰে গঠিত বৃহত্তৰ [[তিৰুৱনন্তপুৰম মহানগৰ অঞ্চল]]ৰ জনসংখ্যা ১৭ লাখতকৈও অধিক।<ref name="uapop">{{cite web |title=A -4 TOWNS AND URBAN AGGLOMERATIONS CLASSIFIED BY POPULATION SIZE CLASS IN 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42876/download/46544/CLASS_I.xlsx |website=Census India |publisher=Government of India |access-date=12 February 2025}}</ref> ভাৰতৰ অতি কমসংখ্যক চহৰৰ ভিতৰত তিৰুৱনন্তপুৰম অন্যতম, যি একেলগে বহুকেইটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। এই চহৰখন এখন ৰাজধানী চহৰ।<ref>{{cite web | url=https://trivandrum.nic.in/en/about-district/ | title=About District | District Thiruvananthapuram, Government of Kerala | India }}</ref> ই এখন ঐতিহাসিক ঐতিহ্যবাহী চহৰ।<ref>{{cite web | url=https://www.outlookmoney.com/retirement/spend/travel/discovering-thiruvananthapuram-a-blend-of-culture-nature-and-heritage | title=Discovering Thiruvananthapuram: A Blend of Culture, Nature, and Heritage | date=13 January 2025 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ই এখন সাগৰীয় বাণিজ্যিক চহৰ।<ref>{{cite web | url=https://vizhinjamport.in/visl/ | title=About Vizhinjam International Seaport Limited (VISL) }}</ref> এই চহৰখন এক [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] কেন্দ্ৰ।<ref>{{cite web | url=https://technopark.in/discover-technopark-the-iconic-it-park-in-trivandrum | title=Discover Technopark: The Iconic IT Park in Trivandrum }}</ref> ই এখন [[মহাকাশ গৱেষণা]] চহৰ।<ref>{{cite web | url=https://www.isro.gov.in/VSSC.html | title=Vikram Sarabhai Space Centre (VSSC) }}</ref> চহৰখন প্ৰতিৰক্ষা আৰু মটৰগাড়ী প্ৰযুক্তিৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।<ref>{{cite web | url=https://neosciencehub.com/thiruvananthapurams-rise-as-a-global-automotive-hub/ | title=Thiruvananthapuram's Rise as a Global Automotive Hub - Neo Science Hub | date=5 September 2024 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ই এখন [[জৈৱ বিজ্ঞান]] চহৰ<ref>{{Cite web | title=BIO 360 | url=https://www.bio360.in/ | access-date=2025-08-18 | website=Bio360.in}}</ref> আৰু পৰ্যটন চহৰ।<ref>{{cite web | url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram | title=Thiruvananthapuram Tourism }}</ref> চহৰখন বিভিন্ন গৱেষণা তথা উন্নয়নমূলক প্ৰতিষ্ঠানৰ বাবেও জনাজাত। সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে এই চহৰখন এক বিৰল স্থান। কাৰণ ইয়াৰ মূল চহৰ কেন্দ্ৰৰ একেবাৰে ওচৰতে এটা [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]] আৰু এটা [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গভীৰ সাগৰীয় বন্দৰ]] অৱস্থিত।<ref>{{Cite web | title = Draft EIA Report for Vizhinjam Port (Phase III) | url = https://kspcb.kerala.gov.in/assets/uploads/widget/public_hearing_files/Vizhinjam_Port_(Phase_IIIII)_-Draft_EIA_Report.pdf | website = Vizhinjam Port Official Website | publisher = L&T, VISL, Government of Kerala | date = 15 June 2021 | access-date = 15 August 2024 | page = 36 | archivedate = 15 August 2024 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20240815184054/https://kspcb.kerala.gov.in/assets/uploads/widget/public_hearing_files/Vizhinjam_Port_(Phase_IIIII)_-Draft_EIA_Report.pdf | deadurl = yes }}</ref> ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলত আৰু মূল ভূ-খণ্ডৰ একেবাৰে দক্ষিণ অংশৰ ওচৰত তিৰুৱনন্তপুৰম অৱস্থিত। এই বন্দৰ চহৰখন অতি ব্যস্ত পূব-পশ্চিম সাগৰীয় জাহাজ পথৰপৰা ১০ সাগৰীয় মাইল (nmi) নিলগত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web | title = Environment compliance Report | url = https://www.adaniports.com/-/media/Project/Ports/PortsAndTerminals/Vizhinjam-Port-Documents/Environment-Compliance-Report/Previous-Environment-Compliance-Report/Compliance-Report_VISL_Oct-2022-Mar-2023.pdf | website = Adani Ports | publisher = VISIL, Government of Kerala | date = 2021-06-15 | access-date = 2024-08-15 | page = 45 }}</ref> এই চহৰখনতে ভাৰতৰ প্ৰথমটো গভীৰ সাগৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰান্স-শ্বিপমেণ্ট বন্দৰ অৱস্থিত। ইয়াৰ নাম [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম]]।<ref>{{cite web | url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2032811#:~:text=The%20Union%20Minister%20of%20Ports,port%20in%20Vizhinjam%2C%20Kerala%20today | title=Union Minister Shri Sarbananda Sonowal receives First Mother Ship at Vizhinjam- India's first deep water Container Transhipment Port|website=Pib.gov.in }}</ref> চহৰখনৰ ভূ-খণ্ড চাপৰ উপকূলীয় পাহাৰেৰে ঢৌ খেলোৱা।<ref>{{cite book |last1=Kapoor |first1=Subodh |title=The Indian encyclopaedia : biographical, historical, religious, administrative, ethnological, commercial and scientific |date=2002 |publisher=Cosmo Publications |location=New Delhi |isbn=8177552570 |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম ইয়াৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবেও জনাজাত। এই চহৰখন স্বাতী তিৰুনাল ৰামা বাৰ্মাৰ সংগীত সাধনাৰ সৈতে জড়িত। বিখ্যাত চিত্ৰশিল্পী [[ৰাজা ৰবি বাৰ্মা]]ৰ কলাত্মক ঐতিহ্যৰ বাবেও চহৰখন বিখ্যাত। উলূৰ এছ পৰমেশ্বৰ আয়াৰ, কুমাৰন আছান, চি ভি ৰমন পিল্লাই আৰু নাৰায়ণ গুৰুৰ দৰে ব্যক্তিসকলে ইয়াৰপৰাই মালায়ালম সাহিত্যৰ বিকাশত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। এই চহৰখনতে বিখ্যাত [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] অৱস্থিত। এই মন্দিৰটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ চহকী মন্দিৰ হিচাপে পৰিচিত।<ref>{{cite web | url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/richest-hindu-temple | title=Richest Hindu temple | work=Guinness World Records }}</ref> বৰ্তমানৰ তিৰুৱনন্তপুৰম অঞ্চলটো পূৰ্বতে আয় সাম্ৰাজ্যই শাসন কৰিছিল। তেওঁলোক [[চেৰা ৰাজবংশ]]ৰ সামন্ত আছিল।<ref name="vizhis3"/> দ্বাদশ শতিকাত এই অঞ্চলটো বেণ্ড সাম্ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে।<ref name="vizhis3"/> অষ্টাদশ শতিকাত ৰজা [[মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মা]]ই এই ভূ-খণ্ড বিস্তাৰ কৰে। তেওঁ [[ট্ৰাভাংকুৰ]] ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তিৰুৱনন্তপুৰমক ইয়াৰ ৰাজধানী পাতে।<ref name="history1">{{cite book |last1=Boland-Crewe |first1=Tara |last2=Lea |first2=David |title=The Territories and States of India |date=2003 |publisher=Routledge |isbn=9781135356255 |url=https://books.google.com/books?id=M2uPAgAAQBAJ |language=en}}</ref> ১৭৫৫ চনত পুৰক্কাঁড়ৰ যুদ্ধত কেলিকটৰ শক্তিশালী জামোৰিনক পৰাস্ত কৰি ট্ৰাভাংকোৰ কেৰেলাৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰাজ্য হৈ পৰে।<ref name="AHoT 162">{{cite book |last1=Shungoony Menon |first1=P. |title=A History of Travancore from the Earliest Times |date=1878 |publisher=Higgin Botham & Co. |location=Madras |pages=[https://archive.org/details/ahistorytravanc00menogoog/page/n212 162]–164 |url=https://archive.org/details/ahistorytravanc00menogoog |access-date=5 May 2016 |language=en |format=pdf}}</ref> ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত তিৰুৱনন্তপুৰম ট্ৰাভাংকোৰ-কোচিন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হয়। পিছত ১৯৫৬ চনত নতুন [[কেৰেলা]] ৰাজ্য গঠন হোৱালৈকে ই ৰাজধানী হৈয়েই থাকে।<ref>{{cite book |last1=Abram |first1=David |last2=Edwards |first2=Nick |title=The Rough Guide to South India |date=2003 |publisher=Rough Guides |isbn=9781843531036 |page=306 |url=https://books.google.com/books?id=sEhJBfbhTAAC |access-date=9 July 2018}}</ref><ref>{{Cite book |last=Padmanabhan |first=N |title=Formation of Kerala Society and Culture |publisher=University Of Calicut, Distant Education |year=2011 |pages=5 |language=English}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম এক উল্লেখযোগ্য শৈক্ষিক আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]], এ পি জে আব্দুল কালাম প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত বহুতো স্কুল-কলেজ আছে। চহৰখনত ৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃশাখা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান আৰু [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ৰ অধীনস্থ [[বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ]] অৱস্থিত। তদুপৰি ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান, ৰাষ্ট্ৰীয় পৃথিৱী বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ আৰু ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ (IISER) এটা চৌহদ ইয়াত আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.dqweek.com/thiruvananthapuram-one-of-the-souths-hottest-it-hubs/ |title=Thiruvananthapuram: One of the South's Hottest IT Hubs-DQWeek |website=Dqweek.com |date=23 April 2015 |access-date=20 December 2017}}</ref> এই চহৰখনৰপৰাই ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ আৰম্ভণি হৈছিল। ইয়াত লিকুইড প্ৰপালচন চিষ্টেমছ চেণ্টাৰৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আছে। চহৰখনত 'টুঞ্জ এনিমেচন ইণ্ডিয়া' আৰু 'টাটা এলেক্সি লিমিটেড'ৰ দৰে সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান আছে। লগতে মালায়ালম ছবিৰ অন্যতম প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ’ 'চিত্ৰাঞ্জলী ফিল্ম ষ্টুডিঅ’' ইয়াত অৱস্থিত। কাজাকুট্টমত থকা 'কিনফ্ৰা ফিল্ম এণ্ড ভিডিঅ' পাৰ্ক' হৈছে ভাৰতৰ প্ৰথমটো তথ্য-মনোৰঞ্জন ঔদ্যোগিক উদ্যান।<ref>{{cite news |last1=Prasanna |first1=Laxmi |title=With centres nod, foundation stone laid for KINFRA's second phase IT/ ITES Park in Thiruvananthapuram |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/With-centres-nod-foundation-stone-laid-for-KINFRAs-second-phase-IT/-ITES-Park-in-Thiruvananthapuram/articleshow/55586474.cms |access-date=28 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=23 November 2016}}</ref> ২০১২ চনত 'দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া'ই কৰা এক ক্ষেত্ৰভিত্তিক সমীক্ষাত তিৰুৱনন্তপুৰমক কেৰেলাৰ ভিতৰত বাস কৰিবলৈ আটাইতকৈ উত্তম চহৰ বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite news |newspaper=The Times of India |title=Thiruvananthapuram best Kerala city to live in: Times survey |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Thiruvananthapuram-best-Kerala-city-to-live-in-Times-survey/articleshow/11703099.cms |access-date=5 August 2016}}</ref> ২০১৩ চনত 'ইণ্ডিয়া টুডেই' চলোৱা এক সমীক্ষাত চহৰখনে ভাৰতৰ বাসোপযোগী চহৰসমূহৰ ভিতৰত পোন্ধৰ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name="India Today survey">{{cite news |title=India's Best Cities: Winners and Why they made it |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20130304-india-best-cities-winners-and-why-they-made-it-survey-762219-1999-11-29 |access-date=27 March 2013 |newspaper=India Today |date=22 February 2013}}</ref> 'জনগ্ৰহ চিটিজেনশ্বিপ এণ্ড ডেম’ক্ৰেচি' কেন্দ্ৰই চলোৱা ভাৰতৰ চহৰ-ব্যৱস্থাৰ বাৰ্ষিক সমীক্ষা অনুসৰি ২০১৫ আৰু ২০১৬ চনত ধাৰাবাহিকভাৱে তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ চহৰ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="Best Indian City">{{cite news |title=Thiruvananthapuram is the best city in India:Survey |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/mar/02/thiruvananthapuram-is-the-best-city-in-india-survey-1576345.html#:~:text=THIRUVANANTHAPURAM%3A%20Thiruvananthapuram%20retained%20its%20title,on%20a%20scale%20of%2010. |access-date=6 June 2020 |newspaper=The New Indian Express |date=2 March 2017}}</ref> ২০১৭ চনত কৰা একেটা সংস্থাৰে আন এক সমীক্ষাত চহৰখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ উন্নত প্ৰশাসনীয় ব্যৱস্থা থকা চহৰ হিচাপে প্ৰথম স্থানত নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name="Best Governed City">{{cite news |title=Delhi, Mumbai not the best in urban governance, Thiruvananthapuram first |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/delhi-mumbai-not-the-best-in-urban-governance-thiruvananthapuram-ranked-first/story-6zSWlfeb9eE66mOOEgfPwO.html |access-date=17 May 2017 |newspaper=Hindusthan Times |publisher=HT Media Limited |date=28 February 2017}}</ref> == নামৰ উৎপত্তি == এই চহৰখনৰ নাম [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] শব্দ 'তিৰু-অনন্ত-পুৰম' ({{lang|ml|തിരുവനന്തപുരം}}) ৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "ভগৱান অনন্তৰ চহৰ" (অনন্ত অৰ্থাৎ অসীম, অনাদি বা চিৰন্তন)।<ref name="Meaning of name">{{cite web |title=About Thiruvananthapuram |url=http://www.corporationoftrivandrum.org/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=11 |publisher=Thiruvananthapuram Municipal Corporation |access-date=29 October 2010 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918085703/http://www.corporationoftrivandrum.org/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=11 |archive-date=18 September 2010 |archivedate=18 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100918085703/http://www.corporationoftrivandrum.org/index.php?option=com_content&view=article&id=158&Itemid=11 |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনত অৱস্থিত [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ|শ্ৰী পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]]ৰ আৰাধ্য দেৱতাৰ নামানুসৰি এই নামকৰণ কৰা হৈছে। সাহিত্য আৰু জনপ্ৰিয় কথনত তিৰুৱনন্তপুৰমক 'অনন্তপুৰী' বুলিও জনা যায়। এই নামটো [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] শব্দ 'স্যানন্দুৰাপুৰম'ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে। [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ তদানীন্তন মহাৰাজ স্বাতী তিৰুনালে ৰচনা কৰা কৰ্ণাটকী কীৰ্তনসমূহত ইয়াৰ অৰ্থ "পৰম আনন্দৰ চহৰ" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/swati-manuscripts-found/article1836941.ece |title=Swati manuscripts found |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=3 August 2016}}</ref> ১৯৯১ চনলৈকে চহৰখনক চৰকাৰীভাৱে 'ত্ৰিবান্দ্ৰম' বুলি কোৱা হৈছিল (ত্ৰিবান্দ্ৰম চহৰখনৰ ইংৰাজী ৰূপ আছিল)। ইয়াৰ পিছত চৰকাৰে চহৰখনৰ মূল নাম 'তিৰুৱনন্তপুৰম' পুনৰ বাহাল ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite book |last1=Balid |first1=Vivek |last2=Chatterji |first2=Miabi |last3=Reddy |first3=Sujani |last4=Vimalassery |first4=Manu |title=The sun never sets : South Asian migrants in an age of U.S. power |date=2013 |publisher=NYU Press |location=New York |isbn=978-0814786437 |page=122}}</ref> চহৰখনক [[তামিল ভাষা|তামিল]] আৰু [[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] ভাষাত 'আনন্দপট্টনম' বা 'আনন্দপতম' বুলিও কোৱা হৈছিল। ইয়াৰ অৰ্থও মূল নামটোৰ দৰেই "আনন্দৰ চহৰ।" == ইতিহাস == [[File:Raja ravivarma painting 50 historic meeting.jpg|thumb|left|১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিত ৰিচাৰ্ড টেম্পল-গ্ৰেনভিল (বাকিংহাম আৰু চান্দোছৰ তৃতীয় ডিউক) তিৰুৱনন্তপুৰমলৈ অহাৰ সময়ত বিশাখম তিৰুনালে তেওঁক জনোৱা আদৰণি আৰু কাষতে ট্ৰাভাংকোৰৰ আয়িল্যম তিৰুনালে চাই থকাৰ দৃশ্য অংকিত [[ৰাজা ৰবি বাৰ্মা]]ৰ এক চিত্ৰকল্প]] [[File:TVM Padmanabhaswamy Temple.jpg|thumb|left|[[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ চহকী মন্দিৰ। ]] [[File:Padmanabhapuram Clock Tower.jpg|left|250px|thumbnail|[[পদ্মনাভপুৰম ৰাজপ্ৰাসাদ]]]] === প্ৰাগৈতিহাসিক যুগ === তিৰুৱনন্তপুৰম এক তুলনামূলকভাৱে আধুনিক অঞ্চল। ইয়াৰ বাণিজ্যৰ পৰম্পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনৰেপৰা চলি আহিছে।<ref>De Beth Hillel, David (1832). ''Travels'' ([[Madras]] publication).</ref><ref>Lord, James Henry (1977). ''The Jews in India and the Far East''; Greenwood Press Reprint; {{ISBN|0-8371-2615-0}}.</ref> বিশ্বাস কৰা হয় যে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৩৬ চনত ৰজা [[চলোমন|ৰজা চলোমন]]ৰ জাহাজসমূহ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ [[অফিৰ]] (বৰ্তমানৰ [[পুভাৰ]]) নামৰ এটা বন্দৰত চাপিছিল।<ref>{{cite book |title=The Business Directory, Kerala |date=1972 |publisher=National Publishers |page=45}}</ref><ref>{{cite book |title=The March of India, Volume 15, Issues 1–9 |date=1963 |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting |url=https://books.google.com/books?id=AUD24pMsKvYC}}</ref> এই চহৰখন [[মচলা]], [[চন্দন কাঠ]] আৰু [[হাতীৰ দাঁত]]ৰ এক প্ৰধান বাণিজ্য কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name="Ancient Trade in Thiruvananthapuram">{{cite web |publisher=Technopark Kerala |work=About Thiruvananthapuram |url=http://www.technopark.org/abttvm01.htm |title=Ancient Trade in Thiruvananthapuram |access-date=17 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003090427/http://www.technopark.org/abttvm01.htm |archive-date=3 October 2006 |url-status=dead |archivedate=3 October 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061003090427/http://www.technopark.org/abttvm01.htm |deadurl=yes }}</ref> অৱশ্যে চহৰখনৰ প্ৰাচীন ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক ইতিহাস কেৰেলাৰ বাকী অংশতকৈ প্ৰায় সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ আছিল। === প্ৰাচীন যুগ === বৰ্তমানৰ কেৰেলা ৰাজ্যৰ দক্ষিণ অঞ্চল (তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু [[আলাপ্পুঝা]]ৰ মাজৰ উপকূলীয় অঞ্চল) আয় ৰাজবংশৰ অধীনত আছিল। এই ৰাজবংশটো [[মাদুৰাই]]ৰ [[পাণ্ড্য ৰাজবংশ]]ৰ সৈতে অধিক সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>KA Nilakanta Sastri</ref>{{page needed|date=May 2026}} চহৰখনৰ প্ৰাৰম্ভিক শাসকসকল আছিল [[আয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ লোক। বৰ্তমানৰ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ অন্তৰ্গত [[ভিঝিনজাম]] নামৰ অঞ্চলটোৱেই তেতিয়া আয় ৰাজবংশৰ ৰাজধানী আছিল।<ref>{{cite book |last1=Woodcock |first1=George |title=Kerala: a portrait of the Malabar coast |date=1967 |publisher=Faber & Faber |page=[https://archive.org/details/keralaportraitof0000wood/page/65 65] |url=https://archive.org/details/keralaportraitof0000wood |url-access=registration |access-date=24 June 2018}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰপৰাই ভিঝিনজাম এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্দৰ চহৰ আছিল।<ref name="vizhis">{{cite book |last1=Mathew |first1=K S |title=Imperial Rome, Indian Ocean Regions and Muziris: New Perspectives on Maritime Trade |date=2016 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1351997522 |page=27 |url=https://books.google.com/books?id=8iUlDwAAQBAJ |access-date=9 July 2018}}</ref><ref>{{cite book |last1=Nayar |first1=K Balachandran |title=In Quest of Kerala: Geography, places of interest, political history, social history, literature |date=1974 |publisher=Accent Publications |page=26 |url=https://books.google.com/books?id=EXIeAAAAMAAJ |access-date=9 July 2018}}</ref> আয় ৰাজবংশৰ শাসনকালত তিৰুৱনন্তপুৰমে বহুতো যুদ্ধৰ মুখা-মুখি হৈছিল। সেই সময়ত [[চোল ৰাজবংশ|চোল]] আৰু [[পাণ্ড্য ৰাজবংশ|পাণ্ড্য]] ৰাজবংশই এই বন্দৰ চহৰখন দখল কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল।<ref name="vizhis1">{{cite news |last1=Babu George |first1=Sarath |title=Vizhinjam in historical perspective |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/vizhinjam-in-historical-perspective/article7468781.ece |access-date=9 July 2018 |newspaper=The Hindu |date=27 July 2015}}</ref><ref name="vizhis2">{{cite news |last1=Mahadevan |first1=G |title=Shedding light on Vizhinjam's golden past |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/shedding-light-on-vizhinjams-golden-past/article5981994.ece |access-date=9 July 2018 |newspaper=The Hindu |date=6 May 2014}}</ref> === মধ্য যুগ === খ্ৰীষ্টাব্দ ৯২৫-ত ৰজা [[বিক্ৰমাদিত্য বৰগুণ]]ৰ মৃত্যুৰ পাছত আয়সকলৰ গৌৰৱ ম্লান পৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ প্ৰায় সকলো ভূ-খণ্ড [[চেৰা ৰাজবংশ]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite book |title=Proceedings – Indian History Congress |date=1987 |publisher=Indian History Congress |page=187 |url=https://books.google.com/books?id=POltAAAAMAAJ |access-date=9 July 2018}}</ref><ref name="vizhis3"/> দশম শতিকাৰ সময়ছোৱাত চোলসকলে ভিঝিনজাম আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত আক্ৰমণ কৰি লুণ্ঠন চলায়।<ref name="vizhis3"/> এই সময়ছোৱাতে চোলসকলে ভিঝিনজামৰ বন্দৰ আৰু কাণ্ঠালুৰ শালা নামৰ ঐতিহাসিক শিক্ষা কেন্দ্ৰটো ধ্বংস কৰিছিল।<ref name="kanthalloor">{{cite news |last1=Haridas |first1=Aathira |title=Chronicles of Kanthalloor Sala which got lost in the mists of time |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2018/apr/17/chronicles-of-kanthalloor-sala-which-got-lost-in-the-mists-of-time-1802832.html |access-date=9 July 2018 |newspaper=The Times of India |date=17 April 2018}}</ref><ref>{{cite book |last1=Roy |first1=Kaushik |title=Military Manpower, Armies and Warfare in South Asia |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=9781317321279 |url=https://books.google.com/books?id=GpNECgAAQBAJ |access-date=9 July 2018}}</ref> [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আয় পৰিয়ালৰ এটা শাখা দ্বাদশ শতিকাত [[ভেণ্ড সাম্ৰাজ্য]]ৰ সৈতে একত্ৰিত হয়।<ref name="vizhis3">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A |title=Kerala History and its Makers |date=2011 |publisher=D C Books |isbn=9788126437825 |page=35 |url=https://books.google.com/books?id=wnAjqjhc1VcC |access-date=9 July 2018}}</ref> [[File:1733 Homann Heirs Map of India - Geographicus - India-homannheirs-1733.jpg|left|thumb|১৭৩৩ চনত হোমেন হেয়াৰ্ছে অংকন কৰা [[মালাবাৰ উপকূল]]ৰ এখন মানচিত্ৰ। মানচিত্ৰত দেখুওৱাৰ দৰে সেই সময়ত ট্ৰাভাংকোৰ কেৱল [[কোল্লাম]] আৰু [[কন্যা কুমাৰী]]ৰ মাজত আবদ্ধ থকা এটা সৰু ভূ-খণ্ড আছিল (বৰ্তমানৰ কেৱল [[তিৰুৱনন্তপুৰম জিলা]] আৰু কন্যাকুমাৰী জিলা)। ]] === প্ৰাক-আধুনিক যুগ === অষ্টাদশ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ট্ৰাভাংকোৰে [[কোচিন সাম্ৰাজ্য|কোচিন]] পৰ্যন্ত থকা সাম্ৰাজ্যসমূহ উত্তৰাধিকাৰ সূত্ৰে লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ই এখন শক্তিশালী ৰাজ্যত পৰিণত হয় আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম কেৰেলাৰ এখন প্ৰধান চহৰ হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ, জিলা আৰু [[কন্যাকুমাৰী জিলা]] ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ একেবাৰে দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত আছিল। প্ৰাচীন আৰু [[মধ্য যুগ|মধ্য যুগত]] এই অঞ্চলসমূহ [[আয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ অংশ আছিল।<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=A Survey of Kerala History |year=2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history}}</ref> বিভিন্ন সময়ত আয় সাম্ৰাজ্যই [[চোল ৰাজবংশ|চোল]] আৰু [[পাণ্ড্য ৰাজবংশ|পাণ্ড্য]]সকলৰ আক্ৰমণ আৰু বিজয়ৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref name="askh"/> পিছলৈ মধ্য যুগৰ শেষৰফালে ই [[ভেণ্ড সাম্ৰাজ্য]]ৰ অংশ হৈ পৰে। এই অঞ্চলটোৱেই খ্ৰীষ্টীয় অষ্টাদশ শতিকাত শক্তিশালী [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্য হিচাপে বিস্তাৰ লাভ কৰে।<ref name="askh"/> পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰত [[তামিল লোক|তামিল]]-দ্ৰাবিড় শৈলীৰ স্থাপত্যশৈলী দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই স্থাপত্যশৈলীয়ে ইয়াক [[কেৰেলা]]ৰ উত্তৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলৰ মন্দিৰসমূহৰ স্থাপত্যশৈলিতকৈ পৃথক আৰু অনন্য কৰি তুলিছে।<ref name="askh"/> [[File:Thambiran Vanakkam 1578.JPG|left|thumbnail|পৰ্তুগীজ যুগত ১৫৭৮ চনত ভেণ্ডৰ ৰাজধানী কোল্লামত '[[থাম্বিৰান ৱানাক্কাম]]' মুদ্ৰণ কৰা হৈছিল। যিকোনো ভাৰতীয় ভাষাত মুদ্ৰিত প্ৰথমখন কিতাপ হিচাপে ইয়াৰ অভিলেখ আছে। এইখন মধ্য যুগত কেৰেলাত প্ৰচলিত 'লিংগুৱা মালাবাৰ তামোল' ভাষাত লিখা হৈছিল। ]] === উত্তৰ-আধুনিক যুগ === খ্ৰীষ্টীয় অষ্টাদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে, [[ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজপৰিয়াল]] লৈ [[কন্নুৰ]]ত থকা [[কোলাথুনাডু]] ৰাজপৰিয়ালৰ একাংশ সদস্যক তোলনীয়া হিচাপে অনা হৈছিল।<ref>Travancore State Manual</ref> ইয়াৰ পিছত, উত্তৰাধিকাৰ সূত্ৰে ভেণ্ড সাম্ৰাজ্য লাভ কৰা [[মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মা]]ই কায়ামকুলাম, কত্তাৰাক্কাৰা, কত্তায়ম, চাংগানাছেৰী, মীনাক্কিল, পুঞ্জাৰ আৰু আম্বালাপ্পুঝা আদি সাম্ৰাজ্যসমূহ জয় কৰি নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/360725777|title=(PDF) Royal Titles, Epithets and Kingship: An Archaeological Analysis into the Epigraphical Records of Venad Kings|website=Researchgate.net|access-date=8 June 2026}}</ref> ১৭২৯ চনত মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মাই ট্ৰাভাংকোৰ (থিৰুভিথামকুৰ) দেশীয় ৰাজ্যখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। কন্যাকুমাৰী জিলাৰ [[পদ্মনাভপুৰম]]ৰপৰা ৰাজধানী স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত ১৭৯৫ চনত তিৰুৱনন্তপুৰমক নতুন ৰাজধানী পতা হয়।<ref name="district history">{{cite web |title=History |url=https://trivandrum.gov.in/history/ |website=District Administration Thiruvananthapuram |publisher=National Informatics Centre, Ministry of Electronics & Information Technology, Government of India |access-date=19 July 2018}}</ref> মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মাৰ শাসনকালত তিৰুৱনন্তপুৰম কেৰেলাৰ এখন আগশাৰীৰ চহৰ হৈ পৰে।<ref name="Online. Encyclopædia Britannica Inc 2013">{{Britannica|606138|Thiruvananthapuram}}</ref> [[File:A language map of India prepared for the missionary projects at Serampore, 1822.jpg|thumbnail|১৮২২ চনত প্ৰস্তুত কৰা ভাৰতৰ এখন ভাষিক মানচিত্ৰ। ]] চুবুৰীয়া জমিদাৰী বা সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহ নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত, সেই ঠাইবোৰৰ শিল্পী আৰু পণ্ডিতসকল তিৰুৱনন্তপুৰমলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখন এক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। মাৰ্তাণ্ড বাৰ্মাই কুথু, পধকম, [[কথাকলি]], থুল্লাল আৰু [[কুডিয়াট্টম]]কে ধৰি বিভিন্ন মন্দিৰ-কেন্দ্ৰিক শিল্পকলাক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল। ৰামাপুৰথু ৱাৰিয়াৰ আৰু কুঞ্চন নাম্বিয়াৰৰ দৰে প্ৰখ্যাত শিল্পীসকলে তেওঁৰ ৰাজসভাৰ কবি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Gauri Lakshmi Bayi 1998 152–168">{{cite book |last=Gauri Lakshmi Bayi |first=Aswathi Thirunal |title=Sreepadmanabhaswami Kshetram |year=1998 |publisher=The State Institute Of Languages |location=Thiruvananthapuram |isbn=978-81-7638-028-7 |pages=152–168}}</ref> ১৭৫৫ চনত পুৰক্কাঁড়ৰ যুদ্ধত কোঝিকোডৰ শক্তিশালী জামোৰিনক পৰাস্ত কৰি ট্ৰাভাংকোৰ কেৰেলাৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰাজ্য হৈ পৰে।<ref name="AHoT 162"/> এই সময়ছোৱাতে চহৰখন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৌদ্ধিক আৰু কলাত্মক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত মহাৰাজ স্বাতী তিৰুনাল ৰামা বাৰ্মা আৰু মহাৰাজ আয়িল্যম তিৰুনালৰ শাসনকালত চহৰখনে সোণালী যুগৰ মুখ দেখিবলৈ পাইছিল। এই সময়ছোৱাতে প্ৰথমখন ইংৰাজী স্কুল (১৮৩৪), জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান পৰ্যৱেক্ষণ কেন্দ্ৰ বা [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৰ্যৱেক্ষণ কেন্দ্ৰ|পৰ্যৱেক্ষণ কেন্দ্ৰ]] (১৮৩৭), জেনেৰেল হাস্পতাল (১৮৩৯), অ’ৰিয়েণ্টেল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট এণ্ড মেনুস্ক্ৰিপ্টচ লাইব্ৰেৰী আৰু ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ (১৮৭৩) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনৰ প্ৰথমখন মানসিক চিকিৎসালয়ো এই একে সময়তে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত মূলম তিৰুনালৰ (১৮৮৫–১৯২৪) শাসনকালত সংস্কৃত কলেজ, [[আয়ুৰ্বেদ]] কলেজ, আইন কলেজ আৰু মহিলাৰ বাবে এখন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ কলেজ আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref name="History of Thiruvananthapuram">{{cite web |publisher=Govt. of Kerala |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/about-corporation |title=About Corporation |access-date=17 May 2017 |archive-date=2 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170502105139/http://www.corporationoftrivandrum.in/about-corporation |url-status=dead |archivedate=2 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502105139/http://www.corporationoftrivandrum.in/about-corporation |deadurl=yes }}</ref> === সমসাময়িক যুগ === বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধ আছিল চহৰখনৰ বাবে ব্যাপক ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ যুগ। ১৯০৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা [[শ্ৰী মূলম পপুলাৰ এচেম্ব্লী]] আছিল যিকোনো ভাৰতীয় ৰাজ্যৰ ভিতৰত প্ৰথমটো গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত বিধান পৰিষদ।<ref>{{cite web |title=History of legislative bodies in Kerala-- Sri Mulam Popular Assembly |url=http://keralaassembly.org/history/popular.html |publisher=Keralaassembly |access-date=17 May 2017}}</ref> কোনো সময়তে [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণত নথকাৰ পিছতো চহৰখনে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]]ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তিৰুৱনন্তপুৰমত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ অতি সক্ৰিয় উপস্থিতি আছিল। ১৯৩৮ চনত ড° [[পট্টভি সিতাৰামায়া]]ৰ সভাপতিত্বত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ এখন বৈঠক ইয়াত অনুষ্ঠিত হৈছিল। {{cn|date=June 2026}} [[File:Palace of Trivandrum.jpg|thumb|left|১৯১৫ চনত নিৰ্মিত [[কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদ]] আছিল [[ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজপৰিয়াল]]ৰ চৰকাৰী বাসস্থান।<ref name="Kowdiar">{{cite web |title=Kowdiar palace |url=http://www.zonkerala.com/tourism/Kowdiar-Palace-9.html |work=About Kowdiar palace |publisher=Zonkerala |access-date=25 June 2010}}</ref>]] ১৯২০ চনত ট্ৰাভাংকোৰ অঞ্চলৰ প্ৰথমখন পৌৰসভা হিচাপে তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰসভা গঠন হয়। ১৯৩১ চনত শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰা [[চিত্ৰ তিৰুনাল বালা ৰামা বাৰ্মা]]ৰ শাসনকালত ১৯৪০ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত পৌৰসভাখনক পৌৰ নিগমলৈ (Corporation) ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।<ref name="ThiruvananthapuramHistoryIntro">{{cite web |title=Thiruvananthapuram Municipal Corporation |url=http://www.corporationoftrivandrum.org/ |work=Thiruvananthapuram Municipal Corporation Introduction |publisher=Thiruvananthapuram Corporation, Government of Kerala |access-date=3 January 2011 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20100916043822/http://www.corporationoftrivandrum.org/ |archive-date=16 September 2010 |archivedate=16 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100916043822/http://www.corporationoftrivandrum.org/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ কাৰ্যকালত চহৰখনে বহুমুখী প্ৰগতিৰ মুখ দেখে। ১৯৩৬ চনৰ "[[মন্দিৰ প্ৰৱেশ ঘোষণা]]" (Temple Entry Proclamation) আছিল সামাজিক মুক্তিৰ এক ডাঙৰ পদক্ষেপ। এই সময়ছোৱাতে ১৯৩৭ চনত [[ট্ৰাভাংকোৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত [[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]] হিচাপে পৰিচিত হয়।<ref name="University of Kerala History">{{cite web |title=A Brief History of the University |url=https://keralauniversity.ac.in/history |publisher=University of Kerala |access-date=17 May 2017 |archive-date=6 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706145029/http://www.keralauniversity.ac.in/history |url-status=dead |archivedate=6 July 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170706145029/http://www.keralauniversity.ac.in/history |deadurl=yes }}</ref> === আধুনিক যুগ === ১৯৪৭ চনত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অন্ত পৰাৰ লগে লগে ট্ৰাভাংকোৰে ভাৰতীয় সংঘত যোগদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত [[পট্টম থানু পিল্লাই]]ৰ নেতৃত্বত প্ৰথমটো জনপ্ৰিয় গণতান্ত্ৰিক মন্ত্ৰীসভা গঠন হয়। ১৯৪৯ চনত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু ইয়াৰ উত্তৰৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য কোচিন ([[কোচি]]) একত্ৰিত কৰি [[ট্ৰাভাংকোৰ-কোচিন|থিৰু-কোচি]] ৰাজ্য গঠন কৰা হৈছিল আৰু তিৰুৱনন্তপুৰমক ইয়াৰ ৰাজধানী পতা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Criminal Justice India Series: Kerala, 2001 |author=West Bengal National University of Juridical Sciences |year=2002 |publisher=Allied Publishers |isbn=978-81-7764-391-6 |page=5 |url=https://books.google.com/books?id=_2r8cLTkmA8C&pg=PA5}}</ref> ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰজা চিত্ৰ তিৰুনাল বালা ৰামা বাৰ্মা ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইৰপৰা ১৯৫৬ চনৰ ৩১ অক্টোবৰলৈ ট্ৰাভাংকোৰ-কোচিন সংঘৰ ৰাজপ্ৰমুখ আছিল। ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত যেতিয়া নতুন [[কেৰেলা]] ৰাজ্য গঠন হয়, তেতিয়া তিৰুৱনন্তপুৰম ইয়াৰ ৰাজধানী হয়।<ref>{{cite web |title=The Movement for a United (Aikya) Kerala |url=https://kerala.gov.in/web/guest/united-kerala |website=State Portal of Kerala |publisher=Information & Public Relations Department, Kerala State IT Mission (KSITM), Government of Kerala |access-date=19 July 2018 |archive-date=14 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814232501/https://kerala.gov.in/web/guest/united-kerala |url-status=dead |archivedate=14 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200814232501/https://kerala.gov.in/web/guest/united-kerala |deadurl=yes }}</ref> ১৯৬২ চনত [[থুম্বা ইকুৱেটৰিয়েল ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ]] (TERLS) প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ লগে লগে তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ অভিলাষী মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ সূতিকাগৃহত পৰিণত হয়। ১৯৬৩ চনত চহৰখনৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত অৱস্থিত [[বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ]]ৰ (VSSC) পৰা প্ৰথমটো ভাৰতীয় মহাকাশ ৰকেট প্ৰস্তুত আৰু উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ৰ (ISRO) কেইবাটাও প্ৰতিষ্ঠান তিৰুৱনন্তপুৰমত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="VSSC Thiruvananthapuram">{{cite web |publisher=Indian Space Research Organisation |url=http://www.isro.org/centers/cen_vssc.htm |title=VSSC Thiruvananthapuram |access-date=23 May 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060426233653/http://www.isro.org/centers/cen_vssc.htm |archive-date=26 April 2006 |url-status=dead}}</ref> চহৰখনৰ সাম্প্ৰতিক ইতিহাসৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি আছিল ১৯৯৫ চনত ভাৰতৰ প্ৰথমটো তথ্য প্ৰযুক্তি উদ্যান— [[টেকন’পাৰ্ক, তিৰুৱনন্তপুৰম|টেকন’পাৰ্ক]]ৰ প্ৰতিষ্ঠা।<ref name="Technopark Thiruvananthapuram">{{cite web |publisher=Kerala State IT Mission |url=http://www.keralaitmission.org |title=First IT Park in Kerala |access-date=25 August 2006 |archive-date=3 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103110342/http://www.keralaitmission.org/ |url-status=dead}}</ref> এই টেকন’পাৰ্ক অঞ্চলটো মাটি-কালিৰ হিচাপত বৰ্তমান আটাইতকৈ ডাঙৰ তথ্য প্ৰযুক্তি উদ্যান হিচাপে গঢ়ি উঠিছে।<ref>{{cite book |title=The digital challenge: information technology in the development context |year=2003 |publisher=S. Krishna, Shirin Madon by Ashgate Publishing, Ltd. |page=350 |url=https://books.google.com/books?id=GVhMzNSMsLYC&pg=PA350 |isbn=9780754634454}}</ref> ইয়াত থকা প্ৰায় ৪৫০টা কোম্পানীত প্ৰায় ৬২,০০০ লোক কৰ্মৰত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |date=2020-07-29 |title=Technopark bags high CRISIL rating |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/technopark-bags-high-crisil-rating/article32225885.ece |access-date=2020-09-07 |issn=0971-751X}}</ref> {{wide image|Pattom Skyline panoramo 02.jpg|820px|align-cap=center|চহৰখনৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত [[পট্টম]]ৰ এটা দৃশ্য। পটভূমিত [[পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালা]] দেখা গৈছে}} তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰখন সাগৰৰ পাৰৰ সাতটা পাহাৰৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |title=The Rough Guide to South India |year=2005 |author1=David Abram |author2=Rough Guides (Firm) |author3=Nick Edwards |publisher=Rough Guides |page=261 |url=https://books.google.com/books?id=sEhJBfbhTAAC&pg=PA306 |isbn=978-1-84353-103-6}}</ref> ভাৰতৰ মূল ভূ-খণ্ডৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ ওচৰত, পশ্চিম উপকূলৰ {{Coord|8.5|N|76.9|E|}} অৱস্থানত এই চহৰখন অৱস্থিত।<ref>{{cite web |publisher=Falling Rain Genomics, Inc |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/13/Thiruvananthapuram.html |title=Thiruvananthapuram, India Page |access-date=19 March 2008}}</ref> চহৰখনৰ পশ্চিমে [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]] আৰু পূবে [[পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালা]] অৱস্থিত। সাগৰ পৃষ্ঠৰপৰা চহৰখনৰ গড় উচ্চতা হৈছে {{cvt|16|ft|m}}।<ref>{{cite web |publisher=[[Indian Institute of Tropical Meteorology]] ([[Pune]]) |url=http://envis.tropmet.res.in/rainfall_stations.htm |title=Rainfall Stations in India |access-date=18 June 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090116190118/http://envis.tropmet.res.in/rainfall_stations.htm |archive-date=16 January 2009 |archivedate=16 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090116190118/http://envis.tropmet.res.in/rainfall_stations.htm |deadurl=yes }}</ref> [[ভাৰতীয় ভূ-তাত্ত্বিক জৰীপ বিভাগ]] (Geological Survey of India) এ তিৰুৱনন্তপুৰমক মধ্যমীয়া ভূঁইকঁপ প্ৰৱণ নগৰীয়া কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছে। এই মহানগৰখনক 'ভূমিকম্পীয় মণ্ডল ৩' (Seismic III Zone) ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite map |publisher=[[Geological Survey of India]] |url=http://www.portal.gsi.gov.in/images/GSIimages/PT_zonation.jpg |title=Seismic zoning map of India |access-date=1 July 2010 |archive-date=15 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515004653/http://www.portal.gsi.gov.in/images/GSIimages/PT_zonation.jpg |url-status=dead |archivedate=15 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515004653/http://www.portal.gsi.gov.in/images/GSIimages/PT_zonation.jpg |deadurl=yes }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰখন [[কাৰামানা নদী|কাৰামানা]] আৰু [[কিল্লি নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। চহৰখনৰ ভিতৰতে [[ভেল্লায়নী হ্ৰদ]], থিৰুৱাল্লা আৰু আক্কুলামৰ দৰে জলাশয় বা কায়েল (backwaters) সমূহ অৱস্থিত।<ref>{{cite book |last1=Kapoor |first1=Subodh |title=The Indian encyclopaedia : biographical, historical, religious, administrative, ethnological, commercial and scientific |date=2002 |publisher=Cosmo Publications |isbn=9788177552577 |pages=318 |edition=1st}}</ref> চহৰখনৰ মধ্যভাগৰ মাটিৰ প্ৰকাৰ হৈছে মটীয়া বৰণৰ পলসুৱা লেতেৰাইট মাটি (laterite soil), য’ত ফছফেটৰ পৰিমাণ বেছি। প্ৰচুৰ বৰষুণ আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ুৰ বাবেই এই লেতেৰাইট মাটিৰ সৃষ্টি হয়। চহৰখনৰ পশ্চিম উপকূলীয় অঞ্চলত বালিমীয়া পলসুৱা মাটি পোৱা যায়। আনহাতে, জিলাখনৰ পাহাৰীয়া পূব অংশত গ্ৰেনাইট শিলাৰপৰা উৎপন্ন হোৱা চহকী মটীয়া সাৰুৱা মাটি পোৱা যায়।<ref>{{cite web |title=Soil types in Kerala |url=http://www.keralaagriculture.gov.in/htmle/soils/soiltypesdw.htm |publisher=Kerala Agriculture |access-date=17 May 2017 |archive-date=20 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120113114/http://www.keralaagriculture.gov.in/htmle/soils/soiltypesdw.htm |url-status=dead |archivedate=20 January 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170120113114/http://www.keralaagriculture.gov.in/htmle/soils/soiltypesdw.htm |deadurl=yes }}</ref> [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম]] মুঠ {{cvt|214.86|km2|sqmi|2}} এলেকাত বিস্তৃত হৈ আছে।<ref name="citygi">{{cite web |title=Thiruvananthapuram Corporation General Information |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/general-information-0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230094333/http://www.corporationoftrivandrum.in/general-information-0 |archive-date=30 December 2020 |publisher=Corporation of Thiruvananthapuram |access-date=30 July 2026 |archivedate=30 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230094333/http://www.corporationoftrivandrum.in/general-information-0 |deadurl=yes }}</ref> ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, বৃহত্তৰ তিৰুৱনন্তপুৰম মহানগৰ অঞ্চলটো তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম, তিনিখন পৌৰসভা আৰু ২৭খন পঞ্চায়তক লৈ গঠিত।<ref name="ListofUA">{{cite web |title=List of Urban Agglomerations of 2011 Census |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |publisher=Government of Kerala |access-date=17 May 2017 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=dead |archivedate=30 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ হোৱাৰ বাবে, এই চহৰখন দেশৰ দক্ষিণ ভাগৰ সামৰিক পৰিবহণ ব্যৱস্থা (military logistics) আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহণ উভয়ৰে বাবে অতি অপৰিহাৰ্য। তিৰুৱনন্তপুৰমত [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]]ৰ [[দাক্ষিণাত্য বায়ু কমাণ্ড]] (Southern Air Command) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।<ref name="Air Command">{{cite web |title=Southern Air Command Introduction |url=http://indianairforce.nic.in/show_command.php?pg_id=32&page_type=command&comm_id=5 |publisher=Southern Air Command |access-date=17 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134636/http://indianairforce.nic.in/show_command.php?pg_id=32&page_type=command&comm_id=5 |archive-date=25 January 2018}}</ref> ===জলবায়ু=== === জলবায়ু === চহৰখনৰ জলবায়ু [[উষ্ণপ্ৰধান চাভানা জলবায়ু]] ([[কোপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|কোপেন]]) আৰু [[উষ্ণপ্ৰধান মৌচুমী জলবায়ু]]ৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, চহৰখনৰ ঋতুসমূহ উষ্ণতাতকৈ কেৱল বৰষুণৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰ কৰে। তিৰুৱনন্তপুৰমৰ উষ্ণতা গোটেই বছৰটোত প্ৰায় স্থিৰ হৈ থাকে। ইয়াত বাৰ্ষিক গড় সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা প্ৰায় ৩১–৩২ °C (৮৮–৯০ °F) আৰু গড় সৰ্বনিম্ন উষ্ণতা প্ৰায় ২৩–২৪ °C (৭৩–৭৫ °F) হয়। দিনৰ ভাগত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা সাধাৰণতে ৩০ ৰপৰা ৩৪ °C (৮৬–৯৩ °F) ৰ ভিতৰত থাকে। আনহাতে ৰাতিৰ ভাগ গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়, য’ত গড় উষ্ণতা প্ৰায় ২২–২৫ °C (৭২–৭৭ °F) হয়। উষ্ণতা কদাচিত ২০ °C (৬৮ °F) তকৈ তললৈ নামে বা ৩৫ °C (৯৫ °F) তকৈ ওপৰলৈ যায়। ইয়াৰ আৰ্দ্ৰতা বেছি আৰু [[মৌচুমী বায়ু|মৌচুমী]] ঋতুত ই প্ৰায় ৯০% লৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="Thiruvananthapuram Weather">{{cite web |publisher=Weatherbase |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=017334&refer= |title=Thiruvananthapuram Climate |access-date=25 August 2006 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230112740/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=017334&refer= |url-status=dead |archivedate=30 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230112740/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=017334&refer= |deadurl=yes }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]]ৰ পথত থকা প্ৰথমখন চহৰ। জুন মাহৰ আৰম্ভণিতে চহৰখনে প্ৰথম বৰষুণ লাভ কৰে। চহৰখনত প্ৰতি বছৰে প্ৰায় {{cvt|1835|mm}} প্ৰচুৰ বৰষুণ হয়। অক্টোবৰ মাহৰ ভিতৰত চহৰখনত প্ৰত্যাৱৰ্তিত উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৰ বাবেও বৰষুণ হয়। ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা শুকান বতৰ আৰম্ভ হয়। চহৰৰ মূল ভাগত এতিয়ালৈকে ৰেকৰ্ড কৰা আটাইতকৈ কম উষ্ণতা আছিল ১৯৭৪ চনৰ ৬ জানুৱাৰীত {{cvt|10.8|C|F}}। তদুপৰি ২০১৫ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত ১৫.৬ °C উষ্ণতা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল। আনহাতে সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা আছিল ২০১৯ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত {{cvt|38.2|C|F}}।<ref name=IMDextremes/> বিমানবন্দৰ অঞ্চলত ৰেকৰ্ড কৰা আটাইতকৈ কম উষ্ণতা আছিল ১৯৭৫ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত {{cvt|12.1|C|F}} আৰু সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা আছিল ১৯৯৮ চনৰ ৫ মে’ত {{cvt|36.3|C|F}}।<ref name=IMDextremes/> {{Weather box | location = তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯০১–২০২০) | metric first = Yes | single line = Yes | Jan record high C = 36.2 | Feb record high C = 38.2 | Mar record high C = 37.7 | Apr record high C = 38.0 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 35.8 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.6 | Sep record high C = 35.4 | Oct record high C = 35.2 | Nov record high C = 34.8 | Dec record high C = 36.2 | year record high C = 38.2 | Jan avg record high C = 34.4 | Feb avg record high C = 34.8 | Mar avg record high C = 35.4 | Apr avg record high C = 35.1 | May avg record high C = 34.6 | Jun avg record high C = 32.8 | Jul avg record high C = 32.1 | Aug avg record high C = 32.3 | Sep avg record high C = 33.0 | Oct avg record high C = 32.8 | Nov avg record high C = 33.1 | Dec avg record high C = 34.1 | year avg record high C = 35.9 | Jan high C = 32.4 | Feb high C = 32.8 | Mar high C = 33.5 | Apr high C = 33.3 | May high C = 32.6 | Jun high C = 30.4 | Jul high C = 30.1 | Aug high C = 30.3 | Sep high C = 30.9 | Oct high C = 30.9 | Nov high C = 31.0 | Dec high C = 32.0 | year high C = 31.7 | Jan mean C = 27.5 | Feb mean C = 28.2 | Mar mean C = 29.2 | Apr mean C = 29.5 | May mean C = 29.0 | Jun mean C = 27.5 | Jul mean C = 27.0 | Aug mean C = 27.2 | Sep mean C = 27.5 | Oct mean C = 27.4 | Nov mean C = 27.3 | Dec mean C = 27.5 | year mean C = | Jan low C = 22.3 | Feb low C = 22.9 | Mar low C = 24.3 | Apr low C = 25.1 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.8 | Jul low C = 23.3 | Aug low C = 23.4 | Sep low C = 23.5 | Oct low C = 23.5 | Nov low C = 23.2 | Dec low C = 22.6 | year low C = 23.6 | Jan avg record low C = 23.3 | Feb avg record low C = 23.6 | Mar avg record low C = 24.3 | Apr avg record low C = 25.1 | May avg record low C = 25.1 | Jun avg record low C = 23.8 | Jul avg record low C = 23.3 | Aug avg record low C = 23.4 | Sep avg record low C = 23.5 | Oct avg record low C = 23.5 | Nov avg record low C = 23.2 | Dec avg record low C = 22.6 | year avg record low C = 23.6 | Jan record low C = 10.8 | Feb record low C = 18.1 | Mar record low C = 20.2 | Apr record low C = 20.0 | May record low C = 20.1 | Jun record low C = 20.0 | Jul record low C = 20.2 | Aug record low C = 18.2 | Sep record low C = 20.8 | Oct record low C = 20.1 | Nov record low C = 18.9 | Dec record low C = 18.2 | year record low C = 10.8 | rain colour = green | Jan rain mm = 17.9 | Feb rain mm = 21.7 | Mar rain mm = 30.6 | Apr rain mm = 122.3 | May rain mm = 213.8 | Jun rain mm = 307.8 | Jul rain mm = 185.2 | Aug rain mm = 161.0 | Sep rain mm = 196.7 | Oct rain mm = 297.2 | Nov rain mm = 212.8 | Dec rain mm = 68.4 | year rain mm = 1835.3 | Jan rain days = 0.9 | Feb rain days = 1.4 | Mar rain days = 2.2 | Apr rain days = 6.9 | May rain days = 9.1 | Jun rain days = 16.0 | Jul rain days = 13.3 | Aug rain days = 9.9 | Sep rain days = 10.4 | Oct rain days = 13.0 | Nov rain days = 9.8 | Dec rain days = 4.0 | year rain days = 96.9 | time day = ১৭:৩০ [[ভাৰতীয় প্ৰমাণ সময়|আই.এছ.টি.]] | Jan humidity = 64 | Feb humidity = 63 | Mar humidity = 66 | Apr humidity = 73 | May humidity = 75 | Jun humidity = 80 | Jul humidity = 79 | Aug humidity = 77 | Sep humidity = 77 | Oct humidity = 80 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 69 | year humidity = 73 | Jan sun = 260.4 | Feb sun = 248.6 | Mar sun = 254.2 | Apr sun = 201.0 | May sun = 192.2 | Jun sun = 129.0 | Jul sun = 136.4 | Aug sun = 164.3 | Sep sun = 180.0 | Oct sun = 173.6 | Nov sun = 165.0 | Dec sun = 217.0 | year sun = | Jand sun = 8.4 | Febd sun = 8.8 | Mard sun = 8.2 | Aprd sun = 6.7 | Mayd sun = 6.2 | Jund sun = 4.3 | Juld sun = 4.4 | Augd sun = 5.3 | Sepd sun = 6.0 | Octd sun = 5.6 | Novd sun = 5.5 | Decd sun = 7.0 | yeard sun = 6.4 | Jan uv = 11 | Feb uv = 12 | Mar uv = 12 | Apr uv = 12 | May uv = 12 | Jun uv = 12 | Jul uv = 12 | Aug uv = 12 | Sep uv = 12 | Oct uv = 12 | Nov uv = 11 | Dec uv = 10 | source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]] (ৰ’দৰ সময় ১৯৭১–২০০০)<ref name=IMDnormals> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf |archive-date=5 February 2020 |url=https://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf |title=Station: Thiruvananthapuram Climatological Table 1981–2010 |work=Climatological Normals 1981–2010 |publisher=India Meteorological Department |date=January 2015 |pages=739–740 |access-date=29 February 2020}}</ref><ref name=IMDextremes> {{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf |archive-date=5 February 2020 |url=https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf |title=Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) |publisher=India Meteorological Department |date=December 2016 |page=M1110 |access-date=29 February 2020}}</ref><ref name=IMDsun>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205042602/http://imdpune.gov.in/library/public/Daily%20Normals%20of%20Global%20%26%20Diffused%20Radiations%20%201971_2000.pdf |archive-date=5 February 2020 |url=https://imdpune.gov.in/library/public/Daily%20Normals%20of%20Global%20%26%20Diffused%20Radiations%20%201971_2000.pdf |title=Table 3 Monthly mean duration of Sun Shine (hours) at different locations in India |work=Daily Normals of Global & Diffuse Radiation (1971–2000) |publisher=India Meteorological Department |date=December 2016 |page=M-3 |access-date=1 March 2020 |url-status=live }}</ref> টাইম এণ্ড ডেট (শিশিৰাংক, ২০০৫-২০১৫)<ref>{{cite web |url=https://www.timeanddate.com/weather/india/thiruvananthapuram/climate |title=Climate & Weather Averages in Thiruvananthapuram, Kerala, India |publisher=Time and Date |access-date=19 July 2022}}</ref> |source 2 = টকিঅ’ ক্লাইমেট চেণ্টাৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)<ref name=TCC1> {{cite web | url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=43371 | title = Normals Data: Thiruvananthapuram – India Latitude: 8.48°N Longitude: 76.95°E Height: 60 (m) | publisher = Japan Meteorological Agency | access-date = 1 December 2022}}</ref> ৱেদাৰ এটলাছ<ref name="Weather Atlas">{{cite web |url=https://www.weather-atlas.com/en/india/thiruvananthapuram-climate |title=Climate and monthly weather forecast Thiruvananthapuram, India |publisher=Weather Atlas |access-date=13 June 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> | date = August 2010 | source = | Jan dew point C = 21 | Feb dew point C = 22 | Mar dew point C = 23 | Apr dew point C = 24 | May dew point C = 24 | Jun point C = 24 | Jul dew point C = 24 | Aug dew point C = 24 | Sep dew point C = 24 | Oct dew point C = 24 | Nov dew point C = 24 | Dec dew point C = 23 }} {{Weather box | width = auto | metric first = yes | single line = yes | location = [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|তিৰুৱনন্তপুৰম বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০) | Jan record high C = 35.5 | Feb record high C = 35.6 | Mar record high C = 36.2 | Apr record high C = 36.1 | May record high C = 36.3 | Jun record high C = 35.2 | Jul record high C = 33.9 | Aug record high C = 33.7 | Sep record high C = 33.7 | Oct record high C = 35.7 | Nov record high C = 34.4 | Dec record high C = 34.4 | year record high C = | Jan high C = 31.4 | Feb high C = 32.0 | Mar high C = 32.8 | Apr high C = 33.2 | May high C = 32.5 | Jun high C = 30.7 | Jul high C = 30.1 | Aug high C = 30.1 | Sep high C = 30.5 | Oct high C = 30.7 | Nov high C = 30.9 | Dec high C = 31.3 | year high C = 31.3 | Jan low C = 22.6 | Feb low C = 23.4 | Mar low C = 24.7 | Apr low C = 25.7 | May low C = 25.5 | Jun low C = 24.4 | Jul low C = 23.8 | Aug low C = 24.0 | Sep low C = 24.0 | Oct low C = 24.0 | Nov low C = 23.8 | Dec low C = 23.1 | year low C = 24.1 | Jan record low C = 10.8 | Feb record low C = 16.0 | Mar record low C = 19.0 | Apr record low C = 20.7 | May record low C = 20.7 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 20.8 | Aug record low C = 20.5 | Sep record low C = 20.1 | Oct record low C = 19.4 | Nov record low C = 18.8 | Dec record low C = 17.9 | year record low C = 10.8 | rain colour = green | Jan rain mm = 18.1 | Feb rain mm = 25.2 | Mar rain mm = 28.5 | Apr rain mm = 97.4 | May rain mm = 225.0 | Jun rain mm = 300.3 | Jul rain mm = 180.8 | Aug rain mm = 163.4 | Sep rain mm = 195.3 | Oct rain mm = 277.0 | Nov rain mm = 227.3 | Dec rain mm = 67.9 | year rain mm = 1806.3 | Jan rain days = 0.9 | Feb rain days = 1.5 | Mar rain days = 1.7 | Apr rain days = 6.1 | May rain days = 9.1 | Jun rain days = 15.8 | Jul rain days = 12.7 | Aug rain days = 9.5 | Sep rain days = 9.7 | Oct rain days = 12.3 | Nov rain days = 10.1 | Dec rain days = 3.7 | year rain days = 93.0 | time day = ১৭:৩০ [[ভাৰতীয় প্ৰমাণ সময়|আই.এছ.টি.]] |Jan humidity=64 |Feb humidity=64 |Mar humidity=67 |Apr humidity=71 |May humidity=74 |Jun humidity=80 |Jul humidity=80 |Aug humidity=80 |Sep humidity=79 |Oct humidity=79 |Nov humidity=76 |Dec humidity=69 |year humidity=74 | source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref>{{cite web | url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf | title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020 | publisher = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]] | access-date = April 8, 2024 }}</ref>}} == জনগাঁথনি == {{bar box |title=তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰৰ ধৰ্মীয় পৰিসংখ্যা (২০১১)<ref name="census2011">{{cite web |title=Population by Religious Community |publisher=Census of India |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html |access-date=28 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150913045700/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html |archive-date=13 September 2015 |df=dmy-all}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ধৰ্ম |right1=শতাংশ |float=right |bars= {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|68.51}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্ট ধৰ্ম]]|dodgerblue|16.79}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|13.77}} {{bar percent|উল্লেখ কৰা নাই|black|0.85}} {{bar percent|অন্যান্য|grey|0.09}} <small>অন্যান্য ধৰ্মৰ ভিতৰত [[শিখ ধৰ্ম]], [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]] আৰু অন্যান্য বিশ্বাস অন্তৰ্ভুক্ত (০.০৬%)</small> }} ২০১১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় লোকপিয়লৰ সাময়িক ফলাফল অনুসৰি, {{cvt|214|sqkm|sqmi}} মাটি-কালিৰ তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগমৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৯,৫৭,৭৩০ জন।<ref name="citygi" /> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আছিল প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত {{cvt|4454|/sqkm|/sqmi}} জন।<ref name="citygi" /> ২০১১ চনত ইয়াৰ মহানগৰীয় অঞ্চলৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ১৬,৮৭,৪০৬ জন।<ref name="UApop"/> চহৰখনৰ লিংগ অনুপাত হৈছে প্ৰতি ১,০০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে ১,০৪০ গৰাকী মহিলা। এই হাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গড়তকৈ অধিক।<ref name="citygi"/> তিৰুৱনন্তপুৰমৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯৩.৭২%।<ref name="Citycenpop">{{cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011 |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |website=Census of India |access-date=5 December 2017}}</ref> এই হাৰে সমগ্ৰ ভাৰতৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪%ক অতিক্ৰম কৰিছে।<ref name="censusindliter">{{cite web |url=http://www.census2011.co.in |title=Population census 2011 |publisher=Census of India 2011, Government of India |access-date=6 December 2011}}</ref> এইখন এখন ঐতিহাসিক চহৰ। তিৰুৱনন্তপুৰমৰ জনসংখ্যাৰ বুজন অংশ [[মালায়ালী লোক|মালায়ালী]] সম্প্ৰদায়ৰ। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত [[তামিল লোক|তামিল]] আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লোকসকল সংখ্যালঘু হিচাপে বসবাস কৰে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, চহৰখনৰ ৬৮.৫% লোক [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]], ১৬.৭% লোক [[খ্ৰীষ্ট ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] আৰু ১৩.৭% লোক [[ইছলাম ধৰ্ম|মুছলমান]]।<ref name="CityCensus">{{cite web |title=Thiruvananthapuram City Census 2011 data |url=http://www.census2011.co.in/census/city/462-thiruvananthapuram.html |website=Census2011 |access-date=5 December 2017}}</ref> বাকী থকা জনসংখ্যাৰ ভিতৰত [[জৈন ধৰ্ম|জৈন]], [[ইহুদী ধৰ্ম|ইহুদী]], [[শিখ]], [[বৌদ্ধ]] আৰু অন্যান্য ধৰ্মাৱলম্বী লোক আছে, যি মুঠ জনসংখ্যাৰ ০.০৬%। লোকপিয়লত ০.৮৫% লোকে নিজৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ কথা উল্লেখ কৰা নাই।<ref name="CityCensus" /> ৰাজ্যখনৰ চৰকাৰী ভাষা [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] হৈছে তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰৰ প্ৰধান ভাষা।<ref>{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Govt sets deadline for switch to Malayalam |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/government-sets-deadline-for-switch-to-malayalam-thiruvananthapuram/articleshow/105871691.cms |access-date=2025-03-10 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> বিশেষকৈ চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ চাকৰিয়ালসকলৰ মাজত ইংৰাজী ভাষাও বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হয়। মালায়ালমৰ পিছতে [[তামিল ভাষা|তামিল]] ভাষা কোৱা লোকৰ সংখ্যা আটাইতকৈ বেছি। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত কমসংখ্যক [[তুলু ভাষা|তুলু]], [[কানাড়া ভাষা|কানাড়া]], [[কোংকণী ভাষা|কোংকণী]], [[মালদ্বীপীয় ভাষা|ধিভেহী]], [[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] আৰু হিন্দী ভাষী লোকো আছে। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি চহৰখনত [[দৰিদ্ৰ্য সীমাৰেখাৰ তলৰ লোক|দৰিদ্ৰ্য সীমাৰেখাৰ তলত]] বসবাস কৰা লোকৰ সংখ্যা আছিল ১১,৬৬৭ জন।<ref name="Urban poor in Thiruvananthapuram">{{Cite report |url=http://jnnurm.nic.in/nurmudweb/toolkit/Trivanthapuram/5PartCD.pdf |title=Study of urban poor in TMC area |work=JNNURM |access-date=9 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110127220331/http://jnnurm.nic.in/nurmudweb/toolkit/Trivanthapuram/5PartCD.pdf |archive-date=27 January 2011 |url-status=dead |archivedate=27 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110127220331/http://jnnurm.nic.in/nurmudweb/toolkit/Trivanthapuram/5PartCD.pdf |deadurl=yes }}</ref> শেহতীয়াকৈ তিৰুৱনন্তপুৰমলৈ উত্তৰ ভাৰতৰ বিশেষকৈ [[পঞ্জাব (ভাৰত)|পঞ্জাব]], [[হাৰিয়ানা]], আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰপৰা বুজনসংখ্যক শ্ৰমিকৰ আগমন ঘটিছে। একেদৰে পূব ভাৰতৰ মূলতঃ [[পশ্চিম বংগ]] আৰু [[বিহাৰ]]ৰপৰাও বহু শ্ৰমিক ইয়ালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি চুবুৰীয়া দেশ যেনে [[শ্ৰীলংকা]], [[মালদ্বীপ]], [[নেপাল]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰপৰাও অহা বহু লোক চহৰখনত বসবাস কৰে।<ref>{{cite news |title=Migrants assured of safety |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/collector-assures-migrants-of-camaraderie/article19840707.ece |access-date=5 December 2017 |newspaper=The Hindu |date=11 October 2017}}</ref> == প্ৰশাসন == [[File:Kerala Legislative Assembly, Thiruvananthapuram.jpg|thumb|[[কেৰেলা বিধানসভা]] ভৱন]] [[তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম|তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম]] বা চমুকৈ টি.এম.চি.য়ে চহৰখনৰ ১০০টা ৱাৰ্ডৰ পৌৰ আন্তঃগাঁথনি পৰিচালনা আৰু তদাৰক কৰে।<ref name="citad">{{cite web |title=Administration |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/administration |website=Thiruvananthapuram Corporation |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134552/http://www.corporationoftrivandrum.in/administration |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125134552/http://www.corporationoftrivandrum.in/administration |deadurl=yes }}</ref> প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰপৰা এজনকৈ পৌৰ সদস্য বা কাউন্সিলৰ পৌৰ নিগমলৈ নিৰ্বাচিত হয়। টি.এম.চি.ৰ হাতত চহৰখনৰ স্থানীয় চৰকাৰ হিচাপে কাম কৰাৰ ক্ষমতা থাকে।<ref name="orgst">{{cite web |title=Institutional Setup of Corporation of Thiruvananthapuram |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/organisational-structure |website=Thiruvananthapuram Corporation |publisher=Information Kerala Mission |access-date=24 January 2018 |archive-date=10 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180110115420/http://www.corporationoftrivandrum.in/organisational-structure |url-status=dead |archivedate=10 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180110115420/http://www.corporationoftrivandrum.in/organisational-structure |deadurl=yes }}</ref> পৌৰ নিগমৰ মুৰব্বী হৈছে মেয়ৰ। তেওঁক নিৰ্বাচিত কাউন্সিলৰসকলৰ মাজৰপৰাই বাছনি কৰা হয়। মেয়ৰগৰাকী টি.এম.চি.ৰ প্ৰশাসনিক কাৰ্যাৱলীৰ সামগ্ৰিক পৰ্যৱেক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে দায়বদ্ধ। পৌৰ নিগমে ইয়াৰ স্থায়ী সমিতিসমূহৰ জৰিয়তে সেৱাসমূহ আগবঢ়ায়।<ref name="orgst" /> পৌৰ নিগমৰ সচিবজনক [[কেৰেলা চৰকাৰ|কেৰেলা চৰকাৰে]] নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁ টি.এম.চি.ৰ প্ৰশাসনিক মুৰব্বী হিচাপে কাম কৰে আৰু পৰিষদে গ্ৰহণ কৰা প্ৰস্তাৱৰ ভিত্তিত সিদ্ধান্তসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে। পৌৰ নিগমৰ কাৰ্যাৱলী সাতটা বিভাগৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। এইসমূহ হৈছে ক্ৰমে— অভিযান্ত্ৰিক, স্বাস্থ্য, সাধাৰণ প্ৰশাসন, পৰিষদ, হিচাপ আৰু ৰাজহ বিভাগ।<ref name="orgstruc">{{cite web |title=Organisation Structure |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/sites/default/files/TMC%20-%20Organization%20Structure.pdf |publisher=Thiruvananthapuram Corporation |access-date=24 January 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124171252/http://www.corporationoftrivandrum.in/sites/default/files/TMC%20-%20Organization%20Structure.pdf |archive-date=24 January 2018 |archivedate=24 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180124171252/http://www.corporationoftrivandrum.in/sites/default/files/TMC%20-%20Organization%20Structure.pdf |deadurl=yes }}</ref> টি.এম.চি.ৰ বিকেন্দ্ৰিকৃত ভূমিকাৰ বাবে ১১টা আঞ্চলিক কাৰ্যালয় গঠন কৰা হৈছে। এই আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহ ফ’ৰ্ট, কাদাকাম্পাল্লী, নেমম, উল্লুৰ, আত্তিপ্ৰা, থিৰুৱাল্লম, কাজাকুট্টম, শ্ৰীকৰ্যম, কুদাপ্পানাকুন্নু, বাত্তিয়ুৰকাভু আৰু ভিঝিনজামত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Zonal Operations |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/zonal-operations |website=Thiruvananthapuram Corporation |publisher=Information Kerala Mission |access-date=24 January 2018 |archive-date=11 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111002432/http://www.corporationoftrivandrum.in/zonal-operations |url-status=dead |archivedate=11 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171111002432/http://www.corporationoftrivandrum.in/zonal-operations |deadurl=yes }}</ref> টি.এম.চি.ৰ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত পানী যোগান, পানী নিষ্কাশন আৰু নলা-নৰ্দমা ব্যৱস্থা, অনাময়, কঠিন আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু গৃহ নিৰ্মাণ নিয়ন্ত্ৰণ অন্তৰ্ভুক্ত। তিৰুৱনন্তপুৰম উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষ বৃহত্তৰ তিৰুৱনন্তপুৰম অঞ্চলৰ বিধিবদ্ধ পৰিকল্পনা আৰু উন্নয়নৰ বাবে দায়বদ্ধ।<ref>{{cite web |title=About Thiruvananthapuram Development Authority |url=http://www.trida.kerala.gov.in/about-us |website=Thiruvananthapuram Development Authority |publisher=Information Kerala Mission |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125074631/http://www.trida.kerala.gov.in/about-us |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125074631/http://www.trida.kerala.gov.in/about-us |deadurl=yes }}</ref> কেৰেলা চৰকাৰৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ হোৱাৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰমত কেৱল স্থানীয় প্ৰশাসনিক সংস্থাসমূহৰ কাৰ্যালয়ই নহয়, বৰঞ্চ [[কেৰেলা বিধানসভা]] আৰু ৰাজ্যিক সচিবালয়ো অৱস্থিত। এই সচিবালয়খন [[কেৰেলা চৰকাৰী সচিবালয়|কেৰেলা চৰকাৰী সচিবালয় চৌহদ]]ত আছে। তিৰুৱনন্তপুৰমত দুটা সংসদীয় সমষ্টি আছে। সেই দুটা হৈছে [[আট্টিংগল (লোকসভা সমষ্টি)|আট্টিংগল]] আৰু [[তিৰুৱনন্তপুৰম (লোকসভা সমষ্টি)|তিৰুৱনন্তপুৰম]]। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনে ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পাঁচগৰাকী বিধায়ক ([[বিধায়ক]]) নিৰ্বাচিত কৰে।<ref>{{cite web |title=Constituencies |url=http://www.corporationoftrivandrum.in/constituencies |website=Corporation of Trivandrum |publisher=Information Kerala Mission |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134616/http://www.corporationoftrivandrum.in/constituencies |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125134616/http://www.corporationoftrivandrum.in/constituencies |deadurl=yes }}</ref> [[File:Kerala Government Secretariat, Thiruvananthapuram, Kerala, India.jpg|thumb|right|কেৰেলা চৰকাৰী সচিবালয় কেৰেলা চৰকাৰৰ প্ৰশাসনৰ মূল কেন্দ্ৰ]] === পৌৰ বিত্তীয় ব্যৱস্থা === [[গৃহ নিৰ্মাণ আৰু নগৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ চিটিফাইনেঞ্চ (CityFinance) প’ৰ্টেলত প্ৰকাশিত বিত্তীয় তথ্য অনুসৰি,<ref>{{cite web |title=Thiruvananthapuram Municipal Corporation Finance |url=https://www.cityfinance.in/municipal-data/city/thiruvananthapuram |publisher=CityFinance Portal, Ministry of Housing and Urban Affairs |access-date=17 March 2026}}</ref> ২০২২-২৩ বিত্তীয় বৰ্ষত তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগমে মুঠ ₹৭১৩ কোটি (৮৬ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ) ৰাজহ সংগ্ৰহ আৰু মুঠ ₹৫৮৬ কোটি (৭১ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ) ব্যয়ৰ খতিয়ান দাঙি ধৰিছিল। এই মুঠ ৰাজহৰ প্ৰায় ২৩.৬% কৰ ৰাজহৰপৰা আহিছিল। আনহাতে, এই বিত্তীয় বৰ্ষত পৌৰ নিগমে অনুদান হিচাপে ₹৪৭৬ কোটি লাভ কৰিছিল। === আইন-শৃংখলা === তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ আৰক্ষী চহৰখনৰ প্ৰধান আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা। ইয়াৰ মুৰব্বী হৈছে এজন আৰক্ষী আয়ুক্ত।<ref name="poli">{{cite web |title=Governance of District Police, Thiruvananthapuram City |url=http://www.tvmcitypolice.gov.in/thiruvananthapuram-city-police/about-us/governance |website=District Police Office, Thiruvananthapuram City |publisher=State Police Computer Centre |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134455/http://www.tvmcitypolice.gov.in/thiruvananthapuram-city-police/about-us/governance |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125134455/http://www.tvmcitypolice.gov.in/thiruvananthapuram-city-police/about-us/governance |deadurl=yes }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ আৰক্ষী [[কেৰেলা আৰক্ষী]]ৰ এটা শাখা। ইয়াৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণ [[কেৰেলা গৃহ মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ হাতত থাকে। তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ আৰক্ষী হ’ল কেৰেলাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰক্ষী সংমণ্ডল। এই সংমণ্ডলটো চাৰিটা উপ-সংমণ্ডল কাৰ্যালয় আৰু ২৪খন আৰক্ষী থানাৰে গঠিত। ইয়াত অনুমোদিত আৰক্ষী কৰ্মীৰ সংখ্যা হৈছে ৩,৫০০ গৰাকী।<ref name="kerpol">{{cite web |title=Work study report on Police Department |url=https://www.kerala.gov.in/documents/10180/3328a672-d76d-4d76-b1aa-f407edaa3662 |format=PDF |publisher=Government of Kerala |access-date=24 January 2018 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230043540/https://kerala.gov.in//documents/10180/3328a672-d76d-4d76-b1aa-f407edaa3662 |url-status=dead |archivedate=30 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230043540/https://kerala.gov.in//documents/10180/3328a672-d76d-4d76-b1aa-f407edaa3662 |deadurl=yes }}</ref> পূজাপ্পুৰাত অৱস্থিত কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰখন হৈছে কেৰেলাৰ আটাইতকৈ পুৰণি কাৰাগাৰ। লগতে এইখন কেৰেলা কাৰাগাৰ আৰু সংশোধনমূলক সেৱাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়।<ref>{{cite web |title=Prisons Headquarters Poojappura |url=http://www.keralaprisons.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=74 |website=Kerala prisons and correctional services |publisher=Government of India, Ministry of Communications and Information Technology |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134533/http://www.keralaprisons.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=74 |url-status=dead }}</ref> === সামৰিক আৰু কূটনৈতিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]]ৰ [[দাক্ষিণাত্য বায়ু কমাণ্ড]] (Southern Air Command) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় এই চহৰখনত অৱস্থিত।<ref name="SAC">{{cite web |title=Southern Air Command Introduction |url=http://indianairforce.nic.in/show_command.php?pg_id=32&page_type=command&comm_id=5 |website=Official Home Page of Indian Air Force |publisher=Indian Air Force |access-date=24 January 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134636/http://indianairforce.nic.in/show_command.php?pg_id=32&page_type=command&comm_id=5 |archive-date=25 January 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Schoolchildren get a 'Command'ing view |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2018/jan/20/schoolchildren-get-a-commanding-view-1759300.html |access-date=24 January 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=20 January 2018}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমত ৰাজ্যিক সশস্ত্ৰ আৰক্ষীৰ দুটা বেটেলিয়ান আৰু [[কেন্দ্ৰীয় ৰিজাৰ্ভ আৰক্ষী বল]]ৰ (CRPF) এটা গোট আছে।<ref>{{cite web |title=Armed Police Head Quarter |url=http://www.keralapolice.org/wings/armed-police/armed-police-head-quarter |website=Kerala Police |publisher=State Police Computer Centre, SCRB, Thiruvananthapuram. |access-date=24 January 2018}}</ref> চি.আৰ.পি.এফ.ৰ এটা গ্ৰুপ হেডকুৱাৰ্টাৰ (GHQ) কাল্লিপুৰমত অৱস্থিত।<ref>{{cite news |last1=G |first1=Ananthakrishnan |title=CRPF religion head count |url=https://www.telegraphindia.com/1120722/jsp/frontpage/story_15758048.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20120725025842/http://www.telegraphindia.com/1120722/jsp/frontpage/story_15758048.jsp |url-status=dead |archive-date=25 July 2012 |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Telegraph |date=22 July 2012}}</ref> ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত [[কেন্দ্ৰীয় ঔদ্যোগিক নিৰাপত্তা বল]]ৰ (CISF) তিনিটা গোট আৰু [[সীমা সুৰক্ষা বল]]ৰ (BSF) ছেক্টৰ হেডকুৱাৰ্টাৰ (SHQ) আছে। তিৰুৱনন্তপুৰমৰ পানগোডত এটা ডাঙৰ সামৰিক ছাউনী আছে। ইয়াত [[ভাৰতীয় সেনা]]ৰ কেইটামান ৰেজিমেণ্ট নিয়োজিত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Up-close look at military weapons |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Up-close-look-at-military-weapons/article14574294.ece |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=17 August 2016}}</ref> চহৰখনত [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ এটা পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয় (Consulate) অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=UAE Consulate Thiruvananthapuram Kerala |url=http://uaeconsulate-kerala.com/demo/about-consulate.html |website=Consulate of United Arab Emirates |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125134447/http://uaeconsulate-kerala.com/demo/about-consulate.html |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125134447/http://uaeconsulate-kerala.com/demo/about-consulate.html |deadurl=yes }}</ref> লগতে [[মালদ্বীপ]]ৰ এটা পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয় ইয়াত আছে।<ref>{{cite web |title=Consulate of Maldives |url=https://www.consulateofmaldives.in/ |website=Consulate of Maldives in Thiruvananthapuram |publisher=Netindia |access-date=24 January 2018 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত [[শ্ৰী লংকা]], [[ৰাছিয়া]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ অবৈতনিক পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়সমূহ (Honorary Consulates) আছে।<ref>{{cite web |title=Honorary Consul of Sri Lanka |url=http://slhckerala.org/contactus.php |website=Consulate of Sri Lanka in Kerala |access-date=24 January 2018 |archive-date=25 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180125074607/http://slhckerala.org/contactus.php |url-status=dead |archivedate=25 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125074607/http://slhckerala.org/contactus.php |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=City needs special zone for diplomatic missions |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/City-needs-special-zone-for-diplomatic-missions/article16771608.ece |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=7 December 2016}}</ref> === জনোপযোগিতা সেৱা === কেৰেলা পানী কৰ্তৃপক্ষই চহৰখনত পানী যোগান ধৰে। এই পানীৰ উৎস হৈছে [[কাৰামানা নদী]]।<ref name="water">{{cite web |title=Thiruvananthapuram Water Supply |url=http://www.tvmcity.in/water-supply |website=Thiruvananthapuram Smart City |publisher=Municipal Corporation of Thiruvananthapuram |access-date=24 January 2018 |archive-date=7 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181007082049/http://www.tvmcity.in/water-supply |url-status=dead |archivedate=7 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181007082049/http://www.tvmcity.in/water-supply |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ বেছিভাগ পানী অৰুভিক্কাৰা আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ জলাশয়ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়। তাৰ পিছত অৰুভিক্কাৰা পাম্পিং ষ্টেচনত এই পানী শোধন আৰু বিশুদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Renovation on at KWA pumping stations |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/renovation-on-at-kwa-pumping-stations/article5829060.ece |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=25 March 2014}}</ref> ১৯৩৩ চনত কাৰ্যক্ষম হোৱা 'ৱেলিংটন ৱাটাৰ ৱৰ্কছ' ভাৰতৰ ভিতৰতে অন্যতম পুৰণি চহৰ পানী যোগান আঁচনি।<ref>{{cite news |title=Wellington Water Works an example of far-sightedness |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/lsquoWellington-Water-Works-an-example-of-far-sightednessrsquo/article16654463.ece |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=31 March 2010}}</ref> চহৰখনৰ লেতেৰা পানী মুত্তথৰা নলা-শোধন প্ৰকল্পত শোধন কৰা হয়। এই প্ৰকল্পটোৱে প্ৰতিদিনে ৩২ নিযুত লিটাৰ আৱৰ্জনা পানী নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite news |last1=B. Nair |first1=Rajesh |title=Sludge disposal poses a hurdle at Muttathara sewage treatment plant |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/sludge-disposal-poses-a-hurdle-at-muttathara-sewage-treatment-plant/article5078955.ece |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=31 August 2013}}</ref><ref>{{cite web |title=Waste water Management |url=http://www.tvmcity.in/waste-water-mgmt |website=Smartcity Thiruvananthapuram |publisher=C-DIT |access-date=24 January 2018 |archive-date=20 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180120160503/http://www.tvmcity.in/waste-water-mgmt |url-status=dead |archivedate=20 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180120160503/http://www.tvmcity.in/waste-water-mgmt |deadurl=yes }}</ref> নলা-নৰ্দমা ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে চহৰৰ এলেকাক সাতটা ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Sewerage Scheme (Thiruvananthapuram) Phase – I |url=https://infrastructureindia.gov.in/view-project?p_p_id=viewproject_WAR_Projectportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1&_viewproject_WAR_Projectportlet_jspPage=%2Fhtml%2Fviewproject%2Fview.jsp&_viewproject_WAR_Projectportlet_ppp=Government+Infrastructure+Projects+%28Traditional+Procurement%29&_viewproject_WAR_Projectportlet_projectId=15303&_viewproject_WAR_Projectportlet_currURL=%2Fprojects-list-by-sector%3Fp_p_id%3Dprojectlistbysector_WAR_Projectportlet%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_count%3D1%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_jspPage%3D%252Fhtml%252Fprojectlistbysector%252Fview.jsp%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_hdSubsectorList%3D%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_keywords%3D%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_advancedSearch%3Dfalse%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_andOperator%3Dtrue%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_orderByCol%3DprojectName%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_orderByType%3Dasc%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_resetCur%3Dfalse%26_projectlistbysector_WAR_Projectportlet_delta%3D75 |publisher=Department of Economic Affairs, Ministry of Finance, Government of India |access-date=24 January 2018}}</ref> চহৰখনত বিদ্যুৎ যোগান ধৰে কেৰেলা ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ ব’ৰ্ড চমুকেই কে.এছ.ই.বি.য়ে (KSEB)।<ref>{{cite news |title=KSEB commissions substation |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kseb-commissions-substation/articleshow/59745307.cms |access-date=24 January 2018 |newspaper=The Times of India |date=25 July 2015}}</ref> অগ্নি নিৰ্বাপক সেৱাসমূহ কেৰেলা অগ্নি নিৰ্বাপক আৰু উদ্ধাৰ সেৱাই পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite news |title=Trivandrum to get modern fire fighting equipment for faster aid |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/jul/22/trivandrum-to-get-modern-fire-fighting-equipment-for-faster-aid-1631875.html |access-date=24 January 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=22 July 2017}}</ref> ==অৰ্থনীতি== {{Panorama | image = File:Trivandrum City North Panorama.jpg | height = 230 | alt = চহৰখনৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশত থকা টেকন’ভেলীৰ এটা নৈশ দৃশ্য। | caption = <div style="text-align:center">চহৰখনৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশত থকা টেকন’ভেলীৰ এটা নৈশ দৃশ্য।</div> }} [[File:Thiruvananthapuram Infosys campus.JPG|thumb|ইনফোচিছ চৌহদৰ এটা অংশ। তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ এক অন্যতম প্ৰধান তথ্য প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ। ]] তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰখন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক স্থানত অৱস্থিত। ই সুয়েজৰপৰা ছিংগাপুৰ সংযোগী সুদূৰ প্ৰাচ্যৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় জাহাজ পথৰপৰা মাত্ৰ ১০ সাগৰীয় মাইল (১৯ কিলোমিটাৰ) নিলগত অৱস্থিত। ইয়াৰ ফলত চহৰখন বিশ্বৰ এক প্ৰধান সামুদ্ৰিক যাতায়াত পথৰ অতি ওচৰত পৰে। এই সুবিধাজনক অৱস্থিতিৰ লগতে নিৰ্ভৰযোগ্য বিদ্যুৎ যোগান, বিশুদ্ধ পানী আৰু দীঘলীয়া উপকূলৰ উপলব্ধতাই চহৰখনৰ ঔদ্যোগিক বিকাশ খৰতকীয়া কৰি তুলিছে। তিৰুৱনন্তপুৰমৰ অৰ্থনীতি মূলত [[তথ্য প্ৰযুক্তি]], শিক্ষা, বাগিছাভিত্তিক খেতি, মহাকাশ বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু [[পৰ্যটন]]ৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।<ref name="sceco">{{cite web |title=Thiruvananthapuram economy |url=http://www.tvmcity.in/economy |website=Smart City Thiruvananthapuram |publisher=C-DIT Government of Kerala |access-date=1 March 2018 |archive-date=11 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111221337/http://www.tvmcity.in/economy |url-status=dead |archivedate=11 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171111221337/http://www.tvmcity.in/economy |deadurl=yes }}</ref> কেৰেলা ৰাজ্যৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত (GDP) তিৰুৱনন্তপুৰম জিলাৰ অৱদান হৈছে ১০.৩১%।<ref name="ecrev">{{cite web |title=Kerala Economic Review |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/ad430667-ade5-4c62-8cb8-a89d27d396f1 |website=Government of Kerala |publisher=Kerala State Planning Board |access-date=1 March 2018 |archive-date=20 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200720141140/https://kerala.gov.in/documents/10180/ad430667-ade5-4c62-8cb8-a89d27d396f1 |url-status=dead |archivedate=20 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200720141140/https://kerala.gov.in/documents/10180/ad430667-ade5-4c62-8cb8-a89d27d396f1 |deadurl=yes }}</ref> ১৩.৮৩% অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ হাৰেৰে তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে কেৰেলাৰ আটাইতকৈ দ্ৰুতগতিত বিকাশশীল জিলা।<ref name="ecrev"/> গোলকীয় [[বিত্তীয় সেৱা]] প্ৰতিষ্ঠান [[মৰ্গান ষ্টেনলি]] (Morgan Stanley) ৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি তিৰুৱনন্তপুৰমে ভাৰতৰ শীৰ্ষ ১০খন সক্ৰিয় আৰু উপভোগী চহৰৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name="MorStan">{{cite web |title=AlphaWise City Vibrancy Index: A Guide to India's Urbanization |page=7 |url=http://xa.yimg.com/kq/groups/1090352/898699386/name/City_MS.pdf |publisher=Morgan Stanley |access-date=1 March 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111122084247/http://xa.yimg.com/kq/groups/1090352/898699386/name/City_MS.pdf |archive-date=22 November 2011 |archivedate=22 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111122084247/http://xa.yimg.com/kq/groups/1090352/898699386/name/City_MS.pdf |deadurl=yes }}</ref> কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলে চহৰখনৰ কৰ্মসংস্থাপনৰ এক বৃহৎ অংশ অধিকাৰ কৰি আছে।<ref name="ecrev"/> [[File:MSC IRINA TRIVANDRUM PORT HD.jpg|thumb|left|alt=খেজুৰ গছৰ মাজেৰে দেখা পোৱা এখন বৃহৎ কণ্টেইনাৰ জাহাজ|২০২৫ চনৰ জুন মাহত বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কণ্টেইনাৰ জাহাজ এম.এছ.চি. 'ইৰিনা' (MSC Irina) তিৰুৱনন্তপুৰমত উপস্থিত হয়। এই আগমনৰ জৰিয়তে জাহাজখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে দক্ষিণ এছিয়াৰ কোনো বন্দৰত প্ৰৱেশ কৰে]] তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ এক প্ৰধান মহাকাশ গৱেষণা কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ৰ (ISRO) আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু অগ্ৰণী কেন্দ্ৰ [[বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ]] (VSSC) অৱস্থিত।<ref name="vssc">{{cite web |title=Vikram Sarabhai Space Centre (VSSC) |url=https://www.isro.gov.in/about-isro/vikram-sarabhai-space-centre-vssc |website=Indian Space Research Organisation |publisher=Department of Space, Government of India |access-date=1 March 2018 |archive-date=2 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602202050/https://www.isro.gov.in/about-isro/vikram-sarabhai-space-centre-vssc |url-status=dead |archivedate=2 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190602202050/https://www.isro.gov.in/about-isro/vikram-sarabhai-space-centre-vssc |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি থুম্বা ইকুৱেটৰিয়েল ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ, লিকুইড প্ৰপালচন চিষ্টেমছ চেণ্টাৰ আৰু ইছৰ’ ইনাৰ্ছিয়েল চিষ্টেমছ ইউনিটৰ দৰে মহাকাশ গৱেষণাৰ সৈতে জড়িত চৰকাৰী কেন্দ্ৰসমূহ তিৰুৱনন্তপুৰমতে অৱস্থিত।<ref name="isrocen">{{cite web |title=ISRO Centres |url=https://www.isro.gov.in/about-isro/isro-centres |website=Indian Space Research Organisation |publisher=Department of Space, Government of India |access-date=1 March 2018 |archive-date=29 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180129043646/https://www.isro.gov.in/about-isro/isro-centres |url-status=dead |archivedate=29 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129043646/https://www.isro.gov.in/about-isro/isro-centres |deadurl=yes }}</ref> 'ব্ৰহ্মপুত্ৰ এৰ’স্পেচ তিৰুৱনন্তপুৰম লিমিটেড' হৈছে ভাৰতৰ অন্যতম আগশাৰীৰ মিছাইল একত্ৰীকৰণ (missile integration) আৰু প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদন গোট।<ref name="brahmos">{{cite news |last1=Chandran |first1=Cynthia |title=Central Industrial Security Force to take over BrahMos security |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/221217/central-industrial-security-force-to-take-over-brahmos-security.html |access-date=1 March 2018 |newspaper=Deccan Chronicle |date=22 December 2017}}</ref> চহৰখনৰ অন্যান্য উদ্যোগসমূহৰ ভিতৰত ট্ৰাভাংকোৰ টাইটানিয়াম প্ৰডাক্টছ, কেৰেলা অটোম’বাইলছ লিমিটেড, মিলমা (MILMA), ইংলিছ ইণ্ডিয়ান ক্লেইজ, কেলট্ৰন (Keltron), ত্ৰিবান্দ্ৰম ৰবাৰ ৱৰ্কছ আৰু এইচ.এল.এল. লাইফকেয়াৰ লিমিটেড অন্যতম। [[File:Lulumalltrivandrum.jpg|thumbnail|তিৰুৱনন্তপুৰমৰ এক ঘাইপথৰ দৃশ্য]] তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ এক অন্যতম প্ৰধান তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি সমৰ্থিত সেৱা (ITES) কেন্দ্ৰ। কেৰেলাৰ মুঠ ছফ্টৱেৰ ৰপ্তানিৰ প্ৰায় ৪০-৪৫% কেৱল এই চহৰখনেই যোগান ধৰে।<ref name="ecrev"/><ref name="stone">{{cite news |url=http://technopark.org/news?id=305 |work=Technopark |title=Kunhalikutty to lay foundation stone for Technopark tomorrow |date=24 February 2016 |archive-date=4 April 2023 |access-date=17 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404165537/https://www.technopark.org/news?id=305 |url-status=dead |archivedate=4 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404165537/https://www.technopark.org/news?id=305 |deadurl=yes }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমত অৰেকল কৰ্প’ৰেচন, নিছান, এইচ.চি.এল. টেক, একচেঞ্চাৰ, এলিয়াঞ্জ টেকন’লজী, এনভেষ্টনেট, টাটা কনচুলটেন্সী ছাৰ্ভিচেছ, ইনফোচিছ, ইউ.এছ.টি. গ্লোবেল, আৰ্নষ্ট এণ্ড ইয়ং, ফ্লাইটেক্সট, গাইডহাউচ, টাটা এলেক্সি, মেকিনছী এণ্ড কোম্পানী, আৰ.আৰ. ডনেলী আৰু কুৱেষ্ট গ্লোবেলৰ দৰে বিশ্বৰ প্ৰধান [[বহুৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানী|বহুৰাষ্ট্ৰীয়]] প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানসমূহ অৱস্থিত।<ref name="techcomp">{{cite web |title=Companies in Technopark |url=http://www.technopark.org/company-a-z-listing |website=Technopark |access-date=1 March 2018 |archive-date=27 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227035018/http://technopark.org/company-a-z-listing |url-status=dead |archivedate=27 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180227035018/http://technopark.org/company-a-z-listing |deadurl=yes }}</ref> সজোৱা মাটিকে ধৰি নিৰ্মিত এলেকাৰ (built-up area) হিচাপত তিৰুৱনন্তপুৰমৰ [[টেকন’পাৰ্ক, তিৰুৱনন্তপুৰম|টেকন’পাৰ্ক]] হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ তথ্য প্ৰযুক্তি উদ্যান।<ref name="techlarge">{{cite news |title=Technopark becomes largest IT park in the country |url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/ites/technopark-becomes-largest-it-park-in-the-country/articleshow/28958104.cms |access-date=1 March 2018 |work=Economic Times |date=17 January 2014}}</ref> প্ৰায় ৪০০টা কোম্পানীত ৫২,০০০ গৰাকী তথ্য প্ৰযুক্তি বৃত্তিধাৰী লোকেৰে ই কেৰেলাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সংস্থাপন ক্ষেত্ৰ।<ref name="ecrev" /><ref name="techcomp" /> অন্যান্য তথ্য প্ৰযুক্তি, সংবাদ মাধ্যম আৰু ঔদ্যোগিক চৌহদসমূহৰ ভিতৰত কিনফ্ৰা ফিল্ম এণ্ড ভিডিঅ’ পাৰ্ক, কিনফ্ৰা এপাৰেল পাৰ্ক, বি-হাব (B-HUB) আৰু চিত্ৰাঞ্জলি ফিল্ম কমপ্লেক্স অন্যতম।<ref name="kinfra">{{cite web |title=Kinfra Parks |url=http://kinfra.org/parks |website=Kerala Industrial Infrastructure Development Corporation |publisher=Government of Kerala |access-date=1 March 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Film city plan on fast track |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/film-city-plan-on-fast-track/article22526150.ece |access-date=1 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=26 January 2018}}</ref> আনহাতে চহৰখনৰ অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰযুক্তি, [[জৈৱ প্ৰযুক্তি]] আৰু ঔদ্যোগিক চৌহদসমূহৰ ভিতৰত টেকন’চিটি, বায়’ ৩৬০ লাইফ ছায়েন্সেছ পাৰ্ক আৰু ডিজিটেল ছায়েন্স পাৰ্ক অন্যতম। <ref>{{cite news |title=Boost for Life Sciences Park development |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/boost-for-life-sciences-park-development/article19988996.ece |access-date=1 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=6 November 2017}}</ref><ref>{{cite news |last1=S |first1=Unnikrishnan |title=Technopark: Riding smoothly into the future |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2018/feb/01/technopark-riding-smoothly-into-the-future-1766890.html |access-date=1 March 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=1 February 2018}}</ref> চহৰখনৰ অৰ্থনীতিত পৰ্যটন খণ্ডই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="Tourists Statistics 2007">{{cite report |work=Tourism Department, Kerala |url=http://www.keralatourism.org/tourismstatistics/Microsoft%20Word%20-%20Tourist_statistics_for_Internet.pdf |title=Tourism statistics 2007 |access-date=8 May 2008}}</ref><ref name=tour>{{cite news |last1=Radhakrishnan |first1=S Anil |title=Good news for tourism sector |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/good-news-for-tourism-sector/article22669673.ece |access-date=1 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=7 February 2018}}</ref><ref>{{Cite report |work=Kerala Tourism |url=http://www.keralatourism.org/destination-wise-foreign-2010.pdf |title=Destination wise foreign tourist visits |access-date=4 August 2016}}</ref> ইয়াত থকা বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আকৰ্ষণ যেনে— সাগৰীয় তীৰ, [[কেৰেলাৰ জলাশয়|জলাশয় বা কায়েল]] (backwaters), পাহাৰ আৰু বাগিছাসমূহে পৰ্যটকসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনৰ ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ইতিহাস, [[আয়ুৰ্বেদ]], চিকিৎসা পৰ্যটন (medical tourism) আৰু জ্ঞান কেন্দ্ৰসমূহেও বহুসংখ্যক পৰ্যটFormক আকৰ্ষিত কৰে।<ref name="trvtour">{{cite news |title=Brainstorming for sustainable tourism |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/sep/27/brainstorming-for-sustainable-tourism-1663732.html |access-date=1 March 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=27 September 2017}}</ref> ২০১৬-১৭ বৰ্ষত চহৰখনৰ মাটি-সম্পত্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয়, আন্তঃগাঁথনি আৰু খুচুৰা ব্যৱসায় খণ্ডত বিনিয়োগৰ অভূতপূৰ্ব উত্থান ঘটিছিল।<ref>{{cite news |last1=Saikiran |first1=KP |title=Realty sees a surge in Kerala |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/realty-sees-a-surge-in-kerala/articleshow/59950656.cms |access-date=1 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=7 August 2017}}</ref> === বন্দৰ-ভিত্তিক উন্নয়ন === তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে এখন বাণিজ্যিক বন্দৰ চহৰ। ইয়াত [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম]] নামৰ এটা গভীৰ সাগৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰান্স-শ্বিপমেণ্ট বন্দৰ থকাৰ বাবে প্ৰচুৰ বন্দৰ-ভিত্তিক আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি উঠিছে।<ref>{{cite web |title=Union Minister Shri Sarbananda Sonowal receives First Mother Ship at Vizhinjam - India's first deep water Container Transhipment Port |url=https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2032811 |website=Pib.gov.in|access-date=2025-05-20}}</ref> এই বন্দৰটো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জাহাজ চলাচল পথৰ একেবাৰে ওচৰত অৱস্থিত। ই অতি ব্যস্ত পাৰস্য উপসাগৰ–মালাক্কা জাহাজ পথৰপৰা মাত্ৰ {{convert|10|to|12|nmi|km}} সাগৰীয় মাইল নিলগত অৱস্থিত।<ref>{{cite news |title=Vallarpadam Port loses out to Colombo on smaller draft, higher charges |url=https://www.hellenicshippingnews.com/vallarpadam-port-loses-out-to-colombo-on-smaller-draft-higher-charges-2/ |publisher=Hellenic Shipping News |archive-date=2 March 2018 |access-date=1 March 2018 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead |archivedate=2 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180302050249/https://www.hellenicshippingnews.com/vallarpadam-port-loses-out-to-colombo-on-smaller-draft-higher-charges-2/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক গভীৰতা হৈছে {{Convert|18|to|20|m|ft}}। ইয়াৰ ফলত ইয়াত ডাঙৰ ডাঙৰ কণ্টেইনাৰ জাহাজসমূহ সহজে চাপিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=A Kerala Port with Adani. Why That's a Good Thing |url=https://www.ndtv.com/opinion/a-kerala-port-with-adani-why-thats-a-good-thing-780831 |publisher=NDTV}}</ref> ইয়াৰ বাৰ্থ বা ঘাটসমূহ ২৪,০০০ পৰ্যন্ত টি.ই.ইউ. (TEU - twenty-foot equivalent units) ক্ষমতাৰ জাহাজ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰাকৈ সাজি উলিওৱা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Sailing ahead |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/jun/01/sailing-ahead-1611400.html |publisher=The New Indian Express}}</ref> এই বন্দৰ-ভিত্তিক উন্নয়নে অঞ্চলটোত সামগ্ৰী পৰিবহণ, গুডামঘৰ, জাহাজ সেৱা, সহায়ক আন্তঃগাঁথনি, বাণিজ্য আৰু পৰিবহণ সংযোগ ব্যৱস্থাৰ সক্ৰিয়তা বৃদ্ধি কৰিছে। === ত্ৰিবান্দ্ৰম আউটাৰ ৰিং ৰোড === প্ৰস্তাৱিত তিৰুৱনন্তপুৰম বাহ্যিক বৃত্তপথ বা ত্ৰিবান্দ্ৰম আউটাৰ ৰিং ৰোড (ORR) চমুকেই বাহ্যিক এলেকা বিকাশ কৰিড’ৰ (OAGC) বুলিও জনা যায়। এইটো চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহৰ দীৰ্ঘম্যাদী অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ বাবে এক প্ৰধান আন্তঃগাঁথনিমূলক পদক্ষেপ। এই কৰিড’ৰটো [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম]] আৰু নাভাইকুলামৰ মাজত প্ৰায় ৭৮–৮০ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হ’ব। ইয়াক নিৰ্ধাৰিত অৰ্থনৈতিক মণ্ডলৰ সৈতে এটা ছয়লেনযুক্ত নিয়ন্ত্ৰিত-প্ৰৱেশ ঘাইপথ হিচাপে পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পৰ মহাপৰিকল্পনাই ৰাজধানী অঞ্চলৰ চাৰিওফালে এক সংহত বিনিয়োগ অঞ্চল গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে। ইয়াৰ ভিতৰত সামগ্ৰী পৰিবহণ, ঔদ্যোগিক বিকাশ, তথ্য প্ৰযুক্তি, স্বাস্থ্যসেৱা, স্বাস্থ্য পৰ্যটন, সাধাৰণ পৰ্যটন, শিক্ষা আৰু বাণিজ্যিক সেৱাৰ দৰে একাধিক বিশেষ ক্লাষ্টাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰিকৃত বিকাশৰ বাবে ভিঝিনজাম, কোভালাম, বেম্বায়াম, মংগলাপুৰম আৰু নেদুমাংগাদৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানসমূহক চিহ্নিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভিঝিনজামত এটা সামগ্ৰী পৰিবহণ কেন্দ্ৰ আৰু উপকূলীয় অঞ্চলত এটা স্বাস্থ্য তথা পৰ্যটন কেন্দ্ৰ গঢ়ি তোলা হ’ব। এই প্ৰকল্পটোৱে ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ, তথ্য প্ৰযুক্তি কৰিড’ৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নেটৱৰ্কৰ মাজত সংযোগ ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত বন্দৰ-ভিত্তিক ঔদ্যোগিক বিকাশ আৰু আঞ্চলিক অৰ্থনৈতিক সম্প্ৰসাৰণ সুচল হ’ব।<ref name="OAGC_CRDP">The Hindu (2020), "New unit to manage growth corridor project"</ref><ref name="OAGC_NEWS">The New Indian Express (2023), "Outer Area Growth Corridor: Eight economic clusters proposed in Thiruvananthapuram"</ref><ref name="OAGC_WIKI">Wikipedia: Outer Ring Road, Thiruvananthapuram</ref> == পৰ্যটন == [[File:Harverting lotus leafs.jpg|thumb|left|[[ভেল্লায়নী হ্ৰদ]]ৰপৰা পদুম পাত সংগ্ৰহ কৰাৰ এক দৃশ্য। ]] তিৰুৱনন্তপুৰম ভাৰতৰ এক অন্যতম প্ৰধান পৰ্যটন কেন্দ্ৰ।<ref name=tour/> চহৰখনৰ ওচৰত অৱস্থিত [[কোভালাম]] আৰু [[ভাৰকলা]] হৈছে অতি জনপ্ৰিয় সাগৰীয় তীৰ চহৰ (beach towns)।<ref>{{Cite news |title=5 best beach destinations in Kerala for sun, sand, and serenity |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/5-best-beach-destinations-in-kerala-for-sun-sand-and-serenity/photostory/112710340.cms?picid=112710457 |access-date=2025-03-10 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সাগৰীয় তীৰসমূহৰ ভিতৰত [[পুভাৰ]], [[শংখুমুগম সাগৰীয় তীৰ]], আজিমালা সাগৰীয় তীৰ, [[ভিঝিনজাম]] সাগৰীয় তীৰ আৰু ভেলী সাগৰীয় তীৰ অন্যতম। চহৰখনৰ আন আন দৰ্শনীয় স্থানসমূহ হৈছে [[অগস্ত্যমালা]] বৰ্ষাৰণ্য, [[নিয়াৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]], [[কাল্লাৰ]], ব্ৰেম’ৰ, [[পনমুডী]] পাহাৰ, পুভাৰ, [[আঞ্চুথেংগু]] জলাশয় (backwaters), ভাৰকলা ক্লিফ বা পাহাৰীয়া থিয় গড়া আৰু [[কাপ্পিল, তিৰুৱনন্তপুৰম|কাপ্পিল]]-[[এদভা]] হ্ৰদ। {{cn|date=June 2026}} চহৰখন ইয়াৰ অনন্য স্থাপত্যশৈলীৰ বাবেও জনাজাত। ইয়াত ব্ৰিটিছ আৰু দ্ৰাবিড় প্ৰভাৱযুক্ত [[কেৰেলাৰ স্থাপত্যশৈলী]] দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref>{{cite news |title=Timeless built heritage |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/timeless-built-heritage/article2094594.ece |access-date=28 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=11 June 2011}}</ref> [[নেপিয়াৰ সংগ্ৰহালয়]], [[তিৰুৱনন্তপুৰম চিৰিয়াখানা]], [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]], [[কুথিৰা মালিকা|কুথিৰা মালিকা ৰাজপ্ৰাসাদ]], কি্লিমানুৰ ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম গল্ফ ক্লাবৰ ঐতিহ্যবাহী ভৱন ইয়াৰ অন্যতম উদাহৰণ। {{cn|date=June 2026}} চহৰখনৰ প্ৰধান সংগ্ৰহালয়সমূহৰ ভিতৰত প্ৰিয়দৰ্শিনী [[তাৰাগৃহ]] সংলগ্ন হৈ থকা [[কেৰেলা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি সংগ্ৰহালয়]], [[নেপিয়াৰ সংগ্ৰহালয়]], [[কেৰেলা মাটি সংগ্ৰহালয়]] আৰু [[কয়িক্কাল ৰাজপ্ৰাসাদ|কয়িক্কাল ৰাজপ্ৰাসাদ সংগ্ৰহালয়]] অন্যতম। আনহাতে [[অগস্ত্যমালা জৈৱ-মণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চল]]ক [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) ৰ [[বিশ্ব জৈৱ-মণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ নেটৱৰ্ক]]ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Agasthyamala |url=http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/environment/ecological-sciences/biosphere-reserves/asia-and-the-pacific/india/agasthyamala/ |website=UNESCO |publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |access-date=28 March 2018}}</ref> == সংস্কৃতি == [[File:Napier_Museum_Thiruvananthapuran_DSW_New.jpg|thumb|left|১৮৫৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা [[নেপিয়াৰ সংগ্ৰহালয়]]ত প্ৰাচীন চিত্ৰকলা আৰু পুৰাতাত্ত্বিক সমলৰ এক বিশাল সংগ্ৰহ আছে]] সেউজীয়া প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বহুতো ৰাজহুৱা উদ্যানৰ উপস্থিতিৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰমক "ভাৰতৰ চিৰসেউজ চহৰ" বুলি জনা যায়।<ref>{{cite news |title=The Evergreen City of India |url=https://www.outlookindia.com/outlookmoney/invest/the-evergreen-city-of-india-1644 |access-date=20 January 2025 |agency=Outlook India |date=17 May 2017|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517191347/http://www.outlookindia.com/outlookmoney/invest/the-evergreen-city-of-india-1644/ |archive-date=17 May 2017}}</ref> পূৰ্বৰ শাসকসকলে শিল্প, স্থাপত্য আৰু উদাৰ নীতিৰ বিকাশ সাধন কৰাৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰম ঐতিহাসিকভাৱে [[দক্ষিণ ভাৰত]]ৰ এক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ আছিল। ইয়াৰ প্ৰমাণস্বৰূপে মহাৰাজ [[স্বাতী তিৰুনাল]] আৰু [[ৰাজা ৰবি বাৰ্মা]]ৰ দৰে প্ৰখ্যাত শিল্পীসকল এই চহৰৰ আছিল।<ref>{{cite news |title=The Monarch musician |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/music/the-monarch-musician/article5504087.ece |access-date=7 December 2017 |newspaper=The Hindu |date=27 December 2013}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Raja Ravi Varma: The father of Modern Indian Art |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/raja-ravi-varma-320621-2016-04-29 |access-date=7 December 2017 |magazine=India Today |date=28 April 2017 |archive-date=13 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171213185912/http://indiatoday.intoday.in/education/story/raja-ravi-varma/1/654640.html |url-status=live }}</ref> চহৰখনত [[নাৰায়ণ গুৰু|শ্ৰী নাৰায়ণ গুৰু]], চট্টম্পী স্বামীকাল, আয়্যানকালী, বাক্কম মৌলৱী আৰু চি. ভি. ৰমন পিল্লাইৰ দৰে বিশিষ্ট সমাজ সংস্কাৰকসকলেও জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=India |first1=Office of the Registrar General |last2=Narayanan |first2=Krishnaswamy |title=Census of India, 1971: Series 9: Kerala, Part 6, Issue 1 |year=1973 |publisher=Manager of Publications – India |location=University of Michigan |page=21 |url=https://books.google.com/books?id=k8EXAAAAMAAJ}}</ref> মালায়ালম সাহিত্যৰ তিনিগৰাকী প্ৰধান কবিৰ ভিতৰত দুগৰাকী ক্ৰমে [[উলূৰ এছ পৰমেশ্বৰ আয়াৰ]] আৰু [[কুমাৰন আছান]] তিৰুৱনন্তপুৰমৰ আছিল।<ref>{{cite web |title=Ulloor S. Parameswara Iyer |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/Profiles/Ulloor/Html/Ulloorgraphy.htm |website=Kerala Sahitya Akademi website |publisher=Kerala Sahitya Akademi |access-date=7 December 2017 |language=ml}}</ref><ref>{{cite book |title=Talk of the Town |publisher=Penguin Books India, 2008 |isbn=9780143330134 |page=130 |url=https://books.google.com/books?id=Az1XFhjzmUwC |year=2008}}</ref> চহৰখনত প্ৰতি বছৰে 'কোভালাম সাহিত্য উৎসৱ'ৰ দৰে বাৰ্ষিক সাহিত্য উৎসৱসমূহ অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite web |title=Thiruvananthapuram Hosts Kovalam Literary Fest |url=https://www.keralatourism.org/news/kovalam-literary-fest/1869 |website=Kerala Tourism |access-date=12 December 2017}}</ref> ১৮২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি ৰাজহুৱা পুথিভঁৰাল [[কেৰেলা ৰাজ্যিক কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল]], তিৰুৱনন্তপুৰম পৌৰ নিগম কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল আৰু [[केৰেলা বিশ্ববিদ্যালয় পুথিভঁৰাল]]ৰ দৰে চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহে সাহিত্যিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰি আহিছে।<ref>{{cite news |last1=Keralalibrary |title=Kerala's 188 Years Old Library Is All Set To Become Blind-Friendly |url=https://www.outlookindia.com/website/story/keralas-188-years-old-library-is-all-set-to-become-blind-friendly/302184 |access-date=12 December 2017 |publisher=Outlook Web Bureau |date=25 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Department of Library and Information Science |url=https://www.keralauniversity.ac.in/dept/deptHome.php?deptID=105 |publisher=Kerala University |access-date=12 December 2017}}</ref> ট্ৰাভাংকোৰৰ মহাৰাজ স্বাতী তিৰুনালৰ দিনৰেপৰা তিৰুৱনন্তপুৰম [[ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী সংগীত]]ৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name="classicalmusictvm">{{cite news |last1=S. Nair |first1=Achuthsankar |title=Music and Thiruvananthapuram |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/society/the-capital-city-as-a-hub-of-classical-music/article7761426.ece |access-date=12 December 2017 |newspaper=The Hindu |date=14 October 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=K |first1=Radhakrishnan |title=My Odyssey: Memoirs of the Man behind the Mangalyaan Mission |date=23 November 2016 |publisher=Penguin UK |isbn=9789385990380 |url=https://books.google.com/books?id=WxtwDQAAQBAJ}}</ref> চহৰখনত দক্ষিণ ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি উৎসৱ নৱৰাত্ৰী সংগীত উৎসৱ, স্বাতী সংগীতোৎসৱ, সূৰ্য সংগীত উৎসৱ আৰু নীলকণ্ঠ শিৱন সংগীত উৎসৱ আদি বহুতো সংগীত উৎসৱ বিভিন্ন সাংস্কৃতিক গোটে আয়োজন কৰে।<ref name="classicalmusictvm" /> ১১১ দিন ধৰি চলা [[সূৰ্য উৎসৱ]] (Soorya Festival) হৈছে [[কেৰেলা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কলা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান।<ref name="sooryafest">{{cite news |title=Soorya festival set to begin today |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Soorya-festival-set-to-begin-today/article14991116.ece |access-date=12 December 2017 |newspaper=The Hindu |date=1 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=111-day Surya festival begins today |url=https://indiatimes.com |access-date=12 December 2017 |newspaper=The Times of India |date=20 September 2017}}</ref> এই উৎসৱত চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ, নাট্য উৎসৱ, নৃত্য, সংগীত, চিত্ৰকলা আৰু ফটোগ্ৰাফী প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref name="sooryafest" /> [[File:Iffk 2011 DSCN4617-crop.jpg|thumb|right|কেৰালী থিয়েটাৰ কমপ্লেক্সত ২০১১ চনৰ ১৬সংখ্যক কেৰেলা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱৰ ব্যেনাৰ]] মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ আৰম্ভণি তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰৰপৰাই হৈছিল। জে. চি. ডেনিয়েলৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত প্ৰথমখন মালায়ালম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি [[বিগথকুমাৰন]] তিৰুৱনন্তপুৰমতে মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Srivastava |first1=Manoj |title=Wide Angle: History of Indian Cinema |date=2017 |publisher=Notion Press |isbn=9781946280480 |pages=130 |url=https://books.google.com/books?id=18pBDwAAQBAJ}}</ref> জে. চি. ডেনিয়েলক মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ পিতৃপুৰুষ বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ ১৯২৬ চনত তিৰুৱনন্তপুৰমত কেৰেলাৰ প্ৰথমটো চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ’ 'ট্ৰাভাংকোৰ নেচনেল পিকচাৰ্ছ' স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.cinemaofmalayalam.net/jcdaniel.html |title=J C Daniel |access-date=23 April 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090606225929/http://www.cinemaofmalayalam.net/jcdaniel.html |archive-date=6 June 2009}}</ref><ref>{{cite book |last1=Oommen |first1=M. A. |last2=Varkey Joseph |first2=Kumbattu |title=Economics of Indian Cinema |date=1991 |publisher=Oxford & IBH Publishing Company |location=University of California |isbn=978-81-204-0575-2 |page=30 |url=https://books.google.com/books?id=U-BkAAAAMAAJ}}</ref> প্ৰতি বছৰে ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা [[কেৰেলা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ]] (IFFK) দৰ্শকৰ অংশগ্ৰহণৰফালৰপৰা এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ।<ref>{{cite web |url=http://entecity.com/news/festivals-in-trivandrum/ |title=11 Festivals You Will Find Only in Trivandrum! |author=Amal |date=18 February 2016 |work=EnteCity.com |access-date=21 February 2017 |archive-date=14 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314185511/http://entecity.com/news/festivals-in-trivandrum/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Cheerath |first1=Bhawani |title=IFFK 2017: A celebration of cinema from across the globe |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/iffk-2017-a-cinematic-extravaganza/article21288507.ece |access-date=15 December 2017 |newspaper=The Hindu |date=7 December 2017}}</ref> বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ উৎসৱৰ উপৰি, [[চলচ্চিত্ৰ প্ৰমাণীকৰণৰ কেন্দ্ৰীয় ব’ৰ্ড]] (CBFC) ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ৰ উপস্থিতি, উমা ষ্টুডিঅ’, [[চিত্ৰাঞ্জলি ষ্টুডিঅ’]], মেৰীলেণ্ড ষ্টুডিঅ’, [[কিনফ্ৰা ফিল্ম এণ্ড ভিডিঅ’ পাৰ্ক]] আৰু বিস্ময়াজ মেক্সৰ দৰে বহুতো চিনেমা ষ্টুডিঅ’ তথা প্ৰযোজনা সুবিধাই তিৰুৱনন্তপুৰমক চলচ্চিত্ৰৰ এক অন্যতম কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে।<ref>{{cite news |title=The Capital of cinema |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/the-capital-of-cinema/article5401273.ece |access-date=29 November 2017 |newspaper=The Hindu |publisher=Baiju Chandran |date=28 November 2013}}</ref><ref>{{cite news |title=A week-long theatre extravaganza in Kerala capital |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/sep/21/a-week-long-theatre-extravaganza-in-kerala-capital-1660772.html |access-date=15 December 2017 |newspaper=The Indian Express |date=22 September 2017}}</ref> বিখ্যাত [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]]ৰ উপৰি, চহৰখনৰ স্থাপত্যশিল্পক [[নেপিয়াৰ সংগ্ৰহালয়]] আৰু ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি চিৰিয়াখানা [[তিৰুৱনন্তপুৰম চিৰিয়াখানা]]ই সমৃদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Zoological Garden, Thiruvananthapuram |url=http://keralaculture.org/thiruvananthapuram-zoo/542 |website=Kerala Culture |publisher=Department of Cultural Affairs, Government of Kerala |access-date=22 January 2018 |archive-date=23 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123072557/http://keralaculture.org/thiruvananthapuram-zoo/542 |url-status=dead |archivedate=23 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180123072557/http://keralaculture.org/thiruvananthapuram-zoo/542 |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনৰ অন্যান্য স্থাপত্য কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ভিতৰত [[কুথিৰา মালিকা|কুথিৰา মালিকা ৰাজপ্ৰাসাদ]], [[কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদ]], [[আত্তুকাল ভগৱতী মন্দিৰ]], [[বীমাপল্লী|বীমাপল্লী মছজিদ]], [[কন্নমাৰা বজাৰ]], আৰু মেটাৰ মেম’ৰিয়েল চাৰ্চ অন্যতম। তিৰুৱনন্তপুৰম প্ৰখ্যাত স্থপতি [[লৰী বেকাৰ]]ৰ স্থাপত্যশৈলীৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ আছিল।<ref>{{cite web |title=A film on the life and work of Laurie Baker |url=https://www.architecturaldigest.in/content/film-life-work-laurie-baker/ |website=Architectural Digest |date=26 January 2017 |access-date=29 November 2017}}</ref> [[File:Attukal pongala1.JPG|thumb|[[আত্তুকাল পংগালা]] উৎসৱত সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ বেছি মহিলাৰ সমাৱেশ ঘটে]] প্ৰধান উৎসৱ [[ওনাম]], [[বিষু]], [[দীপাৱলী]], আৰু [[নৱৰাত্ৰী]]ৰ লগতে খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম ধৰ্মীয় উৎসৱ যেনে— [[বৰদিন]], [[ঈদুল ফিতৰ]], বক্ৰীদ আৰু মিলাদ-উন-নবীৰ সমান্তৰালভাৱে চহৰখনৰ বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোকে কেইবাটাও স্থানীয় উৎসৱো উদ্‌যাপন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আত্তুকাল পোংগল]],<ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Aswin J |title=Review meeting of arrangements for Attukal pongala held |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/review-meeting-of-arrangements-for-attukal-pongala-held/articleshow/62543741.cms |access-date=22 January 2018 |newspaper=The Times of India |date=17 January 2018}}</ref> [[বীমাপল্লী|বীমাপল্লী উৰুছ]],<ref>{{cite news |title=All set for beemapally uroos |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/feb/20/all-set-for-beemapally-uroos-1572772.html |access-date=22 January 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=20 February 2017}}</ref> ভেট্টুকাঁড় গীৰ্জা উৎসৱ,<ref>{{cite news |title=Vettucaud church festival from Friday |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/vettucaud-church-festival-from-friday/article7863783.ece |access-date=22 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=10 November 2015}}</ref> পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰৰ [[আৰাট্টু]] আৰু লক্ষদ্বীপা উৎসৱ অন্যতম।<ref>{{cite news |last1=Ajai Prasanna |first1=Laxmi |title=Sree Padmanabha Swamy temple fest begins |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Sree-Padmanabha-Swamy-temple-fest-begins/articleshow/26096472.cms |access-date=22 January 2018 |newspaper=The Times of India |date=20 November 2013}}</ref> অনাম উৎসৱৰ সময়ত ৰাজ্য চৰকাৰে চহৰখনত এসপ্তাহ ধৰি বিভিন্ন সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী ৰূপায়িত কৰে।<ref>{{cite news |title=Onam celebration from Sept.12 |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Onam-celebration-from-Sept.12/article14620306.ece |access-date=22 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=22 September 2016}}</ref> আত্তুকাল পোংগল উৎসৱে সমগ্ৰ ভাৰত তথা বিদেশৰ লাখ লাখ মহিলা ভক্তক আকৰ্ষিত কৰে। এইটো বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ মহিলা সমাৱেশ উৎসৱ।<ref name="atkp1">{{cite web |title=Largest gathering of women |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-annual-gathering-of-women/ |website=Guinness World Records |access-date=29 November 2017}}</ref><ref name="atkp2">{{cite news |last1=Mary Koshy |first1=Sneha |last2=Fernandes |first2=Janaki |title=In Kerala, a festival that marks the world's largest gathering of women |url=https://www.ndtv.com/south/in-kerala-a-festival-that-marks-the-worlds-largest-gathering-of-women-514543 |access-date=22 January 2018 |date=26 February 2013}}</ref> জাৰ্মানীৰ গ্যোটে-জেণ্ট্ৰাম (Goethe-Zentrum), ফ্ৰান্সৰ এলায়েন্স ফ্ৰাঞ্চাইছ (Alliance Française) আৰু ৰাছিয়াৰ গৰ্কী ভৱন কেন্দ্ৰই গোটেই বছৰজুৰি বিভিন্ন কাৰ্যসূচী তথা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰে।<ref>{{cite news |title=FILCA int'l film fest from Friday |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/filca-intl-film-fest-from-friday/articleshow/61730445.cms |access-date=29 November 2017 |newspaper=The Times of India}}</ref><ref>{{cite news |title=Twice the fun |url=http://www.thehindu.com/entertainment/music/french-bands-colt-silvers-and-last-train-come-to-town/article21076113.ece |access-date=29 November 2017 |newspaper=The Hindu |date=29 November 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=Water Princess' to bring awareness on water conservation |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/nov/26/water-princess-to-bring-awareness-on-water-conservation-1711822.html |access-date=22 January 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=26 November 2017}}</ref> === ফেশ্বন === বয়ন শিল্পৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে তিৰুৱনন্তপুৰমৰ এক দীৰ্ঘদিনীয়া সম্পৰ্ক আছে। বিশেষকৈ [[বালাৰামাপুৰম হস্ততাঁত]] উদ্যোগৰ বাবে চহৰখন বিখ্যাত। কাছাভু (সোণালী জৰীৰ পাৰি) থকা কপাহী কাপোৰৰ বাবে পৰিচিত এই অঞ্চলটোৰ বয়ন পদ্ধতি অষ্টাদশ শতিকাৰপৰা বৰ্তমানলৈকে অপৰিৱৰ্তিত হৈ আছে।<ref>{{cite news |last=Nair |first=N.J. |url=http://www.hindu.com/2004/09/08/stories/2004090814080300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041018085424/http://www.hindu.com/2004/09/08/stories/2004090814080300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-10-18 |title=Balaramapuram handlooms set for comeback |access-date=2006-08-19 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=8 September 2004 |archivedate=2004-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20041018085424/http://www.hindu.com/2004/09/08/stories/2004090814080300.htm |deadurl=yes }}</ref> এই হাতেৰে বোৱা কাপোৰসমূহ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাকৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰদৰ্শনীকে ধৰি সমসাময়িক ফেশ্বন সংগ্ৰহসমূহৰ এক অন্যতম আকৰ্ষণ হৈ আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ihttkerala.org/history.html |title=History of Handlooms |publisher=Institute of Handloom and Textile Technology |access-date=2006-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060715044415/http://ihttkerala.org/history.html |archive-date=15 July 2006 |url-status=dead |archivedate=2006-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060715044415/http://ihttkerala.org/history.html |deadurl=yes }}</ref> আধুনিক ফেশ্বনৰ ক্ষেত্ৰতো চহৰখনে বিশেষ স্থান দখল কৰিছে। চহৰখনত থকা লুলু মল আৰু মল অৱ ট্ৰাভাংকোৰৰ দৰে বজাৰ সমলয় বা শ্বপিং মলে দেশী-বিদেশী বহু জনপ্ৰিয় পোছাক ব্ৰেণ্ডক স্থান দিছে। ই চহৰখনৰ পোছাক আৰু জীৱন-শৈলীত সাম্প্ৰতিক গোলকীয় প্ৰৱণতাৰ প্ৰতিফলন ঘটাইছে। === আয়ুৰ্বেদ === কেৰেলাত আয়ুৰ্বেদৰ বিকাশ আৰু পৃষ্ঠপোষকতাৰ ক্ষেত্ৰত তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ (থিৰুভিথামকুৰ) ৰাজ্যই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ শাসকসকলে সংস্কৃত পাণ্ডিত্য, মন্দিৰ-কেন্দ্ৰিক চিকিৎসা পৰম্পৰা, আয়ুৰ্বেদ কলেজ আৰু বংশানুক্ৰমিক চিকিৎসক পৰিয়ালসমূহলৈ সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। ই ধ্ৰুপদী কেৰেলা আয়ুৰ্বেদৰ সংৰক্ষণত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান যোগাইছিল। কেৰেলাৰ অষ্টবৈদ্য ঐতিহ্যৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰাগত আয়ুৰ্বেদিক বংশসমূহৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ মালাপ্পুৰম জিলাৰ পুলামানথোল মুছ পৰিয়াল অন্যতম। এই পৰিয়ালটো [[অষ্টবৈদ্য]] পৰম্পৰাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এইটো হৈছে আয়ুৰ্বেদৰ আটাইকেইটা আঠটা শাখাতে পাৰদৰ্শিতাৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ চিকিৎসক পৰিয়ালৰ এটা বংশানুক্ৰমিক গোট। ঐতিহাসিক পৰম্পৰা আৰু আঞ্চলিক বিৱৰণ অনুসৰি, দেশীয় ৰাজ্যৰ সময়ছোৱাত পুলামানথোল মুছ বংশৰ চিকিৎসকসকলে পৰামৰ্শ আৰু চিকিৎসা পদ্ধতিৰ জৰিয়তে ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজপৰিয়াল আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ সদস্যসকলৰ সৈতে সম্পৰ্ক বজায় ৰাখিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ শাসকসকলৰ অধীনত আয়ুৰ্বেদৰ প্ৰতি থকা ব্যাপক ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাই কেৰেলাৰ কেইবাটাও পৰম্পৰাগত চিকিৎসক পৰিয়ালৰ প্ৰতিপত্তি বৃদ্ধিত অৱদান যোগাইছিল। পুলামানথোল মুছ পৰম্পৰাটো বাগভটৰদ্বাৰা ৰচিত আয়ুৰ্বেদৰ অন্যতম মূল গ্ৰন্থ 'অষ্টাংগ হৃদয়ম'ৰ অধ্যয়ন আৰু ক্লিনিকেল প্ৰয়োগৰ সৈতে জড়িত। আঞ্চলিক পৰম্পৰাসমূহে পুলামানথোল অঞ্চলটোক কেৰেলাৰ দীৰ্ঘদিনীয়া আয়ুৰ্বেদিক আৰু সংস্কৃত পাণ্ডিত্যৰ ঐতিহ্যৰ সৈতেও সংযোগ কৰে। এই বংশৰ সৈতে জড়িত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত পুলামানথোল মুছ আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসালয় আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত চিকিৎসা কেন্দ্ৰসমূহ অন্যতম। এই কেন্দ্ৰসমূহ পঞ্চকৰ্ম, স্নায়ৱিক পুনৰ্সংস্থাপন (neurological rehabilitation), পেশী আৰু হাড়ৰ বিকাৰ (musculoskeletal disorders) আৰু বংশগত ৰোগৰ ব্যৱস্থাপনাত নিয়োজিত হৈ আছে।<ref>{{Cite web |url=https://pulamantholemoosshospital.com/ |title=Pulamanthole Mooss Ayurveda Hospital |website=Pulamanthole Mooss Ayurveda Hospital}}</ref> এই বংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা চিকিৎসকসকলৰ ভিতৰত অষ্টবৈদ্যন পুলামানথোল শংকৰণ মুছ, অষ্টবৈদ্যন শ্ৰী ৰমন মুছ, অষ্টবৈদ্যন আৰ্যন নাৰায়ণন মুছ আৰু অষ্টবৈদ্যন জয়শংকৰণ মুছ অন্যতম।<ref>{{Cite web |url=https://malappuram.medimall.in/department/view/25 |title=Complete Ayurvedic Unit – Medimall |website=Medimall}}</ref> এই পৰম্পৰাটোৱে পুলামানথোলত থকা শ্ৰী ৰুদ্ৰ ধন্বন্তৰী মন্দিৰৰ সৈতে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক সম্পৰ্ক বজায় ৰাখিছে। এই মন্দিৰটো ভগৱান ধন্বন্তৰীৰ প্ৰতি উছৰ্গিত, যাক হিন্দু পৰম্পৰাত আয়ুৰ্বেদ আৰু আৰোগ্যৰ দেৱতা বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা 'সৰ্ব ৰোগ শমন পূজা' আদি ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিসমূহ ৰোগৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ কৰা প্ৰাৰ্থনাৰ সৈতে জড়িত আৰু ইয়াত বিভিন্ন অঞ্চলৰ ভক্তসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে। কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ চেম্বাই বৈদ্যনাথ ভাগৱতৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কৰ বাবে পুলামানথোল মুছ পৰম্পৰাই কেৰেলাৰ সাংস্কৃতিক ইতিহাসত ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। জানিব পৰা মতে, কণ্ঠনলীৰ ৰোগত ভোগাৰ পিছত তেওঁ এই পৰম্পৰাৰ অধীনত আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিছিল। বৰ্তমান সময়ত, পুলামানথোল মুছ বংশৰ সৈতে জড়িত প্ৰতিষ্ঠানসমূহে তেওঁলোকৰ কাৰ্যাৱলী সুলভ কৰিবলৈ দাতব্য স্বাস্থ্যসেৱা আৰু সামাজিক কল্যাণমূলক পদক্ষেপ হাতত লৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থনৈতিকভাৱে পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বাবে আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা আৰু সহায়তা সহজলভ্য কৰাৰ উদ্দেশ্যে আৰম্ভ কৰা 'আয়ুৰ্বেদ থানাল' অন্যতম। == খাদ্যভাস == তিৰুৱনন্তপুৰমৰ খাদ্যভাসে ইয়াৰ ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক পটভূমিৰদ্বাৰা গঢ়ি উঠা স্থানীয় পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজকীয় পাকঘৰৰ প্ৰভাৱ,<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/A-royal-Onam-to-remember/article14630763.ece | title=Onam in the royal household of erstwhile Travancore | work=The Hindu | date=9 September 2016 }}</ref> উপকূলীয় বাণিজ্য আৰু ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্য অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ খাদ্য-সংস্কৃতিত বিভিন্ন ধৰণৰ নিৰামিষ আৰু আমিষ ব্যঞ্জন পোৱা যায়। বেছিভাগ আহাৰতে ভাত, নাৰিকল আৰু মচলা প্ৰধান উপাদান। * '''[[ত্ৰিবান্দ্ৰম সাধ্যা]]''': কলপাতত পৰিৱেশন কৰা এক পৰম্পৰাগত নিৰামিষ আহাৰ। বিশেষকৈ [[অনাম]] আৰু [[বিষু]] উৎসৱৰ সময়ত ই অপৰিহাৰ্য। ইয়াত সাধাৰণতে ''[[সাম্বাৰ]]'', কালান, ''[[অভিয়াল]]'', ওলান, ''[[পাচাদী]]'' আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ ''[[পায়সম]]'' তথা বোলী অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।<ref>{{cite news |title=Sadya Trip: Thiruvananthapuram to Kasaragod |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2022/Sep/03/sadya-trip-thiruvananthapuram-to-kasaragod-2494227.html |newspaper=The New Indian Express |date=3 September 2022 |access-date=2025-06-15}}</ref> * '''[[ত্ৰিবান্দ্ৰম বোলী]]''': ইয়াক পূৰণ পোলী বুলিও জনা যায়। দালি আৰু ময়দাৰে তৈয়াৰী এইখন এবিধ পৰম্পৰাগত মিঠা খাদ্য। প্ৰায়ে ইয়াক পায়সমৰ দৰে ডেজাৰ্টৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়। * '''কেথেল চিকেন ফ্ৰাই''': ১৯৪০ চনৰেপৰা প্ৰচলিত এইবিধ এক বিশেষভাৱে ভজা কুকুৰা মাংসৰ ব্যঞ্জন। ইয়াক সৰু চিলনীয়া চাপাতী আৰু পিঁয়াজৰ চালাডৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=The next fried chicken craze |url=https://www.bbc.com/travel/article/20220803-the-next-fried-chicken-craze |newspaper=BBC Travel |access-date=2025-06-15}}</ref> * '''ভিঝিনজাম চিকেন ফ্ৰাই''': চহৰখনৰ ভিঝিনজাম অঞ্চলৰ এবিধ বিখ্যাত কুকুৰা মাংসৰ ব্যঞ্জন। থলুৱা মচলা আৰু বিশেষ ৰন্ধন শৈলী ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্য।<ref>{{cite news |title=Vizhinjam in Thiruvananthapuram is seafood hub |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/vizhinjam-in-thiruvananthapuram-is-seafood-hub/article66327846.ece |newspaper=The Hindu |date=1 December 2022 |access-date=2025-06-15}}</ref> * '''ট্ৰাভাংকোৰ বিৰিয়ানী''': এইবিধ ভাত-ভিত্তিক এক সোৱাদযুক্ত ব্যঞ্জন। ইয়াত মোগলাই ৰন্ধনশৈলীৰ সৈতে আঞ্চলিক উপাদানসমূহৰ সংমিশ্ৰণ ঘটোৱা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Watch: How is the long-grained Travancore Biryani prepared? |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/watch-how-is-the-long-grained-travancore-biryani-prepared/article67079750.ece |newspaper=The Hindu |date=10 July 2023 |access-date=2025-06-15}}</ref> * '''ট্ৰাভাংকোৰ প্ৰণছ কাৰী''': এইবিধ কোমল আৰু সন্তুলিত সোৱাদৰ এক মিছামাছৰ ব্যঞ্জন। ইয়াত নাৰিকলৰ গাখীৰ, [[তেতেলী]], জালুক আৰু নৰসিংহ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই অন্যান্য সাগৰীয় মাছৰ আঞ্জাতকৈ কম জ্বলা হয়। থলুৱা সতেজ উপাদানে ইয়াক এক সুকীয়া সোৱাদ প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite video |title=Poovar Shipyard Trivandrum |url=https://www.youtube.com/watch?v=qwngbhzb8_E |website=YouTube |publisher=Poovar Official |date=15 June 2025 |access-date=19 June 2025}}</ref> * '''ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ শিমলু আলুৰ ব্যঞ্জন''': ট্ৰাভাংকোৰৰ মহাৰাজ আইল্যম তিৰুনাল ৰামা বাৰ্মাৰ শাসনকালত (১৮৬০–১৮৮০) ভাৰতৰ ভিতৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰমত শিমলু আলুৰ প্ৰচলন কৰা হৈছিল। খাদ্য সংকট দূৰ কৰিবলৈ আৰু কৃষিখণ্ড মজপুত কৰিবলৈ তেওঁ এই পদক্ষেপ লৈছিল। ইয়াৰপৰা তৈয়াৰী জনপ্ৰিয় ব্যঞ্জনসমূহৰ ভিতৰত কাপ্পা পুঝুক্কু, কাপ্পা বেভিচাথু, কাপ্পা মীন কাৰী, কাপ্পা ইৰাচী (কাপ্পা বিৰিয়ানী), কাপ্পা উলৰ্থীয়াথু, চেন্দা কাপ্পা, উলী চামমাণ্টীৰ সৈতে কাপ্পা আৰু শিমলু আলুৰ চিপচ অন্যতম।<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/how-tapioca-came-to-travancore/article28181288.ece | title=How tapioca came to Travancore | work=The Hindu | date=27 June 2019 | last1=Nagarajan | first1=Saraswathy }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমৰ বাটৰ কাষৰ খাদ্য বা ষ্ট্ৰীট ফুডৰ ভিতৰত মাছৰ আঞ্জাৰ সৈতে কাপ্পা (শিমলু আলু), পৰিপ্পু ৱাডা, কলৰ চিপচ আৰু উন্নিয়াপ্পম অন্যতম। চহৰখনত সৰু সৰু ভোজনালয় আৰু বাটৰ কাষৰ বিক্ৰেতাৰ বহুল প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ মানুহৰ সাধাৰণ খাদ্য হ’ল [[কেৰেলাৰ ৰন্ধনশৈলী|কেৰেলাৰ পৰম্পৰাগত ৰন্ধনশৈলী]]। ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে নাৰিকল আৰু মচলা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অন্যান্য [[দক্ষিণ ভাৰতীয় সংস্কৃতি#খাদ্য|দক্ষিণ ভাৰতীয়]] ব্যঞ্জনৰ লগতে [[চীনা ৰন্ধনশৈলী|চীনা]] আৰু [[ভাৰতীয় ৰন্ধনশৈলী|উত্তৰ ভাৰতীয়]] খাদ্যও ইয়াত অতি জনপ্ৰিয়।<ref>{{cite news |last1=UR |first1=Arya |title=Authentic Kerala cuisine and ayurvedic massage bowl over Ind and NZ teams |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/authentic-kerala-cuisine-and-ayurvedic-massage-bowl-over-ind-and-nz-teams/articleshow/61532997.cms |access-date=22 January 2018 |work=The Times of India |date=7 November 2017}}</ref> বৰ্তমান তিৰুৱনন্তপুৰমত আৰৱীয়, ইটালীয়, থাই আৰু মেক্সিকান খাদ্য উপলব্ধ থকা বহুতো ৰেষ্টুৰেণ্ট আছে।<ref>{{cite book |last1=Stott |first1=David |title=Kerala Footprint Focus Guide |date=10 April 2014 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=9781909268791 |pages=41–43 |edition=illustrated}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sahadevan |first1=Sajini |title=Meals on wheels |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/meals-on-wheels/article18790841.ece |access-date=22 January 2018 |newspaper=The Hindu |date=8 June 2017}}</ref> == স্বাস্থ্যসেৱা == কেৰেলাৰ ৰাজধানী চহৰ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থা অতি সুদৃঢ়। চহৰখনৰ চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী উভয় চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানেই ব্যাপক সেৱা আগবঢ়ায়। ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় 'চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়' (Government Medical College) চিকিৎসা শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ। [[শ্ৰী চিত্ৰ তিৰুনাল চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (SCTIMST) হৃদৰোগ বিজ্ঞান (cardiology), স্নায়ুবিজ্ঞান (neurology) আৰু জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ (biomedical research) বাবে এক সুপৰিচিত প্ৰতিষ্ঠান। চহৰখনৰ অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত উন্নত জৈৱ-প্ৰযুক্তি গৱেষণাৰ কেন্দ্ৰ [[ৰাজীৱ গান্ধী জৈৱ-প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ]] (RGCB) আৰু মাল্টি-স্পেচিয়েলিটি সেৱাৰ বাবে পৰিচিত [[কেৰেলা চিকিৎসা বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]]<ref>{{cite web | url=https://www.kimshealth.org/trivandrum/ | title=Best Multi-Specialty Hospital in Trivandrum, Kerala | KIMSHEALTH | KIMS Hospital|website=Kimshealth.org }}</ref> (KIMS) অন্যতম। এন.আই.এম.এছ. (NIMS) হাস্পতাল,<ref>{{Cite web | title=NOORUL ISLAM COLLEGE OF DENTAL SCIENCES | url=https://nicollegeofdentalscience.com/ | access-date=2025-05-24 | website=Nicollegeofdentalscience.com}}</ref> এষ্টাৰ কেপিটেল আৰু লৰ্ডছ হাস্পতালে<ref>{{Cite web | title=Lords Hospital | url=https://lordshospital.org/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20080313221818/http://www.lordshospital.org/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=13 March 2008 | url-status=live | archivedate=2008-03-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080313221818/http://www.lordshospital.org/ | deadurl=yes }}</ref> হৃদৰোগ, কৰ্কট ৰোগ (oncology) আৰু অস্থিৰোগ (orthopedics) সহ বিভিন্ন বিভাগত উন্নত চিকিৎসা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত পৰম্পৰাগত নিৰাময় পদ্ধতি আগবঢ়োৱা বহুতো আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা কেন্দ্ৰ আছে। চহৰখনত উপশমকাৰী চিকিৎসা সেৱাৰো (palliative care) ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত থকা 'অৰিকে হোম ডে-কেয়াৰ প্ৰগ্ৰেম'ৰ দৰে পদক্ষেপে ঘৰতে ৰোগীসকলক অন্তিম সময়ৰ শুশ্ৰূষা আগবঢ়ায়। {{cn|date=June 2026}} {| class="wikitable mw-collapsible" style="font-size:95%; width:80%; " |+ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহ |- ! নাম!! প্ৰকাৰ!! প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ |- | [[তিৰুৱনন্তপুৰম চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] || চৰকাৰী<ref>{{Cite web | title=Thiruvananthapuram Medical College, Govt. of Kerala | url=https://tmc.kerala.gov.in/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20111004135803/http://www.tmc.kerala.gov.in/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=4 October 2011 | url-status=live }}</ref> || ১৯৫১ |- | চৰকাৰী হোমিঅ’পেথিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ইৰানিমুত্তম || চৰকাৰী<ref>{{cite web | url=https://svhmctvm.in// | title=Home|website=Svhmctvm.in }}</ref> || ১৯৮৩ |- | চৰকাৰী আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, এম.জি. ৰোড || চৰকাৰী <ref>[https://gactvm.kerala.gov.in/] {{Dead link | date=May 2025 | fix-attempted=yes}}</ref>|| ১৮৮৯ |- | পংকজাকস্তুৰী আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, কিল্লি, কাট্টাক্কাদা || বেচৰকাৰী <ref>{{Cite web | title=Pankajakasthuri Ayurveda Medical College | url=https://www.pkamc.ac.in/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20130406065709/http://www.pkamc.ac.in/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=6 April 2013 | url-status=live }}</ref>|| ২০০২ |- |- | ড° সোমাৰভেল মেম’ৰিয়েল চি.এছ.আই. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় হাস্পতাল, কাৰাক্কোনাম, পাৰাছালা || বেচৰকাৰী<ref>{{Cite web | title=Dr. Somervell Memorial CSI Medical College & Hospital | url=https://www.smcsimch.ac.in/ | access-date=2025-05-24 | website=Smcsimch.ac.in}}</ref> || ২০০৩ |- | ত্ৰিবান্দ্ৰম দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চৌহদ || চৰকাৰী<ref>{{Cite web | title=Govt. Dental College, Thiruvananthapuram | url=https://www.gdctvm.org/ | access-date=2025-05-24 | website=Gdctvm.org}}</ref> || ২০০৪ |- | গোকুলম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ভেঞ্জাৰাম্মুডু || বেচৰকাৰী<ref>{{Cite web | title=Sree Gokulam Medical College | url=https://sgmc.in/ | access-date=2025-05-24 | website=sgmc.in}}</ref> || ২০০৩ |- | শান্তিগিৰি সিদ্ধ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, পোথেনকোড || বেচৰকাৰী<ref>{{cite web | url=https://ssmc.ac.in/santhigiri/ | title=Santhigiri Siddha Medical College – Siddha Hospital | access-date=2026-07-30 | archivedate=2025-06-18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20250618183106/https://ssmc.ac.in/santhigiri/ | deadurl=yes }}</ref> || ২০০active |} ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ অন্যান্য প্ৰধান হাস্পতালসমূহৰ ভিতৰত কেৰেলা ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল ছায়েন্স (KIMS), অনন্তপুৰী হাস্পতাল এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট (AHRI),<ref>{{Cite web | title=* * * * * Welcome to Ananthapuri Hospital Project * * * * * | url=https://www.ananthapurihospitals.com/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20051125034932/http://www.ananthapurihospitals.com/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=25 November 2005 | url-status=live }}</ref> এছ.পি. ফ’ৰ্ট হাস্পতাল,<ref>{{Cite web | title=SP Fort Hospital :: Home | url=https://www.spfort.com/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20071012023753/http://www.spfort.com/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=12 October 2007 | url-status=live }}</ref> এষ্টাৰ কেপিটেল,<ref>{{cite web | url=https://www.asterhospitals.in/blogs-events-news/aster-open-550-bed-super-specialty-hospital-keralas-capital-trivandrum | title=Aster to open a 550-bed super-specialty hospital in Kerala's Capital, Trivandrum |website=Asterhospitals.in }}</ref> ত্ৰিবান্দ্ৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা কেন্দ্ৰ,<ref>{{Cite web| title=Trivandrum international medical centre | url=https://environmentclearance.nic.in/writereaddata/FormB/EC/FORM_1/09112016FJ0Q2A1WAnnexure_documentofForm1.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20250330184830/https://environmentclearance.nic.in/writereaddata/FormB/EC/FORM_1/09112016FJ0Q2A1WAnnexure_documentofForm1.pdf | archive-date=2025-03-30}}</ref> পি.আৰ.এছ. (PRS) হাস্পতাল,<ref>{{Cite web | title=BEST HOSPITAL TRIVANDRUM IN CARDIOLOGY IVF INFERTILITY GYNECOLOGY EXECUTIVE CHECKUP. | url=https://www.prshospital.com/ | access-date=2025-05-24 | website=Prshospital.com}}</ref> এন.আই.এম.এছ. (NIMS) আৰু ভাৰতীয় মধুমেহ প্ৰতিষ্ঠান (Indian Institute of Diabetes) অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=https://www.iidkerala.org/|title=Institute of Diabetes|website=Iidkerala.org|access-date=8 June 2026}}</ref> == যাতায়াত == {{Multiple images | align = right | direction = vertical | image1 = Tvpmroad.jpg | caption1 = কৌডিয়াৰ পথ; ইয়াক ৰাজকীয় পথ বা "ৰাজা বীথি" বুলিও জনা যায়, কাৰণ এই পথটো কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদলৈ গৈছে | image2 = Road transport in Trivandrum.jpg | caption2 = চহৰখনৰ আন এখন পথৰ দৃশ্য }} [[File:Thiruvananthapuram International Airport Terminal 2.jpg|left|thumb|362x362px|[[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]]] === ৰাজহুৱা পৰিবহণ === [[File:Double Decker bus in Trivandrum.jpg|thumb|left|চহৰখনত থকা [[केৰেলা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম|কেৰেলা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (KSRTC)]]ৰ এখন দুমহলীয়া বাছ]] চহৰখনৰ বেছিভাগ বাছ সেৱা চৰকাৰী সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ উপৰি কিছুমান ব্যক্তিগত অপাৰেটৰো আছে।<ref>{{cite news |title=Private bus strike shows signs of failure |url=http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=103647 |access-date=3 March 2018 |work=Kerala Kaumudi |issue=19 February 2018 |archive-date=3 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303154453/http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=103647 |url-status=dead |archivedate=3 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303154453/http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=103647 |deadurl=yes }}</ref> [[কেৰেলা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম]] (KSRTC) ৰদ্বাৰা পৰিচালিত চিটি বাছসমূহ চহৰখনৰ ৰাজহুৱা পৰিবহণৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য মাধ্যম। চহৰখনৰ প্ৰধান বাছ আস্থানসমূহ হৈছে [[থাম্পানুৰ কেন্দ্ৰীয় বাছ আস্থান|থাম্পানুৰ কেন্দ্ৰীয় বাছ আস্থান]] আৰু ইষ্ট ফ’ৰ্টৰ (East Fort) চিটি বাছ আস্থান। থাম্পানুৰৰপৰা বেছিভাগ দূৰদূৰণিৰ বাছ চলাচল কৰে আৰু ইষ্ট ফ’ৰ্টৰপৰা চহৰৰ ভিতৰুৱা বাছসমূহ চলাচল কৰে।<ref>{{cite news |last1=S |first1=Anasooya |title=Thampanoor station is now a role model |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/thampanoor-station-is-now-a-role-model/articleshow/61540168.cms |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=7 November 2017}}</ref><ref>{{cite news |last1=Radhakrishnan |first1=S.Anil |title=New bus shelter for East Fort |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/New-bus-shelter-for-East-Fort/article14000787.ece |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=23 September 2016}}</ref> তিনিচকীয়া হালধীয়া-কলা ৰঙৰ [[অট’ৰিক্সা]] আৰু টেক্সীসমূহ চহৰখনৰ আন এবিধ জনপ্ৰিয় ৰাজহুৱা পৰিবহণ ব্যৱস্থা।<ref>{{cite news |title=Pre-paid auto drivers oppose fee for parking |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/pre-paid-auto-drivers-oppose-fee-for-parking/article19290497.ece |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=17 July 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=App-based taxi service at rly station from tomorrow |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/app-based-taxi-service-at-rly-station-from-tomorrow/articleshow/62013228.cms |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=10 December 2017}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম মেট্ৰ’ হৈছে এক সম্পূৰ্ণ উৰ্ধগামী (fully elevated) [[মধ্যম ক্ষমতাৰ ৰেল ব্যৱস্থা|মেট্ৰ’ ৰেল]] – দ্ৰুত পৰিবহণ ব্যৱস্থা (rapid transit system)। চহৰখনৰ যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰিবলৈ এই ব্যৱস্থাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref name="tvmroad"/><ref name="tvmmetro">{{cite web |title=Trivandrum Metro Features |url=http://krtl.in/trivandrum.html |website=Kerala Rapid Transit Corporation Limited |publisher=Government of Kerala |access-date=3 March 2018 |archive-date=13 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180213183927/http://krtl.in/trivandrum.html |url-status=dead |archivedate=13 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180213183927/http://krtl.in/trivandrum.html |deadurl=yes }}</ref> ==== মেট্ৰ’ ৰেল ==== [[তিৰুৱনন্তপুৰম মেট্ৰ’]] হৈছে এখন প্ৰস্তাৱিত ৪২.১ কিলোমিটাৰ দীঘল পৰম্পৰাগত মেট্ৰ’ ৰেল ব্যৱস্থা। ইয়াত ৩৭টা মেট্ৰ’ ষ্টেচন থাকিব। ইয়াৰ দুটা প্ৰধান লাইনে কাজাকুট্টম আৰু কাৰামানাৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰসমূহক সংযোগ কৰিব। ক্ৰমবৰ্ধমান জনসংখ্যাৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে তিৰুৱনন্তপুৰম মেট্ৰ’ৰ ধাৰণা প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল। ২০২৫ চনত মেট্ৰ’ৰ পথ (alignment) পৰীক্ষা আৰু চূড়ান্ত কৰিবলৈ মুখ্য সচিবৰ নেতৃত্বত এখন উচ্চ পৰ্যায়ৰ সমিতি গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2025-06-12 |title=Panel to finalise alignment of Thiruvananthapuram metro project |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2025/Jun/12/panel-to-finalise-alignment-of-thiruvananthapuram-metro-project |access-date=2025-08-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> বৰ্তমান বিবেচনাধীন থকা তিনিটা প্ৰধান পথ হৈছে: {{cn|date=June 2026}} * কাজাকুট্টমৰপৰা পাপ্পানামকোড * কাজাকুট্টমৰপৰা কিল্লিপালম * পালায়ামৰপৰা চিভিল ষ্টেচন এই পথ পৰিকল্পনাত ভূ-গৰ্ভস্থ (underground) আৰু উৰ্ধগামী (elevated) দুয়োটা অংশই অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। {{cn|date=June 2026}} [[File:Tvm Metro.png|thumb|প্ৰস্তাৱিত ত্ৰিবান্দ্ৰম মেট্ৰ’ৰ পথ নিৰ্দেশক মানচিত্ৰ]] === পথ পৰিবহণ === তিৰুৱনন্তপুৰমৰ [[পথ পৰিবহণ]] আন্তঃগাঁথনি অতি উন্নত।<ref name="tvmroad">{{cite news |last1=K |first1=Krishnachand |title=New metro policy to affect Kazhakoootam-Kesavadasapuram stretch |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/aug/21/new-metro-policy-to-affect-kazhakoootam-kesavadasapuram-stretch-1646324--1.html |access-date=3 March 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=22 August 2017 |archive-date=5 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305063832/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/aug/21/new-metro-policy-to-affect-kazhakoootam-kesavadasapuram-stretch-1646324--1.html |url-status=dead |archivedate=5 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305063832/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/aug/21/new-metro-policy-to-affect-kazhakoootam-kesavadasapuram-stretch-1646324--1.html |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনৰ পথসমূহ 'তিৰুৱনন্তপুৰম ৰোডছ ডেভেলপমেণ্ট কোম্পানী লিমিটেড' (TRDCL) আৰু [[কেৰেলা গড়কপ্তানি বিভাগ]] (Kerala PWD) এ চোৱা-চিতা কৰে।<ref>{{cite news |title=Mr Minister, prove charges or retract statement: TRDCL |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/mr-minister-prove-charges-or-retract-statement-trdcl/articleshow/60930916.cms |access-date=3 March 2018 |date=4 October 2017}}</ref> টি.আৰ.ডি.চি.এল. এ চহৰখনৰ ৪২ কিলোমিটাৰ পথ পৰিচালনা কৰে। এই পথসমূহ 'তিৰুৱনন্তপুৰম চিটি ৰোডছ ইম্প্ৰুভমেণ্ট প্ৰজেক্ট' (TRCIP) ৰ অধীনলৈ আহে। এইটো ভাৰতৰ ভিতৰতে প্ৰথমটো নগৰীয়া পথ প্ৰকল্প।<ref name=trcip/><ref>{{cite web |title=Thiruvananthapuram City Road Improvement |url=https://www.ilfsindia.com/our-work/transportation/thiruvananthapuram-city-road-improvement/ |website=IL&FS |access-date=3 March 2018 |archive-date=3 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303183626/https://www.ilfsindia.com/our-work/transportation/thiruvananthapuram-city-road-improvement/ |url-status=dead |archivedate=3 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303183626/https://www.ilfsindia.com/our-work/transportation/thiruvananthapuram-city-road-improvement/ |deadurl=yes }}</ref> টি.আৰ.চি.আই.পি. হৈছে এক [[ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব|ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব]] (PPP) প্ৰকল্প। দ্ৰুত নগৰীকৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ চহৰখনৰ বৰ্তমানৰ পথ নেটৱৰ্ক উন্নত আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ এই পদক্ষেপ লোৱা হৈছে।<ref name=trcip>{{cite web |title=Thiruvananthapuram City Road Improvement Project to tackle congestion |url=http://www.worldhighways.com/sections/irf/features/thiruvananthapuram-city-road-improvement-project-to-tackle-congestion/ |website=World Highways |access-date=3 March 2018 |archive-date=20 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920160302/http://www.worldhighways.com/sections/irf/features/thiruvananthapuram-city-road-improvement-project-to-tackle-congestion/ |url-status=dead |archivedate=20 September 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170920160302/http://www.worldhighways.com/sections/irf/features/thiruvananthapuram-city-road-improvement-project-to-tackle-congestion/ |deadurl=yes }}</ref> টি.আৰ.চি.আই.পি. এ ২০১৫ চনত 'ইণ্টাৰনেচনেল ৰোড ফেডাৰেচন'ৰ 'গ্লোবেল ৰোড এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড' লাভ কৰিছিল।<ref name="roadaward">{{cite web |title=2015 Global Road Achievement Awards Book of Winning Projects |url=https://www.ilfsindia.com/media/1341/trdcl_award.pdf |website=IL&FS |access-date=4 March 2018}}</ref> ইয়াৰ উপৰি [[কৰ্মসংস্থাপন|ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ই এই প্ৰকল্পক এক অনুকৰণীয় ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্বৰ আৰ্হি হিচাপে বাছনি কৰিছে।<ref name="unroad">{{cite news |title=United Nations finds Kerala's road is a model |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/160516/united-nations-finds-kerala-s-road-is-a-model.html |access-date=3 March 2018 |work=The Deccan Chronicle |date=16 May 2016}}</ref> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ 'এজেণ্ডা ২০৩০' ৰ বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যসমূহ (SDGs) পূৰণ কৰা সমগ্ৰ বিশ্বৰ ১২টা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকল্পৰ ভিতৰত এইটো অন্যতম আছিল।<ref name="unroad1">{{cite web |title=Thiruvananthapuram City Road Improvement Project – The UN Recognition for achieving sustainable development goals |url=http://www.itnlinternational.com/wp-content/uploads/2016/06/TCRIP-AT-UNECE-GENEVA-n.pdf |website=ITNL International |publisher=TCRIP |access-date=3 March 2018 |archive-date=5 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305063343/http://www.itnlinternational.com/wp-content/uploads/2016/06/TCRIP-AT-UNECE-GENEVA-n.pdf |url-status=dead |archivedate=5 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305063343/http://www.itnlinternational.com/wp-content/uploads/2016/06/TCRIP-AT-UNECE-GENEVA-n.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref name="unroad2">{{cite web |title=Case 25 India Road Sector Thiruvananthapuram City Improvement |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/ceci/documents/2016/PPP/Forum_PPP-SDGs/Presentations/Case_25_India_Thiruvananthapuram_City_Improvement.pdf |website=UNECE |publisher=United Nations Economic Commission for Europe |access-date=3 March 2018}}</ref> ২০২৪ চনত তিৰুৱনন্তপুৰম গোলকীয় বহনক্ষমতা বঁটা লাভ কৰা ভাৰতৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |title=Thiruvananthapuram is India's first city to win global sustainability award: Key success factors |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/travel-news/thiruvananthapuram-is-indias-first-city-to-win-global-sustainability-award-key-success-factors/articleshow/114971969.cms |access-date=2025-02-22 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ভাৰতৰ [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথসমূহ|ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ব্যৱস্থা]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬৬ (ভাৰত)|ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬৬]] এ চহৰখনক সংযোগ কৰিছে।<ref>{{cite news |last1=Radhakrishnan |first1=S. Anil |title=Soil testing for Kazhakuttam flyover begins |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/soil-testing-for-kazhakuttam-flyover-begins/article19360441.ece |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=26 July 2017}}</ref> এই চহৰখন আৰালভাইমোজী নামৰ স্থানত ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নেটৱৰ্কৰ উত্তৰ-দক্ষিণ কৰিড’ৰৰ সৈতে সংযোগ হৈছে। এই ঠাইটুকুৰা চহৰখনৰপৰা ৮০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref>{{Cite map |date=3 March 2018 |title=Trivandrum to Aralvaimozhi |map=Trivandrum to Aralvaimozhi distance |map-url=https://www.openstreetmap.org/directions?engine=osrm_car&route=8.2652%2C77.5580%3B8.4826%2C76.9613#map=11/8.3059/77.3438 |work=OpenStreetMap |access-date=3 March 2018}}</ref> সাধাৰণতে 'মেইন চেণ্ট্ৰেল ৰোড' বুলি জনাজাত [[ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১ (কেৰেলা)|ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১]] হৈছে চহৰখনৰ এক প্ৰধান ধমনীসদৃশ ঘাইপথ (arterial highway)। চহৰখনৰ আন আন প্ৰধান ঘাইপথসমূহ হৈছে [[ৰাজ্যিক ঘাইপথ ২ (কেৰেলা)|ৰাজ্যিক ঘাইপথ ২]] আৰু [[ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৪৫ (কেৰেলা)|ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৪৫]]।<ref name="stateroads">{{cite web |title=State Highways in Kerala |url=http://keralapwd.gov.in/intranet/compRepository/mediagallery/PWD/sro161.pdf |website=Kerala Public Works Department |publisher=Government of Kerala |access-date=19 July 2018 |archive-date=20 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161020170455/http://keralapwd.gov.in/intranet/compRepository/mediagallery/PWD/sro161.pdf |url-status=dead |archivedate=20 October 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161020170455/http://keralapwd.gov.in/intranet/compRepository/mediagallery/PWD/sro161.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[মহাত্মা গান্ধী পথ (তিৰুৱনন্তপুৰম)|মহাত্মা গান্ধী পথ]] (M.G. Road) হৈছে চহৰখনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অভ্যন্তৰীণ পথ।<ref>{{cite news |title=Paid parking on M.G. Road from today |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/paid-parking-on-mg-road-from-today/article7849208.ece |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=6 November 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sathyendran |first1=Nita |title=Ahead of the times |url=http://www.thehindu.com/society/ywca-trivandrum-celebrates-its-centenary/article19316560.ece |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=20 July 2017}}</ref> চহৰখনৰ আন এখন জৰুৰী পথ হৈছে কৌডিয়াৰ পথ। ইয়াক 'ৰাজকীয় পথ' বুলিও জনা যায়, কাৰণ এই পথটো পোনপটীয়াকৈ কৌডিয়াৰ ৰাজপ্ৰাসাদলৈ গৈছে।<ref>{{cite news |last1=UR |first1=Arya |title=Green spaces that are the breathing lungs of Trivandrum |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/green-spaces-that-are-the-breathing-lungs-of-trivandrum/articleshow/58516479.cms |access-date=3 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=5 May 2017}}</ref> === ৰে’ল পৰিবহণ === তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে [[ভাৰতীয় ৰেলৱে]]ৰ [[তিৰুৱনন্তপুৰম ৰেল সংমণ্ডল|দাক্ষিণাত‍্য ৰেল মণ্ডল]]ৰ এটা সংমণ্ডলৰ মুখ্য কাৰ্যালয় (divisional headquarters)।<ref>{{cite web |title=Thiruvananthapuram Division |url=http://www.sr.indianrailways.gov.in/uploads/files/1370348346435-Thiruvananthapuram%20Division.pdf |website=Southern Railway |access-date=4 March 2018}}</ref> চহৰখনৰপৰা চলাচল কৰা দূৰদূৰণিৰ ৰে’লসমূহ মূলত [[তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয়]] আৰু [[তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ]] ৰে’ল টাৰ্মিনেলৰপৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। কেন্দ্ৰীয় ষ্টেচনৰ যান-জঁট আৰু ভিৰ হ্ৰাস কৰিবলৈ কোচিনভেলী ৰে’ল টাৰ্মিনেলটো (Kochuveli) সাজি উলিওৱা হৈছে। এই ষ্টেচনটোৱে তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ষ্টেচনৰ এক উপগ্ৰহ ষ্টেচন (satellite station) হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite news |title=Kochuveli railway terminal opened |url=https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-logistics/Kochuveli-railway-terminal-opened/article20272059.ece |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Hindu Business line |date=30 March 2005}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰে’ল ষ্টেচন হৈছে কেৰেলাৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত ৰে’ল ষ্টেচন।<ref>{{cite news |title=Thiruvananthapuram Central to be made a world-class station |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Thiruvananthapuram-Central-to-be-made-a-world-class-station/article14730334.ece |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016}}</ref> চহৰখনৰ অন্যান্য ৰে’ল ষ্টেচনসমূহ হৈছে— তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম পেট্টা, [[নেমম ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম দক্ষিণ ৰে’ল ষ্টেচন]], ভেলী ৰে’ল ষ্টেচন আৰু কাজাকুট্টম ৰে’ল ষ্টেচন। ভাৰতৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত পৌৰ নিগম হোৱাৰ বাবে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ বহুতো দীঘলীয়া পথৰ ৰে’ল সেৱা তিৰুৱনন্তপুৰমৰপৰাই আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ ভিতৰত তিৰুৱনন্তপুৰম ৰাজধানী এক্সপ্ৰেছ, [[তিৰুৱনন্তপুৰম - চিলচৰ ছুপাৰফাষ্ট এক্সপ্ৰেছ]] আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ - অমৃতসৰ সাপ্তাহিক এক্সপ্ৰেছ অন্যতম। তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ষ্টেচনৰ ভিৰ কমাবলৈ [[নেমম ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম দক্ষিণ ৰে’ল ষ্টেচন]]তো এটা ডাঙৰ ৰে’ল টাৰ্মিনেল বিকশিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Railway to give priority to Nemom terminal: Ashwani Lohani |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/railway-to-give-priority-to-nemom-terminal-ashwani-lohani/articleshow/61279808.cms |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=27 October 2017}}</ref> {| class="wikitable" |+ তিৰুৱনন্তপুৰম মহানগৰ অঞ্চলৰ ৰে’ল ষ্টেচনসমূহ ! ষ্টেচনৰ নাম ! ষ্টেচন ক’ড ! ৰেল মণ্ডল ! প্লেটফৰ্মৰ সংখ্যা ! ট্ৰেকৰ সংখ্যা |- |[[তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম কেন্দ্ৰীয় ৰেল ষ্টেচন]] |TVC |SR |৫ |১৬ |- |[[তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম উত্তৰ ৰেল ষ্টেচন]] |TVCN |SR |৬ (১০*) |১৩ |- |[[নেমম ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম দক্ষিণ ৰেল ষ্টেচন]] |TVCS |SR |২ (৫*) |৩ (১২*) |- |[[তিৰুৱনন্তপুৰম পেট্টা ৰেল ষ্টেচন|তিৰুৱনন্তপুৰম পেট্টা ৰেল ষ্টেচন]] |TVP |SR |২ |২ |- |[[কাজাকুট্টম ৰেল ষ্টেচন|কাজাকুট্টম ৰেল ষ্টেচন]] |KZK |SR |৩ |৪ |- |[[ভেলী ৰেল ষ্টেচন]] |VELI |SR |৩ |৪ |- |[[চিৰায়িনকীঝু ৰেল ষ্টেচন|চিৰায়িনকীঝু ৰেল ষ্টেচন]] |CRY |SR |২ |২ |- |[[নেইয়াত্তিনকাৰা ৰেল ষ্টেচন|নেইয়াত্তিনকাৰা ৰেল ষ্টেচন]] |NYY |SR |২ |২ |- |[[বালাৰামাপুৰম ৰেল ষ্টেচন]] |BRAM |SR |১ | |- |কদাক্কাভুৰ |KVU |SR |৩ |৪ |- |কানীয়াপুৰম |KXP |SR |২ | |} <small>''('''*''' চিহ্নই বৰ্তমান নিৰ্মীয়মাণ অৱস্থাত থকাটো বুজাইছে। )''</small> === বায়ু পৰিবহণ === চাক্কাত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ জৰিয়তে চহৰখনত বিমান সেৱা আগবঢ়োৱা হয়। এই বিমানবন্দৰটো চহৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দুৰপৰা মাত্ৰ {{cvt|6.7|km|mi}} দূৰত্বত অৱস্থিত। ১৯৩৫ চনৰপৰা কাৰ্যক্ষম হোৱা এই বিমানবন্দৰটো হৈছে [[কেৰেলা]]ৰ প্ৰথমটো বিমানবন্দৰ।<ref>{{cite news |title=Kerala celebrates 75th anniversary of civil aviation |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/Kerala-celebrates-75th-anniversary-of-civil-aviation/article15796809.ece |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=29 October 2010}}</ref> ৰাজ্যখনৰ অন্যতম প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ হোৱাৰ বাবে এই বিমানবন্দৰটো ভাৰতৰ সকলোবোৰ প্ৰধান চহৰৰ লগতে মধ্য প্ৰাচ্য, মালয়েছিয়া, ছিংগাপুৰ, [[মালদ্বীপ]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোজিত হৈ আছে। এই চহৰখন [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]]ৰ [[দাক্ষিণাত্য বায়ু কমাণ্ড]] (SAC) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হোৱাৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰে ভাৰতীয় বায়ুসেনা (IAF) আৰু উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ (Coast Guard) কৌশলগত কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায় কৰে।<ref name="Southern Air Command, Thiruvananthapuram">{{cite web |title=Southern Air Command |url=http://indianairforce.nic.in/content/southern-air-command |work=Indian Air Force |access-date=5 March 2018}}</ref> বায়ুসেনাৰ কাৰ্যাৱলী পৰিচালনা কৰিবলৈ বিমানবন্দৰটোত এটা সুকীয়া এপ্ৰণ (apron) আছে। ইয়াৰ উপৰি বৈমাণিক বা পাইলট প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী চলোৱা 'ৰাজীৱ গান্ধী বিমান প্ৰযুক্তি একাডেমী'য়েও এই বিমানবন্দৰটো ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite news |title=Rajiv Gandhi Academy for Aviation Technology gets its wings back |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/aviation-academy-gets-its-wings-back/articleshow/57638475.cms |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=15 March 2017}}</ref> === বিমান পৰিবহণ === চাক্কাত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ জৰিয়তে চহৰখনত বিমান সেৱা আগবঢ়োৱা হয়। এই বিমানবন্দৰটো চহৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দুৰপৰা মাত্ৰ {{cvt|6.7|km|mi}} দূৰত্বত অৱস্থিত। ১৯৩৫ চনৰপৰা কাৰ্যক্ষম হোৱা এই বিমানবন্দৰটো হৈছে [[কেৰেলা]]ৰ প্ৰথমটো বিমানবন্দৰ।<ref>{{cite news |title=Kerala celebrates 75th anniversary of civil aviation |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/Kerala-celebrates-75th-anniversary-of-civil-aviation/article15796809.ece |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=29 October 2010}}</ref> ৰাজ্যখনৰ অন্যতম প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ হোৱাৰ বাবে এই বিমানবন্দৰটো ভাৰতৰ সকলোবোৰ প্ৰধান চহৰৰ লগতে মধ্য প্ৰাচ্য, মালয়েছিয়া, ছিংগাপুৰ, [[মালদ্বীপ]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোজিত হৈ আছে। এই চহৰখন [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]]ৰ [[দাক্ষিণাত্য বায়ু কমাণ্ড]] (SAC) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হোৱাৰ বাবে তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰে ভাৰতীয় বায়ুসেনা (IAF) আৰু উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ (Coast Guard) কৌশলগত কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায় কৰে।<ref name="Southern Air Command, Thiruvananthapuram"/> বায়ুসেনাৰ কাৰ্যাৱলী পৰিচালনা কৰিবলৈ বিমানবন্দৰটোত এটা সুকীয়া এপ্ৰণ আছে। ইয়াৰ উপৰি বৈমাণিক বা পাইলট প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী চলোৱা 'ৰাজীৱ গান্ধী বিমান প্ৰযুক্তি একাডেমী'য়েও এই বিমানবন্দৰটো ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite news |title=Rajiv Gandhi Academy for Aviation Technology gets its wings back |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/aviation-academy-gets-its-wings-back/articleshow/57638475.cms |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=15 March 2017}}</ref> === সামুদ্ৰিক পৰিবহণ === তিৰুৱনন্তপুৰমত দুটা বন্দৰ আছে। সেই দুটা হৈছে— [[ভিঝিনজাম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰ তিৰুৱনন্তপুৰম]] আৰু [[ভিঝিনজাম বন্দৰ]]। অতি বৃহৎ কণ্টেইনাৰ জাহাজসমূহ (ultra-large container vessels) তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰত চাপিব পাৰে। আনহাতে সৰু সৰু জাহাজ আৰু সৰু ভ্ৰমণকাৰী ক্ৰুজসমূহ (cruise ships) ভিঝিনজাম বন্দৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Cruise ship arrives at Vizhinjam port |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Cruise-ship-arrives-at-Vizhinjam-port/article14703558.ece |access-date=4 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=27 September 2016}}</ref> বন্দৰ উন্নয়ন পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্দৰত এটা 'ক্ৰুজ ভিলেজ' (cruise village) গঢ়ি তোলাৰ প্ৰস্তাৱ লোৱা হৈছে। ডাঙৰ ডাঙৰ ক্ৰুজ জাহাজৰ বাবে বন্দৰটোত এটা ক্ৰুজ টাৰ্মিনেল বৰ্তমান নিৰ্মীয়মাণ অৱস্থাত আছে। যাত্ৰী ব্যৱস্থাপনাৰ সুবিধা আৰু আনুষংগিক সেৱা আগবঢ়াই ক্ৰুজ পৰ্যটনক উদগনি যোগোৱাই হৈছে এই প্ৰকল্পৰ মূল লক্ষ্য।<ref>{{cite news |title=Vizhinjam port operator plans cruise village, seeks 20 acres |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/vizhinjam-port-operator-plans-cruise-village-seeks-20-acres/articleshow/129231187.cms |access-date=2026-06-07 |publisher=The Times of India}}</ref> ইয়াৰ লগতে তিৰুৱনন্তপুৰমক {{convert|616|km|mi}} দৈৰ্ঘ্যৰ কোভালাম-বেক্কেল জলপথ প্ৰকল্পৰ সৈতেও সংযোগ কৰা হ’ব।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/cm-akkulam-chettuva-waterway-will-be-extended-to-vizhinjam-port/articleshow/128823852.cms|title=CM: Akkulam-Chettuva waterway will be extended to Vizhinjam port|date=27 February 2026|access-date=8 June 2026|newspaper=The Economic Times}}</ref> == শিক্ষা == [[File:Model School Thiruvananthapuram.JPG|left|thumb|১৮৮৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ চৰকাৰী আদৰ্শ ল’ৰাৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় কেৰেলাৰ ভিতৰতে অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়।<ref>{{cite news |last1=Anilkumar |first1=B S |title=A model for generations |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/a-model-for-generations/articleshow/60934565.cms |access-date=8 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=4 October 2017}}</ref>|200px]] [[File:Cet.jpg|left|thumb|220x220px|অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ মূল ভৱন। ]] [[File:Chitra Tirunal Balarama Varma.jpg|thumb|[[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ক্লক টাৱাৰ বা ঘণ্টা ঘৰ|200px]] [[File:Medical college Gate Thiruvananthapuram.jpg|thumb|left|তিৰুৱনন্তপুৰম চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|200px]] [[File:Observatory at IIST.jpg|thumb|[[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ পৰ্যৱেক্ষণ কেন্দ্ৰ|200px]] === প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা === তিৰুৱনন্তপুৰমৰ বিদ্যালয়সমূহক সাহায্য প্ৰাপ্ত, সাহায্য বিহীন আৰু চৰকাৰী বিদ্যালয় হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=No PSC postings in aided schools |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/no-psc-postings-in-aided-schools/articleshow/57421702.cms |access-date=5 March 2018 |date=2 March 2017}}</ref><ref name="scllist">{{cite web |title=List of Schools |url=http://education.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=460&Itemid=143 |website=General Education Department |publisher=Government of Kerala |access-date=5 March 2018}}</ref> চৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহ কেৰেলা ৰাজ্যিক শিক্ষা ব’ৰ্ডৰদ্বাৰা পোনপটীয়াকৈ পৰিচালিত হয়। এই বিদ্যালয়সমূহে ৰাজ্য চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা পাঠ্যক্ৰম অনুসৰণ কৰে।<ref name=syllabus>{{cite web |title=Selected Educational Statistics |url=http://education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/selected%20educational%20statistics%202010-11.pdf |website=General Education Department |publisher=Government of Kerala |access-date=5 March 2018}}</ref> সাহায্য প্ৰাপ্ত বিদ্যালয়সমূহেও ৰাজ্যিক পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে। শিক্ষাদানৰ প্ৰধান মাধ্যম হৈছে [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] আৰু ইংৰাজী। ইয়াৰ উপৰি [[তামিল ভাষা|তামিল]] আৰু [[হিন্দী ভাষা]]ও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name=syllabus/> বিদ্যালয়সমূহ ৰাজ্যিক শৈক্ষিক গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ পৰিষদ (SCERT), [[কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা ব’ৰ্ড]] (CBSE), ইণ্ডিয়ান চাৰ্টিফিকেট অৱ চেকেণ্ডাৰী এডুকেচন (ICSE), ইণ্টাৰনেচনেল জেনেৰেল চাৰ্টিফিকেট অৱ চেকেণ্ডাৰী এডুকেচন (IGCSE) আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠান (NIOS) ৰ সৈতে পঞ্জীয়নভুক্ত। [[শৈক্ষিক গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ]] (NCERT) ৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাষ্ট্ৰীয় কৃতিত্ব সমীক্ষাত তিৰুৱনন্তপুৰমে কেৰেলাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=National Achievement Survey |url=http://www.ncert.nic.in/programmes/NAS/NAS.html |website=National Council of Educational Research and Training |publisher=Government of India |access-date=5 March 2018}}</ref><ref name="ncertsurv">{{cite news |title=NCERT survey: Gaping holes visible in Kerala education system |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/ncert-survey-gaping-holes-visible-in-kerala-education-system/articleshow/63122119.cms |access-date=5 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=1 March 2018}}</ref> চহৰখনৰ উল্লেখযোগ্য বিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত [[ছেণ্ট মেৰীছ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় (তিৰুৱনন্তপুৰম)|ছেণ্ট মেৰীছ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] অন্যতম। ইয়াক এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ বিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত এখন বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াত মুঠ শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা ১২,০০০ তকৈও অধিক।<ref>{{cite news |last1=Pradeep Kumar |first1=Kaavya |title='Twin' fete at school to mark Kerala Piravi |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/twin-fete-at-school-to-mark-kerala-piravi/article6555133.ece |access-date=5 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=1 November 2014}}</ref><ref>{{cite news |title=A song for a better earth by 12,000 children |url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/a-song-for-a-better-earth-by-12000-children/article6086390.ece |access-date=5 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=23 May 2016}}</ref> অন্যান্য প্ৰধান বিদ্যালয়সমূহ হৈছে— চৰকাৰী আদৰ্শ ল’ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, চৰকাৰী ছোৱালী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, হোলী এঞ্জেলছ কনভেণ্ট ত্ৰিবান্দ্ৰম, এছ.এম.ভি. বিদ্যালয়, ত্ৰিবান্দ্ৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয়, চিন্ময় বিদ্যালয়, কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, লয়োলা বিদ্যালয়, ক্ৰীষ্ট নগৰ বিদ্যালয়, সৰ্বোদয় বিদ্যালয়, নিৰ্মলা ভৱন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, আৰ্য চেণ্ট্ৰেল স্কুল, জ্যোতি নিলয়ম স্কুল, ছেণ্ট জোচেফ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, ছেণ্ট থমাছ আৱাসিক বিদ্যালয়, দ্য অক্সফ’ৰ্ড স্কুল আৰু ভি.এছ.এছ.চি. কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়।<ref name="highscllist">{{cite web |url=http://education.kerala.gov.in/Downloads2011/Notifications/statitics/hs/tvm.pdf |title=List of High schools in Thiruvananthapuram District |website=General Education Department |publisher=Government of Kerala}}</ref> === উচ্চ শিক্ষা আৰু গৱেষণা === তিৰুৱনন্তপুৰম এক উল্লেখযোগ্য শৈক্ষিক আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[মহাকাশ বিজ্ঞান]], [[তথ্য প্ৰযুক্তি]], পদাৰ্থ বিজ্ঞান, [[জৈৱ প্ৰযুক্তি]], অভিযান্ত্ৰিক আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠান আছে। তিৰুৱনন্তপুৰমত তিনিখন বিশ্ববিদ্যালয় আছে। ইয়াৰে দুখন [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় (ভাৰত)|ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু এখন সাম্ভাব‍্য বিশ্ববিদ্যালয় (deemed university)। ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় দুখন হৈছে [[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু [[এ পি জে আব্দুল কালাম প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]]। [[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (IIST) হৈছে চৰকাৰী সাহায্য প্ৰাপ্ত এক প্ৰতিষ্ঠান তথা সাম্ভাব‍্য বিশ্ববিদ্যালয়।<ref>{{cite web |title=About Institute |url=https://www.iist.ac.in/aboutus/institute |website=Indian Institute of Space Science and Technology (IIST) |date=4 November 2014 |publisher=Department of Space, Govt. of India |access-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722115615/https://www.iist.ac.in/aboutus/institute |url-status=dead |archivedate=22 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220722115615/https://www.iist.ac.in/aboutus/institute |deadurl=yes }}</ref> আই.আই.এছ.টি. (IIST) হৈছে মহাকাশ বিজ্ঞান, মহাকাশ প্ৰযুক্তি আৰু মহাকাশ প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক পাঠ্যক্ৰম তথা গৱেষণা আগবঢ়োৱা দেশৰ প্ৰথমখন এই শ্ৰেণীৰ প্ৰতিষ্ঠান।<ref name="iist">{{cite web |url=http://www.iist.ac.in/about-us/about-iist |title=About IIST |access-date=6 March 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814133048/http://www.iist.ac.in/about-us/about-iist |archive-date=14 August 2011 |website=Indian Institute of Space Science and Technology |archivedate=14 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814133048/http://www.iist.ac.in/about-us/about-iist |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনত দুখন ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠান (Institutes of National Importance) আছে। সেই দুখন হৈছে— শ্ৰী চিত্ৰ তিৰুনাল চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান (SCTIMST) আৰু [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, তিৰুৱনন্তপুৰম|ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] (IISER)।<ref name="inilist">{{cite web |title=Institutions of National Importance |url=http://mhrd.gov.in/institutions-national-importance |website=Department of Higher Education |publisher=Ministry of Human Resource Development (MHRD), Government of India |access-date=5 March 2018}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] (IGNOU) ৰ এটা আঞ্চলিক মুখ্য কাৰ্যালয়।<ref>{{cite web |title=Welcome to Trivandrum Regional Centre |url=http://rctrivandrum.ignou.ac.in/ |website=Indira Gandhi National Open University Website |publisher=Indira Gandhi National Open University. |access-date=6 March 2018}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible" style="font-size:90%; width:85%; " |+ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ |- ! বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নাম!! প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ!! প্ৰকাৰ!! স্থান |- | [[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]] || ১৯৩৭ || চৰকাৰী || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (IIST) || ২০০৭ || চৰকাৰী || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | কেৰেলা ডিজিটেল বিজ্ঞান, উদ্ভাৱন আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (KUDSIT) || ২০২০ || চৰকাৰী || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | এ পি জে আব্দুল কালাম প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (KTU) || ২০১৪ || চৰকাৰী || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় ফৰেনছিক বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়]] (NFSU) || প্ৰস্তাৱিত<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Dec/03/sc-nod-to-allocate-keralas-open-prison-land-for-brahmos-ssb-forensic-university|title=SC nod to allocate Kerala's open prison land for BrahMos, SSB & forensic university|date=3 December 2025|website=The New Indian Express|access-date=8 June 2026}}</ref> || চৰকাৰী || তিৰুৱনন্তপুৰম |} ১৯৫১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা [[তিৰুৱনন্তপুৰম চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] হৈছে কেৰেলাৰ প্ৰথম তথা এখন অগ্ৰণী চিকিৎসা শিক্ষানুষ্ঠান।<ref>{{cite web |title=History of Medical College |url=http://www.tmc.kerala.gov.in/?q=content/nobis-tincidunt-utinam |website=Trivandrum Medical College |publisher=Government of Kerala |access-date=6 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306204312/http://www.tmc.kerala.gov.in/?q=content/nobis-tincidunt-utinam |url-status=dead }}</ref> হৃদৰোগ আৰু স্নায়ুবিজ্ঞানৰ ছুপাৰ-স্পেচিয়েলিটি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা এছ.চি.টি.আই.এম.এছ.টি. (SCTIMST) আৰু ৰেডিঅ’থেৰাপী তথা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা আঞ্চলিক কৰ্কট কেন্দ্ৰ, তিৰুৱনন্তপুৰমৰ উপৰি অন্যান্য উল্লেখনীয় চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত এছ.ইউ.টি. চিকিৎসা বিজ্ঞান একাডেমী (SUT), শ্ৰী গোকুলম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চৰকাৰী আয়ুৰ্বেদ মহাবিদ্যালয় অন্যতম।<ref name="procollist">{{cite web |title=Professional College list |url=https://cee.kerala.gov.in/collegelist/main/index.php |website=Office of the commissioner for entrance examinations |publisher=Government of Kerala |access-date=19 July 2018 |archive-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705153420/http://cee.kerala.gov.in/collegelist/main/index.php |url-status=dead |archivedate=5 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705153420/http://cee.kerala.gov.in/collegelist/main/index.php |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনত কেইবাখনো আগশাৰীৰ আইন শিক্ষানুষ্ঠান আছে। ১৮৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা তিৰুৱনন্তপুৰম চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয় ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি আইন শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{cite web |title=About Government Law College, Thiruvananthapuram |url=http://glctvpm.com/college/college_about.shtml |website=Government Law College, Thiruvananthapuram |publisher=GLCT |access-date=6 March 2018 |archivedate=9 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180309054244/http://glctvpm.com/college/college_about.shtml |deadurl=yes }}</ref> কেৰেলা ল’ একাডেমী চহৰখনৰ আন এখন প্ৰধান আইন মহাবিদ্যালয়।<ref>{{cite web |title=About Kerala Law Academy |url=https://www.keralalawacademy.org/about.html |website=Kerala Law Academy Website |publisher=Kerala Law Academy |access-date=6 March 2018 |archive-date=10 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180210121031/http://www.keralalawacademy.org/about.html |url-status=dead |archivedate=10 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180210121031/http://www.keralalawacademy.org/about.html |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনৰ প্ৰধান ব্যাৱসায়িক শিক্ষানুষ্ঠান বা বিজনেছ স্কুলসমূহৰ ভিতৰত এছিয়ান স্কুল অৱ বিজনেছ, চি.ই.টি. ব্যৱস্থাপনা বিদ্যালয় আৰু কেৰেলা ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান (IMK) অন্যতম।<ref>{{cite web |title=CET School of Management |url=http://www.mba.cet.ac.in/ |website=CET Management school |publisher=Department of Business Administration, Kerala |access-date=6 March 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=About |url=https://www.asb.ac.in/about-us |website=Asian School of Business |publisher=ASB |access-date=6 March 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=IMK |url=http://www.imk.ac.in/abtus.htm |website=Institute of Management in Kerala |publisher=Kerala University |access-date=6 March 2018 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমত ২৩খনতকৈও অধিক অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষানুষ্ঠান আছে।<ref name="engcollist">{{cite web |title=Kerala Technological University List of Affiliated Courses 2015–16 |url=https://ktu.edu.in/data/Affiliated%20courses-WEBSITE%2027%20JULY%202015.pdf |website=APJ Abdul Kalam Technological University |publisher=Government of Kerala |access-date=6 March 2018}}</ref> আই.আই.এছ.টি. (IIST) আৰু আই.আই.এছ.ই.আৰ. (IISER) ৰ উপৰি চহৰখনৰ অন্যান্য প্ৰধান অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, ত্ৰিবান্দ্ৰম (CET) অন্যতম, যি কেৰেলাৰ প্ৰথমখন অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়।<ref>{{cite web |title=About CET |url=http://www.cet.ac.in/ |website=College of Engineering, Trivandrum |publisher=CET |access-date=6 March 2018}}</ref> ইয়াৰ বাহিৰেও চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় বাৰ্টনহিল (GEC), শ্ৰী চিত্ৰ তিৰুনাল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় (SCT), চি-ডেক তিৰুৱনন্তপুৰম (C-DAC), বিশ্ববিদ্যালয় অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, মোহনদাস অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয় আৰু মাৰ বেচেলিঅ’ছ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় উল্লেখযোগ্য।<ref name="engcollist"/> ১৮৬৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বিশ্ববিদ্যালয় মহাবিদ্যালয় আৰু ১৮৬৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা চৰকাৰী মহিলা মহাবিদ্যালয় ভাৰতৰ উচ্চ শিক্ষাৰ দুখন আটাইতকৈ পুৰণি প্ৰতিষ্ঠান। <ref>{{cite web |title=Home |url=http://www.universitycollege.ac.in/ |website=University College, Thiruvananthapuram |publisher=Government of Kerala |access-date=6 March 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Govt. College for Women, Our History |url=http://www.gcwtvm.ac.in/the-college/our-history/ |website=Government college for Women, Thiruvananthapuram |publisher=Government of Kerala |access-date=6 March 2018 |archive-date=9 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309055806/http://www.gcwtvm.ac.in/the-college/our-history/ |url-status=dead |archivedate=9 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180309055806/http://www.gcwtvm.ac.in/the-college/our-history/ |deadurl=yes }}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible" style="font-size:90%; width:98%; " |+ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ |- ! প্ৰতিষ্ঠানৰ নাম!! প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ!! প্ৰকাৰ!! স্থান |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃশাখা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (NIIST) || ১৯৮৮ || গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ৰাজীৱ গান্ধী জৈৱ-প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ]] (RGCB) || ১৯৯০ || গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[কেৰেলা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) || ২০০২ || চৰকাৰী সংস্থা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] (IISER) || ২০০৮ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ]] (VSSC) || ১৯৬৩ || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[লিকুইড প্ৰপালচন চিষ্টেমছ চেণ্টাৰ]] (LPSC) || ১৯৮৫ || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (IIST) || ২০০৭ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় বাক আৰু শ্ৰৱণ প্ৰতিষ্ঠান]] (NIISH) || ১৯৯৭ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[আঞ্চলিক কৰ্কট কেন্দ্ৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম]] (RCC) || ১৯৮১ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[জৱাহৰলাল নেহৰু ক্ৰান্তীয় উদ্ভিদ উদ্যান আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] (JNTBGRI) || ১৯৭৯ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[শ্ৰী চিত্ৰ তিৰুনাল চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (SCTIMST) || ১৯৭৬ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় পৃথিৱী বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ]] (NCESS) || ১৯৭৮ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | কেৰেলা পৰ্যটন আৰু ভ্ৰমণ অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠান (KITTS) || ১৯৮৮ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref>{{cite web | url=https://www.kittsedu.org/profile.php | title=Profile, Kerala Institute of Tourism and Travel Studies, Education, Hospitality Industry, India }}</ref> |- | [[কেৰেলা ডিজিটেল বিজ্ঞান, উদ্ভাৱন আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]] (IIITM-k) || ১৯৮৮ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম |- | [[কেন্দ্ৰীয় মূল জাতীয় শস্য গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] (ICAR-CTCRI) || ১৯৬৩ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref name="auto1">{{Cite web | title=Home {{!}} CTCRI - CENTRAL TUBER CROPS RESEARCH INSTITUTE | url=https://www.ctcri.org/ | access-date=2025-05-24 | website=Ctcri.org}}</ref> |- | [[তিৰুৱনন্তপুৰম অভিযান্ত্ৰিক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি গৱেষণা উদ্যান]] (TrEST) || ২০১৫ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref name="auto1"/> |- | [[উন্নত কম্পিউটিঙৰ বিকাশ কেন্দ্ৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম]] (C-DAC) || ২০১০ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref>{{Cite web | title=C-DAC: Centre for Development of Advanced Computing, India | url=https://www.cdac.in/ | access-date=2025-05-24 | website=Cdac.in}}</ref> |- | [[ঘঁৰিয়াল পুনৰ্সংস্থাপন আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ]] || ২০১৫ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref>{{cite web | url=https://www.keralatourism.org/destination/neyyar-reservoir-thiruvananthapuram/240/ | title=Neyyar Wildlife Sanctuary, Thiruvananthapuram|website=Keralatourism.org }}</ref> |- | [[উন্নত ভাইৰাছ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, কেৰেলা]] || ২০১৯ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref name="auto1"/> |- | [[অ’ৰিয়েণ্টেল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট এণ্ড মেনুস্ক্ৰিপ্টচ লাইব্ৰেৰী]] || ১৯MD || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref>{{Cite web | title=IAV – Institute of Advanced Virology | url=https://iav.kerala.gov.in/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20211028034458/https://iav.kerala.gov.in/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=2021-10-28}}</ref> |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃশাখা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (CSIR-NIIST) || ১৯৭৫ || গৱেষণা আৰু শিক্ষা || তিৰুৱনন্তপুৰম<ref>{{Cite web | title=CSIR - National Institute For Interdisciplinary Science and Technology (NIIST) | url=https://www.niist.res.in/ | access-date=2025-05-24 | website=Niist.res.in}}</ref> |} চহৰখনৰ অন্যান্য প্ৰধান [[স্নাতক]] আৰু [[স্নাতকোত্তৰ]] মহাবিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত [[চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, তিৰুৱনন্তপুৰম|চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়]], মহাত্মা গান্ধী মহাবিদ্যালয়, মাৰ ইভানিঅ’ছ মহাবিদ্যালয়, চৰকাৰী সংস্কৃত মহাবিদ্যালয়, লয়োলা সমাজ বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, ছেণ্ট জেভিয়াৰ্ছ মহাবিদ্যালয় (থুম্বা) আৰু অল ছেণ্টছ মহাবিদ্যালয় অন্যতম।<ref>{{cite web |title=List of colleges affiliated to the University of Kerala |url=https://www.keralauniversity.ac.in/downloads/list_of_affiliated_colleges.pdf |website=Kerala University |publisher=Government of Kerala |access-date=6 March 2018}}</ref> প্ৰধান [[ললিত কলা]] মহাবিদ্যালয়সমূহ হৈছে— স্বাতী তিৰুনাল সংগীত মহাবিদ্যালয় (যি কেৰেলাৰ প্ৰথমখন সংগীত একাডেমী)<ref>{{cite web |title=About |url=http://www.swathithirunal.in/rel_akademi.htm |website=Swathi Thirunal College of Music |publisher=C-DIT |access-date=6 March 2018}}</ref> আৰু ত্ৰিবান্দ্ৰম ললিত কলা মহাবিদ্যালয়।<ref>{{cite news |last1=Zachariah |first1=Preeti |title=Carving space through art |url=http://www.thehindu.com/society/carving-space-through-art/article22678712.ece |access-date=6 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=8 February 2018}}</ref> ইয়াৰ উপৰি লক্ষ্মীবাঈ ৰাষ্ট্ৰীয় শাৰীৰিক শিক্ষা মহাবিদ্যালয় হৈছে [[ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ]] (SAI) ৰ দুখন শাৰীৰিক শিক্ষা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{cite web |title=Regional Centres |url=http://www.sportsauthorityofindia.nic.in/index1.asp?ls_id=739 |website=Sports Authority of India |publisher=Ministry of Youth Affairs and Sports, Government of India |access-date=6 March 2018 |archive-date=15 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115080952/http://sportsauthorityofindia.nic.in/index1.asp?ls_id=739 |url-status=dead |archivedate=15 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115080952/http://sportsauthorityofindia.nic.in/index1.asp?ls_id=739 |deadurl=yes }}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমৰ শীৰ্ষস্থানীয় গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত কেৰেলা ভাৰতীয় তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান (IIITMK),<ref>{{cite web |title=Indian Institute of Information Technology and Management – Kerala (IIITM-K) |url=http://www.technopark.org/company-details?id=9948 |website=Technopark |publisher=Government of Kerala |access-date=8 March 2018 |archive-date=9 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309054643/http://www.technopark.org/company-details?id=9948 |url-status=dead |archivedate=9 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180309054643/http://www.technopark.org/company-details?id=9948 |deadurl=yes }}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় বাক আৰু শ্ৰৱণ প্ৰতিষ্ঠান (NISH),<ref>{{cite web |title=About us |url=http://www.nish.ac.in/about-us |website=National Institute of Speech and Hearing |access-date=8 March 2018}}</ref> ৰাজীৱ গান্ধী জৈৱ-প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ,<ref>{{cite web |title=RGCB Profile |url=http://rgcb.res.in/glance.php |website=Gandhi Centre for Biotechnology (RGCB) |access-date=8 March 2018 |archive-date=9 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309054103/http://rgcb.res.in/glance.php |url-status=dead }}</ref> ইমেজিং প্ৰযুক্তি বিকাশ কেন্দ্ৰ (C-Dit),<ref>{{cite web |title=About Us |url=http://www.cdit.org/about-us |website=Centre for Development of Imaging Technology (C-DIT) |publisher=Government of Kerala |access-date=19 July 2018}}</ref> উন্নয়ন অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ (CDS),<ref>{{cite web |title=An Overview |url=http://www.cds.edu/about-cds/an-overview/ |website=Centre for Development Studies (CDS) |access-date=8 March 2018 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307202833/http://cds.edu/about-cds/an-overview/ |url-status=dead |archivedate=7 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307202833/http://cds.edu/about-cds/an-overview/ |deadurl=yes }}</ref> জৱাহৰলাল নেহৰু ক্ৰান্তীয় উদ্ভিদ উদ্যান আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ৰাষ্ট্ৰীয় পৃথিৱী বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ (NCESS) আৰু উন্নত কম্পিউটিঙৰ বিকাশ কেন্দ্ৰ (C-DAC) অন্যতম। <ref>{{cite web |title=Corporate Profile |url=https://www.cdac.in/index.aspx?id=CorporateProfile |website=Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) |publisher=Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India |access-date=8 March 2018}}</ref> আৰু [[অ’ৰিয়েণ্টেল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট এণ্ড মেনুস্ক্ৰিপ্টচ লাইব্ৰেৰী]]।<ref>{{cite news |title=Science festival at Kerala varsity |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/varsity-to-open-its-doors-to-public/article22747411.ece |access-date=6 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=14 February 2018}}</ref> মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF) ৰ অনুসৰি, [[কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়]] কেৰেলাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে বিবেচিত হৈছে।<ref>{{cite web |title=University Rankings |url=https://www.nirfindia.org/2018/UniversityRanking.html |website=National Institutional Ranking Framework |publisher=Ministry of Human Resource Development, Government of India |access-date=25 May 2018 |archive-date=26 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210726132630/https://www.nirfindia.org/2018/universityranking.html |url-status=dead |archivedate=26 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210726132630/https://www.nirfindia.org/2018/universityranking.html |deadurl=yes }}</ref> কেৰেলাৰ সামগ্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিঙতো কেৰেলা বিশ্ববিদ্যালয়ে শীৰ্ষ স্থান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Overall Ranking |url=https://www.nirfindia.org/2018/OverallRanking.html |website=National Institutional Ranking Framework |publisher=Ministry of Human Resource Development, Government of India |access-date=25 May 2018 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102901/https://www.nirfindia.org/2018/OverallRanking.html |url-status=dead |archivedate=8 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308102901/https://www.nirfindia.org/2018/OverallRanking.html |deadurl=yes }}</ref> অভিযান্ত্ৰিক শাখাৰ ক্ষেত্ৰত [[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (IIST) কেৰেলাৰ ভিতৰত প্ৰথম স্থানত আছে। আনহাতে অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, ত্ৰিবান্দ্ৰম (CET) কেৰেলাৰ ভিতৰত তৃতীয় স্থানত আছে।<ref>{{cite web |title=Engineering Rankings |url=https://www.nirfindia.org/2018/EngineeringRanking.html |website=National Institutional Ranking Framework |publisher=Ministry of Human Resource Development, Government of India |access-date=25 May 2018 |archive-date=2 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190202230234/https://www.nirfindia.org/2018/EngineeringRanking.html |url-status=dead |archivedate=2 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202230234/https://www.nirfindia.org/2018/EngineeringRanking.html |deadurl=yes }}</ref> স্থপতি্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ ৰেংকিঙত 'অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, ত্ৰিবান্দ্ৰম' ভাৰতৰ ভিতৰত চতুৰ্থ আৰু কেৰেলাৰ ভিতৰত প্ৰথম স্থানত আছে।<ref>{{cite web |title=Architecture Rankings |url=https://www.nirfindia.org/2018/ArchitectureRanking.html |website=National Institutional Ranking Framework |publisher=Ministry of Human Resource Development, Government of India |access-date=25 May 2018 |archive-date=7 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180407225333/https://www.nirfindia.org/2018/ArchitectureRanking.html |url-status=dead |archivedate=7 April 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180407225333/https://www.nirfindia.org/2018/ArchitectureRanking.html |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তিৰুৱনন্তপুৰম বিশ্ববিদ্যালয় মহাবিদ্যালয় কেৰেলাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মহাবিদ্যালয় হিচাপে তালিকাভুক্ত হৈছে।<ref>{{cite web |title=College Rankings |url=https://www.nirfindia.org/2018/CollegeRanking.html |website=National Institutional Ranking Framework |publisher=Ministry of Human Resource Development, Government of India |access-date=25 May 2018 |archive-date=26 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180526041130/https://www.nirfindia.org/2018/CollegeRanking.html |url-status=dead |archivedate=26 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180526041130/https://www.nirfindia.org/2018/CollegeRanking.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=University College joins the big league |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/university-college-joins-the-big-league/article23809815.ece |access-date=25 May 2018 |newspaper=The Hindu |date=8 May 2018}}</ref> == মহাকাশ আৰু এৰ’স্পেচ == তিৰুৱনন্তপুৰম হৈছে ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ জন্মস্থান।<ref name="auto">{{Cite web | title=KSPACE | url=https://kspace.kerala.gov.in/ | access-date=2025-05-24 | website=kspace.kerala.gov.in}}</ref> ১৯৬৩ চনত ভাৰতৰ প্ৰথমটো ৰকেট উৎক্ষেপণ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ [[থুম্বা ইকুৱেটৰিয়েল ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ]] (TERLS) ৰপৰা কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰেপৰা এই চহৰখন মহাকাশ গৱেষণা, বিভিন্ন শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু কোম্পানীসমূহৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছে। {| class="wikitable mw-collapsible" style="font-size:95%; width:80%; " |+ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ মহাকাশ আৰু এৰ’স্পেচ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, সংগঠন আৰু কোম্পানীসমূহ |- ! style="background-color:orange; " | নাম!! style="background-color:orange; " | প্ৰকাৰ!! style="background-color:orange; " | বিৱৰণ |- | [[বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ]] (VSSC) || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান || ইছৰ’ (ISRO) ৰ উৎক্ষেপণ বাহন বা ৰকেট বিকাশৰ এক অগ্ৰণী কেন্দ্ৰ। |- | লিকুইড প্ৰপালচন চিষ্টেমছ চেণ্টাৰ (LPSC) || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান || ৰকেটৰ বাবে তৰল প্ৰণোদন প্ৰণালী (liquid propulsion systems) প্ৰস্তুত কৰে। |- | ইছৰ’ ইনাৰ্ছিয়েল চিষ্টেমছ ইউনিট (IISU) || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান || উৎক্ষেপণ বাহনৰ জড়তা প্ৰণালী (inertial systems), মহাকাশযানৰ জড়তা প্ৰণালী, জড়তা চেন্সৰৰ মূল্যায়ন তথা চিমুলেচন আৰু ইয়াৰ ইলেকট্ৰনিক উৎপাদন আদি কাৰ্য কৰে। <ref>{{cite web | url=https://www.isro.gov.in/IISU.html | title=ISRO Inertial Systems Unit (IISU) }}</ref> |- | [[থুম্বা ইকুৱেটৰিয়েল ৰকেট উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ]] (TERLS) || মহাকাশ বন্দৰ || পৃথিৱীৰ চুম্বকীয় বিষুৱৰেখাৰ অতি ওচৰত অৱস্থিত। বৰ্তমান ইয়াক ছাউণ্ডিং ৰকেট (sounding rockets) উৎক্ষেপণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। |- | [[ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] (IIST) || শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান || এছিয়াৰ প্ৰথমখন মহাকাশ বিশ্ববিদ্যালয়।<ref>{{cite web | url=https://www.isro.gov.in/ISRO_EN/iist.html#:~:text=Indian%20Institute%20of%20Space%20Science%20and%20Technology%20(IIST),,to%20meet%20the%20demands%20of%20Indian%20Space%20Programme | title=Indian Institute of Space Science and Technology (IIST) }}</ref> ইয়াত মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক শাখাৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা হয়। |- | ব্ৰহ্মছ এৰ’স্পেচ || প্ৰতিৰক্ষা কোম্পানী || ব্ৰহ্মছ (BrahMos) ছুপাৰচনিক ক্ৰুজ মিছাইল উৎপাদন কৰে। |- | কেলট্ৰন (Keltron) || ইলেকট্ৰনিক্স কোম্পানী || মহাকাশ আৰু প্ৰতিৰক্ষা খণ্ডৰ ইলেকট্ৰনিক্স সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত। |- | কে.ই.এল. এৰ’স্পেচ (KEL Aerospace) || এৰ’স্পেচ কোম্পানী || এৰ’স্পেচৰ বিভিন্ন যন্ত্ৰাংশ উৎপাদনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।<ref>{{Cite web | title=KEL | url=https://kel.co.in/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20080413112811/http://kel.co.in/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=13 April 2008 | url-status=live }}</ref> |- | কে-স্পেচ ত্ৰিবান্দ্ৰম || গৱেষণা আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান || কেৰেলা চৰকাৰৰ মহাকাশ গৱেষণা সম্পৰ্কীয় এক বিশেষ পদক্ষেপ।<ref name="auto"/> |- | হেক্স ২০ (Hex 20) || মহাকাশ-প্ৰযুক্তি ষ্টাৰ্টআপ || উপগ্ৰহ প্ৰযুক্তিৰ (satellite technology) ওপৰত বিশেষ কাম কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://hex20.in/contact/|title=Mission Critical Defence and Space Technology Partner|website=Hex20in|access-date=8 June 2026}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |- | অনন্ত টেকন’লজীছ || এৰ’স্পেচ আৰু প্ৰতিৰক্ষা || ইছৰ’ আৰু অন্যান্য গ্ৰাহকৰ বাবে মহাকাশযান প্ৰণালী, এভিয়নিক্স আৰু উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ সহায়ৰ কাম কৰে। |- | ষ্ট্ৰাভা টেকন’লজীছ (Strava Technologies) || এৰ’স্পেচ আৰু প্ৰতিৰক্ষা || প্ৰতিৰক্ষা আৰু এৰ’স্পেচ খণ্ডক ইলেকট্ৰনিক যুদ্ধ প্ৰণালী, ৰাডাৰ আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা সমাধান যোগান ধৰে।<ref>{{cite web | url=https://stravatechnologies.in/our-company | title=Strava Technologies® PVT Ltd - India's leading Startup in Geospatial Industry|website=Stravatechnologies.in }}</ref> |- | এৰ’প্ৰেচিচন (Aeroprecision) || এৰ’স্পেচ আৰু প্ৰতিৰক্ষা || উচ্চ-প্ৰযুক্তিৰ বিমান আৰু সামৰিক যন্ত্ৰাংশ তৈয়াৰ কৰে। ইয়াৰ উপৰি এম.আৰ.অ’ (MRO) আৰু যোগান শৃংখল সমাধান আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web | title=Welcome to Aero Precision | url=http://www.sa-aeroprecision.com/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20130905205731/http://sa-aeroprecision.com/ | access-date=2025-08-18 | archive-date=5 September 2013 | url-status=live }}</ref> |- | ছাফ্ৰান (Safran) || এৰ’স্পেচ আৰু প্ৰতিৰক্ষা || বিশ্বজুৰি বিমানৰ ইঞ্জিন, এভিয়নিক্স আৰু প্ৰতিৰক্ষা প্ৰণালী যোগান ধৰা এখন ফৰাচী বহুৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানী। |- | কোৰ্টাস (Kortas) || এৰ’স্পেচ || উৎক্ষেপণ বাহন বা ৰকেটৰ বাবে প্ৰণোদন প্ৰণালী (propellant systems) আৰু টেংকসহ নিখুঁত এৰ’স্পেচ যন্ত্ৰাংশ নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{Cite web | title=Kortas Industries Pvt. Ltd. - Manufactures of Aerospace Hardware. | url=https://kortasind.com/ | access-date=2025-08-18 | website=Kortasind.com}}</ref> |} == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক == ত্ৰিবান্দ্ৰমত [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]] আৰু [[মালদ্বীপ]]ৰ পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয় (Consulate) অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি কূটনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক সহজসাধ্য কৰিবলৈ চহৰখনত [[শ্ৰীলংকা]], [[ৰাছিয়া]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ অবৈতনিক পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়সমূহো (Honorary Consulates) আছে। {| class="wikitable mw-collapsible" |+ ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়সমূহ |- ! দেশ!! পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয় |- |সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|20px]] || সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়<ref>{{cite web | url=https://www.mofa.gov.ae/en/missions/kerala | title=UAE consulate in kerala }}</ref> |- |মালদ্বীপ [[File:Flag of Maldives.svg|20px]] || মালদ্বীপৰ পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়<ref>{{cite web | url=https://embassies.info/ConsulateofMaldivesinThrivananathapuramIndia | title=Consulate General of Maldives in Thiruvananthapuram, India }}</ref> |- |শ্ৰীলংকা [[File:Flag of Sri Lanka.svg|20px]] || শ্ৰীলংকাৰ অবৈতনিক পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়<ref>{{cite web | url=https://slhcindia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1142:newly-appointed-honorary-consul-of-sri-lanka-in-thiruvananthapuram-receives-the-commission-of-appointment&catid=50:demo-category&Itemid=1 | title=Newly appointed Honorary Consul of Sri Lanka in Thiruvananthapuram receives the Commission of Appointment }}</ref> |- |ৰাছিয়া [[File:Flag of Russia.svg|20px]] || ৰাছিয়াৰ অবৈতনিক পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়<ref>{{Cite web | title=Archived copy | url=https://india.mid.ru/en/news/ratheesh_nair_honorary_consul_of_russia_in_trivandrum_kerala_continued_his_journey_along_afanasy_nik/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250415043547/https://india.mid.ru/en/news/ratheesh_nair_honorary_consul_of_russia_in_trivandrum_kerala_continued_his_journey_along_afanasy_nik/ | archive-date=2025-04-15}}</ref> |- |জাৰ্মানী [[File:Flag of Germany.svg|20px]] || জাৰ্মানীৰ অবৈতনিক পৰামৰ্শদাতা কাৰ্যালয়<ref>{{cite web | url=https://india.diplo.de/in-en/ueber-uns/honorarkonsuln/1808878-1808878#:~:text=in%20Thiruvananthapuram%2C%20Kerala.-,Dr.,in%20matters%20related%20to%20Germany. | title=German Honorary Consul in Thiruvananthapuram }}</ref> |} == প্ৰচাৰ মাধ্যম == তিৰুৱনন্তপুৰমত বহুতো বাতৰি কাকত, দূৰদৰ্শন আৰু অনাতঁৰ (ৰেডিঅ’) কেন্দ্ৰ আছে। কেৰেলাৰ বেছিভাগ সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানৰে মুখ্য কাৰ্যালয় তিৰুৱনন্তপুৰমতে অৱস্থিত। কেৰেলাৰ প্ৰথমটো মালায়ালম চেনেল [[ডিডি মালায়ালম|দূৰদৰ্শন মালায়ালম]] ১৯৮১ চনত এই চহৰৰপৰাই সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Doordarshan Kendra, Thiruvananthapuram |url=https://www.ddktvm.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=28 |website=Doordarshan Kendra Trivandrum |publisher=Prasar Bharathi, Government of India |access-date=9 March 2018 |archive-date=13 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170713223151/http://ddktvm.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=28 |url-status=dead |archivedate=13 July 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170713223151/http://ddktvm.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=28 |deadurl=yes }}</ref> মালায়ালম ভাষাৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত খণ্ডৰ চেনেল [[এছিয়ানেট (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|এছিয়ানেট]] ১৯৯৩ চনত চহৰখনৰপৰাই আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite news |last1=Mohandas |first1=Vandana |title=The world's his oyster |url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/travel/141117/the-worlds-his-oyster.html |access-date=9 March 2018 |work=The Deccan Chronicles |date=14 November 2017}}</ref> চহৰখনত অৱস্থিত অন্যান্য মালায়ালম চেনেলসমূহৰ ভিতৰত এছিয়ানেট নিউজ, অমৃতা টিভি, কাপ্পা টিভি, কাইৰালী টিভি, কাইৰালী ৱি (WE TV), মাতৃভূমি নিউজ, কৌমুদী টিভি, জয়হিন্দ টিভি, নিউজ১৮ কেৰেলা আৰু পিপল টিভি অন্যতম।<ref name="medialist"/> এছিয়ানেট, জনম টিভি, জীৱন টিভি, মিডিয়াৱান টিভি আৰু মনোৰমা নিউজকে ধৰি কেৰেলাৰ সকলো প্ৰধান চেনেলৰ প্ৰযোজনা কেন্দ্ৰ বা কাৰ্যালয় এই চহৰত আছে।<ref name="medialist"/> এই টিভি চেনেলসমূহ কেবল টিভি, ডি.টি.এইচ. (DTH) বা আই.পি.টি.ভি. (IPTV) ৰ জৰিয়তে গ্ৰাহকসকলে চাব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Competition Commission orders probe against Star India |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/competition-commission-orders-probe-against-star-india/article22331327.ece |access-date=9 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=30 December 2017}}</ref><ref>{{cite news |last1=Philip |first1=Anil |title=DDK Trivandrum ends analogue terrestrial TV transmission |url=https://keralaitnews.com/6385/ddk-trivandrum-ends-analogue-terrestrial-tv-transmission-goes-digital |access-date=9 March 2018 |agency=Kerala IT News |date=5 March 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=BSNL launches IPTV in State |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/BSNL-launches-IPTV-in-State/article16562478.ece |access-date=9 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=12 March 2010}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমত উপলব্ধ প্ৰধান ডি.টি.এইচ. মনোৰঞ্জন সেৱাসমূহ হৈছে ছান ডাইৰেক্ট, ডিডি ডাইৰেক্ট+, ডিছ টিভি, এয়াৰটেল ডিজিটেল টিভি আৰু টাটা প্লে (Tata Play)। চহৰখনত উপলব্ধ প্ৰধান মালায়ালম বাতৰি কাকতসমূহ হৈছে— 'মাতৃভূমি', 'মালয়াল মনোৰমা', 'কেৰেলা কৌমুদী', 'দেশাভিমানী', 'মাধ্যামম', 'জন্মভূমি', 'চন্দ্ৰিকা', 'থেজাছ', 'চিৰাজ ডেইলী', 'দীপিকা' আৰু 'ৰাষ্ট্ৰ দীপিকা'। তিৰুৱনন্তপুৰমৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী বাতৰি কাকতসমূহ হৈছে— 'দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ', 'দ্য হিন্দু', 'দ্য ডেক্কান ক্ৰনিকল' আৰু 'দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া'।<ref name="medialist"/> ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী অনাতঁৰ প্ৰতিষ্ঠান অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ই (আকাশবাণী) চহৰখনত মিডিয়াম ৱেভ (Medium wave) আৰু চৰ্টৱেভ (Shortwave) কেন্দ্ৰ পৰিচালনা কৰে।<ref name="amradio">{{cite web |title=South Zone Region Services |url=http://allindiaradio.gov.in/Oppurtunities/Tenders/Documents/South%20Zone%20Regional%20Services%2016012018.pdf |website=All India Radio |publisher=Prasar Bharati, Government of India |access-date=9 March 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=About All India Radio Trivandrum |url=http://www.airtvm.com/about.pdf |website=All India Radio, Trivandrum |access-date=9 March 2018 |archive-date=17 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180417044523/http://www.airtvm.com/about.pdf |url-status=dead |archivedate=17 April 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180417044523/http://www.airtvm.com/about.pdf |deadurl=yes }}</ref> আকাশবাণীৰ 'বিবিধ ভাৰতী'য়ে 'অনন্তপুৰী এফ.এম.' নামেৰে এটা এফ.এম. ৰেডিঅ’ কেন্দ্ৰও চলায়।<ref>{{cite web |title=Vividh Bharati FM Service |url=http://allindiaradio.gov.in/Oppurtunities/Tenders/Documents/VIVIDH%20BHARTI%2016012018.pdf |website=All India Radio |publisher=Prasar Bharati, Government of India |access-date=9 March 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Ananthapuri FM looking for anchors |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/ananthapuri-fm-looking-for-anchors/article17591891.ece |access-date=9 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=23 March 2017}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমৰপৰা সম্প্ৰচাৰিত হোৱা অন্যান্য ব্যক্তিগত এফ.এম. চেনেলসমূহ হৈছে— বিগ এফ.এম. (Big FM 92.7 MHz),<ref name="radiolist"/> ক্লাব এফ.এম. (Club FM 94.3 MHz),<ref name="Club FM"/> ৰেডিঅ’ মিৰ্চি (Radio Mirchi 98.3 MHz),<ref name="Radio Mirchi Thiruvananthapuram"/> ৰেড এফ.এম. (Red FM 93.5 MHz)<ref name="radiolist"/> আৰু ৰেডিঅ’ ডি.চি. (Radio DC 90.4 MHz)।<ref name="Radio DC Thiruvananthapuram">{{cite web |title=Radio DC Thiruvananthapuram |url=http://radiodcfm.com/ |publisher=Radio DC |access-date=9 March 2018 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Greenfield International Stadium Kerala 2.jpg|200px|left|thumb|ভাৰত বনাম নিউজিলেণ্ডৰ টি-২০ খেলৰ সময়ত ক্ৰীড়া কেন্দ্ৰ (গ্ৰীনফিল্ড ষ্টেডিয়াম)]] {{Multiple image | align = right | direction = vertical | image1 = Chandrashekaran nair stadium kerala.jpg | caption1 = চন্দ্ৰশেখৰন নায়াৰ ষ্টেডিয়ামত অনুষ্ঠিত এখন ফুটবল খেল | image2 = BAI-U19-Ranking2016.jpg | caption2 = টছ (TOSS) একাডেমীত বেডমিণ্টন খেল }} তিৰুৱনন্তপুৰমৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল হৈছে [[ক্ৰীড়া|ক্ৰীকেট]] আৰু [[ফুটবল]]. চহৰখনে ১৯৮৪ চনত বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টেডিয়ামত কেৰেলাৰ প্ৰথমখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল আয়োজন কৰিছিল।<ref name="1stodi">{{cite news |last1=K |first1=Krishnachand |title=Thiruvananthapuram all set for T20 international cricket match |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/nov/06/thiruvananthapuram-all-set-for-t20-international-cricket-match-1692992.html |access-date=10 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=6 November 2017}}</ref> ইয়াৰ উপৰি চহৰখনে কেৰেলাৰ প্ৰথমখন টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেলো আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=TVPM to host India-NZ T20 on November 7 |url=http://english.manoramaonline.com/sports/cricket/2017/08/03/kerala-thiruvananthapuram-host-india-nz-t20-november.html |access-date=10 March 2018 |work=Malayala Manorama |date=3 August 2017}}</ref> কেৰেলা ক্ৰিকেট সংস্থা (KCA) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় তিৰুৱনন্তপুৰমতে অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Contact us |url=http://www.keralacricketassociation.com/ |website=Kerala Cricket Association |publisher=KCA |access-date=10 March 2018}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমৰ একাংশ প্ৰখ্যাত ক্ৰিকেটাৰ হ’ল— [[চেঞ্জু ছেমছন]], ৰাইফি গোমেছ, ৰিয়ান নিনান, অনিল নাম্বিয়াৰ, কে. এন. অনন্তপদ্মনাভন, ৰোহন প্ৰেম, উদিৰামালা সুব্ৰহ্মণ্যম, পি. এম. কে. মোহন্দাস, ভাস্কৰ পিল্লাই, আশা শোভনা আৰু পদ্মনাভন প্ৰশান্ত। স্পৰ্টছ হাব (The Sports Hub), বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টেডিয়াম,<ref>{{cite web |title=University Stadium |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/ground/58479.html |website=ESPN cricinfo |access-date=28 March 2018}}</ref> [[ছেণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজ খেলপথাৰ]],<ref>{{cite web |title=St Xavier's College Ground, Thumba |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/ground/1053905.html |website=ESPN cricinfo |access-date=28 March 2018}}</ref> কে.চি.এ. ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম মংগলাপুৰম,<ref>{{cite web |title=KCA Cricket Stadium – Mangalapuram |url=http://www.keralacricketassociation.com/kca-cricket-stadium-mangalapuram |website=KCA Website |publisher=Kerala Cricket Association |access-date=28 March 2018}}</ref> চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় খেলপথাৰ<ref>{{cite web |title=Medical College Ground Profile |url=https://cricketarchive.com/Archive/Grounds/14/1237.html |website=Cricketarchive |access-date=28 March 2018}}</ref> আৰু ভেল্লায়নী কৃষি মহাবিদ্যালয় খেলপথাৰ চহৰখনৰ প্ৰধান ক্ৰিকেট খেলপথাৰ।<ref>{{cite web |title=Vellyani Agricultural College Ground |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/ground/58481.html |website=ESPN cricinfo |access-date=28 March 2018}}</ref> সাধাৰণতে গ্ৰীনফিল্ড ষ্টেডিয়াম নামেৰে জনাজাত 'দ্য স্পৰ্টছ হাব, ত্ৰিবান্দ্ৰম' হৈছে ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল ষ্টেডিয়াম।<ref name=grnfld>{{cite news |title=Greenfield Stadium Touching New Heights |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/jun/12/greenfield-stadium-touching-new-heights-754477.html |access-date=10 March 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=12 June 2015}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমে গ্ৰীনফিল্ড ষ্টেডিয়ামত ২০১৫ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Mohanarangan |first1=Vinayakk |title=SAFF Cup final, as it happened: Chhetri the match-winner as India reclaim title from Afghans |url=http://www.firstpost.com/sports/saff-cup-final-india-vs-afghanistan-live-can-sunil-chhetri-and-co-halt-a-rampaging-afghan-side-2569120.html |access-date=10 March 2018 |work=Firstpost |date=3 January 2016}}</ref> এছ.বি.আই. কেৰেলা (SBI Kerala), টাইটানিয়াম এফ.চি. (Titanium FC), কে.এছ.ই.বি. (KSEB), কোভালাম এফ.চি. আৰু ট্ৰাভাংকোৰ ৰয়েলছ এফ.চি. হৈছে তিৰুৱনন্তপুৰমৰ প্ৰধান ফুটবল ক্লাব।<ref>{{cite news |last1=Chandran |first1=M.R. Praveen |title=Titanium football club to turn professional; plans to establish fan club |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/titanium-football-club-to-turn-professional-plans-to-establish-fan-club/article7533034.ece |access-date=10 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=29 March 2016}}</ref><ref>{{cite news |last1=Chandran |first1=M.R. Praveen |title=Back in the game: Kerala Blasters and the second football revolution in Kerala |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/back-in-the-game-football-in-kerala/article22716585.ece |access-date=10 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=11 February 2018}}</ref> সাধাৰণতে গ্ৰীনফিল্ড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ষ্টেডিয়াম, চন্দ্ৰশেখৰন নায়াৰ ষ্টেডিয়াম আৰু বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টেডিয়ামত ফুটবল খেলসমূহ অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news |title=Chirag United holds Salgaocar |url=http://www.thehindu.com/sport/football/chirag-united-holds-salgaocar/article2684728.ece |access-date=28 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=3 December 2011}}</ref> চহৰখনৰ এজন অন্যতম প্ৰখ্যাত ফুটবল খেলুৱৈ হৈছে জবী জাষ্টিন। চহৰখনত প্ৰায় সকলো ধৰণৰ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান আয়োজন কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সা-সুবিধা আছে।<ref name=tvmsports>{{cite news |last1=M |first1=Athira |title=Come and play |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/check-out-worldclass-sporting-facilities-in-thiruvananthapuram/article8537094.ece |access-date=28 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=29 April 2016}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰম ২০১৫ চনৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰীড়াৰ অন্যতম প্ৰধান আয়োজক চহৰ আছিল।<ref>{{cite web |title=Venues |url=http://www.kerala2015.com/kerala2015/venues/ |website=2015 National Games of India |access-date=27 March 2018}}</ref> এথলেটিকছ প্ৰতিযোগিতাসমূহ সাধাৰণতে বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টেডিয়াম, চন্দ্ৰশেখৰন নায়াৰ ষ্টেডিয়াম আৰু কেন্দ্ৰীয় ষ্টেডিয়ামত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite web |title=University Stadium |url=http://www.kerala2015.com/venues/university-stadium/ |website=National Games Kerala 2015 |publisher=35th National Games – Kerala 2015 |access-date=27 March 2018}}</ref> চন্দ্ৰশেখৰন নায়াৰ ষ্টেডিয়ামৰ তলত আৰক্ষীৰদ্বাৰা পৰিচালিত এটা ইনড’ৰ চুইমিং পুল 'এলবাট্ৰছ চুইমিং পুল' (Albatros Swimming Pool) আছে।<ref>{{Cite web |date=14 February 2026 |title=Albatros Pool - Indoor swimming pool |url=https://yappe.in/kerala/thiruvananthapuram/albatros-pool/340963 |access-date=14 February 2026 |website=Yappe}}</ref> 'ত্ৰিবান্দ্ৰম মাৰাথক’ন' হৈছে ত্ৰিবান্দ্ৰম ৰানাৰ্ছ ক্লাবৰদ্বাৰা প্ৰতি বছৰে আয়োজন কৰা এক [[মাৰাথক’ন]] প্ৰতিযোগিতা।<ref>{{cite news |last1=V N |first1=Aswin |title=First-ever midnight marathon in Kerala |url=http://www.thehindu.com/life-and-style/first-ever-midnight-marathon-in-kerala/article21310110.ece |access-date=27 March 2018 |newspaper=The Hindu |date=8 December 2017}}</ref> ইয়াত দুটা প্ৰধান দৌৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়: ২১ কিলোমিটাৰৰ অৰ্ধ মাৰাথক’ন আৰু ৪২.১৯ কিলোমিটাৰৰ পূৰ্ণ মাৰাথক’ন। সৰ্বসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণৰ বাবে এটা বিশেষ ২ কিলোমিটাৰৰ ধেমেলীয়া দৌৰৰো (fun run) আয়োজন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Trivandrum Marathon on December 9 midnight |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/trivandrum-marathon-on-december-9-midnight/articleshow/61937083.cms |access-date=27 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=6 December 2017}}</ref> চহৰখনত প্ৰতি বছৰে জানুৱাৰী মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা আন এক মাৰাথক’ন হৈছে 'ত্ৰিবান্দ্ৰ ৰান' (Trivand Run)।<ref>{{cite news |title=Run to raise funds for cancer treatment |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2018/jan/07/run-to-raise-funds-for-cancer-treatment-1747243.html |access-date=27 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=8 January 2018}}</ref> জিমি জৰ্জ ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম হৈছে ৰাজ্যখনৰ এটা অন্যতম প্ৰধান ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম। ইয়াক [[বাষ্কেটবল]], [[ভলীবল]], [[টেবুল টেনিছ]], [[জিমনাষ্টিকছ]], জলক্ৰীড়া (aquatics) আৰু যুদ্ধ কলা (martial arts) প্ৰতিযোগিতা পৰিচালনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name=tvmsports/> <ref name=tvmsports/> এই ষ্টেডিয়ামখনত দক্ষিণ ভাৰতৰ প্ৰথমটো উচ্চতা-অনুকৰণকাৰী প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ (altitude-simulated training facility) আছে, যাৰ নাম 'এষ্ট্ৰা' (Astra)।<ref>{{cite web |title=Astra |url=http://www.sportskerala.org/astra |website=Sports Kerala |access-date=28 March 2018 |archive-date=28 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328231642/http://www.sportskerala.org/astra |url-status=dead |archivedate=28 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180328231642/http://www.sportskerala.org/astra |deadurl=yes }}</ref> চহৰখনৰ প্ৰধান ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষণ আৰু প্ৰশিক্ষক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত [[লক্ষ্মীবাঈ ৰাষ্ট্ৰীয় শাৰীৰিক শিক্ষা মহাবিদ্যালয়]] (LNCPE), টছ (TOSS) একাডেমী আৰু ক্ৰীড়া কেন্দ্ৰত থকা টেনভিক ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষণ একাডেমী (Tenvic Sports Coaching Academy) অন্যতম।<ref>{{cite news |title=Junior badminton league on July 30 at Greenfield |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/jul/25/junior-badminton-league-on-july-30-at-greenfield-1633002.html |access-date=28 March 2018 |newspaper=The New Indian Express |date=25 July 2017}}</ref> বাষ্কেটবল প্ৰতিযোগিতাসমূহ সাধাৰণতে চহৰখনৰ বিদ্যালয়সমূহৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়।<ref>{{cite news |title=Kazhakootam Sainik School wins basketball tournament |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2017/oct/30/kazhakootam-sainik-school-wins-basketball-tournament-1686665.html |access-date=27 March 2018 |newspaper=The Times of India |date=30 October 2017}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমে বাত্তিয়ুৰকাভু শ্বুটিং ৰেঞ্জত ৬১সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপ আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Information of NSF |url=http://www.thenrai.in/About_us.aspx?link=6 |website=The National Rifle Association of India |access-date=27 March 2018}}</ref> চহৰখনৰ সাগৰীয় তীৰ বা বিচসমূহত ছাৰ্ফিং (Surfing) এবিধ অতি জনপ্ৰিয় খেল। ইয়াত বহুতো ছাৰ্ফিং আৰু ষ্টেণ্ডআপ পেডলব’ৰ্ডিং (standup paddleboarding) প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news |title=National surfing contest begins at Kovalam |url=https://thehindu.com |access-date=27 March 2018 |work=The Hindu Businessline |date=3 May 2013}}</ref> ছাৰ্ফিং প্ৰতিযোগিতাসমূহ সাধাৰণতে [[কোভালাম সাগৰীয় তীৰ|কোভালাম বিচ]] আৰু [[ভাৰকলা সাগৰীয় তীৰ|ভাৰকলা বিচ]]ত অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Kovalam Surf Club: No school, no surfing |url=http://www.kovalamsurfclub.com/ |website=Kovalam Surf Club |access-date=27 March 2018}}</ref> পেৰাগ্লাইডিং (Paragliding) হৈছে চহৰখনৰ আন এবিধ [[সাহসিক ক্ৰীড়া|দুঃসাহসিক খেল]] (adventure sport), যাৰ দৃশ্য সাধাৰণতে ভাৰকলা বিচত দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref>{{cite news |title=5 Exquisite Places for your Next Solo Trip to South India! |url=https://www.news18.com/news/indiwo/travel-indiwo-5-exquisite-places-for-your-next-solo-trip-to-south-india-1677007.html |access-date=28 March 2018 |work=News 18 |date=2 March 2018}}</ref> ১৮৫০ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা [[তিৰুৱনন্তপুৰম গল্ফ ক্লাব|আকাশবাণী ত্ৰিবান্দ্ৰম গল্ফ ক্লাব]] ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি গল্ফ খেলপথাৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref name=saigolf>{{cite web |title=History |url=http://saitrivandrumgolfclub.com/history/ |website=SAI Trivandrum Golf Club |publisher=Sports Authority of India |access-date=27 March 2018 |archive-date=27 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180327094911/http://saitrivandrumgolfclub.com/history/ |url-status=dead |archivedate=27 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327094911/http://saitrivandrumgolfclub.com/history/ |deadurl=yes }}</ref> এই খেলপথাৰখন বৰ্তমান [[ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ]]ক লীজত দিয়া হৈছে।<ref name=saigolf/> {| class="wikitable mw-collapsible" |+ চহৰখনৰ বৃত্তিপৰ্যায়ৰ ক্ৰীড়া ক্লাবসমূহ |- ! ক্লাব!! ক্ৰীড়া!! লীগ!! খেলপথাৰ!! প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ |- | ত্ৰিবান্দ্ৰম টাছকাৰ্ছ || ক্ৰিকেট || এছ.ই. প্ৰিমিয়াৰ লীগ || তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ষ্টেডিয়াম || ২০১৬ |- | ত্ৰিবান্দ্ৰম ৰয়েলছ || ক্ৰিকেট || কেৰেলা প্ৰিমিয়াৰ লীগ || তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ষ্টেডিয়াম || ২০১৫ |- | তিৰুৱনন্তপুৰম কম্বানছ এফ.চি. || ফুটবল || ছুপাৰ কেৰেলা লীগ || চন্দ্ৰশেখৰন নায়াৰ ষ্টেডিয়াম || ২০২৪ |- | কোভালাম এফ.চি. || ফুটবল || কেৰেলা প্ৰিমিয়াৰ লীগ || কোভালাম খেলপথাৰ || ২০১০ |} == প্ৰতিৰক্ষা আৰু সুৰক্ষা বাহিনী == {| class="wikitable mw-collapsible" style="font-size:85%; width:80%; " |+ ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ প্ৰতিৰক্ষা আৰু সুৰক্ষা বাহিনীসমূহ |- ! বাহিনী!! বিৱৰণ!! স্থান |- | মেৰিটাইম থিয়েটাৰ কমাণ্ড [[File:Logo of the Indian Armed Forces.svg|35px]]|| প্ৰস্তাৱিত মেৰিটাইম থিয়েটাৰ কমাণ্ডৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ত্ৰিবান্দ্ৰমত স্থাপন কৰা হ’ব। এই কমাণ্ডে [[ভাৰতীয় নৌসেনা]], [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]], আৰু [[ভাৰতীয় সেনা]]ৰ সমলসমূহক একত্ৰিত কৰিব। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে সন্মিলিত সামুদ্ৰিক কাৰ্যসূচী উন্নত কৰা আৰু ভাৰত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত ভাৰতৰ নিৰাপত্তা সুদৃঢ় কৰা। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/talks-ongoing-over-setting-up-integrated-theatre-commands-vice-admiral/articleshow/125725465.cms | title=Talks ongoing over setting up integrated theatre commands: Vice Admiral | publisher=The Times of India }}</ref> |- | [[ভাৰতীয় সেনা]] [[File:Indian Army Insignia circular.png|30px]] || ভাৰতীয় সেনাৰ ৪০সংখ্যক ব্ৰিগেডৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ত্ৰিবান্দ্ৰমত অৱস্থিত। এই ব্ৰিগেডে কেৰেলা আৰু তামিলনাডুৰ প্ৰতিৰক্ষা কাৰ্যসূচী আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2024/Apr/23/lieutenant-general-a-k-singh-visits-pangode-military-station | title=Lieutenant General a K Singh visits Pangode Military Station | date=23 April 2024 }}</ref> |- | [[ভাৰতীয় বায়ুসেনা]] [[File:IAF Emblem.svg|30px]] || ভাৰতীয় বায়ুসেনা (IAF) ৰ [[দাক্ষিণাত্য বায়ু কমাণ্ড]] (SAC) ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ত্ৰিবান্দ্ৰমত অৱস্থিত। ভাৰত মহাসাগৰৰ আকাশমাৰ্গত ভাৰতৰ উপস্থিতি শক্তিশালী কৰিবলৈ ১৯৮৪ চনৰ ১৯ জুলাইত ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। || ত্ৰিবান্দ্ৰম |- | [[ভাৰতীয় নৌসেনা]] [[File:Indian Navy Insignia (2022).svg|30px]] || ভাৰতীয় নৌসেনাই ত্ৰিবান্দ্ৰমত এটা কৌশলগত কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিবলৈ লৈছে। উপকূলীয় নিৰাপত্তা বৃদ্ধিৰ বাবে ইয়াত এটা নৌ-যুদ্ধস্ত্ৰ ভাণ্ডাৰ (Naval Armament Depot) আৰু নৌ-যোগাযোগ কেন্দ্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/navy-to-set-up-strategic-centre-in-state-capital/articleshow/63586827.cms | title=Navy to set up strategic centre in Thiruvananthapuram | work=The Times of India | date=3 April 2018 }}</ref> |- | [[সীমা সুৰক্ষা বল]] (BSF) [[File:BSF Insignia.svg|30px]] || বি.এছ.এফ. ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ ছেক্টৰ হেডকুৱাৰ্টাৰ (SHQ) মুত্তথৰাত অৱস্থিত। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ ওচৰত থকা এই কেন্দ্ৰটোৱে এই অঞ্চলৰ বি.ছ.এফ.ৰ কাৰ্যাৱলী তদাৰক কৰে। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://www.bsf.gov.in/contact-us.html | title=Contact Us | Border Security Force | access-date=30 March 2025 | archive-date=5 May 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240505215741/https://www.bsf.gov.in/contact-us.html | url-status=dead }}</ref> |- | [[কেন্দ্ৰীয় ৰিজাৰ্ভ আৰক্ষী বল]] (CRPF) [[File:CRPF Logo.svg|30px]] || চি.আৰ.পি.এফ.ৰ কেৰেলা ছেক্টৰ হেডকুৱাৰ্টাৰ আৰু ১৬৪সংখ্যক বেটেলিয়ান ত্ৰিবান্দ্ৰমত নিয়োজিত হৈ আছে। এই গোটটো চহৰখনৰ আইন-শৃংখলা ৰক্ষাৰ বাবে দায়বদ্ধ। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/vinod-karthik-is-dig-crpf-pallipuram/article65644844.ece | title=Vinod Karthik is DIG, CRPF, Pallipuram | work=The Hindu | date=15 July 2022 }}</ref> |- | [[ভাৰতীয় উপকূলৰক্ষী বাহিনী]] [[File:Indian Coast Guard Logo.svg|25px]] || ত্ৰিবান্দ্ৰমত থকা ভাৰতীয় উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ কেন্দ্ৰটো উপকূলীয় সুৰক্ষা, তদাৰকী আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্যসূচীৰ বাবে দায়বদ্ধ। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/coast-guards-berth-at-vizhinjam-by-march-end/articleshow/117959382.cms | title=Coast Guard's berth at Vizhinjam by March-end | work=The Times of India | date=6 February 2025 }}</ref> |- | [[কেন্দ্ৰীয় ঔদ্যোগিক নিৰাপত্তা বল]] (CISF) [[File:CISF LOGO.svg|25px]] || ত্ৰিবান্দ্ৰমৰ চি.আই.এছ.এফ. গোটে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ নিৰাপত্তা সুনিশ্চিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, বিক্ৰম সাৰাভাই মহাকাশ কেন্দ্ৰ (VSSC), আৰু লিকুইড প্ৰপালচন চিষ্টেমছ চেণ্টাৰ (LPSC) অন্তৰ্ভুক্ত। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://www.cisf.gov.in/cisfeng/contact_us/ | title=Contact_us | CISF|website=Cisf.gov.in }}</ref> |- | [[সশস্ত্ৰ সীমা বল]] [[File:Sashastra Seema Bal.svg|30px]] || গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বল 'সশস্ত্ৰ সীমা বল' (SSB) ৰ এটা বেটেলিয়ান মুখ্য কাৰ্যালয় ত্ৰিবান্দ্ৰমত স্থাপন কৰাৰ প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। দক্ষিণ ভাৰতত সুৰক্ষা আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰিবলৈ এক বৃহৎ সামৰিক সম্প্ৰসাৰণৰ অংশ হিচাপে এই পদক্ষেপ লোৱা হৈছে। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/thiruvananthapuram-set-to-witness-major-defence-expansion/articleshow/125751334.cms | title=Thiruvananthapuram set to witness major defence expansion | newspaper=The Times of India }}</ref> |- | কেৰেলা ৰাজ্যিক ঔদ্যোগিক নিৰাপত্তা বল (KSISF) || কে.এছ.আই.এছ.এফ. হৈছে এক ৰাজ্যিক সংস্থা। ই গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔদ্যোগিক আৰু আন্তঃগাঁথনি প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ নিৰাপত্তাৰ দায়িত্ব পালন কৰে। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{Cite web | title=State Industrial Security Force | url=https://sisf.keralapolice.gov.in/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20170606101758/http://www.sisf.keralapolice.gov.in/ | access-date=2025-05-24 | archive-date=2017-06-06 | archivedate=2017-06-06 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606101758/http://www.sisf.keralapolice.gov.in/ | deadurl=yes }}</ref> |- | [[কেৰেলা আৰক্ষী]] [[File:Flag of Kerala Police.svg|30px]] || তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰ আৰক্ষী কমিছনাৰেট ইয়াৰ মূল কাৰ্যালয়, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ আইন প্ৰয়োগকাৰী ব্যৱস্থা পৰিচালনা কৰে। || ত্ৰিবান্দ্ৰম<ref>{{cite web | url=https://keralapolice.gov.in/page/state-police-head-quarter | title=Official Website of Kerala Police - State Police Head Quarter|website=Keralapolice.gov.in }}</ref> |} == তথ‍্য উৎস == {{Reflist}} == অধিক পঢ়ক == * {{cite book |title=The Indian encyclopaedia: biographical, historical, religious, administrative, ethnological, commercial and scientific. Archery-Banog, Volume 2 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd. |page=7063 |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&pg=PA7063 |isbn=9788177552577}} * {{cite book |title=Heritage of Kerala, Thiruvananthapuram |publisher=Information & Public Relations Department, Government of Kerala, 2008 |url=https://books.google.com/books?id=r1Gudm1iW78C&q=thiruvananthapuram |access-date=28 March 2018 |year=2008}} == বহিঃসংযোগ == {{Sister project links|Thiruvananthapuram|voy=Thiruvananthapuram}} * [http://www.trivandrum.gov.in/ চৰকাৰী জিলা ৱেবছাইট] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20190815102009/http://www.trivandrum.gov.in/ |date=15 August 2019 }} * [https://web.archive.org/web/20051109191835/http://www.tvm.kerala.gov.in/home.htm তিৰুৱনন্তপুৰম জিলাৰ সন্দৰ্ভত কেৰেলা চৰকাৰৰ ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] myzqmybvctd5bnier1f00nj6dncfsmd 0 138290 634692 623676 2026-09-09T01:45:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634692 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ট্ৰাফিক | image = | caption = থিয়েটাৰৰ অফিচিয়েল পোষ্টাৰ | director = ৰাজেশ পিল্লাই | producer = লিষ্টিন ষ্টিফেন | writer = ববী-সঞ্জয় | narrator = | starring = শ্ৰীনিবাসন<br />কুঞ্চাকো বোবান<br />ৰহমান<br />অনুপ মেনন<br />বিনীত শ্ৰীনিবাসন<br />আচিফ আলী<br />সন্ধ্যা<br />ৰম্যা নাম্বীচান | music = '''গীতসমূহ:'''<br />মেজো জোচেফ<br />চেমেচন কট্টুৰ<br />'''আৱহ সংগীত:'''<br />মেজো জোচেফ | cinematography = শ্বাইজু খালিদ | editing = মহেশ নাৰায়ণন | studio = মেজিক ফ্ৰেমছ | distributor = মেজিক ফ্ৰেমছ | runtime = ১২২ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | released = {{Film date|df=yes|2011|01|07}} | language = [[মালায়ালম]] | budget = ২.৭৫ কোটি টকা<ref>{{cite web|url=https://news18.com|title=2011 was troublesome for Malayalam films|work=News18|date=4 January 2012}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | gross = ১৫ কোটি টকা<ref>{{cite news|author=Manoj Nair|title=Malayalam movies: Non-linear narratives are making the box-office ring louder|url=http://indiatimes.com|work=India Times|agency=The Economic Times|date=21 May 2011}}</ref> }} '''ট্ৰাফিক''' হৈছে ২০১১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ থ্ৰীলাৰধৰ্মী ৰোড চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে ৰাজেশ পিল্লাই আৰু কাহিনী লিখিছে ববী-সঞ্জয়ে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে শ্ৰীনিবাসন, কুঞ্চাকো বোবান, ৰহমান, অনুপ মেনন, বিনীত শ্ৰীনিবাসন, আচিফ আলী, সন্ধ্যা, ৰোমা আছৰানী, ৰম্যা নাম্বীচান, লেনা আৰু সাইকুমাৰে।<ref>[http://rediff.com Coming up: A complex Traffic – Rediff.com Movies]</ref> চিনেমাখনৰ কাহিনীভাগ এটা হাইপাৰলিংক আখ্যান শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন ২০১১ চনৰ ৭ জানুৱাৰীত মুক্তি লাভ কৰে আৰু সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি পোৱাৰ লগতে ব্যাৱসায়িকভাৱেও বৃহৎ সফলতা অৰ্জন কৰে। মুক্তিৰ পিছৰেপৰা এই ছবিখনে এক সুকীয়া অনুগামী গঢ়ি তুলিছে আৰু ইয়াক মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ 'নিউ ৱেভ আন্দোলন' বা নতুন প্ৰজন্মৰ চিনেমাৰ অন্যতম প্ৰথমখন বাটকটীয়া ছবি হিচাপে বহুলভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। এটা বিশেষ ঘটনাৰ আধাৰত কেইবাটাও কাহিনীক একেলগে সংযোগ কৰা এই থ্ৰীলাৰখন চেন্নাইত ঘটা এক প্ৰকৃত ঘটনাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aphithendranmemorialtrust.org|title=Hithendran Incident}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiaglitz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100819134719/http://indiaglitz.com|url-status=dead|archive-date=19 August 2010|title= Traffic Movie Review}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ছবিখন তামিল ভাষাত ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'', কন্নড় ভাষাত ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' আৰু একে নামেৰে (''ট্ৰাফিক'') হিন্দী ভাষাতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০১২ চনত মৃত্যু হোৱাৰ পূৰ্বে এই ছবিখনেই আছিল প্ৰবীণ অভিনেতা জোছ প্ৰকাশ অভিনীত শেষ চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{cite news| url=https://indiatimes.com | archive-url=https://archive.org | url-status=live | archive-date=11 January 2014 | work=The Times of India | title=Veteran Malayalam actor Jose Prakash passes away | date=24 March 2012}}</ref> == কাহিনী == ১৬ ছেপ্টেম্বৰত ক’চ্ছিত, সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে তেওঁৰ নতুন চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছিল; আনহাতে ট্ৰাফিক কনিষ্টবল সুদেৱনে নিজৰ ভাগিনৰ স্কুলৰ নামভৰ্তিৰ মাচুল দিবলৈ উৎকোচ বা ঘোচ লোৱাৰ অপৰাধত হোৱা নিলম্বনৰ অন্ত পৰাত পুনৰ কামত যোগদান কৰে। একেদিনাই হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ ডা° এবেলে তেওঁৰ প্ৰথম বিবাহ বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰাৰ বিপৰীতে এজন উদীয়মান টেলিভিছন সাংবাদিক ৰাইহানে সিদ্ধাৰ্থ শংকৰৰ এক সাক্ষাৎকাৰেৰে নিজৰ নতুন চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰে। চহৰৰ এক অতি ব্যস্ত ট্ৰাফিক জ্যামৰ ট্ৰাফিক সংকেতত, বাইকেৰে গৈ থকা ৰাইহান আৰু তেওঁৰ বন্ধু ৰাজীৱক পিছফালৰপৰা এখন তীব্ৰবেগী গাড়ীয়ে খুন্দা মাৰে। ঠিক সেই একেটা জংচনতে আন এখন গাড়ীত আছিল ডা° এবেল আৰু তেওঁৰ বন্ধু জিক্কু। আনফালে, সিদ্ধাৰ্থৰ কন্যা ৰীয়া এক জটিল হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ আছিল আৰু হঠাতে তাইৰ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটাত তাইক এটা হৃদযন্ত্ৰ সংৰোপণৰ জৰুৰী প্ৰয়োজন হৈ পৰে। দুৰ্ঘটনাত পতিত হোৱা ৰাইহান ক’মালৈ গুচি যায় আৰু চিকিৎসকে তেওঁক 'ব্ৰেইন ডেড' বুলি ঘোষণা কৰে, যদিও তেওঁক ভেণ্টিলেটৰৰ সহায়ত জীয়াই ৰখা হৈছিল। ৰাইহানৰ পিতৃ-মাতৃ প্ৰথমতে নিজ পুত্ৰক ভেণ্টিলেটৰৰপৰা আঁতৰাই হৃদযন্ত্ৰ দান কৰিবলৈ মান্তি হোৱা নাছিল, কিন্তু ৰাজীৱ আৰু ৰাইহানৰ প্ৰেমিকা অদিতিৰ বহুত বুজোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে অনিচ্ছা সত্ত্বেও সন্মতি প্ৰদান কৰে। কিন্তু প্ৰতিকূল বতৰ আৰু সময়ৰ অভাৱৰ বাবে ক’চ্ছিৰপৰা পালাক্কাদলৈ হৃদযন্ত্ৰটো লৈ যাবলৈ কোনো হেলিকপ্টাৰ বা বিমান উপলব্ধ নাছিল; ইয়াৰ বাবে একমাত্ৰ বিকল্প পথ আছিল পথ পৰিবহণ। চহৰৰ আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমল নাজাৰক এই অতি কঠিন অভিযানৰ দায়িত্ব ল’বলৈ কোৱা হয়, কিন্তু ইয়াৰ জটিলতা আৰু বিপদাশংকাৰ বাবে তেওঁ প্ৰথমতে এই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। অৱশ্যে ডা° চাইমন ডি’চুজাৰ বিশেষ অনুৰোধত তেওঁ শেষত মান্তি হয়। হৃদযন্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিবলগীয়া গাড়ীখন চলাবলৈ কোনো আৰক্ষী বিষয়া আগবাঢ়ি অহা নাছিল, কিন্তু সুদেৱনে নিজৰ হেৰুৱা সন্মান ঘূৰাই পোৱাৰ আশাত এই কামটো কৰিবলৈ নিজেই আগবাঢ়ি আহে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযানত তেওঁৰ সংগী হয় ডা° এবেল আৰু ৰাজীৱ। প্ৰথমতে এই অভিযানটো অতি সুকলমে আগবাঢ়িছিল, কিন্তু হঠাৎ ডা° এবেলে ৰাজীৱৰ ডিঙিত ছুৰী এখন লগাই সুদেৱনক ভাবুকি দিয়ে যে যদি তেওঁ এবেলৰ কথা নুশুনে, তেন্তে তেওঁ ৰাজীৱক হত্যা কৰিব। এবেলে সুদেৱনক ঘাইপথ এৰি এখন হাবিৰফালে গাড়ীখন লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। ইয়াৰ পিছত ৰাজীৱে প্ৰতিৰোধ কৰে আৰু মাৰপিটৰ সৃষ্টি হয়। ইফালে এবেলে তেওঁৰ ভগ্নী মিৰিয়ামলৈ ফোন কৰি স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁৰ পত্নী শ্বেতাৰ সৈতে তেওঁৰ বন্ধু জিক্কুৰ এক অবৈধ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা জানিব পাৰি তেওঁ শ্বেতাৰ ওপৰেৰে গাড়ী চলাই দিছিল, যাৰ ফলত সম্ভৱতঃ তাইৰ মৃত্যু হৈছিল। সেইবাবেই তেওঁ আৰক্ষীৰ হাতৰপৰা নিজকে বচাব বিচাৰিছে। এই কথা গম পাই সিদ্ধাৰ্থই এবেললৈ ফোন কৰে আৰু তেওঁক সহায় কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে, যদিও এবেল পতিয়ন নাযায়। ইয়াৰ পিছত সিদ্ধাৰ্থৰ হতাশ পত্নী শ্ৰুতিয়ে নিজৰ কন্যাৰ হৃদৰোগৰ বাবে তেওঁলোক কেনে মানসিক আঘাতৰ মাজেৰে গতি কৰিছে সেই কথা এবেলক বুজাই কয় আৰু লগতে কয় যে পৃথিৱীৰ কোনো সমস্যায় এজনী নিষ্পাপ সন্তানৰ জীৱন ৰক্ষা কৰাতকৈ ডাঙৰ হ’ব নোৱাৰে। অৱশেষত এবেলৰ ভুল ভাঙিল আৰু তেওঁ সুদেৱন তথা ৰাজীৱক তেওঁক এৰি গুচি যাবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। কিন্তু আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমলে এবেলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া সত্ত্বেও সুদেৱনে তেওঁক জোৰকৈ নিজৰ লগতে গাড়ীত তুলি লয়। তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত পথটোৰ ৮ কিলোমিটাৰ আগৰ এটা বিকল্প পথেৰে গৈ হেৰুওৱা সময়খিনি উদ্ধাৰ কৰে। আনফালে ৰীয়াৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা ক্ৰমান্বয়ে অধিক সংকটজনক হ’বলৈ ধৰে। যাৰ বাবে সুদেৱনে বিলাল কলনী নামৰ এক সাম্প্ৰদায়িকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে গাড়ী চলাই লৈ যাবলগীয়া হয়, য’ত থকা শক্তিশালী সংখ্যালঘু গোটটোৰ বাবে আৰক্ষীৰ প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ আছিল। ৰাজীৱ সেই অঞ্চলটোৰ সৈতে পৰিচিত হোৱা বাবে অঞ্চলটোৰ লোকসকলক পথ এৰি দিবলৈ বুজাই কয়। লগতে সিদ্ধাৰ্থ শংকৰে নিজে ফোন কৰা তেওঁৰ অনুৰাগী সংস্থাৰ সভাপতি থানজিৰেও পথটো মুকলি কৰাত সহায় কৰে। পথটো অৱৰোধ কৰি থকা দুখন গাড়ী ঠেলি আঁতৰাবলৈ এবেলো গাড়ীৰপৰা নামি আহে। সুদেৱনে অতি তীব্ৰ বেগেৰে গাড়ী চলাই অৱশেষত নিৰ্ধাৰিত সময়ত চিকিৎসালয়ত উপস্থিত হয় আৰু সমগ্ৰ ১৫০ কিলোমিটাৰ পথ মাত্ৰ ১ ঘণ্টা ৫৮ মিনিটত অতিক্ৰম কৰে। শ্বেতাৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা এতিয়া সুস্থিৰ আৰু তাই এবেলৰ বিৰুদ্ধে কোনো অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই বুলি জানিব পাৰি এবেলে স্বস্তিৰ নিশ্বাস পেলায়। ৰাজীৱক ক’চ্ছিলৈ ঘূৰি যাবৰ বাবে এখন গাড়ীত উঠাই দিয়া হয়। আনহাতে ৰাইহানৰ শেষ কৃত্য সম্পন্ন কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে অদিতিক আদৰি লয় আৰু নিজৰ ঘৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ৰীয়াই চকু মেলে, যাৰ ফলত পৰিয়ালটোৱে অশেষ সকাহ পায় আৰু এক সন্তুষ্ট আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমলে ডা° চাইমন ডি’চুজাক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে। সুদেৱনে ঘৰলৈ ঘূৰি যোৱাৰ পথত এটা সৰু দুৰ্ঘটনাক কেন্দ্ৰ কৰি মাজ ৰাস্তাত এদল মানুহে কাজিয়া কৰি থকা দেখা পায় আৰু তেওঁলোকক কাজিয়া বন্ধ কৰিবলৈ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ লগতে চলচ্চিত্ৰখনৰ এক সুখদ পৰিসমাপ্তি ঘটে। == চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ == * শ্ৰীনিবাসন — হেড কনিষ্টবল সুদেৱন নায়ৰ (ক’চ্ছি ট্ৰাফিক পুলিচ) * কুঞ্চাকো বোবান — ডা° এবেল থাৰিয়ান (হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ) * ৰহমান — সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ * অনুপ মেনন — আজমল নাজিৰ আই.পি.এছ. (চহৰৰ আৰক্ষী আয়ুক্ত) * বিনীত শ্ৰীনিবাসন — ৰাইহান চাইফুদ্দীন (প্ৰশিক্ষণৰত সাংবাদিক) * আচিফ আলী — ৰাজীৱ (ৰাইহানৰ বন্ধু) * সন্ধ্যা — অদিতি (ৰাইহানৰ প্ৰেমিকা) * ৰোমা আছৰানী — মিৰিয়াম (এবেলৰ ভগ্নী) * ৰম্যা নাম্বীচান — শ্বেতা (এবেলৰ পত্নী) * লেনা — শ্ৰুতি (সিদ্ধাৰ্থৰ পত্নী) * নমিতা প্ৰমোদ — ৰীয়া (সিদ্ধাৰ্থৰ কন্যা) * সাইকুমাৰ — ডা° চাইফুদ্দীন (ৰাইহানৰ পিতৃ) * ফাতিমা বাবু — ৰাইহানৰ মাতৃ * জোছ প্ৰকাশ — ডা° চাইমন ডি’চুজা * প্ৰেম প্ৰকাশ — মুখ্য শল্য চিকিৎসক * কৃষ্ণ — জিক্কু (এবেলৰ বন্ধু) * ৰনি ডেভিদ ৰাজ — সাংবাদিক * বিজয়কুমাৰ — মেথিউ (সিদ্ধাৰ্থৰ সচিব) * বাইজু এজুপুন্না — থানজিৰ (সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ অনুৰাগী সংস্থাৰ সভাপতি) * নিশা সাৰং — সুদেৱনৰ ভগ্নী * গৌৰী কৃষ্ণন — সুদেৱনৰ কন্যা * ৰীণা বশীৰ — সুদেৱনৰ পত্নী * নিভিন পলী — এজন ড্ৰাইভাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি ভূমিকা) == নিৰ্মাণ == ''এনটে ভিডু আপ্পুভিণ্টেইয়ুম'' আৰু ''নোটবুক'' চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্য যুগুত কৰা ববী আৰু সঞ্জয়ে উল্লেখ কৰিছে: "পৰিচালকে এই ছবিখন সম্পূৰ্ণ এক পৃথক আৰ্হিৰ হোৱাটো বিচাৰিছিল। ইয়াত কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰে গুৰুত্ব সমান। এয়া আমাৰ বাবে অতি প্ৰত্যাহ্বানমূলক আছিল যদিও এক উপভোগ্য অভিজ্ঞতাও আছিল।" <ref name="Hindu">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article804622.ece|title=It happened one day... |author=Vijay George|accessdate=30 September 2010|newspaper=The Hindu|location=Chennai, India|date=30 September 2010}}</ref> তেওঁলোকে লগতে কয় যে এই ছবিখন এক প্ৰকৃত ঘটনাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। অনুৰূপ ধৰণৰ এটা জটিল অভিযান তামিলনাডু আৰক্ষীয়ে অধিক জনবহুল চেন্নাই চহৰত সফলতাৰে সম্পন্ন কৰিছিল।<ref name="Hindu"/> আনকি ছবিখনৰ এটা দৃশ্যত অনুপ মেননে ৰূপায়ণ কৰা চৰিত্ৰটোৱেও এই প্ৰকৃত ঘটনাটোৰ কথা উল্লেখ কৰে। ''ট্ৰাফিক'' হৈছে এই দশকটোত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত নিৰ্মিত অন্যতম প্ৰথমখন মাল্টি-ন্যৰেটিভ বা কেইবাটাও কাহিনী সমান্তৰালভাৱে গতি কৰা ছবি। ছবিখনত শ্ৰীনিবাসন, ৰহমান, কুঞ্চাকো বোবান আৰু আচিফ আলীয়ে চাৰিটা মুখ্য চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছে, যাৰ ভিন্ন কাহিনীভাগ বিভিন্ন ক্ৰমৰ জৰিয়তে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="July">{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100621080807/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|url-status=dead|archive-date=21 June 2010|title='Traffic' to start this July|accessdate=18 June 2010|work=Indiaglitz|archivedate=21 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100621080807/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="Hindu"/> ছবিখনৰ মূল বিষয়-বস্তু সম্পৰ্কে পৰিচালক ৰাজেশে কয়, "মই অনুভৱ কৰিছিলোঁ যে এয়া এনে এটা বিষয়-বস্তু যিয়ে বয়স নিৰ্বিশেষে সকলো শ্ৰেণীৰ দৰ্শকে আপোন কৰি ল’ব পাৰিব। এয়া এক সমসাময়িক বিষয় যিয়ে আমাক আশ্বস্তু কৰে যে যদি আমি কোনো কাম সততাৰে কৰিবলৈ আগবাঢ়ো, তেন্তে প্ৰকৃতিয়েও আমাক সহায় কৰিব।" <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article1089894.ece|title=Traffic gets green signal|author=Vijay George|newspaper=The Hindu|date=13 January 2011|location=Chennai, India}}</ref> ''মাকান্তে আছান'' ছবিখনৰ পিছত এইখন ছবি আছিল বিনীত আৰু শ্ৰীনিবাসন যুটীয়ে একেলগে অভিনয় কৰা দ্বিতীয়খন চলচ্চিত্ৰ।<ref name="sreeni">{{cite web |title=Vineeth and Sreenivasan in 'Traffic' |url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100212103653/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |archive-date=12 February 2010 |accessdate=10 February 2010 |work=Indiaglitz |archivedate=12 February 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100212103653/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |deadurl=yes }}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ দৃষ্টিভংগী === ২০১১ চনৰ ৭ জানুৱাৰীত মুক্তি পোৱাৰ লগে লগে চলচ্চিত্ৰখনে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে। নাওৰানিং ডট কমৰ ভীয়েন এ ছবিখনক ৫ তাৰকাৰ ভিতৰত ৩ তাৰকা প্ৰদান কৰি লিখিছিল, "ৰাজেশ পিল্লাইৰ ''ট্ৰাফিক'' হৈছে এখন অতি সুন্দৰ আৰু শক্তিশালী চিনেমা, য’ত তেওঁ সংযোগ-সংকটক এক বিশেষ ৰূপ প্ৰদান কৰিছে আৰু আমাৰ সন্মুখত সুযোগৰ গতিশীলতাৰ ওপৰত এক গভীৰ চিন্তা দাঙি ধৰিছে। বাস্তৱিক আৰু মৌলিক শৈলীৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয় ছবিখনে আপোনাৰ মন চুই যাব আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ দীৰ্ঘদিন ধৰি থাকিব।" <ref name="Nowrunning">{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/2895/review.htm|title=Rajesh Pillai's Traffic is a brutally brilliant film!|accessdate=8 January 2011|publisher=Nowrunning|archivedate=10 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110110133052/http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/2895/review.htm|deadurl=yes}}</ref> ইণ্ডিয়াগ্লিটজ এ ছবিখনৰ "আকৰ্ষণীয় কাহিনীভাগ, সুন্দৰ অভিনয়, মনপৰা সংগীত... আৰু দক্ষ পৰিচালনা"ৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20100819134719/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/review/12067.html "Traffic – This is a 'Traffic' of change".] ''IndiaGlitz''. 8 January 2011.</ref> চিনেফাণ্ডাছৰ এটা পৰ্যালোচনাতো অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰাৰ লগতে উল্লেখ কৰা হয় যে "এই ছবিখনৰ প্ৰকৃত নায়ক হৈছে ইয়াৰ চিত্ৰনাট্য।" <ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20110111011234/http://www.cinefundas.com/2011/01/07/traffic-malayalam-movie-review "Traffic – Malayalam Movie Review".]}} CineFundas.com. 7 January 2011.</ref> ছীফাই ডট কম এ ইয়াক "এক অভিভূতকাৰী অনুভৱ" বুলি অভিহিত কৰি "অতি ভাল" শ্ৰেণীভুক্ত কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20130314013953/http://www.sify.com/movies/traffic-review-review-malayalam-14959872.html Movie Review:''Traffic'' review]</ref> মালায়ালম ৱেবছাইট মুভিৰাগাই ইয়াক এখন "উৎকৃষ্ট চলচ্চিত্ৰ" বুলি অভিহিত কৰাৰ লগতে উল্লেখ কৰে যে মালায়ালম চিনেমাৰ নতুন প্ৰজন্মক এতিয়া আৰু কোনো কাৰণতে দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{Cite web |title=Review: Traffic {{!}} MOVIERAGA |url=http://movieraga.indulekha.com/2011/01/08/review-traffic/ |access-date=2026-08-02 |archivedate=2017-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701031454/http://movieraga.indulekha.com/2011/01/08/review-traffic/ |deadurl=yes }}</ref> এই চিনেমাখন সেইসমূহ ছবিৰ অংশ আছিল যিয়ে মালায়ালম চিনেমা জগতত 'নিউ জেনেৰেচন আন্দোলন' বা নতুন প্ৰজন্মৰ চিনেমাৰ ধাৰাটো আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2019-12-31|title=When script trumps superstars: How Malayalam cinema has changed in the last decade|url=https://www.thenewsminute.com/article/when-script-trumps-superstars-how-malayalam-cinema-has-changed-last-decade-115089|access-date=2021-05-04|website=The News Minute|language=en}}</ref> ২০১১ চনত কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত ১৬সংখ্যক কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ 'মালায়ালাম চিনেমা টুডে' শাখাত ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="A slice of Kerala">{{cite news|title=A slice of Kerala|url=http://newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083628/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|url-status=dead|archive-date=4 March 2016|newspaper=The New Indian Express|access-date=2 August 2026|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304083628/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|deadurl=yes}}</ref> == বক্স অফিচ == চলচ্চিত্ৰখনে দৰ্শক আৰু সমালোচকৰপৰা অত্যন্ত ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু বক্স অফিচত এক ডাঙৰ "ব্লকবাষ্টাৰ" হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kaavalan-bangalore-days-traffic-22-female-kottayam-thattathin-marayathu-337655-2016-08-28|title=Kaavalan to Meendum Oru Kadhal Kadhai: 5 Malayalam remakes that shouldn't have been made|work=India Today|date=28 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/2011-malayalam-filmdom-failed-to-script-success-430328.html|title=2011: Malayalam filmdom failed to script success|publisher=News18|date=21 December 2011}}</ref> == সংগীত == {{Infobox album | name = ট্ৰাফিক | type = Soundtrack | artist = মেজো জোচেফ | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2010|12|25}} | recorded = ২০১০ | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত | length = {{Duration|m=25|s=32}} | language = মালায়ালম | label = সত্যম অডিঅ’জ | producer = মেজো জোচেফ | prev_title = কানমঝা পেইয়ুম মুনপে | prev_year = 2010 | next_title = চেপ্টাৰ্ছ | next_year = 2012 }} {{Track listing | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | all_lyrics = এছ. ৰমেশন নায়ৰ (অন্য ঠাইত উল্লেখ থকাৰ বাহিৰে) | all_music = চেমেচন কট্টুৰ (অন্য ঠাইত উল্লেখ থকাৰ বাহিৰে) | title1 = কান্নেৰিঞ্জাল | extra1 = বিপিন ৱাৰিয়াৰ, হিশাম আব্দুল ৱাহাব | music1 = মেজো জোচেফ | title2 = পাকালিন | extra2 = সিতাৰা | music2 = মেজো জোচেফ | lyrics2 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | title3 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | extra3 = চিন্ময়ী শ্ৰীপদা | title4 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | extra4 = চেমেচন কট্টুৰ | title5 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | note5 = বাদন | extra5 = কল্যাণ | title6 = থিম মিউজিক | note6 = বাদন (Instrumental) | music6 = চেমেচন কট্টুৰ }} == পুনৰ নিৰ্মাণ == {| class="wikitable" ! বৰ্ষ!! চলচ্চিত্ৰ!! ভাষা |- || ২০১৩ || ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'' || তামিল |- | ২০১৪ || ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' || কন্নড় |- | ২০১৬ || ''ট্ৰাফিক'' || হিন্দী |} ব্যাৱসায়িক আৰু সমলোচকৰ ইতিবাচক সঁহাৰিৰ বাবে ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন ২০১৩ চনত তামিল ভাষাত ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিয়ে মূল ছবিখনৰ দৰেই বক্স অফিচত বৃহৎ সফলতা অৰ্জন কৰে। আনহাতে, ২০১৪ চনত মুক্তি পোৱা ইয়াৰ কন্নড় ৰিমেক সংস্কৰণ ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' ছবিখনে সমালোচক আৰু বক্স অফিচ দুয়োপক্ষৰপৰাই নেতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১৬ চনৰ মে' মাহত একে নামতেই (''ট্ৰাফিক'') ছবিখনৰ হিন্দী ৰিমেক সংস্কৰণটো মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.top10cinema.com/news/9000/malayalam-traffic-to-be-remade-in-tamil|title=Malayalam 'Traffic' to Be Remade in Tamil?|publisher=Top 10 Cinema|date=1 February 2011|accessdate=2 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110204170141/http://www.top10cinema.com/news/9000/malayalam-traffic-to-be-remade-in-tamil|archive-date=4 February 2011|url-status=usurped|df=dmy-all|archivedate=4 February 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110204170141/http://www.top10cinema.com/news/9000/malayalam-traffic-to-be-remade-in-tamil|deadurl=yes}}</ref><ref>[http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=b37e3729ccb3a1b55f8b9ad638b4c28c&mcid=3&msid=3 "ട്രാഫിക് ഹിന്ദിയിലും"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505213754/http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=b37e3729ccb3a1b55f8b9ad638b4c28c&mcid=3&msid=3 |date=2016-05-05 }}. (in Malayalam) ''Kerala Kaumudi''. 11 April 2011. Retrieved 16 April 2011.</ref> == লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মানসমূহ == {| class="wikitable sortable" ! বঁটা ! বিভাগ ! ফলাফল ! মনোনীত ব্যক্তি ! তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan=1 style="text-align:center"| কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১১ | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref name="Kerala State Film Awards 2012">{{cite web|title=Kerala State Film Awards|url=http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|publisher=Nowrunning.com|access-date=19 July 2012|archive-date=21 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120721044353/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|url-status=dead|archivedate=21 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120721044353/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan=2 style="text-align:center"| ১ম দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (SIIMA) | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই | rowspan=2| |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা |- | rowspan=2 style="text-align:center"| ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ ২০১২ | শ্ৰেष्ठ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=2|<ref name="Filmfare Awards South 2012">{{cite web|title=Filmfare Awards South 2012|date= 8 July 2012|url= http://www.kollyinsider.com/2012/07/59th-filmfare-awards-2012-south.html|publisher=Kollyinsider.com }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল |- | rowspan=3 style="text-align:center"| কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় | rowspan=3|<ref>{{cite news|title=Kerala Film Critics Awards 2012 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3431213.ece?textsize=small&test=2|newspaper=The Hindu | location=Chennai, India|date=18 May 2012}}</ref> |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — পুৰুষ | {{won}} | অনুপ মেনন |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মহিলা | {{won}} | লেনা বাশিল |- | style="text-align:center"| লোহিতদাস বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref>{{cite news|title=ലോഹിതദാസ് പുരസ്‌കാരം ബോബിക്കും സഞ്ജയിനും|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|newspaper=Mathrubhumi|access-date=29 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120628210409/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|archive-date=28 June 2012|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=28 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628210409/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan=6 style="text-align:center"| এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{nom}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=6|<ref name="Asianet Film Awards 2012">{{cite web|title=Asianet Film Awards 2011|url= http://www.trivandrum.co.in/2011/12/asianet-film-awards-2012-list-of.html|publisher=Trivandrum.co.in}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{nom}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেতা | {{nom}} | অনুপ মেনন |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{nom}} | ৰম্যা নাম্বীচান |- | শ্ৰেষ্ঠ চৰিত্ৰ অভিনেতা | {{nom}} | শ্ৰীনিবাসন |- | rowspan=5 style="text-align:center"| এছিয়াভিছন বঁটা | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan =5|<ref name="Asiavision Movie Awards 2011">{{cite web|title=Asiavision Movie Awards|url=http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/|publisher=Asiavisionawards.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125011756/http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/|archivedate=25 January 2012|df=dmy-all}}</ref> |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | {{won}} | অনুপ মেনন |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | বিশেষ অভিনয় বঁটা | {{won}} | ৰহমান |- | ট্ৰেণ্ডছেটাৰ বঁটা | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন |- | rowspan=3 style="text-align:center"| নানা চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=3|<ref name="Nana Film Awards 2011">{{cite web|title=Nana Film Awards 2011|url=http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg|publisher=Nana.com |archive-url=https://archive.today/20120710205829/http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg |archive-date=10 July 2012 |url-status=dead}}{{cbignore}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ নাৰায়ণন |- | rowspan=2 style="text-align:center"| মাতৃভূমি কল্যাণ চিল্কছ চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় | rowspan=2|<ref name="Mathrubumi Kalyan Silks FIlm Awards 2011">{{cite web|title=Mathrubhumi Film Awards 2011|url=http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|publisher=Sanscinema.com|access-date=19 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314015043/http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|archive-date=14 March 2012|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=14 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314015043/http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|deadurl=yes}}</ref> |- | বছৰৰ আটাইতকৈ ব্যতিক্ৰমী চলচ্চিত্ৰ (Path Breaking Film) | {{nom}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন |- | rowspan=2 style="text-align:center"| সূৰ্য চলচ্চিত্ৰ বঁটা | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় পৰিচালক | {{nom}} | ৰাজেশ পিল্লাই | rowspan=2| |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ naৰায়ণন |- | rowspan=1 style="text-align:center"| কোচি টাইমছ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref>{{cite news|title=Kochi Times Film Awards 2011 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/The-Kochi-Times-Film-Awards-2011/articleshow/14341029.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004233019/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-and-interviews/32369964_1_video-mohanlal-kavya-madhavan|url-status=live|newspaper=The Times of India |archive-date=2013-10-04}}</ref> |- | rowspan=3 style="text-align:center"| অমৃতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল | rowspan=3|<ref>{{cite web|title=Amrita Film Awards 2012|url=http://www.amritatv.com/afa/winners.html|publisher=Amritatv.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014060735/http://www.amritatv.com/afa/winners.html|archivedate=14 October 2013|df=dmy-all}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | ট্ৰেণ্ডছেটিং চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | style="text-align:center" | জয়হিন্দ চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই | |- | style="text-align:center" | ফিল্ম গাইডেন্স চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১১ | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | ৰম্যা নাম্বীচান |<ref>{{cite web|title=Film Guidance Chalachitra Award 2011|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2012/beautiful-film-guidance-chalathchitra-award-150212.html|publisher=Oneindia|access-date=21 July 2012|archive-date=9 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609190308/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2012/beautiful-film-guidance-chalathchitra-award-150212.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan=5 style="text-align:center"| ৰিপ’ৰ্টাৰ টিভি চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=5|<ref>{{cite web|title=Reporter TV Film Awards 2012|url=http://www.metromatinee.com/News/Traffic%20bags%205%20awards%20in%20Reporter%20TV%20Awards.-4051-1 |publisher=Metromatinee.com}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ নাৰায়ণন |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল |- | style="text-align:center"| থিক্কুৰিছি বঁটা ২০১১ | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | {{won}} | সন্ধ্যা | |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!--LINKS TO PUBLIC DISCUSSION FORUMS SHOULD NOT BE ADDED--> * {{IMDb title|id=1821682|title=Traffic}} * [http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/index.htm ''Traffic''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121050433/http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/index.htm |date=21 January 2011 }} at Nowrunning.com * [https://web.archive.org/web/20101204124724/http://popcorn.oneindia.in/title/8644/traffic.html ''Traffic''] at [[Oneindia.in]] * [http://www.rediff.com/movies/report/south-review-traffic/20110110.htm ''Traffic'' review] at [[Rediff.com]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] t60nndo4n11qkve76tpqc4lb9gv802i 0 138848 634697 628799 2026-09-09T04:22:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634697 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = দেৰ্জপ্ৰম | native_name = | image = | caption = ২০২০ চনৰ আকাশমাৰ্গৰ দৃশ্য | building_type = কাৰ্যালয়, সন্মিলন | architectural_style = কনষ্ট্ৰাক্টিভিজম | address = মাইডান স্বোবডী, ৫, খাৰ্কিভ, খাৰ্কিভ ওব্লাষ্ট, ৬১০২২ | location_town = | location_country = {{UKR}} | client = | owner = | current_tenants = | coordinates = | construction_start_date = ১৯২৫ | inauguration_date = ৭ নৱেম্বৰ ১৯২৮ | cost = ১৪,১৭৬,০০০ UAK | height = | architectural = | antenna_spire = {{convert|108|m|ft|abbr=on}} | roof = {{convert|63|m|ft|abbr=on}} | floor_count = ১৩ | floor_area = {{convert|60,000|m2|sqft|abbr=on}} | elevator_count = ১২ | architect = চাৰ্গেই চেৰাফিমভ, চামুৱেল ক্ৰাভেটচ আৰু মাৰ্ক ফেলগাৰ | engineer = পাভলো ৰটাৰ্ট | developer = ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ অৰ্থনৈতিক পৰিষদ | public_transit = | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = ইউক্ৰেন ৰাষ্ট্ৰীয় |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок держпромисловості (ДЕРЖПРОМ)}}<br>(''ৰাজ্যিক উদ্যোগৰ গৃহ (দেৰ্জপ্ৰম)'') |designation1_type = স্থাপত্য, নগৰ পৰিকল্পনা |designation1_number = 200031 }} | website = https://www.derzhprom.kh.ua/ }} '''দেৰ্জপ্ৰম''' (ইউক্ৰেইনীয়ান: Держпром) বা '''গোচপ্ৰম''' ({{langx|ru|Госпром}}) হৈছে [[ইউক্ৰেইন]]ৰ খাৰ্কিভত অৱস্থিত ফ্ৰিডম স্কোৱাৰত থকা এটা কাৰ্যালয় ভৱন। কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট শৈলীত নিৰ্মিত এই ভৱনটো ১৯২৮ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন]]ৰ প্ৰথমটো আধুনিক আকাশচুম্বী ভৱন আছিল।<ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://uaportal.com|url-status=live|archive-url=https://archive.org |archive-date=7 August 2007 }}</ref> ইয়াৰ নামটো দুটা শব্দৰ চুটি ৰূপ, যাৰ একেলগে অৰ্থ হৈছে ''ৰাজ্যিক উদ্যোগ''। [[ইংৰাজী]]ত এই গাঁথনিটোক ''ষ্টেট ইণ্ডাষ্ট্ৰী বিল্ডিং'' বা ''পেলচ অৱ ইণ্ডাষ্ট্ৰী'' নামেৰে জনা যায়। বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ আধুনিকতাবাদী স্থাপত্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিশ্বৰ বিভিন্ন গাঁথনিসমূহৰ ভিতৰত দেৰ্জপ্ৰমে বিশ্ব স্থাপত্যৰ এক অনন্য পৰিঘটনা হিচাপে স্থান লাভ কৰিছে। এই ভৱনটো ইতিমধ্যে [[ইউনেস্ক']]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ|বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ]] সাময়িক তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://unesco.org|title = Derzhprom (The State Industry Building)|access-date=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত [[ৰাছিয়া]]ৰ বোমাবৰ্ষণৰ ফলত দেৰ্জপ্ৰম ভৱনটো গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। == ইতিহাস == [[File:palace of industry.jpg|thumb|left|১৯২০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে দেৰ্জপ্ৰম ভৱন।]] [[File:Gosprom to Build 1925.jpg|thumb|left|দেৰ্জপ্ৰম ভৱনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য (আনুমানিক ১৯২৫)।]] "প্ৰথম ছোভিয়েট আকাশচুম্বী ভৱন"ৰ গ্ৰ্যান্ড অপেনিং বা আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন ১৯২৮ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত হৈছিল।<ref name="GUE" /> যেতিয়া খাৰ্কিভ ইউক্ৰেনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ ৰাজধানী আছিল, তেতিয়া ডিজাইন কৰা কেইটামান প্ৰদৰ্শনীমূলক প্ৰকল্পৰ ভিতৰত এই ভৱনটো অন্যতম আছিল। স্থপতিবিদ চাৰ্গেই চেৰাফিমভ, চামুৱেল ক্ৰাভেটচ আৰু মাৰ্ক ফেলগাৰে মাত্ৰ তিনি বছৰৰ ভিতৰত এই ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰি উলিয়াইছিল।<ref name="EHU">{{Cite encyclopedia |year=2021 |script-title=uk:ДЕРЖПРОМ, Будинок державної промисловості |encyclopedia=[[ইউক্ৰেনৰ ইতিহাসৰ বিশ্বকোষ]] |publisher=Naukova Dumka |location=Kyiv |url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti |access-date=30 April 2026 |last=Shvydenko |first=O. O. |editor-last=Smoliy |editor-first=Valeriy |volume=1 (supplementary) |language=uk |trans-title=DERZHPROM, the Building of State Industry |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti |archive-date=4 June 2025}}</ref> ১৯২৮ চনত ইয়াৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ই আছিল বিশ্বৰ আটাইতকৈ বিশাল একক গাঁথনি, আৰু ১৯৩০ৰ দশকলৈকে ইয়াক কোনেও চেৰ পেলাব পৰা নাছিল। ইয়াৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ প্ৰতিসাম্য (symmetry), যাৰ অনুভৱ কেৱল স্কোৱাৰ বা বৰ্গক্ষেত্ৰটোৰ কেন্দ্ৰবিন্দুৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানৰ পৰাহে কৰিব পৰা যায়।{{cn|date=January 2026}} ইয়াৰ নিৰ্মাণত কংক্ৰিটৰ ব্যৱহাৰ, ওপৰৰ আকাশী পথৰ ব্যৱস্থা (overhead walkways) আৰু এটাৰ সৈতে আনটো সংলগ্ন হৈ থকা স্বতন্ত্ৰ টাৱাৰৰ শৃংখলাটোৱে ভৱনটোক অত্যন্ত অভিনৱ কৰি তুলিছিল।<ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|access-date=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> দেৰ্জপ্ৰমৰ কাৰ্যালয় আৰু অন্যান্য কোঠাবোৰত বাতানুকূল যন্ত্ৰ (air conditioning), বৈদ্যুতিক পোহৰ আৰু ৰেডিঅ’ পইণ্টৰ দৰে উন্নত প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱস্থা আছিল। তদুপৰি এই ভৱনটোতে ইউক্ৰেনৰ প্ৰথমটো আবৰ্জনা নিষ্কাশন প্ৰণালী (garbage chute system) স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EHU" /> সমালোচক ৰেইনাৰ ব্যানহামে তেওঁৰ 'থিঅ’ৰী এণ্ড ডিজাইন ইন দ্য ফাৰ্ষ্ট মেচিন এজ' নামৰ গ্ৰন্থত এই ভৱনটোক ১৯২০ৰ দশকৰ অন্যতম প্ৰধান স্থাপত্য কৃতি হিচাপে গণ্য কৰিছে, যাৰ আকাৰ কেৱল ডেচাউৰ বাউহাউচ আৰু ৰটাৰডেমৰ ‘ভান নেল ফেক্টৰী’ৰ সৈতেহে তুলনা কৰিব পাৰি।<ref>(Architectural Press 1972, p. 297).</ref> এই মজবুত গাঁথনিৰ বাবেই ভৱনটোৱে [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত হোৱা সকলো ধ্বংসাত্মক প্ৰচেষ্টাৰ পৰা বাচি থাকিবলৈ সক্ষম হৈছিল, যদিও বিস্ফোৰণৰ বাবে ইয়াৰ ভিতৰভাগৰ ক্ষতি হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=8 November 2024 |script-title=uk:Держпром — найвідоміша конструктивістська будівля та символ Харкова, що двічі був ушкоджений російською авіабомбою |trans-title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing |url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/ |archive-date=14 April 2026 |access-date=30 April 2026 |website=Suspilne Kultura |language=uk}}</ref> ১৯২৬ চনৰ বসন্তকালত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ পিছতে ৰাজ্যিক উদ্যোগ নিৰ্মাণৰ মুৰব্বী পাভলো ৰটাৰ্টে মস্কোলৈ গৈ ফেলিক্স জাৰ্জিনস্কিৰ পৰা এই নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ বাবে সমৰ্থন আদায় কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ১৯২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ আকাশচুম্বী ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিবলৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯২৬ চনৰ আগষ্ট মাহত এক বিশেষ জৰুৰীকালীন ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ বাবে পুঁজি যোগান ধৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Shuvalova |first1=E.A. |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |title=Conference Materials |date=2019 |chapter=Waste wood-based building materials |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25 |publisher=LJournal |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> দেৰ্জপ্ৰম কমপ্লেক্সটোক আধুনিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপে ডিজিগা ভাৰ্টভৰ 'থ্ৰী চংচ এবাউট লেলিন' আৰু চাৰ্গেই আইজেনষ্টাইনৰ ''দ্য জেনেৰেল লাইন'' আদি ছবিত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৪ চনত ইউক্ৰেনৰ ৰাজধানী [[কিভ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰা, পৰৱৰ্তী সময়ত ষ্টালিনবাদী স্থাপত্যৰ সপক্ষে কনষ্ট্ৰাক্টিভিজমক গৰিহণা দিয়া আৰু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ভৱনটোৰ গুৰুত্ব কিছু ম্লান পৰিছিল। খাৰ্কিভ ৰাজধানী হৈ থকাৰ সময়ত দেৰ্জপ্ৰমতে ''কাউন্সিল অৱ পিপলছ কমিকাৰ্চ'' (ইউক্ৰেন) আৰু বহুতো চৰকাৰী বিভাগৰ কাৰ্যালয় আছিল। ১৯৫০ৰ দশকৰ পৰা ইয়াৰ এটা টাৱাৰ টেলিভিছন কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ চালত এটা টিভি ৰিলে টাৱাৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |script-title=uk:Держпром у Харкові |encyclopedia=[[গ্ৰেট ইউক্ৰেনিয়ান এনচাইক্লোপেডিয়া]] |url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96 |access-date=30 April 2026 |last=Vechersky |first=Victor |date=5 April 2022 |language=uk |trans-title=Derzhprom in Kharkiv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96 |archive-date=16 November 2024}}</ref> ভৱনটোক ২০১৭ চনত [[ইউনেস্ক']]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ সাময়িক তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল<ref name="bomb2">{{Cite web |date=2024-10-30 |title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments |url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/ |access-date=2024-10-29 |website=The Kyiv Independent |author=Elsa Court |language=en}}</ref> আৰু ২০২২ চনত ইউনেস্ক'ৰ দ্বাৰা ইয়াক সাময়িক বৰ্ধিত সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref name="bomb">{{Cite web |date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark |url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/ |access-date=2024-10-29 |website=The Kyiv Independent |author1=Kateryna Hodunova |author2=Olena Goncharova |language=en}}</ref> [[File:Attack on Derzhprom, 28 October 2024 (40).jpg|thumb|২০২৪ চনৰ আক্ৰমণৰ পিছৰ দৃশ্য।]] ৰাছিয়া-ইউক্ৰেন যুদ্ধৰ সময়ত, ২০২৪ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত দেৰ্জপ্ৰম ভৱনত ৰাছিয়াৰ এটা গাইডেড বোমা (সম্ভৱতঃ FAB-500 মডেলৰ) পৰিছিল,<ref name="bomb2"/> যাৰ ফলত ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয় আৰু নজন লোক আহত হয়।<ref>{{Cite web |date=2024-10-28 |title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео) |url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html |access-date=2024-10-28 |website=ТСН.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite news |last=Murray |first=Warren |date=2024-10-29 |title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv |access-date=2024-10-29 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref name="bomb"/> ইয়াৰ পৰিণতিত খাৰ্কিভৰ মেয়ৰ ইহৰ টেৰেকভ আৰু ইউক্ৰেনৰ ইউনেস্ক' ব্যুৰোৱে ফ্ৰিডম স্কোৱাৰ এনচেম্বলক (দেৰ্জপ্ৰমসহ) বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে এক ক্ষিপ্ৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Koloniei |first=Dmytro |date=4 November 2024 |title= |script-title=uk:ЮНЕСКО допоможе відновити будівлю Держпрому у Харкові |trans-title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv |url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/ |access-date=6 November 2024 |website=Infocity}}</ref> == স্থাপত্য == দেৰ্জপ্ৰম হৈছে এটা ঔদ্যোগিক, আধুনিক আৰু বৃহৎ চহৰ হিচাপে খাৰ্কিভ চহৰৰ এক প্ৰধান প্ৰতীক।<ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://livejournal.com|access-date=19 April 2021|website=://livejournal.com}}</ref> দেৰ্জপ্ৰমৰ স্থাপত্য শৈলী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কনষ্ট্ৰাক্টিভিজমৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু ইয়াৰ ৰূপসমূহ ঔদ্যোগিক ধৰণৰ।<ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/|access-date=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua|archivedate=26 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200726174131/https://vecherniy.kharkov.ua/|deadurl=yes}}</ref> এই ভৱনটোৰ এক উচ্চ নান্দনিক সম্ভাৱনা আৰু কাৰ্যক্ষমতা আছে; ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যক এক ‘যোগাযোগৰ জাঁপ’ (communication leap) বুলি তুলনা কৰা হয়। ১৯২০ৰ দশকত এনেধৰণৰ স্থাপত্য কেৱল ইউৰোপতে নহয়, সমগ্ৰ বিশ্বতে এক নতুনত্ব আছিল।<ref>{{Cite journal|last=В.в|first=Бородин|date=13 August 2007|title=Системы показателей, используемые для оценки financialво – хозяйственной деятельности туристских организаций|url=http://rusnauka.com|journal=Наука: теория и практика|volume=2|issue=2007}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ভৱনটোৰ স্থাপত্যশৈলীগত কাৰ্যবাদৰ (Architectural functionalism) ভিতৰত নিম্নলিখিত কাৰ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে: * উপযোগিতাবাদী (Utilitarian): ইউক্ৰেনৰ ঔদ্যোগিক ব্যৱস্থাপনা কাৰ্যকলাপৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰস্থল। * আদৰ্শগত (Ideological): এক প্ৰগতিশীল পৰিঘটনা হিচাপে ঔদ্যোগীকৰণৰ ধাৰণাটোক প্ৰকাশ কৰা। * সামাজিক (Social): নতুন খাৰ্কিভৰ এখন বিশাল কেন্দ্ৰস্থল, [[চৰকাৰ|চৰকাৰৰ]] এক সামাজিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ আৰু উৎসৱ তথা প্ৰদৰ্শনৰ দৰে গণ সমাৱেশৰ স্থান। * প্ৰতীকী (Symbolic): এক ‘সংগঠিত বিশ্ব’ তথা এক নতুন যুগ আৰু ঔদ্যোগীকৰণৰ প্ৰতীক। * গঠনমূলক (Compositional): চহৰখনৰ স্থানিক গাঁথনিত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা; স্কোৱাৰ বা বৰ্গক্ষেত্ৰ আৰু চহৰখনৰ মুকলি স্থানসমূহক সংযোগ কৰা। * চিমেটিক (Symatic): চুটি চুটি ৰূপ যিয়ে পুৰাতন আৰ্হিলৈ লৈ যায়; প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ প্ৰতীকীৰূপৰ অন্তৰ্ভুক্তি। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ৰবাৰ্ট বাইৰনৰ দ্বাৰা ১৯৩০ৰ দশকত তোলা আলোকচিত্ৰসমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230412032517/http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry |date=2023-04-12 }} * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ভৱনটোৰ সম্পৰ্কে এটি প্ৰবন্ধ] {{in lang|ru}} * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE যুদ্ধৰ সময়ৰ দৃশ্য] * [http://englishrussia.com/?p=2952 দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত লুগভাফে (Luftwaffe) পাইলটসকলে তোলা আলোকচিত্ৰ, য’ত দেৰ্জপ্ৰম ভৱনৰো কিছু দৃশ্য আছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100226085519/http://englishrussia.com/?p=2952 |date=2010-02-26 }} * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 দেৰ্জপ্ৰম ভৱনৰ আলোকচিত্ৰ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D জৰ্জ ডিডয়াৰ্ড আৰু অন্যান্যসকলৰ দ্বাৰা সংগৃহীত দেৰ্জপ্ৰম/গোচপ্ৰম ভৱনৰ আলোকচিত্ৰসমূহ], কানাডিয়ান চেন্টাৰ ফৰ আৰ্কিটেকচাৰ ([https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ডিজিটাইজড কৰা সমলসমূহ]) [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 0btw08eruii854pyvm77f1fpoxt9etz 0 139199 634729 634296 2026-09-09T11:21:56Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]]ৰ পৰা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা নিগম মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা,]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 634296 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা | established = {{Start date and age|2025}} | type = চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় | city = [[বেলতলা]], [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | dean = ড° সঞ্জয় কুমাৰ কেশকাৰ<ref name="esic">{{cite web |title=Medical institutions |url=https://guwahatihospital.esic.gov.in/medical-institution/2/assam-north-east- |website=ESIC |publisher=Employees' State Insurance Corporation |access-date=2026-01-04 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | undergrad = ৫০ | campus = নগৰীয়া | coordinates = {{coord|26.12202|91.80896|region:IN|display=inline,title}} | affiliations = [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ]] | website = {{URL|https://mcbeltola.esic.gov.in/}} }} '''ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা''' {{en|ESIC Medical College & Hospital, Beltola}} অসমৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ [[বেলতলা]] অঞ্চলত অৱস্থিত এখন চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়।<ref name="sentinel1">{{cite web |date=2025-10-19 |title=Guwahati: ESIC Medical College gets National Medical Commission nod for 50 MBBS seats |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/guwahati-esic-medical-college-gets-national-medical-commission-nod-for-50-mbbs-seats |website=The Sentinel |publisher=The Sentinel |access-date=2026-01-04}}</ref> মহাবিদ্যালয়খন কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ অধীনত আৰু শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ চিকিৎসা শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱা সম্প্ৰসাৰণৰ এক পদক্ষেপৰ অংশ।<ref name="sentinel1" /> ই গুৱাহাটীৰ লগতে নামনি অসমৰ একাংশ অঞ্চলত চিকিৎসা শিক্ষা আৰু উন্নত চিকিৎসা সেৱাৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভূমিকা পালন কৰে। মহাবিদ্যালয়খনৰ সৈতে সংলগ্ন চিকিৎসালয়খনত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ব্যাৱহাৰিক চিকিৎসা শিক্ষা লাভ কৰাৰ লগতে ৰোগীসকলে চিকিৎসা সেৱা লাভ কৰে।<ref name="indiatodayne" /> == ইতিহাস == ২০২৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে দেশজুৰি নতুন কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপনৰ এক পদক্ষেপৰ অংশ হিচাপে গুৱাহাটীত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন স্থাপনৰ অনুমোদন জনায়।<ref name="indiatodayne">{{cite web |date=2024-10-11 |title=Himanta Biswa Sarma hails Centre's approval of ESIC medical college in Guwahati |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-hails-centres-approval-of-esic-medical-college-in-guwahati-1105105-2024-10-11 |website=India Today NE |publisher=India Today NE |access-date=2026-01-04}}</ref> এই সিদ্ধান্তক অসমৰ লগতে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ স্বাস্থ্যসেৱাৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="indiatodayne" /> ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মহাবিদ্যালয়খনত প্ৰথমটো এম.বি.বি.এছ. শ্ৰেণীৰ পাঠদান ছেপ্টেম্বৰ মাহৰপৰা আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="sentinel2">{{cite web |author=Sentinel Digital Desk |date=2025-07-24 |title=Guwahati: Classes for first MBBS batch at ESIC medical college from September |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/guwahati-classes-for-first-mbbs-batch-at-esic-medical-college-from-september |website=The Sentinel |publisher=The Sentinel |access-date=2026-01-04}}</ref> ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগে মহাবিদ্যালয়খনক ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষত ৫০খন এম.বি.বি.এছ. আসনৰ সৈতে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰে।<ref name="sentinel1" /> ইয়াৰ জৰিয়তে মহাবিদ্যালয়খন অসমৰ নতুন চৰকাৰী চিকিৎসা শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == স্থান আৰু চৌহদ == মহাবিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰৰ [[বেলতলা]] অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান {{coord|26.12202|91.80896|region:IN|display=inline,title}}।<ref name="esic" /> মহাবিদ্যালয়খনৰ চৌহদ নগৰীয়া পৰিৱেশত অৱস্থিত। ইয়াৰ সৈতে সংলগ্ন চিকিৎসালয়খনৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ৰোগীৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে। == চিকিৎসালয় == মহাবিদ্যালয়খন [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম]]ৰ বেলতলাস্থিত আদৰ্শ চিকিৎসালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন। এই চিকিৎসালয়খন মহাবিদ্যালয়খনৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ব্যাৱহাৰিক চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰাৰ লগতে ৰোগীসকলক চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name="indiatodayne" /> কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ আদৰ্শ চিকিৎসালয়খনৰ বিছনাৰ সংখ্যা পূৰ্বৰ ৫০খনৰপৰা বৃদ্ধি কৰা হৈছিল, যাতে চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নিয়ামক মানদণ্ড পূৰণ কৰিব পৰা যায়।<ref name="indiatodayne" /> চিকিৎসালয়খনৰ সৈতে মহাবিদ্যালয়খনৰ সংযোগে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৰোগ নিৰ্ণয়, চিকিৎসা আৰু ৰোগী পৰিচৰ্যাৰ ব্যাৱহাৰিক অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। == শৈক্ষিক ব্যৱস্থা == মহাবিদ্যালয়খনত এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা হয়। ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষৰপৰা ইয়াৰ প্ৰথমটো এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="sentinel2" /> মহাবিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা ৫০খন আসন।<ref name="sentinel1" /> নামভৰ্তি [[ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক)|ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]]ৰ ফলাফল আৰু প্ৰযোজ্য চৰকাৰী নিয়ম অনুসৰি কৰা হয়। মহাবিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ]]ৰ নিয়ম আৰু মানদণ্ড অনুসৰি পৰিচালিত হয়। ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগে ভাৰতত চিকিৎসা শিক্ষা আৰু চিকিৎসা বৃত্তিৰ মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name="nmc">{{cite web |title=List of Colleges Teaching MBBS |url=https://www.nmc.org.in/information-desk/for-students-to-study-in-india/list-of-college-teaching-mbbs/ |website=National Medical Commission |publisher=National Medical Commission |access-date=2026-01-04}}</ref> মহাবিদ্যালয়খন [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="nmc" /> == নামভৰ্তি == মহাবিদ্যালয়খনৰ এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব লাগে। আসনসমূহ প্ৰযোজ্য কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰী নিয়ম, সংৰক্ষণ নীতি আৰু কোটাৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি পূৰণ কৰা হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা আঁচনিৰ অধীনত বীমাকৃত ব্যক্তিৰ সন্তানৰ বাবেও নামভৰ্তি ব্যৱস্থাত নিৰ্দিষ্ট আসনৰ সুবিধা থাকে। ইয়াৰ উপৰি ৰাজ্যিক আৰু সৰ্বভাৰতীয় কোটাৰ ব্যৱস্থা প্ৰযোজ্য হয়। == প্ৰশাসন == মহাবিদ্যালয়খন [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম]]ৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয় (ভাৰত)|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ এটা বিধিবদ্ধ সংস্থা। মহাবিদ্যালয়খনৰ প্ৰথম তথা বৰ্তমানৰ ডীন ড° সঞ্জয় কুমাৰ কেশকাৰৰ নাম কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ তথ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="esic" /> === সম্প্ৰসাৰণ === মহাবিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক আৰু চিকিৎসা সেৱাৰ ভৱিষ্যৎ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে বৃহত্তৰ পৃথক চৌহদ স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। [[সোণাপুৰ]] অঞ্চলত ৬০০খন বিছনাযুক্ত চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনাৰ কথাও প্ৰকাশ পাইছে। এই পৰিকল্পনাসমূহ সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত আছে। সম্প্ৰসাৰণ সম্পূৰ্ণ হ'লে অধিকসংখ্যক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ চিকিৎসা শিক্ষা আৰু অধিক বিস্তৃত ৰোগী সেৱাৰ সুবিধা সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[শ্ৰেণী:কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] k9ji8towp7wv90e8wi7i8lkbnrhr7z1 634731 634729 2026-09-09T11:23:01Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা নিগম মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা,]]ৰ পৰা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 634296 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা | established = {{Start date and age|2025}} | type = চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় | city = [[বেলতলা]], [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | dean = ড° সঞ্জয় কুমাৰ কেশকাৰ<ref name="esic">{{cite web |title=Medical institutions |url=https://guwahatihospital.esic.gov.in/medical-institution/2/assam-north-east- |website=ESIC |publisher=Employees' State Insurance Corporation |access-date=2026-01-04 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | undergrad = ৫০ | campus = নগৰীয়া | coordinates = {{coord|26.12202|91.80896|region:IN|display=inline,title}} | affiliations = [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ]] | website = {{URL|https://mcbeltola.esic.gov.in/}} }} '''ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা''' {{en|ESIC Medical College & Hospital, Beltola}} অসমৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ [[বেলতলা]] অঞ্চলত অৱস্থিত এখন চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়।<ref name="sentinel1">{{cite web |date=2025-10-19 |title=Guwahati: ESIC Medical College gets National Medical Commission nod for 50 MBBS seats |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/guwahati-esic-medical-college-gets-national-medical-commission-nod-for-50-mbbs-seats |website=The Sentinel |publisher=The Sentinel |access-date=2026-01-04}}</ref> মহাবিদ্যালয়খন কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ অধীনত আৰু শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ চিকিৎসা শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱা সম্প্ৰসাৰণৰ এক পদক্ষেপৰ অংশ।<ref name="sentinel1" /> ই গুৱাহাটীৰ লগতে নামনি অসমৰ একাংশ অঞ্চলত চিকিৎসা শিক্ষা আৰু উন্নত চিকিৎসা সেৱাৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভূমিকা পালন কৰে। মহাবিদ্যালয়খনৰ সৈতে সংলগ্ন চিকিৎসালয়খনত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ব্যাৱহাৰিক চিকিৎসা শিক্ষা লাভ কৰাৰ লগতে ৰোগীসকলে চিকিৎসা সেৱা লাভ কৰে।<ref name="indiatodayne" /> == ইতিহাস == ২০২৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে দেশজুৰি নতুন কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপনৰ এক পদক্ষেপৰ অংশ হিচাপে গুৱাহাটীত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন স্থাপনৰ অনুমোদন জনায়।<ref name="indiatodayne">{{cite web |date=2024-10-11 |title=Himanta Biswa Sarma hails Centre's approval of ESIC medical college in Guwahati |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-hails-centres-approval-of-esic-medical-college-in-guwahati-1105105-2024-10-11 |website=India Today NE |publisher=India Today NE |access-date=2026-01-04}}</ref> এই সিদ্ধান্তক অসমৰ লগতে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ স্বাস্থ্যসেৱাৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="indiatodayne" /> ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মহাবিদ্যালয়খনত প্ৰথমটো এম.বি.বি.এছ. শ্ৰেণীৰ পাঠদান ছেপ্টেম্বৰ মাহৰপৰা আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="sentinel2">{{cite web |author=Sentinel Digital Desk |date=2025-07-24 |title=Guwahati: Classes for first MBBS batch at ESIC medical college from September |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/guwahati-classes-for-first-mbbs-batch-at-esic-medical-college-from-september |website=The Sentinel |publisher=The Sentinel |access-date=2026-01-04}}</ref> ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগে মহাবিদ্যালয়খনক ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষত ৫০খন এম.বি.বি.এছ. আসনৰ সৈতে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰে।<ref name="sentinel1" /> ইয়াৰ জৰিয়তে মহাবিদ্যালয়খন অসমৰ নতুন চৰকাৰী চিকিৎসা শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == স্থান আৰু চৌহদ == মহাবিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰৰ [[বেলতলা]] অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান {{coord|26.12202|91.80896|region:IN|display=inline,title}}।<ref name="esic" /> মহাবিদ্যালয়খনৰ চৌহদ নগৰীয়া পৰিৱেশত অৱস্থিত। ইয়াৰ সৈতে সংলগ্ন চিকিৎসালয়খনৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ৰোগীৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে। == চিকিৎসালয় == মহাবিদ্যালয়খন [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম]]ৰ বেলতলাস্থিত আদৰ্শ চিকিৎসালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন। এই চিকিৎসালয়খন মহাবিদ্যালয়খনৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ব্যাৱহাৰিক চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰাৰ লগতে ৰোগীসকলক চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name="indiatodayne" /> কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ আদৰ্শ চিকিৎসালয়খনৰ বিছনাৰ সংখ্যা পূৰ্বৰ ৫০খনৰপৰা বৃদ্ধি কৰা হৈছিল, যাতে চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নিয়ামক মানদণ্ড পূৰণ কৰিব পৰা যায়।<ref name="indiatodayne" /> চিকিৎসালয়খনৰ সৈতে মহাবিদ্যালয়খনৰ সংযোগে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৰোগ নিৰ্ণয়, চিকিৎসা আৰু ৰোগী পৰিচৰ্যাৰ ব্যাৱহাৰিক অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। == শৈক্ষিক ব্যৱস্থা == মহাবিদ্যালয়খনত এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা হয়। ২০২৫–২৬ শিক্ষাবৰ্ষৰপৰা ইয়াৰ প্ৰথমটো এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="sentinel2" /> মহাবিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা ৫০খন আসন।<ref name="sentinel1" /> নামভৰ্তি [[ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক)|ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]]ৰ ফলাফল আৰু প্ৰযোজ্য চৰকাৰী নিয়ম অনুসৰি কৰা হয়। মহাবিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ]]ৰ নিয়ম আৰু মানদণ্ড অনুসৰি পৰিচালিত হয়। ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগে ভাৰতত চিকিৎসা শিক্ষা আৰু চিকিৎসা বৃত্তিৰ মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name="nmc">{{cite web |title=List of Colleges Teaching MBBS |url=https://www.nmc.org.in/information-desk/for-students-to-study-in-india/list-of-college-teaching-mbbs/ |website=National Medical Commission |publisher=National Medical Commission |access-date=2026-01-04}}</ref> মহাবিদ্যালয়খন [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="nmc" /> == নামভৰ্তি == মহাবিদ্যালয়খনৰ এম.বি.বি.এছ. পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব লাগে। আসনসমূহ প্ৰযোজ্য কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰী নিয়ম, সংৰক্ষণ নীতি আৰু কোটাৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি পূৰণ কৰা হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা আঁচনিৰ অধীনত বীমাকৃত ব্যক্তিৰ সন্তানৰ বাবেও নামভৰ্তি ব্যৱস্থাত নিৰ্দিষ্ট আসনৰ সুবিধা থাকে। ইয়াৰ উপৰি ৰাজ্যিক আৰু সৰ্বভাৰতীয় কোটাৰ ব্যৱস্থা প্ৰযোজ্য হয়। == প্ৰশাসন == মহাবিদ্যালয়খন [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম]]ৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগম হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয় (ভাৰত)|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ এটা বিধিবদ্ধ সংস্থা। মহাবিদ্যালয়খনৰ প্ৰথম তথা বৰ্তমানৰ ডীন ড° সঞ্জয় কুমাৰ কেশকাৰৰ নাম কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা নিগমৰ তথ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="esic" /> === সম্প্ৰসাৰণ === মহাবিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক আৰু চিকিৎসা সেৱাৰ ভৱিষ্যৎ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে বৃহত্তৰ পৃথক চৌহদ স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। [[সোণাপুৰ]] অঞ্চলত ৬০০খন বিছনাযুক্ত চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনাৰ কথাও প্ৰকাশ পাইছে। এই পৰিকল্পনাসমূহ সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত আছে। সম্প্ৰসাৰণ সম্পূৰ্ণ হ'লে অধিকসংখ্যক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ চিকিৎসা শিক্ষা আৰু অধিক বিস্তৃত ৰোগী সেৱাৰ সুবিধা সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[শ্ৰেণী:কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] k9ji8towp7wv90e8wi7i8lkbnrhr7z1 0 139319 634714 634569 2026-09-09T08:14:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634714 wikitext text/x-wiki {{Short description|পৰম্পৰাগত বিবাহৰ ৰীতি-নীতি}} [[File:Everyday Life in Old China 06.jpg|thumb|right|350px|ছিং ৰাজবংশৰ এখন বিবাহ। দৰাৰ পিতৃ-মাতৃ বহি আছে। মাজত ৰঙা পোছাক আৰু নীলা মূৰৰ অলংকাৰ পিন্ধা কইনাগৰাকীয়ে শাহুৱেকক [[চাহ]] আগবঢ়াইছে। দৰাই সাধাৰণতে সন্মুখত "X" আকৃতিৰ ফিতা পিন্ধে। কেতিয়াবা এই "X" আকৃতিৰ ফিতাত এটা ডাঙৰ ধনু বা ফুল থাকে, যদিও এই ছবিখনত তেনে নাই। ]] '''পৰম্পৰাগত চীনা বিবাহ''' ({{lang-en|Traditional Chinese marriage}}, {{zh|c=婚姻|p=hūnyīn}}) [[চীন|চীনা]] সমাজসমূহত অনুষ্ঠিত এক আনুষ্ঠানিক বিবাহ-অনুষ্ঠান। এই বিবাহ-অনুষ্ঠানত কেৱল স্বামী-স্ত্ৰীৰ মিলনেই নহয়, এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী নাৰীৰ দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজতো সম্পৰ্ক স্থাপন হয়। কেতিয়াবা এই বিবাহ দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত আগতীয়াকৈ হোৱা বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে স্থিৰ কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগত বিবাহ আৰু পৰিয়াল ইমানেই ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত আছিল যে ইয়াত দুয়োটা পৰিয়ালৰ স্বাৰ্থ জড়িত আছিল। চীনা সংস্কৃতিত একপত্নীত্ব নিৰ্ধাৰিত আছিল। এই বিবাহত এজন পুৰুষৰ এগৰাকী আনুষ্ঠানিক পত্নী (妻 বা 正妻) থাকিব পাৰিছিল, যদিও বাস্তৱত তেওঁলোকক অতিৰিক্ত উপপত্নী (妾) ৰখাৰো অনুমতি আছিল। আদিম সমাজৰ শেষৰফালে পৰম্পৰাগত চীনা বিবাহৰ ৰীতি-নীতি গঢ় লৈ উঠিছিল। ফুচিৰ যুগত হৰিণৰ ছালেৰে চীনা বিবাহ-পূৰ্ব ৰীতি-নীতিৰে বাগদান কৰাৰপৰা আৰম্ভ কৰি ছিয়া আৰু শাং ৰাজবংশত "মিলন কক্ষ"ৰ আবিৰ্ভাৱ আৰু তাৰ পিছত চৌ ৰাজবংশত সম্পূৰ্ণ বিবাহ-আচাৰ ("ছয়টা ৰীতি") ক্ৰমান্বয়ে গঢ় লৈ উঠিছিল। এই ৰীতিসমূহৰ সমৃদ্ধিয়ে প্ৰাচীন লোকসকলে বিবাহক কিমান গুৰুত্ব দিছিল সেয়া দেখুৱায়। "তিনি চিঠি আৰু ছয় ৰীতি"ৰ অনন্য বৈশিষ্ট্যৰ উপৰি পৰম্পৰাগত চীনা বিবাহ-সংস্কৃতিত একপত্নীত্ব, পুনৰ্বিবাহ আৰু বিবাহ-বিচ্ছেদো বিশেষ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Grand Imperial Wedding of the Guangxu Emperor, vol. 7, leaf 5, Empress Xiaoding entering the palace in phoenix palanquin, by Qing Kuan, c. 1889, ink and color on silk - Peabody Essex Museum - DSC07870.jpg|thumb|১৮৮৯ চনত গুৱাংছু সম্ৰাটৰ বিবাহৰ শোভাযাত্ৰা]] [[File:Grand Imperial Wedding of the Guangxu Emperor, vol. 1, leaf 2, The future Empress Xiaoding exiting the Gate of Divine Prowess, by Qing Kuan, c. 1889, ink and color on silk - Peabody Essex Museum - DSC07875.jpg|thumb|গুৱাংছু সম্ৰাটৰ বিবাহৰ শোভাযাত্ৰা]] দুটা-চীনা আখৰৰ 婚姻 (বিবাহ) শব্দটো তলত দিয়া ধৰণে বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি: * {{Linktext|婚|lang=zh}} (hūn) শব্দটোৱে ''এৰ্যা''ত এজন পুৰুষৰ পত্নীৰ পিতৃ (যেনে এজন পুৰুষৰ শহুৰ) বুজাইছিল,<ref name="Erya">{{Lang|zh-Hant|《爾雅·釋親》: 「女子子之夫爲婿(壻), 婿(壻)之父爲姻, 婦之父爲婚.」}} ''[[এৰ্যা]]: আত্মীয়ৰ ব্যাখ্যা'': "এগৰাকী কন্যাৰ স্বামীক 婿 (বিকল্প ৰূপ: 壻 বুলি কোৱা হয়, 婿ৰ পিতৃক 姻 আৰু কাৰোবাৰ পত্নীৰ পিতৃক 婚 বুলি কোৱা হয়।" (প্ৰাক্-ধ্ৰুপদী চীনা ভাষাত)</ref> কিন্তু এতিয়া আধুনিক মানক চীনা ভাষাত সাধাৰণতে "বিবাহ" বুজায়। এই আখৰটোত মূল আখৰৰ কাষত 昏 (সন্ধিয়া, নিশাৰ আৰম্ভণি, গোধূলি, অন্ধকাৰ) ধ্বনিগত উপাদান আৰু অৰ্থগত উপাদান 女 (মহিলা) আছে। 昏 ধ্বনিগত উপাদানটো নিজেই প্ৰাচীন চীনা ভাষাত 婚 ৰ প্ৰাচীন (মূল) ৰূপ হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে বিবাহৰ অনুষ্ঠান সাধাৰণতে সন্ধিয়া অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল, যেতিয়া [[য়িন আৰু য়াং|''য়াং'' (দিন/পুৰুষৰ প্ৰতীক) আৰু ''য়িন'' (নিশা/নাৰীৰ প্ৰতীক)]] ইটোৱে সিটোৰ সৈতে মিলিত হয়।<ref>{{Lang|zh-Hant|《儀禮·士昏禮註》: 「士娶妻之禮, 以昏爲期, 因而名焉.必以昏者, 陽往而隂來, 日入三商爲昏.」}} ''[[আচাৰ আৰু অনুষ্ঠান]]'': "এজন ভদ্ৰলোকে পত্নী গ্ৰহণ কৰাৰ অনুষ্ঠান সন্ধিয়াত (আধুনিক চীনা ভাষাত ''hūn'') অনুষ্ঠিত কৰা হয়, সেয়ে ইয়াক তেনে নামেৰে কোৱা হয়। ইয়াক সন্ধিয়াত অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে, কাৰণ সূৰ্যাস্তৰ তিনি ভাগৰ পিছত ''য়াং'' কমি যায় আৰু ''ইন'' আহে।" (প্ৰাক্-ধ্ৰুপদী চীনা ভাষাত)</ref> * {{Linktext|姻|lang=zh}} (yīn) শব্দটোৱে ''এৰ্যা''ত কন্যাৰ স্বামীৰ পিতৃ বুজাইছিল,<ref name="Erya"/> কিন্তু এতিয়া আধুনিক চীনা ভাষাত সাধাৰণতে "বিবাহ" বা "বিবাহৰ সম্পৰ্ক" বুজায়। এই আখৰটোৰ ধ্বনি ইয়াৰ ধ্বনিগত উপাদান {{Linktext|因|lang=zh}} (yīn)ৰ সৈতে একে। প্ৰাচীন চীনা আখৰৰ এখন [[অভিধান]] ''শুওৱেন জিয়েৎজি]]'' অনুসৰি, এই আখৰটোৰ {{Lang|zh|因}} কেৱল ধ্বনিগত উপাদান নহয়, ই স্বামীৰ ওচৰলৈ "যোৱা" বা স্বামীক "অনুসৰণ কৰা" বুজায়।<ref>{{Lang|zh-Hant|《說文解字》: 「姻, 壻家也.女之所因, 故曰姻.从女从因, 因亦聲.」}} ''শুওৱেন জিয়েৎজি'': "{{Lang|zh|姻}}" মানে স্বামীৰ ঘৰ। এই ঘৰলৈ নাৰীজনী {{Lang|zh|因}} অৰ্থাৎ যায়, সেয়ে ইয়াক তেনে নামেৰে কোৱা হয়। ইয়াত {{Lang|zh|女}} (নাৰী) আৰু {{Lang|zh|因}} (যোৱা) আছে আৰু {{Lang|zh|因}} ধ্বনিগত উপাদান হিচাপেও ব্যৱহৃত হৈছে।" (প্ৰাক্-ধ্ৰুপদী চীনা ভাষাত) (মন কৰিবলগীয়া যে {{Lang|zh|婿/壻}} শব্দৰ অৰ্থ প্ৰসংগ অনুসৰি বেলেগ হ'ব পাৰে। ''শুওৱেন জিয়েৎজি''ত ইয়াৰ অৰ্থ "স্বামী" বুলি দিয়া হৈছে। )</ref> ==কনফুচীয় চিন্তাধাৰাত বিবাহ== [[File:Ruyi (wish granting scepter) used in Empress Xiaoding's wedding, Imperial Workshop, Beijing, China, Guangxu period, c. 1888-1889 AD, gold alloy, silk, coral, seed pearls - Peabody Essex Museum - DSC07847.jpg|thumb|ৰুই (ইচ্ছা পূৰণ কৰা দণ্ড), সম্ৰাজ্ঞী শিয়াওডিংৰ বিবাহত ব্যৱহৃত]] কনফুচীয় চিন্তাধাৰাত বিবাহ দুয়োটা পৰিয়াল আৰু সমাজৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, লগতে গুণৰ বিকাশৰ বাবেও ই গুৰুত্বপূৰ্ণ। পৰম্পৰাগতভাৱে অন্তঃস্বজন বিবাহক একে উপাধিৰ লোকৰ মাজত হোৱা বিবাহ হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছিল। <blockquote>"আটাইতকৈ পুৰণি বিবাহ-নিষেধসমূহৰ ভিতৰত এটা, যি আজিও চলি আছে, হৈছে একে উপাধিৰ লোকক বিবাহ কৰাত বাধা দিয়া নিয়ম। ৪৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এটা ৰাজকীয় আদেশত কোৱা হৈছে যে এই নিয়ম চৌ ৰাজবংশৰ সময়ৰপৰাই প্ৰচলিত আছিল, যি ১১২২ৰপৰা ২৫৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈ চলিছিল। নিজৰ বংশৰ ভিতৰত বিবাহ কৰা যিকোনো ব্যক্তিক ষাঠিটা কোব দিয়া হৈছিল আৰু বিবাহটো বাতিল বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল। এনে বিবাহে দুৰ্বল সন্তান জন্ম দিব বুলি আশংকা কৰা হৈছিল।" <ref>{{Cite journal|last=Baber|first=Ray Erwin|date=1934|title=Marriage in Ancient China|url=[https://www.jstor.org/stable/2961796|journal=The](https://www.jstor.org/stable/2961796|journal=The) Journal of Educational Sociology|volume=8|issue=3|pages=131–140|doi=10.2307/2961796|jstor=2961796 |issn=0885-3525|url-access=subscription}}</ref></blockquote>কনফুচীয় পৰিয়ালৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা বিবাহে ভিন্ন উপাধিৰ পৰিয়ালসমূহক একত্ৰিত কৰে আৰু পিতৃৰ বংশৰ পৰিয়ালৰ ধাৰাবাহিকতা ৰক্ষা কৰে। সাধাৰণতে এই কাৰণেই ছোৱালীতকৈ ল'ৰা সন্তান জন্ম দিয়াক অধিক পছন্দ কৰা হৈছিল। সেয়ে যিকোনো বিবাহৰ লাভ-ক্ষতি কেৱল বিবাহিত দম্পতীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ পৰিয়ালৰ বাবেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। সামাজিকভাৱে বিবাহিত দম্পতীক সমাজৰ মৌলিক একক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। চীনৰ ইতিহাসত বহু সময়ত বিবাহে দেশৰ ৰাজনৈতিক স্থিৰতা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত প্ৰভাৱ পেলাইছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত, "ব্যক্তিগত ক্ষেত্ৰত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত সম্পৰ্ক স্থাপন আৰু বজাই ৰখাৰ উপায় হিচাপে, লগতে ৰাজনৈতিক জীৱনৰ এক কাৰক হিচাপে, আন্তঃবিবাহ চীনৰ সমগ্ৰ ইতিহাসতে চলি আহিছে।" উদাহৰণস্বৰূপে, "বিবাহ-জোঁট বা হো-ছি {{Lang|zh|和亲}}, আক্ষৰিক অৰ্থত 'সামঞ্জস্যপূৰ্ণ আত্মীয়তা', নতুন কিবা নহয় যদিও [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত ইয়াৰ প্ৰয়োগ নতুন আছিল। ই আছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ আনুষ্ঠানিক শান্তি-চুক্তিৰ এক অংশ, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল শক্তিশালী শ্যুংনু ({{Lang|zh|匈奴}}) সাম্ৰাজ্যক শান্ত কৰা।" [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত শক্তিশালী শ্যুংনু জনগোষ্ঠীৰ শাসকসকলে ৰাজপৰিয়ালৰপৰা নাৰী বিচাৰিছিল। চীনৰ ইতিহাসৰ বহু সময়ত শাসনকৰ্তা সম্ৰাটৰ পত্নী বা মাতৃৰ পৰিয়ালে প্ৰভাবিত কৰিছিল। দেশৰ ৰাজনৈতিক স্থিৰতাৰ বাবে ছিং ৰাজবংশৰ সময়ত, যদিও "আঠ পতাকাৰ ভিতৰত জাতিগত আন্তঃবিবাহ নিষিদ্ধ কৰাৰ কোনো প্ৰমাণ নাই",<ref name=":3">{{Cite journal|last1=Chen|first1=Bijia|last2=Campbell|first2=Cameron|last3=Dong|first3=Hao|date=2018|title=Interethnic marriage in Northeast China, 1866–1913|journal=Demographic Research|volume=38|pages=929–966|article-number=34 |doi=10.4054/DemRes.2018.38.34 |jstor=26457068 |issn=1435-9871|doi-access=free}}</ref> "শাসক শ্ৰেণীৰ অভিজাত পৰিয়ালসমূহত প্ৰধান পত্নীসকল প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে মাঞ্চু আছিল, আনহাতে ছিয়ে (সাধাৰণতে 'উপপত্নী' বুলি অনুবাদ কৰা হয়) আৰু নিম্ন মৰ্যাদাৰ আন সংগীসকল হান আছিল।" <ref name=":3" /> ছিং ৰাজবংশত অধিকাংশ উচ্চপদস্থ বিষয়া মূলতঃ মাঞ্চু আছিল। সেয়ে পৰিয়ালৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ পত্নী বাছনি কৰাটো বিশেষকৈ নাৰীজনী "আঠ পতাকা"ৰ কোনটোত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল সেয়া অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, "ৰাজপৰিয়ালৰ বংশধৰসকলৰ দৰে অভিজাত মাঞ্চু বংশগোষ্ঠীৰ বংশাৱলীত পত্নীৰ অবিবাহিত অৱস্থাৰ উপাধিত দেখা পোৱা জাতিগত পৰিচয়।" <ref name=":3" /> ==বিবাহত নাৰীৰ ভূমিকা== [[File:双喜 (6896705793).jpg|thumb|দ্বৈত আনন্দ ({{Lang|zh|双喜}}) আখৰৰ অলংকৰণ চীনা বিবাহত শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়]] কইনাগৰাকীয়ে নিজৰ পৰিয়াল এৰি শাহুৱেকৰ অধীনত বোৱাৰী হিচাপে থাকিব লাগিছিল। এই ভূমিকাত, বিশেষকৈ যদি তাই পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰী জন্ম দিব নোৱাৰিছিল, তেন্তে তাই স্বামীৰ দ্বিতীয় পত্নী বা উপপত্নীত্ব গ্ৰহণ কৰাৰ ঘটনা দেখিবলৈ পাইছিল। স্বামীয়ে বিভিন্ন কাৰণত তাইক ত্যাগ কৰিব পাৰিছিল আৰু স্বামীৰ মৃত্যুৰ পাছত পুনৰ বিবাহ কৰাটোও কঠিন আছিল। এই পৰিস্থিতিয়ে নাৰীৰ অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতাৰ অভাৱ প্ৰকাশ কৰিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ কাম ঘৰুৱা দায়িত্বৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল আৰু ইয়াৰপৰা উপাৰ্জন নাছিল। কৃষিজীৱী নাৰীসকলৰ অধিকাংশই নিৰক্ষৰ আছিল আৰু তেওঁলোকৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অতি কম বা একেবাৰেই নাছিল।<ref name=":022"/> প্ৰাচীন চীনে পৃথিৱীক দুটা পৰস্পৰ-পূৰক উপাদানৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ ফল হিচাপে দেখিছিল, [[য়িন আৰু য়াং]]। য়িন সকলো নাৰীসুলভ, অন্ধকাৰ, দুৰ্বল আৰু নিষ্ক্ৰিয় বস্তুৰ প্ৰতীক আছিল, আনহাতে ইয়াং সকলো পুৰুষসুলভ, উজ্জ্বল, শক্তিশালী আৰু সক্ৰিয় বস্তুৰ প্ৰতীক আছিল। যদিও পুৰুষ আৰু মহিলা দুয়োকে প্ৰয়োজনীয় আৰু পৰস্পৰ-পূৰক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, তথাপি এজনক আনজনৰ তুলনাত নিষ্ক্ৰিয় বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। এই মতাদৰ্শগত ভিত্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চীনা পুৰুষ নীতিবাদীসকলে নাৰীৰপৰা আশা কৰা আনুগত্য আৰু নিষ্ক্ৰিয়তাৰ আচৰণগত নিয়ম বিকশিত কৰিছিল।<ref name=":022">{{Cite book |last1=Fairbank |first1=John |title=China: A New History |last2=Goldman |first2=Merle |publisher=Harvard University Press |year=2006 |isbn=0674116739 |pages=19}}</ref> এই নিয়মসমূহে শৈশৱৰপৰাই ছোৱালীক ল'ৰাতকৈ অধীন কৰি ৰাখিছিল আৰু পত্নীক স্বামীৰ অধীন আৰু মাতৃক প্ৰাপ্তবয়স্ক পুত্ৰৰ অধীন কৰি ৰাখিছিল। পৰিয়ালৰ ভিতৰত মৰ্যাদা বিখ্যাত "তিনিটা বন্ধন"ত আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্ধাৰিত হৈছিল, যাক কনফুচীয় দাৰ্শনিকসকলে গুৰুত্ব দিছিল। এই বন্ধনসমূহৰ ভিতৰত আছিল শাসকৰ প্ৰতি প্ৰজাৰ আনুগত্য, পিতৃৰ প্ৰতি পুত্ৰৰ আনুগত্য আৰু স্বামীৰ প্ৰতি পত্নীৰপৰা আশা কৰা সতীত্ব, কিন্তু স্বামীৰপৰা নহয়। যদিও এই তত্ত্বত মাতৃ আৰু পুত্ৰৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হোৱা নাছিল, তথাপি বাস্তৱ জীৱনত ইয়াৰ গুৰুত্ব আছিল।<ref name=":022" /> যেতিয়া কোনো পিতৃয়ে নিজৰ পুত্ৰৰ মাজত ব্যক্তিত্ব আৰু স্বাধীনতাৰ উন্মেষ লক্ষ্য কৰিছিল, তেতিয়া পৰিয়ালত সম্ভাৱ্য অস্থিৰতাৰ বিষয়ে তেওঁ চিন্তিত হৈছিল। পুত্ৰ আৰু মাতৃ বা পত্নীৰ মাজত থকা ঘনিষ্ঠ আত্মীয়তাই পৰিয়ালৰ গাঁথনি আৰু পিতৃৰ কৰ্তৃত্বক ধৰি ৰখা আনুগত্য আৰু সন্মানৰ উলম্ব ধাৰাৰ বাবে সম্ভাৱ্য ভাবুকি সৃষ্টি কৰিছিল। নাৰীসকলক পৰিয়ালৰ স্থিৰতা বিঘ্নিত কৰিব পৰা ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে সন্তান জন্ম দিয়াৰ নিশ্চয়তা দিলেও পিতৃ-মাতৃ আৰু পুত্ৰৰ মাজৰ আনুগত্যৰ বন্ধনৰ বাবে এক স্থায়ী ভাবুকিও সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=":022" /> ==প্ৰাচীন চীনা বিবাহ== ===প্ৰাৰম্ভিক সমাজৰ বিবাহ=== নাৰী আৰু পুৰুষ তুলনামূলকভাৱে কম বয়সতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। নাৰীসকলৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণতে বয়ঃসন্ধিৰ অলপ পাছতেই আৰু পুৰুষসকলৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায় পোন্ধৰ আৰু বিছ বছৰ বয়সত বিবাহ হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Ebrey |first1=Patricia |editor1-last=Ropp |editor1-first=Paul |title=Heritage of China: Contemporary perspectives on Chinese civilization |date=1990 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0520064416 |pages=197–223 |language=English |chapter=Women, marriage, and the family in Chinese history}}</ref> ===পৌৰাণিক উৎপত্তি=== ভাই-ভনী নুৱাসী আৰু ফুচিৰ বিবাহৰ কাহিনীত কোৱা হৈছে যে তেওঁলোকে বিবাহৰ উপযুক্ত ৰীতি-নীতি আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। সেই সময়ত পৃথিৱী জনশূন্য আছিল, সেয়ে ভাই-ভনী দুয়োজনে বিবাহপাশত আবদ্ধ হ'ব বিচাৰিছিল, কিন্তু একে সময়তে তেওঁলোকে লাজ অনুভৱ কৰিছিল। তেওঁলোকে কুনলুন পৰ্বতমালালৈ গৈ আকাশৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিলে। তেওঁলোকে বিবাহৰ অনুমতি বিচাৰি ক'লে, "যদি আপুনি আমাক বিবাহ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে, তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি কুঁৱলীৰে আমাক আগুৰি ধৰক।" আকাশে তেওঁলোকক অনুমতি দিলে আৰু লগে লগে পৰ্বতৰ শিখৰ কুঁৱলীৰে আবৃত হ'ল। কোৱা হয় যে নিজৰ লাজ লুকুৱাবলৈ নুৱাসীয়ে বিচনীৰে নিজৰ ৰঙা পৰা মুখ ঢাকিছিল। আজিও চীনৰ কিছুমান গাঁৱত কইনাই নিজৰ মুখ ঢাকিবলৈ বিচনী ব্যৱহাৰ কৰাৰ এই ৰীতি অনুসৰণ কৰে। ===ঐতিহাসিক বিবাহৰ ৰীতি=== [[File:Xu Yang - Marriage.jpg|thumb|বিবাহ অনুষ্ঠান, ছু ইয়াংৰ ১৭৫৯ চনৰ ''সমৃদ্ধ ছুচৌ'' চিত্ৰত]] চীনত বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ মাজত অন্তঃবিবাহ প্ৰচলিত আছিল। উচ্চ শ্ৰেণীৰ শ্বিসকলে নিজৰ শ্ৰেণীৰ ভিতৰতে বিবাহ কৰিছিল। সাধাৰণ লোকসকলেও নিজৰ মাজতে বিবাহ কৰিছিল আৰু দাস আৰু আন সাধাৰণ লোকৰ সৈতে বিবাহ এৰাই চলিছিল। এই প্ৰথা আইনৰদ্বাৰা বলৱৎ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|url=[https://books.google.com/books?id=gAIcwz3V_JsC&q=chinese+marriage+endogamy&pg=PA225|title=Marriage](https://books.google.com/books?id=gAIcwz3V_JsC&q=chinese+marriage+endogamy&pg=PA225|title=Marriage) and inequality in Chinese society|author1=Rubie Sharon Watson |author2=Patricia Buckley Ebrey |author3=Joint Committee on Chinese Studies (U.S.)|year=1991|publisher=University of California Press|isbn=0-520-07124-7|page=225|access-date=2011-05-12}}</ref> ===মাতৃকেন্দ্ৰিক বিবাহ আৰু একপত্নীত্ব=== মাতৃকেন্দ্ৰিক বিবাহত বিবাহৰ পিছত স্বামীজনী নাৰীগৰাকীৰ পৰিয়ালৰ ঘৰত থাকিবলৈ গৈছিল। এই প্ৰথাই বিপৰীতমুখী বিবাহৰপৰা একপত্নীত্বলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, যিয়ে [[মাতৃতন্ত্ৰ]]ৰ অৱনতি আৰু প্ৰাচীন চীনত পিতৃতন্ত্ৰৰ ক্ৰমবৰ্ধমান আধিপত্য সূচাইছিল। ===হান ৰাজবংশৰ সময়ৰ বিবাহ (২০২ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – ২২০ খ্ৰীষ্টাব্দ)=== এই সময়ৰ বিবাহত কেইবাটাও বাধ্যতামূলক পদক্ষেপ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত দৰা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰপৰা কইনা আৰু তাইৰ পৰিয়াললৈ বাগদানৰ উপহাৰ আগবঢ়োৱা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। ইয়াৰ পিছত কইনাৰ পৰিয়ালে যৌতুক আগবঢ়াইছিল। কেতিয়াবা কইনাৰ পৰিয়ালে বাগদানৰ ধনেৰে সামগ্ৰী কিনিছিল। বাগদানৰ উপহাৰৰ ধন কইনাৰ বাবে সাঁচি নথৈ পৰিয়ালৰ আৰ্থিক প্ৰয়োজনত ব্যৱহাৰ কৰাটো অসন্মানজনক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কাৰণ ইয়াৰ ফলত কইনাগৰাকীক বিক্ৰী কৰা হৈছে যেন লাগিছিল। যৌতুক বা বাগদানৰ উপহাৰ নথকা বিবাহো অসন্মানজনক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কাৰণ তেনে ক্ষেত্ৰত কইনাগৰাকীক পত্নীৰ সলনি উপপত্নী হিচাপে দেখা হৈছিল। সকলো সামগ্ৰী বিনিময় হোৱাৰ পিছত কইনাগৰাকীক দৰাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। তাত তাই স্বামীৰ আজ্ঞা মানি তেওঁৰ আত্মীয়সকলৰ সৈতে বাস কৰিব লাগিছিল। স্বামীৰ মৃত্যুৰ পাছতো নাৰীসকল স্বামীৰ পৰিয়ালৰ অংশ হৈ থাকিছিল। যদি বিধৱাৰ জন্মপৰিয়ালে তাইক পুনৰ বিবাহ কৰাব বিচাৰিছিল, তেন্তে প্ৰায়ে মৃত স্বামীৰ পৰিয়ালৰপৰা তাইক মুক্ত কৰিবলৈ ধন দিব লাগিছিল। যদি তেওঁলোকৰ সন্তান আছিল, তেন্তে সন্তানসকল স্বামীৰ পৰিয়ালতে থাকিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gender in history: global perspectives|last=Merry E.|first=Wiesner |date=2011|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=9781405189958|edition=2nd|location=Malden, Mass|oclc=504275500}}</ref> ===মিং ৰাজবংশৰ সময়ৰ বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰী=== [[File:Suzhou ming wedding 2.jpg|thumb|ছুচৌ, [[মিং ৰাজবংশ]]ত বিবাহ, ১৭শ শতিকাৰ]] [[File:Suzhou ming wedding 1.jpg|thumb|ছুচৌত বিবাহ, মিং যুগ, ১৭শ শতিকাৰ]] [[File:QingMingShangHeTu wedding.jpg|thumb|বিবাহৰ শোভাযাত্ৰা, ''ছিংমিং উৎসৱৰ সময়ত নদীৰ কাষেৰে জীৱন''ৰ ছিং ৰাজবংশৰ প্ৰতিলিপি]] মিং যুগত বিবাহক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ''মিং বিধি'' (দা মিং লু)-ত লিখা আইন অনুসৰি সকলো সাধাৰণ লোকৰ বিবাহ ''ড্যুক ৱেনৰ পৰিয়ালৰ নিয়ম'' (ৱেন গং জিয়া লি)-ত লিখা নিয়ম অনুসৰি হ'ব লাগিছিল।<ref>{{Cite book|script-title=zh:大明律附录大明令|publisher=辽沈书社|year=1990|location=沈阳}}</ref> নিয়মত কোৱা হৈছিল যে "বিবাহৰ বন্দোবস্তু কৰিবলৈ এজন মধ্যস্থতাকাৰীয়ে আহি দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত বাৰ্তা আদান-প্ৰদান কৰিব লাগিব।" <ref>{{Cite book|script-title=zh:大明集禮·士庶婚禮|publisher=台灣商務印書館|year=1986|location=台北}}</ref> বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰীক দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত বিবাহৰ বন্দোবস্তু কৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰাৰ অনুমতি আছিল। কেতিয়াবা দুয়োটা পৰিয়াল প্ৰভাৱশালী আৰু ধনী আছিল আৰু মধ্যস্থতাকাৰীয়ে দুয়োটা পৰিয়ালক শক্তিশালী গৃহস্থালিত পৰিণত কৰিছিল। অধ্যয়নসমূহে দেখুৱায় যে, "মিং আৰু ছিং ৰাজবংশৰ সময়ত ঝেজিয়াঙৰ জিয়াছিংত কেইবাটাও অভিজাত পৰিয়ালৰ উত্থান হৈছিল, য'ত বংশৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে বিবাহ আছিল আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ উপায়।" <ref>{{Cite journal|last=Ed|first=Fei, C.K.|date=1998|title=Chinese Family Rules and Clan Regulations|journal=Shanghai Academy of Social Sciences Press}}</ref> সেয়ে মিং যুগত বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকল অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু তেওঁলোকৰ জৰিয়তে মিং যুগৰ সাধাৰণ লোকসকলৰ জীৱনৰ বিষয়ে জানিব পাৰি। লিংগ-নিৰপেক্ষ "মেই ৰেন" ({{lang|zh|媒人}}) শব্দ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে লিখিত সমলত বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকলক অধিক সঘনাই "মেই পো" ({{lang|zh|媒婆}}) বুলি কোৱা হৈছিল। "পো" ({{Lang|zh|婆}}) শব্দৰ ইংৰাজী অৰ্থ "আইতা" হোৱাৰ বাবে ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে বয়সস্থ নাৰীসকলেই "বিবাহৰ বজাৰ"ত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। সঁচাকৈয়ে ''সোণালী পদুম'' (জিন পিং মেই) উপন্যাসখনত ৱাং, শ্যুয়ে, ৱেন আৰু ফেং নামৰ চাৰিগৰাকী মধ্যস্থতাকাৰী আটাইকেইগৰাকী বয়সস্থ নাৰী আছিল।<ref name=":0">{{Cite book|script-title=zh:金瓶梅|author=兰陵笑笑生|publisher=新加坡南洋出版社|year=2016|location=新加坡}}</ref> প্ৰাচীন চীনত মানুহে বিশ্বাস কৰিছিল যে বিবাহ "ইন" ({{Lang|zh|陰}})পক্ষৰ অন্তৰ্গত, যিটো "য়াং"ৰ বিপৰীত আৰু নাৰীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ইন আৰু ইয়াঙৰ মাজৰ ভৰসাম্য ৰক্ষা কৰিবলৈ নাৰীয়ে ইয়াং পক্ষত আৰু পুৰুষে ইন পক্ষত হস্তক্ষেপ কৰিব নালাগিছিল। এই ভৰসাম্য ভংগ হ'লে বিশৃংখলা আৰু দুৰ্ভাগ্য আহিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল,<ref>{{Cite journal|last=P. Steven|first=Sangren|date=1987|title=Orthodoxy, Heterodoxy, and the Structure of Value in Chinese Rituals|url=https://archive.org/details/sim_modern-china_1987-01_13_1/page/63|journal=Modern China|volume= 13| issue = 1|pages=63–89|doi=10.1177/009770048701300104|s2cid=145645906}}</ref> সেয়ে বিবাহৰ বন্দোবস্তত পুৰুষক খুব কমেই দেখা গৈছিল। তদুপৰি, অবিবাহিত ছোৱালীয়ে এই কামত জড়িত হোৱা নাছিল, কাৰণ তেওঁলোকে নিজেই বিবাহৰ বিষয়ে কম জানিছিল আৰু বিবাহৰ বন্দোবস্তু কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোক বিশ্বাসযোগ্য নাছিল। ফলত সাহিত্যত প্ৰায় সকলো বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰী বয়সস্থ নাৰী হিচাপে দেখুওৱা হৈছিল। সফল বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰী হ'বলৈ কেইবাটাও বিশেষ দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। প্ৰথমতে, মধ্যস্থতাকাৰীজনী অতি বুজাব পৰা হ'ব লাগিছিল। দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজৰ বিবাহৰ বন্দোবস্তু নিখুঁত নহ'লেও তেওঁলোকে সেই বন্দোবস্তু নিখুঁত বুলি দুয়োটা পক্ষক বিশ্বাস কৰাব লাগিছিল। ফেং মেংলঙৰ ''পুৰণি আৰু নতুন কাহিনী'' (গু জিন শ্বিয়াও শুও) সংকলনৰ "বৃদ্ধ ঝাঙে তিয়ঁহ খেতি কৰে আৰু ৱেননুক বিয়া কৰায়" কাহিনীত তেওঁ আশীবছৰীয়া এজন বৃদ্ধই ওঠৰবছৰীয়া এগৰাকী যুৱতীক বিবাহ কৰোৱাৰ কথা লিখিছিল। এই বিবাহ ঝাং আৰু লি নামৰ দুজন মধ্যস্থতাকাৰীয়ে বন্দোবস্তু কৰিছিল। বয়সৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে বিবাহটো অসম্ভৱ যেন লাগিছিল, কিন্তু দুয়ো মধ্যস্থতাকাৰীয়ে তথাপি ছোৱালীজনীৰ পিতৃক বৃদ্ধজনৰ সৈতে তাইৰ বিবাহ কৰাবলৈ সন্মত কৰাবলৈ সক্ষম হৈছিল। ফেং মেংলঙে তেওঁলোকক এনেদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল: "তেওঁলোকে কথা আৰম্ভ কৰিলেই বিবাহ সফলভাৱে বন্দোবস্তু হয়, আৰু মুখ খুলিলেই কেৱল সামঞ্জস্যৰ কথাহে কয়।" <ref name=":1">{{Cite book|script-title=zh:三言-喻世明言|last=冯|first=梦龙|publisher=齐鲁书社|year=1993|location=山东}}</ref> মধ্যস্থতাকাৰীসকলে তেওঁলোকে বন্দোবস্তু কৰা দম্পতীসকলৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ কথা উল্লেখ নকৰি শক্তিশালী যুক্তিৰে মানুহক বুজাইছিল। বুজোৱাৰ কৌশলৰ উপৰি মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ উৎকৃষ্ট সামাজিক দক্ষতা থাকিব লাগিছিল। তেওঁলোকে মানুহৰ এটা বিস্তৃত পৰিচয়-জাল জানিব লাগিছিল, যাতে বিবাহৰ সময়ত আন মধ্যস্থতাকাৰীৰ সহায় বিচাৰিব পাৰে। তদুপৰি, মধ্যস্থতাকাৰীগৰাকীয়ে স্থানীয় লোকসকলৰ বিষয়ে থকা জ্ঞানৰ ভিত্তিত উপযুক্ত পাত্ৰ বাছি উলিয়াব পাৰিব লাগিছিল। সাধাৰণতে এক আদৰ্শ দম্পতীৰ সামাজিক মৰ্যাদা, আৰ্থিক অৱস্থা আৰু বয়স একে ধৰণৰ আছিল। ধনী পৰিয়ালসমূহে একে সামাজিক মৰ্যাদাৰ কইনা বিচাৰিছিল, যিয়ে পৰিয়ালৰ আৰ্থিক ব্যৱস্থা চম্ভালিব পাৰিব আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে পৰিয়ালৰ সম্পত্তিৰ উত্তৰাধিকাৰী হ'বলৈ পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিব পাৰিব। আনহাতে, দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহে ইমান দাবী নকৰিছিল আৰু কেৱল পথাৰত কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিবলৈ ইচ্ছুক কইনা বিচাৰিছিল। কেতিয়াবা তেওঁলোকে পাত্ৰ বা পাত্ৰী বিচাৰি ওচৰৰ নগৰলৈও যাব লাগিছিল। সেয়ে এটা পদ্যত কোৱা হৈছিল, "পূবৰ ঘৰলৈ যাওঁ, পশ্চিমৰ ঘৰলৈ যাওঁ, তেওঁলোকৰ ভৰি সদায় ব্যস্ত আৰু মাত সদায় উচ্চ।" <ref name=":1" /> তদুপৰি, মধ্যস্থতাকাৰীসকলে বিবাহৰ চুক্তি লিখিবলৈ সাধাৰণ গণিত আৰু আখৰ জানিব লাগিছিল। চুক্তিত "কইনাৰ মূল্যৰ পৰিমাণ, দুয়ো সংগীৰ পৰিচয় আৰু বয়স, আৰু বিবাহ অনুষ্ঠানৰ সভাপতিত্ব কৰা ব্যক্তিজনৰ পৰিচয়, সাধাৰণতে পিতৃ-মাতৃ বা ককা-আইতাৰ পৰিচয়" অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite journal|last=Dominiek|first=Delporte|date=2003|title=Precedents and the Dissolution of Marriage Agreements in Ming China (1368–1644). Insights from the 'Classified Regulations of the Great Ming,' Book 13|journal=Law and History Review|volume= 21| issue = 2|pages=271–296|doi=10.2307/3595093|jstor=3595093|s2cid=143073968 }}</ref> মধ্যস্থতাকাৰীসকলে কেৱল সফল বিবাহৰ বন্দোবস্তু কৰি উপাৰ্জন কৰা নাছিল, তেওঁলোকে দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত বাৰ্তাও কঢ়িয়াই নিছিল। বাৰ্তা দিবলৈ কোনো ঘৰলৈ গ'লে গৃহস্থই সাধাৰণতে তেওঁলোকক খাদ্য আৰু পানীয় আগবঢ়াইছিল। সেয়ে এটা পদ্যত কোৱা হৈছিল, "এপিয়লা চাহ বিচৰা, এপিয়লা মদ বিচৰা, তেওঁলোকৰ মুখ ৩.৩ ইঞ্চি ডাঠ (তেওঁলোক সঁচাকৈয়ে নিৰ্লজ্জ্জ্জ্জ্জ)।" <ref name=":1" /> অৱশ্যে এই "ভ্ৰমণৰ পাৰিশ্ৰমিক" সফল বিবাহৰ বাবে পোৱা পাৰিশ্ৰমিকৰ তুলনাত অতি কম আছিল। ভ্ৰমণৰ পাৰিশ্ৰমিক সদায় "ৱেন" বা নগদ ধনেৰে জোখা হৈছিল, আনহাতে চূড়ান্ত পাৰিশ্ৰমিক "লিয়াং" বা তায়েলেৰে জোখা হৈছিল। (এটা তায়েল এক হাজাৰ ৱেনৰ সমান আছিল। ) সেয়ে মধ্যস্থতাকাৰীসকলে দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত অহা-যোৱা কৰি তেওঁলোকক বিবাহৰ বাবে বুজাবলৈ অধিকাংশ সময় ব্যয় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ধনী পুৰুষৰ সৈতে যুৱতীসকলৰ পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ বাবেও মধ্যস্থতাকাৰীসকলে ধন পাইছিল। ঝাং দাইৰ চুটি ৰচনাৰ সংকলন ''তাও'আনৰ সপোনৰ সংকলন'' (তাও'আন মেং ই)ত তেওঁ এনে এটা দৃশ্য বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত মধ্যস্থতাকাৰীসকলে ধনী গ্ৰাহকৰ ঘৰত বাছনিৰ বাবে সুন্দৰী যুৱতীসকলক লৈ আহিছিল। গ্ৰাহকজন সন্তুষ্ট নহ'লেও তেওঁ মধ্যস্থতাকাৰীগৰাকীক কেইবাশ ৱেন পুৰস্কাৰ হিচাপে দিছিল।<ref>{{Cite book|script-title=zh:陶庵夢憶|last=張|first=岱|section=揚州瘦馬}}</ref> বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে এই বয়সস্থ নাৰীসকলৰ গোপন প্ৰেম-সম্পৰ্কৰ বিষয়েও "অপৰাধমূলক জ্ঞান" আছিল। ''সোণালী পদুম'' (জিন পিং মেই)<ref name=":0" />ত মধ্যস্থতাকাৰী ৱাঙে অনুমান কৰিছিল যে শ্বিমেন ছিং বিবাহিত নাৰী পান জিনলিয়ানৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত। সেয়ে তাই পানক শ্বিমেনৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দি তেওঁলোকক প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাত সহায় কৰিছিল আৰু পিছত তেওঁলোকৰ গোপনীয়তাও ৰক্ষা কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=李|first=军锋|date=2011|script-title=zh:民俗学视野下的《金瓶梅》媒妁现象探析|journal=郧阳师范高等专科学校学报|volume=2011年04期}}</ref> আইন অনুসৰি বিবাহিত নাৰীয়ে স্বামীৰ প্ৰতি আনুগত্যশীল হ'ব লাগিছিল আৰু কোনোবাই কোনো নাৰীৰ অবৈধ প্ৰেম-সম্পৰ্কৰ কথা জানিলে তৎক্ষণাৎ জনাব লাগিছিল। মধ্যস্থতাকাৰীসকলক প্ৰেম-সম্পৰ্কৰ গোপন কথা ৰখাৰ অনুমতি আছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ গ্ৰাহকৰ ব্যক্তিগত গোপনীয়তা ৰক্ষা কৰাটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আছিল। তথাপি এনে কামৰ বাবে তেওঁলোকক সাধাৰণতে সমালোচনা কৰা হৈছিল। ''সোণালী পদুম''ত ৱাঙক নাৰীসকলক অনুচিত প্ৰেম-সম্পৰ্কত উৎসাহিত কৰাৰ বাবে দোষাৰোপ কৰা হৈছিল।{{Citation needed|date=March 2023}} ===শিনজিয়াঙত বিবাহৰ বিষয় (১৮৮০–১৯৪৯)=== যদিও ইছলামীয় আইনত মুছলমান নাৰীক অমুছলমান পুৰুষক বিবাহ কৰোৱাটো নিষিদ্ধ, তথাপি ১৮৮০ৰপৰা ১৯৪৯ চনলৈ শিনজিয়াঙত এই নিয়ম সঘনাই উলংঘা কৰা হৈছিল, কাৰণ চীনা পুৰুষে মুছলমান তুৰ্কি (উইঘুৰ) নাৰীক বিবাহ কৰিছিল। তুৰ্কি সমাজে চীনা পুৰুষক বিবাহ কৰা তুৰ্কি নাৰীক বেশ্যা বুলি অভিহিত কৰিছিল; ইছলামীয় আইন অনুসৰি এই বিবাহসমূহ অবৈধ আছিল। চীনা পুৰুষক বিবাহ কৰাৰ ফলত তুৰ্কি নাৰীসকলে সুবিধা লাভ কৰিছিল, কাৰণ চীনা পুৰুষসকলে তেওঁলোকক ইছলামীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা সুৰক্ষা দিছিল। এই নাৰীসকলৰ ওপৰত বেশ্যাবৃত্তিৰ কৰ আৰোপ কৰা হোৱা নাছিল আৰু তেওঁলোকে নিজৰ উপাৰ্জন নিজৰ বাবে সাঁচি ৰাখিব পাৰিছিল। চীনা পুৰুষে তেওঁলোকৰ তুৰ্কি পত্নীসকলক তুৰ্কি পুৰুষৰ পত্নীসকলতকৈ অধিক সুবিধা দিছিল। চীনা পুৰুষৰ পত্নীসকলে মুখ ঢাকিব নালাগিছিল। কাশগৰত এজন চীনা পুৰুষে এবাৰ এজন মৌলৱীক প্ৰহাৰ কৰিছিল, যিজনে তেওঁৰ তুৰ্কি কাশগৰী পত্নীক মুখ ঢাকিবলৈ বাধ্য কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তুৰ্কি নাৰীসকলৰ চীনা স্বামীৰ প্ৰতি কোনো আইনী বাধ্যবাধকতাও নাছিল আৰু তেওঁলোকে ইচ্ছামতে স্বামীক নিজৰ আৰু আত্মীয়ৰ বাবে যিমান ধন লাগে সিমান দিবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰিছিল, কাৰণ নাৰীসকলে ইচ্ছা কৰিলেই স্বামীক এৰি যাব পাৰিছিল। চীনা পুৰুষৰ মালিকানাধীন সকলো সম্পত্তি তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ পাছত তুৰ্কি পত্নীসকলৰ হাতলৈ গৈছিল।<ref name="Bellér-Hann2008">{{cite book |author=Ildikó Bellér-Hann |url=[https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&q=turki+woman+married+to&pg=PA83](https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&q=turki+woman+married+to&pg=PA83) |title=Community Matters in Xinjiang, 1880–1949: Towards a Historical Anthropology of the Uyghur |publisher=Brill |year=2008 |isbn=978-90-04-16675-2 |pages=83–}}</ref> তেওঁলোকক "অশুচি" বুলি গণ্য কৰাৰ বাবে ইছলামীয় সমাধিক্ষেত্ৰসমূহে চীনা পুৰুষৰ তুৰ্কি পত্নীসকলক তাত সমাধিস্থ কৰিবলৈ নিষেধ কৰিছিল। এই সমস্যাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ তুৰ্কি নাৰীসকলে অন্য নগৰত সমাধিস্থল কিনিবলৈ উপাসনাস্থলসমূহক দান আগবঢ়াইছিল। চীনা পুৰুষৰ উপৰি আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ৰাছিয়ান আৰু বদাখশানী পুৰুষসকলেও স্থানীয় তুৰ্কি নাৰীসকলক আন্তঃবিবাহ কৰিছিল।<ref>{{cite book |author=Ildikó Bellér-Hann |url=[https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA84](https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA84) |title=Community Matters in Xinjiang, 1880–1949: Towards a Historical Anthropology of the Uyghur |publisher=Brill |year=2008 |isbn=978-90-04-16675-2 |pages=84–}}</ref> স্থানীয় তুৰ্কি সমাজে তুৰ্কি নাৰী আৰু চীনা পুৰুষৰ মিশ্ৰ সন্তানক নিজৰ সমাজৰ লোক হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল, যদিও সেই বিবাহসমূহ ইছলামীয় আইনবিৰোধী আছিল। তুৰ্কি নাৰীসকলে সাময়িকভাৱে তেওঁলোকৰ ওচৰত নিয়োজিত চীনা সৈনিকসকলৰ সৈতেও বিবাহ কৰিছিল। সৈনিকজনৰ নিয়োগৰ সময় শেষ হ'লে তেওঁলোকে প্ৰায়ে নিজৰ পত্নী আৰু কন্যাসকলক সেই স্থানত নিয়োজিত আন চীনা সৈনিকক বিক্ৰী কৰিছিল। সামৰ্থ্য থাকিলে তেওঁলোকে পুত্ৰসকলক লগত লৈ গৈছিল আৰু নোৱাৰিলে তেওঁলোকক এৰি গৈছিল।<ref>{{cite book |author=Ildikó Bellér-Hann |url=[https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA85](https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA85) |title=Community Matters in Xinjiang, 1880–1949: Towards a Historical Anthropology of the Uyghur |publisher=Brill |year=2008 |isbn=978-90-04-16675-2 |pages=85–}}</ref>[[File:Chinese traditional wedding.jpg|thumb|কইনা আৰু দৰা আত্মীয়, বন্ধু আৰু বিবাহৰ মধ্যস্থতাকাৰীৰ উপস্থিতিত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছে। ]] ==পৰম্পৰাগত বিবাহৰ ৰীতি-নীতি== [[File:Traditional chinese wedding.jpg|thumb|right|300px|[[মিং ৰাজবংশ]]ৰ আৰ্হিত অনুষ্ঠিত আধুনিক বিবাহ]] চীনত ৪০২ৰপৰা ২২১ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত বিবাহৰ এক ৰীতি গঢ় লৈ উঠিছিল। চীনৰ দীঘলীয়া ইতিহাস আৰু বহুতো ভৌগোলিক অঞ্চল থকা সত্ত্বেও মূলতঃ ছয়টা ৰীতি আছে, যাক সাধাৰণতে '''তিনি চিঠি আৰু ছয় আচাৰ''' ({{lang|zh|三書六禮}}) বুলি কোৱা হয়। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে কিছুমান পৰম্পৰাগত পৰিয়ালত কইনাৰ মাকে বিয়াৰ পাছত এবছৰ (চীনা চান্দ্ৰ পঞ্জিকা বা চীনা নৱবৰ্ষ অনুসৰি) পাৰ নোহোৱালৈকে জোঁৱাইৰ পৰিয়াললৈ যাব নোৱাৰে। অৱশ্যে এই এবছৰৰ ভিতৰত জীয়ৰী যিকোনো সময়তে মাকৰ ঘৰলৈ উভতি যাব পাৰে। ===ছয়টা আচাৰ=== বিবাহ অনুষ্ঠান ছয়টা মৌলিক প্ৰক্ৰিয়াৰে গঠিত আছিল: বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া (নাছাই), কইনাৰ নাম আৰু জন্মতাৰিখ বিচৰা (ৱেনমিং), ভাগ্য গণনাৰ ফল আৰু বাগদানৰ উপহাৰৰ বাতৰি পঠোৱা (নাজি), কইনাৰ ঘৰলৈ বিবাহৰ উপহাৰ পঠোৱা (নাজেং), বিবাহৰ তাৰিখ বিচৰা (ছিংছি), আৰু নিজে গৈ কইনাক লৈ অহা (ছিনয়িং)। প্ৰতিটো ৰীতিৰ সবিশেষ ভিন্ন হ'ব পাৰিছিল।<ref name=":2"/> # ''প্ৰস্তাৱ:'' অবিবাহিত ল'ৰাজনৰ পিতৃ-মাতৃয়ে সম্ভাৱ্য বোৱাৰী বিচাৰি পোৱাৰ পিছত দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত বিবাহৰ সম্ভাৱনা আলোচনা কৰোঁতে স্বাৰ্থৰ সংঘাত আৰু সাধাৰণ অস্বস্তি কমাবলৈ তেওঁলোকে এজন মধ্যস্থতাকাৰী বিচাৰিছিল। বিবাহৰ বাছনি সন্তান জন্ম দিয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু সন্মানৰ লগতে পিতৃ আৰু স্বামীৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল। # ''জন্মতাৰিখ:'' নিৰ্বাচিত ছোৱালী আৰু ল'ৰা আৰু ছোৱালীজনীৰ পিতৃ-মাতৃয়ে প্ৰস্তাৱত আপত্তি নকৰিলে, মধ্যস্থতাকাৰীয়ে দুয়োৰে জন্মতাৰিখ মিলাই চাইছিল ({{zh|c=秊庚八字|p=niángēng bāzì|l=এজন পুৰুষৰ জন্মৰ বছৰ, মাহ, দিন আৰু ঘণ্টা নিৰ্ধাৰণ কৰা আঠটা চক্ৰীয় আখৰ, যিয়ে তেওঁৰ ভাগ্য নিৰ্ধাৰণ কৰে}}), যাৰ জৰিয়তে ''ছুৱান মিং'' (চীনা ভাগ্য গণনা) ব্যৱহাৰ কৰি ভৱিষ্যৎ দম্পতীৰ ভৱিষ্যৎ অনুমান কৰা হৈছিল। ফল ভাল হ'লে পৰৱৰ্তী পদক্ষেপলৈ গৈ কইনাৰ মূল্য দিয়া হৈছিল। # ''[[কইনাৰ মূল্য|কইনাৰ ধন]] (বাগদানৰ উপহাৰ):'' এই সময়ত দৰাৰ পৰিয়ালে মধ্যস্থতাকাৰীৰ জৰিয়তে কইনাৰ পৰিয়াললৈ কইনাৰ মূল্য (বাগদানৰ উপহাৰ) আৰু বাগদানৰ চিঠি পঠিয়াইছিল। # ''বিবাহৰ উপহাৰ:'' দৰাৰ পৰিয়ালে কইনাৰ পৰিয়াললৈ বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্য, পিঠা আৰু ধৰ্মীয় সামগ্ৰীৰ সমাহাৰ পঠিয়াইছিল। # ''বিবাহৰ বন্দোবস্ত:'' বিবাহ অনুষ্ঠানৰ আগতে দুয়োটা পৰিয়ালে চীনা ''তুং ছিং'' অনুসৰি বিবাহৰ দিন ঠিক কৰিছিল। দম্পতীৰ ভৱিষ্যৎ ভাল হ'বলৈ শুভ দিন বাছনি কৰাটো অশুভ দিন এৰাই চলাৰ দৰেই গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। কেতিয়াবা কোনো শুভ তাৰিখ নাছিল আৰু তেতিয়া দম্পতীয়ে সম্ভাৱ্য তাৰিখৰ পৰিসৰ পুনৰ পৰীক্ষা কৰিব লাগিছিল। # ''বিবাহ অনুষ্ঠান:'' শেষৰ ৰীতিটো আছিল প্ৰকৃত বিবাহ অনুষ্ঠান, য'ত কইনা আৰু দৰা বিবাহিত দম্পতী হৈছিল। ইয়াত বহুতো জটিল অংশ আছিল: #* ''বিবাহৰ শোভাযাত্ৰা:'' সাক্ষাৎ কৰাৰ আগতে এজন সন্মানীয় বৃদ্ধা মহিলাই কইনাক সহায় কৰি ৰঙীন কপাহী সূতাৰে তাইৰ চুলি বান্ধিছিল। তাই সুখৰ প্ৰতীক হিচাপে ৰঙা স্কাৰ্ট পিন্ধিছিল। দলটো আহি পোৱাৰ সময়ত কইনাই ঘৰৰপৰা যাবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰিবলৈ মাকৰ সৈতে কান্দিব লাগিছিল। তাৰ পিছত তাইৰ ককায়েকে তাইক পালকীলৈ লৈ গৈছিল বা উঠাই নিছিল। ইয়াৰ পিছত কইনাৰ ঘৰৰপৰা দৰাৰ ঘৰলৈ বিবাহৰ শোভাযাত্ৰাত পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰৰ দল, কইনাৰ পালকী, সন্মানীয় দাসীৰ পালকী (যদি তেনে দাসী আছিল) আৰু ধনৰ বাহিৰে আন ৰূপত দিয়া কইনাৰ [[যৌতুক]] আছিল। আটাইতকৈ সাধাৰণ যৌতুকৰ সামগ্ৰীৰ ভিতৰত আছিল কেঁচি, যি কেতিয়াও পৃথক নোহোৱা দুটা পখিলাৰ দৰে; মাটি জোখা কাঠি, যিয়ে পথাৰৰ একৰ মাটি বুজাইছিল; আৰু শান্তি আৰু সম্পদৰ প্ৰতীক ফুলদানি। #* ''কইনাক আদৰণি:'' কইনাৰ পৰিয়ালৰ বিবাহৰ শোভাযাত্ৰা দৰাৰ ঘৰৰ দুৱাৰত ৰৈছিল। আদৰণি দলত দৰাই খেল, বাধা, সাঁথৰ আদি ধাৰাবাহিক প্ৰত্যাহ্বান অতিক্ৰম কৰিব লাগিছিল, যিবোৰ ইচ্ছাকৃতভাৱে তেওঁৰ পথত ৰখা হৈছিল। এইবোৰ অতিক্ৰম কৰাৰ পাছতহে তেওঁ ভৱিষ্যৎ পত্নীক দেখা পাব পাৰিছিল।[[File:Traditional Chinese wedding dresses.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত চীনা বিবাহৰ পোছাক]] #* ''প্ৰকৃত বিবাহ অনুষ্ঠান:'' পালকীখন বিবাহস্থলীত উপস্থিত হোৱাৰ সময়ত সংগীত বজোৱা হৈছিল আৰু আতচবাজী ফুটোৱা হৈছিল। উৎসৱমুখৰ পৰিৱেশত কইনাক ৰঙা কাৰ্পেটৰ ওপৰেৰে লৈ যোৱা হৈছিল। ৰঙা পোছাক পিন্ধা দৰায়ো তিনিবাৰ মূৰ দোঁৱাই আকাশ, পিতৃ-মাতৃ আৰু পত্নীক সেৱা কৰিছিল। পশ্চিমীয়া দেশৰ শপত বিনিময়ৰ সমতুল্য হিচাপে দম্পতীয়ে জেড সম্ৰাট, পৰিয়ালৰ ৰক্ষক দেৱতা (বা ৰক্ষক বুদ্ধ আৰু বোধিসত্ত্ব), মৃত পূৰ্বপুৰুষ, কইনা আৰু দৰাৰ পিতৃ-মাতৃ আৰু আন জ্যেষ্ঠ লোকক সন্মান জনাইছিল আৰু ইজনে সিজনকো সন্মান কৰিছিল। তাৰ পিছত নৱদম্পতী বিবাহকক্ষলৈ গৈছিল আৰু অতিথিসকলক ভোজ দিয়া হৈছিল। #* ''বিবাহৰ ভোজ:'' চীনা সমাজত বিবাহৰ ভোজক 喜酒 (আনন্দৰ মদ) বুলি কোৱা হয় আৰু কেতিয়াবা ই প্ৰকৃত বিবাহ অনুষ্ঠানতকৈও অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। এনে অনুষ্ঠানত কইনাই পিতৃ-মাতৃ, অতিথি আৰু স্বামীক মদ বা চাহ আগবঢ়াইছিল। আধুনিক বিবাহত কইনাই সাধাৰণতে বিবাহৰ বাবে ৰঙা (চীনা পৰম্পৰা অনুসৰি) বা বগা (অধিক পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি অনুসৰি) ৰং বাছি লয়। পৰম্পৰাগতভাৱে দৰা বিবাহৰ নিমন্ত্ৰণী মিঠাই (সাধাৰণতে পিঠা) বা ভোজৰ নিমন্ত্ৰণ বা বিবাহৰ খৰচৰ বাবে দায়ী নাছিল। বিবাহৰ ভোজবোৰ আড়ম্বৰপূৰ্ণ আছিল আৰু সাধাৰণতে ৫–১০টা পদেৰে গঠিত হৈছিল। ইয়াত শ্বাৰ্ক মাছৰ ফিন, এবেলোন, [[লবষ্টাৰ]], [[পাৰ চৰাই]], সামুদ্ৰিক তিয়ঁহ, চুইফট চৰাইৰ বাহ বা [[মাছৰ কণী]] আদি সামগ্ৰী চুপত বা খাদ্যৰ ওপৰত সজ্জা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এইবোৰে উৰ্বৰতাৰ প্ৰতীক বহন কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। স্থানীয় সুস্বাদু খাদ্যও পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে কইনাৰ পিতৃয়ে কইনাৰ পক্ষত আয়োজন কৰা বিবাহৰ ভোজ আৰু দুয়োটা ভোজত ব্যৱহৃত মদৰ খৰচ বহন কৰিছিল। দুটা পৃথক বিবাহৰ ভোজ আছিল: প্ৰথম আৰু মুখ্য ভোজ কইনাৰ পক্ষত আৰু দ্বিতীয়, সৰু ভোজ দৰাৰ পক্ষত অনুষ্ঠিত হৈছিল। বিবাহ অনুষ্ঠানটো প্ৰায়ে দম্পতীৰ পছন্দৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল যদিও বিবাহৰ ভোজ আছিল কইনা আৰু দৰাক ডাঙৰ-দীঘল কৰা লোকসকলৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা আৰু ধন্যবাদ জ্ঞাপনৰ এক উপায়। ইয়াৰ লগতে দুয়োপক্ষৰ আত্মীয়সকলে যাতে ইজনে সিজনক লগ পায় সেয়াও নিশ্চিত কৰা হৈছিল। সেয়ে জ্যেষ্ঠসকলৰ প্ৰতি সন্মান দেখুৱাবলৈ বিবাহৰ ভোজ সাধাৰণতে আনুষ্ঠানিক আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল, যাতে বয়সস্থ প্ৰজন্মে অধিক স্বাচ্ছন্দ্য অনুভৱ কৰে। বিবাহৰ দিনৰ নিশা কিছুমান ঠাইত আত্মীয় বা বন্ধুসকলে নৱদম্পতীক ধেমালি কৰাৰ ৰীতি আছিল। এই আচৰণ কিছু হুলস্থূলীয়া যেন লাগিলেও ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কইনা আৰু দৰাক লাজ এৰাই ইজনে সিজনৰ সৈতে অধিক পৰিচিত হ'বলৈ সহায় কৰা। বিবাহৰ তৃতীয় দিনা নৱদম্পতী কইনাৰ পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰলৈ উভতি গৈছিল। তাত আত্মীয়সকলক লৈ আয়োজন কৰা ভোজেৰে তেওঁলোকক আদৰণি জনোৱা হৈছিল (সৰু ভোজ)। ==আধুনিক ৰীতি-নীতি== [[File:Collective wedding Chungking.jpg|thumb|১৯৪১ চনত চুংকিঙত সামূহিক বিবাহ (হেৰিছন ফৰ্মান)|alt=中華民國三十年(1941年)11月12日, 重慶.抗戰非常時期, 重慶政府組織舉辦的集體婚禮.時任重慶市長的吳國楨親臨現場主持證婚]] [[File:Wedding photography at Temple of Heaven.jpg|right|thumb|বেইজিঙৰ স্বৰ্গৰ মন্দিৰত পৰম্পৰাগত ৰঙা পোছাক পিন্ধা কইনাৰ সৈতে এখন ছবিৰ বাবে থিয় হোৱা দম্পতী|alt=এগৰাকী মহিলাই এখন দীঘল, অলংকৃত ৰঙা পোছাক পিন্ধি শিলৰ সৰু খটখটীৰ কাষত ক'লা চুট পিন্ধা এজন পুৰুষৰ কাষত থিয় হৈ আছে আৰু আন এজন পুৰুষে খটখটীৰ তলৰপৰা তেওঁলোকৰ ছবি তুলিছে]] ১৯৯০ৰ দশকৰ শেষৰ পৰা এটা বিস্তৃত বিবাহৰ ফটো এলবাম প্ৰস্তুত কৰাটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই এলবাম সাধাৰণতে ফটোগ্ৰাফী ষ্টুডিঅ'ত তোলা বহু ছবি লৈ গঠিত হয়।<ref name="ed">{{cite book|last=Davis|first=Edward|title=Encyclopedia of Contemporary Chinese Culture|publisher=Taylor & Francis|year=2005|pages=897–899|isbn=9780415241298}}</ref> এলবামত সাধাৰণতে বিভিন্ন ঠাইত বিভিন্ন পোছাক পিন্ধা [[কইনা]] আৰু [[দৰা]]ৰ বহু ছবি থাকে। [[ছিংগাপুৰ]]ত এই পোছাকসমূহৰ ভিতৰত প্ৰায়ে বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ বিবাহৰ পোছাক, যেনে আৰবীয় আৰু জাপানী বিবাহৰ পোছাকো থাকে। ইয়াৰ বিপৰীতে পশ্চিমীয়া বিবাহৰ ছবিৰ দৰে চীনা বিবাহৰ এলবামত প্ৰকৃত বিবাহ অনুষ্ঠান বা বিবাহৰ ছবি নাথাকে। মেণ্ডাৰিন চীনা ভাষাত 盲年, অৰ্থাৎ 'অন্ধ বছৰ'ত বসন্তৰ প্ৰথম দিন নাথাকে। সেই সময়ক বিবাহ কৰা বা ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰাৰ বাবে অশুভ সময় বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>জেনিফাৰ ৮. লি, ''''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ'''', দেওবাৰ ৮ জানুৱাৰী ২০১০, পৃ. ST-15 (দেওবাৰৰ শৈলী)</ref> তাৰ আগৰ বছৰত বসন্তৰ দুটা প্ৰথম দিন আছিল। শেহতীয়া বছৰসমূহত কনফুচীয় বিবাহৰ ৰীতি-নীতি চীনা দম্পতীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই অনুষ্ঠানসমূহত, যিবোৰ ঐতিহাসিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি নথকা সাম্প্ৰতিক উদ্ভাৱন, কইনা আৰু দৰাই ভোজৰ হলত ওলমাই থোৱা [[কনফুচিয়াছ]]ৰ এখন ডাঙৰ প্ৰতিকৃতিৰ সন্মুখত মূৰ দোঁৱাই সন্মান জনায় আৰু বিবাহৰ সহায়ক আৰু দম্পতী নিজেও পৰম্পৰাগত চীনা পোছাক পিন্ধে।<ref>{{cite book|last=Yang|first=Fenggang|author2=Joseph Tamney|title=Confucianism and Spiritual Traditions in Modern China and Beyond|publisher=Brill|year=2011|pages=325–327|isbn=9789004212398}}</ref> কইনা আৰু দৰা বিবাহকক্ষত সোমোৱাৰ আগতে তেওঁলোকে বিবাহৰ পাত্ৰ বিনিময় কৰে আৰু তলত দিয়া ধৰণে আনুষ্ঠানিকভাৱে মূৰ দোঁৱায়:<ref name="lwx">{{cite encyclopedia|url=http://taiwanpedia.culture.tw/en/content?ID=2009 |title=Worshipping in the Ancestral Hall |author=Li Wenxian |year=2011 |encyclopedia=Encyclopedia of Taiwan |publisher=Council for Cultural Affairs |access-date=12 September 2012 |location=Taipei |archive-url=https://web.archive.org/web/20140501144423/http://taiwanpedia.culture.tw/en/content?ID=2009 |archive-date=1 May 2014 }}</ref> # প্ৰথম মূৰ দোঁৱোৱা – আকাশ আৰু পৃথিৱী # দ্বিতীয় মূৰ দোঁৱোৱা – পূৰ্বপুৰুষ # তৃতীয় মূৰ দোঁৱোৱা – পিতৃ-মাতৃ # চতুৰ্থ মূৰ দোঁৱোৱা – স্বামী বা পত্নী ==পৰম্পৰাগত বিবাহ-বিচ্ছেদৰ প্ৰক্ৰিয়া== পৰম্পৰাগত চীনা সমাজত বিবাহ ভংগ কৰাৰ তিনিটা প্ৰধান উপায় আছিল। প্ৰথমটো আছিল দোষবিহীন বিবাহ-বিচ্ছেদ। টাং বিধি অনুসৰি, আইন সংহিতা, টাং ৰাজবংশৰ (৬১৮–৯০৭) আইন সংহিতা, ব্যক্তিগত অসামঞ্জস্যৰ বাবে বিবাহ ভংগ কৰিব পাৰিছিল, যদিহে স্বামীয়ে বিবাহ-বিচ্ছেদৰ পত্ৰ লিখিছিল। দ্বিতীয়টো, ({{Lang|zh|義絕}}) আছিল ৰাষ্ট্ৰৰ নিৰ্দেশত বিবাহ বাতিল কৰা। ইয়াক তেতিয়া প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল যেতিয়া কোনো এজন স্বামী বা পত্নীয়ে আনজন বা তেওঁৰ বংশৰ বিৰুদ্ধে গুৰুতৰ অপৰাধ কৰিছিল (যাৰ সংজ্ঞা বিভিন্ন আছিল আৰু সাধাৰণতে পত্নীৰ ক্ষেত্ৰত অধিক বিস্তৃত আছিল)। যদি অপৰাধমূলক বিবাহ-বাতিল ({{Lang|zh|義絕}})ৰ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো দম্পতীয়ে নিজে বিবাহ-বিচ্ছেদৰ উদ্যোগ নলয়, তেন্তে ৰাষ্ট্ৰই হস্তক্ষেপ কৰি তেওঁলোকক বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। কোনোপক্ষই বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে, আইনে সেইপক্ষৰ অপৰাধমূলক দায়বদ্ধতাৰ তদন্ত কৰি এবছৰৰ কাৰাদণ্ড দিব লাগিছিল। বিবাহ-বিচ্ছেদৰ সিদ্ধান্ত হোৱাৰ পিছত তেওঁলোক পুনৰ একত্ৰিত হ'ব নোৱাৰিছিল।<ref>{{Lang|zh|崔蘭琴 (2008).《中国古代的义绝制度》載《法学研究》2008 年第5期}}, pp. 149–160, Retrieved from [http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190306235320/http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1 |date=2019-03-06 }}(http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190306235320/http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1 |date=2019-03-06 }}</ref> তৃতীয়টো আছিল পাৰস্পৰিক বিবাহ-বিচ্ছেদ ({{Lang|zh|和離}})। ইয়াত স্বামী আৰু পত্নী দুয়োৰে বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰাৰ অধিকাৰ আছিল। ইয়াৰ বাবে দুয়োৰে সন্মতিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। এই পদ্ধতিয়ে স্বামী আৰু পত্নী দুয়োৰে নিজৰ আৰু নিজৰ সম্পত্তি ৰক্ষা কৰাৰ সমান অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিছিল। ইয়াৰদ্বাৰা দায়িত্বৰ ধাৰণাও অধিক শক্তিশালী হৈছিল। বিবাহ-বিচ্ছেদক ইজনে সিজনৰ প্ৰতি থকা এক দায়িত্ব হিচাপে দেখা হৈছিল আৰু দেশ বা চৰকাৰে সাধাৰণতে হস্তক্ষেপ কৰা নাছিল।<ref>{{Lang|zh|易松国, 陈丽云, and 林昭寰. "中国传统离婚政策简析." 深圳大学学报(人文社会科学版)}} 19.6 (2002): 39–44. Retrieved from [http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190306235320/http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1 |date=2019-03-06 }}(http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190306235320/http://www.faxueyanjiu.com/ch/reader/create_pdf.aspx?file_no=20080512&year_id=2008&quarter_id=5&falg=1 |date=2019-03-06 }}</ref> শেষত, স্বামীয়ে একপক্ষীয়ভাৱে বিবাহ-বিচ্ছেদ ঘোষণা কৰিব পাৰিছিল। আইনগতভাৱে স্বীকৃতি পাবলৈ তলৰ সাতটা কাৰণৰ (七出) এটাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰিব লাগিছিল: * পত্নীয়ে শাহু-শহুৰৰ প্ৰতি আনুগত্য নেদেখুৱায় ({{Lang|zh|不順舅姑}})। ইয়াৰ ফলত শাহু-শহুৰে দুয়ো সংগীৰ ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে বিবাহ ভংগ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব পাৰিছিল। * তাই পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিব নোৱাৰে ({{Lang|zh|無子}})। * তাই অশালীন বা ব্যভিচাৰী ({{Lang|zh|淫}})। * তাই ঈৰ্ষাপৰায়ণ ({{Lang|zh|妒}})। ইয়াৰ ভিতৰত স্বামীয়ে অতিৰিক্ত পত্নী বা [[উপপত্নী]] গ্ৰহণ কৰাত আপত্তি কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। * তাইৰ কোনো গুৰুতৰ ৰোগ আছে ({{Lang|zh|有惡疾}})। * তাই অধিক কথা কয় বা পৰচৰ্চা কৰে ({{Lang|zh|口多言}})। * তাই চুৰি কৰে ({{Lang|zh|竊盜}})। অৱশ্যে তিনিটা স্পষ্ট ব্যতিক্ৰম ({{Lang|zh|三不去}}) আছিল, যাৰ অধীনত ওপৰত উল্লেখ কৰা সাতটা কাৰণৰ যিকোনো এটা থাকিলেও একপক্ষীয় বিবাহ-বিচ্ছেদ নিষিদ্ধ আছিল: * তাইৰ উভতি যাবলৈ কোনো পৰিয়াল নাই ({{Lang|zh|有所取無所歸}})। * তাই শাহু-শহুৰৰ কোনো এজনৰ মৃত্যুত সম্পূৰ্ণ তিনিবছৰ শোক পালন কৰিছিল ({{Lang|zh|與更三年喪}})। * বিবাহৰ সময়ত স্বামী দৰিদ্ৰ আছিল আৰু এতিয়া ধনী হৈছে ({{Lang|zh|前貧賤後富貴}})। একপক্ষীয় বিবাহ-বিচ্ছেদ সম্পৰ্কীয় ওপৰৰ আইন টাং ৰাজবংশৰ সময়ৰপৰা [[চীন গণৰাজ্য]]ৰ দেৱানী বিধিৰ (চতুৰ্থ খণ্ড) পঞ্চম অধ্যায়ত ১৯৩০ চনত আইনখন সম্পূৰ্ণৰূপে বাতিল নোহোৱালৈকে বলবৎ আছিল।<ref>[[http://law.moj.gov.tw/Eng/Fnews/FnewsContent.asp?msgid=740&msgType=en&keyword=marriage](http://law.moj.gov.tw/Eng/Fnews/FnewsContent.asp?msgid=740&msgType=en&keyword=marriage) law.moj.gov.tw]{{Dead link|date=June 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সমসাময়িক চীনত বিবাহ-বিচ্ছেদ== ১৯৪৯ চনত [[চীন গণৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছত দেশখনৰ নতুন বিবাহ আইনতো আইনগত বিবাহ-বিচ্ছেদৰ স্পষ্ট ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। নাৰীসকলক স্বামীৰপৰা বিবাহ-বিচ্ছেদ বিচৰাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল আৰু বহু নাৰীয়ে সেয়া কৰিছিল, যাৰ ফলত বিশেষকৈ গ্ৰাম্য পুৰুষসকলৰ মাজত প্ৰতিৰোধৰ সৃষ্টি হৈছিল। কে এন জনছনে জনাইছিল যে মধ্য-উত্তৰ চীনত বিবাহ-বিচ্ছেদ বিচৰাৰ বাবে বা বিবাহ-বিচ্ছেদৰপৰা বাধা দিয়াৰ ফলত আত্মহত্যা কৰাৰ বাবে দহ হাজাৰ হাজাৰ নাৰী নিহত হৈছিল।<ref>Kay Ann Johnson, Women, the Family, and Peasant Revolution in China {{Deprecated archive|url=[https://20110604111554/http://www.press.uchicago.edu/presssite/metadata.epl?mode=toc&bookkey=76671}}](https:/20110604111554/http://www.press.uchicago.edu/presssite/metadata.epl?mode=toc&bookkey=76671}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> মাও যুগত (১৯৪৯–১৯৭৬) বিবাহ-বিচ্ছেদ বিৰল আছিল, কিন্তু সংস্কাৰৰ পিছৰ যুগত ই অধিক সহজ আৰু সাধাৰণ হৈ পৰিছে। [http://china.usc.edu ইউ এছ চি চীন-আমেৰিকা প্ৰতিষ্ঠান]ৰ এটা প্ৰবন্ধ অনুসৰি ২০০৬ চনত বিবাহ-বিচ্ছেদৰ হাৰ প্ৰতি ১,০০০ জনত প্ৰায় ১.৪ আছিল, যিটো ১৯৯০ চনৰ তুলনাত প্ৰায় দুগুণ আৰু ১৯৮২ চনৰ তুলনাত তিনিগুণতকৈও অধিক। তথাপি চীনৰ বিবাহ-বিচ্ছেদৰ হাৰ আমেৰিকাৰ তুলনাত আধাতকৈও কম।<ref>{{cite web |url=[http://www.china.usc.edu/ShowAverageDay.aspx?articleID=592](http://www.china.usc.edu/ShowAverageDay.aspx?articleID=592) |title=Divorce is increasingly common |access-date=2009-10-11 |url-status=dead |publisher=USC US–China Institute |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140219220539/http://www.china.usc.edu/ShowAverageDay.aspx?articleID=592](https://web.archive.org/web/20140219220539/http://www.china.usc.edu/ShowAverageDay.aspx?articleID=592) |archive-date=2014-02-19 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিবাহ প্ৰতিষ্ঠানৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল ২০০১ চনত বিবাহ আইনত কৰা সংশোধন, যিয়ে বিবাহ-বিচ্ছেদৰ আবেদন প্ৰক্ৰিয়া সংক্ষিপ্ত কৰিছিল আৰু বিবাহ-বিচ্ছেদৰ বৈধ কাৰণসমূহ যোগ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত বিবাহিত দম্পতীৰ মাজত বিশ্বাসযোগ্যতাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। বিবাহৰ সময়ত অবিশ্বাসী প্ৰেম-সম্পৰ্কৰ বাবে বৃদ্ধি পোৱা বিবাহ-বিচ্ছেদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া জনসাধাৰণৰ মাজলৈ আহিছিল।<ref>[[http://thinkingchinese.com/index.php?page_id=128](http://thinkingchinese.com/index.php?page_id=128) Romantic Materialism (the development of the marriage institution and related norms in China)], [[http://thinkingchinese.com](http://thinkingchinese.com) Thinking Chinese], October 2011</ref> বিবাহ-বিচ্ছেদৰ হাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে জনসাধাৰণৰ আলোচনা আৰু চৰকাৰী সংস্থাসমূহে বহু দম্পতীয়ে বিবাহ ৰক্ষা কৰিবলৈ যথেষ্ট চেষ্টা নকৰাৰ বাবে সমালোচনা কৰিবলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে কিছুমান প্ৰদেশৰ বিবাহ পঞ্জীয়ন কাৰ্যালয়ত স্থাপন কৰা নতুন 'বিবাহ-বিচ্ছেদৰ মধ্যৱৰ্তী কক্ষ'। এই কক্ষত দম্পতীয়ে বিবাহ-বিচ্ছেদৰ আবেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা পৰ্যায় হিচাপে সাধাৰণতে ৩০ দিন অপেক্ষা কৰে আৰু তেওঁলোকক বিষয়বোৰ আলোচনা কৰি বিবাহক আন এটা সুযোগ দিয়াৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হয়।<ref>[[http://news.sina.com.cn/c/2011-05-23/034922510726.shtml](http://news.sina.com.cn/c/2011-05-23/034922510726.shtml){{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Lang|zh|江苏将推广设立离婚缓冲室}}] (চীনা), [[http://news.sina.com.cn/](http://news.sina.com.cn/){{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sina.com], May 23, 2011</ref> তথাপি এনে ঘটনাই চীনত বিবাহ-বিচ্ছেদৰ হাৰ হ্ৰাস কৰা নাই। ২০০১ চনত সংশোধিত বিবাহ আইনৰ ৩২নং ধাৰাতো সংশোধন কৰা হৈছিল। বিবাহিত পক্ষসমূহে তলৰ কাৰণসমূহ দেখুৱাই বিবাহ-বিচ্ছেদৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰে: * [[বহুপত্নীত্ব|দ্বৈত বিবাহ]] বা বিবাহিত ব্যক্তিয়ে তৃতীয় কোনো ব্যক্তিৰ সৈতে একেলগে বাস কৰা; * ঘৰুৱা হিংসা বা কোনো পৰিয়ালৰ সদস্যই আন সদস্যক নিৰ্যাতন কৰা আৰু এৰি যোৱা; * বাৰে বাৰে বুজোৱাৰ পিছতো শুধৰাব নোৱাৰা জুৱা খেলা বা নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ আসক্তিৰ দৰে বেয়া অভ্যাস; * অসামঞ্জস্যৰ বাবে হোৱা পৃথক বাস, যি সম্পূৰ্ণ দুবছৰ ধৰি চলি থাকে; * পাৰস্পৰিক মৰমৰ সম্পৰ্ক নোহোৱা কৰাৰ আন যিকোনো পৰিস্থিতি। ==একপত্নীত্ব== প্ৰাচীন চীনত এগৰাকী নাৰীৰ সামাজিক মৰ্যাদা পুৰুষৰ তুলনাত ভাল নাছিল। নাৰীয়ে কেৱল স্বামীৰ আজ্ঞা মানি তেওঁৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰিছিল। স্বামীজন কৃষক, ব্যৱসায়ী বা বিষয়া যিয়েই নহওক, তাই তেওঁৰ শ্ৰেণীৰ অংশীদাৰ আছিল। তাই পিন্ধিব পৰা পোছাক আৰু পালন কৰিবলগীয়া আচাৰ-ব্যৱহাৰ স্বামীৰ পটভূমি আৰু কৃতিত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।<ref name=":2">{{Cite book|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctvcwnwj4|title=Sexuality in China: Histories of Power and Pleasure|date=2018|publisher=University of Washington Press|jstor=j.ctvcwnwj4|isbn=978-0-295-74346-2}}</ref> স্বামীৰ মৃত্যু হ'লে তাই পুনৰ বিবাহ কৰিব পাৰিছিল, কিন্তু ইয়াক অশোভনীয় বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। বিধৱাৰ পুনৰ্বিবাহৰ বিৰুদ্ধে নব্য-কনফুচীয় মতবাদীসকলৰ বিৰোধিতা ঝু ছিৰ বহুল উদ্ধৃত এটা কথাত প্ৰকাশ পাইছিল: "ভোকত মৃত্যুবৰণ কৰাটো সৰু কথা, কিন্তু নিজৰ নীতি হেৰুৱাটো ডাঙৰ কথা।" <ref name=":4" /> তদুপৰি চৰকাৰে বিধৱাৰ পুনৰ্বিবাহৰ বিৰুদ্ধেও ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, "ৰাজ্যই পুনৰ্বিবাহ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা নাৰীসকলক সন্মান জনাবলৈ স্মাৰক তোৰণ নিৰ্মাণ কৰি বিধৱাৰ পুনৰ্বিবাহৰ বিৰুদ্ধে নব্য-কনফুচীয় মনোভাব শক্তিশালী কৰিছিল। ১৩০৪ চনত য়ুয়ান ৰাজবংশৰ চৰকাৰে ঘোষণা কৰিছিল যে ত্ৰিছ বছৰৰ আগতে বিধৱা হোৱা আৰু পঞ্চাশ বছৰ বয়সলৈকে সতী বিধৱা হৈ থকা সকলো নাৰীক এনে সন্মান দিয়া হ'ব। মিং আৰু ছিং ৰাজবংশেও এই প্ৰথা অব্যাহত ৰাখিছিল।" <ref name=":4" /> সতী বিধৱাৰ গুণ নাৰীসকলৰ বাবে লিখা নিৰ্দেশনা, যেনে ''নু লুন ইউ'' (নাৰীৰ বাবে নীতি-কথা),ৰ জৰিয়তে প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref name=":4">{{Cite journal|last=Waltner|first=Ann|date=1981|title=Widows and Remarriage in Ming and Early Qing China|url=https://www.jstor.org/stable/41298764|journal=Historical|journal=Historical) Reflections / Réflexions Historiques|volume=8|issue=3|pages=129–146|jstor=41298764|issn=0315-7997}}</ref> এজন পুৰুষৰ কেৱল এগৰাকী পত্নী থাকিব পাৰিছিল যদিও বহু উপপত্নী ৰাখিব পাৰিছিল আৰু পত্নীৰ আগতে পত্নীৰ মৃত্যু হ'লে আন এগৰাকীক নতুন পত্নী হিচাপে বিবাহ কৰিব পাৰিছিল। সাধাৰণ উচ্চপদস্থ ব্যক্তিসকলৰো কেৱল এগৰাকী পত্নী আছিল যদিও বহু উপপত্নী আছিল। ===ভগ্নী-বিবাহ=== [[ভগ্নী-বিবাহ]] এনে এক প্ৰথা য'ত এজন পুৰুষে নিজৰ পত্নীৰ ভগ্নী বা ভগ্নীসকলক বিবাহ কৰে। পিছত ইয়াৰ পৰিসৰ তাইৰ সম্পৰ্কীয় ভগ্নী বা একে [[বংশ|বংশগোষ্ঠী]]ৰ নাৰীলৈও বিস্তাৰিত হৈছিল। চীনা নামটো হৈছে {{Lang|zh|妹媵}} ({{Lang|zh|妹}}=সৰু ভগ্নী, {{Lang|zh|媵}}=সহ-পত্নী/উপপত্নীত্ব)। প্ৰথম পত্নীক বিবাহ কৰাৰ সময়তে বা পিছত পত্নী জীয়াই থকা অৱস্থাত বা পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছতো এই বিবাহ হ'ব পাৰিছিল। চৌ ৰাজবংশৰ (১০৪৫–২৫৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) অভিজাতসকলৰ মাজত এই প্ৰথা সঘনাই দেখা গৈছিল আৰু পিছৰ সময়তো ইয়াৰ উদাহৰণ পোৱা যায়। ===সমমৰ্যাদাৰ একাধিক পত্নী=== * কিছুমান তুলনামূলকভাৱে সৰু ৰাজবংশৰ সম্ৰাটৰ একাধিক সম্ৰাজ্ঞী থকাৰ কথা জনা যায়। * বিশেষ পৰিস্থিতিৰ ফলত এনে হ'ব পাৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, যুদ্ধৰ সময়ত এজন পুৰুষ তেওঁৰ পত্নীৰপৰা পৃথক হৈ গৈছিল আৰু ভুলকৈ ভাবিছিল যে তাইৰ মৃত্যু হৈছে। তেওঁ পুনৰ বিবাহ কৰিছিল আৰু পিছত প্ৰথম পত্নী জীয়াই থকা বুলি জানিব পাৰিছিল। তেওঁলোক পুনৰ একত্ৰিত হোৱাৰ পিছত দুয়োগৰাকী পত্নীক স্বীকৃতি দিয়া হ'ব পাৰিছিল। * ছিয়ানলুং সম্ৰাটে ছিং ৰাজবংশত পৰিয়ালৰ আন এটা শাখাৰ বাবে উত্তৰাধিকাৰী জন্ম দিয়াৰ বিশেষ উদ্দেশ্যে [[বহুবিবাহ]]ৰ অনুমতি দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াক "একাধিক উত্তৰাধিকাৰ" ({{Lang|zh|兼祧}}) বুলি কোৱা হৈছিল। যদি কোনো পুৰুষ তেওঁৰ পিতৃৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ আছিল আৰু তেওঁৰ খুৰাকৰ কোনো পুত্ৰ নাছিল, তেন্তে পাৰস্পৰিক সন্মতিৰে তেওঁ অতিৰিক্ত পত্নী বিবাহ কৰিব পাৰিছিল। এই মিলনৰপৰা জন্ম লোৱা পুৰুষ সন্তানজন খুৰাকৰ নাতি আৰু উত্তৰাধিকাৰী হৈছিল। অতিৰিক্ত খুৰাকৰ ক্ষেত্ৰতো এই প্ৰক্ৰিয়া পুনৰাবৃত্তি কৰিব পৰা গৈছিল। পৰিয়ালৰ নাম আগবঢ়াই নিবলৈ পুৰুষ সন্তানৰ পৰম্পৰাগত আকাংক্ষাৰ উপৰি এই অনুমতিয়ে সম্ৰাটে নিজেই সৃষ্টি কৰা এটা সমস্যাৰ আংশিক সমাধানো কৰিছিল। তেওঁ শেহতীয়াকৈ পিতৃৰ বংশৰ বাহিৰৰ সকলো উত্তৰাধিকাৰৰ ৰূপ নিষিদ্ধ কৰিছিল, আনহাতে চীনা আত্মীয়তাত উপযুক্ত উত্তৰাধিকাৰৰ ব্যৱস্থা বজাই ৰাখিব বিচাৰিছিল। সেয়ে পুত্ৰ নথকা দম্পতীয়ে বিস্তৃত পৰিয়ালৰ ভিতৰৰপৰা কোনো পুত্ৰক দত্তক ল'ব নোৱাৰিছিল। তেওঁলোকে হয় বাহিৰৰপৰা দত্তক ল'বলগীয়া হৈছিল (যি বহুতে পৰিয়ালৰ সম্পদ সম্পৰ্ক নথকা "বাহিৰৰ লোক"ক দিয়াৰ দৰে বুলি ভাবিছিল), নহয় উত্তৰাধিকাৰী নথকা হ'ব লাগিছিল। স্বামীৰ ভাতৃৰ পুত্ৰ থাকিলে একাধিক উত্তৰাধিকাৰৰ বিবাহে এই সমস্যাৰপৰা ওলাই অহাৰ এটা উপায় দিছিল। === ''ৰুজুই'' বিবাহ=== ''ৰুজুই'' ({{Lang|zh|入贅}}) প্ৰথা তেতিয়া প্ৰযোজ্য হৈছিল যেতিয়া তুলনামূলকভাৱে ধনী পৰিয়াল এটাৰ কোনো পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰী নাছিল আৰু দৰিদ্ৰ পৰিয়াল এটাৰ একাধিক পুৰুষ সন্তান আছিল। এনে পৰিস্থিতিত দৰিদ্ৰ পৰিয়ালৰ এজন পুৰুষ, সাধাৰণতে সৰু ভাতৃজন, ধনী পৰিয়াললৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল যাতে তেওঁলোকৰ বংশধাৰা অব্যাহত থাকে। ''ৰুজুই'' (আক্ষৰিক অৰ্থত, 'অপ্ৰয়োজনীয় হৈ পৰা পুৰুষ') বিবাহত সন্তানসকলে পত্নীৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/11/12/world/asia/china-women-surnames.html|title=For Chinese Women, a Surname Is Her Name|last=Tatlow|first=Didi Kirsten|date=2016-11-11|work=The New York Times|access-date=2019-05-08|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ===উপপত্নীত্ব=== প্ৰাচীন চীনত উপপত্নীত্ব অতি সাধাৰণ আছিল আৰু সামৰ্থ্য থকা পুৰুষসকলে সাধাৰণতে উপপত্নী কিনি পত্নীৰ উপৰি নিজৰ ঘৰলৈ লৈ আহিছিল। "উপপত্নী" হিচাপে অনুবাদ কৰা চীনা সাধাৰণ শব্দটোৰ অৰ্থ "উপপত্নী: মোৰ আৰু তোমাৰ দাসী।" পৰিয়ালৰ স্তৰবিন্যাসত প্ৰধান পত্নী (দিছি) স্বামীৰ পিছতেই দ্বিতীয় স্থানত আছিল, আনহাতে উপপত্নী সদায় পত্নীতকৈ নিম্ন স্থানত আছিল, যদিও স্বামীৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক অধিক ঘনিষ্ঠ হ'ব পাৰিছিল।<ref name=":2" /> উপপত্নীত্বত থকা নাৰীসকলক ({{Lang|zh|妾}}) অধীন বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু পত্নী থাকিলে তেওঁৰ অধীনত থাকিব লাগিছিল।<ref>Patrick Fuliang Shan, "Unveiling China's Relinquished Marital Mode: A Study of Yuan Shikai's Polygamous Household," ''Frontiers of History in China'', (Vol. 14, No. 2, July 2019), pp. 185–211; </ref> এই নাৰীসকলক আনুষ্ঠানিক বিবাহ অনুষ্ঠানত বিবাহ কৰা হোৱা নাছিল, সম্পৰ্কত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ কম আছিল আৰু তেওঁলোকক ইচ্ছামতে বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰিব পৰা গৈছিল। তেওঁলোক সাধাৰণতে নিম্ন সামাজিক মৰ্যাদাৰ আছিল বা দাসী হিচাপে কিনি অনা হৈছিল। পিতৃ-মাতৃৰ অংশগ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন হোৱা আনুষ্ঠানিক বিবাহ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে পলাই যোৱা নাৰীসকলো উপপত্নী হ'ব পাৰিছিল। উপপত্নীৰ সংখ্যা কেতিয়াবা নিয়ন্ত্ৰিত আছিল আৰু পুৰুষজনৰ মৰ্যাদা অনুসৰি ভিন্ন হৈছিল। প্ৰাচীন চীনত উচ্চ সামাজিক মৰ্যাদাৰ পুৰুষে প্ৰায়ে কেইবাগৰাকীও উপপত্নীক ভৰণ-পোষণ কৰিছিল আৰু চীনা সম্ৰাটসকলৰ প্ৰায় সদায় কেইবা ডজন, আনকি কেইবা শ ৰাজকীয় উপপত্নী আছিল।<ref name=CAC>{{cite web|title=Concubines in Ancient China|url=http://www.beijingmadeeasy.com/beijing-history/concubines-of-ancient-china|publisher=Beijing Made Easy|access-date=2013-07-06|archive-date=2012-06-08|archive-url=[https://web.archive.org/web/20120608030129/http://www.beijingmadeeasy.com/beijing-history/concubines-of-ancient-china|url-status=dead|archivedate=2012-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120608030129/http://www.beijingmadeeasy.com/beijing-history/concubines-of-ancient-china%7Curl-status%3Ddead%7D%7D|deadurl=yes}}]()</ref> ===বহুপুৰুষ বিবাহ=== বহুপুৰুষ বিবাহ হৈছে এগৰাকী নাৰীৰ একাধিক স্বামী থকাৰ প্ৰথা। পৰম্পৰাগত চীনা সমাজত, বিশেষকৈ ধনী অভিজাত শ্ৰেণীৰ মাজত, এই প্ৰথা অস্বাভাৱিক নাছিল আৰু ১৯৭১ চনলৈকে [[হংকং]]ত ই আইনসন্মত আছিল।{{citation needed|date=August 2021}} মিং ৰাজবংশত সংকলিত বিভিন্ন তথ্যৰ এখন সংকলনত বৰ্তমানৰ ঝেজিয়াং প্ৰদেশৰ উপকূলীয় অঞ্চলৰ শৌজিন'আও নামৰ এখন গাঁৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল, য'ত ভাতৃসকলে একেগৰাকী নাৰীক বিবাহ কৰাটো প্ৰথা আছিল। আচলতে আৰ্থিক সুৰক্ষাৰ কাৰণে পত্নীগৰাকীয়ে এই ব্যৱস্থাকে পছন্দ কৰিছিল। শোৱনি-কোঠাৰ বাহিৰত ওলোমাই থোৱা ৰুমালেৰে স্বামীসকলে কাৰ পাল পৰিছে সেইটো জনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2016-10-26 |title=Two brothers, same wife – how China ended polyandry |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/short-reads/article/2040172/two-brothers-same-wife-how-china-ended-polyandry |access-date=2023-06-19 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> [[য়ুনান]]ত পুমি সমাজ পৰম্পৰাগতভাৱে পিতৃ-মাতৃয়ে বন্দোবস্তু কৰা বহিৰ্বিবাহী বংশগোষ্ঠীৰদ্বাৰা সংগঠিত আছিল। একে বংশৰ ভিতৰত আৰু ক্ৰছ-কাজিনৰ মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ আছিল। বৰ্তমান বিবাহৰ ধৰণ আৰু ৰীতিত যথেষ্ট বৈচিত্ৰ্য আছে। কিছুমান অঞ্চলত আন জাতিগোষ্ঠীৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ সাধাৰণ, আন কিছুমানত সেয়া কম। পুমিসকলৰ মাজত কিছু বহুপুৰুষ বিবাহো আছে। মছুওসকলৰ ওচৰত বাস কৰা পুমিসকলে তেওঁলোকৰ কিছুমান বিবাহৰ ৰীতি গ্ৰহণ কৰিছে। সাধাৰণতে বিবাহ পিতৃগৃহকেন্দ্ৰিক আছিল আৰু পুৰুষসকলে সম্পত্তি উত্তৰাধিকাৰ হিচাপে পাইছিল। কিন্তু মছুও-অধ্যুষিত লুগু হ্ৰদ আৰু ইয়ংনিং অঞ্চলৰ ওচৰত পুমিসকলে যেন মছুওসকলৰ "ভ্ৰমণ বিবাহ"ৰ প্ৰথা গ্ৰহণ কৰিছিল, য'ত স্বামীয়ে ৰাতি পত্নীৰ ঘৰলৈ গৈছিল কিন্তু দিনত কাম কৰিবলৈ নিজৰ মাতৃগৃহলৈ উভতি গৈছিল। পুমি আৰু মছুওসকল একেলগে বাস কৰা অঞ্চলত দুয়ো গোষ্ঠীৰ মাজত আন্তঃবিবাহো অস্বাভাৱিক নাছিল। ভাতৃভিত্তিক বহুপুৰুষ বিবাহ [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল|তিব্বত]]ত পৰিয়ালৰ পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ মাজত পৰিয়ালৰ সম্পদ বিভক্ত হোৱাত বাধা দিয়াৰ এক উপায় হিচাপে ব্যাপকভাৱে গণ্য কৰা হয়। পৰিয়ালৰ সম্পদ সংৰক্ষণৰ কৌশল হিচাপে তিব্বতীয় বহুপুৰুষ বিবাহে ইউৰোপীয় পৰিয়াল ব্যৱস্থাৰ দৰে একে লক্ষ্য পূৰণ কৰে, কিন্তু একেবাৰে বেলেগ ধৰণে। গৱেষকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে তিব্বতত বহুপুৰুষ বিবাহৰ বিকাশৰ কাৰণ হ'ল, ই [[হিমালয়]]ৰ সীমিত কৃষিভূমিৰ সম্পূৰ্ণ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পৰিয়ালক যথেষ্ট পুৰুষ শ্ৰমিক প্ৰদান কৰে, জনসংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায় হিচাপে কাম কৰে বা সামন্তীয় তিব্বতীয় শাসকসকলক দিবলগীয়া কৰ কম কৰাৰ উপায় হিচাপে কাম কৰে। তিব্বতীয় বহুপুৰুষ বিবাহ কিয় প্ৰচলিত তাৰ অধিক বিশ্বাসযোগ্য ব্যাখ্যা নেন্সি ই. লেভিনে আগবঢ়াইছে। তেওঁৰ মতে বহুপুৰুষ বিবাহে এটা পৰিয়ালক বৃহৎ শ্ৰমিক শক্তি প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত পৰিয়ালটোৱে তিব্বতৰ অৰ্থনীতিৰ তিনিটা ক্ষেত্ৰ—কৃষি, পশুপালন আৰু বাণিজ্য—একে সময়তে আৰু ব্যাপকভাৱে চলাব পাৰে (১৯৮৮)। যিহেতু তিব্বতীয় বহুপুৰুষ বিবাহে পৰিয়ালসমূহক ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক সুবিধা প্ৰদান কৰে, সেয়ে ধৰি ল'ব পাৰি যে বহুপুৰুষ বিবাহ ভংগ হোৱাৰ কাৰণ মূলতঃ ব্যক্তিগত স্বাৰ্থ। লেভিন (১৯৮১) আৰু মেলভিন চি. গোল্ডষ্টেইন (১৯৮১)য়ে বিচাৰি পাইছে যে বহুপুৰুষ বিবাহ ভংগ হোৱাৰ কাৰণ সাধাৰণতে পৰিয়ালৰ সৰু ভাতৃসকল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল পত্নীৰ সৈতে অসন্তুষ্টি, ডাঙৰ ভাতৃসকলতকৈ কম প্ৰজনন সফলতা, ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ আকাংক্ষা বা বৃহৎ পৰিয়াল এটা চলাই নিয়াৰ অসুবিধা। গোল্ডষ্টেইন (১৯৮১)য়েও বিচাৰি পাইছে যে অপ্ৰত্যাশিত অৰ্থনৈতিক সুযোগ আহিলে ভাতৃসকলে বহুপুৰুষ বিবাহ এৰি যোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি।<ref>{{Cite journal |last=Willett |first=Jeff |date=1997 |title=Tibetan Fraternal Polyandry: A Review of its Advantages and Breakdown |url=https://digitalcommons.unl.edu/nebanthro/113/ |access-date=2023-06-19 |journal=Nebraska Anthropologist}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== * [http://shanghai-attorney.com/chinese-divorce-lawyer চীনৰ বিবাহ-বিচ্ছেদ আৰু পৃথক বাসৰ নিৰ্দেশিকা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140128045754/http://shanghai-attorney.com/chinese-divorce-lawyer|date=2014-01-28 }} * [http://www.sinoblawg.com/?p=1965 চীনত বৈবাহিক সম্পত্তি আৰু কৰ্প'ৰেট অংশীদাৰিত্বত স্বামী বা পত্নীৰ স্বাৰ্থ] * উল্ফ, আৰ্থাৰ পি. আৰু চিয়ে-শ্বান হুয়াং। ১৯৮৫। ''চীনত বিবাহ আৰু দত্তক গ্ৰহণ, ১৮৪৫–১৯৪৫''। ষ্টেনফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন। চীনা বিবাহৰ এইখন আটাইতকৈ বিশদ নৃতাত্ত্বিক বিৱৰণ। * ডায়ামেণ্ট, নীল জে. ২০০০। ''পৰিয়ালৰ বিপ্লৱ: ১৯৪৯–১৯৬৮ চনৰ নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য চীনত ৰাজনীতি, প্ৰেম আৰু বিবাহ-বিচ্ছেদ''। কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন। * উল্ফ, মাৰ্জেৰী। ১৯৮৫। ''পিছ পেলোৱা বিপ্লৱ: সমসাময়িক চীনৰ-নাৰী''। ষ্টেনফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন। * আলফৰ্ড, উইলিয়াম পি., [https://web.archive.org/web/20100219043458/http://www.wcfia.harvard.edu/node/661 "আপুনি খাইছেনে, আপুনি বিবাহ-বিচ্ছেদ কৰিছে নেকি? চীনত বিবাহৰ স্বাধীনতাৰ অৰ্থক লৈ বিতৰ্ক"], ''আধুনিক চীনত স্বাধীনতাৰ ক্ষেত্ৰসমূহ'' (উইলিয়াম চি. কিৰ্বি সম্পা., ষ্টেনফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন, ২০০৪)। [[শ্ৰেণী:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য]] [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:বিবাহ]] e1o0qvwmvvwnihocqf2t6xl2lasjrk7 0 139321 634662 633201 2026-09-08T13:39:56Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ৰচিত গ্ৰন্থ */ 634662 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = প্ৰণৱ কৰ নাথ | image = Pranab Kr Nath Book Release Interview.jpg | caption = প্ৰণৱ কৰ নাথৰ গ্ৰন্থ উন্মোচনী সাক্ষাৎকাৰ | birth_date = {{birth date and age|1991|12|18}} | birth_place = চাব্ৰুম, [[ত্ৰিপুৰা]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | education = ত্ৰিপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়, [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] (IGNOU) | occupation = [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, সংগীতশিল্পী | years_active = ২০১৮–বৰ্তমান | parents = প্ৰেমতোষ নাথ (পিতৃ)<br>কল্পনা নাথ (মাতৃ) }} '''প্ৰণৱ কৰ নাথ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Pranab Kr Nath; [[বাংলা]]: প্ৰণব কব় নাথ; জন্ম: ১৮ ডিচেম্বৰ ১৯৯১) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ এগৰাকী [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু সংগীতশিল্পী।<ref name="live1">{{cite news |title=Journey of a North-Eastern Actor, Mr. Pranab Kr Nath : From an engineer to an artist |url=https://tripuranewslive.com/journey-of-a-north-eastern-actor-mr-pranab-kr-nath-from-an-engineer-to-an-artist/ |work=Tripura News Live |date=7 September 2020 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁ মূলতঃ স্বতন্ত্ৰ চুটি ছবি, কলাত্মক চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত ভিডিঅ' নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == প্ৰণৱ কৰ নাথৰ জন্ম ১৯৯১ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ চাব্ৰুমত হৈছিল।<ref name="live1"/> তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা ত্ৰিপুৰাতে সমাপ্ত কৰাৰ পিছত কাৰিকৰী তথা অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref name="live1"/> পৰৱৰ্তী কৰ্মজীৱনত তেওঁ [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] (IGNOU) আৰু ত্ৰিপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাও শিক্ষা লাভ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ অভিযান্ত্ৰিক খণ্ডৰ কাৰিকৰী কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref name="live1"/> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ, সংগীত আৰু ডিজিটেল সৃষ্টিশীল মাধ্যমৰ ক্ষেত্ৰখনত মনোনিবেশ কৰে।<ref name="live1"/> == চলচ্চিত্ৰ কৰ্মজীৱন == নাথে এগৰাকী অভিনেতা আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হিচাপে কেইবাখনো স্বতন্ত্ৰ চুটি ছবি তথা ডিজিটেল প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত হৈ কাম কৰিছে।<ref name="live2">{{cite news |title=A rising Artist Mr. Pranab Kr Nath emerged from the North East, Tripura |url=https://tripuranewslive.com/a-rising-artist-mr-pranab-kr-nath-emerged-from-the-north-east-tripura/ |work=Tripura News Live |date=31 July 2020 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁ মূলতঃ সামাজিকভাৱে সচেতন বিষয়বস্তু আৰু ৰোমাণ্টিক নাট্যধৰ্মী কাহিনীক কেন্দ্ৰ কৰি চুটি চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে। তেওঁ জড়িত থকা কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চুটি ছবি হৈছে ''ছিপী দ্য কেপ'', ''হৃদয়পোৰা'', ''সেই কালোদিন'', ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' আৰু ''শেষ বেলায় তুমি''। === শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা (২০২২) === ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' হৈছে ২০২২ চনত মুক্তি লাভ কৰা এখন [[বাংলা]] ভাষাৰ শিক্ষামূলক চুটি চলচ্চিত্ৰ।<ref name="nenow">{{cite news |title='Shiksha O Tripura', a short film on modern education system in Tripura released |url=https://nenow.in/north-east-news/tripura/shiksha-o-tripura-short-film-education-system-tripura.html |work=North East Now |date=12 April 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখনৰ মূল বিষয়বস্তু [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ আধুনিক শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন ইতিবাচক পদক্ষেপক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত। ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছে বিশ্বজিৎ দাসে আৰু ''বৰ্ষা প্ৰডাকচন''ৰ বেনাৰত ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="tripurastar">{{cite news |title=Film Shiksha O Tripura: A Modern Education System Exploration Of Education In Tripura |url=https://www.tripurastarnews.com/film-shiksha-o-tripura-a-modern-education-system-exploration-of-education-in-tripura/ |work=Tripura Star News |date=23 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> এই ছবিখনত প্ৰণৱ কৰ নাথে ''ৰাহুল'' নামৰ এটা মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref name="neindia1">{{cite news |title=A film titled Shiksha O Tripura has been released based on the improvement of the education system in the state of Tripura |url=https://neindia.com/a-film-titled-shiksha-o-tripura-has-been-released-based-on-the-improvement-of-the-education-system-in-the-state-of-tripura/ |work=Neindia |date=12 May 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁৰ সৈতে ছবিখনত সতীৰ্থ দেৱনাথ, সৌৰজিৎ আচাৰ্জী আৰু বিক্ৰম দাসে অভিনয় কৰে।<ref name="nenow"/> ছবিখনৰ কাহিনী এজন মধ্যবিত্ত পিতৃক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, যিয়ে নিজৰ পুত্ৰক চৰকাৰী স্কুলত আধুনিক NCERT পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে। এই চুটি ছবিখন ২০২২ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="enewstime">{{cite news |title=Barsha Production presents 'Shiksha O Tripura' |url=https://enewstime.in/tripura-news/barsha-production-presents-shiksha-o-tripura-16780-30420.html |work=ENewsTime |date=13 April 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> === শেষ বেলায় তুমি (২০২৪) === ২০২৪ চনত প্ৰণৱ কৰ নাথে বাংলা চুটি চলচ্চিত্ৰ ''শেষ বেলায় তুমি'' পৰিচালনা কৰে।<ref name="ttimes">{{cite news |title=“Sesh Belay Tumi”: Pranab Kr Nath's Poignant Short Film Premieres in Digital Platforms |url=https://tripuratimes.com/ttimes/%E2%80%9Csesh-belay-tumi%E2%80%9D-pranab-kr-naths-poignant-short-film-premieres-in-digital-platforms-20695.html/ |work=Tripura Times |date=25 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখন ২০২৪ চনৰ ২৩ অক্টোবৰ তাৰিখে ত্ৰিপুৰাৰ চাব্ৰুমত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="neindia2">{{cite news |title=“Sesh Belay Tumi” Short Film: A Touching Exploration of Love and Loss Premieres in Digital Platforms |url=https://neindia.com/sesh-belay-tumi-short-film-a-touching-exploration-of-love-and-loss-premieres-in-digital-platforms/ |work=Neindia |date=24 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখনৰ মূল কাহিনীভাগত প্ৰেম, বিচ্ছেদ, আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ আৱেগিক দিশসমূহ উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য প্ৰণৱ কৰ নাথ আৰু নিশা দেৱে যুটীয়াভাৱে ৰচনা কৰিছিল। নাথে ছবিখন পৰিচালনা কৰাৰ লগতে ইয়াৰ মুখ্য পুৰুষ চৰিত্ৰটোত অভিনয়ো কৰিছে।<ref name="ttimes"/> == সংগীত ভিডিঅ' আৰু পৰিচালনা == প্ৰণৱ কুমাৰ নাথ এগৰাকী স্বতন্ত্ৰ সংগীতশিল্পী আৰু সংগীত প্ৰযোজক হিচাপেও সক্ৰিয়। তেওঁৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক তথা [[হিন্দী]] ভাষাৰ গীত ডিজিটেল মিউজিক প্লেটফৰ্মসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গীতসমূহৰ ভিতৰত ''চান্দনী ৰাত'', ''দিল তেৰা মেৰা'', ''মেৰী দুনীয়া'', ''পল ভৰ কা সাথ'' আৰু ''তেৰা মেৰা চফৰ'' আদি অন্যতম। আনহাতে তেওঁৰ বাংলা গীতৰ ভিতৰত আছে ''ও প্ৰিয়া আয়না আবাৰ ফেৰা'',<ref>{{cite magazine |date=28 July 2025 |title=O Priya Ayna Abar Fera - Single by Pranab Kr Nath on Apple Music |url=https://music.apple.com/in/album/o-priya-ayna-abar-fera-single/1829290369 |language=en-GB}}</ref> ''দিবানিশি কাঁদে অন্তৰ'',<ref>{{cite web |title=Spotify – Web Player |url=https://open.spotify.com/album/7szHgC1Nmvaos1MIO0ZC2X |language=bn |access-date=27 August 2026 |website=Spotify}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Dibanishi Kande Ontor Song Download: Play & Listen Dibanishi Kande Ontor Bengali MP3 Song by Pranab Kr Nath @Gaana |url=https://gaana.com/album/dibanishi-kande-ontor-bengali |language=en}}</ref> ''তোৰি কাৰণে বন্ধু''<ref>{{cite magazine |date=17 January 2025 |title=Tori Karone Bondhu - Download or Listen Free - JioSaavn |url=https://www.jiosaavn.com/album/tori-karone-bondhu/Y0xRMX7Sf-0_ |language=en-US}}</ref> আদি। ২০২৪–২০২৬ সময়ছোৱাত পৰিচালক হিচাপে ''তোৰ ছোঁৱায় ভৰা'', ''আন্ধাৰ ৰাতিৰ গল্প'', ''সৰ্বনাশ'', ''দো পাল কি'', ''কষ্ট দিলি কাৰে'' আৰু ''সুৰে আমাৰ মাতৃভাষা'' আদি কাম তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Pranab Kr Nath |url=https://www.imdb.com/name/nm11922723/ |website=IMDb |access-date=27 August 2026 }}</ref> ২০২৬ চনত মুক্তি লাভ কৰা ''সুৰে আমাৰ মাতৃভাষা'' সংগীত ভিডিঅ'টোত তেওঁ পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰে। ভিডিঅ'টো ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে ভাৰতত মুক্তি লাভ কৰে। == সংবাদমাধ্যমত উপস্থিতি == ২০২০ চনত ''ত্ৰিপুৰা নিউজ লাইভ'' চেনেলে প্ৰণৱ কুমাৰ নাথৰ অভিযান্ত্ৰিক জীৱনৰ পৰা শিল্পীজীৱনলৈ অহাৰ বিষয়ে এটা প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref name="TNL2020">{{cite web |title=Journey of a North-Eastern Actor, Mr. Pranab Kr Nath : From an engineer to an artist |url=https://tripuranewslive.com/journey-of-a-north-eastern-actor-mr-pranab-kr-nath-from-an-engineer-to-an-artist/ |website=Tripura News Live |date=7 September 2020 |access-date=28 August 2026 }}</ref> একেটা সংবাদমাধ্যমে ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত ত্ৰিপুৰাৰ পৰা উত্থান হোৱা এগৰাকী উদীয়মান শিল্পী হিচাপে তেওঁক লৈ পৃথক প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |title=A rising Artist Mr. Pranab Kr Nath emerged from the North East, Tripura |url=https://tripuranewslive.com/a-rising-artist-mr-pranab-kr-nath-emerged-from-the-north-east-tripura/ |website=Tripura News Live |date=31 July 2020 |access-date=27 August 2026 }}</ref> ২০২৪ চনত ''এনই ইণ্ডিয়া''ই তেওঁৰ পৰিচালিত ''শেষ বেলায় তুমি''ৰ মুক্তিৰ বিষয়ে প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sesh Belay Tumi Short Film: A Touching Exploration of Love and Loss Premieres in Digital Platforms |url=https://neindia.com/sesh-belay-tumi-short-film-a-touching-exploration-of-love-and-loss-premieres-in-digital-platforms/ |website=NE India |date=24 October 2024 |access-date=27 August 2026 }}</ref> == চলচ্চিত্ৰসমূহ == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! scope="col" width="80" | বৰ্ষ ! scope="col" width="250" | কৰ্ম ! scope="col" width="180" | ভূমিকা |- | ২০১৯ || ''ছিপী দ্য কেপ'' || অভিনেতা |- | ২০২১ || ''হৃদয়পোৰা'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''সেই কালোদিন'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''গোলাকধাধা'' || অভিনেতা |- | ২০২৪ || ''শেষ বেলায় তুমি'' || পৰিচালক আৰু অভিনেতা |} == ৰচিত গ্ৰন্থ == চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ উপৰিও প্ৰণৱ কৰ নাথে অভিনয় কলাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লিখা ''ড্ৰিমিং ৰিয়েলিটি ইন দ্য ৱৰ্ল্ড অৱ লেন্সেছ'' নামৰ [[ইংৰাজী]] ভাষাৰ চুটি গ্ৰন্থখন ২০২১ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''নচন প্ৰেছ''ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Nath |first=Pranab Kr |title=Dreaming Reality In The World Of Lenses |date=30 April 2021 |publisher=Notion Press |isbn=978-1639044023 |page=38}}</ref> ৩৮ পৃষ্ঠাৰ এই গ্ৰন্থখনৰ মূল বিষয়বস্তু হৈছে অভিনয় কলা আৰু কেমেৰাৰ সন্মুখত চৰিত্ৰৰ অনুভূতি ফুটাই তোলাৰ প্ৰণালী। তেওঁৰ আন এখন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ হৈছে ''লাইট্‌ছ কেমেৰা বিহাইণ্ড দ্য লাইফ''। এই গ্ৰন্থখন ''লেখক ত্ৰিপুৰা'' প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Nath |first=Pranab Kr |title=Lights Camera Behind The Life |publisher=Lekhok Tripura |isbn=978-8168980044}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == *{{IMDb name|11922723|প্ৰণৱ কৰ নাথ}} *[https://www.wfcn.co/profile/pranabkrnathactor ডব্লিউ.এফ.চি.এন.]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://pranabkrnath.bandcamp.com/ বেণ্ডকেম্প]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://filmfreeway.com/PranabKrNath ফ্লিমফ্ৰিৱে]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://songstats.com/artist/yh8p1wzl/pranab-kr-nath ছংষ্টেটচ্]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ [[শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] fcqncx93qxgcfm0eq0yyp46jud8drao 634663 634662 2026-09-08T13:41:11Z Kandarpajit Kallol 6257 634663 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = প্ৰণৱ কৰ নাথ | image = Pranab Kr Nath Book Release Interview.jpg | caption = প্ৰণৱ কৰ নাথৰ গ্ৰন্থ উন্মোচনী সাক্ষাৎকাৰ | birth_date = {{birth date and age|1991|12|18}} | birth_place = চাব্ৰুম, [[ত্ৰিপুৰা]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | education = ত্ৰিপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়, [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] (IGNOU) | occupation = [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, সংগীতশিল্পী | years_active = ২০১৮–বৰ্তমান | parents = প্ৰেমতোষ নাথ (পিতৃ)<br>কল্পনা নাথ (মাতৃ) }} '''প্ৰণৱ কৰ নাথ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Pranab Kr Nath; [[বাংলা]]: প্ৰণব কব় নাথ; জন্ম: ১৮ ডিচেম্বৰ ১৯৯১) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ এগৰাকী [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু সংগীতশিল্পী।<ref name="live1">{{cite news |title=Journey of a North-Eastern Actor, Mr. Pranab Kr Nath : From an engineer to an artist |url=https://tripuranewslive.com/journey-of-a-north-eastern-actor-mr-pranab-kr-nath-from-an-engineer-to-an-artist/ |work=Tripura News Live |date=7 September 2020 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁ মূলতঃ স্বতন্ত্ৰ চুটি ছবি, কলাত্মক চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত ভিডিঅ' নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == প্ৰণৱ কৰ নাথৰ জন্ম ১৯৯১ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ চাব্ৰুমত হৈছিল।<ref name="live1"/> তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা ত্ৰিপুৰাতে সমাপ্ত কৰাৰ পিছত কাৰিকৰী তথা অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref name="live1"/> পৰৱৰ্তী কৰ্মজীৱনত তেওঁ [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] (IGNOU) আৰু ত্ৰিপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাও শিক্ষা লাভ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ অভিযান্ত্ৰিক খণ্ডৰ কাৰিকৰী কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref name="live1"/> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ, সংগীত আৰু ডিজিটেল সৃষ্টিশীল মাধ্যমৰ ক্ষেত্ৰখনত মনোনিবেশ কৰে।<ref name="live1"/> == চলচ্চিত্ৰ কৰ্মজীৱন == নাথে এগৰাকী অভিনেতা আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হিচাপে কেইবাখনো স্বতন্ত্ৰ চুটি ছবি তথা ডিজিটেল প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত হৈ কাম কৰিছে।<ref name="live2">{{cite news |title=A rising Artist Mr. Pranab Kr Nath emerged from the North East, Tripura |url=https://tripuranewslive.com/a-rising-artist-mr-pranab-kr-nath-emerged-from-the-north-east-tripura/ |work=Tripura News Live |date=31 July 2020 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁ মূলতঃ সামাজিকভাৱে সচেতন বিষয়বস্তু আৰু ৰোমাণ্টিক নাট্যধৰ্মী কাহিনীক কেন্দ্ৰ কৰি চুটি চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে। তেওঁ জড়িত থকা কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চুটি ছবি হৈছে ''ছিপী দ্য কেপ'', ''হৃদয়পোৰা'', ''সেই কালোদিন'', ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' আৰু ''শেষ বেলায় তুমি''। === শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা (২০২২) === ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' হৈছে ২০২২ চনত মুক্তি লাভ কৰা এখন [[বাংলা]] ভাষাৰ শিক্ষামূলক চুটি চলচ্চিত্ৰ।<ref name="nenow">{{cite news |title='Shiksha O Tripura', a short film on modern education system in Tripura released |url=https://nenow.in/north-east-news/tripura/shiksha-o-tripura-short-film-education-system-tripura.html |work=North East Now |date=12 April 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখনৰ মূল বিষয়বস্তু [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ আধুনিক শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন ইতিবাচক পদক্ষেপক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত। ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছে বিশ্বজিৎ দাসে আৰু ''বৰ্ষা প্ৰডাকচন''ৰ বেনাৰত ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="tripurastar">{{cite news |title=Film Shiksha O Tripura: A Modern Education System Exploration Of Education In Tripura |url=https://www.tripurastarnews.com/film-shiksha-o-tripura-a-modern-education-system-exploration-of-education-in-tripura/ |work=Tripura Star News |date=23 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> এই ছবিখনত প্ৰণৱ কৰ নাথে ''ৰাহুল'' নামৰ এটা মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref name="neindia1">{{cite news |title=A film titled Shiksha O Tripura has been released based on the improvement of the education system in the state of Tripura |url=https://neindia.com/a-film-titled-shiksha-o-tripura-has-been-released-based-on-the-improvement-of-the-education-system-in-the-state-of-tripura/ |work=Neindia |date=12 May 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> তেওঁৰ সৈতে ছবিখনত সতীৰ্থ দেৱনাথ, সৌৰজিৎ আচাৰ্জী আৰু বিক্ৰম দাসে অভিনয় কৰে।<ref name="nenow"/> ছবিখনৰ কাহিনী এজন মধ্যবিত্ত পিতৃক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, যিয়ে নিজৰ পুত্ৰক চৰকাৰী স্কুলত আধুনিক NCERT পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে। এই চুটি ছবিখন ২০২২ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="enewstime">{{cite news |title=Barsha Production presents 'Shiksha O Tripura' |url=https://enewstime.in/tripura-news/barsha-production-presents-shiksha-o-tripura-16780-30420.html |work=ENewsTime |date=13 April 2022 |accessdate=28 August 2026}}</ref> === শেষ বেলায় তুমি (২০২৪) === ২০২৪ চনত প্ৰণৱ কৰ নাথে বাংলা চুটি চলচ্চিত্ৰ ''শেষ বেলায় তুমি'' পৰিচালনা কৰে।<ref name="ttimes">{{cite news |title=“Sesh Belay Tumi”: Pranab Kr Nath's Poignant Short Film Premieres in Digital Platforms |url=https://tripuratimes.com/ttimes/%E2%80%9Csesh-belay-tumi%E2%80%9D-pranab-kr-naths-poignant-short-film-premieres-in-digital-platforms-20695.html/ |work=Tripura Times |date=25 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখন ২০২৪ চনৰ ২৩ অক্টোবৰ তাৰিখে ত্ৰিপুৰাৰ চাব্ৰুমত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="neindia2">{{cite news |title=“Sesh Belay Tumi” Short Film: A Touching Exploration of Love and Loss Premieres in Digital Platforms |url=https://neindia.com/sesh-belay-tumi-short-film-a-touching-exploration-of-love-and-loss-premieres-in-digital-platforms/ |work=Neindia |date=24 October 2024 |accessdate=28 August 2026}}</ref> ছবিখনৰ মূল কাহিনীভাগত প্ৰেম, বিচ্ছেদ, আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ আৱেগিক দিশসমূহ উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য প্ৰণৱ কৰ নাথ আৰু নিশা দেৱে যুটীয়াভাৱে ৰচনা কৰিছিল। নাথে ছবিখন পৰিচালনা কৰাৰ লগতে ইয়াৰ মুখ্য পুৰুষ চৰিত্ৰটোত অভিনয়ো কৰিছে।<ref name="ttimes"/> == সংগীত ভিডিঅ' আৰু পৰিচালনা == প্ৰণৱ কুমাৰ নাথ এগৰাকী স্বতন্ত্ৰ সংগীতশিল্পী আৰু সংগীত প্ৰযোজক হিচাপেও সক্ৰিয়। তেওঁৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক তথা [[হিন্দী]] ভাষাৰ গীত ডিজিটেল মিউজিক প্লেটফৰ্মসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গীতসমূহৰ ভিতৰত ''চান্দনী ৰাত'', ''দিল তেৰা মেৰা'', ''মেৰী দুনীয়া'', ''পল ভৰ কা সাথ'' আৰু ''তেৰা মেৰা চফৰ'' আদি অন্যতম। আনহাতে তেওঁৰ বাংলা গীতৰ ভিতৰত আছে ''ও প্ৰিয়া আয়না আবাৰ ফেৰা'',<ref>{{cite magazine |date=28 July 2025 |title=O Priya Ayna Abar Fera - Single by Pranab Kr Nath on Apple Music |url=https://music.apple.com/in/album/o-priya-ayna-abar-fera-single/1829290369 |language=en-GB}}</ref> ''দিবানিশি কাঁদে অন্তৰ'',<ref>{{cite web |title=Spotify – Web Player |url=https://open.spotify.com/album/7szHgC1Nmvaos1MIO0ZC2X |language=bn |access-date=27 August 2026 |website=Spotify}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Dibanishi Kande Ontor Song Download: Play & Listen Dibanishi Kande Ontor Bengali MP3 Song by Pranab Kr Nath @Gaana |url=https://gaana.com/album/dibanishi-kande-ontor-bengali |language=en}}</ref> ''তোৰি কাৰণে বন্ধু''<ref>{{cite magazine |date=17 January 2025 |title=Tori Karone Bondhu - Download or Listen Free - JioSaavn |url=https://www.jiosaavn.com/album/tori-karone-bondhu/Y0xRMX7Sf-0_ |language=en-US}}</ref> আদি। ২০২৪–২০২৬ সময়ছোৱাত পৰিচালক হিচাপে ''তোৰ ছোঁৱায় ভৰা'', ''আন্ধাৰ ৰাতিৰ গল্প'', ''সৰ্বনাশ'', ''দো পাল কি'', ''কষ্ট দিলি কাৰে'' আৰু ''সুৰে আমাৰ মাতৃভাষা'' আদি কাম তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Pranab Kr Nath |url=https://www.imdb.com/name/nm11922723/ |website=IMDb |access-date=27 August 2026 }}</ref> ২০২৬ চনত মুক্তি লাভ কৰা ''সুৰে আমাৰ মাতৃভাষা'' সংগীত ভিডিঅ'টোত তেওঁ পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰে। ভিডিঅ'টো ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে ভাৰতত মুক্তি লাভ কৰে। == সংবাদমাধ্যমত উপস্থিতি == ২০২০ চনত ''ত্ৰিপুৰা নিউজ লাইভ'' চেনেলে প্ৰণৱ কুমাৰ নাথৰ অভিযান্ত্ৰিক জীৱনৰ পৰা শিল্পীজীৱনলৈ অহাৰ বিষয়ে এটা প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref name="TNL2020">{{cite web |title=Journey of a North-Eastern Actor, Mr. Pranab Kr Nath : From an engineer to an artist |url=https://tripuranewslive.com/journey-of-a-north-eastern-actor-mr-pranab-kr-nath-from-an-engineer-to-an-artist/ |website=Tripura News Live |date=7 September 2020 |access-date=28 August 2026 }}</ref> একেটা সংবাদমাধ্যমে ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত ত্ৰিপুৰাৰ পৰা উত্থান হোৱা এগৰাকী উদীয়মান শিল্পী হিচাপে তেওঁক লৈ পৃথক প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |title=A rising Artist Mr. Pranab Kr Nath emerged from the North East, Tripura |url=https://tripuranewslive.com/a-rising-artist-mr-pranab-kr-nath-emerged-from-the-north-east-tripura/ |website=Tripura News Live |date=31 July 2020 |access-date=27 August 2026 }}</ref> ২০২৪ চনত ''এনই ইণ্ডিয়া''ই তেওঁৰ পৰিচালিত ''শেষ বেলায় তুমি''ৰ মুক্তিৰ বিষয়ে প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sesh Belay Tumi Short Film: A Touching Exploration of Love and Loss Premieres in Digital Platforms |url=https://neindia.com/sesh-belay-tumi-short-film-a-touching-exploration-of-love-and-loss-premieres-in-digital-platforms/ |website=NE India |date=24 October 2024 |access-date=27 August 2026 }}</ref> == চলচ্চিত্ৰসমূহ == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! scope="col" width="80" | বৰ্ষ ! scope="col" width="250" | কৰ্ম ! scope="col" width="180" | ভূমিকা |- | ২০১৯ || ''ছিপী দ্য কেপ'' || অভিনেতা |- | ২০২১ || ''হৃদয়পোৰা'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''সেই কালোদিন'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''শিক্ষা ও ত্ৰিপুৰা'' || অভিনেতা |- | ২০২২ || ''গোলাকধাধা'' || অভিনেতা |- | ২০২৪ || ''শেষ বেলায় তুমি'' || পৰিচালক আৰু অভিনেতা |} == ৰচিত গ্ৰন্থ == চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ উপৰিও প্ৰণৱ কৰ নাথে অভিনয় কলাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লিখা ''ড্ৰিমিং ৰিয়েলিটি ইন দ্য ৱৰ্ল্ড অৱ লেন্সেছ'' নামৰ [[ইংৰাজী]] ভাষাৰ চুটি গ্ৰন্থখন ২০২১ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''নচন প্ৰেছ''ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Nath |first=Pranab Kr |title=Dreaming Reality In The World Of Lenses |date=30 April 2021 |publisher=Notion Press |isbn=978-1639044023 |page=38}}</ref> ৩৮ পৃষ্ঠাৰ এই গ্ৰন্থখনৰ মূল বিষয়বস্তু হৈছে অভিনয় কলা আৰু কেমেৰাৰ সন্মুখত চৰিত্ৰৰ অনুভূতি ফুটাই তোলাৰ প্ৰণালী। তেওঁৰ আন এখন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ হৈছে ''লাইট্‌ছ কেমেৰা বিহাইণ্ড দ্য লাইফ''। এই গ্ৰন্থখন ''লেখক ত্ৰিপুৰা'' প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=Nath |first=Pranab Kr |title=Lights Camera Behind The Life |publisher=Lekhok Tripura |isbn=978-8168980044}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == *{{IMDb name|11922723|প্ৰণৱ কৰ নাথ}} *[https://www.wfcn.co/profile/pranabkrnathactor ডব্লিউ.এফ.চি.এন.]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://pranabkrnath.bandcamp.com/ বেণ্ডকেম্প]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://filmfreeway.com/PranabKrNath ফ্লিমফ্ৰিৱে]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ *[https://songstats.com/artist/yh8p1wzl/pranab-kr-nath ছংষ্টেটচ্]ত প্ৰণৱ কৰ নাথ [[শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] jnlvo74yrtoa7lw3r9wcn50nkjrks2v 0 139384 634708 633489 2026-09-09T06:41:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634708 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = পানী ছটিওৱা উৎসৱ |type = এছিয়াৰ উৎসৱ |image = Jinghong, Xishuangbanna, Yunnan, China - panoramio - 18600025200.jpg |imagesize = 300px |caption = [[য়ুন্নান]]ত উদযাপিত পানী ছটিওৱা উৎসৱ |official_name = |nickname = ডাই নৱবৰ্ষ |observedby = ডাই জনগোষ্ঠী |litcolor = |longtype = |significance = ডাই নৱবৰ্ষৰ আৰম্ভণি সূচায় |begins = [[১৩ এপ্ৰিল]] |ends = [[১৫ এপ্ৰিল]] |date = ১৩ এপ্ৰিল |frequency = বাৰ্ষিক |duration = ৩ দিন |celebrations = |observances = |relatedto = ছাংকেন, থিংয়ান }} '''পানী ছটিওৱা উৎসৱ''' বা '''পানী ছটিয়াই খেলা উৎসৱ''' ([[ইংৰাজী]]: Water-Sprinkling Festival) হৈছে ডাই জনগোষ্ঠীৰ এক প্ৰধান আৰু পৰম্পৰাগত [[উৎসৱ]], যাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ নতুন বছৰক আদৰা হয়। ডাইসকল চীনৰ এক সংখ্যালঘু জনগোষ্ঠী, যিসকলে প্ৰধানকৈ দক্ষিণ [[য়ুন্নান]]ৰ ''চিছুয়াংবান্না ডাই স্বায়ত্তশাসিত প্ৰেফেকচাৰ'' আৰু ''দেহং ডাই আৰু জিংপো স্বায়ত্তশাসিত প্ৰেফেকচাৰ''ত বসবাস কৰে। তেওঁলোকৰ প্ৰধান ধৰ্ম হৈছে থেৰাভাড [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]। এই উৎসৱ ডাই বৰ্ষপঞ্জীৰ ষষ্ঠ মাহত অনুষ্ঠিত হয়, যিটো সাধাৰণতে গ্ৰেগৰিয়ান কেলেণ্ডাৰৰ এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ সৈতে মিলি যায়। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক ''[[বুদ্ধ]]ৰ স্নান উৎসৱ'' বুলিও জনা যায় আৰু ই সাধাৰণতে তিনি দিন ধৰি চলে।<ref>{{cite web |url=http://cnhubei.com/ |title=傣族泼水节-荆楚网 ://cnhubei.com |publisher=Cnhubei.com |date=2011-07-30 |accessdate=2013-10-13 |archivedate=2006-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061205103333/http://cnhubei.com/ |deadurl=yes }}</ref> উৎসৱৰ প্ৰথম দিনা নানা ধৰণৰ কাৰ্যসূচী যেনে— লানচাং (মেকং) নদীত ড্ৰেগন নাও দৌৰ, ডাই ৰকেট উৰুওৱা আৰু সাংস্কৃতিক তথা কলাত্মক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। দ্বিতীয় দিনা মূল পানী ছটিওৱা কাৰ্যসূচী উপভোগ কৰা হয়। তৃতীয় তথা অন্তিম দিনটো ডাই নৱবৰ্ষৰ প্ৰথম দিনাৰ সৈতে মিলি পৰে। এই দিনা মানুহে পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পিন্ধি বৌদ্ধ বিহাৰ বা মন্দিৰ দৰ্শন কৰে। আবেলিৰ ভাগত পানী ছটিওৱা খেল অনুষ্ঠিত হয়, য’ত প্ৰথমতে মহিলাসকলে আশীৰ্বাদ লাভৰ বাবে বুদ্ধৰ মূৰ্তিসমূহ পানীৰে পৰিষ্কাৰ কৰে; ইয়াৰ পিছত সকলোৱে ইজনে সিজনৰ গালৈ পানী ছটিয়াই খেলা কৰে। এই পানী কেৱল সৌভাগ্যৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়েই নহয়, বৰঞ্চ ই "ৰোগ আৰু দুৰ্যোগ ধুই পেলোৱা"ৰো প্ৰতীক। ইয়াৰ উপৰিও যুৱক-যুৱতীসকলে সৰু সৰু উপহাৰ আদান-প্ৰদান কৰে, যিয়ে তেওঁলোকলৈ শুভ ভাগ্য কঢ়িয়াই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://focus.cn |title=云南傣族泼水节-旅游地产-搜狐焦点网 |publisher=House.focus.cn |date= |accessdate=2013-10-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://tudou.com |title=泼水狂欢_在线视频观看_土豆网视频 泼水节 我爱拼网 |publisher=Tudou.com |date= |accessdate=2013-10-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://bn163.net |access-date=March 11, 2023 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111016130029/http://bn163.net |archivedate=October 16, 2011 |title=泼水节}}</ref><ref>{{cite web|url=http://xinhuanet.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416071013/http://xinhuanet.com |url-status=dead |archive-date=April 16, 2009 |title=泼水节_旅游频道_新华网 |publisher=://xinhuanet.com |date= |accessdate=2013-10-13}}</ref><ref>{{cite web |url=http://3158.cn |access-date=March 11, 2023 |title=傣族泼水节 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425093554/http://3158.cn |archivedate=April 25, 2012 }}</ref> অপদেৱতাক খেদি পঠিয়াবলৈ মানুহে মুখা পিন্ধি নৃত্যও প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref name=":0">{{Cite book |last=Han |first=C. |title=The demon king and other festival folktales of China |publisher=Kolowalu Books/U. of Hawaii P., 1995 |isbn=978-0-8248-1707-7}}</ref> [[File:Water-Splashing Festival, China.jpg|thumb|ড্ৰেগন নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতা]] [[ভাৰত]]ৰ পূব প্ৰান্তত, বিশেষকৈ মিথিলাঞ্চল অঞ্চলত একে সময়তে অৰ্থাৎ ১৩/১৪ এপ্ৰিলত অনুৰূপ ধৰণৰ এক উৎসৱ উদ্‌যাপন কৰা হয়, যাক ''কাদো খেলা'' বা ''ধূৰ খেল'' বুলি কোৱা হয়। তাতো অতি উলহ-মালহেৰে ইজনে সিজনৰ গাত বোকা আৰু পানী ছটিয়াই নিজৰ বৰ্ষপঞ্জী অনুসৰি নতুন বছৰ উদযাপন কৰা হয়। এই উৎসৱক "জুৰ শীতল" বুলিও কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে সকলোকে শীতল বা শান্ত কৰি ৰখা। == লোককথা == পানী ছটিওৱা উৎসৱৰ সৈতে জড়িত এটা জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এজন দুষ্ট অসুৰ ৰজা আছিল যাৰ সাতগৰাকী পত্নী আছিল। এদিন তেওঁৰ সপ্তমগৰাকী পত্নীয়ে জানিব পাৰিলে যে অসুৰজনৰ নিজৰ চুলিৰ এডাল গুটি ব্যৱহাৰ কৰিয়েই তেওঁৰ মূৰটো কাটি পেলাব পাৰি। সেই মৰ্মে তেওঁ চুলিডালেৰে অসুৰৰ মূৰটো কাটি দিলে আৰু কাটি থোৱা মূৰটো মাটিত পৰাৰ লগে লগে তাত জুই লাগি গ’ল। মূৰটো যিয়েই দিশলৈ বাগৰি যায়, তাতেই দুৰ্যোগৰ সৃষ্টি হ’বলৈ ধৰিলে। এই দুৰ্যোগ বিয়পি পৰাত বাধা দিবলৈ বাকী পত্নীসকলে পাল পাতি মূৰটো হাতেৰে ধৰি ৰাখিবলৈ সিদ্ধান্ত ল’লে আৰু অসুৰ ৰজাৰ তেজৰ দাগ ধুই পেলাবলৈ ইজনে সিজনৰ গাত পানী ছটিয়াই দিলে। চিছুয়াংবান্না আৰু দেহঙৰ ডাই জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে আজিও এই উৎসৱৰ জৰিয়তে অসুৰ ৰজাৰ মৃত্যুৰ কাহিনীটো স্মৰণ কৰে আৰু সেই সাতগৰাকী সাহসী মহিলাক সন্মান জনায়।<ref name=":0" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনৰ উৎসৱ]] [[শ্ৰেণী:চীনৰ সংস্কৃতি]] 7ebw9e19m3m6vouhl8tzr33zvxf687w 0 139394 634712 634356 2026-09-09T07:32:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634712 wikitext text/x-wiki {{Infobox building |image = Potala Palace HQ.jpg |alt = |caption = |pushpin_map = Tibet |coordinates = {{coord|29|39|28|N|91|07|01|E|type:landmark_region:CN|display=inline,title}} |pushpin_caption = Location within Tibet Autonomous Region |location = [[লাছা]], [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], [[চীন]] |founded_by = [[Songtsen Gampo]] |established = {{start date and age|df=yes|1649}} |sect = <!-- |date_renovated = Modern palace constructed by the [[5th Dalai Lama]] in 1645 <br /> Renovated:1989 to 1994, 2002 |religious_affiliation = [[Tibetan Buddhism]] parameters do nor exist--> |dedicated_to = |head_lama = [[14th Dalai Lama]] |architecture = |footnotes = {{designation list | embed=yes | designation1=WHS | designation1_offname= পোতালা প্ৰাসাদৰ ঐতিহাসিক দল, লাছা | designation1_date = 1994 (18th [[World Heritage Committee|session]]) | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_criteria = i, iv, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/707 707] | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = এছিয়া-পেচিফিক | designation1_free2name = Extensions | designation1_free2value = 2000; 2001 }}<!--- End {{designation list}} ---> }}<!--- End {{Infobox Tibetan Buddhist monastery}} ---> '''পোতালা পেলেচ''' ({{Lang-en| Potala Palace}}) হৈছে চীনৰ তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল {{efn|এই অঞ্চলটোক ইংৰাজীত তিব্বত, তিব্বতী ভাষাত বড (བོད་), আৰু চীনা ভাষাত Xīzàng (西藏) বুলি বিভিন্ন ধৰণে জনা যায়। এই নাম আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বিতংভাৱে জানিবলৈ [[তিব্বতৰ ব্যুৎপত্তি]] চাওক।}} ৰ ৰাজধানী লাছাৰ এটা সংগ্ৰহালয় কমপ্লেক্স। পূৰ্বতে ই [[দালাই লামা]]ৰ শীতকালীন ৰাজপ্ৰসাদ আছিল <ref>{{cite web|url=https://tibet.net/about-cta/constitution/|website=tibet.net|title=Charter of the Tibetans in Exile|publisher=[[Central Tibetan Administration]]|access-date=10 March 2025|archivedate=16 February 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250216230314/https://tibet.net/about-cta/constitution/|deadurl=yes}}</ref> আৰু ১৬৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৯ চনলৈকে ই দালাই লামাৰ বাসস্থান আছিল। চীনৰ গণৰাজ্যই তিব্বত দখল কৰাৰ পিছত এই ৰাজপ্ৰসাদ কমপ্লেক্সটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। বৌদ্ধ পৰম্পৰাত বোধিসত্ত্ব অৱলোকিতেশ্বৰৰ কিংবদন্তি বাসস্থান বুলি গণ্য কৰা পতালাকা পৰ্বতৰ নামেৰে এই ৰাজপ্ৰসাদৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>[[Rolf Stein|Stein, R. A]]. ''[https://archive.org/details/tibetancivilizationsteinr.a._223_j/mode/2up Tibetan Civilization]'' (1962). Translated into English with minor revisions by the author. 1st English edition by Faber & Faber, London (1972). Reprint: Stanford University Press (1972), p. 84</ref>১৬৪৫ চনত ৫ম দালাই লামাৰ নিৰ্দেশত <ref name="Laird, Thomas 2006 pp. 175">Laird, Thomas. (2006). ''The Story of Tibet: Conversations with the Dalai Lama'', p. 175. Grove Press, New York. {{ISBN|978-0-8021-1827-1}}.</ref> গেলুগ সম্প্ৰদায়ৰ ৩৫ নং গাণ্ডেন ত্ৰিপা কনচগ চ'ফেলৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি বৰ্তমানৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="KarmayIIAS">{{cite web|author=Samten G. Karmay|url=https://info-buddhism.com/The_Great_5th-Dalai_Lama-Ngagwang_Lobzang_Gyatso_Samten_Karmay.html|title=The Fifth Dalai Lama and his Reunification of Tibet|work=Tibetan Buddhism in the West: Problems of Adoption & Cross-Cultural Confusion|access-date=11 March 2025|archive-url=https://archive.today/20160216035359/http://info-buddhism.com/The_Great_5th-Dalai_Lama-Ngagwang_Lobzang_Gyatso_Samten_Karmay.html|archive-date=16 February 2016}}</ref> ইয়াক ছংচেন গাম্পোৰ সৈতে জড়িত পূৰ্বৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (যাৰ ৰাজত্বকাল পৰম্পৰাগতভাৱে ৬৩৭ চন বুলি কোৱা হয়)।<ref name="TWDShakabpa">{{cite book|author1=Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa|date=1976|title=Bod kyi srid don rgyal rabs|trans-title=One hundred thousand moons|url=https://archive.org/details/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L|series=Tibetan studies library|translator-last1=Maher|translator-first1=Derek F.|publication-place=[[Leiden]], [[Boston]]|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|publication-date=2010|isbn=978-90-04-17788-8|via=archive.org}}</ref><ref>Michael Dillon, ''China: A Cultural and Historical Dictionary'', Routledge, 1998, p. 184.</ref> লাছা উপত্যকাৰ মাজমজিয়াত মাৰ্পো ৰিত প্ৰায় ৩,৭০০ মিটাৰ (১২,১০০ ফুট) উচ্চতাত জোং শৈলীত নিৰ্মিত, <ref name="Stein206">Stein, R. A. ''Tibetan Civilization'' (1962). Translated into English with minor revisions by the author. 1st English edition by Faber & Faber, London (1972). Reprint: Stanford University Press (1972), p. 206</ref> এই ৰাজপ্ৰসাদটো ৪০০ মিটাৰ (১,৩০০ ফুট) পূব-পশ্চিম আৰু ৩৫০ মিটাৰ (১,১৫০ ফুট) উত্তৰ-দক্ষিণে বিস্তৃত। ইয়াৰ ঢালযুক্ত শিলৰ বেৰবোৰ গড়ে ৩ মিটাৰ (৯.৮ ফুট) ডাঠ আৰু গুৰিৰ ফালে ৫ মিটাৰ (১৬ ফুট) ডাঠ; ভূমিকম্পৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ ইয়াৰ ভেটিত তাম ঢালি দিয়া হৈছিল।<ref>Booz, Elisabeth B. (1986). ''Tibet'', pp. 62–63. Passport Books, Hong Kong.</ref> ১৩ মহলীয়া এই কমপ্লেক্সটোত ১০০০ৰো অধিক কোঠা, ১০ হাজাৰ মন্দিৰ আৰু প্ৰায় ২ লাখ মূৰ্তি আছে। ই পাহাৰৰ পৰা ১১৯ মিটাৰ (৩৯০ ফুট) আৰু উপত্যকাৰ তলৰ পৰা ৩০০ মিটাৰতকৈও অধিক (৯৮০ ফুট) ওখ।<ref name="Buckley Strauss p131">Buckley, Michael and Strauss, Robert. ''Tibet: a travel survival kit'', p. 131. Lonely Planet. South Yarra, Vic., Australia. {{ISBN|0-908086-88-1}}.</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰসঙ্গ=== দালাই লামা ড্ৰেপুং মঠত বাস কৰিছিল, যিটো ঠাই গণ্ডেন পড্ৰাং নামেৰে জনাজাত আছিল।<ref>Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf p.327]</ref> ১৬২১ চনত ছাঙে লাছাক গাণ্ডেন পড্ৰাঙৰ অধীনত লৈছিল।<ref>Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf p.334]</ref> ১৬৪২ চনৰ তৃতীয় মাহত ধৰ্ম আৰু ‘ধম্মা ৰজা’ৰ ৰক্ষক গুশ্ৰী খানে সামৰিক শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি<ref name=Shakabpa3467>Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf 346-7]</ref> ছদে-শ্ৰিদ ছাং-পা শাসনৰ (গৰ্মা কাগ্যু পন্থাৰ) <ref>{{cite journal|last1=Jiawei|first1=Wang|last2=Gyaincain|first2=Nyima|url=https://www.bpastudies.org/index.php/bpastudies/article/view/99/199|title=The Historical Status of China's Tibet Chapter IV The Sovereign-Subject Relationship Between the Qing Dynasty Emperor and the Dalai Lama|journal=BPA Studies|publisher=[[China Intercontinental Press]] (republished online by: [[Washington Institute of China Studies]] & pkp.sfu.ca/software/ojs/ The [[Public Knowledge Project]] a Core Facility of [[Simon Fraser University]])|access-date=14 March 2025|archivedate=19 November 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251119104236/https://www.bpastudies.org/index.php/bpastudies/article/view/99/199|deadurl=yes}}</ref>{{efn|Founded by [[Dusum Khyenpa]],<ref>{{cite web|url=http://m.tibet.cn/eng/culture/tibetan/201512/t20151203_5775722.html|website=m.tibet.cn|title=First reincarnated Rinpoche in Tibetan Buddhism|date=3 December 2015|publisher=China Tibet Online: Rongfeng 2008, Guang’anmenwai St.No.305, Xicheng District, Beijing, China|access-date=14 March 2025}}</ref> Garma Gagyu is [[Tibetan Buddhism]]<ref>{{cite web|url=http://en.chinaculture.org/focus/focus/60PLT/2011-04/29/content_412955.htm|website=chinaculture.org|title=Curpu Monastery|publisher=Ministry of Culture, P.R.China|access-date=14 March 2025}}</ref>}} দখল কৰা তিব্বতৰ অঞ্চলসমূহ দখল কৰে; আৰু তাৰ পিছত তিব্বতৰ সেই তেৰটা অংশ—গোটেই তিব্বত—দলাই লামাৰ হাতত গতাই দিলে।<ref>{{cite web|url=http://m.tibet.cn/eng/culture/tibetan/201512/t20151203_5775722.html|website=m.tibet.cn|title=First reincarnated Rinpoche in Tibetan Buddhism|date=3 December 2015|publisher=China Tibet Online: Rongfeng 2008, Guang’anmenwai St.No.305, Xicheng District, Beijing, China|access-date=14 March 2025}}</ref> একাদশ চক্ৰ {{efn|This is 2186 after [[the Buddha|the Compassionate One]] thoroughly passed through sorrow <ref name="ia902902.us.archive.org">Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf 347]</ref>}} ৰ ‘জল-ঘোঁৰা’ বছৰৰ চতুৰ্থ মাহৰ পঞ্চম দিনা সোণালী ‘নিভীক নিয়ৰ-সিংহ’ সিংহাসনত বহাই দালাই লামাক তিব্বতৰ শাসক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name="ia902902.us.archive.org">Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf 347]</ref> ১৬৪৪ চনৰ ভিতৰত বা তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে দালাই লামা, তেতিয়াৰ গাণ্ডেন পোড্ৰাং{{efn|the regent was: Sönam Chöpel}} আৰু গুশ্ৰী খানৰ ৰিজেণ্ট সকলোৱে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>Tsepon Wangchuk Deden Shakabpa: [https://ia902902.us.archive.org/27/items/advancedpoliticalhistoryoftibetvolume1onehundredthousandmoonsbytseponwangchukded_949_L/Advanced%20Political%20History%20of%20Tibet%20Volume%201%20One%20Hundred%20Thousand%20Moons%20By%20Tsepon%20Wangchuk%20Deden%20Shakabpa%20Derek%20Maher%20F.%20Brill.pdf 350]</ref> বাহিৰৰ গঠনটো ৩ বছৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, আনহাতে ভিতৰৰ অংশ আৰু ইয়াৰ আচবাব নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হ'বলৈ ৪৫ বছৰ সময় লাগিছিল।<ref>W. D. Shakabpa, ''One hundred thousand moons'', translated with an introduction by Derek F. Maher BRILL, 2010, Vol.1, pp.&nbsp;48–9.</ref> ===আধুনিক=== ৰাজপ্ৰসাদৰ দক্ষিণ মুখাৱয়বৰ তলৰ অংশত বগা ৰং কৰা তলৰ অংশত দ্বিতীয় তিব্বতী মাহৰ ৩০ তাৰিখে অনুষ্ঠিত হোৱা চেৰট্ৰেং উৎসৱৰ সময়ত তাৰা আৰু সাক্যমুনিৰ চিত্ৰ অংকন কৰা দুখন ডাঙৰ থাংকা (ধৰ্মীয় চিত্ৰ) একেলগে ওলোমাই থোৱা হৈছিল।<ref>[[Pitt Rivers Museum]] [http://web.prm.ox.ac.uk/tibet/glossary.php.html Sertreng] web.prm.ox.ac.uk [[University of Oxford]]</ref><ref>Hugh E. Richardson; Pitt Rivers Museum. [http://web.prm.ox.ac.uk/tibet/photo_BMR.6.8.5.html The Potala taken from the south] web.prm.ox.ac.uk [[University of Oxford]]</ref> ১৯৫০ চনৰ আশে-পাশে তিব্বতীসকলৰ অন্ততঃ এটা গোটৰ মাজত "পোতালা"ক কথিত ভাষাত "পোতালা শৃংগ" (Tse Potala) বা অধিক সাধাৰণতে সৰলভাৱে "শৃংগ" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref>Lowell Thomas, Jr. (1951). ''Out of this World: Across the Himalayas to Tibet''. Reprint: 1952, p. 181. Macdonald & Co., London</ref> ===চীনৰ গণৰাজ্যৰ অধীনত=== ১৯৫৯ চনত চীনৰ বিৰুদ্ধে তিব্বতী বিদ্ৰোহৰ সময়ত এই ৰাজপ্ৰসাদটোৰ ক্ষতিসাধন হয়, যেতিয়া ইয়াৰ খিৰিকীত চীনৰ গোলা নিক্ষেপ কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Topping |first=Audrey |date=1979-12-09 |title=Journey to Tibet: Hidden splendors of an exiled deity |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1979/12/09/archives/journey-to-tibet-hidden-splendors-of-an-exiled-deity.html |access-date=2023-06-15 |issn=0362-4331}}</ref>{{efn|Before Chamdo Jampa Kalden was shot and taken prisoner by soldiers of the [[People's Liberation Army]], he witnessed "Chinese cannon shells began landing on Norbulingka past midnight on 19 March 1959... The sky lit up as the Chinese shells hit the Chakpori Medical College and the Potala."<ref>{{cite book|last1=Aukatsang|first1=Youdon|last2=Aukatsang|first2=Kaydor|author-link2=Kaydor Aukatsang|title=The Lion From Chamdo: Remembering a True Son of Tibet|date=2014|publisher=Mahayana Press|location=New Delhi, India|page=8|language=en}}</ref>}} ১৯৬৬ চনত সাংস্কৃতিক বিপ্লৱৰ সময়ত ঝৌ এনলাইৰ ব্যক্তিগত হস্তক্ষেপত ৰাজপ্ৰসাদটো ৰক্ষা পৰে,<ref>{{cite web |last1=Larsen |first1=Ingrid |title=Climbing to Great Heights - The Potala Palace |url=https://www.smithsonianjourneys.org/blog/climbing-to-great-heights-the-potala-palace-180951293/ |website=smithsonianjourneys.org |access-date=8 May 2021 |date=28 October 2013 |quote=The Potala was spared at the insistence of Chairman Mao’s comrade, Zhou Enlai, who reportedly deployed his own troops to protect it.}}</ref><ref>{{cite web |title=II. Cultural Relics and Ancient Books and Records Are Well Preserved and Utilized |url=http://www.china.org.cn/e-white/2/2.2.htm |website=Govt. White Papers - china.org.cn |access-date=8 May 2021}}</ref> তেতিয়া তেওঁ চীনৰ গণৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আছিল। তিব্বতী ইতিহাসবিদ চেৰিং ৱ'জাৰৰ মতে, এই ৰাজপ্ৰসাদত "এক লাখতকৈও অধিক ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ আৰু ঐতিহাসিক নথিপত্ৰ" আৰু "মূল্যৱান বস্তু, হস্তশিল্প, চিত্ৰকলা, দেৱালত ওলমি থকা বস্তু, মূৰ্তি আৰু প্ৰাচীন কৱচৰ অসংখ্য ভঁৰাল কোঠা" আছিল, যিবোৰ "প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে লুটপাত" হৈছিল।<ref>[[Oser]], [http://www.hrichina.org/sites/default/files/PDFs/CRF.4.2007/CRF-2007-4_Potala.pdf Decline of Potala], 2007</ref> ১৯৯৪ চনত পোতালা প্ৰাসাদ [[ইউনেস্ক’]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==স্থাপত্য== পোতালাৰ দেৱালবোৰ ভিতৰলৈ ঢাল খাই আছে, ওপৰত পোন শাৰীকৈ সজোৱা অসংখ্য খিৰিকী, আৰু বিভিন্ন স্তৰত সমতল চাল আছে। শিলটোৰ দক্ষিণ গুৰিতে দেৱাল আৰু গেটেৰে আবৃত এটা বৃহৎ ঠাই আছে, ভিতৰত ডাঙৰ ডাঙৰ বাৰাণ্ডা আছে। কেইবাটাও শাৰী চিৰিৰে শিলটোৰ ওপৰলৈ যাব পাৰি। এই সমগ্ৰ প্ৰস্থ ৰাজপ্ৰসাদটোৱে দখল কৰি আছে। কমপ্লেক্সটোৰ কেন্দ্ৰীয় অংশটো বৰ্গক্ষেত্ৰৰ আৰু ইয়াৰ মুকুটত সোণালী ছাতি আছে, যিটো জোখাং মন্দিৰ মঠৰ দৰেই। পোতালাৰ গভীৰ ৰঙা কেন্দ্ৰীয় অংশক "ৰঙা প্ৰাসাদ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াত পূৰ্বৰ দালাই লামাৰ প্ৰধান হল, চেপেল আৰু মন্দিৰসমূহ আছে। ৰং: ৰঙা, বগা, হালধীয়া ৰং চূণশিলৰ ব্যৱহাৰৰ পৰা পোৱা যায়।<ref name="TWDShakabpa" /> ===বগা পোতালা=== <gallery mode="packed"> File:Lhasa-Potala-66-Ostseite-2014-gje.jpg File:Palacio de Potala - 04.JPG File:Lhasa, Potala 1999 05.jpg </gallery> ===ৰঙা পোতালা=== <gallery mode="packed"> File:Lhasa, Potala 1999 11.jpg File:Potala V.jpg File:Potala Red Palace walls.jpg </gallery> === অভ্যন্তৰীণ অংশ === <gallery> File:Deatail of decoration in Potala.jpg|সজ্জাৰ সবিশেষ File:Copy of 331016571Potala original.tif|ত্ৰয়োদশ-১৪ শতিকাৰ বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তিৰ প্ৰতিলিপি File:IMG 1206 Lhasa Potala.jpg|দালাই লামাৰ পূৰ্বৰ কোৱাৰ্টাৰ। সিংহাসনত থকা মূৰ্তিটোৱে [[টেনজিন গ্যাট্সো]], বৰ্তমানৰ [[দালাই লামা]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই সিংহাসনত চীনা আখৰ {{linktext|夀}}, যাৰ অৰ্থ "দীৰ্ঘ আয়ুস"। </gallery> ===মাটি=== <gallery mode="packed"> File:Potala-from-behind 07-2005.jpg|পিছফালৰ পৰা দেখা, চিং ড্ৰল চি লিঙৰ পৰা দেখা File:The quiet and peaceful park, pond, and chapel behind the Potala.jpg|পোতালাৰ পিছফালে থকা উদ্যান, পুখুৰী, আৰু মন্দিৰ </gallery> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী: চীন]] [[শ্ৰেণী: চীনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী: বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 0xv5mm6wdvhpxxwoh7v1fh9rcuq8uin 0 139404 634713 634015 2026-09-09T08:05:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634713 wikitext text/x-wiki {{Short description|চীনা আখৰৰ মান্যীকৃত সমষ্টি}} {{Infobox writing system <!-- এই প্ৰবন্ধটো সৰলীকৃত ৰূপ নথকা চীনা ভাষাসমূহ লিখিবলৈ ব্যৱহৃত নিৰ্দিষ্ট আধুনিক আখৰসমষ্টিৰ বিষয়ে। "কাঞ্জি" আৰু "সাধাৰণভাৱে চীনা আখৰ/জিউ জিচিং" আমাৰ উদ্দেশ্যত পৃথক বিষয়। --> | name = পৰম্পৰাগত চীনা | type = লোগোগ্ৰাফিক | languages = চীনা ভাষাসমূহ | time = খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকা–বৰ্তমান | published = {{ubl|টাইৱান: ({{hlist|class=inline|১৯৭৯|১৯৮২}})|হংকং: (১৯৮৬)}} | fam1 = অস্থি-ভৱিষ্যদ্বাণী লিপি | fam2 = ক্ষুদ্ৰ মোহৰ লিপি | fam3 = কেৰাণী লিপি | fam4 = নিয়মীয়া লিপি | sisters = {{hlist|সৰলীকৃত আখৰ|[[কাঞ্জি]]|হাঞ্জা|চু নোম|বোপোমোফো|খিতান বৃহৎ লিপি|খিতান ক্ষুদ্ৰ লিপি|ছাউণ্ডিপ}} | sample = Hanzi (traditional).svg | imagesize = 100px | iso15924 = Hant | direction = * বাঁওফালৰপৰা সোঁফাললৈ * ওপৰৰপৰা তললৈ, স্তম্ভ সোঁফালৰপৰা বাঁওফাললৈ | official script = {{ubl|[[টাইৱান]]|[[হংকং]]|[[মাকাও]]}} | unicode = no | module = {{Infobox Chinese | child = yes | s = 正体字 | t = 正體字 | j = zing3 tai2 zi6 | y = Jing tái jih | p = Zhèngtǐzì | s2 = 繁体字 | t2 = 繁體字 | p2 = Fántǐzì | j2 = faan4 tai2 zi6 | y2 = Fàahn tái jih | l = Orthodox form characters | l2 = Complex form characters | w = {{tonesup|Chêng4-tʻi3-tzŭ4}} | w2 = {{tonesup|Fan2-tʻi3-tzŭ4}} | mi = {{IPAc-cmn|zh|eng|4|.|t|i|3|.|zi|4}} | ci = {{IPAc-yue|z|ing|3|.|t|ai|2|.|z|i|6}} | bpmf = {{bpmfsp|ㄓㄥˋ|ㄊㄧˇ|ㄗˋ}} | tp = Jhèng-tǐ-zìh | tp2 = Fán-tǐ-zìh | bpmf2 = {{bpmfsp|ㄈㄢˊ|ㄊㄧˇ|ㄗˋ}} | mi2 = {{IPAc-cmn|f|an|2|.|t|i|3|.|zi|4}} | ci2 = {{IPAc-yue|f|aan|4|-|t|ai|2|-|z|i|6}} }} }} '''পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ''' {{en|Traditional Chinese characters}} [[চীনা ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত দুটা মান্যীকৃত আখৰসমষ্টিৰ এটা। আনটো হৈছে সৰলীকৃত চীনা আখৰ। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে পৰম্পৰাগত আখৰ পূব এছিয়াৰ ঐতিহাসিক সাধাৰণ ভাষা লিখিত চীনা ভাষাত প্ৰধানভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref name="BiWei">{{Cite journal |last=Wei |first=Bi |year=2014 |title=The Origin and Evolvement of Chinese Characters |url=https://core.ac.uk/download/pdf/229246973.pdf|journal=Gdańskie Studia Azji Wschodniej |volume=5 |pages=33–44 |access-date=29 September 2023 |via=CORE}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kornicki |first=P. F. |author-link=Peter Kornicki |title=New Word Order: Transnational Themes in Book History |year=2011 |publisher=Worldview Publications |isbn=978-81-920651-1-3 |editor-last=Chakravorty |editor-first=Swapan |pages=65–79 |chapter=A Transnational Approach to East Asian Book History |editor-last2=Gupta |editor-first2=Abhijit |chapter-url={{Google books|bjJBrKfCKIYC |page=65 |plainurl=yes}}}}</ref> বৰ্তমান এই আখৰসমষ্টি [[টাইৱান]], [[হংকং]] আৰু [[মাকাও]]ত, লগতে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বাহিৰৰ অধিকাংশ বিদেশস্থ চীনা সম্প্ৰদায়ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last1=Yan |first1=Pu |last2=Yasseri |first2=Taha |year=2016 |title=Two Diverging Roads: A Semantic Network Analysis of Chinese Social Connection ("Guanxi") on Twitter |journal=Frontiers in Digital Humanities |volume=4 |article-number=11 |arxiv=1605.05139 |doi=10.3389/fdigh.2017.00011 |doi-access=free}}</ref> বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত [[চীন|চীন গণৰাজ্য]]ই সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ মান্যীকৰণ আৰম্ভ কৰে। এই কামত অধিকাংশ ক্ষেত্ৰত আগৰেপৰা বিকল্প ৰূপ হিচাপে থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু কেতিয়াবা আগতে পৃথক থকা আখৰৰ ৰূপসমূহ একত্ৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Pae |first=H. K. |title=Script Effects as the Hidden Drive of the Mind, Cognition, and Culture |publisher=Springer |year=2020 |isbn=978-3-030-55151-3 |series=Literacy Studies (Perspectives from Cognitive Neurosciences, Linguistics, Psychology and Education) |volume=21 |location=Cham |pages=71–105 |chapter=Chinese, Japanese, and Korean Writing Systems: All East-Asian but Different Scripts |doi=10.1007/978-3-030-55152-0_5 |s2cid=234940515}}</ref><ref>{{Cite book |last=Twine |first=Nanette |title=Language and the Modern State: The Reform of Written Japanese |publisher=Taylor & Francis |year=1991 |isbn=978-0-415-00990-4}}</ref> "পৰম্পৰাগত" শব্দটো সৰলীকৰণ নকৰা আখৰৰ বাবে পিছত প্ৰয়োগ কৰা এক নাম। চীনা ভাষাৰ বাহিৰৰ ভাষাই চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জাপানী [[কাঞ্জি]]ত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত মান্য কৰা শিনজিতাই নামৰ বহু সৰলীকৃত আখৰ আছে। এইবোৰ কেতিয়াবা সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ সমতুল্য ৰূপৰপৰা পৃথক। কোৰিয়ান [[হাঞ্জা]] পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ সৈতে প্ৰায় সম্পূৰ্ণ একে হৈ আছে। পৰম্পৰাগত আৰু সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ মাজৰ পৰম্পৰাগত আৰু সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ বিতৰ্ক সত্ত্বেও,<ref>{{Cite web |last=O'Neill |first=Mark |date=8 June 2020 |title=China Should Restore Traditional Characters-Taiwan Scholar |url=https://www.ejinsight.com/eji/article/id/2488630/20200608-China-should-restore-traditional-characters-Taiwan-scholar|access-date=30 March 2021 |website=EJ Insight |publisher=Hong Kong Economic Journal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sui |first=Cindy |date=16 June 2011 |title=Taiwan Deletes Simplified Chinese from Official Sites |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-13795301|access-date=30 March 2021 |publisher=BBC}}</ref> দুয়োটা লিপি অধিকাংশ মাতৃভাষী লোকৰ বাবে পৰস্পৰ বোধগম্য আৰু বহু চীনা ভাষাৰ মঞ্চত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে দুয়োটাৰ মাজত সলনি কৰিব পাৰে।<ref name="yzzk">{{Cite web |last=Lin |first=Youshun |author-mask=Lin Youshun (林友順) |year=2009 |script-title=zh:大馬華社遊走於簡繁之間 |trans-title=The Malaysian Chinese Community Wanders Between Simplified and Traditional Characters |url=https://www.yzzk.com/article/details/%E5%B0%81%E9%9D%A2%E5%B0%88%E9%A1%8C/2009-25/1365566312660/%E5%A4%A7%E9%A6%AC%E8%8F%AF%E7%A4%BE%E9%81%8A%E8%B5%B0%E6%96%BC%E7%B0%A1%E7%B9%81%E4%B9%8B%E9%96%93 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523114033/https://www.yzzk.com/article/details/%E5%B0%81%E9%9D%A2%E5%B0%88%E9%A1%8C/2009-25/1365566312660/%E5%A4%A7%E9%A6%AC%E8%8F%AF%E7%A4%BE%E9%81%8A%E8%B5%B0%E6%96%BC%E7%B9%81%E4%B9%8B%E9%96%93|archive-date=23 May 2021 |access-date=30 March 2021 |publisher=Yazhou Zhoukan |language=zh}}</ref> == নামকৰণ == চীনা ভাষী অঞ্চলসমূহত পৰম্পৰাগত আখৰক বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত নাম হৈছে 繁体字 টাইৱান চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে এইবোৰক 正体字 বুলি কয়।<ref>{{cite web|url=http://law.moj.gov.tw/Law/LawSearchResult.aspx?p=A&t=A1A2E1F1&k1=正體字|script-title=zh:查詢結果|date=2014-09-26|publisher=Ministry of Justice (Republic of China)|access-date=2014-10-07}}</ref> এই শব্দটো কেতিয়াবা টাইৱানৰ বাহিৰতো সৰলীকৃত আৰু পৰম্পৰাগত দুয়ো ধৰণৰ মান্য আখৰক অন্য বিকল্প আৰু কথিত আখৰৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book |last=Academy of Social Sciences |title=Modern Chinese Dictionary |year=1978 |publisher=The Commercial Press |location=Beijing }}</ref> পৰম্পৰাগত আখৰক সৰলীকৃত আখৰৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ 老字 বা 全体字 বুলিও কোৱা হয়। কিছুমানৰ মতে পৰম্পৰাগত আখৰ বহু সময়ত মূল মান্য ৰূপ হোৱাৰ বাবে ইয়াক "জটিল" বুলি কোৱা উচিত নহয়। আনহাতে, পৰম্পৰাগত আখৰক "মান্য" বুলি বৰ্ণনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সাধাৰণ আপত্তি আছে, কাৰণ বহুসংখ্যক চীনা ভাষীৰ মাজত এইবোৰ ব্যৱহৃত নহয়। ইয়াৰ উপৰি, চীনা আখৰ সৃষ্টিৰ প্ৰক্ৰিয়াত বহু আখৰ সময়ৰ লগে লগে অধিক জটিল হৈ পৰাৰ বাবে, সেইবোৰক "পৰম্পৰাগত" বুলি বৰ্ণনা কৰাত কেতিয়াবা দ্বিধা দেখা যায়।<ref>{{Cite book |last=Norman |first=Jerry |title=Chinese |year=1988 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |pages=81}}</ref> == অঞ্চলভেদে ব্যৱহাৰ == পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ আধুনিক ৰূপসমূহ কেৰাণী লিপিৰ উদ্ভৱৰ সৈতে প্ৰথম দেখা দিছিল [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত, প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ চনত। দক্ষিণ আৰু উত্তৰ ৰাজবংশৰ সময়ছোৱা, প্ৰায় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা, এই ৰূপসমূহ আৰু মানসমূহ কম-বেছি পৰিমাণে স্থিৰ হৈ আছে। === মূল ভূ-খণ্ড চীন === [[File:廣州日報印務中心.JPG|thumb|''গুৱাংঝৌ দৈনিক'', চীনৰ সৰ্বাধিক পঢ়া বাতৰিকাকতসমূহৰ এখন, ইয়াৰ পৰিচয়চিহ্নত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে।]] ১ জানুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱা চীনৰ মান্য কথিত আৰু লিখিত ভাষাৰ আইন অনুসৰি, পৰম্পৰাগত আখৰ আৰু বিভিন্ন ৰূপৰ আখৰ তলত উল্লেখ কৰা পৰিস্থিতিসমূহত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি:<ref>{{Cite web |title=中华人民共和国国家通用语言文字法【2025-12-27】 |url=[http://lawdb.cncourt.org/show.php?fid=158211](http://lawdb.cncourt.org/show.php?fid=158211) |access-date=2026-06-08 |website=lawdb.cncourt.org}}</ref> # সাংস্কৃতিক সম্পদ আৰু ঐতিহাসিক স্থানত # ব্যক্তিগত নামত বিভিন্ন ৰূপৰ আখৰ # কেলিগ্ৰাফী আৰু মোহৰ খোদাইৰ দৰে শিল্পকৰ্মত # হাতে লিখা লিপি আৰু নামফলকত # য'ত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ প্ৰয়োজনীয়, তেনে প্ৰকাশন, শিক্ষা আৰু গৱেষণাত # চীনৰ ৰাজ্যিক পৰিষদৰ সংশ্লিষ্ট বিভাগে অনুমোদন কৰা বিশেষ পৰিস্থিতিত চীনৰ বহু প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠানৰ নামফলক আৰু ল’গ’ পৰম্পৰাগত আখৰত লিখা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ''জনসাধাৰণৰ দৈনিক,'' ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, চীন বেংক, এয়াৰ চায়না আৰু চীন পেট্ৰ'কেমিকেল উল্লেখযোগ্য। [[মাও জেদং]]ৰপৰা [[ছি জিনপিং]]লৈকে চীনা নেতাসকলে নিজৰ নাম আৰু কেলিগ্ৰাফীৰ উৎসৰ্গা সম্পূৰ্ণ বা আংশিকভাৱে পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত লিখি অহা দেখা যায়।<ref>{{Cite web |title=组图：第三届亚洲政党国际会议举行和平签名活动 |url=https://news.sina.com.cn/c/2004-09-05/15003589028s.shtml|access-date=2026-06-01 |website=news.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |last=錢鋼 |title=錢鋼專文：筆跡鑒定─從毛澤東到習近平 {{!}} 錢鋼 {{!}} 評論 |url=https://www.storm.mg/article/813768|access-date=2026-06-01 |website=www.storm.mg|language=zh-Hant-TW}}</ref> আখৰ সৰলীকৰণৰ এজন উল্লেখযোগ্য সমালোচক আছিল প্ৰখ্যাত ইতিহাসবিদ ছেন ইনকে। তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি সৰলীকৃত আখৰ প্ৰচলিত হোৱাৰ বহু পিছতো মূল ভূ-খণ্ড চীনত তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহ পৰম্পৰাগত আখৰত প্ৰকাশ হৈ থাকিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পঞ্চাশ বছৰৰ পাছত, ২০২০ চনত স্বত্বাধিকাৰ শেষ হোৱাৰ পিছতহে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহ সৰলীকৃত চীনা আখৰত প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=澎湃新闻 |date=2020-03-23 |title=陈寅恪著作进入公版，简体字版《陈寅恪合集》出版引发争议 |url=https://news.sina.cn/2020-03-23/detail-iimxxsth1202357.d.html|access-date=2026-05-27 |website=手机新浪网 |language=zh-CN}}</ref> ছিয়ান জুংশুৱেও তেওঁৰ কিছুমান পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ গ্ৰন্থ পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত প্ৰকাশ কৰিবলৈ কৈছিল।<ref>{{Cite web |title=围城 - 钱钟书{{!}}读书 |url=https://doosho.com/cn/72|access-date=2026-06-09 |website=doosho.com}}</ref> তেওঁ নিজৰ নামত থকা ''zhong''ৰ পৰম্পৰাগত ৰূপ 鍾 পছন্দ কৰিছিল। এই ৰূপটো 鐘ৰ সৈতে সৰলীকৃত আখৰ 钟ত একত্ৰ কৰা হৈছিল। ফলস্বৰূপে প্ৰকাশক আৰু সংবাদমাধ্যমত ''zhong''ৰ দুয়োটা ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। (সৰলীকৃত ''qian'' আৰু ''shu''ক লৈ তেওঁৰ আপত্তি নাছিল, কাৰণ সেইবোৰ পৃথক অৰ্থৰ আখৰৰ সৈতে একত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল। ) ২০১৩ চনত 锺ক মান্য সৰলীকৃত আখৰ হিচাপে পুনৰ স্থাপন কৰা হয়; ইয়াত সৰলীকৃত মূলচিহ্ন ৰখাৰ লগতে ধ্বনিগত অংশটো পুনৰ স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=北京师范大学出版科学研究院 |url=[https://pub.bnu.edu.cn/jzyg1/114931.html](https://pub.bnu.edu.cn/jzyg1/114931.html) |access-date=2026-06-09 |website=pub.bnu.edu.cn }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীনত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ মান্য, পৰম্পৰাগত আৰু বিভিন্ন চীনা আখৰৰ তুলনামূলক তালিকা অনুসৰি মান্য কৰা হয়।<ref name=tygfhzb>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=国务院关于公布《通用规范汉字表》的通知 |trans-title=Notice of the State Council on the publication of the "List of Commonly Used Standard Chinese Characters" |url=http://www.gov.cn/zwgk/2013-08/19/content_2469793.htm|website=Gov.cn |publisher=State Council of the People's Republic of China |language=zh}}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীনত প্ৰকাশিত অভিধানসমূহত সাধাৰণতে সৰলীকৃত আখৰ আৰু তাৰ পৰম্পৰাগত সমতুল্য ৰূপ দুয়োটাই দেখুওৱা হয়।<ref>{{Cite book |last=DeFrancis |first=John |author-link=John DeFrancis |title=The Chinese Language: Fact and Fantasy|date=1984 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=0-585-31289-3 |location=Honolulu |oclc=45733542 |page=291}}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীন আৰু আন ঠাইত গ্ৰহণ কৰা পৰম্পৰাগত ৰূপৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, মূল ভূ-খণ্ড চীনত 产ৰ গ্ৰহণযোগ্য পৰম্পৰাগত ৰূপ হৈছে 産; জাপান আৰু কোৰিয়াতো এই ৰূপ গ্ৰহণযোগ্য। আনহাতে হংকং, মাকাও আৰু টাইৱানত গ্ৰহণযোগ্য ৰূপ হৈছে 產, যিটো ভিয়েটনামী চু নোমতো গ্ৰহণযোগ্য ৰূপ।<ref name="tyhzzxb">{{cite book|title=印刷通用汉字字形表 (List of character forms of General Used Chinese characters for Publishing)|publisher=文字改革出版社|date=1986|language=Chinese}}</ref> === হংকং আৰু মাকাও === [[হংকং]] আৰু [[মাকাও]]ত ঔপনিৱেশিক সময়ছোৱাত পৰম্পৰাগত আখৰ সংৰক্ষিত হৈ আছিল। কিন্তু মূল ভূ-খণ্ড চীনৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু পৰ্যটকসকলৰ সুবিধাৰ বাবে সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাত<ref>{{Cite web |last=Li |first=Hanwen |author-mask=Li Hanwen (李翰文) |script-title=zh:分析：中国與香港之間的「繁簡矛盾」 |url=http://www.bbc.com/zhongwen/trad/hong_kong_review/2016/02/160224_monitoring_simp_trad|access-date=2018-07-01 |website=BBC News |date=24 February 2016 |language=zh}}</ref> কিছুমান স্থানীয় লোকৰ মাজত তেওঁলোকে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে গণ্য কৰা বস্তু সংৰক্ষণক লৈ উদ্বেগ বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{Cite web |last=Lai |first=Ying-kit |date=17 July 2013 |title=Hong Kong Actor's Criticism of Simplified Chinese Character Use Stirs up Passions Online |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1284691/hong-kong-actors-criticism-simplified-character-use-stirs-passions?page=all|access-date=2018-07-01 |website=Post Magazine |publisher=South China Morning Post }}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-03-01 |title=Hong Kong TV Station Criticized for Using Simplified Chinese|work=SINA English |url=http://english.sina.com/china/2016/0229/894388.html|access-date=2018-07-01}}</ref> হংকঙত পৰম্পৰাগত আখৰৰ সমষ্টি সাধাৰণভাৱে ব্যৱহৃত চীনা আখৰৰ ৰূপতালিকাত হংকং শিক্ষা ব্যুৰোৱে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। === টাইৱান === যদিও চীন গণৰাজ্য চৰকাৰে ১৯৩০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত ক্ৰমে মূল ভূ-খণ্ড চীন আৰু টাইৱানত নিজৰ সৰলীকৃত আখৰৰ আঁচনি প্ৰচাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, দুয়োটা প্ৰচেষ্টাই ব্যৰ্থ হৈছিল। ১৯৫৬ চনত [[চীন গণৰাজ্য]]ই আখৰ সৰলীকৰণ কাৰ্যসূচী ঘোষণা কৰাৰ পাছত চীন গণৰাজ্য চৰকাৰে নিজৰ পৰিকল্পনা পৰিত্যাগ কৰে আৰু পিছত আৰু সৰলীকৰণৰ প্ৰচেষ্টা নচলালে।<ref>{{Cite journal |title=1950 年代臺灣的漢字簡化問題 |url=https://www.ntl.edu.tw/public/Attachment/911513424117.pdf|journal=台灣學研究}}</ref> চৰকাৰীভাৱে নিৰুৎসাহিত কৰা সত্ত্বেও,<ref>{{Cite news |last=Chiang |first=Evelyn |date=2006-04-11 |title=Character Debate Ends up Being Nothing but Hot Air: Traditional Chinese Will Always Be Used in Education, Minister Says |work=Taiwan News |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/91775|access-date=25 May 2021 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525121443/https://www.taiwannews.com.tw/en/news/91775|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=2011-06-17 |title=Taiwan Rules out Official Use of Simplified Chinese |work=Taiwan News |agency=Central News Agency |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/1628627|access-date=25 May 2021 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111309/https://www.taiwannews.com.tw/en/news/1628627|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |script-title=zh:寫作測驗 |trans-title=Writing Test |url=https://cap.rcpet.edu.tw/test_5_1.html|website=Guozhong jiaoyu huikao |language=zh |quote=若寫作測驗文章中出現簡體字，在評閱過程中可能被視為「錯別字」處理，但寫作測驗的評閱方式，並不會針對單一錯字扣分……然而，當簡體字影響閱讀理解時，文意的完整性亦可能受到影響，故考生應盡量避免書寫簡體字}}</ref><ref>{{Cite web |script-title=zh:轉知:各校辦理課後社團，應檢視授課教師之教材內容，避免有不符我國國情或使用簡體字之情形 |url=https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111310/https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |url-status=dead |archive-date=25 May 2021 |website=Xin beishi tong rong guomin xiaoxue |language=zh |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=31 August 2026 |archivedate=25 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525111310/https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |deadurl=yes }}</ref> দৈনন্দিন জীৱনত সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। উল্লেখযোগ্যভাৱে, "টাইৱান" বৰ্তমান পৰম্পৰাগত 臺灣ৰ সলনি সৰলীকৃত 台灣 বা 台湾 ৰূপত অধিক লিখা হয়। ছাই ইং-ৱেন, ছু ছেং-ছাং আৰু লাই ছিং-তেৰ দৰে ৰাজনৈতিক নেতাসকলেও ব্যক্তিগত হাতে লিখনিত সৰলীকৃত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা গৈছে।<ref>{{Cite web |title=台媒披露蔡英文写信用简体 还有错别字(图)_宝岛聚焦_台湾民主自治同盟 |url=https://www.taimeng.org.cn/hxla/bdjj/200906/t20090611_396474.html|access-date=2026-06-09 |website=www.taimeng.org.cn}}</ref><ref>{{Cite web |last=ETtoday新聞雲 |date=2024-12-06 |title=抓包「賴清德寫簡體字」 陳玉珍：他是不是被統戰了？ {{!}} ETtoday政治新聞 {{!}} ETtoday新聞雲 |url=https://www.ettoday.net/news/20241206/2868563.htm|access-date=2026-06-09 |website=www.ettoday.net|language=zh-Hant}}</ref> অৱশ্যে এই ৰূপসমূহৰ কিছুমান বহু পুৰণি বিকল্প ৰূপ আৰু মূল ভূ-খণ্ড চীনত নিৰ্ধাৰিত সৰলীকৃত লিপিৰ সৈতে সিহঁতৰ মিল থাকিবই লাগিব বুলি নহয়।<ref>{{Cite book |last=Cheung |first=Yat-Shing |title=Sociolinguistics Today: International Perspectives |year=1992 |publisher=Routledge |editor-last=Bolton |editor-first=Kingsley |pages=[https://books.google.com/books?id=fAYOAAAAQAAJ&pg=PA211 211] |chapter=Language Variation, Culture, and Society}}</ref><ref>{{Cite book |last=Price |first=Fiona Swee-Lin |url=https://books.google.com/books?id=-FRIYcHARa0C&q=Guangdong+traditional+characters&pg=PA67|title=Success with Asian Names: A Practical Guide for Business and Everyday Life |year=2007 |publisher=Nicholas Brealey |isbn=978-1-85788-378-7 |via=Google Books}}</ref> [[টাইৱান]]ত পৰম্পৰাগত আখৰৰ সমষ্টি শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আখৰৰ মান্য ৰূপত মান্য কৰা হৈছে। === ছিংগাপুৰ === ১৯৬৯ চনলৈকে ছিংগাপুৰত পৰম্পৰাগত আখৰক চৰকাৰী লিপি হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। সেই বছৰত চৰকাৰে সৰলীকৃত আখৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="reflection on use of simplified Chinese in Singapore">{{Cite conference |last=Chia |first=Shih Yar | author-mask=Chia Shih Yar (谢世涯) |script-title=zh:新加坡汉字规范的回顾与前瞻 |trans-title=Review and Prospect of Standardization of Chinese Characters in Singapore |url=http://www.huayuqiao.org/articles/xieshiya/Simplified/5_XinJiaPoHanZiGuiFan-XP.html|conference=Paper presented at The Fourth International Conference on Chinese Characters. Convened by The Society of Chinese Philology, Jiangsu Educational Publishing House and State Language Commission of PRC. Suzhou, China. 26–27 Nov 1997 |language=zh |via=huayuqiao.org}}</ref> চৰকাৰী আৰু শিক্ষামূলক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰেও পৰম্পৰাগত আখৰ দৈনন্দিন আৰু বাণিজ্যিক ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ হৈ আছে।<ref name="yzzk"/> === ফিলিপাইন === চীনা ফিলিপিনো সম্প্ৰদায় সৰলীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আটাইতকৈ ৰক্ষণশীল সম্প্ৰদায়সমূহৰ এটা হৈ আছে। যদিও প্ৰধান ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত সৰলীকৃত আখৰত শিক্ষা দিয়া হয়, বহু পুৰণি প্ৰতিষ্ঠিত চীনা বিদ্যালয়ে এতিয়াও পৰম্পৰাগত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ''চীনা বাণিজ্যিক বাতৰি'', ''বিশ্ব বাতৰি'' আৰু ''ইউনাইটেড ডেইলি নিউজ''ৰ দৰে প্ৰকাশনসমূহে পৰম্পৰাগত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ''ফিলিপাইন চীনা দৈনিক''ত সৰলীকৃত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[File:Announcement in a Filipino Chinese daily newspaper (Traditional Chinese).jpg|thumb|center|পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত লিখা এখন ফিলিপিনো চীনা দৈনিক বাতৰিকাকতৰ বিজ্ঞাপন]] === উত্তৰ আমেৰিকা === বিংশ শতিকাৰ শেষভাগত সৰলীকৃত চীনা আখৰ ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ আগতেই অধিকাংশ চীনা প্ৰব্ৰজনকাৰী [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ অহাৰ বাবে চীনা-আমেৰিকান সম্প্ৰদায়সমূহত, চাইনাটাউন আৰু চীনা ভাষাৰ বাতৰিকাকতসমূহৰ ভিতৰত, পৰম্পৰাগত আখৰ প্ৰধান হৈ আছে। যেতিয়া কেৱল এটা লিপিহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে প্ৰকাশ কৰা চীনা ভাষাৰ ৰাজহুৱা জাননী আৰু ফলকসমূহ পৰম্পৰাগত আখৰত থকাৰ সম্ভাৱনা ঐতিহাসিকভাৱে বেছি আছিল। একবিংশ শতিকাত মূল ভূ-খণ্ড চীনৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি আৰু [[চীন গণৰাজ্য]]ৰ সৈতে যোগাযোগ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰো বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান আমেৰিকাৰ বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ অধিকাংশ আধুনিক চীনা ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰমত কেৱল সৰলীকৃত আখৰ শিকোৱা হয়।<ref name=":0">For instance, {{Cite web |url=https://www.irs.gov/irm/part22/irm_22-031-001.html|work=Internal Revenue Manual |title=22.31.1.6.3 |date=6 November 2012 |quote=The standard language for translation is Traditional Chinese |publisher=Internal Revenue Service }}.</ref> == কম্পিউটাৰত ব্যৱহাৰ == === সংকেতায়ন === অতীতত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ কম্পিউটাৰত বিগ৫ মানদণ্ড ব্যৱহাৰ কৰি সৰ্বাধিক সংকেতায়িত কৰা হৈছিল। এই মানদণ্ডত পৰম্পৰাগত আখৰক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছিল। কিন্তু সৰ্বব্যাপী [[ইউনিক'ড]] মানদণ্ডই সৰলীকৃত আৰু পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ দুয়োটাকে সমান গুৰুত্ব দিয়ে আৰু বৰ্তমান চীনা ভাষাৰ পাঠৰ বাবে ই আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় সংকেতায়ন। === ইনপুট পদ্ধতি === কম্পিউটাৰত চীনা আখৰ ইনপুট কৰিবলৈ বিভিন্ন ইনপুট পদ্ধতি সম্পাদক উপলব্ধ। বহু আখৰ, বিশেষকৈ উপভাষাগত ৰূপসমূহ ইউনিক'ডত সংকেতায়িত কৰা হৈছে যদিও কিছুমান ইনপুট পদ্ধতি সম্পাদকৰ সহায়ত সেইবোৰ ইনপুট কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ এটা উদাহৰণ হৈছে ছাংহাই ভাষাৰ আখৰ {{unichar|20C8E|CJK UNIFIED IDEOGRAPH-20C8E}}। এই আখৰটো 伐ৰ সৈতে 口 মূলচিহ্ন সংযোজন কৰি গঠিত আৰু মান্য চীনা 嗎ৰ সলনি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === আখৰৰ ছাঁচ === আখৰছাঁচসমূহত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ বুজাবলৈ প্ৰায়ে {{code|TC}} আৰু [[সৰলীকৃত চীনা আখৰ]]ৰ বাবে {{code|SC}} সংক্ষিপ্ত ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি নোটো আখৰচাঁচ পৰিয়ালে, উদাহৰণস্বৰূপে, টাইৱানত ব্যৱহৃত পৰম্পৰাগত আখৰসমষ্টি ({{code|TC}}) আৰু হংকঙত ব্যৱহৃত আখৰসমষ্টিৰ ({{code|HK}}) বাবে পৃথক আখৰচাঁচ প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Noto CJK |url=[https://www.google.com/get/noto/help/cjk/](https://www.google.com/get/noto/help/cjk/) |website=Google Noto Fonts }}</ref> === ৱেবপৃষ্ঠা === বৰ্তমান অধিকাংশ চীনা ভাষাৰ ৱেবপৃষ্ঠাই নিজৰ পাঠৰ বাবে ইউনিক'ড ব্যৱহাৰ কৰে। ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব কনছৰ্টিয়ামে পৰম্পৰাগত আখৰত লিখা ৱেবপৃষ্ঠাৰ বিষয়-বস্তু নিৰ্দিষ্ট কৰিবলৈ ভাষা টেগ {{code|zh-Hant}} ব্যৱহাৰৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=Internationalization Best Practices: Specifying Language in XHTML & HTML Content |url=[http://www.w3.org/TR/i18n-html-tech-lang/#ri20040429.113217290](http://www.w3.org/TR/i18n-html-tech-lang/#ri20040429.113217290) |access-date=2009-05-27 |publisher=W3C }}</ref> আই এছ অ' ১৫৯২৪-এ পৰম্পৰাগত চীনা ভাষাৰ পাঠ চিহ্নিত কৰিবলৈ {{code|Hant}} আৰু পৰম্পৰাগত চীনা আৰু লেটিন আখৰ মিশ্ৰিত পাঠৰ বাবে {{code|Hntl}}<ref name="IETF">{{cite web |title=IETF Language Subtag Registry |url=[https://www.iana.org/assignments/language-subtag-registry/language-subtag-registry](https://www.iana.org/assignments/language-subtag-registry/language-subtag-registry) |access-date=15 July 2025 |language=en |date=2025-06-23 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> প্ৰদান কৰে। পিছৰটো কেতিয়াবা টাইৱানীজ হোক্কিয়েনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। == অন্য লিপিৰ সৈতে তুলনা == জাপানী লিখন পদ্ধতিত কিউজিতাই হৈছে পৰম্পৰাগত ৰূপ। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত মান্য জাপানী ব্যৱহাৰৰ বাবে শিনজিতাই সৃষ্টি কৰিবলৈ এইবোৰ সৰলীকৃত কৰা হৈছিল। ক্ষুদ্ৰ শৈলীগত পাৰ্থক্য বাদ দিলে কিউজিতাইৰ ৰূপসমূহ চীনা পৰম্পৰাগত আখৰৰ সৈতে প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে একে। জোয়ো [[কাঞ্জি]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত নোহোৱা আখৰসমূহ সাধাৰণতে কেইটামান ব্যতিক্ৰম বাদ দি পৰম্পৰাগত ৰূপত ছপা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ইয়াৰ উপৰি কোকুজি আখৰো আছে। এইবোৰ মূলতঃ চীনৰপৰা ধাৰ কৰা নহয়, বৰং জাপানতে সম্পূৰ্ণৰূপে সৃষ্টি কৰা কাঞ্জি। কোৰিয়ান লিখন পদ্ধতিত [[হাঞ্জা]] [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]ত প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে [[হাংগুল]]ৰদ্বাৰা আৰু [[উত্তৰ কোৰিয়া]]ত সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিষ্ঠাপিত হৈছে। ক্ষুদ্ৰ শৈলীগত পাৰ্থক্য বাদ দিলে ই পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ সৈতে প্ৰায় একে। জাপানীৰ দৰে কোৰিয়াতো নিজাভাৱে সৃষ্টি হোৱা হাঞ্জা আছে, যিবোৰ গুকজা নামেৰে জনা যায়। পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ চীনা নোহোৱা জাতিগত গোটসমূহেও ব্যৱহাৰ কৰে। [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[মালয়েছিয়া]]ত বাস কৰা মাণিক লোকসকলে কেনছিউ ভাষা লিখিবলৈ চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="Glossary of Aslian Languages.">{{Cite journal |last=Phaiboon |first=D. |date=2005 |title=Glossary of Aslian Languages: The Northern Aslian Languages of South Thailand |url=http://sealang.net/sala/archives/pdf8/phaiboon2006glossary.pdf|journal=Mon-Khmer Studies |volume=36 |pages=207–224 |via=Southeast Asian Linguistics Archives |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106093538/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/phaiboon2006glossary.pdf|archive-date= Jan 6, 2024 }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bishop |first=N. |date=1996 |title=Who's Who in Kensiw? Terms of Reference and Address in Kensiw |url=http://sealang.net/sala/archives/pdf8/bishop1996who.pdf|url-status=dead |journal=Mon-Khmer Studies |volume=26 |pages=245–253 |via=Southeast Asian Linguistics Archives |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719030049/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/bishop1996who.pdf|archive-date=2011-07-19 |access-date=2010-12-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য]] [[শ্ৰেণী:লিপি]] 79y8i8bklp5bfjwq9em6yz3l3ld6m4l 0 139428 634719 633981 2026-09-09T10:41:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634719 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় সংসদৰ আইন}} {{Infobox legislation | short_title = বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ | legislature = [[ভাৰতৰ সংসদ]] | imagesize = 100 | imagealt = ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক | long_title = {{small|কোনো প্ৰতিষ্ঠানত নিয়োজিত ব্যক্তিসকলৰ বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আইনসমূহ একত্ৰিত আৰু সংশোধন কৰাৰ বাবে প্ৰণয়ন কৰা আইন। }} |considered_by = [[ভাৰতৰ সংসদ]] | citation = {{citation |url= http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222112.pdf |title= Act No. 37 of 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929181312/http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222112.pdf|archive-date= 2020-09-29}} | territorial_extent = ভাৰত | enacted_by = [[লোকসভা]] | date_enacted = {{start date|2020|9|22}} | enacted_by2 = [[ৰাজ্যসভা]] | date_enacted2 = {{start date|2020|9|23}} | date_assented = {{start date|2020|9|28}} | date_signed = | signed_by = [[ৰাম নাথ কোবিন্দ]] | date_effective = {{start date|2025|11|21}} | bill = | bill_citation = [https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Occupational%20Safety%2C%20Health%20And%20Working%20Conditions%20Code%2C%202020.pdf Bill No. 122 of 2020] | bill_date = {{start date|2020|9|19}} |1st_reading = {{start date|2020|9|22}} |2nd_reading = {{start date|2020|9|23}} |3rd_reading = | introduced_by = সন্তোষ গংৱাৰ<br/>{{small|[[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ]] ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী (স্বতন্ত্ৰ দায়িত্ব)}} |committee_report = দ্বিতীয় [[ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আয়োগ]]ৰ প্ৰতিৱেদন | repeals = {{small| * কাৰখানা আইন, ১৯৪৮ * বাগিছা শ্ৰমিক আইন, ১৯৫১ * খনি আইন, ১৯৫২ * কৰ্মৰত সাংবাদিক আৰু অন্যান্য বাতৰি কাকতৰ কৰ্মচাৰীৰ সেৱাৰ চৰ্ত আৰু বিবিধ বিধান আইন, ১৯৫৫ * কৰ্মৰত সাংবাদিকৰ মজুৰিৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ আইন, ১৯৫৮ * মটৰ পৰিবহণ শ্ৰমিক আইন, ১৯৬১ * বিড়ি আৰু ছিগাৰ শ্ৰমিকৰ নিয়োগৰ চৰ্ত আইন, ১৯৬৬ * চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বিলোপ আইন, ১৯৭০ * বিক্ৰী প্ৰচাৰ কৰ্মচাৰীৰ সেৱাৰ চৰ্ত আইন, ১৯৭৬ * আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকৰ নিয়োগ আৰু সেৱাৰ চৰ্ত নিয়ন্ত্ৰণ আইন, ১৯৭৯ * চলচ্চিত্ৰ শ্ৰমিক আৰু চলচ্চিত্ৰগৃহ শ্ৰমিক নিয়োগ নিয়ন্ত্ৰণ আইন, ১৯৮১ * বন্দৰ শ্ৰমিকৰ সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণ আইন, ১৯৮৬ * নিৰ্মাণ আৰু অন্যান্য নিৰ্মাণ শ্ৰমিকৰ নিয়োগ আৰু সেৱাৰ চৰ্ত নিয়ন্ত্ৰণ আইন, ১৯৯৬ }} | amends = | white_paper = | keywords = | status = বলৱৎ }} '''বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০''' ({{lang-en|Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020}}) হৈছে [[ভাৰতৰ সংসদ| ভাৰতৰ সংসদে]] প্ৰণয়ন কৰা এখন শ্ৰম সংহিতা। এই সংহিতাৰ উদ্দেশ্য হৈছে কোনো প্ৰতিষ্ঠানত নিয়োজিত ব্যক্তিসকলৰ বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা বিভিন্ন আইন একত্ৰিত আৰু সংশোধন কৰা।<ref>{{Cite web|url=https://www.prsindia.org/billtrack/occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020|title = The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/govts-new-versions-of-labour-codes-key-proposals-and-concerns-6603354/|title=Explained: In labour codes, what changes for workers and hirers?|date=23 September 2020|website=The Indian Express}}</ref> এই সংহিতাই বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতিৰ সৈতে জড়িত ১৩খন কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম আইন একত্ৰিত কৰি সেইবোৰৰ ঠাই লৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত কাৰখানা, খনি, বাগিছা, চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক, আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক, নিৰ্মাণ শ্ৰমিক, বন্দৰ শ্ৰমিক, মটৰ পৰিবহণ শ্ৰমিক, কৰ্মৰত সাংবাদিক আৰু চলচ্চিত্ৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় আইন অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> বিধেয়কখন ২০২০ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত [[লোকসভা]]ত আৰু ২৩ ছেপ্টেম্বৰত [[ৰাজ্যসভা]]ত গৃহীত হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/lok-sabha-passes-three-labour-codes-amid-boycott-by-opposition/article32669410.ece|title=Parliament proceedings &#124; Lok Sabha clears three labour Bills|first=Nistula|last=Hebbar|newspaper=The Hindu|date=22 September 2020|via=www.thehindu.com}}</ref> ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোবিন্দ|ৰাম নাথ কোবিন্দ]] ২০২০ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত বিধেয়কখনত সন্মতি প্ৰদান কৰে। সংহিতাখন ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ==পটভূমি== এই সংহিতা দ্বিতীয় [[ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আয়োগ]]ৰ প্ৰতিৱেদন আৰু পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। আয়োগে বিদ্যমান শ্ৰম আইনসমূহ সৰল আৰু একত্ৰিত কৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল। ভাৰতত বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে বিভিন্ন সময়ত পৃথক পৃথক আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল। এই আইনসমূহৰ মাজত সংজ্ঞা আৰু নিয়মৰ পাৰ্থক্য আছিল। সেইবোৰ একত্ৰিত কৰি অধিক সৰল আৰু একে ধৰণৰ ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰাটো এই সংহিতাৰ অন্যতম উদ্দেশ্য। ২০২০ চনৰ সংহিতাখনে ১৩খন কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম আইন একত্ৰিত কৰিছে।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/parliament-proceedings-codes-on-occupational-safety-social-security-and-industrial-relations-introduced-in-lok-sabha/article32649886.ece|title=Parliament proceedings &#124; Codes on occupational safety, social security and industrial relations introduced in Lok Sabha|newspaper=The Hindu|date=19 September 2020|via=www.thehindu.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chronicleindia.in/current-affairs/281-the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019|title=The Occupational Safety, Health And Working Conditions Code, 2019 - Chronicleindia}}</ref> ==প্ৰযোজ্যতা== সংহিতাখন সাধাৰণতে ১০ বা তাতকৈ অধিক শ্ৰমিক থকা প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰযোজ্য। ইয়াৰ লগতে সকলো খনি, বন্দৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অধিসূচনা কৰা বিপজ্জনক বা জীৱনৰ বাবে ভাবুকিপূৰ্ণ কাম কৰা প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ প্ৰযোজ্যতা আছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> সংহিতাৰ কিছুমান স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সম্পৰ্কীয় বিধান সকলো কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। প্ৰতিষ্ঠানসমূহক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত পঞ্জীয়ন কৰাৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে। ==নিয়োগকৰ্তাৰ দায়িত্ব== সংহিতাই নিয়োগকৰ্তাৰ ওপৰত কেইবাটাও দায়িত্ব আৰোপ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে— * শ্ৰমিকৰ বাবে বিপদমুক্ত আৰু সুৰক্ষিত কৰ্মস্থান প্ৰদান কৰা। * কৰ্মচাৰীক লিখিত নিযুক্তি পত্ৰ প্ৰদান কৰা। * কৰ্মস্থানত স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষাৰ মানদণ্ড পালন কৰা। * শ্ৰমিকক কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বিপদ আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰদান কৰা। * প্ৰয়োজন অনুসৰি স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰা। * কৰ্মস্থানত পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, পৰ্যাপ্ত বায়ু চলাচল, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য কল্যাণমূলক সুবিধা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==কৰ্মঘণ্টা আৰু অতিৰিক্ত কাম== সংহিতাৰ অধীনত কোনো শ্ৰমিকক দৈনিক আঠ ঘণ্টাতকৈ অধিক কাম কৰাব নোৱাৰাৰ বিধান কৰা হৈছে। সাপ্তাহিক কৰ্মঘণ্টা আৰু বিশ্ৰামৰ সময় সম্পৰ্কে কেন্দ্ৰীয় বা ৰাজ্য চৰকাৰে নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> অতিৰিক্ত সময় কাম কৰিলে শ্ৰমিকক সাধাৰণ মজুৰিৰ দুগুণ হাৰত অতিৰিক্ত মজুৰি দিয়াৰ বিধান আছে। অতিৰিক্ত কামৰ বাবে শ্ৰমিকৰ সন্মতিৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনত প্ৰকাশিত নিয়ম অনুসৰি কোনো প্ৰতিষ্ঠানত সাপ্তাহিক কৰ্মঘণ্টা ৪৮ ঘণ্টাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে।<ref>{{cite web |title=Rules notified under the four labour codes |url=https://prsindia.org/policy/monthly-policy-review/may-2026 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==ছুটী== সংহিতাই কৰ্মচাৰীৰ সাপ্তাহিক ছুটী আৰু বাৰ্ষিক ছুটীৰ ব্যৱস্থাৰ বাবে নিয়ম নিৰ্ধাৰণৰ সুযোগ দিছে। সাধাৰণভাৱে কোনো শ্ৰমিকক একেৰাহে ছয় দিনতকৈ অধিক কাম কৰাব নোৱাৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। কৰ্মদিনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বেতনসহ বাৰ্ষিক ছুটীৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==কৰ্মস্থানৰ স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষা== সংহিতাই কৰ্মস্থানত স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষাক গুৰুত্ব দিছে। নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মস্থানত পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বায়ু চলাচল, পৰ্যাপ্ত ঠাই, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু উপযুক্ত পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> বিপজ্জনক কাম বা বিপজ্জনক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত শ্ৰমিকৰ বাবে বিশেষ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ বিধান আছে। সংহিতাত অধিসূচনাযোগ্য ৰোগ, সুৰক্ষাৰ বিষয় আৰু বিপজ্জনক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত উদ্যোগৰ তালিকাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==কল্যাণমূলক সুবিধা== নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মস্থানত প্ৰয়োজনীয় কল্যাণমূলক সুবিধা প্ৰদান কৰিব লাগে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, প্ৰাথমিক চিকিৎসাৰ বাকচ, বিশ্ৰামৰ সুবিধা আৰু নিৰ্দিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত কেণ্টিন আৰু শিশু যত্ন কেন্দ্ৰৰ ব্যৱস্থা থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> কাৰখানা, খনি, বন্দৰ, নিৰ্মাণ কাম আৰু অন্যান্য বিশেষ শ্ৰেণীৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ বাবে অতিৰিক্ত কল্যাণমূলক আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ বিধান কৰিব পৰা যায়। ==মহিলা শ্ৰমিক== সংহিতাই মহিলাক সকলো ধৰণৰ কামত নিয়োগৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। সন্ধিয়া আৰু নিশাৰ সময়তো মহিলা শ্ৰমিকক কামত নিয়োগ কৰিব পাৰি, কিন্তু ইয়াৰ বাবে শ্ৰমিকৰ সন্মতি আৰু নিৰ্ধাৰিত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা থাকিব লাগে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ নিয়ম অনুসৰি নিশাৰ সময়ত মহিলা শ্ৰমিকক নিয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত লিখিত সন্মতি, যাতায়াতৰ সুবিধা আৰু অন্যান্য সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite web |title=Rules notified under the four labour codes |url=https://prsindia.org/policy/monthly-policy-review/may-2026 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==স্বাস্থ্য পৰীক্ষা== বিপজ্জনক কাম, বিপজ্জনক প্ৰক্ৰিয়া বা বিষাক্ত পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা শ্ৰমিকৰ বাবে নিয়মীয়া স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ নিয়ম অনুসৰি নিৰ্দিষ্ট শ্ৰেণীৰ প্ৰতিষ্ঠানত ৪০ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়সৰ কৰ্মচাৰীৰ বিনামূলীয়া স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Rules notified under the four labour codes |url=https://prsindia.org/policy/monthly-policy-review/may-2026 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==সুৰক্ষা সমিতি আৰু সুৰক্ষা বিষয়া== নিৰ্দিষ্ট শ্ৰেণীৰ প্ৰতিষ্ঠানত শ্ৰমিক আৰু নিয়োগকৰ্তাৰ মাজত সুৰক্ষা সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সমন্বয়ৰ বাবে সুৰক্ষা সমিতি গঠনৰ ব্যৱস্থা আছে। সুৰক্ষা বিষয়াৰ নিযুক্তিৰ বাবেও নিৰ্দিষ্ট বিধান আছে। বৃহৎ কাৰখানা, বিপজ্জনক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত কাৰখানা, নিৰ্মাণ কাম আৰু খনিৰ বাবে শ্ৰমিকৰ সংখ্যাৰ ভিত্তিত সুৰক্ষা বিষয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক== সংহিতাত আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকৰ বাবে বিশেষ বিধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। নিয়োগকৰ্তা বা ঠিকাদাৰৰ ওপৰত এনে শ্ৰমিকৰ কৰ্ম পৰিস্থিতি আৰু কিছুমান কল্যাণমূলক সুবিধা নিশ্চিত কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে। দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু বা গুৰুতৰ আঘাতৰ ক্ষেত্ৰত সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষক অৱগত কৰাৰ ব্যৱস্থাও আছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক== চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক নিয়োগ কৰা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ঠিকাদাৰৰ বাবে পঞ্জীয়ন আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিকক প্ৰয়োজনীয় কল্যাণমূলক সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নিয়োগকৰ্তা আৰু ঠিকাদাৰৰ দায়িত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==পঞ্জীয়ন আৰু নিয়ম অনুসৰণ== সংহিতাৰ অধীনত প্ৰযোজ্য প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পঞ্জীয়নৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। কেন্দ্ৰীয় ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ বাবে ইলেক্ট্ৰনিক পঞ্জীয়নৰ ব্যৱস্থাও নিয়মত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Draft Rules under Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/draft-rules-under-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2020 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> শ্ৰম আইনসমূহৰ নিয়ম অনুসৰণৰ বোজা হ্ৰাস কৰিবলৈ পঞ্জীয়ন, প্ৰতিৱেদন আৰু পৰিদৰ্শনৰ প্ৰক্ৰিয়া সৰল কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ==অপৰাধ আৰু শাস্তি== সংহিতাত বিভিন্ন ধৰণৰ অপৰাধৰ বাবে শাস্তিৰ বিধান আছে। কোনো অপৰাধৰ ফলত কৰ্মচাৰীৰ মৃত্যু হ'লে কাৰাদণ্ড, জৰিমনা বা দুয়োটাৰে শাস্তি হ'ব পাৰে। এনে ক্ষেত্ৰত আদালতে জৰিমনাৰ এটা অংশ মৃত শ্ৰমিকৰ উত্তৰাধিকাৰীক ক্ষতিপূৰণ হিচাপে দিয়াৰ নিৰ্দেশ দিব পাৰে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> কিছুমান প্ৰথমবাৰৰ অপৰাধত, যিবোৰৰ বাবে কাৰাদণ্ডৰ বিধান নাই, নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতিৰে জৰিমনা দি গোচৰ নিষ্পত্তি কৰাৰ ব্যৱস্থাও আছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==আইন প্ৰণয়নৰ ইতিহাস== বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতাৰ পূৰ্বৰ ৰূপটো ২০১৯ চনত বিধেয়ক হিচাপে [[লোকসভা]]ত উত্থাপন কৰা হৈছিল। ২০১৯ চনৰ ২৩ জুলাইত বিধেয়কখন উত্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ২০১৯ চনৰ ৯ অক্টোবৰত ইয়াক শ্ৰম আৰু নিয়োগ বিষয়ক স্থায়ী সমিতিলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। সমিতিখনে ২০২০ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰতিৱেদন দাখিল কৰে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2019 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ২০১৯ চনৰ বিধেয়কখনৰ পৰিৱৰ্তে ২০২০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত নতুন '''বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা বিধেয়ক, ২০২০''' [[লোকসভা]]ত উত্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://prsindia.org/billtrack/prs-products/prs-bill-summary-3576 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> বিধেয়কখন ২০২০ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত [[লোকসভা]]ত আৰু ২৩ ছেপ্টেম্বৰত [[ৰাজ্যসভা]]ত গৃহীত হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/lok-sabha-passes-three-labour-codes-amid-boycott-by-opposition/article32669410.ece|title=Parliament proceedings &#124; Lok Sabha clears three labour Bills|first=Nistula|last=Hebbar|newspaper=The Hindu|date=22 September 2020|via=www.thehindu.com}}</ref> ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোবিন্দ]]ে ২০২০ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত বিধেয়কখনত সন্মতি প্ৰদান কৰে। ==কাৰ্যকৰীকৰণ== সংহিতাখন ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ইয়াৰ সৈতে মজুৰি, সামাজিক সুৰক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক সম্পৰ্ক সম্পৰ্কীয় আন তিনিখন শ্ৰম সংহিতাও কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ২০২৬ চনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে চাৰিখন শ্ৰম সংহিতাৰ অধীনত নিয়ম অধিসূচিত কৰে। বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতাৰ অধীনত সাপ্তাহিক কৰ্মঘণ্টা ৪৮ ঘণ্টালৈ সীমিত ৰখা, মহিলা শ্ৰমিকৰ নিশাৰ কামৰ বাবে সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু নিৰ্দিষ্ট শ্ৰেণীৰ শ্ৰমিকৰ স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ দৰে বিধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Rules notified under the four labour codes |url=https://prsindia.org/policy/monthly-policy-review/may-2026 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==সমালোচনা আৰু বিতৰ্ক== সংহিতাখনে ১৩খন পৃথক শ্ৰম আইন একত্ৰিত কৰিছে যদিও কিছুমান ক্ষেত্ৰত পৃথক শ্ৰেণীৰ শ্ৰমিকৰ বাবে বিশেষ বিধান অব্যাহত ৰখা হৈছে। ইয়াৰ ফলত সংহিতাখনে আইনসমূহ একত্ৰিত কৰিলেও সকলো বিধান সম্পূৰ্ণৰূপে একে কৰা হোৱা নাই বুলি মত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2019 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> সংহিতাৰ প্ৰযোজ্যতাৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানৰ আকাৰৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰাক লৈও আলোচনা হৈছে। সৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ নিয়ম অনুসৰণৰ বোজা হ্ৰাস কৰাটো ইয়াৰ এটা যুক্তি। আনহাতে, কৰ্মস্থানৰ স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষা সকলো শ্ৰমিকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হোৱা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2019 |url=https://prsindia.org/billtrack/the-occupational-safety-health-and-working-conditions-code-2019 |website=PRS Legislative Research |access-date=1 September 2026}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[মজুৰি সংহিতা, ২০১৯]] * [[সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০]] * [[ঔদ্যোগিক সম্পৰ্ক সংহিতা, ২০২০]] * [[ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222112.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০] *[https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Occupational%20Safety%2C%20Health%20And%20Working%20Conditions%20Code%2C%202020.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা বিধেয়ক, ২০২০] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128160951/https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Occupational%20Safety%2C%20Health%20And%20Working%20Conditions%20Code%2C%202020.pdf |date=2020-11-28 }} *[https://labour.gov.in/ শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] 2nv1i8afl3e95uslhp4vpu6m2a5we3d 0 139430 634717 634017 2026-09-09T09:06:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634717 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site | name = বড় কুঠি | native_name_lang = Bengali | image =Borokuthi 4.jpg | image_size = 250px | caption = | location=[[ৰাজশাহী]] | built = ওঠৰ শতিকা | architecture = ভাৰত-ছাৰাচেনিক পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য | visitors_num = | visitors_year = }} '''বড় কুঠি''' ([[বাংলা]]: বড়োকুঠি) [[বাংলাদেশ]]ৰ ৰাজশাহীত অষ্টাদশ শতিকাত ডাচ্চ ব্যৱসায়ীসকলে নিৰ্মাণ কৰা এটা ঐতিহাসিক ভৱন।<ref>{{cite news |url=http://archive.prothom-alo.com/detail/news/127172 |script-title=bn:ডাচ্ প্ৰতিনিধিদলেৰ ৰাজশাহীৰ বড়কুঠি পৰিদৰ্শন |newspaper=Prothom Alo |language=bn |access-date=4 September 2019 |archive-date=3 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903175151/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/127172 |url-status=dead |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=3 September 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190903175151/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/127172 |deadurl=yes }}</ref> এই ভৱনটো ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="eraj"/><ref>বৰেন্দ্ৰেৰ বাতিঘৰ - অগ্ৰযাত্ৰাৰ ৩ বছৰ - ৰাজশাহী সিটি কৰ্পোৰেশন</ref> এই ভৱনটো এতিয়া সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে সংৰক্ষণৰ বাবে সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনত আছে আৰু ইয়াক সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|url=http://www.banglatribune.com/journey/news/539745/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A7%9C%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%A0%E0%A6%BF-%E0%A6%AD%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%A3%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%A3%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC|script-title=bn:অবহেলায় পড়ে থাকা বড়কুঠিতে হবে জাদুঘৰ|newspaper=Bangla Tribune|language=bn|access-date=4 September 2019|archive-date=3 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903182611/http://www.banglatribune.com/journey/news/539745/%25E0%25A6%25B0%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%259C%25E0%25A6%25B6%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B9%25E0%25A7%2580%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A6%25AC%25E0%25A7%259C%25E0%25A6%2595%25E0%25A7%2581%25E0%25A6%25A0%25E0%25A6%25BF-%25E0%25A6%25AD%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25A8%25E0%25A7%2587-%25E0%25A6%25B0%25E0%25A6%2595%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25B7%25E0%25A6%25A3%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25AC%25E0%25A7%2587%25E0%25A6%2595%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25B7%25E0%25A6%25A3%25E0%25A7%2587%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A6%2585%25E0%25A6%25AD%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25AC|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.banglanews24.com/education/news/bd/725066.details|script-title=bn:ৰাবিৰ প্ৰথম প্ৰশাসনিক ভবনেৰ মালিকানা হস্তান্তৰ|newspaper=Bangla News24|date=July 2019|language=bn|access-date=4 September 2019|archive-date=3 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903183218/https://www.banglanews24.com/education/news/bd/725066.details|url-status=live|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=3 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190903183218/https://www.banglanews24.com/education/news/bd/725066.details|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস== [[পদ্মা নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এই স্থান ওঠৰ শতিকাৰ প্ৰথম সময়ছোৱাত ডাচ্চ ব্যৱসায়ীসকলে নিৰ্মাণ কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref name="eraj">{{cite web|url=http://www.erajshahi.gov.bd/app/cc_service/cc_service.php?cmd=details&id=2826&tempid=17|script-title=bn:সৰ্ব প্ৰাচীন ভবন বড়কুঠি|language=bn|access-date=4 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227120121/http://www.erajshahi.gov.bd/app/cc_service/cc_service.php?cmd=details&id=2826&tempid=17|archive-date=27 February 2015|url-status=dead|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=27 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150227120121/http://www.erajshahi.gov.bd/app/cc_service/cc_service.php?cmd=details&id=2826&tempid=17|deadurl=yes}}</ref><ref name="b24">{{cite news |url=http://www.banglanews24.com/beta/printpage/page/311682.html |script-title=bn:ৰাজশাহীৰ নীলকুঠি হেৰিটেজ নয়, হচ্ছে পুলিশ ফাঁড়ি! |newspaper=banglanews24.com |language=bn |access-date=4 September 2019 |archive-url=https://archive.today/20150227142913/http://www.banglanews24.com/beta/printpage/page/311682.html |archive-date=27 February 2015 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="ৰাজশাহীৰ ইতিহাস ১ম খণ্ড">{{cite book|last=মিছেৰ |first=কাজী মোহাম্মদ |script-title=bn:ৰাজশাহীৰ ইতিহাস ১ম খণ্ড |publisher=Kazi Publishers |year=1965 |language=bn }}</ref> সেই সময়ছোৱাত [[ৰেচম]] আৰু নীল ব্যৱসায়ৰ বাবে অঞ্চলটোত [[মতিহাৰ কুঠী]]ৰ দৰে আন কেইবাটাও অট্টালিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৭৫৭ চনত নবাব [[ছিৰাজ উদ-দৌলা]]ৰ পতনৰ পিছত যেতিয়া ডাচ্চ ব্যৱসায়ীসকলে ভাৰত এৰি থৈ যায় তেতিয়া তেওঁলোকে এই ভৱনটো [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ক গতাই দিয়ে। পিছলৈ কোম্পানীটোৱে ১৮৩৩ চনত এই ভৱনটো ৰবাৰ্ট ৱাটছন এণ্ড কোম্পানীক বিক্ৰী কৰে। ১৯৪৭ চনত ইংৰাজসকল যোৱাৰ পাছত এই ভৱনটো চৰকাৰী যোগান কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ১৯৫৩ চনত এই ভৱনটো প্ৰশাসনিক ভৱন হিচাপে ব্যৱহাৰৰ বাবে নতুনকৈ আৰম্ভ হোৱা ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়ক গতাই দিয়া হয়। চহৰখনৰ ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে সংৰক্ষণৰ বাবে এই ভৱনটো পুনৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ক গতাই দিয়া হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.newagebd.net/article/78842/chhatra-federation-protest-at-boro-kuthi-handover|title=Chhatra Federation protest at Boro Kuthi handover|newspaper=New Age|access-date=4 September 2019|archive-date=3 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903185952/http://www.newagebd.net/article/78842/chhatra-federation-protest-at-boro-kuthi-handover|url-status=live|archivedate=3 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190903185952/http://www.newagebd.net/article/78842/chhatra-federation-protest-at-boro-kuthi-handover|deadurl=yes}}</ref> ==ভৱনৰ বিৱৰণ== [[ৰাজশাহী মহাবিদ্যালয়]]ৰ দক্ষিণে [[পদ্মা নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত বড়ো কুঠী। দুমহলীয়া, ২৪ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্য, ১৭.৪ মিটাৰ বহল অট্টালিকা আৰু ইয়াত বিভিন্ন আকাৰৰ বাৰটা কোঠা আছে। কেন্দ্ৰৰ প্ৰথম মহলাত ৯.৬ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু ৬.৩ মিটাৰ বহল এটা হল ৰুম আছে, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ দিশত দুখন বেলকনি।[2] যদিও এই ভৱনটো ৰেচম আৰু নীল ব্যৱসায়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, তথাপি জৰুৰীকালীন সময়ত পৰ্তুগীজসকলে এই ভৱনটোক দুৰ্গ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। এই স্থানৰপৰা উদ্ধাৰ হোৱা তিনিটা কেনন এতিয়া ৰাজশাহী আৰক্ষী লাইন।<ref name="eraj"/><ref name="b24"/><ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-172040|title=Move to turn Boro Kuthi into heritage site|newspaper=The Daily Star|access-date=4 September 2019|archive-date=4 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904184300/https://www.thedailystar.net/news-detail-172040|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] rmfg0i0nayvcwwipw7ob716artbdtfs 0 139469 634705 634516 2026-09-09T05:42:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 634705 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Nepali-British mountaineer (1983–2026)}} {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Use British English|date=August 2026}} {{Infobox person | name = নিৰ্মল পূৰ্জা (Nirmal Purja) | honorific_suffix = [[Order of the British Empire|MBE]] | citizenship = '''জন্ম:''' <br> [[নেপাল]]<ref name=nepalkhabar_20231109>{{cite web |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/6956/ |title=Famed mountaineer Nimsdai receives NRN citizenship |publisher=nepalkhabar.com |date=9 November 2023 |access-date=9 November 2023 |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109222452/https://en.nepalkhabar.com/news/detail/6956/ |url-status=live }}</ref> ----'''নাগৰিক:''' <br> [[যুক্তৰাজ্য]]<ref name=service_10846049>{{cite web|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/10846049/officers|title=Elite Himalayan Adventures Private Limited|publisher=find-and-update.company-information.service.gov.uk|access-date=31 October 2021|archive-date=6 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306220343/https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/10846049/officers|url-status=live}}</ref> | image = NIRMAL PURJA "NIMS".jpg | caption = ২০২১ চনত পূৰ্জা | birth_date = {{birth date|1983|7|25|df=y}} | birth_place = [[Dana, Nepal|ডানা]], ম্যাগদি, নেপাল | death_date = {{death date and age|2026|7|30|1983|7|25|df=y}} | death_place = [[ব্ৰড পিক]], গিলগিট-বাল্টিস্তান, পাকিস্তান | major_ascents = {{bulleted list|Fastest ascent of all fourteen [[eight-thousander]] mountains with supplementary oxygen, in six months and six days (record until 2023) |Fastest ascent of all fourteen eight-thousanders without supplementary oxygen, in 2 years and 150 days|Fastest ascent of [[Mount Everest]], [[Lhotse]] and [[Makalu]], in 48 hours<ref name="Project" /><ref name="RaI">{{cite web|url=https://rockandice.com/climbing-news/nirmal-nims-purja-summits-all-14-8000-meter-peaks-in-just-6-months-6-days-shattering-former-record-by-over-7-years/|title=Nirmal "Nims" Purja Summits All 14 8,000 Meter Peaks in Just 6 Months 6 Days, Shattering Former Record by Over 7 Years|date=30 October 2019|publisher=Rock and Ice Magazine|access-date=29 October 2019|archive-date=29 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029084755/https://rockandice.com/climbing-news/nirmal-nims-purja-summits-all-14-8000-meter-peaks-in-just-6-months-6-days-shattering-former-record-by-over-7-years/|url-status=live}}</ref><ref name=BBC>{{cite news |last1=BBC News |title=Nirmal Purja: Ex-soldier climbs 14 highest mountains in seven months |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50217376 |work=[[BBC News]] |date=29 October 2019 |access-date=29 October 2019 |archive-date=29 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029071814/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-50217376 |url-status=live }}</ref>|First winter ascent of [[K2]]}} | spouse = সুচি পূৰ্জা | children = ১ | relatives = [[তেজন গুৰুং]] <br> {{small|(ভগ্নীপতি)}}<ref name=outsideonline_20240926>{{cite news |last1=Liu |first1=Gloria |title=Death on Shishapangma |url=https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/exploration-survival/death-on-shishapangma/ |access-date=1 August 2026 |publisher=Outside |date=26 September 2024 |archive-date=6 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706231735/https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/exploration-survival/death-on-shishapangma/ |url-status=live}}</ref> }} '''নিৰ্মল পূৰ্জা''' ({{lang-en|Nirmal Purja}}; নেপালী: निर्मल पुर्जा; ২৫ জুলাই ১৯৮৩ – ৩০ জুলাই ২০২৬) নিমছ বা নিমছদাই নামেৰে পৰিচিত এজন [[নেপালী]]-[[ব্ৰিটিছ]] পৰ্বতাৰোহী৷ পৰ্বতাৰোহণক কেৰিয়াৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিগেড অৱ গোৰ্খাৰ সৈতে ব্ৰিটিছ সেনাবাহিনীত আৰু পাছলৈ ৰয়েল নেভিৰ বিশেষ বাহিনীৰ ইউনিট স্পেচিয়েল ব’ট চাৰ্ভিচ (SBS)ত সেৱা আগবঢ়াইছিল৷ ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰৰ ভিতৰত পূৰ্জাই [[অক্সিজেন]] চিলিণ্ডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি মাত্ৰ ছমাহ আৰু ছয় দিনৰ ভিতৰতে ১৪টা "আঠহাজাৰী শৃংগ" ( eight-thousanders) — ৮,০০০ মিটাৰ (২৬,০০০ ফুট)তকৈ অধিক উচ্চতাৰ শৃংগ আৰোহণ কৰিছিল। ২০২৩ চনত [[ক্ৰীষ্টিন হাৰিলা]] আৰু [[টেনজেন শ্বেৰ্পা]]ই এই অভিলেখ ভংগ নকৰালৈকে এইটোৱেই আছিল সৰ্বাধিক দ্ৰুত সময়ৰ অভিলেখ। ইয়াৰ উপৰিও পূৰ্জাই পৰিপূৰক অক্সিজেন অবিহনে "আঠহাজাৰী শৃংগ"ৰ আৰোহণৰ আটাইতকৈ দ্ৰুততম অভিলেখ গঢ়িছিল, যিটো অভিলেখ তেওঁ দুবছৰ ১৫০ দিনৰ ভিতৰত গঢ়িছিল।<ref name=guinnessworldrecords_623486>{{Cite web |title=Fastest ascent of all mountains over 8,000 m without supplementary oxygen (male) |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/623486-fastest-ascent-of-all-mountains-over-8-000-m-without-supplementary-oxygen-male |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731230934/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/623486-fastest-ascent-of-all-mountains-over-8-000-m-without-supplementary-oxygen-male |archive-date=31 July 2026 |access-date=7 August 2026 |website=Guinness World Records |language=en |url-status=live }}</ref> মাত্ৰ ৪৮ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে [[মাউণ্ট এভাৰেষ্ট]], [[লোচে]], [[মাকালু]]ৰ শিখৰত উপনীত হোৱা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈছে পূৰ্জা। ২০২১ চনত তেওঁ আৰু আন ৯ জন নেপালী পৰ্বতাৰোহীয়ে কে ২ ৰ প্ৰথম শীতকালীন আৰোহণ সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁক তেওঁৰ প্ৰজন্মৰ অন্যতম নিপুণ পৰ্বতাৰোহী বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু আধুনিক উচ্চ উচ্চতাৰ পৰ্বতাৰোহণৰ এজন আগশাৰীৰ ব্যক্তি হিচাপে তেওঁক বহুলভাৱে গণ্য কৰা হয়।<ref name=gq_20230119>{{cite magazine |last=Schaffer |first=Grayson |date=19 January 2023 |title=The Controversial King of Hardcore Climbing |url=https://www.gq.com/story/nims-purja-profile |access-date=6 August 2026 |magazine=GQ |archive-date=1 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801231410/https://www.gq.com/story/nims-purja-profile |url-status=live }}</ref><ref name=theguardian_20260801_top>{{cite news |last=Abdul |first=Geneva |date=1 August 2026 |title=Top mountaineer Nirmal Purja confirmed dead after 11 hit by avalanche in Pakistan |url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/01/top-mountaineer-nirmal-purja-confirmed-dead-after-11-hit-by-avalanche-in-pakistan |access-date=6 August 2026 |work=The Guardian}}</ref><ref name=openthemagazine_20260801>{{cite news |title=Goodbye, Nimsdai: The Climber Who Rewrote Mountaineering History |url=https://openthemagazine.com/world/goodbye-nimsdai-the-climber-who-rewrote-mountaineering-history |work=[[Open (Indian magazine)|Open Magazine]] |date=1 August 2026 |access-date=2 August 2026}}</ref><ref>{{cite web |first=Binod |last=Dhakal |title=Obituary {{!}} Nirmal Purja, whose Himalayan feats rewrote mountaineering history, dies at 43 |url=https://english.nepalnews.com/s/travel-tourism/obituary-nirmal-purja-whose-himalayan-feats-rewrote-mountaineering-history-dies-at-43/ |access-date=1 August 2026 |work=Nepal News}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুলাই মাহত [[পাকিস্তান]]ৰ [[ব্ৰড পিক]]ত হোৱা [[হিমস্খলন]]ত পূৰ্জা আৰু আন ৯ গৰাকী পৰ্বতাৰোহীৰ মৃত্যু হয়৷ == প্ৰাথমিক জীৱন == নিৰ্মল ("নিমছ")<ref name=nytimes_20211201>{{Cite news|last=Kennedy|first=Lisa|date=1 December 2021|title='14 Peaks: Nothing Is Impossible' Review: Climbing at a Breakneck Pace|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/12/01/movies/14-peaks-nothing-is-impossible-review.html|access-date=24 December 2021|issn=0362-4331|archive-date=1 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201223735/https://www.nytimes.com/2021/12/01/movies/14-peaks-nothing-is-impossible-review.html|url-status=live}}</ref> পূৰ্জাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৮৩ চনৰ ২৫ জুলাইত<ref name="RedBull">{{cite web | url = https://www.redbull.com/my-en/athlete/nirmal-purja | title = Nirmal Purja | publisher = RedBull | access-date = 28 January 2021 | archive-date = 30 October 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211030124313/https://www.redbull.com/my-en/athlete/nirmal-purja | url-status = live }}</ref> [[নেপাল]]ৰ ম্যাগদি জিলাৰ{{r|RedBull2}} এখন সৰু গাঁও ডানাত —— যিখন [[ধৌলাগিৰি]]ৰ ওচৰত সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ১৬০০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref name=NG1/> নন্দ বাহাদূৰ পূৰ্জা আৰু পূৰ্ণ কুমাৰীৰ পাঁচটা সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল চতুৰ্থ সন্তান।<ref name=thetimes_20260801>{{Cite news |date=1 August 2026 |title=Nirmal Purja obituary: intrepid mountaineer with extreme ambition |url=https://www.thetimes.com/uk/obituaries/article/nirmal-purja-obituary-death-avalanche-dj9pffn0k |url-access=subscription |access-date=2 August 2026 |work=The Times |archive-date=3 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803031747/https://www.thetimes.com/uk/obituaries/article/nirmal-purja-obituary-death-avalanche-dj9pffn0k |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ গোৰ্খা সৈনিক আছিল আৰু মাক আছিল খেতিয়ক পৰিয়ালৰ।<ref name="NG1" /> তেওঁলোক যিহেতু ভিন্ ভিন্ নেপালী জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত আছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বিবাহক সহজে গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল; ফলস্বৰূপে, দুয়োজনেই আৰ্থিক আৰু সামাজিকভাৱে পৰিয়ালৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে।<ref name="NG1" /> পূৰ্জাই [[নেচনেল জিঅ'গ্ৰাফিক]]ক জনাইছিল, "আমি সঁচাকৈয়ে দুখীয়া পৰিয়ালৰপৰা আহিছোঁ," আৰু "মোৰ মনত আছে যে সৰুতে মোৰ ফ্লিপ-ফ্লপ্‌চও (flip-flops) নাছিল।"<ref name="NG1" /> তেওঁৰ বয়স চাৰি বছৰ হওঁতে‍ তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো কাঠমাণ্ডুৰ ওচৰৰ নিম্নভূমি চিটৱান জিলালৈ গুচি যায়।<ref name="NG1" /> পূৰ্জাৰ তিনিজন ডাঙৰ ভাতৃ গোৰ্খা সৈনিক হৈছিল আৰু তেওঁলোকেই তেওঁৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বৰ্ডিং স্কুলৰ খৰচ বহন কৰিছিল।<ref name="NG1" /> স্কুলত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ কিকবক্সিঙত পাকৈত হৈ পৰিছিল।<ref name="NG1">{{cite magazine | magazine=[[National Geographic]] | url=https://www.nationalgeographic.co.uk/adventure/2020/12/the-nepalese-mountaineer-who-is-taking-a-spiritual-view-to-new-heights | first=Dominic | last=Bliss | date=12 January 2021 | accessdate=5 December 2021 | title=How a Nepali climber with a "freakish physiology" stormed the world of high-altitude mountaineering |archive-url=https://web.archive.org/web/20210131144255/https://www.nationalgeographic.co.uk/adventure/2020/12/the-nepalese-mountaineer-who-is-taking-a-spiritual-view-to-new-heights |archive-date=31 January 2021}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ইংলেণ্ডৰ ল'ফব'ৰ' বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে আৰু তাতেই নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাপনাত স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Nirmal (Nims) Purja MBE {{!}} Loughborough Business School {{!}} Loughborough University |url=https://www.lboro.ac.uk/schools/business-school/about-us/alumni/distinguished-alumni/nirmal-nims-purja/ |access-date=26 July 2023 |website=www.lboro.ac.uk |archive-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726095104/https://www.lboro.ac.uk/schools/business-school/about-us/alumni/distinguished-alumni/nirmal-nims-purja/ |url-status=live }}</ref> ==সামৰিক জীৱন (২০০৩–২০১৮)== ২০০৩ চনত পূৰ্জাই ব্ৰিগেড অৱ গোৰ্খাত যোগদান কৰে আৰু ২০০৯ চনত ৰয়েল নেভিৰ বিশেষ নাও সেৱা (SBS)ত অংশগ্ৰহণ কৰে,<ref name="RedBull2">{{cite web |title=Meet the man who climbed 14 mountains in six months and stunned the world |url=https://www.redbull.com/au-en/project-possible-nirmal-purja-climbing-worlds-highest-peaks-record |website=Red Bull |access-date=30 October 2019 |language=en |archive-date=29 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029172245/https://www.redbull.com/au-en/project-possible-nirmal-purja-climbing-worlds-highest-peaks-record |url-status=live }}</ref> অভিজাত ব্ৰিটিছ ইউনিটত যোগদান কৰা তেওঁ হ'ল প্ৰথমজন গোৰ্খা।{{r|RedBull}} তেওঁ এছ বি এছত শীতকালীন যুদ্ধ বিশেষজ্ঞ হিচাপে কাম কৰিছিল।{{r|RedBull}}<ref name="th">{{cite news |title=Nirmal Purja: Nepali climber carving mountaineering history |url=https://sportstar.thehindu.com/other-sports/nepal-nirmal-purja-mountaineer-project-possible-mountaineering-record-reinhold-messner/article29823944.ece |access-date=30 October 2019 |work=Sportstar |language=en |archive-date=30 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030125109/https://sportstar.thehindu.com/other-sports/nepal-nirmal-purja-mountaineer-project-possible-mountaineering-record-reinhold-messner/article29823944.ece |url-status=live }}</ref> পূৰ্জাই কয় যে [[ব্ৰিটেইন]]ৰ সকলো যুদ্ধতে তেওঁ জড়িত আছিল আৰু স্নাইপাৰৰ গুলীয়ে এবাৰ তেওঁৰ ৰাইফলৰ কুণ্ডাত খুন্দা মৰাত তেওঁ আহত হৈছিল আৰু অলপৰ বাবে তেওঁৰ ডিঙিত গুলী লগা নাছিল।<ref name=NG1/> ২০১৮ চনত তেওঁ এছ বি এছৰপৰা পদত্যাগ কৰি উচ্চ উচ্চতাৰ পৰ্বতাৰোহণত পূৰ্ণকালীনভাৱে মনোনিৱেশ কৰে।<ref name=NG1/> সামৰিক বাহিনীত থকা সময়ছোৱাত তেওঁ পৰিয়ালৰ বাবে এজন মূল উপাৰ্জনকাৰী হৈ পৰিছিল,<ref name=BBC2021>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/59482665|title=BBC Sport: Nimsdai Purja|work=BBC Sport|date=30 November 2021|access-date=3 December 2021|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203095853/https://www.bbc.co.uk/sport/59482665|url-status=live}}</ref> গতিকে সেৱা এৰি যোৱাৰ অৰ্থ আছিল তেওঁৰ সেনাবাহিনীৰ পেঞ্চনও হাতৰ পৰা এৰি দিয়া৷ তেওঁ নিজেই এই ধনৰাশিক "জীৱন সলনি কৰা" ধন বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=NG1/> ==পৰ্বতাৰোহণ জীৱন (২০১২–২০২৬)== ===আৰম্ভণিৰ হিমালয় আৰোহণ=== ২০১২ চনত পূৰ্জাই প্ৰথমটো বৃহৎ [[হিমালয়]] আৰোহণ কৰিছিল, পূৰ্বৰ কোনো পৰ্বতাৰোহণৰ অভিজ্ঞতা নোহোৱাকৈ [[লোবুচে ইষ্ট]]ৰ শিখৰত উপনীত হৈছিল। ২০১৪ চনৰ ১৮ মে’ত মাত্ৰ ১৫ দিনীয়া অভিযানত তেওঁ ধৌলাগিৰি (৮,১৬৭ মিটাৰ) শিখৰত উপনীত হয়; এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম "আঠহাজাৰী শৃংগ" ( eight-thousanders) আৰোহণ।<ref name="Wanderlust">{{cite web|url=http://www.dreamwanderlust.com/news/nirmal-purja-summits-5th-eight-thousander-in-12-days-ends-1st-phase-of-project-possible|title=Nirmal Purja summits 5th eight-thousander in 12 days, ends 1st phase of 'Project Possible'|date=24 May 2019|publisher=Dreamwanderlust.com.com|author=Dream Wanderlust|access-date=26 May 2019|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527231033/http://www.dreamwanderlust.com/news/nirmal-purja-summits-5th-eight-thousander-in-12-days-ends-1st-phase-of-project-possible|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ মে'ত তেওঁ দ্বিতীয়টো আঠহাজাৰী শৃংগ [[মাউণ্ট এভাৰেষ্ট]] আৰোহণ কৰে।<ref name="Wanderlust" /> ২০১৭ চনৰ ১৫ মে'ত<ref name="Wanderlust" /> পূৰ্জাই "G200E" গোৰ্খা অভিযানৰ নেতৃত্ব দিয়ে, য'ত তেওঁ ১৩ জন গোৰ্খাৰ সৈতে এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হয়; এই অভিযান ব্ৰিটিছ সেনাবাহিনীত ২০০ বছৰীয়া গোৰ্খা সেৱাৰ স্মৰণত আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref name="G200E">{{cite web|url=https://www.gurkhabde.com/gurkha-everest-expedition-himalayan-oddyssey/|title=Gurkha Everest Expedition – Himalayan Odyssey|work=Gurkha Brigade Association|date=3 February 2015|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526125632/https://www.gurkhabde.com/gurkha-everest-expedition-himalayan-oddyssey/|url-status=dead|archivedate=26 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190526125632/https://www.gurkhabde.com/gurkha-everest-expedition-himalayan-oddyssey/|deadurl=yes}}</ref> মুঠতে পূৰ্জাই ৯ বাৰ মাউণ্ট এভাৰেষ্ট আৰোহণ কৰিছে: তৃতীয়বাৰৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ২৭ মে'ত;<ref>{{cite web | url = http://www.himalayandatabase.com/2017%20Season%20Lists/2017%20Spring%20A15.html | title = The Himalayan Database, Spring 2017 | access-date = 26 June 2022 | archive-date = 3 April 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230403233245/http://www.himalayandatabase.com/2017%20Season%20Lists/2017%20Spring%20A15.html | url-status = live }}</ref> চতুৰ্থটো ২০১৯ চনৰ ২২ মে'ত;<ref>{{cite web | url = http://www.himalayandatabase.com/2019%20Season%20Lists/2019%20Spring%20A12.html | title = The Himalayan Database, Spring 2019 | access-date = 26 June 2022 | archive-date = 3 April 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230403233246/http://www.himalayandatabase.com/2019%20Season%20Lists/2019%20Spring%20A12.html | url-status = live }}</ref> পঞ্চমটো ২০২১ চনৰ ৩১ মে'ত;<ref>{{cite web | url = http://www.himalayandatabase.com/2021%20Season%20Lists/2021%20Spring%20A10.html | title = The Himalayan Database, Spring 2021 | access-date = 26 June 2022 | archive-date = 3 April 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230403233244/http://www.himalayandatabase.com/2021%20Season%20Lists/2021%20Spring%20A10.html | url-status = live }}</ref> ষষ্ঠটো ২০২২ চনৰ ১৫ মে'ত;<ref name="NepalNews">{{cite web |url=https://nepalnews.com/s/travel-and-tourism/nirmal-purja-sets-another-record |title=Nirmal Purja sets another record |author=Raju Silwal |publisher=nepalnews.com |date=19 May 2022 |access-date=30 June 2022 |archive-date=6 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606235802/https://nepalnews.com/s/travel-and-tourism/nirmal-purja-sets-another-record |url-status=dead |archivedate=6 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230606235802/https://nepalnews.com/s/travel-and-tourism/nirmal-purja-sets-another-record |deadurl=yes }}</ref> সপ্তমটো মাত্ৰ ১৩ দিনৰ পিছত, ২০২২ চনৰ ২৮ মে'ত;<ref>{{Cite web |title=Timeline: The life and career of Nirmal “Nims” Purja |url=https://english.nepalnews.com/s/travel-tourism/timeline-the-life-and-career-of-nirmal-nims-purja/ |access-date=4 August 2026 |website=Nepal News |language=en |archive-date=4 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260804144102/https://english.nepalnews.com/s/travel-tourism/timeline-the-life-and-career-of-nirmal-nims-purja/ |url-status=live }}</ref> অষ্টমটো ২০২৩ চনৰ ১৭ মে'ত;<ref name=dailyecho_23552865>{{Cite web |date=29 May 2023 |title=Man rescues climber near summit of Mount Everest |url=https://www.dailyecho.co.uk/news/23552865.mount-everest-rescue-hampshire-climber-saves-man-near-peak/ |access-date=1 August 2026 |website=Daily Echo |language=en |archive-date=14 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250814180240/https://www.dailyecho.co.uk/news/23552865.mount-everest-rescue-hampshire-climber-saves-man-near-peak/ |url-status=live }}</ref> আৰু নৱমটো ২০২৬ চনৰ ২৭ মে’ত৷<ref name=Kuprianowicz>{{Cite web |last=Kuprianowicz |first=Martin |date=1 June 2026 |title=Nims Purja Shatters Own Speed Record in Historic Everest-Lhotse Traverse |url=https://snowbrains.com/nims-purja-shatters-own-speed-record-in-historic-everest-lhotse-traverse/ |website=SnowBrains |language=en |archive-date=3 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260603014656/https://snowbrains.com/nims-purja-shatters-own-speed-record-in-historic-everest-lhotse-traverse/ |url-status=live }}</ref> === প্ৰকল্প সম্ভৱ ১৪/৭ === সাত মাহত "আঠহাজাৰী"ৰ চৈধ্যটা শৃংগৰ শিখৰত উপনীত হোৱাৰ পৰিকল্পনাৰে পূৰ্জাই ২০১৯ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত প্ৰথমটো শিখৰত উপনীত হয় আৰু ইয়াৰ পাছত ২০১৯ চনৰ ২৪ মে'ত তেওঁ নিজৰ "প্ৰকল্প সম্ভৱ ১৪/৭" সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name="Project" /> প্ৰথম পৰ্যায়ত ছটা শৃংগ আৰোহন কৰে, সেয়া হ'ল - [[অন্নপূৰ্ণা]], [[ধৌলাগিৰি]], [[কাঞ্চনজঙ্ঘা]], [[মাউণ্ট এভাৰেষ্ট]], [[লোচে]] আৰু [[মাকালু]]।<ref name="Project">{{cite web|url=https://www.manojbohara.com/nirmal-purja-and-project-possible/|title="Project Possible" webpage.|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526082829/https://www.manojbohara.com/nirmal-purja-and-project-possible/|url-status=live|archivedate=26 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190526082829/https://www.manojbohara.com/nirmal-purja-and-project-possible/|deadurl=yes}}</ref> এই আৰোহণত তেওঁৰ লগত আছিল শ্বেৰ্পা মিংমা গাবু "ডেভিদ" শ্বেৰ্পা, লাকপা ডেণ্ডি (জেকচন ছন), গেলজেন শ্বেৰ্পা, টেনচি কাছাং, আৰু আন কেইবাজনো পৰ্বতাৰোহী। মাত্ৰ ১২ দিনতে তেওঁ শেষ পাঁচটা শৃংগ আৰোহন কৰে। তেওঁ দুদিন ৩০ মিনিটৰ ভিতৰতে এভাৰেষ্ট, লোচে, মাকালু আৰোহণ কৰি নিজৰ পূৰ্বৰ [[গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড]] ভংগ কৰে।<ref name="Wanderlust"/><ref name="THT">{{cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nirmal-purja-stands-atop-kanchenjunga-after-heroic-ascent-of-dhaulagiri-annapurna/|title=Nirmal Purja stands atop Kangchenjunga after heroic ascent of Dhaulagiri, Annapurna|date=15 May 2019|work=The Himalaya Times|author=Rakhan Pokhrel|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526111429/https://thehimalayantimes.com/nepal/nirmal-purja-stands-atop-kanchenjunga-after-heroic-ascent-of-dhaulagiri-annapurna/|url-status=live}}</ref><ref name="desnivel1">{{cite web|url=https://www.desnivel.com/expediciones/primeras-cimas-de-la-temporada-en-el-annapurna-nirmal-purja-tacha-el-primer-8-000/|title=Primeras cimas de la temporada en el Annapurna, Nirmal Purja tacha el primer 8.000|date=24 April 2019|publisher=Desnivel.com|language=Spanish|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526103716/https://www.desnivel.com/expediciones/primeras-cimas-de-la-temporada-en-el-annapurna-nirmal-purja-tacha-el-primer-8-000/|url-status=live}}</ref><ref name="desnivel3">{{cite web|url=https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-aclara-que-si-hizo-cima-en-el-dhaulagiri-ahora-va-a-por-everest-lhotse-y-makalu/|title=Nirmal Purja aclara que sí hizo cima en el Dhaulagiri… ahora va a por Everest, Lhotse y Makalu.|date=20 May 2019|publisher=Desnivel.com|language=Spanish|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526093724/https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-aclara-que-si-hizo-cima-en-el-dhaulagiri-ahora-va-a-por-everest-lhotse-y-makalu/|url-status=live}}</ref><ref name="desnivel4">{{cite web|url=https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-corona-everest-y-lhotse-en-el-dia-y-hoy-intenta-el-makalu/|title=Nirmal Purja corona Everest y Lhotse en el día… y hoy intenta el Makalu.|date=23 May 2019|publisher=Desnivel.com|author=Isaac Fernández|language=Spanish|access-date=26 May 2019|archive-date=23 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190523163101/https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-corona-everest-y-lhotse-en-el-dia-y-hoy-intenta-el-makalu/|url-status=live}}</ref><ref name="desnivel6">{{cite web|url=https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-completa-sus-6x8000-de-primavera-con-el-makalu/|title=Nirmal Purja completa sus 6×8000 de primavera con el Makalu|language=Spanish|date=24 May 2019|publisher=Desnivel.com|author=Isaac Fernández|access-date=26 May 2019|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526093710/https://www.desnivel.com/expediciones/nirmal-purja-completa-sus-6x8000-de-primavera-con-el-makalu/|url-status=live}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুলাই মাহত পূৰ্জাই দ্বিতীয় পৰ্যায় সম্পূৰ্ণ কৰে, য’ত তেওঁ [[নাংগা পৰ্বত]] (৮,১২৬ মিটাৰ, ৩ জুলাই), গাশ্বাৰব্ৰাম-প্ৰথম (৮,০৮০ মিটাৰ, ১৫ জুলাই), গাশ্বাৰব্ৰাম-দ্বিতীয় (৮,০৩৪ মিটাৰ, ১৮ জুলাই), [[কে২]] (৮,৬১১ মিটাৰ, ২৪ জুলাই) আৰু [[ব্ৰড পিক]] (৮,০৪৭ মিটাৰ, ২৬ জুলাই)ৰ শিখৰত উপনীত হয়; এই সকলোবোৰ [[পাকিস্তান]]ত অৱস্থিত।<ref name="THTBP">{{cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nirmal-nims-purja-sets-world-record-climbing-11-mountains-in-4-months/|title=Nirmal 'Nims' Purja scales Nanga Parbat to complete his seventh 8000er|date=7 July 2019|work=The Himalayan Times|author=Rajan Pokhrel|access-date=28 July 2019|archive-date=29 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190729094652/https://thehimalayantimes.com/nepal/nirmal-nims-purja-sets-world-record-climbing-11-mountains-in-4-months/|url-status=live}}</ref><ref name="BP">{{cite web|url=https://explorersweb.com/2019/07/26/breaking-nirmal-purja-climbs-broad-peak-11th-8000er-ticked-off/|title=Breaking: Nirmal Purja Climbs Broad Peak|date=26 July 2019|publisher=Explorers.web|author=Angela Benavides|access-date=28 July 2019|archive-date=28 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728085822/https://explorersweb.com/2019/07/26/breaking-nirmal-purja-climbs-broad-peak-11th-8000er-ticked-off/|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== pfyhuqi648egt9h4wq04dpshgtpaq6c 0 139482 634664 634659 2026-09-08T14:24:07Z Kuldhar Rabha 17600 /* */ 634664 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা | full_name = | logo = Nsdl logo.png | logo_size = 250px | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = এনপিএছ | nickname = | pronunciation = | pronounce_ref = | pronounce_comment = | named_after = | predecessor = [[পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা]] | merged_into = | successor = | formation = {{start date and age|2004|01|01}} | founder = | founding_location = | dissolved = | merger = | type = [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা পেঞ্চন আৰু বিনিয়োগ ব্যৱস্থা | vat_id = | registration_id = <!-- for non-profits --> | status = [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত | purpose = অৱসৰপ্ৰাপ্ত লোকৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন প্ৰদান কৰা আৰু সকলো নাগৰিকৰ বাবে বৃদ্ধাৱস্থাৰ সামাজিক সুৰক্ষা বিস্তাৰ কৰা | professional_title = | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | origins = | region_served = <!-- or |area_served = or |region = --> | products = *কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এনপিএছ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ এনপিএছ *কৰ্প'ৰেট খণ্ডৰ এনপিএছ *সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে এনপিএছ (''{{start date and age|2009|05|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ লাইট (''{{start date and age|2010|04|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ স্বাৱলম্বন আৰু *অটল পেঞ্চন যোজনা (এপিৱাই) (''{{start date and age|2015|06|01}}ৰ পৰা'') | services = | methods = | fields = | membership = ৬,৩৫,৪৩,৬২৮ জন গ্ৰাহক | num_members_year = ৩০ এপ্ৰিল ২০২৩ | language = | owner = <!-- or |owners = --> | secretary_general = <!-- or |gen_sec for General Secretary --> | leader_title = [[পৰিচালনাধীন সম্পদ|পৰিচালনাধীন সম্পদ]] | leader_name = {{Increase}} {{INRConvert|898954|c}} (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_title2 = চৰকাৰী খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name2 = *কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ২৪,০৬,২১৬ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ৬১,১৯,৯০০ | leader_title3 = ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name3 = *কৰ্প'ৰেট কৰ্মচাৰী ১৭,১৪,০১১ *অসংগঠিত খণ্ড ২৯,৮৩,৪৮৪ | leader_title4 = অন্যান্য গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name4 = *এনপিএছ স্বাৱলম্বন ৪১,৭৩,৮৮৮ *অটল পেঞ্চন যোজনা ৪,৬১,৪৬,১২৯ | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = এনপিএছ ট্ৰাষ্ট | subsidiaries = | secessions = | affiliations = *কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা *পেঞ্চন পুঁজি *ন্যাসী বেংক *উপস্থিতিৰ স্থান *সম্পদ সংৰক্ষক *অৱসৰ পৰামৰ্শদাতা *বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী | ror_id = <!-- unique ID in the Research Organization Registry --> | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | funding = <!-- source of funding e.g. for "think tanks" --> | num_staff = | num_staff_year = | num_volunteers = | num_volunteers_year = | num_students = | num_students_year = | awards = | website = {{Official website|https://npstrust.org.in/}} | remarks = | former_name = <!-- or |former_name = --> | footnotes = বিত্তীয় সেৱা বিভাগ, [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়|বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]] - [[ভাৰত চৰকাৰ]] | bodystyle = }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' ('''এনপিএছ''') হৈছে [[ভাৰত]]ত প্ৰচলিত এটা নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক [[পেঞ্চন]] ব্যৱস্থা। এই ব্যৱস্থা [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত। এই প্ৰাধিকৰণ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়|বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনত আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|title=How to generate a monthly pension of Rs.1 lakh from NPS?|work=mint |date=14 March 2023|access-date=6 July 2023|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134306/https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|url-status=live |last1=Das |first1=Vipul }}</ref> '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা ট্ৰাষ্ট''' ('''এনপিএছ ট্ৰাষ্ট''') পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ১৮৮২ চনৰ ভাৰতীয় ন্যাস আইন অনুসৰি স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে গ্ৰাহকৰ সৰ্বোত্তম স্বাৰ্থত এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত থকা সম্পদ আৰু পুঁজিৰ তদাৰক কৰা।<ref>{{cite web |title=What is National Pension System? |url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |website=npscra.nsdl.co.in |publisher=Protean eGov Technologies Limited |access-date=20 February 2023 |archive-date=21 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421012602/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |url-status=live }}</ref> এনপিএছৰ অধীনত থকা সকলো সম্পদৰ পঞ্জীয়নভুক্ত গৰাকী হৈছে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট। এই সম্পদসমূহ এনপিএছৰ গ্ৰাহকৰ কল্যাণৰ বাবে ৰখা হয়। পেঞ্চন পুঁজিয়ে ন্যাসীৰ হৈ আৰু ন্যাসীৰ নামত প্ৰতিভূতি ক্ৰয় কৰে। অৱশ্যে ব্যক্তিগত এনপিএছ গ্ৰাহকসকলেই সেই প্ৰতিভূতি, সম্পদ আৰু পুঁজিৰ প্ৰকৃত হিতাধিকাৰী হৈ থাকে। এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ নিয়ম অনুসৰি এনপিএছৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ কাৰ্যকৰী আৰু ব্যৱস্থাপনাগত কাম-কাজ নিৰীক্ষণ কৰাৰ দায়িত্ব এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ। ইয়াৰ ভিতৰত সম্পদ সংৰক্ষক, পেঞ্চন পুঁজি, ন্যাসী বেংক, কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, উপস্থিতিৰ স্থান, সংগ্ৰাহক আৰু [[বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ|বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ত পঞ্জীয়নভুক্ত বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজিক নিৰ্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ দিয়া, স্বতন্ত্ৰ নিৰীক্ষকৰদ্বাৰা নিৰীক্ষণৰ জৰিয়তে নিয়ম পালন নিশ্চিত কৰা আৰু পেঞ্চন পুঁজিৰ কাৰ্যক্ষমতা পৰ্যালোচনা কৰাও ইয়াৰ দায়িত্ব। '''নতুন পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ]]ৰ সেই সিদ্ধান্তৰ ফলত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, যাৰ জৰিয়তে সকলো চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন থকা [[পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা]]ৰ সলনি নতুন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়ৰ [[অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগ|অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগে]] ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত জাৰি কৰা ৫/৭/২০০৩-ইচিবি নম্বৰৰ অধিসূচনাই ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা চৰকাৰী সেৱাত যোগদান কৰা সকলো নতুন কৰ্মচাৰীৰ বাবে এনপিএছ বাধ্যতামূলক কৰিছিল। ইয়াৰপৰা সশস্ত্ৰ বাহিনীক বাদ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Reversion to old pension scheme |url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |access-date=20 February 2023 |work=Ministry of Personnel, Public Grievances & Pensions |agency=[[প্ৰেছ তথ্য ব্যুৰো]] |publisher=Government of India |date=19 July 2018 |location=New Delhi |archive-date=20 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220110145/https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |url-status=live }}</ref> এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনত ১৮ৰপৰা ৬৫ বছৰ বয়সৰ সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইয়াক বিদেশত থকা ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰী আৰু ভাৰতীয় মূলৰ লোকৰ বাবেও মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|title=National Pension System - Retirement Plan for All|website=National Portal of India|access-date=12 July 2018|archive-date=22 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422125902/https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বাধিক বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। সংশোধিত নিয়ম অনুসৰি ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ যিকোনো ভাৰতীয় নাগৰিক, তেওঁ বাসিন্দা হওক বা অনাবাসী হওক, আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিক এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট অব্যাহত ৰাখিব বা পিছলৈ পেঞ্চন লোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|date=26 August 2021|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=7 September 2021|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906125734/https://web.archive.org/web/20210906125734/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত হয়।<ref name="auto3">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|title=How good is the recently revamped NPS?|first=Narendra|last=Nathan|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190442/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto">{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |title=NPS: Now you can open a NPS account completely online via Aadhar without sending physical documents |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Motiani |first1=Preeti |archive-date=1 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101062646/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |url-status=live }}</ref><ref name="auto2">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|title=Tax parity for NPS and EPF members is a welcome step |newspaper=The Economic Times|date=7 January 2017|access-date=17 January 2017|archive-date=19 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170419173930/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|title=Budget 2017: Arun Jaitley likely to make National Pension system totally tax-free|date=16 January 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905010329/http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰে এনপিএছক ভাৰতত "সম্পূৰ্ণ কৰমুক্ত" ব্যৱস্থা হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পৰিপক্বতাৰ সময়ত সমগ্ৰ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ প্ৰযোজ্য নহয়। অৱশ্যে এই বৰ্ণনা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়, কাৰণ গ্ৰাহকে পুঁজিৰ এটা অংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। এককালীন ধন উলিওৱা কৰমুক্ত হ'লেও বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় সাধাৰণ আয় হিচাপে প্ৰযোজ্য কৰহাৰত কৰযোগ্য।<ref>{{cite web|url=http://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1555377|title=Streamlining of National Pension System (NPS)}}</ref> এনপিএছৰ যিকোনো গ্ৰাহকে ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনৰ ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবে কৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত মুঠ ১.৫ লাখ টকাৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকে।<ref>{{cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|title=npscra tax benefits|access-date=3 January 2022|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021043/https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|url-status=live}}</ref> ৮০চিচিডি(১বি) উপধাৰাৰ অধীনত এনপিএছত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগৰ বাবে অতিৰিক্ত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|title=NPS withdrawal made tax-free like PPF, EPF|author=<!--Not stated--> Writer|date=10 December 2018|website=mint|access-date=10 December 2018|archive-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210160947/https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|url-status=live}}</ref><ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ২০১৯ চনৰ [[ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট|কেন্দ্ৰীয় বাজেট]]ৰ সময়ত ১৯৬১ চনৰ [[আয়কৰ আইন, ১৯৬১|আয়কৰ আইন]]ত পৰিৱৰ্তন কৰি এনপিএছৰ এই সংশোধনসমূহ জাননী দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|title=Tax treatment of NPS set to change|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=12 December 2018|website=mint|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212083801/https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত কৰা বিনিয়োগৰ ওপৰত কোনো কৰ সুবিধা নাই। এনপিএছ সীমিত ইইই ব্যৱস্থা, য'ত ৬০ শতাংশ পৰ্যন্ত পুঁজিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|title=Scrap the NPS annuity: Makes more sense to go for systematic withdrawal plan|date=12 December 2018|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212133046/https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি বাধ্যতামূলকভাৱে [[বাৰ্ষিকী|বাৰ্ষিকী পেঞ্চন]] ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। এই আয় প্ৰযোজ্য কৰহাৰৰ অধীনত কৰযোগ্য।<ref name="auto1"/> ২০২১ চনত পৰিপক্বতাৰ সময়ত ধন উলিওৱাৰ নিয়ম সলনি কৰা হয়। যদি এনপিএছৰ মুঠ পুঁজি ৫ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হয়, তেন্তে সমগ্ৰ পুঁজি এককালীনভাৱে উলিয়াব পাৰি।<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|title=You can withdraw entire NPS corpus lumpsum if Rs 5 lakh or less but 40% will be taxable|newspaper=The Economic Times|date=24 November 2022|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162514/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|title=PFRDA permits withdrawal of NPS corpus of Rs 5 lakh without buying annuity|newspaper=The Economic Times|date=17 June 2021|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707170421/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছত কৰা অৱদানৰ ওপৰত ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়। ২০১৬ চনৰপৰা ৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত এনপিএছৰ বাবে অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকাৰ কৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ ১.৫ লাখ টকাৰ ৰেহাইৰ অতিৰিক্ত।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|title=10 things Arun Jaitley can do to make it a Budget for the middle class|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063220/http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|title=Opinion: 5-step plan to make NPS work|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|title=Salaried Vaz can cut tax outgo by investing in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063223/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|url-status=live}}</ref> ব্যক্তিগত পুঁজি পৰিচালকসকল এনপিএছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|title=Time to up your equity investment in NPS?|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=27 November 2016|website=mint|access-date=7 September 2021|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022113043/https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |title=NPS outshines MFs, benchmark indices in 2016 |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Nathan |first1=Narendra |archive-date=31 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231161928/http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|title=How to change the scheme preference in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063221/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি পৰিপক্বতাৰ সময়ত কৰমুক্ত হোৱাৰ পিছত এনপিএছক কৰ সঞ্চয়ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াক [[ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনি|ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনি]]ৰ পিছত স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|title=Income Tax saving: Choose the best tax saving instrument for you|first=Babar|last=Zaidi|newspaper=The Economic Times|date=30 January 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|url-status=live}}</ref> ==পটভূমি== ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা হৈছে স্বেচ্ছামূলক নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা। ইয়াক [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ে পৰিচালনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই প্ৰাধিকৰণ ভাৰতীয় সংসদৰ এখন আইনৰ জৰিয়তে গঠন কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পিছত সেৱাত যোগদান কৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন বন্ধ কৰাৰ ভাৰত চৰকাৰৰ সিদ্ধান্তৰ ফলত এনপিএছ আৰম্ভ হয়। এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে আছিল। ২০০৯ চনত সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। এনপিএছৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতত পেঞ্চনভিত্তিক সমাজ গঢ়ি তোলা। বৰ্তমান এনপিএছ সহজলভ্য আৰু ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা লাভ কৰে। এনপিএছৰ অধীনত এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ অৱসৰকালীন একাউণ্টত ধন জমা কৰিব পাৰে। লগতে তেওঁৰ নিয়োগকৰ্তাই ব্যক্তিজনৰ কল্যাণ আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। এনপিএছ ভাৰতত এটা প্ৰায় ইইটি ব্যৱস্থা। পৰিপক্বতাৰ সময়ত ৪০ শতাংশ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ নালাগে, আনহাতে ৬০ শতাংশ পুঁজি কৰযোগ্য।<ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> কৰযোগ্য ৬০ শতাংশৰ ভিতৰত ৪০ শতাংশ কৰমুক্ত, কাৰণ সেই ধন বাধ্যতামূলকভাৱে [[বাৰ্ষিকী|বাৰ্ষিকী পেঞ্চন]] ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।<ref name="auto1"/> বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় কৰযোগ্য। বাকী ২০ শতাংশ ধন উলিওৱাৰ সময়ত কৰহাৰ অনুসৰি কৰযোগ্য হয়।<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|title=Looking at NPS for tax saving? Find out if the investment suits your financial profile|first=Sunil|last=Dhawan|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|via=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063231/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|url-status=live}}</ref> [[২০১৭ চনৰ ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট|২০১৭ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট]]ত এনপিএছত কৰ্মচাৰীয়ে কৰা অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে আগতীয়াকৈ আংশিকভাৱে ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেহাই ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|title=Union Budget 2017: More tax relief for NPS subscribers |website=IndiaTimes.com|access-date=17 September 2017|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917161106/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|url-status=live}}</ref> এই সংশোধন ২০১৮ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰপৰা কাৰ্যকৰী হয় আৰু ২০১৮–১৯ মূল্যায়ন বৰ্ষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হয়।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|title=Budget 2017 proposes tax exemption to premature partial withdrawal from NPS|first=Sunil|last=Dhawan|date=1 February 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134310/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|title=Union Budget 2017 provides new benefits to NPS subscribers|date=1 February 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505001408/http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|url-status=live}}</ref> এনপিএছ বজাৰ-সংযুক্ত বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ব্যৱস্থা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|title=NPS gets tax breaks, parity for subscribers|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=2 February 2017|website=LiveMint.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905005222/http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|url-status=live}}</ref> ==নিয়ামক ব্যৱস্থা== ১৯৯৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে অ'এএছআইএছ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল দেশত বৃদ্ধাৱস্থাৰ আয় আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত নীতিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰা।<ref name=":0">{{Cite web | url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | title=The Project OASIS Report | archive-url=https://web.archive.org/web/20230811060511/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | archive-date=11 August 2023 }}</ref> ইয়াৰ ফলস্বৰূপে প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীক বাদ দি কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সেৱাত নতুনকৈ যোগদান কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰদ্বাৰা আগৰ নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থাৰ সলনি কৰা হয়।<ref name=":0" /> ২০০৩ চনৰ ২৩ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰে পেঞ্চন পুঁজিৰ তদাৰক আৰু গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে অন্তৱৰ্তীকালীন পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ স্থাপন কৰে। ২০১৩ চনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ আইনে ইয়াক ভাৰতীয় পেঞ্চন খণ্ডৰ নিয়ামক হিচাপে আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়ে। এই স্বীকৃতি ২০১৪ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।<ref name=":1">{{Cite web | url=https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on National Pension System |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230826/https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | archive-date=10 August 2023 }}</ref> কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি, জীৱন বীমা প্ৰতিষ্ঠানৰ পেঞ্চন পুঁজি আৰু পাৰস্পৰিক পুঁজি প্ৰতিষ্ঠান আদি আন সংস্থাসমূহ এই প্ৰাধিকৰণৰ নিয়ামক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত।<ref name=":1" /> অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা, যাক পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়, ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত আৰম্ভ হয় আৰু ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ২০০৯ চনৰ ১ মে'ৰপৰা স্ব-নিয়োজিত পেছাদাৰী লোক আৰু অসংগঠিত খণ্ডকে ধৰি সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক স্বেচ্ছামূলকভাৱে মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last=1 Sane, 2 Shah |first=1 Renuka, 2 Ajay |date=September 2011 |title=Civil Service and Military Pensions in India |url=https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |journal=National Institute of Public Finance and Policy |pages=19 |via=National Institute of Public Finance and Policy, New Delhi |access-date=9 August 2023 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208031158/https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |url-status=live }}</ref> ==গাঁথনি== পৰম্পৰাগত বিত্তীয় ব্যৱস্থাত বিক্ৰী, পৰিচালনা, সেৱা, পুঁজি পৰিচালনা আৰু জমা আদি সকলো কাম সাধাৰণতে এটা প্ৰতিষ্ঠানেই সম্পন্ন কৰে। কিন্তু এনপিএছত এই কামসমূহ পৃথক পৃথক সংস্থাৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাই গ্ৰাহকক মূল্যশৃংখলাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত নিজৰ বাবে উপযুক্ত সেৱা প্ৰদানকাৰী বাছি লোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। লগতে ভুল তথ্য দি সেৱা বা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰাৰ সম্ভাৱনাও হ্ৰাস কৰে। এনপিএছৰ গাঁথনিত গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট, তথ্য আৰু নথি সংৰক্ষণৰ বাবে তিনিটা কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, ধন সংগ্ৰহ আৰু সেৱা প্ৰদানৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান, গ্ৰাহকৰ বিনিয়োগ পৰিচালনাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক, পুঁজি পৰিচালকে ক্ৰয় কৰা সম্পদৰ তদাৰকৰ বাবে সম্পদ সংৰক্ষক আৰু বেংকিং কাম-কাজ পৰিচালনাৰ বাবে ন্যাসী বেংক থাকে। ৬০ বছৰ বয়সত গ্ৰাহকে বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰীৰপৰা পেঞ্চন ক্ৰয় কৰিব পাৰে। ২০১৭ চনত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বোচ্চ বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{Cite web|last=SMARTADVISOR4U|publisher=PFRDA|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|title=You can continue investing in NPS even after retirement|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=31 May 2018|website=mint|access-date=7 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143910/https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|url-status=live}}</ref> এনপিএছত ১৩টা পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক আছে।<ref>{{cite web|url=https://pfrda.org.in/intermediaries/registered-intermediaries/pension-funds|title=List of Pension Funds |date=1 May 2026|access-date= 1 May 2026 }}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি আটাইতকৈ ডাঙৰ। সকলো প্ৰধান বাণিজ্যিক বেংক, দালাল আৰু শ্বেয়াৰ ধাৰণকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে উপস্থিতিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। গ্ৰাহকে এই সংস্থাসমূহৰ যিকোনো এটাক বাছি ল'ব পাৰে। প্ৰথম অৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকলৰ এনপিএছত পুঁজি পৰিচালক বা বিনিয়োগ বণ্টন বাছনি কৰাৰ কোনো সুযোগ নাছিল। দুয়োটাই চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। সাধাৰণ ব্যৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ এনপিএছৰ অৱদান তিনিটা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ পুঁজি পৰিচালকৰ মাজত সমানে ভাগ কৰা হৈছিল। সেইকেইটা আছিল এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি, এলআইচি পেঞ্চন পুঁজি আৰু ইউটিআই পেঞ্চন পুঁজি। বৰ্তমান চৰকাৰে অতিৰিক্ত বিকল্প যেনে এলচি-৫০, এলচি-২৫ আৰু আঁচনি জি বাছি ল'ব পাৰে। গ্ৰাহকে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালকে আগবঢ়োৱা চাৰিটাপ্ৰকাৰৰ বিনিয়োগ আঁচনিৰ যিকোনো এটাত বা একাধিক আঁচনিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * আঁচনি ই — ইকুইটি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটি বিনিয়োগ। * আঁচনি চি — কৰ্প'ৰেট বণ্ড আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু কেৱল উচ্চমানৰ কৰ্প'ৰেট বণ্ডত বিনিয়োগ কৰে। * আঁচনি জি — চৰকাৰী প্ৰতিভূতি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু ১০০ শতাংশ পৰ্যন্ত চৰকাৰী বণ্ডত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। * আঁচনি এ — বিকল্প বিনিয়োগ পুঁজি; সৰ্বাধিক ৫ শতাংশলৈকে বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। এইটো সক্ৰিয় বাছনি কৰা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহকৰ বাবে নতুনকৈ যোগ কৰা সম্পদ শ্ৰেণী। গ্ৰাহকে সক্ৰিয় বাছনিৰ জৰিয়তে নিজে বিনিয়োগৰ শতকৰা হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। অথবা স্বয়ংক্ৰিয় বাছনিৰ অধীনত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত চাৰিটা জীৱনচক্ৰ পুঁজি বিকল্পৰ যিকোনো এটা বাছি ল'ব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * এলচি-৭৫ — আক্ৰমণাত্মক জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-৫০ — মধ্যমীয়া জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-২৫ — সংৰক্ষণশীল জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ২৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * বিএলচি — সন্তুলিত জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৪৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। এই বিনিয়োগৰ পুনৰ ভৰসাম্য নিৰ্ধাৰণ গ্ৰাহকৰ জন্মদিনত কৰা হয়। এনপিএছে গ্ৰাহকক দুটাপ্ৰকাৰৰ একাউণ্ট আগবঢ়ায়: * '''প্ৰথম স্তৰ:''' এইটো মূল পেঞ্চন একাউণ্ট। ইয়াৰপৰা ধন উলিওৱা আৰু জমা পুঁজি ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান বাধা আছে। এনপিএছে আগবঢ়োৱা সকলো কৰ সুবিধা কেৱল প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web |title=What is National Pension Scheme, Benefits, Eligibility and Returns |url=https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |access-date=2023-08-09 |website=cleartax |language=en |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230512/https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |url-status=live }}</ref> * '''দ্বিতীয় স্তৰ:''' ব্যৱস্থাটোত কিছু নগদীয়তা প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টৰ সুবিধা দিয়ে। প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্ট থকা গ্ৰাহকে এই একাউণ্টত নিজৰ ইচ্ছামতে ধন জমা আৰু উলিয়াব পাৰে। এনপিএছৰ দ্বিতীয় স্তৰ হৈছে পাৰস্পৰিক পুঁজিৰ দৰে এটা বিনিয়োগ একাউণ্ট। ইয়াত প্ৰস্থান মাচুল বা কমিছন নাই আৰু ইয়াৰপৰা ভাল লাভ পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|title=Budget ideas for the Finance Minister |newspaper=The Times of India|date=26 December 2016|access-date=17 September 2017|archive-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115172812/https://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ কৰ সঞ্চয় একাউণ্টে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীক ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা দিয়ে। অৱশ্যে ইয়াত আংশিক নগদীয়তা থাকে। স্বেচ্ছামূলক সঞ্চয় একাউণ্ট, যাক দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টো কোৱা হয়, কেৱল গ্ৰাহকেহে ধন জমা কৰিব পাৰে। কোনো তৃতীয়পক্ষই এই একাউণ্টত ধন জমা কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|title=PFRDA bars third party payments in Tier II accounts of NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছৰপৰা ওলাই অহাৰ সময়ত গ্ৰাহকে জমা হোৱা পুঁজিৰ এটা অংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চন আঁচনিত পুনৰ বিনিয়োগ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে জীৱনজুৰি পেঞ্চন পোৱা যায়। গ্ৰাহকে বাছি ল'ব পৰাকৈ ১৫টা বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী আছে। ==কোনে যোগদান কৰিব পাৰে== বাসিন্দা বা অনাবাসী ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীয়ে এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। ২০১৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত জাৰি কৰা পৰিপত্ৰৰ জৰিয়তে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীক প্ৰথম স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত বিনিয়োগ কৰিবলৈ নামভৰ্তিৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে তলত দিয়া চৰ্তসমূহ প্ৰযোজ্য: * গ্ৰাহকৰ বয়স উপস্থিতিৰ স্থান বা এনপিএছৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান-সেৱা প্ৰদানকাৰী অনুমোদিত শাখাত আবেদন জমা দিয়াৰদিনা ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰৰ ভিতৰত হ'ব লাগিব।<ref>{{Cite news |date=2021-11-29 |title=NPS: Frequently asked questions |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |access-date=2023-08-09 |issn=0013-0389 |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810225151/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> * গ্ৰাহকে গ্ৰাহক পৰিচয় নিশ্চিতকৰণৰ নিয়ম পালন কৰিব লাগিব। * আবেদনকাৰী দেউলীয়া অৱস্থাৰপৰা মুক্ত নোহোৱা ব্যক্তি বা মানসিকভাৱে অক্ষম ব্যক্তি হ'ব নালাগিব। * অনাবাসী ভাৰতীয়ই একাউণ্ট খুলিব পাৰে। কিন্তু তেওঁৰ নাগৰিকত্বৰ অৱস্থা সলনি হ'লে একাউণ্ট বন্ধ কৰা হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=What is NPS? National Pension Scheme : FAQs|newspaper=The Economic Times|access-date=20 October 2020|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023095316/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> * ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি, যিসকল গ্ৰাহকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট বন্ধ কৰিছে, তেওঁলোকে ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা বয়সৰ যোগ্যতাৰ নিয়ম অনুসৰি নতুন এনপিএছ একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{Cite news |date=April 27, 2023 |title=Important documents required for withdrawing funds from NPS after 1st April 2023 |pages=1 |work=Asian News International (ANI) |url=https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |access-date=August 9, 2023 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134341/https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=smartadvisor4u|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NP|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|website=[[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> * ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব থকা ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকে তেওঁলোকৰ সন্তান বা তত্ত্বাৱধানত থকা শিশুৰ বাবে এনপিএছ বাত্সল্য একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{cite web|url= https://pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=152167&ModuleId=3&reg=3&lang=1|title= NPS Vatsalya: A Groundbreaking Pension Scheme for Minors|date= 1 October 2024}}</ref> ==গ্ৰাহকৰ সংখ্যা== কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ২০২১–২২ বিত্তীয় বৰ্ষত বছৰি ৪.৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ২২.৮ লাখ হয়। একে সময়তে ৰাজ্য চৰকাৰৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ৮.৫ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ৫৫.৮ লাখ হয়। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ১.৬ কোটি আছিল। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ আছিল ৭,৩৬,০০০ কোটি টকা। ২০২১ চনৰ ৩১ মাৰ্চত এই পৰিমাণ ৫,৭৮,০০০ কোটি টকা আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS assets under management rises 27% y-o-y to Rs 7.36 trillion |url=https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |access-date=2022-06-15 |website=Financialexpress |date=9 April 2022 |language=en |archive-date=9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409153040/https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ ১৬,৫০,০০০ কোটি টকাৰো অধিক হৈছিল। মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ২.২ কোটি আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS AUM and Subscriber Base |url=https://npstrust.org.in/aum-and-subcriber-base |access-date=2026-03-21 }}</ref> ==ধন উলিওৱা== ৬০ বছৰ বয়সৰ আগতে এনপিএছৰপৰা আগতীয়াকৈ ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত পুঁজিৰ ৬০ শতাংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চনত বিনিয়োগ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=NPS: Frequently asked questions|date=2 June 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917131846/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> ৬০ বছৰৰ আগতে পুঁজিৰ ৪০ শতাংশ উলিয়াব পাৰি। কিন্তু বাকী ৬০ শতাংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিব লাগে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|title=Ask ET Mutual Funds: Suggest me some good ELSSs and NPS funds|date=17 May 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918055558/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত এনপিএছে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট কাৰণত অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে ধন উলিওৱাৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে আঁচনিখন কমেও তিনি বছৰ পুৰণি হ'ব লাগিছিল আৰু কিছুমান চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিছিল। যদি সংগৃহীত পেঞ্চনৰ পৰিমাণ ৫ লাখ টকাৰ কম হয়, তেন্তে সম্পূৰ্ণ ধন উলিয়াব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|title=Withdrawal|website=npscra.nsdl.co.in|access-date=29 January 2020|archive-date=29 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129110519/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৪ জুনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি এই সীমা ৫ লাখ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|title=Gazette-PFRDA (Exits and Withdrawals under NPS) (Amendment) Regulations 2021|date=14 June 2021|access-date=14 June 2021|via=The Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA)|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134344/https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|url-status=live}}</ref> ===নিয়মিত এককালীন ধন উলিওৱা=== এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত গ্ৰাহকে ৬০ শতাংশ পুঁজিৰ সৈতে এনপিএছত বিনিয়োগ অব্যাহত ৰাখিব পাৰে আৰু ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। লগতে নিয়মিতভাৱে এককালীন ধন উলিওৱাৰ সুবিধা সক্ৰিয় কৰিব পাৰে। এই সময়ছোৱাত পুঁজি বৃদ্ধি পাই থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-systematic-withdrawal-plan-suits-retirees-with-large-corpus/articleshow/116971948.cms|title=NPS systematic withdrawal plan suits retirees with large corpus|work=The Times of India |date=6 January 2025 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-withdrawal-scheme-offers-flexible-cost-efficient-option-for-retirees/articleshow/116852990.cms|title=NPS Withdrawal Scheme offers flexible, cost-efficient option for retirees|work=The Times of India |date=January 2025 }}</ref> ==কৰ সুবিধা== এনপিএছত বিনিয়োগ কৰিলে তলত দিয়া কৰ সুবিধাসমূহ লাভ কৰিব পাৰি: * '''৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত ১,৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা মৌলিক দৰমহাৰ ১০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। দৰমহা নোপোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা মুঠ আয়ৰ ২০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। ৮০চি, ৮০চিচিচি আৰু ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত মুঠ সুবিধা ১,৫০,০০০ টকালৈ সীমাবদ্ধ। * '''৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ কৰ সুবিধাৰ অতিৰিক্ত আৰু কেৱল এনপিএছৰ বাবে প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|title=Experts differ on how to claim additional NPS tax benefit under Sec 80CCD (1b). Clarity is also not there as to whether the benefit comes under tier-i or tier-ii|first=Chandralekha|last=Mukerji|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917005645/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত পুৰণি কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১০ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|title=7 National Pension System myths busted to ensure your retirement planning does not get derailed|date=6 September 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত নতুন কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১৪ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/budget/budget-2024-deduction-limit-increased-from-10-to-14-introduces-nps-vatsalya-for-minors-new-tax-regime-11721887949706.html/|title=Budget 2024: Deduction limit increased from 10% to 14%; introduces NPS Vatsalya for minors|work=mint |date=25 July 2024|access-date=15 October 2024 |last1=Gidwani |first1=Gopal }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.pfrda.org.in/ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ] *[https://pensionersportal.gov.in/#faq পেঞ্চনাৰসকলৰ বাবে সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন] *[https://www.npstrust.org.in/content/pension-calculator পেঞ্চন গণক] *[https://npstrust.org.in/returns-of-nps_scheme এনপিএছ আঁচনিৰ লাভ] tl7vfiqrxh2g3mjlh80bgxg5vcnk9b1 634696 634664 2026-09-09T03:46:52Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634696 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা | full_name = | logo = Nsdl logo.png | logo_size = 250px | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = এনপিএছ | nickname = | pronunciation = | pronounce_ref = | pronounce_comment = | named_after = | predecessor = পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা | merged_into = | successor = | formation = {{start date and age|2004|01|01}} | founder = | founding_location = | dissolved = | merger = | type = [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা পেঞ্চন আৰু বিনিয়োগ ব্যৱস্থা | vat_id = | registration_id = <!-- for non-profits --> | status = পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত | purpose = অৱসৰপ্ৰাপ্ত লোকৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন প্ৰদান কৰা আৰু সকলো নাগৰিকৰ বাবে বৃদ্ধাৱস্থাৰ সামাজিক সুৰক্ষা বিস্তাৰ কৰা | professional_title = | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | origins = | region_served = <!-- or |area_served = or |region = --> | products = {{*}} কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এনপিএছ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ এনপিএছ *কৰ্প'ৰেট খণ্ডৰ এনপিএছ *সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে এনপিএছ (''{{start date and age|2009|05|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ লাইট (''{{start date and age|2010|04|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ স্বাৱলম্বন আৰু *অটল পেঞ্চন যোজনা (এপিৱাই) (''{{start date and age|2015|06|01}}ৰ পৰা'') | services = | methods = | fields = | membership = ৬,৩৫,৪৩,৬২৮ জন গ্ৰাহক | num_members_year = ৩০ এপ্ৰিল ২০২৩ | language = | owner = <!-- or |owners = --> | secretary_general = <!-- or |gen_sec for General Secretary --> | leader_title = পৰিচালনাধীন সম্পদ | leader_name = {{Increase}} {{INRConvert|898954|c}} (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_title2 = চৰকাৰী খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name2 = *কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ২৪,০৬,২১৬ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ৬১,১৯,৯০০ | leader_title3 = ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name3 = *কৰ্প'ৰেট কৰ্মচাৰী ১৭,১৪,০১১ *অসংগঠিত খণ্ড ২৯,৮৩,৪৮৪ | leader_title4 = অন্যান্য গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name4 = *এনপিএছ স্বাৱলম্বন ৪১,৭৩,৮৮৮ *অটল পেঞ্চন যোজনা ৪,৬১,৪৬,১২৯ | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = এনপিএছ ট্ৰাষ্ট | subsidiaries = | secessions = | affiliations = *কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা *পেঞ্চন পুঁজি *ন্যাসী বেংক *উপস্থিতিৰ স্থান *সম্পদ সংৰক্ষক *অৱসৰ পৰামৰ্শদাতা *বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী | ror_id = <!-- unique ID in the Research Organization Registry --> | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | funding = <!-- source of funding e.g. for "think tanks" --> | num_staff = | num_staff_year = | num_volunteers = | num_volunteers_year = | num_students = | num_students_year = | awards = | website = {{Official website|https://npstrust.org.in/}} | remarks = | former_name = <!-- or |former_name = --> | footnotes = বিত্তীয় সেৱা বিভাগ, [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]] - [[ভাৰত চৰকাৰ]] | bodystyle = }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' ('''এনপিএছ''') {{en|National Pension System}} [[ভাৰত]]ত প্ৰচলিত এটা নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক [[পেঞ্চন]] ব্যৱস্থা। এই ব্যৱস্থা [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত। এই প্ৰাধিকৰণ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনত আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|title=How to generate a monthly pension of Rs.1 lakh from NPS?|work=mint |date=14 March 2023|access-date=6 July 2023|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134306/https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|url-status=live |last1=Das |first1=Vipul }}</ref> '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা ট্ৰাষ্ট''' ('''এনপিএছ ট্ৰাষ্ট''') পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ১৮৮২ চনৰ ভাৰতীয় ন্যাস আইন অনুসৰি স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে গ্ৰাহকৰ সৰ্বোত্তম স্বাৰ্থত এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত থকা সম্পদ আৰু পুঁজিৰ তদাৰক কৰা।<ref>{{cite web |title=What is National Pension System? |url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |website=npscra.nsdl.co.in |publisher=Protean eGov Technologies Limited |access-date=20 February 2023 |archive-date=21 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421012602/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |url-status=live }}</ref> এনপিএছৰ অধীনত থকা সকলো সম্পদৰ পঞ্জীয়নভুক্ত গৰাকী হৈছে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট। এই সম্পদসমূহ এনপিএছৰ গ্ৰাহকৰ কল্যাণৰ বাবে ৰখা হয়। পেঞ্চন পুঁজিয়ে ন্যাসীৰ হৈ আৰু ন্যাসীৰ নামত প্ৰতিভূতি ক্ৰয় কৰে। অৱশ্যে ব্যক্তিগত এনপিএছ গ্ৰাহকসকলেই সেই প্ৰতিভূতি, সম্পদ আৰু পুঁজিৰ প্ৰকৃত হিতাধিকাৰী হৈ থাকে। এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ নিয়ম অনুসৰি এনপিএছৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ কাৰ্যকৰী আৰু ব্যৱস্থাপনাগত কাম-কাজ নিৰীক্ষণ কৰাৰ দায়িত্ব এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ। ইয়াৰ ভিতৰত সম্পদ সংৰক্ষক, পেঞ্চন পুঁজি, ন্যাসী বেংক, কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, উপস্থিতিৰ স্থান, সংগ্ৰাহক আৰু [[বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ|বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ত পঞ্জীয়নভুক্ত বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজিক নিৰ্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ দিয়া, স্বতন্ত্ৰ নিৰীক্ষকৰদ্বাৰা নিৰীক্ষণৰ জৰিয়তে নিয়ম পালন নিশ্চিত কৰা আৰু পেঞ্চন পুঁজিৰ কাৰ্যক্ষমতা পৰ্যালোচনা কৰাও ইয়াৰ দায়িত্ব। '''নতুন পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ]]ৰ সেই সিদ্ধান্তৰ ফলত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, যাৰ জৰিয়তে সকলো চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন থকা [[পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা]]ৰ সলনি নতুন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়ৰ [[অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগ|অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগে]] ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত জাৰি কৰা ৫/৭/২০০৩-ইচিবি নম্বৰৰ অধিসূচনাই ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা চৰকাৰী সেৱাত যোগদান কৰা সকলো নতুন কৰ্মচাৰীৰ বাবে এনপিএছ বাধ্যতামূলক কৰিছিল। ইয়াৰপৰা সশস্ত্ৰ বাহিনীক বাদ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Reversion to old pension scheme |url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |access-date=20 February 2023 |work=Ministry of Personnel, Public Grievances & Pensions |agency=[[প্ৰেছ তথ্য ব্যুৰো]] |publisher=Government of India |date=19 July 2018 |location=New Delhi |archive-date=20 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220110145/https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |url-status=live }}</ref> এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনত ১৮ৰপৰা ৬৫ বছৰ বয়সৰ সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইয়াক বিদেশত থকা ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰী আৰু ভাৰতীয় মূলৰ লোকৰ বাবেও মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|title=National Pension System - Retirement Plan for All|website=National Portal of India|access-date=12 July 2018|archive-date=22 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422125902/https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বাধিক বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। সংশোধিত নিয়ম অনুসৰি ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ যিকোনো ভাৰতীয় নাগৰিক, তেওঁ বাসিন্দা হওক বা অনাবাসী হওক, আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিক এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট অব্যাহত ৰাখিব বা পিছলৈ পেঞ্চন লোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|date=26 August 2021|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=7 September 2021|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906125734/https://web.archive.org/web/20210906125734/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত হয়।<ref name="auto3">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|title=How good is the recently revamped NPS?|first=Narendra|last=Nathan|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190442/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto">{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |title=NPS: Now you can open a NPS account completely online via Aadhar without sending physical documents |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Motiani |first1=Preeti |archive-date=1 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101062646/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |url-status=live }}</ref><ref name="auto2">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|title=Tax parity for NPS and EPF members is a welcome step |newspaper=The Economic Times|date=7 January 2017|access-date=17 January 2017|archive-date=19 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170419173930/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|title=Budget 2017: Arun Jaitley likely to make National Pension system totally tax-free|date=16 January 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905010329/http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰে এনপিএছক ভাৰতত "সম্পূৰ্ণ কৰমুক্ত" ব্যৱস্থা হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পৰিপক্বতাৰ সময়ত সমগ্ৰ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ প্ৰযোজ্য নহয়। অৱশ্যে এই বৰ্ণনা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়, কাৰণ গ্ৰাহকে পুঁজিৰ এটা অংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। এককালীন ধন উলিওৱা কৰমুক্ত হ'লেও বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় সাধাৰণ আয় হিচাপে প্ৰযোজ্য কৰহাৰত কৰযোগ্য।<ref>{{cite web|url=http://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1555377|title=Streamlining of National Pension System (NPS)}}</ref> এনপিএছৰ যিকোনো গ্ৰাহকে ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনৰ ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবে কৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত মুঠ ১.৫ লাখ টকাৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকে।<ref>{{cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|title=npscra tax benefits|access-date=3 January 2022|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021043/https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|url-status=live}}</ref> ৮০চিচিডি(১বি) উপধাৰাৰ অধীনত এনপিএছত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগৰ বাবে অতিৰিক্ত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|title=NPS withdrawal made tax-free like PPF, EPF|author=<!--Not stated--> Writer|date=10 December 2018|website=mint|access-date=10 December 2018|archive-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210160947/https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|url-status=live}}</ref><ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ২০১৯ চনৰ [[ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট|কেন্দ্ৰীয় বাজেট]]ৰ সময়ত ১৯৬১ চনৰ [[আয়কৰ আইন, ১৯৬১|আয়কৰ আইন]]ত পৰিৱৰ্তন কৰি এনপিএছৰ এই সংশোধনসমূহ জাননী দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|title=Tax treatment of NPS set to change|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=12 December 2018|website=mint|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212083801/https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত কৰা বিনিয়োগৰ ওপৰত কোনো কৰ সুবিধা নাই। এনপিএছ সীমিত ইইই ব্যৱস্থা, য'ত ৬০ শতাংশ পৰ্যন্ত পুঁজিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|title=Scrap the NPS annuity: Makes more sense to go for systematic withdrawal plan|date=12 December 2018|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212133046/https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি বাধ্যতামূলকভাৱে [[বাৰ্ষিকী|বাৰ্ষিকী পেঞ্চন]] ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। এই আয় প্ৰযোজ্য কৰহাৰৰ অধীনত কৰযোগ্য।<ref name="auto1"/> ২০২১ চনত পৰিপক্বতাৰ সময়ত ধন উলিওৱাৰ নিয়ম সলনি কৰা হয়। যদি এনপিএছৰ মুঠ পুঁজি ৫ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হয়, তেন্তে সমগ্ৰ পুঁজি এককালীনভাৱে উলিয়াব পাৰি।<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|title=You can withdraw entire NPS corpus lumpsum if Rs 5 lakh or less but 40% will be taxable|newspaper=The Economic Times|date=24 November 2022|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162514/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|title=PFRDA permits withdrawal of NPS corpus of Rs 5 lakh without buying annuity|newspaper=The Economic Times|date=17 June 2021|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707170421/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছত কৰা অৱদানৰ ওপৰত ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়। ২০১৬ চনৰপৰা ৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত এনপিএছৰ বাবে অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকাৰ কৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ ১.৫ লাখ টকাৰ ৰেহাইৰ অতিৰিক্ত।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|title=10 things Arun Jaitley can do to make it a Budget for the middle class|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063220/http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|title=Opinion: 5-step plan to make NPS work|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|title=Salaried Vaz can cut tax outgo by investing in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063223/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|url-status=live}}</ref> ব্যক্তিগত পুঁজি পৰিচালকসকল এনপিএছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|title=Time to up your equity investment in NPS?|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=27 November 2016|website=mint|access-date=7 September 2021|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022113043/https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |title=NPS outshines MFs, benchmark indices in 2016 |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Nathan |first1=Narendra |archive-date=31 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231161928/http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|title=How to change the scheme preference in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063221/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি পৰিপক্বতাৰ সময়ত কৰমুক্ত হোৱাৰ পিছত এনপিএছক কৰ সঞ্চয়ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াক [[ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনি|ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনি]]ৰ পিছত স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|title=Income Tax saving: Choose the best tax saving instrument for you|first=Babar|last=Zaidi|newspaper=The Economic Times|date=30 January 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|url-status=live}}</ref> ==পটভূমি== ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা হৈছে স্বেচ্ছামূলক নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা। ইয়াক [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ে পৰিচালনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই প্ৰাধিকৰণ ভাৰতীয় সংসদৰ এখন আইনৰ জৰিয়তে গঠন কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পিছত সেৱাত যোগদান কৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন বন্ধ কৰাৰ ভাৰত চৰকাৰৰ সিদ্ধান্তৰ ফলত এনপিএছ আৰম্ভ হয়। এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে আছিল। ২০০৯ চনত সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। এনপিএছৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতত পেঞ্চনভিত্তিক সমাজ গঢ়ি তোলা। বৰ্তমান এনপিএছ সহজলভ্য আৰু ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা লাভ কৰে। এনপিএছৰ অধীনত এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ অৱসৰকালীন একাউণ্টত ধন জমা কৰিব পাৰে। লগতে তেওঁৰ নিয়োগকৰ্তাই ব্যক্তিজনৰ কল্যাণ আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। এনপিএছ ভাৰতত এটা প্ৰায় ইইটি ব্যৱস্থা। পৰিপক্বতাৰ সময়ত ৪০ শতাংশ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ নালাগে, আনহাতে ৬০ শতাংশ পুঁজি কৰযোগ্য।<ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> কৰযোগ্য ৬০ শতাংশৰ ভিতৰত ৪০ শতাংশ কৰমুক্ত, কাৰণ সেই ধন বাধ্যতামূলকভাৱে [[বাৰ্ষিকী|বাৰ্ষিকী পেঞ্চন]] ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।<ref name="auto1"/> বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় কৰযোগ্য। বাকী ২০ শতাংশ ধন উলিওৱাৰ সময়ত কৰহাৰ অনুসৰি কৰযোগ্য হয়।<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|title=Looking at NPS for tax saving? Find out if the investment suits your financial profile|first=Sunil|last=Dhawan|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|via=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063231/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|url-status=live}}</ref> [[২০১৭ চনৰ ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট|২০১৭ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেট]]ত এনপিএছত কৰ্মচাৰীয়ে কৰা অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে আগতীয়াকৈ আংশিকভাৱে ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেহাই ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|title=Union Budget 2017: More tax relief for NPS subscribers |website=IndiaTimes.com|access-date=17 September 2017|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917161106/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|url-status=live}}</ref> এই সংশোধন ২০১৮ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰপৰা কাৰ্যকৰী হয় আৰু ২০১৮–১৯ মূল্যায়ন বৰ্ষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হয়।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|title=Budget 2017 proposes tax exemption to premature partial withdrawal from NPS|first=Sunil|last=Dhawan|date=1 February 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134310/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|title=Union Budget 2017 provides new benefits to NPS subscribers|date=1 February 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505001408/http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|url-status=live}}</ref> এনপিএছ বজাৰ-সংযুক্ত বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ব্যৱস্থা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|title=NPS gets tax breaks, parity for subscribers|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=2 February 2017|website=LiveMint.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905005222/http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|url-status=live}}</ref> ==নিয়ামক ব্যৱস্থা== ১৯৯৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে অ'এএছআইএছ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল দেশত বৃদ্ধাৱস্থাৰ আয় আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত নীতিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰা।<ref name=":0">{{Cite web | url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | title=The Project OASIS Report | archive-url=https://web.archive.org/web/20230811060511/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | archive-date=11 August 2023 }}</ref> ইয়াৰ ফলস্বৰূপে প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীক বাদ দি কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সেৱাত নতুনকৈ যোগদান কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰদ্বাৰা আগৰ নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থাৰ সলনি কৰা হয়।<ref name=":0" /> ২০০৩ চনৰ ২৩ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰে পেঞ্চন পুঁজিৰ তদাৰক আৰু গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে অন্তৱৰ্তীকালীন পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ স্থাপন কৰে। ২০১৩ চনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ আইনে ইয়াক ভাৰতীয় পেঞ্চন খণ্ডৰ নিয়ামক হিচাপে আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়ে। এই স্বীকৃতি ২০১৪ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।<ref name=":1">{{Cite web | url=https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on National Pension System |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230826/https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | archive-date=10 August 2023 }}</ref> কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি, জীৱন বীমা প্ৰতিষ্ঠানৰ পেঞ্চন পুঁজি আৰু পাৰস্পৰিক পুঁজি প্ৰতিষ্ঠান আদি আন সংস্থাসমূহ এই প্ৰাধিকৰণৰ নিয়ামক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত।<ref name=":1" /> অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা, যাক পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়, ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত আৰম্ভ হয় আৰু ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ২০০৯ চনৰ ১ মে'ৰপৰা স্ব-নিয়োজিত পেছাদাৰী লোক আৰু অসংগঠিত খণ্ডকে ধৰি সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক স্বেচ্ছামূলকভাৱে মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last=1 Sane, 2 Shah |first=1 Renuka, 2 Ajay |date=September 2011 |title=Civil Service and Military Pensions in India |url=https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |journal=National Institute of Public Finance and Policy |pages=19 |via=National Institute of Public Finance and Policy, New Delhi |access-date=9 August 2023 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208031158/https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |url-status=live }}</ref> ==গাঁথনি== পৰম্পৰাগত বিত্তীয় ব্যৱস্থাত বিক্ৰী, পৰিচালনা, সেৱা, পুঁজি পৰিচালনা আৰু জমা আদি সকলো কাম সাধাৰণতে এটা প্ৰতিষ্ঠানেই সম্পন্ন কৰে। কিন্তু এনপিএছত এই কামসমূহ পৃথক পৃথক সংস্থাৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাই গ্ৰাহকক মূল্যশৃংখলাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত নিজৰ বাবে উপযুক্ত সেৱা প্ৰদানকাৰী বাছি লোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। লগতে ভুল তথ্য দি সেৱা বা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰাৰ সম্ভাৱনাও হ্ৰাস কৰে। এনপিএছৰ গাঁথনিত গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট, তথ্য আৰু নথি সংৰক্ষণৰ বাবে তিনিটা কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, ধন সংগ্ৰহ আৰু সেৱা প্ৰদানৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান, গ্ৰাহকৰ বিনিয়োগ পৰিচালনাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক, পুঁজি পৰিচালকে ক্ৰয় কৰা সম্পদৰ তদাৰকৰ বাবে সম্পদ সংৰক্ষক আৰু বেংকিং কাম-কাজ পৰিচালনাৰ বাবে ন্যাসী বেংক থাকে। ৬০ বছৰ বয়সত গ্ৰাহকে বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰীৰপৰা পেঞ্চন ক্ৰয় কৰিব পাৰে। ২০১৭ চনত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বোচ্চ বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{Cite web|last=SMARTADVISOR4U|publisher=PFRDA|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|title=You can continue investing in NPS even after retirement|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=31 May 2018|website=mint|access-date=7 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143910/https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|url-status=live}}</ref> এনপিএছত ১৩টা পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক আছে।<ref>{{cite web|url=https://pfrda.org.in/intermediaries/registered-intermediaries/pension-funds|title=List of Pension Funds |date=1 May 2026|access-date= 1 May 2026 }}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি আটাইতকৈ ডাঙৰ। সকলো প্ৰধান বাণিজ্যিক বেংক, দালাল আৰু শ্বেয়াৰ ধাৰণকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে উপস্থিতিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। গ্ৰাহকে এই সংস্থাসমূহৰ যিকোনো এটাক বাছি ল'ব পাৰে। প্ৰথম অৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকলৰ এনপিএছত পুঁজি পৰিচালক বা বিনিয়োগ বণ্টন বাছনি কৰাৰ কোনো সুযোগ নাছিল। দুয়োটাই চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। সাধাৰণ ব্যৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ এনপিএছৰ অৱদান তিনিটা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ পুঁজি পৰিচালকৰ মাজত সমানে ভাগ কৰা হৈছিল। সেইকেইটা আছিল এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি, এলআইচি পেঞ্চন পুঁজি আৰু ইউটিআই পেঞ্চন পুঁজি। বৰ্তমান চৰকাৰে অতিৰিক্ত বিকল্প যেনে এলচি-৫০, এলচি-২৫ আৰু আঁচনি জি বাছি ল'ব পাৰে। গ্ৰাহকে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালকে আগবঢ়োৱা চাৰিটাপ্ৰকাৰৰ বিনিয়োগ আঁচনিৰ যিকোনো এটাত বা একাধিক আঁচনিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * আঁচনি ই — ইকুইটি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটি বিনিয়োগ। * আঁচনি চি — কৰ্প'ৰেট বণ্ড আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু কেৱল উচ্চমানৰ কৰ্প'ৰেট বণ্ডত বিনিয়োগ কৰে। * আঁচনি জি — চৰকাৰী প্ৰতিভূতি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু ১০০ শতাংশ পৰ্যন্ত চৰকাৰী বণ্ডত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। * আঁচনি এ — বিকল্প বিনিয়োগ পুঁজি; সৰ্বাধিক ৫ শতাংশলৈকে বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। এইটো সক্ৰিয় বাছনি কৰা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহকৰ বাবে নতুনকৈ যোগ কৰা সম্পদ শ্ৰেণী। গ্ৰাহকে সক্ৰিয় বাছনিৰ জৰিয়তে নিজে বিনিয়োগৰ শতকৰা হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। অথবা স্বয়ংক্ৰিয় বাছনিৰ অধীনত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত চাৰিটা জীৱনচক্ৰ পুঁজি বিকল্পৰ যিকোনো এটা বাছি ল'ব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * এলচি-৭৫ — আক্ৰমণাত্মক জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-৫০ — মধ্যমীয়া জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-২৫ — সংৰক্ষণশীল জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ২৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * বিএলচি — সন্তুলিত জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৪৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। এই বিনিয়োগৰ পুনৰ ভৰসাম্য নিৰ্ধাৰণ গ্ৰাহকৰ জন্মদিনত কৰা হয়। এনপিএছে গ্ৰাহকক দুটাপ্ৰকাৰৰ একাউণ্ট আগবঢ়ায়: * '''প্ৰথম স্তৰ:''' এইটো মূল পেঞ্চন একাউণ্ট। ইয়াৰপৰা ধন উলিওৱা আৰু জমা পুঁজি ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান বাধা আছে। এনপিএছে আগবঢ়োৱা সকলো কৰ সুবিধা কেৱল প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web |title=What is National Pension Scheme, Benefits, Eligibility and Returns |url=https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |access-date=2023-08-09 |website=cleartax |language=en |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230512/https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |url-status=live }}</ref> * '''দ্বিতীয় স্তৰ:''' ব্যৱস্থাটোত কিছু নগদীয়তা প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টৰ সুবিধা দিয়ে। প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্ট থকা গ্ৰাহকে এই একাউণ্টত নিজৰ ইচ্ছামতে ধন জমা আৰু উলিয়াব পাৰে। এনপিএছৰ দ্বিতীয় স্তৰ হৈছে পাৰস্পৰিক পুঁজিৰ দৰে এটা বিনিয়োগ একাউণ্ট। ইয়াত প্ৰস্থান মাচুল বা কমিছন নাই আৰু ইয়াৰপৰা ভাল লাভ পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|title=Budget ideas for the Finance Minister |newspaper=The Times of India|date=26 December 2016|access-date=17 September 2017|archive-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115172812/https://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ কৰ সঞ্চয় একাউণ্টে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীক ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা দিয়ে। অৱশ্যে ইয়াত আংশিক নগদীয়তা থাকে। স্বেচ্ছামূলক সঞ্চয় একাউণ্ট, যাক দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টো কোৱা হয়, কেৱল গ্ৰাহকেহে ধন জমা কৰিব পাৰে। কোনো তৃতীয়পক্ষই এই একাউণ্টত ধন জমা কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|title=PFRDA bars third party payments in Tier II accounts of NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছৰপৰা ওলাই অহাৰ সময়ত গ্ৰাহকে জমা হোৱা পুঁজিৰ এটা অংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চন আঁচনিত পুনৰ বিনিয়োগ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে জীৱনজুৰি পেঞ্চন পোৱা যায়। গ্ৰাহকে বাছি ল'ব পৰাকৈ ১৫টা বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী আছে। ==কোনে যোগদান কৰিব পাৰে== বাসিন্দা বা অনাবাসী ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীয়ে এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। ২০১৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত জাৰি কৰা পৰিপত্ৰৰ জৰিয়তে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীক প্ৰথম স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত বিনিয়োগ কৰিবলৈ নামভৰ্তিৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে তলত দিয়া চৰ্তসমূহ প্ৰযোজ্য: * গ্ৰাহকৰ বয়স উপস্থিতিৰ স্থান বা এনপিএছৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান-সেৱা প্ৰদানকাৰী অনুমোদিত শাখাত আবেদন জমা দিয়াৰদিনা ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰৰ ভিতৰত হ'ব লাগিব।<ref>{{Cite news |date=2021-11-29 |title=NPS: Frequently asked questions |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |access-date=2023-08-09 |issn=0013-0389 |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810225151/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> * গ্ৰাহকে গ্ৰাহক পৰিচয় নিশ্চিতকৰণৰ নিয়ম পালন কৰিব লাগিব। * আবেদনকাৰী দেউলীয়া অৱস্থাৰপৰা মুক্ত নোহোৱা ব্যক্তি বা মানসিকভাৱে অক্ষম ব্যক্তি হ'ব নালাগিব। * অনাবাসী ভাৰতীয়ই একাউণ্ট খুলিব পাৰে। কিন্তু তেওঁৰ নাগৰিকত্বৰ অৱস্থা সলনি হ'লে একাউণ্ট বন্ধ কৰা হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=What is NPS? National Pension Scheme : FAQs|newspaper=The Economic Times|access-date=20 October 2020|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023095316/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> * ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি, যিসকল গ্ৰাহকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট বন্ধ কৰিছে, তেওঁলোকে ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা বয়সৰ যোগ্যতাৰ নিয়ম অনুসৰি নতুন এনপিএছ একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{Cite news |date=April 27, 2023 |title=Important documents required for withdrawing funds from NPS after 1st April 2023 |pages=1 |work=Asian News International (ANI) |url=https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |access-date=August 9, 2023 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134341/https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=smartadvisor4u|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NP|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|website=[[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> * ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব থকা ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকে তেওঁলোকৰ সন্তান বা তত্ত্বাৱধানত থকা শিশুৰ বাবে এনপিএছ বাত্সল্য একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{cite web|url= https://pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=152167&ModuleId=3&reg=3&lang=1|title= NPS Vatsalya: A Groundbreaking Pension Scheme for Minors|date= 1 October 2024}}</ref> ==গ্ৰাহকৰ সংখ্যা== কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ২০২১–২২ বিত্তীয় বৰ্ষত বছৰি ৪.৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ২২.৮ লাখ হয়। একে সময়তে ৰাজ্য চৰকাৰৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ৮.৫ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ৫৫.৮ লাখ হয়। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ১.৬ কোটি আছিল। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ আছিল ৭,৩৬,০০০ কোটি টকা। ২০২১ চনৰ ৩১ মাৰ্চত এই পৰিমাণ ৫,৭৮,০০০ কোটি টকা আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS assets under management rises 27% y-o-y to Rs 7.36 trillion |url=https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |access-date=2022-06-15 |website=Financialexpress |date=9 April 2022 |language=en |archive-date=9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409153040/https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ ১৬,৫০,০০০ কোটি টকাৰো অধিক হৈছিল। মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ২.২ কোটি আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS AUM and Subscriber Base |url=https://npstrust.org.in/aum-and-subcriber-base |access-date=2026-03-21 }}</ref> ==ধন উলিওৱা== ৬০ বছৰ বয়সৰ আগতে এনপিএছৰপৰা আগতীয়াকৈ ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত পুঁজিৰ ৬০ শতাংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চনত বিনিয়োগ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=NPS: Frequently asked questions|date=2 June 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917131846/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> ৬০ বছৰৰ আগতে পুঁজিৰ ৪০ শতাংশ উলিয়াব পাৰি। কিন্তু বাকী ৬০ শতাংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিব লাগে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|title=Ask ET Mutual Funds: Suggest me some good ELSSs and NPS funds|date=17 May 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918055558/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত এনপিএছে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট কাৰণত অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে ধন উলিওৱাৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে আঁচনিখন কমেও তিনি বছৰ পুৰণি হ'ব লাগিছিল আৰু কিছুমান চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিছিল। যদি সংগৃহীত পেঞ্চনৰ পৰিমাণ ৫ লাখ টকাৰ কম হয়, তেন্তে সম্পূৰ্ণ ধন উলিয়াব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|title=Withdrawal|website=npscra.nsdl.co.in|access-date=29 January 2020|archive-date=29 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129110519/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৪ জুনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি এই সীমা ৫ লাখ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|title=Gazette-PFRDA (Exits and Withdrawals under NPS) (Amendment) Regulations 2021|date=14 June 2021|access-date=14 June 2021|via=The Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA)|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134344/https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|url-status=live}}</ref> ===নিয়মিত এককালীন ধন উলিওৱা=== এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত গ্ৰাহকে ৬০ শতাংশ পুঁজিৰ সৈতে এনপিএছত বিনিয়োগ অব্যাহত ৰাখিব পাৰে আৰু ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। লগতে নিয়মিতভাৱে এককালীন ধন উলিওৱাৰ সুবিধা সক্ৰিয় কৰিব পাৰে। এই সময়ছোৱাত পুঁজি বৃদ্ধি পাই থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-systematic-withdrawal-plan-suits-retirees-with-large-corpus/articleshow/116971948.cms|title=NPS systematic withdrawal plan suits retirees with large corpus|work=The Times of India |date=6 January 2025 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-withdrawal-scheme-offers-flexible-cost-efficient-option-for-retirees/articleshow/116852990.cms|title=NPS Withdrawal Scheme offers flexible, cost-efficient option for retirees|work=The Times of India |date=January 2025 }}</ref> ==কৰ সুবিধা== এনপিএছত বিনিয়োগ কৰিলে তলত দিয়া কৰ সুবিধাসমূহ লাভ কৰিব পাৰি: * '''৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত ১,৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা মৌলিক দৰমহাৰ ১০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। দৰমহা নোপোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা মুঠ আয়ৰ ২০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। ৮০চি, ৮০চিচিচি আৰু ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত মুঠ সুবিধা ১,৫০,০০০ টকালৈ সীমাবদ্ধ। * '''৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ কৰ সুবিধাৰ অতিৰিক্ত আৰু কেৱল এনপিএছৰ বাবে প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|title=Experts differ on how to claim additional NPS tax benefit under Sec 80CCD (1b). Clarity is also not there as to whether the benefit comes under tier-i or tier-ii|first=Chandralekha|last=Mukerji|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917005645/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত পুৰণি কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১০ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|title=7 National Pension System myths busted to ensure your retirement planning does not get derailed|date=6 September 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত নতুন কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১৪ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/budget/budget-2024-deduction-limit-increased-from-10-to-14-introduces-nps-vatsalya-for-minors-new-tax-regime-11721887949706.html/|title=Budget 2024: Deduction limit increased from 10% to 14%; introduces NPS Vatsalya for minors|work=mint |date=25 July 2024|access-date=15 October 2024 |last1=Gidwani |first1=Gopal }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.pfrda.org.in/ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ] *[https://pensionersportal.gov.in/#faq পেঞ্চনাৰসকলৰ বাবে সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন] *[https://www.npstrust.org.in/content/pension-calculator পেঞ্চন গণক] *[https://npstrust.org.in/returns-of-nps_scheme এনপিএছ আঁচনিৰ লাভ] n9krozqy2awvxdznkctxz4k3os9jfge 634707 634696 2026-09-09T06:40:04Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634707 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা | full_name = | logo = Nsdl logo.png | logo_size = 250px | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = এনপিএছ | nickname = | pronunciation = | pronounce_ref = | pronounce_comment = | named_after = | predecessor = পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা | merged_into = | successor = | formation = {{start date and age|2004|01|01}} | founder = | founding_location = | dissolved = | merger = | type = [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা পেঞ্চন আৰু বিনিয়োগ ব্যৱস্থা | vat_id = | registration_id = <!-- for non-profits --> | status = পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত | purpose = অৱসৰপ্ৰাপ্ত লোকৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন প্ৰদান কৰা আৰু সকলো নাগৰিকৰ বাবে বৃদ্ধাৱস্থাৰ সামাজিক সুৰক্ষা বিস্তাৰ কৰা | professional_title = | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | origins = | region_served = <!-- or |area_served = or |region = --> | products = {{*}} কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এনপিএছ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ এনপিএছ *কৰ্প'ৰেট খণ্ডৰ এনপিএছ *সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে এনপিএছ (''{{start date and age|2009|05|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ লাইট (''{{start date and age|2010|04|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ স্বাৱলম্বন আৰু *অটল পেঞ্চন যোজনা (এপিৱাই) (''{{start date and age|2015|06|01}}ৰ পৰা'') | services = | methods = | fields = | membership = ৬,৩৫,৪৩,৬২৮ জন গ্ৰাহক | num_members_year = ৩০ এপ্ৰিল ২০২৩ | language = | owner = <!-- or |owners = --> | secretary_general = <!-- or |gen_sec for General Secretary --> | leader_title = পৰিচালনাধীন সম্পদ | leader_name = {{Increase}} {{INRConvert|898954|c}} (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_title2 = চৰকাৰী খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name2 = *কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ২৪,০৬,২১৬ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ৬১,১৯,৯০০ | leader_title3 = ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name3 = *কৰ্প'ৰেট কৰ্মচাৰী ১৭,১৪,০১১ *অসংগঠিত খণ্ড ২৯,৮৩,৪৮৪ | leader_title4 = অন্যান্য গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name4 = *এনপিএছ স্বাৱলম্বন ৪১,৭৩,৮৮৮ *অটল পেঞ্চন যোজনা ৪,৬১,৪৬,১২৯ | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = এনপিএছ ট্ৰাষ্ট | subsidiaries = | secessions = | affiliations = *কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা *পেঞ্চন পুঁজি *ন্যাসী বেংক *উপস্থিতিৰ স্থান *সম্পদ সংৰক্ষক *অৱসৰ পৰামৰ্শদাতা *বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী | ror_id = <!-- unique ID in the Research Organization Registry --> | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | funding = <!-- source of funding e.g. for "think tanks" --> | num_staff = | num_staff_year = | num_volunteers = | num_volunteers_year = | num_students = | num_students_year = | awards = | website = {{Official website|https://npstrust.org.in/}} | remarks = | former_name = <!-- or |former_name = --> | footnotes = বিত্তীয় সেৱা বিভাগ, [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]] - [[ভাৰত চৰকাৰ]] | bodystyle = }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' ('''এনপিএছ''') {{en|National Pension System}} [[ভাৰত]]ত প্ৰচলিত এটা নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক [[পেঞ্চন]] ব্যৱস্থা। এই ব্যৱস্থা [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত। এই প্ৰাধিকৰণ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনত আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|title=How to generate a monthly pension of Rs.1 lakh from NPS?|work=mint |date=14 March 2023|access-date=6 July 2023|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134306/https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|url-status=live |last1=Das |first1=Vipul }}</ref> '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা ট্ৰাষ্ট''' ('''এনপিএছ ট্ৰাষ্ট''') পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ১৮৮২ চনৰ ভাৰতীয় ন্যাস আইন অনুসৰি স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে গ্ৰাহকৰ সৰ্বোত্তম স্বাৰ্থত এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত থকা সম্পদ আৰু পুঁজিৰ তদাৰক কৰা।<ref>{{cite web |title=What is National Pension System? |url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |website=npscra.nsdl.co.in |publisher=Protean eGov Technologies Limited |access-date=20 February 2023 |archive-date=21 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421012602/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |url-status=live }}</ref> এনপিএছৰ অধীনত থকা সকলো সম্পদৰ পঞ্জীয়নভুক্ত গৰাকী হৈছে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট। এই সম্পদসমূহ এনপিএছৰ গ্ৰাহকৰ কল্যাণৰ বাবে ৰখা হয়। পেঞ্চন পুঁজিয়ে ন্যাসীৰ হৈ আৰু ন্যাসীৰ নামত প্ৰতিভূতি ক্ৰয় কৰে। অৱশ্যে ব্যক্তিগত এনপিএছ গ্ৰাহকসকলেই সেই প্ৰতিভূতি, সম্পদ আৰু পুঁজিৰ প্ৰকৃত হিতাধিকাৰী হৈ থাকে। এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ নিয়ম অনুসৰি এনপিএছৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ কাৰ্যকৰী আৰু ব্যৱস্থাপনাগত কাম-কাজ নিৰীক্ষণ কৰাৰ দায়িত্ব এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ। ইয়াৰ ভিতৰত সম্পদ সংৰক্ষক, পেঞ্চন পুঁজি, ন্যাসী বেংক, কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, উপস্থিতিৰ স্থান, সংগ্ৰাহক আৰু [[বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ|বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ত পঞ্জীয়নভুক্ত বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজিক নিৰ্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ দিয়া, স্বতন্ত্ৰ নিৰীক্ষকৰদ্বাৰা নিৰীক্ষণৰ জৰিয়তে নিয়ম পালন নিশ্চিত কৰা আৰু পেঞ্চন পুঁজিৰ কাৰ্যক্ষমতা পৰ্যালোচনা কৰাও ইয়াৰ দায়িত্ব। '''নতুন পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ]]ৰ সেই সিদ্ধান্তৰ ফলত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, যাৰ জৰিয়তে সকলো চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন থকা [[পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা]]ৰ সলনি নতুন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়ৰ [[অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগ|অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগে]] ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত জাৰি কৰা ৫/৭/২০০৩-ইচিবি নম্বৰৰ অধিসূচনাই ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা চৰকাৰী সেৱাত যোগদান কৰা সকলো নতুন কৰ্মচাৰীৰ বাবে এনপিএছ বাধ্যতামূলক কৰিছিল। ইয়াৰপৰা সশস্ত্ৰ বাহিনীক বাদ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Reversion to old pension scheme |url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |access-date=20 February 2023 |work=Ministry of Personnel, Public Grievances & Pensions |agency=প্ৰেছ তথ্য ব্যুৰো |publisher=Government of India |date=19 July 2018 |location=New Delhi |archive-date=20 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220110145/https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |url-status=live }}</ref> এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনত ১৮ৰপৰা ৬৫ বছৰ বয়সৰ সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইয়াক বিদেশত থকা ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰী আৰু ভাৰতীয় মূলৰ লোকৰ বাবেও মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|title=National Pension System - Retirement Plan for All|website=National Portal of India|access-date=12 July 2018|archive-date=22 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422125902/https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বাধিক বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। সংশোধিত নিয়ম অনুসৰি ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ যিকোনো ভাৰতীয় নাগৰিক, তেওঁ বাসিন্দা হওক বা অনাবাসী হওক, আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিক এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট অব্যাহত ৰাখিব বা পিছলৈ পেঞ্চন লোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|date=26 August 2021|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=7 September 2021|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906125734/https://web.archive.org/web/20210906125734/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত হয়।<ref name="auto3">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|title=How good is the recently revamped NPS?|first=Narendra|last=Nathan|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190442/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto">{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |title=NPS: Now you can open a NPS account completely online via Aadhar without sending physical documents |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Motiani |first1=Preeti |archive-date=1 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101062646/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |url-status=live }}</ref><ref name="auto2">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|title=Tax parity for NPS and EPF members is a welcome step |newspaper=The Economic Times|date=7 January 2017|access-date=17 January 2017|archive-date=19 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170419173930/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|title=Budget 2017: Arun Jaitley likely to make National Pension system totally tax-free|date=16 January 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905010329/http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰে এনপিএছক ভাৰতত "সম্পূৰ্ণ কৰমুক্ত" ব্যৱস্থা হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পৰিপক্বতাৰ সময়ত সমগ্ৰ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ প্ৰযোজ্য নহয়। অৱশ্যে এই বৰ্ণনা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়, কাৰণ গ্ৰাহকে পুঁজিৰ এটা অংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। এককালীন ধন উলিওৱা কৰমুক্ত হ'লেও বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় সাধাৰণ আয় হিচাপে প্ৰযোজ্য কৰহাৰত কৰযোগ্য।<ref>{{cite web|url=http://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1555377|title=Streamlining of National Pension System (NPS)}}</ref> এনপিএছৰ যিকোনো গ্ৰাহকে ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনৰ ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবে কৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত মুঠ ১.৫ লাখ টকাৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকে।<ref>{{cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|title=npscra tax benefits|access-date=3 January 2022|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021043/https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|url-status=live}}</ref> ৮০চিচিডি(১বি) উপধাৰাৰ অধীনত এনপিএছত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগৰ বাবে অতিৰিক্ত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|title=NPS withdrawal made tax-free like PPF, EPF|author=<!--Not stated--> Writer|date=10 December 2018|website=mint|access-date=10 December 2018|archive-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210160947/https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|url-status=live}}</ref><ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ২০১৯ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটৰ সময়ত ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনত পৰিৱৰ্তন কৰি এনপিএছৰ এই সংশোধনসমূহ জাননী দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|title=Tax treatment of NPS set to change|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=12 December 2018|website=mint|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212083801/https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত কৰা বিনিয়োগৰ ওপৰত কোনো কৰ সুবিধা নাই। এনপিএছ সীমিত ইইই ব্যৱস্থা, য'ত ৬০ শতাংশ পৰ্যন্ত পুঁজিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|title=Scrap the NPS annuity: Makes more sense to go for systematic withdrawal plan|date=12 December 2018|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212133046/https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি বাধ্যতামূলকভাৱে বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। এই আয় প্ৰযোজ্য কৰহাৰৰ অধীনত কৰযোগ্য।<ref name="auto1"/> ২০২১ চনত পৰিপক্বতাৰ সময়ত ধন উলিওৱাৰ নিয়ম সলনি কৰা হয়। যদি এনপিএছৰ মুঠ পুঁজি ৫ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হয়, তেন্তে সমগ্ৰ পুঁজি এককালীনভাৱে উলিয়াব পাৰি।<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|title=You can withdraw entire NPS corpus lumpsum if Rs 5 lakh or less but 40% will be taxable|newspaper=The Economic Times|date=24 November 2022|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162514/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|title=PFRDA permits withdrawal of NPS corpus of Rs 5 lakh without buying annuity|newspaper=The Economic Times|date=17 June 2021|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707170421/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছত কৰা অৱদানৰ ওপৰত ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়। ২০১৬ চনৰপৰা ৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত এনপিএছৰ বাবে অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকাৰ কৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ ১.৫ লাখ টকাৰ ৰেহাইৰ অতিৰিক্ত।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|title=10 things Arun Jaitley can do to make it a Budget for the middle class|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063220/http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|title=Opinion: 5-step plan to make NPS work|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|title=Salaried Vaz can cut tax outgo by investing in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063223/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|url-status=live}}</ref> ব্যক্তিগত পুঁজি পৰিচালকসকল এনপিএছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|title=Time to up your equity investment in NPS?|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=27 November 2016|website=mint|access-date=7 September 2021|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022113043/https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |title=NPS outshines MFs, benchmark indices in 2016 |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Nathan |first1=Narendra |archive-date=31 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231161928/http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|title=How to change the scheme preference in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063221/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি পৰিপক্বতাৰ সময়ত কৰমুক্ত হোৱাৰ পিছত এনপিএছক কৰ সঞ্চয়ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াক ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনিৰ পিছত স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|title=Income Tax saving: Choose the best tax saving instrument for you|first=Babar|last=Zaidi|newspaper=The Economic Times|date=30 January 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|url-status=live}}</ref> ==পটভূমি== ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা হৈছে স্বেচ্ছামূলক নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা। ইয়াক পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে পৰিচালনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই প্ৰাধিকৰণ ভাৰতীয় সংসদৰ এখন আইনৰ জৰিয়তে গঠন কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পিছত সেৱাত যোগদান কৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন বন্ধ কৰাৰ ভাৰত চৰকাৰৰ সিদ্ধান্তৰ ফলত এনপিএছ আৰম্ভ হয়। এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে আছিল। ২০০৯ চনত সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। এনপিএছৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতত পেঞ্চনভিত্তিক সমাজ গঢ়ি তোলা। বৰ্তমান এনপিএছ সহজলভ্য আৰু ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা লাভ কৰে। এনপিএছৰ অধীনত এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ অৱসৰকালীন একাউণ্টত ধন জমা কৰিব পাৰে। লগতে তেওঁৰ নিয়োগকৰ্তাই ব্যক্তিজনৰ কল্যাণ আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। এনপিএছ ভাৰতত এটা প্ৰায় ইইটি ব্যৱস্থা। পৰিপক্বতাৰ সময়ত ৪০ শতাংশ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ নালাগে, আনহাতে ৬০ শতাংশ পুঁজি কৰযোগ্য।<ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> কৰযোগ্য ৬০ শতাংশৰ ভিতৰত ৪০ শতাংশ কৰমুক্ত, কাৰণ সেই ধন বাধ্যতামূলকভাৱে বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।<ref name="auto1"/> বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় কৰযোগ্য। বাকী ২০ শতাংশ ধন উলিওৱাৰ সময়ত কৰহাৰ অনুসৰি কৰযোগ্য হয়।<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|title=Looking at NPS for tax saving? Find out if the investment suits your financial profile|first=Sunil|last=Dhawan|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|via=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063231/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত এনপিএছত কৰ্মচাৰীয়ে কৰা অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে আগতীয়াকৈ আংশিকভাৱে ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেহাই ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|title=Union Budget 2017: More tax relief for NPS subscribers |website=IndiaTimes.com|access-date=17 September 2017|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917161106/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|url-status=live}}</ref> এই সংশোধন ২০১৮ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰপৰা কাৰ্যকৰী হয় আৰু ২০১৮–১৯ মূল্যায়ন বৰ্ষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হয়।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|title=Budget 2017 proposes tax exemption to premature partial withdrawal from NPS|first=Sunil|last=Dhawan|date=1 February 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134310/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|title=Union Budget 2017 provides new benefits to NPS subscribers|date=1 February 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505001408/http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|url-status=live}}</ref> এনপিএছ বজাৰ-সংযুক্ত বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ব্যৱস্থা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|title=NPS gets tax breaks, parity for subscribers|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=2 February 2017|website=LiveMint.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905005222/http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|url-status=live}}</ref> ==নিয়ামক ব্যৱস্থা== ১৯৯৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে অ'এএছআইএছ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল দেশত বৃদ্ধাৱস্থাৰ আয় আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত নীতিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰা।<ref name=":0">{{Cite web | url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | title=The Project OASIS Report | archive-url=https://web.archive.org/web/20230811060511/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | archive-date=11 August 2023 }}</ref> ইয়াৰ ফলস্বৰূপে প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীক বাদ দি কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সেৱাত নতুনকৈ যোগদান কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰদ্বাৰা আগৰ নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থাৰ সলনি কৰা হয়।<ref name=":0" /> ২০০৩ চনৰ ২৩ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰে পেঞ্চন পুঁজিৰ তদাৰক আৰু গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে অন্তৱৰ্তীকালীন পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ স্থাপন কৰে। ২০১৩ চনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ আইনে ইয়াক ভাৰতীয় পেঞ্চন খণ্ডৰ নিয়ামক হিচাপে আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়ে। এই স্বীকৃতি ২০১৪ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।<ref name=":1">{{Cite web | url=https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on National Pension System |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230826/https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | archive-date=10 August 2023 }}</ref> কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি, জীৱন বীমা প্ৰতিষ্ঠানৰ পেঞ্চন পুঁজি আৰু পাৰস্পৰিক পুঁজি প্ৰতিষ্ঠান আদি আন সংস্থাসমূহ এই প্ৰাধিকৰণৰ নিয়ামক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত।<ref name=":1" /> অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা, যাক পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়, ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত আৰম্ভ হয় আৰু ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ২০০৯ চনৰ ১ মে'ৰপৰা স্ব-নিয়োজিত পেছাদাৰী লোক আৰু অসংগঠিত খণ্ডকে ধৰি সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক স্বেচ্ছামূলকভাৱে মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last=1 Sane, 2 Shah |first=1 Renuka, 2 Ajay |date=September 2011 |title=Civil Service and Military Pensions in India |url=https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |journal=National Institute of Public Finance and Policy |pages=19 |via=National Institute of Public Finance and Policy, New Delhi |access-date=9 August 2023 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208031158/https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |url-status=live }}</ref> ==গাঁথনি== পৰম্পৰাগত বিত্তীয় ব্যৱস্থাত বিক্ৰী, পৰিচালনা, সেৱা, পুঁজি পৰিচালনা আৰু জমা আদি সকলো কাম সাধাৰণতে এটা প্ৰতিষ্ঠানেই সম্পন্ন কৰে। কিন্তু এনপিএছত এই কামসমূহ পৃথক পৃথক সংস্থাৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাই গ্ৰাহকক মূল্যশৃংখলাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত নিজৰ বাবে উপযুক্ত সেৱা প্ৰদানকাৰী বাছি লোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। লগতে ভুল তথ্য দি সেৱা বা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰাৰ সম্ভাৱনাও হ্ৰাস কৰে। এনপিএছৰ গাঁথনিত গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট, তথ্য আৰু নথি সংৰক্ষণৰ বাবে তিনিটা কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, ধন সংগ্ৰহ আৰু সেৱা প্ৰদানৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান, গ্ৰাহকৰ বিনিয়োগ পৰিচালনাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক, পুঁজি পৰিচালকে ক্ৰয় কৰা সম্পদৰ তদাৰকৰ বাবে সম্পদ সংৰক্ষক আৰু বেংকিং কাম-কাজ পৰিচালনাৰ বাবে ন্যাসী বেংক থাকে। ৬০ বছৰ বয়সত গ্ৰাহকে বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰীৰপৰা পেঞ্চন ক্ৰয় কৰিব পাৰে। ২০১৭ চনত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বোচ্চ বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{Cite web|last=SMARTADVISOR4U|publisher=PFRDA|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|title=You can continue investing in NPS even after retirement|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=31 May 2018|website=mint|access-date=7 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143910/https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|url-status=live}}</ref> এনপিএছত ১৩টা পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক আছে।<ref>{{cite web|url=https://pfrda.org.in/intermediaries/registered-intermediaries/pension-funds|title=List of Pension Funds |date=1 May 2026|access-date= 1 May 2026 }}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি আটাইতকৈ ডাঙৰ। সকলো প্ৰধান বাণিজ্যিক বেংক, দালাল আৰু শ্বেয়াৰ ধাৰণকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে উপস্থিতিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। গ্ৰাহকে এই সংস্থাসমূহৰ যিকোনো এটাক বাছি ল'ব পাৰে। প্ৰথম অৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকলৰ এনপিএছত পুঁজি পৰিচালক বা বিনিয়োগ বণ্টন বাছনি কৰাৰ কোনো সুযোগ নাছিল। দুয়োটাই চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। সাধাৰণ ব্যৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ এনপিএছৰ অৱদান তিনিটা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ পুঁজি পৰিচালকৰ মাজত সমানে ভাগ কৰা হৈছিল। সেইকেইটা আছিল এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি, এলআইচি পেঞ্চন পুঁজি আৰু ইউটিআই পেঞ্চন পুঁজি। বৰ্তমান চৰকাৰে অতিৰিক্ত বিকল্প যেনে এলচি-৫০, এলচি-২৫ আৰু আঁচনি জি বাছি ল'ব পাৰে। গ্ৰাহকে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালকে আগবঢ়োৱা চাৰিটাপ্ৰকাৰৰ বিনিয়োগ আঁচনিৰ যিকোনো এটাত বা একাধিক আঁচনিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * আঁচনি ই — ইকুইটি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটি বিনিয়োগ। * আঁচনি চি — কৰ্প'ৰেট বণ্ড আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু কেৱল উচ্চমানৰ কৰ্প'ৰেট বণ্ডত বিনিয়োগ কৰে। * আঁচনি জি — চৰকাৰী প্ৰতিভূতি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু ১০০ শতাংশ পৰ্যন্ত চৰকাৰী বণ্ডত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। * আঁচনি এ — বিকল্প বিনিয়োগ পুঁজি; সৰ্বাধিক ৫ শতাংশলৈকে বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। এইটো সক্ৰিয় বাছনি কৰা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহকৰ বাবে নতুনকৈ যোগ কৰা সম্পদ শ্ৰেণী। গ্ৰাহকে সক্ৰিয় বাছনিৰ জৰিয়তে নিজে বিনিয়োগৰ শতকৰা হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। অথবা স্বয়ংক্ৰিয় বাছনিৰ অধীনত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত চাৰিটা জীৱনচক্ৰ পুঁজি বিকল্পৰ যিকোনো এটা বাছি ল'ব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * এলচি-৭৫ — আক্ৰমণাত্মক জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-৫০ — মধ্যমীয়া জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-২৫ — সংৰক্ষণশীল জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ২৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * বিএলচি — সন্তুলিত জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৪৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। এই বিনিয়োগৰ পুনৰ ভৰসাম্য নিৰ্ধাৰণ গ্ৰাহকৰ জন্মদিনত কৰা হয়। এনপিএছে গ্ৰাহকক দুটাপ্ৰকাৰৰ একাউণ্ট আগবঢ়ায়: * '''প্ৰথম স্তৰ:''' এইটো মূল পেঞ্চন একাউণ্ট। ইয়াৰপৰা ধন উলিওৱা আৰু জমা পুঁজি ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান বাধা আছে। এনপিএছে আগবঢ়োৱা সকলো কৰ সুবিধা কেৱল প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web |title=What is National Pension Scheme, Benefits, Eligibility and Returns |url=https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |access-date=2023-08-09 |website=cleartax |language=en |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230512/https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |url-status=live }}</ref> * '''দ্বিতীয় স্তৰ:''' ব্যৱস্থাটোত কিছু নগদীয়তা প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টৰ সুবিধা দিয়ে। প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্ট থকা গ্ৰাহকে এই একাউণ্টত নিজৰ ইচ্ছামতে ধন জমা আৰু উলিয়াব পাৰে। এনপিএছৰ দ্বিতীয় স্তৰ হৈছে পাৰস্পৰিক পুঁজিৰ দৰে এটা বিনিয়োগ একাউণ্ট। ইয়াত প্ৰস্থান মাচুল বা কমিছন নাই আৰু ইয়াৰপৰা ভাল লাভ পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|title=Budget ideas for the Finance Minister |newspaper=The Times of India|date=26 December 2016|access-date=17 September 2017|archive-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115172812/https://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ কৰ সঞ্চয় একাউণ্টে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীক ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা দিয়ে। অৱশ্যে ইয়াত আংশিক নগদীয়তা থাকে। স্বেচ্ছামূলক সঞ্চয় একাউণ্ট, যাক দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টো কোৱা হয়, কেৱল গ্ৰাহকেহে ধন জমা কৰিব পাৰে। কোনো তৃতীয়পক্ষই এই একাউণ্টত ধন জমা কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|title=PFRDA bars third party payments in Tier II accounts of NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছৰপৰা ওলাই অহাৰ সময়ত গ্ৰাহকে জমা হোৱা পুঁজিৰ এটা অংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চন আঁচনিত পুনৰ বিনিয়োগ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে জীৱনজুৰি পেঞ্চন পোৱা যায়। গ্ৰাহকে বাছি ল'ব পৰাকৈ ১৫টা বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী আছে। ==কোনে যোগদান কৰিব পাৰে== বাসিন্দা বা অনাবাসী ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীয়ে এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। ২০১৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত জাৰি কৰা পৰিপত্ৰৰ জৰিয়তে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীক প্ৰথম স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত বিনিয়োগ কৰিবলৈ নামভৰ্তিৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে তলত দিয়া চৰ্তসমূহ প্ৰযোজ্য: * গ্ৰাহকৰ বয়স উপস্থিতিৰ স্থান বা এনপিএছৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান-সেৱা প্ৰদানকাৰী অনুমোদিত শাখাত আবেদন জমা দিয়াৰদিনা ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰৰ ভিতৰত হ'ব লাগিব।<ref>{{Cite news |date=2021-11-29 |title=NPS: Frequently asked questions |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |access-date=2023-08-09 |issn=0013-0389 |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810225151/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> * গ্ৰাহকে গ্ৰাহক পৰিচয় নিশ্চিতকৰণৰ নিয়ম পালন কৰিব লাগিব। * আবেদনকাৰী দেউলীয়া অৱস্থাৰপৰা মুক্ত নোহোৱা ব্যক্তি বা মানসিকভাৱে অক্ষম ব্যক্তি হ'ব নালাগিব। * অনাবাসী ভাৰতীয়ই একাউণ্ট খুলিব পাৰে। কিন্তু তেওঁৰ নাগৰিকত্বৰ অৱস্থা সলনি হ'লে একাউণ্ট বন্ধ কৰা হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=What is NPS? National Pension Scheme : FAQs|newspaper=The Economic Times|access-date=20 October 2020|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023095316/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> * ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি, যিসকল গ্ৰাহকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট বন্ধ কৰিছে, তেওঁলোকে ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা বয়সৰ যোগ্যতাৰ নিয়ম অনুসৰি নতুন এনপিএছ একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{Cite news |date=April 27, 2023 |title=Important documents required for withdrawing funds from NPS after 1st April 2023 |pages=1 |work=Asian News International (ANI) |url=https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |access-date=August 9, 2023 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134341/https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=smartadvisor4u|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NP|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|website=[[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> * ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব থকা ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকে তেওঁলোকৰ সন্তান বা তত্ত্বাৱধানত থকা শিশুৰ বাবে এনপিএছ বাত্সল্য একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{cite web|url= https://pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=152167&ModuleId=3&reg=3&lang=1|title= NPS Vatsalya: A Groundbreaking Pension Scheme for Minors|date= 1 October 2024}}</ref> ==গ্ৰাহকৰ সংখ্যা== কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ২০২১–২২ বিত্তীয় বৰ্ষত বছৰি ৪.৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ২২.৮ লাখ হয়। একে সময়তে ৰাজ্য চৰকাৰৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ৮.৫ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ৫৫.৮ লাখ হয়। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ১.৬ কোটি আছিল। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ আছিল ৭,৩৬,০০০ কোটি টকা। ২০২১ চনৰ ৩১ মাৰ্চত এই পৰিমাণ ৫,৭৮,০০০ কোটি টকা আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS assets under management rises 27% y-o-y to Rs 7.36 trillion |url=https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |access-date=2022-06-15 |website=Financialexpress |date=9 April 2022 |language=en |archive-date=9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409153040/https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ ১৬,৫০,০০০ কোটি টকাৰো অধিক হৈছিল। মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ২.২ কোটি আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS AUM and Subscriber Base |url=https://npstrust.org.in/aum-and-subcriber-base |access-date=2026-03-21 }}</ref> ==ধন উলিওৱা== ৬০ বছৰ বয়সৰ আগতে এনপিএছৰপৰা আগতীয়াকৈ ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত পুঁজিৰ ৬০ শতাংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চনত বিনিয়োগ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=NPS: Frequently asked questions|date=2 June 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917131846/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> ৬০ বছৰৰ আগতে পুঁজিৰ ৪০ শতাংশ উলিয়াব পাৰি। কিন্তু বাকী ৬০ শতাংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিব লাগে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|title=Ask ET Mutual Funds: Suggest me some good ELSSs and NPS funds|date=17 May 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918055558/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত এনপিএছে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট কাৰণত অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে ধন উলিওৱাৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে আঁচনিখন কমেও তিনি বছৰ পুৰণি হ'ব লাগিছিল আৰু কিছুমান চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিছিল। যদি সংগৃহীত পেঞ্চনৰ পৰিমাণ ৫ লাখ টকাৰ কম হয়, তেন্তে সম্পূৰ্ণ ধন উলিয়াব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|title=Withdrawal|website=npscra.nsdl.co.in|access-date=29 January 2020|archive-date=29 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129110519/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৪ জুনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি এই সীমা ৫ লাখ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|title=Gazette-PFRDA (Exits and Withdrawals under NPS) (Amendment) Regulations 2021|date=14 June 2021|access-date=14 June 2021|via=The Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA)|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134344/https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|url-status=live}}</ref> ===নিয়মিত এককালীন ধন উলিওৱা=== এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত গ্ৰাহকে ৬০ শতাংশ পুঁজিৰ সৈতে এনপিএছত বিনিয়োগ অব্যাহত ৰাখিব পাৰে আৰু ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। লগতে নিয়মিতভাৱে এককালীন ধন উলিওৱাৰ সুবিধা সক্ৰিয় কৰিব পাৰে। এই সময়ছোৱাত পুঁজি বৃদ্ধি পাই থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-systematic-withdrawal-plan-suits-retirees-with-large-corpus/articleshow/116971948.cms|title=NPS systematic withdrawal plan suits retirees with large corpus|work=The Times of India |date=6 January 2025 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-withdrawal-scheme-offers-flexible-cost-efficient-option-for-retirees/articleshow/116852990.cms|title=NPS Withdrawal Scheme offers flexible, cost-efficient option for retirees|work=The Times of India |date=January 2025 }}</ref> ==কৰ সুবিধা== এনপিএছত বিনিয়োগ কৰিলে তলত দিয়া কৰ সুবিধাসমূহ লাভ কৰিব পাৰি: * '''৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত ১,৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা মৌলিক দৰমহাৰ ১০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। দৰমহা নোপোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা মুঠ আয়ৰ ২০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। ৮০চি, ৮০চিচিচি আৰু ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত মুঠ সুবিধা ১,৫০,০০০ টকালৈ সীমাবদ্ধ। * '''৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ কৰ সুবিধাৰ অতিৰিক্ত আৰু কেৱল এনপিএছৰ বাবে প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|title=Experts differ on how to claim additional NPS tax benefit under Sec 80CCD (1b). Clarity is also not there as to whether the benefit comes under tier-i or tier-ii|first=Chandralekha|last=Mukerji|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917005645/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত পুৰণি কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১০ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|title=7 National Pension System myths busted to ensure your retirement planning does not get derailed|date=6 September 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত নতুন কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১৪ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/budget/budget-2024-deduction-limit-increased-from-10-to-14-introduces-nps-vatsalya-for-minors-new-tax-regime-11721887949706.html/|title=Budget 2024: Deduction limit increased from 10% to 14%; introduces NPS Vatsalya for minors|work=mint |date=25 July 2024|access-date=15 October 2024 |last1=Gidwani |first1=Gopal }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.pfrda.org.in/ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ] *[https://pensionersportal.gov.in/#faq পেঞ্চনাৰসকলৰ বাবে সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন] *[https://www.npstrust.org.in/content/pension-calculator পেঞ্চন গণক] *[https://npstrust.org.in/returns-of-nps_scheme এনপিএছ আঁচনিৰ লাভ] 0fqhfg6ipxntjglq4tsjni2eivmkd1x 634709 634707 2026-09-09T06:43:13Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 634709 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা | full_name = | logo = Nsdl logo.png | logo_size = 250px | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = এনপিএছ | nickname = | pronunciation = | pronounce_ref = | pronounce_comment = | named_after = | predecessor = পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা | merged_into = | successor = | formation = {{start date and age|2004|01|01}} | founder = | founding_location = | dissolved = | merger = | type = [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা পেঞ্চন আৰু বিনিয়োগ ব্যৱস্থা | vat_id = | registration_id = <!-- for non-profits --> | status = পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত | purpose = অৱসৰপ্ৰাপ্ত লোকৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন প্ৰদান কৰা আৰু সকলো নাগৰিকৰ বাবে বৃদ্ধাৱস্থাৰ সামাজিক সুৰক্ষা বিস্তাৰ কৰা | professional_title = | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | origins = | region_served = <!-- or |area_served = or |region = --> | products = {{*}} কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এনপিএছ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ এনপিএছ *কৰ্প'ৰেট খণ্ডৰ এনপিএছ *সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে এনপিএছ (''{{start date and age|2009|05|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ লাইট (''{{start date and age|2010|04|01}}ৰ পৰা'') *এনপিএছ স্বাৱলম্বন আৰু *অটল পেঞ্চন যোজনা (এপিৱাই) (''{{start date and age|2015|06|01}}ৰ পৰা'') | services = | methods = | fields = | membership = ৬,৩৫,৪৩,৬২৮ জন গ্ৰাহক | num_members_year = ৩০ এপ্ৰিল ২০২৩ | language = | owner = <!-- or |owners = --> | secretary_general = <!-- or |gen_sec for General Secretary --> | leader_title = পৰিচালনাধীন সম্পদ | leader_name = {{Increase}} {{INRConvert|898954|c}} (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_title2 = চৰকাৰী খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name2 = *কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ২৪,০৬,২১৬ *ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী ৬১,১৯,৯০০ | leader_title3 = ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name3 = *কৰ্প'ৰেট কৰ্মচাৰী ১৭,১৪,০১১ *অসংগঠিত খণ্ড ২৯,৮৩,৪৮৪ | leader_title4 = অন্যান্য গ্ৰাহক (এপ্ৰিল ২০২৩) | leader_name4 = *এনপিএছ স্বাৱলম্বন ৪১,৭৩,৮৮৮ *অটল পেঞ্চন যোজনা ৪,৬১,৪৬,১২৯ | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = এনপিএছ ট্ৰাষ্ট | subsidiaries = | secessions = | affiliations = *কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা *পেঞ্চন পুঁজি *ন্যাসী বেংক *উপস্থিতিৰ স্থান *সম্পদ সংৰক্ষক *অৱসৰ পৰামৰ্শদাতা *বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী | ror_id = <!-- unique ID in the Research Organization Registry --> | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | funding = <!-- source of funding e.g. for "think tanks" --> | num_staff = | num_staff_year = | num_volunteers = | num_volunteers_year = | num_students = | num_students_year = | awards = | website = {{Official website|https://npstrust.org.in/}} | remarks = | former_name = <!-- or |former_name = --> | footnotes = বিত্তীয় সেৱা বিভাগ, [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]] - [[ভাৰত চৰকাৰ]] | bodystyle = }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' ('''এনপিএছ''') {{en|National Pension System}} [[ভাৰত]]ত প্ৰচলিত এটা নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক [[পেঞ্চন]] ব্যৱস্থা। এই ব্যৱস্থা [[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ৰদ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত। এই প্ৰাধিকৰণ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনত আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|title=How to generate a monthly pension of Rs.1 lakh from NPS?|work=mint |date=14 March 2023|access-date=6 July 2023|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134306/https://www.livemint.com/money/personal-finance/how-to-generate-a-monthly-pension-of-rs-1-lakh-from-nps-11678806148550.html|url-status=live |last1=Das |first1=Vipul }}</ref> '''ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা ট্ৰাষ্ট''' ('''এনপিএছ ট্ৰাষ্ট''') পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ১৮৮২ চনৰ ভাৰতীয় ন্যাস আইন অনুসৰি স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে গ্ৰাহকৰ সৰ্বোত্তম স্বাৰ্থত এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত থকা সম্পদ আৰু পুঁজিৰ তদাৰক কৰা।<ref>{{cite web |title=What is National Pension System? |url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |website=npscra.nsdl.co.in |publisher=Protean eGov Technologies Limited |access-date=20 February 2023 |archive-date=21 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421012602/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-about-nps.php |url-status=live }}</ref> এনপিএছৰ অধীনত থকা সকলো সম্পদৰ পঞ্জীয়নভুক্ত গৰাকী হৈছে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট। এই সম্পদসমূহ এনপিএছৰ গ্ৰাহকৰ কল্যাণৰ বাবে ৰখা হয়। পেঞ্চন পুঁজিয়ে ন্যাসীৰ হৈ আৰু ন্যাসীৰ নামত প্ৰতিভূতি ক্ৰয় কৰে। অৱশ্যে ব্যক্তিগত এনপিএছ গ্ৰাহকসকলেই সেই প্ৰতিভূতি, সম্পদ আৰু পুঁজিৰ প্ৰকৃত হিতাধিকাৰী হৈ থাকে। এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ নিয়ম অনুসৰি এনপিএছৰ মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ কাৰ্যকৰী আৰু ব্যৱস্থাপনাগত কাম-কাজ নিৰীক্ষণ কৰাৰ দায়িত্ব এনপিএছ ট্ৰাষ্টৰ। ইয়াৰ ভিতৰত সম্পদ সংৰক্ষক, পেঞ্চন পুঁজি, ন্যাসী বেংক, কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, উপস্থিতিৰ স্থান, সংগ্ৰাহক আৰু [[বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ|বীমা নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]ত পঞ্জীয়নভুক্ত বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজিক নিৰ্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ দিয়া, স্বতন্ত্ৰ নিৰীক্ষকৰদ্বাৰা নিৰীক্ষণৰ জৰিয়তে নিয়ম পালন নিশ্চিত কৰা আৰু পেঞ্চন পুঁজিৰ কাৰ্যক্ষমতা পৰ্যালোচনা কৰাও ইয়াৰ দায়িত্ব। '''নতুন পেঞ্চন ব্যৱস্থা''' [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ]]ৰ সেই সিদ্ধান্তৰ ফলত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, যাৰ জৰিয়তে সকলো চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন থকা [[পুৰণি পেঞ্চন ব্যৱস্থা]]ৰ সলনি নতুন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। বিত্ত মন্ত্ৰ্যালয়ৰ [[অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগ|অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগে]] ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত জাৰি কৰা ৫/৭/২০০৩-ইচিবি নম্বৰৰ অধিসূচনাই ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা চৰকাৰী সেৱাত যোগদান কৰা সকলো নতুন কৰ্মচাৰীৰ বাবে এনপিএছ বাধ্যতামূলক কৰিছিল। ইয়াৰপৰা সশস্ত্ৰ বাহিনীক বাদ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Reversion to old pension scheme |url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |access-date=20 February 2023 |work=Ministry of Personnel, Public Grievances & Pensions |agency=প্ৰেছ তথ্য ব্যুৰো |publisher=Government of India |date=19 July 2018 |location=New Delhi |archive-date=20 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220110145/https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1539258 |url-status=live }}</ref> এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনত ১৮ৰপৰা ৬৫ বছৰ বয়সৰ সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইয়াক বিদেশত থকা ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰী আৰু ভাৰতীয় মূলৰ লোকৰ বাবেও মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|title=National Pension System - Retirement Plan for All|website=National Portal of India|access-date=12 July 2018|archive-date=22 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422125902/https://www.india.gov.in/spotlight/national-pension-system-retirement-plan-all|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বাধিক বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। সংশোধিত নিয়ম অনুসৰি ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰ বয়সৰ যিকোনো ভাৰতীয় নাগৰিক, তেওঁ বাসিন্দা হওক বা অনাবাসী হওক, আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিক এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট অব্যাহত ৰাখিব বা পিছলৈ পেঞ্চন লোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|date=26 August 2021|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=7 September 2021|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906125734/https://web.archive.org/web/20210906125734/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত হয়।<ref name="auto3">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|title=How good is the recently revamped NPS?|first=Narendra|last=Nathan|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190442/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-good-is-the-recently-revamped-nps/articleshow/55632329.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto">{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |title=NPS: Now you can open a NPS account completely online via Aadhar without sending physical documents |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Motiani |first1=Preeti |archive-date=1 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101062646/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/now-you-can-open-a-nps-account-completely-online-via-aadhar-without-sending-physical-documents/articleshow/56235215.cms |url-status=live }}</ref><ref name="auto2">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|title=Tax parity for NPS and EPF members is a welcome step |newspaper=The Economic Times|date=7 January 2017|access-date=17 January 2017|archive-date=19 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170419173930/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax-parity-for-nps-and-epf-members-is-a-welcome-step/articleshow/56387353.cms|url-status=live}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|title=Budget 2017: Arun Jaitley likely to make National Pension system totally tax-free|date=16 January 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905010329/http://www.financialexpress.com/budget/budget-2017-arun-jaitley-likely-to-make-national-pension-system-totally-tax-free/509491/|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰে এনপিএছক ভাৰতত "সম্পূৰ্ণ কৰমুক্ত" ব্যৱস্থা হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পৰিপক্বতাৰ সময়ত সমগ্ৰ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ প্ৰযোজ্য নহয়। অৱশ্যে এই বৰ্ণনা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়, কাৰণ গ্ৰাহকে পুঁজিৰ এটা অংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। এককালীন ধন উলিওৱা কৰমুক্ত হ'লেও বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় সাধাৰণ আয় হিচাপে প্ৰযোজ্য কৰহাৰত কৰযোগ্য।<ref>{{cite web|url=http://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1555377|title=Streamlining of National Pension System (NPS)}}</ref> এনপিএছৰ যিকোনো গ্ৰাহকে ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনৰ ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবে কৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত মুঠ ১.৫ লাখ টকাৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকে।<ref>{{cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|title=npscra tax benefits|access-date=3 January 2022|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021043/https://npscra.nsdl.co.in/tax-benefits-under-nps.php|url-status=live}}</ref> ৮০চিচিডি(১বি) উপধাৰাৰ অধীনত এনপিএছত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগৰ বাবে অতিৰিক্ত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|title=NPS withdrawal made tax-free like PPF, EPF|author=<!--Not stated--> Writer|date=10 December 2018|website=mint|access-date=10 December 2018|archive-date=10 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210160947/https://www.livemint.com/Money/2QZye6A5vOw6X8TVixMSWL/NPS-withdrawal-made-fully-taxfree-at-par-with-PPF-EPF.html|url-status=live}}</ref><ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ২০১৯ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটৰ সময়ত ১৯৬১ চনৰ আয়কৰ আইনত পৰিৱৰ্তন কৰি এনপিএছৰ এই সংশোধনসমূহ জাননী দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|title=Tax treatment of NPS set to change|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=12 December 2018|website=mint|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212083801/https://www.livemint.com/Money/MnHnzGr2lHnXE1m3FkyhSJ/Tax-treatment-of-NPS-set-to-change.html|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত কৰা বিনিয়োগৰ ওপৰত কোনো কৰ সুবিধা নাই। এনপিএছ সীমিত ইইই ব্যৱস্থা, য'ত ৬০ শতাংশ পৰ্যন্ত পুঁজিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|title=Scrap the NPS annuity: Makes more sense to go for systematic withdrawal plan|date=12 December 2018|access-date=12 December 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212133046/https://www.financialexpress.com/opinion/scrap-the-nps-annuity-makes-more-sense-to-go-for-systematic-withdrawal-plan/1411241/|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি বাধ্যতামূলকভাৱে বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। এই আয় প্ৰযোজ্য কৰহাৰৰ অধীনত কৰযোগ্য।<ref name="auto1"/> ২০২১ চনত পৰিপক্বতাৰ সময়ত ধন উলিওৱাৰ নিয়ম সলনি কৰা হয়। যদি এনপিএছৰ মুঠ পুঁজি ৫ লাখ টকা বা তাতকৈ কম হয়, তেন্তে সমগ্ৰ পুঁজি এককালীনভাৱে উলিয়াব পাৰি।<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|title=You can withdraw entire NPS corpus lumpsum if Rs 5 lakh or less but 40% will be taxable|newspaper=The Economic Times|date=24 November 2022|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162514/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/you-can-withdraw-entire-nps-corpus-lumpsum-if-rs-5-lakh-or-less-but-40-will-be-taxable/articleshow/95650523.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|title=PFRDA permits withdrawal of NPS corpus of Rs 5 lakh without buying annuity|newspaper=The Economic Times|date=17 June 2021|access-date=6 July 2023|archive-date=7 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707170421/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-permits-withdrawal-of-nps-corpus-of-rs-5-lakh-without-buying-annuity/articleshow/83569246.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছত কৰা অৱদানৰ ওপৰত ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ ৰেহাই পোৱা যায়। ২০১৬ চনৰপৰা ৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত এনপিএছৰ বাবে অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকাৰ কৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ ১.৫ লাখ টকাৰ ৰেহাইৰ অতিৰিক্ত।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|title=10 things Arun Jaitley can do to make it a Budget for the middle class|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063220/http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/10-things-arun-jaitley-can-do-to-make-it-a-budget-for-the-middle-class/articleshow/56622536.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|title=Opinion: 5-step plan to make NPS work|newspaper=The Economic Times|date=28 November 2016|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/5-step-plan-to-make-nps-work/articleshow/55634062.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|title=Salaried Vaz can cut tax outgo by investing in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063223/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/dilip-vaz-can-cut-tax-outgo-by-investing-in-nps/articleshow/56700812.cms|url-status=live}}</ref> ব্যক্তিগত পুঁজি পৰিচালকসকল এনপিএছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|title=Time to up your equity investment in NPS?|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=27 November 2016|website=mint|access-date=7 September 2021|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022113043/https://www.livemint.com/Money/SJ4vmvFWj5u6NfToqrskzO/Time-to-up-your-equity-investment-in-NPS.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |title=NPS outshines MFs, benchmark indices in 2016 |newspaper=The Economic Times |date=29 December 2016 |access-date=17 January 2017 |last1=Nathan |first1=Narendra |archive-date=31 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231161928/http://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/nps-outshines-mfs-benchmark-indices-in-2016/articleshow/56229731.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|title=How to change the scheme preference in NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063221/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/invest/how-to-change-the-scheme-preference-in-nps/articleshow/56701451.cms|url-status=live}}</ref> ৪০ শতাংশ পুঁজি পৰিপক্বতাৰ সময়ত কৰমুক্ত হোৱাৰ পিছত এনপিএছক কৰ সঞ্চয়ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াক ইকুইটি-সংযুক্ত সঞ্চয় আঁচনিৰ পিছত স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|title=Income Tax saving: Choose the best tax saving instrument for you|first=Babar|last=Zaidi|newspaper=The Economic Times|date=30 January 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/how-to-choose-the-tax-saving-instrument-most-suitable-for-you-et-wealth-ratings/articleshow/56387699.cms|url-status=live}}</ref> ==পটভূমি== ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা হৈছে স্বেচ্ছামূলক নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা। ইয়াক পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে পৰিচালনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই প্ৰাধিকৰণ ভাৰতীয় সংসদৰ এখন আইনৰ জৰিয়তে গঠন কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পিছত সেৱাত যোগদান কৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন বন্ধ কৰাৰ ভাৰত চৰকাৰৰ সিদ্ধান্তৰ ফলত এনপিএছ আৰম্ভ হয়। এই ব্যৱস্থাটো প্ৰথমে কেৱল চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবে আছিল। ২০০৯ চনত সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰা হয়। এনপিএছৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতত পেঞ্চনভিত্তিক সমাজ গঢ়ি তোলা। বৰ্তমান এনপিএছ সহজলভ্য আৰু ৮০চি আৰু ৮০চিচিডি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা লাভ কৰে। এনপিএছৰ অধীনত এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ অৱসৰকালীন একাউণ্টত ধন জমা কৰিব পাৰে। লগতে তেওঁৰ নিয়োগকৰ্তাই ব্যক্তিজনৰ কল্যাণ আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। এনপিএছ ভাৰতত এটা প্ৰায় ইইটি ব্যৱস্থা। পৰিপক্বতাৰ সময়ত ৪০ শতাংশ পুঁজিৰ ওপৰত কৰ নালাগে, আনহাতে ৬০ শতাংশ পুঁজি কৰযোগ্য।<ref name="auto3"/><ref name="auto"/><ref name="auto2"/> কৰযোগ্য ৬০ শতাংশৰ ভিতৰত ৪০ শতাংশ কৰমুক্ত, কাৰণ সেই ধন বাধ্যতামূলকভাৱে বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ক্ৰয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।<ref name="auto1"/> বাৰ্ষিকীৰপৰা পোৱা আয় কৰযোগ্য। বাকী ২০ শতাংশ ধন উলিওৱাৰ সময়ত কৰহাৰ অনুসৰি কৰযোগ্য হয়।<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|title=Looking at NPS for tax saving? Find out if the investment suits your financial profile|first=Sunil|last=Dhawan|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|via=The Economic Times|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910063231/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/looking-at-nps-for-tax-saving-find-out-if-the-investment-suits-your-financial-profile/articleshow/56775335.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত এনপিএছত কৰ্মচাৰীয়ে কৰা অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে আগতীয়াকৈ আংশিকভাৱে ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেহাই ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|title=Union Budget 2017: More tax relief for NPS subscribers |website=IndiaTimes.com|access-date=17 September 2017|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917161106/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/union-budget-2017-more-tax-relief-for-nps-subscribers/articleshow/56913503.cms|url-status=live}}</ref> এই সংশোধন ২০১৮ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰপৰা কাৰ্যকৰী হয় আৰু ২০১৮–১৯ মূল্যায়ন বৰ্ষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হয়।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|title=Budget 2017 proposes tax exemption to premature partial withdrawal from NPS|first=Sunil|last=Dhawan|date=1 February 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134310/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/budget-2017-proposes-tax-exemption-to-premature-partial-withdrawal-from-nps/articleshow/56808785.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|title=Union Budget 2017 provides new benefits to NPS subscribers|date=1 February 2017|website=FinancialExpress.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505001408/http://www.financialexpress.com/budget/union-budget-2017-provides-new-benefits-to-nps-subscribers/533784/|url-status=live}}</ref> এনপিএছ বজাৰ-সংযুক্ত বাৰ্ষিকী পেঞ্চন ব্যৱস্থা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|title=NPS gets tax breaks, parity for subscribers|first=Shaikh Zoaib|last=Saleem|date=2 February 2017|website=LiveMint.com|access-date=17 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905005222/http://www.livemint.com/Money/tss39GuN8lXofPNtmz7ZrL/NPS-gets-tax-breaks-parity-for-subscribers.html|url-status=live}}</ref> ==নিয়ামক ব্যৱস্থা== ১৯৯৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে অ'এএছআইএছ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল দেশত বৃদ্ধাৱস্থাৰ আয় আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত নীতিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰা।<ref name=":0">{{Cite web | url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | title=The Project OASIS Report | archive-url=https://web.archive.org/web/20230811060511/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/rep2d5d02004-a7c9-4875-be6e-f8b92744e210.pdf | archive-date=11 August 2023 }}</ref> ইয়াৰ ফলস্বৰূপে প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীক বাদ দি কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সেৱাত নতুনকৈ যোগদান কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰদ্বাৰা আগৰ নিৰ্দিষ্ট সুবিধাভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থাৰ সলনি কৰা হয়।<ref name=":0" /> ২০০৩ চনৰ ২৩ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰে পেঞ্চন পুঁজিৰ তদাৰক আৰু গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে অন্তৱৰ্তীকালীন পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ স্থাপন কৰে। ২০১৩ চনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ আইনে ইয়াক ভাৰতীয় পেঞ্চন খণ্ডৰ নিয়ামক হিচাপে আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়ে। এই স্বীকৃতি ২০১৪ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।<ref name=":1">{{Cite web | url=https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | title=Report of the Comptroller and Auditor General of India on National Pension System |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230826/https://cag.gov.in/webroot/uploads/download_audit_report/2020/Report%20No.%2013%20of%202020_NPS_English-05f8952c04a4417.54539256.pdf | archive-date=10 August 2023 }}</ref> কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি, জীৱন বীমা প্ৰতিষ্ঠানৰ পেঞ্চন পুঁজি আৰু পাৰস্পৰিক পুঁজি প্ৰতিষ্ঠান আদি আন সংস্থাসমূহ এই প্ৰাধিকৰণৰ নিয়ামক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত।<ref name=":1" /> অৱদানভিত্তিক পেঞ্চন ব্যৱস্থা, যাক পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়, ২০০৩ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত আৰম্ভ হয় আৰু ২০০৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ২০০৯ চনৰ ১ মে'ৰপৰা স্ব-নিয়োজিত পেছাদাৰী লোক আৰু অসংগঠিত খণ্ডকে ধৰি সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ইয়াক স্বেচ্ছামূলকভাৱে মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last=1 Sane, 2 Shah |first=1 Renuka, 2 Ajay |date=September 2011 |title=Civil Service and Military Pensions in India |url=https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |journal=National Institute of Public Finance and Policy |pages=19 |via=National Institute of Public Finance and Policy, New Delhi |access-date=9 August 2023 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208031158/https://www.nipfp.org.in/media/medialibrary/2013/04/wp_2011_91.pdf |url-status=live }}</ref> ==গাঁথনি== পৰম্পৰাগত বিত্তীয় ব্যৱস্থাত বিক্ৰী, পৰিচালনা, সেৱা, পুঁজি পৰিচালনা আৰু জমা আদি সকলো কাম সাধাৰণতে এটা প্ৰতিষ্ঠানেই সম্পন্ন কৰে। কিন্তু এনপিএছত এই কামসমূহ পৃথক পৃথক সংস্থাৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাই গ্ৰাহকক মূল্যশৃংখলাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত নিজৰ বাবে উপযুক্ত সেৱা প্ৰদানকাৰী বাছি লোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। লগতে ভুল তথ্য দি সেৱা বা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰাৰ সম্ভাৱনাও হ্ৰাস কৰে। এনপিএছৰ গাঁথনিত গ্ৰাহকৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে এনপিএছ ট্ৰাষ্ট, তথ্য আৰু নথি সংৰক্ষণৰ বাবে তিনিটা কেন্দ্ৰীয় নথি সংৰক্ষণ সংস্থা, ধন সংগ্ৰহ আৰু সেৱা প্ৰদানৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান, গ্ৰাহকৰ বিনিয়োগ পৰিচালনাৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক, পুঁজি পৰিচালকে ক্ৰয় কৰা সম্পদৰ তদাৰকৰ বাবে সম্পদ সংৰক্ষক আৰু বেংকিং কাম-কাজ পৰিচালনাৰ বাবে ন্যাসী বেংক থাকে। ৬০ বছৰ বয়সত গ্ৰাহকে বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰীৰপৰা পেঞ্চন ক্ৰয় কৰিব পাৰে। ২০১৭ চনত পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে এনপিএছত প্ৰৱেশৰ সৰ্বোচ্চ বয়স ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{Cite web|last=SMARTADVISOR4U|publisher=PFRDA|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NPS|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|title=You can continue investing in NPS even after retirement|first=Deepti|last=Bhaskaran|date=31 May 2018|website=mint|access-date=7 June 2018|archive-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143910/https://www.livemint.com/Money/tdXgBZCrEbrzOUVEBHp3qM/You-can-continue-investing-in-NPS-even-after-retirement.html|url-status=live}}</ref> এনপিএছত ১৩টা পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালক আছে।<ref>{{cite web|url=https://pfrda.org.in/intermediaries/registered-intermediaries/pension-funds|title=List of Pension Funds |date=1 May 2026|access-date= 1 May 2026 }}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি আটাইতকৈ ডাঙৰ। সকলো প্ৰধান বাণিজ্যিক বেংক, দালাল আৰু শ্বেয়াৰ ধাৰণকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে উপস্থিতিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। গ্ৰাহকে এই সংস্থাসমূহৰ যিকোনো এটাক বাছি ল'ব পাৰে। প্ৰথম অৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকলৰ এনপিএছত পুঁজি পৰিচালক বা বিনিয়োগ বণ্টন বাছনি কৰাৰ কোনো সুযোগ নাছিল। দুয়োটাই চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। সাধাৰণ ব্যৱস্থাত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ এনপিএছৰ অৱদান তিনিটা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ পুঁজি পৰিচালকৰ মাজত সমানে ভাগ কৰা হৈছিল। সেইকেইটা আছিল এছবিআই পেঞ্চন পুঁজি, এলআইচি পেঞ্চন পুঁজি আৰু ইউটিআই পেঞ্চন পুঁজি। বৰ্তমান চৰকাৰে অতিৰিক্ত বিকল্প যেনে এলচি-৫০, এলচি-২৫ আৰু আঁচনি জি বাছি ল'ব পাৰে। গ্ৰাহকে পেঞ্চন পুঁজি পৰিচালকে আগবঢ়োৱা চাৰিটাপ্ৰকাৰৰ বিনিয়োগ আঁচনিৰ যিকোনো এটাত বা একাধিক আঁচনিত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * আঁচনি ই — ইকুইটি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটি বিনিয়োগ। * আঁচনি চি — কৰ্প'ৰেট বণ্ড আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু কেৱল উচ্চমানৰ কৰ্প'ৰেট বণ্ডত বিনিয়োগ কৰে। * আঁচনি জি — চৰকাৰী প্ৰতিভূতি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সঁজুলি; কোনো সৰ্বোচ্চ সীমা নাই আৰু ১০০ শতাংশ পৰ্যন্ত চৰকাৰী বণ্ডত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। * আঁচনি এ — বিকল্প বিনিয়োগ পুঁজি; সৰ্বাধিক ৫ শতাংশলৈকে বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। এইটো সক্ৰিয় বাছনি কৰা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ গ্ৰাহকৰ বাবে নতুনকৈ যোগ কৰা সম্পদ শ্ৰেণী। গ্ৰাহকে সক্ৰিয় বাছনিৰ জৰিয়তে নিজে বিনিয়োগৰ শতকৰা হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। অথবা স্বয়ংক্ৰিয় বাছনিৰ অধীনত পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত চাৰিটা জীৱনচক্ৰ পুঁজি বিকল্পৰ যিকোনো এটা বাছি ল'ব পাৰে। সেইবোৰ হৈছে: * এলচি-৭৫ — আক্ৰমণাত্মক জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৭৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-৫০ — মধ্যমীয়া জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * এলচি-২৫ — সংৰক্ষণশীল জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ২৫ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৩৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। * বিএলচি — সন্তুলিত জীৱনচক্ৰ পুঁজি। সৰ্বাধিক ৫০ শতাংশ ইকুইটিত বিনিয়োগ কৰা হয়। গ্ৰাহকৰ বয়স ৪৬ বছৰ হোৱাৰ পিছত ইকুইটি বিনিয়োগ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায় আৰু ৫৫ বছৰ বয়সলৈকে এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। এই বিনিয়োগৰ পুনৰ ভৰসাম্য নিৰ্ধাৰণ গ্ৰাহকৰ জন্মদিনত কৰা হয়। এনপিএছে গ্ৰাহকক দুটাপ্ৰকাৰৰ একাউণ্ট আগবঢ়ায়: * '''প্ৰথম স্তৰ:''' এইটো মূল পেঞ্চন একাউণ্ট। ইয়াৰপৰা ধন উলিওৱা আৰু জমা পুঁজি ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান বাধা আছে। এনপিএছে আগবঢ়োৱা সকলো কৰ সুবিধা কেৱল প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্টৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য।<ref>{{Cite web |title=What is National Pension Scheme, Benefits, Eligibility and Returns |url=https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |access-date=2023-08-09 |website=cleartax |language=en |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230512/https://cleartax.in/s/nps-national-pension-scheme |url-status=live }}</ref> * '''দ্বিতীয় স্তৰ:''' ব্যৱস্থাটোত কিছু নগদীয়তা প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টৰ সুবিধা দিয়ে। প্ৰথম স্তৰৰ একাউণ্ট থকা গ্ৰাহকে এই একাউণ্টত নিজৰ ইচ্ছামতে ধন জমা আৰু উলিয়াব পাৰে। এনপিএছৰ দ্বিতীয় স্তৰ হৈছে পাৰস্পৰিক পুঁজিৰ দৰে এটা বিনিয়োগ একাউণ্ট। ইয়াত প্ৰস্থান মাচুল বা কমিছন নাই আৰু ইয়াৰপৰা ভাল লাভ পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|title=Budget ideas for the Finance Minister |newspaper=The Times of India|date=26 December 2016|access-date=17 September 2017|archive-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115172812/https://timesofindia.indiatimes.com/business/budget-ideas-for-the-finance-minister/articleshow/56176162.cms|url-status=live}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰৰ কৰ সঞ্চয় একাউণ্টে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীক ৮০চি ধাৰাৰ অধীনত কৰ সুবিধা দিয়ে। অৱশ্যে ইয়াত আংশিক নগদীয়তা থাকে। স্বেচ্ছামূলক সঞ্চয় একাউণ্ট, যাক দ্বিতীয় স্তৰৰ একাউণ্টো কোৱা হয়, কেৱল গ্ৰাহকেহে ধন জমা কৰিব পাৰে। কোনো তৃতীয়পক্ষই এই একাউণ্টত ধন জমা কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|title=PFRDA bars third party payments in Tier II accounts of NPS|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134311/https://economictimes.indiatimes.com/wealth/personal-finance-news/pfrda-bars-third-party-payments-in-tier-ii-accounts-of-nps/articleshow/56560769.cms|url-status=live}}</ref> এনপিএছৰপৰা ওলাই অহাৰ সময়ত গ্ৰাহকে জমা হোৱা পুঁজিৰ এটা অংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চন আঁচনিত পুনৰ বিনিয়োগ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে জীৱনজুৰি পেঞ্চন পোৱা যায়। গ্ৰাহকে বাছি ল'ব পৰাকৈ ১৫টা বাৰ্ষিকী সেৱা প্ৰদানকাৰী আছে। ==কোনে যোগদান কৰিব পাৰে== বাসিন্দা বা অনাবাসী ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীয়ে এনপিএছত যোগদান কৰিব পাৰে। ২০১৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত জাৰি কৰা পৰিপত্ৰৰ জৰিয়তে পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে ভাৰতীয় বিদেশী নাগৰিকত্বৰ কাৰ্ডধাৰীক প্ৰথম স্তৰৰ এনপিএছ একাউণ্টত বিনিয়োগ কৰিবলৈ নামভৰ্তিৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে তলত দিয়া চৰ্তসমূহ প্ৰযোজ্য: * গ্ৰাহকৰ বয়স উপস্থিতিৰ স্থান বা এনপিএছৰ বাবে উপস্থিতিৰ স্থান-সেৱা প্ৰদানকাৰী অনুমোদিত শাখাত আবেদন জমা দিয়াৰদিনা ১৮ৰপৰা ৭০ বছৰৰ ভিতৰত হ'ব লাগিব।<ref>{{Cite news |date=2021-11-29 |title=NPS: Frequently asked questions |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |access-date=2023-08-09 |issn=0013-0389 |archive-date=10 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810225151/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> * গ্ৰাহকে গ্ৰাহক পৰিচয় নিশ্চিতকৰণৰ নিয়ম পালন কৰিব লাগিব। * আবেদনকাৰী দেউলীয়া অৱস্থাৰপৰা মুক্ত নোহোৱা ব্যক্তি বা মানসিকভাৱে অক্ষম ব্যক্তি হ'ব নালাগিব। * অনাবাসী ভাৰতীয়ই একাউণ্ট খুলিব পাৰে। কিন্তু তেওঁৰ নাগৰিকত্বৰ অৱস্থা সলনি হ'লে একাউণ্ট বন্ধ কৰা হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=What is NPS? National Pension Scheme : FAQs|newspaper=The Economic Times|access-date=20 October 2020|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023095316/https://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> * ২০২১ চনৰ ২৬ আগষ্টৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি, যিসকল গ্ৰাহকে নিজৰ এনপিএছ একাউণ্ট বন্ধ কৰিছে, তেওঁলোকে ৬৫ বছৰৰপৰা ৭০ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা বয়সৰ যোগ্যতাৰ নিয়ম অনুসৰি নতুন এনপিএছ একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{Cite news |date=April 27, 2023 |title=Important documents required for withdrawing funds from NPS after 1st April 2023 |pages=1 |work=Asian News International (ANI) |url=https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |access-date=August 9, 2023 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134341/https://aninews.in/news/business/business/important-documents-required-for-withdrawing-funds-from-nps-after-1st-april-202320230427124238/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=smartadvisor4u|title=Subject: Increase of Entry Age up to 70 Years under NP|url=https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|access-date=26 August 2021|website=[[পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ]]|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830063928/https://web.archive.org/web/20210830063928/https://www.pfrda.org.in/writereaddata/links/circular%20to%20cras%20on%20increase%20of%20entry%20age%20up%20to%2070%20years%20under%20nps%201fe102dd-e5cd-475a-920b-b303f23aaee7.pdf|url-status=live}}</ref> * ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব থকা ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকে তেওঁলোকৰ সন্তান বা তত্ত্বাৱধানত থকা শিশুৰ বাবে এনপিএছ বাত্সল্য একাউণ্ট খুলিব পাৰে।<ref>{{cite web|url= https://pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=152167&ModuleId=3&reg=3&lang=1|title= NPS Vatsalya: A Groundbreaking Pension Scheme for Minors|date= 1 October 2024}}</ref> ==গ্ৰাহকৰ সংখ্যা== কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ২০২১–২২ বিত্তীয় বৰ্ষত বছৰি ৪.৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ২২.৮ লাখ হয়। একে সময়তে ৰাজ্য চৰকাৰৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ৮.৫ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ৫৫.৮ লাখ হয়। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ১.৬ কোটি আছিল। ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ আছিল ৭,৩৬,০০০ কোটি টকা। ২০২১ চনৰ ৩১ মাৰ্চত এই পৰিমাণ ৫,৭৮,০০০ কোটি টকা আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS assets under management rises 27% y-o-y to Rs 7.36 trillion |url=https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |access-date=2022-06-15 |website=Financialexpress |date=9 April 2022 |language=en |archive-date=9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409153040/https://www.financialexpress.com/money/nps-assets-under-management-rises-27-y-o-y-to-rs-7-36-trillion/2486413/ |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈ এনপিএছৰ মুঠ পৰিচালনাধীন সম্পদ ১৬,৫০,০০০ কোটি টকাৰো অধিক হৈছিল। মুঠ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা প্ৰায় ২.২ কোটি আছিল।<ref>{{Cite web |title=NPS AUM and Subscriber Base |url=https://npstrust.org.in/aum-and-subcriber-base |access-date=2026-03-21 }}</ref> ==ধন উলিওৱা== ৬০ বছৰ বয়সৰ আগতে এনপিএছৰপৰা আগতীয়াকৈ ধন উলিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত পুঁজিৰ ৬০ শতাংশ বাৰ্ষিকী পেঞ্চনত বিনিয়োগ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|title=NPS: Frequently asked questions|date=2 June 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917131846/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/nps-frequently-asked-questions/articleshow/58959509.cms|url-status=live}}</ref> ৬০ বছৰৰ আগতে পুঁজিৰ ৪০ শতাংশ উলিয়াব পাৰি। কিন্তু বাকী ৬০ শতাংশৰে বাৰ্ষিকী ক্ৰয় কৰিব লাগে।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|title=Ask ET Mutual Funds: Suggest me some good ELSSs and NPS funds|date=17 May 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=18 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918055558/http://economictimes.indiatimes.com/mf/analysis/-ask-et-mutual-funds-suggest-me-some-good-elsss-and-nps-funds/articleshow/58716924.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত এনপিএছে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট কাৰণত অৱদানৰ ২৫ শতাংশলৈকে ধন উলিওৱাৰ অনুমতি দিয়ে। ইয়াৰ বাবে আঁচনিখন কমেও তিনি বছৰ পুৰণি হ'ব লাগিছিল আৰু কিছুমান চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিছিল। যদি সংগৃহীত পেঞ্চনৰ পৰিমাণ ৫ লাখ টকাৰ কম হয়, তেন্তে সম্পূৰ্ণ ধন উলিয়াব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|title=Withdrawal|website=npscra.nsdl.co.in|access-date=29 January 2020|archive-date=29 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129110519/https://npscra.nsdl.co.in/all-faq-withdrawal.php|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৪ জুনৰ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ পৰিপত্ৰ অনুসৰি এই সীমা ৫ লাখ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|title=Gazette-PFRDA (Exits and Withdrawals under NPS) (Amendment) Regulations 2021|date=14 June 2021|access-date=14 June 2021|via=The Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA)|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818134344/https://www.npscra.nsdl.co.in/download/pdf/Gazette-PFRDA%20(Exits%20and%20Withdrawals%20under%20NPS)%20(Amendment)%20Regulations%202021.pdf|url-status=live}}</ref> ===নিয়মিত এককালীন ধন উলিওৱা=== এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত গ্ৰাহকে ৬০ শতাংশ পুঁজিৰ সৈতে এনপিএছত বিনিয়োগ অব্যাহত ৰাখিব পাৰে আৰু ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। লগতে নিয়মিতভাৱে এককালীন ধন উলিওৱাৰ সুবিধা সক্ৰিয় কৰিব পাৰে। এই সময়ছোৱাত পুঁজি বৃদ্ধি পাই থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-systematic-withdrawal-plan-suits-retirees-with-large-corpus/articleshow/116971948.cms|title=NPS systematic withdrawal plan suits retirees with large corpus|work=The Times of India |date=6 January 2025 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/nps-withdrawal-scheme-offers-flexible-cost-efficient-option-for-retirees/articleshow/116852990.cms|title=NPS Withdrawal Scheme offers flexible, cost-efficient option for retirees|work=The Times of India |date=January 2025 }}</ref> ==কৰ সুবিধা== এনপিএছত বিনিয়োগ কৰিলে তলত দিয়া কৰ সুবিধাসমূহ লাভ কৰিব পাৰি: * '''৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত ১,৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা মৌলিক দৰমহাৰ ১০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। দৰমহা নোপোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত এই সুবিধা মুঠ আয়ৰ ২০ শতাংশলৈকে সীমাবদ্ধ। ৮০চি, ৮০চিচিচি আৰু ৮০চিচিডি(১) ধাৰাৰ অধীনত মুঠ সুবিধা ১,৫০,০০০ টকালৈ সীমাবদ্ধ। * '''৮০চিচিডি(১বি) ধাৰাৰ অধীনত অতিৰিক্ত ৫০,০০০ টকালৈকে বিনিয়োগ। ''' এই সুবিধা ৮০চি ধাৰাৰ কৰ সুবিধাৰ অতিৰিক্ত আৰু কেৱল এনপিএছৰ বাবে প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|title=Experts differ on how to claim additional NPS tax benefit under Sec 80CCD (1b). Clarity is also not there as to whether the benefit comes under tier-i or tier-ii|first=Chandralekha|last=Mukerji|date=17 September 2017|access-date=17 September 2017|newspaper=The Economic Times|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917005645/http://economictimes.indiatimes.com/wealth/tax/experts-differ-on-how-to-claim-additional-nps-tax-benefit-under-sec-80ccd-1b/articleshow/51952963.cms|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত পুৰণি কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১০ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|title=7 National Pension System myths busted to ensure your retirement planning does not get derailed|date=6 September 2017|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907190441/https://www.financialexpress.com/economy/7-national-pension-system-myths-busted-to-ensure-your-retirement-planning-does-not-get-derailed/842772/|url-status=live}}</ref> * '''৮০চিচিডি(২) ধাৰাৰ অধীনত নতুন কৰ ব্যৱস্থাত মৌলিক দৰমহা আৰু মৰ্যাদা ভাত্তাৰ ১৪ শতাংশলৈকে নিয়োগকৰ্তাৰ অৱদান। '''<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/budget/budget-2024-deduction-limit-increased-from-10-to-14-introduces-nps-vatsalya-for-minors-new-tax-regime-11721887949706.html/|title=Budget 2024: Deduction limit increased from 10% to 14%; introduces NPS Vatsalya for minors|work=mint |date=25 July 2024|access-date=15 October 2024 |last1=Gidwani |first1=Gopal }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.pfrda.org.in/ পেঞ্চন পুঁজি নিয়ামক আৰু উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণ] *[https://pensionersportal.gov.in/#faq পেঞ্চনাৰসকলৰ বাবে সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন] *[https://www.npstrust.org.in/content/pension-calculator পেঞ্চন গণক] *[https://npstrust.org.in/returns-of-nps_scheme এনপিএছ আঁচনিৰ লাভ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] ibv9n90rjekc5y7s2ahio8486z9lycc 0 139484 634665 2026-09-08T17:57:10Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634665 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। 1mx6fp4uktwu3wz5yq15a4p9dov8xeo 634666 634665 2026-09-08T17:58:31Z Pranamikaadhikary 27435 634666 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== it17r1ig0fxe1jfkppd1ohcwgyg2qds 634667 634666 2026-09-08T17:58:59Z Pranamikaadhikary 27435 /* ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা */ 634667 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== [[Rigveda]] (X.27.1), (III.15.5), (VIII.100.4) mention about the tribe Jarita (जरित). :असत सु मे '''जरितः''' साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | :अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || [[Rigveda]] (X.27.1)<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rvsan/index.htm The Rig Veda in Sanskrit]</ref> :asat su me jaritaḥ sābhivegho yat sunvate yajamanaya śikṣam | :anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum || [[Rigveda]] (X.27.1) :अछिद्रा शर्म '''जरितः''' पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः | :रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके || [[Rigveda]] (III.15.5) :achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ | :ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke || :अयमस्मि '''जरितः''' पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना | :रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि || [[Rigveda]] (VIII.100.4) :ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā | :ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi || [[Rigveda]] (VIII.100.4) 785glhfj3crbjrdvzgiubosmurgdkyu 634668 634667 2026-09-08T18:00:21Z Pranamikaadhikary 27435 /* ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা */ 634668 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== [[ঋকবেদ]] (X.27.1), (III.15.5), (VIII.100.4) mention about the tribe Jarita (जरित). :असत सु मे '''जरितः''' साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | :अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || [[ঋকবেদ]] (X.27.1)<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rvsan/index.htm The Rig Veda in Sanskrit]</ref> :asat su me jaritaḥ sābhivegho yat sunvate yajamanaya śikṣam | :anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum || [[ঋকবেদ]] (X.27.1) :अछिद्रा शर्म '''जरितः''' पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः | :रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके || [[ঋকবেদ]] (III.15.5) :achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ | :ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke || :अयमस्मि '''जरितः''' पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना | :रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) :ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā | :ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) 8ewfgt8f04dck7wtfymbx8pdgd918wf 634669 634668 2026-09-08T18:03:59Z Pranamikaadhikary 27435 /* ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা */ 634669 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== [[ঋকবেদ]] (X.27.1), (III.15.5), (VIII.100.4) ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতাৰ উল্লেখ: :असत सु मे '''जरितः''' साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | :अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || [[ঋকবেদ]] (X.27.1)<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rvsan/index.htm The Rig Veda in Sanskrit]</ref> :অসত সু মে জৰিতাঃ স্বাভিবেগ যত শূন্যতে যজমানয় শিক্ষম | :অনাশীৰ্দামহমস্মি পৰহন্তাসত্যধৰ্ত্তম ৱৰ্জিনায়ন্তমভূম || [[ঋকবেদ]] (X.27.1) :अछिद्रा शर्म '''जरितः''' पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः | :रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके || [[ঋকবেদ]] (III.15.5) :achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ | :ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke || :अयमस्मि '''जरितः''' पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना | :रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) :ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā | :ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) b1c91cqyfnc1t7j83sap7r6jkgkusgy 634670 634669 2026-09-08T18:04:24Z Pranamikaadhikary 27435 /* ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা */ 634670 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== [[ঋকবেদ]] (X.27.1), (III.15.5), (VIII.100.4) ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতাৰ উল্লেখ: :असत सु मे '''जरितः''' साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | :अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || [[ঋকবেদ]] (X.27.1)<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rvsan/index.htm The Rig Veda in Sanskrit]</ref> :অসত সু মে জৰিতাঃ স্বাভিবেগ যত শূন্যতে যজমানয় শিক্ষম | :অনাশীৰ্দামহমস্মি পৰহন্তাসত্যধৰ্ত্তম ৱৰ্জিনায়ন্তমভূম || [[ঋকবেদ]] (X.27.1) :अछिद्रा शर्म '''जरितः''' पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः | :रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके || [[ঋকবেদ]] (III.15.5) :achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ | :ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke || :अयमस्मि '''जरितः''' पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना | :रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) :ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā | :ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) ==তথ্যসূত্ৰ== adf6vn590bcctj9bmywrdei7hdw983i 634671 634670 2026-09-08T18:04:44Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] using [[WP:HC|HotCat]] 634671 wikitext text/x-wiki '''জৰিতা''' ([[সংস্কৃত]]: जरित, IAST Jaritā) আছিল সাৰংগিকা নামৰ প্ৰজাতিৰ এটা নিৰ্দিষ্ট মাইকী চৰাই, যাৰ কাহিনী মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পুত্ৰ নথকাৰ বিষাদৰপৰা ওলাই অহা সাধু মন্দপালে মতা চৰাইৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু তেওঁৰদ্বাৰা জৰিতাৰ গৰ্ভত চাৰিজন পুত্ৰৰ জন্ম দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ জৰিতাক পৰিত্যাগ কৰিলে। খাণ্ডৱ অৰণ্যৰ জুইত তাই নিজৰ সন্তানৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি অতি সচেতনতা দেখুৱাইছিল আৰু অৱশেষত অগ্নি দেৱতাৰ ওপৰত মন্দপালৰ প্ৰভাৱৰ ফলত তেওঁলোক ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁলোকৰ নাম আছিল জাৰিতৰী, সৰিস্কৃত, স্তম্বমিত্ৰ, আৰু দ্ৰোণ। তেওঁলোক আছিল "বেদৰ ব্যাখ্যাকাৰী; " আৰু ঋগবেদত দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়ৰ নাম থকা গীত আছে। ==ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতা== [[ঋকবেদ]] (X.27.1), (III.15.5), (VIII.100.4) ঋগবেদত জনজাতি হিচাপে জৰিতাৰ উল্লেখ: :असत सु मे '''जरितः''' साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | :अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || [[ঋকবেদ]] (X.27.1)<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rvsan/index.htm The Rig Veda in Sanskrit]</ref> :অসত সু মে জৰিতাঃ স্বাভিবেগ যত শূন্যতে যজমানয় শিক্ষম | :অনাশীৰ্দামহমস্মি পৰহন্তাসত্যধৰ্ত্তম ৱৰ্জিনায়ন্তমভূম || [[ঋকবেদ]] (X.27.1) :अछिद्रा शर्म '''जरितः''' पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः | :रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके || [[ঋকবেদ]] (III.15.5) :achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ | :ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke || :अयमस्मि '''जरितः''' पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना | :रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) :ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā | :ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi || [[ঋকবেদ]] (VIII.100.4) ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] 9h575fpqx1mtvinm7gu6m2xmomfx1sg 0 139485 634672 2026-09-08T18:13:46Z Pranamikaadhikary 27435 নতুন পৃষ্ঠা: '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময... 634672 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰ পৰা ময়ুৰ সৃষ্টি হৈছিল। গৰুড়ক ত্ৰিমূৰ্তিৰ অন্যতম বিষ্ণুৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ুৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত ইয়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময়ৰ চক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} 9aoowxmrfx78gzx5qj10i4a0wme2suz 634673 634672 2026-09-08T18:15:28Z Pranamikaadhikary 27435 /* পটভূমি */ 634673 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰ পৰা ময়ুৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ুৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত ইয়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তথ্যসূত্ৰ== 2kzd2ktuprmidcif9sh82ussqrjir7j 634674 634673 2026-09-08T18:19:04Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634674 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত ইন্দ্ৰৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে ৰাৱণক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ "হাজাৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা নিৰ্ভীকতাৰে আশীৰ্বাদ দিছিল। আন এটা কাহিনীত আছে ইন্দ্ৰ যি হাজাৰ আলচাৰেৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত হাজাৰ চকুৰ ময়ূৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। হাজাৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।[2] কাৰ্তিকেয়াক সাধাৰণতে মায়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু মায়ুৰে তেওঁৰ পৰিবহণ হিচাপেও কাম কৰে। পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ পৰিবহণৰ কাম কৰে। সাধাৰণতে কৃষ্ণৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে চিত্ৰিত কৰা হয়। বিষ্ণুৰ পত্নী লক্ষ্মী সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্য্যৰ দেৱী; তাইক মায়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। ময়ূৰেশ্বৰ গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ পৰ্বত ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) চিত্ৰমেখলা নামৰ মায়ুৰ সৰস্বতীৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অষ্ট ভৈৰৱ ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ পৰ্বত ময়ূৰ। বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ পৰ্বত ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে মায়ুৰাৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দূৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সঁজুলিবোৰত ধূলি মাৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ শ্ৰীলংকাৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰে প্ৰশংসাৰ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে কাৰণ এই চৰাইটোৱে শতপদ আৰু সাপক হত্যা কৰে।[3] ==তথ্যসূত্ৰ== 5oqraf0mqwkj52h7e3vtf5lnfo8gzdd 634675 634674 2026-09-08T18:27:55Z Pranamikaadhikary 27435 /* তাৎপৰ্য */ 634675 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: *উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে [[ৰাৱণ]]ক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা "সহস্ৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা ভয়হীনতাৰ আশীৰ্বাদ পাইছিল। আন এটা কাহিনীত আছে [[ইন্দ্ৰ]]ই সহস্ৰ যোনীৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত ইয়াক হাজাৰ চকুৰ ময়ুৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সহস্ৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।[2] *কাৰ্তিকেয়ক সাধাৰণতে ময়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু ময়ুৰে তেওঁৰ বাহন হিচাপেও কাম কৰে। *পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ বাহনৰ কাম কৰে। *সাধাৰণতে [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে শোভিত কৰা হয়। *[[বিষ্ণু]]ৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]] সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; তেওঁক ময়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। *[[ময়ূৰেশ্বৰ]] [[গণেশ]]ৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) *চিত্ৰমেখলা নামৰ ময়ুৰ [[সৰস্বতী]]ৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। *[[অষ্ট ভৈৰৱ]] ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ বাহন ময়ূৰ। *বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে ময়ুৰৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দুৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সা-সঁজুলিবোৰত ধূলি গুচাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ শ্ৰীলংকাৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰ সদা-বন্দিত, কাৰণ এই চৰাইটোৱে শতপদ আৰু সাপক হত্যা কৰে।[3] ==তথ্যসূত্ৰ== eu4u48j2m2chhoejf05scnor65wy7l8 634676 634675 2026-09-08T18:29:29Z Pranamikaadhikary 27435 /* তাৎপৰ্য */ 634676 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ []ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: *উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে [[ৰাৱণ]]ক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা "সহস্ৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা ভয়হীনতাৰ আশীৰ্বাদ পাইছিল। আন এটা কাহিনীত আছে [[ইন্দ্ৰ]]ই সহস্ৰ যোনীৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত ইয়াক হাজাৰ চকুৰ ময়ুৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সহস্ৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।[2] *কাৰ্তিকেয়ক সাধাৰণতে ময়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু ময়ুৰে তেওঁৰ বাহন হিচাপেও কাম কৰে। *পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ বাহনৰ কাম কৰে। *সাধাৰণতে [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে শোভিত কৰা হয়। *[[বিষ্ণু]]ৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]] সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; তেওঁক ময়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। *[[ময়ূৰেশ্বৰ]] [[গণেশ]]ৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) *চিত্ৰমেখলা নামৰ ময়ুৰ [[সৰস্বতী]]ৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। *[[অষ্ট ভৈৰৱ]] ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ বাহন ময়ূৰ। *বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে ময়ুৰৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দুৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সা-সঁজুলিবোৰত ধূলি গুচাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ [[শ্ৰীলংকা]]ৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰ সদা-বন্দিত, কাৰণ এই চৰাইটোৱে [[বৃশ্চিক]] আৰু [[সাপ]]ক বধ কৰে।[3] ==তথ্যসূত্ৰ== 18zwu1jstw1bincavwrcy0sdhr0dh0g 634677 634676 2026-09-08T18:30:51Z Pranamikaadhikary 27435 634677 wikitext text/x-wiki '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ<ref name=witzel>{{cite journal|last=witzel |first=michael |title=Substrate Languages in Old Indo-Aryan (Ṛgvedic, Middle and Late Vedic) |journal=Electronic Journal of Vedic Studies |year=1999 |volume=5 |issue=1 |url=http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |accessdate=3 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206073939/http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |archivedate=6 February 2012 }}</ref> ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: *উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে [[ৰাৱণ]]ক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা "সহস্ৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা ভয়হীনতাৰ আশীৰ্বাদ পাইছিল। আন এটা কাহিনীত আছে [[ইন্দ্ৰ]]ই সহস্ৰ যোনীৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত ইয়াক হাজাৰ চকুৰ ময়ুৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সহস্ৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।<ref>{{cite book| url=https://archive.org/stream/ramavijayathemyt00unwkuoft#page/n27/mode/1up/|page=14|title= Ramavijaya (The mythological history of Rama)| year=1891| publisher=Dubhashi & Co.|place=Bombay|author=Anonymous}}</ref> *কাৰ্তিকেয়ক সাধাৰণতে ময়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু ময়ুৰে তেওঁৰ বাহন হিচাপেও কাম কৰে। *পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ বাহনৰ কাম কৰে। *সাধাৰণতে [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে শোভিত কৰা হয়। *[[বিষ্ণু]]ৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]] সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; তেওঁক ময়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। *[[ময়ূৰেশ্বৰ]] [[গণেশ]]ৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) *চিত্ৰমেখলা নামৰ ময়ুৰ [[সৰস্বতী]]ৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। *[[অষ্ট ভৈৰৱ]] ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ বাহন ময়ূৰ। *বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে ময়ুৰৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দুৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সা-সঁজুলিবোৰত ধূলি গুচাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ [[শ্ৰীলংকা]]ৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰ সদা-বন্দিত, কাৰণ এই চৰাইটোৱে [[বৃশ্চিক]] আৰু [[সাপ]]ক বধ কৰে।<ref>C.G. and C.S.Seligman, "The Vedas", Oosterhout 1969</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== pdrqcax38mxpoyi6zg69c9ue5wenbx3 634678 634677 2026-09-08T18:31:28Z Pranamikaadhikary 27435 634678 wikitext text/x-wiki [[Image:Peacock.displaying.better.800pix.jpg|right|200px|An Indian Peacock]] '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ<ref name=witzel>{{cite journal|last=witzel |first=michael |title=Substrate Languages in Old Indo-Aryan (Ṛgvedic, Middle and Late Vedic) |journal=Electronic Journal of Vedic Studies |year=1999 |volume=5 |issue=1 |url=http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |accessdate=3 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206073939/http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |archivedate=6 February 2012 }}</ref> ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: *উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে [[ৰাৱণ]]ক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা "সহস্ৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা ভয়হীনতাৰ আশীৰ্বাদ পাইছিল। আন এটা কাহিনীত আছে [[ইন্দ্ৰ]]ই সহস্ৰ যোনীৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত ইয়াক হাজাৰ চকুৰ ময়ুৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সহস্ৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।<ref>{{cite book| url=https://archive.org/stream/ramavijayathemyt00unwkuoft#page/n27/mode/1up/|page=14|title= Ramavijaya (The mythological history of Rama)| year=1891| publisher=Dubhashi & Co.|place=Bombay|author=Anonymous}}</ref> *কাৰ্তিকেয়ক সাধাৰণতে ময়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু ময়ুৰে তেওঁৰ বাহন হিচাপেও কাম কৰে। *পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ বাহনৰ কাম কৰে। *সাধাৰণতে [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে শোভিত কৰা হয়। *[[বিষ্ণু]]ৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]] সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; তেওঁক ময়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। *[[ময়ূৰেশ্বৰ]] [[গণেশ]]ৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) *চিত্ৰমেখলা নামৰ ময়ুৰ [[সৰস্বতী]]ৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। *[[অষ্ট ভৈৰৱ]] ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ বাহন ময়ূৰ। *বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে ময়ুৰৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দুৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সা-সঁজুলিবোৰত ধূলি গুচাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ [[শ্ৰীলংকা]]ৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰ সদা-বন্দিত, কাৰণ এই চৰাইটোৱে [[বৃশ্চিক]] আৰু [[সাপ]]ক বধ কৰে।<ref>C.G. and C.S.Seligman, "The Vedas", Oosterhout 1969</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== ml4yev0pzbc5e18x7rqzzz9b5odgev5 634679 634678 2026-09-08T18:31:48Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] using [[WP:HC|HotCat]] 634679 wikitext text/x-wiki [[Image:Peacock.displaying.better.800pix.jpg|right|200px|An Indian Peacock]] '''ময়ুৰ''' (সংস্কৃত: मयूरा) সংস্কৃত শব্দ ময়ুৰাৰ পৰা অহা শব্দ<ref name=witzel>{{cite journal|last=witzel |first=michael |title=Substrate Languages in Old Indo-Aryan (Ṛgvedic, Middle and Late Vedic) |journal=Electronic Journal of Vedic Studies |year=1999 |volume=5 |issue=1 |url=http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |accessdate=3 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206073939/http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0501/ejvs0501article.pdf |archivedate=6 February 2012 }}</ref> ই হিন্দু সংস্কৃতিৰ অন্যতম পবিত্ৰ চৰাই। কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰত ইয়াৰ উল্লেখ আছে। ই ভাৰতৰ বহু ঠাইত ব্যৱহৃত সমসাময়িক হিন্দু নামো। ==পটভূমি== কিংবদন্তিটোত কোৱা হৈছে যে হিন্দু সংস্কৃতিৰ আন এক ঐশ্বৰিক চৰাই গৰুড়ৰ পাখিৰপৰা ময়ূৰ সৃষ্টি হৈছিল। [[গৰুড়]]ক [[ত্ৰিমূৰ্তি]]ৰ অন্যতম [[বিষ্ণু]]ৰ বাহন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৌৰাণিক চৰাই হিচাপে বৰ্ণিত ময়ূৰৰ প্ৰতিচ্ছবিত য়ে সাপ বধকাৰী বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিটো কেইবাখনো হিন্দু শাস্ত্ৰৰ মতে, সময় চক্ৰ বা কালচক্ৰৰ প্ৰতীক।{{cn}} ==তাৎপৰ্য== ময়ূৰ তলত দিয়াকেইটাকে ধৰি হিন্দুসকলৰ কেইবাটাও দেৱতা আৰু দেৱতাৰ সৈতে জড়িত: *উত্তৰ ৰামায়ণৰ এটা কাহিনীত [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিয়ে [[ৰাৱণ]]ক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি ময়ূৰৰ ডেউকাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু পিছলৈ ইন্দ্ৰৰ দ্বাৰা "সহস্ৰ চকু" আৰু নাগৰপৰা ভয়হীনতাৰ আশীৰ্বাদ পাইছিল। আন এটা কাহিনীত আছে [[ইন্দ্ৰ]]ই সহস্ৰ যোনীৰে অভিশপ্ত হোৱাৰ পিছত ইয়াক হাজাৰ চকুৰ ময়ুৰলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সহস্ৰ চকুৱে পাখিৰ ওপৰত থকা চকুৰ দাগবোৰক বুজায়।<ref>{{cite book| url=https://archive.org/stream/ramavijayathemyt00unwkuoft#page/n27/mode/1up/|page=14|title= Ramavijaya (The mythological history of Rama)| year=1891| publisher=Dubhashi & Co.|place=Bombay|author=Anonymous}}</ref> *কাৰ্তিকেয়ক সাধাৰণতে ময়ুৰেৰে চিত্ৰিত কৰা হয় আৰু ময়ুৰে তেওঁৰ বাহন হিচাপেও কাম কৰে। *পৰৱণী নামৰ ময়ূৰে কাৰ্তিকেয় দেৱতাৰ বাহনৰ কাম কৰে। *সাধাৰণতে [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰত ময়ূৰৰ পাখিৰে শোভিত কৰা হয়। *[[বিষ্ণু]]ৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]] সমৃদ্ধি, ভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; তেওঁক ময়ুৰেৰে প্ৰতীকিত কৰা হৈছে। *[[ময়ূৰেশ্বৰ]] [[গণেশ]]ৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (গণেশ পুৰাণত) *চিত্ৰমেখলা নামৰ ময়ুৰ [[সৰস্বতী]]ৰ লগত জড়িত, যি দেৱতা উপকাৰিতা, ধৈৰ্য্য, দয়া, কৰুণা আৰু জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। *[[অষ্ট ভৈৰৱ]] ("আঠটা ভৈৰৱ")ৰ অন্যতম শ্ৰীচন্দ ভৈৰৱৰ; যাৰ বাহন ময়ূৰ। *বিকাশ (বিকাটা) ("অস্বাভাৱিক ৰূপ", "বিকৃত আকৃতি"), গণেশৰ অৱতাৰ, যাৰ বাহন ময়ূৰ (মুদগলা পুৰাণত)। সাধাৰণতে ময়ুৰৰ পাখিক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু হিন্দুৰ ধৰ্মীয় প্ৰতিমূৰ্তি আৰু সা-সঁজুলিবোৰত ধূলি গুচাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এছিয়ান লোককথাত বিশেষকৈ [[শ্ৰীলংকা]]ৰ বেড্ডাৰ লোককথাত ময়ূৰ সদা-বন্দিত, কাৰণ এই চৰাইটোৱে [[বৃশ্চিক]] আৰু [[সাপ]]ক বধ কৰে।<ref>C.G. and C.S.Seligman, "The Vedas", Oosterhout 1969</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] b0ofenjeewmrpesmj4va2bjrzt2qgys 0 139486 634680 2026-09-08T18:37:02Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634680 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) কাশ্যপৰ সহপত্নী কদ্ৰুৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা অমৃত লৈ আহিছিল।[1][2] 1hv1da2g1wdb76kpu08cl9nd4d1kbof 634681 634680 2026-09-08T18:38:23Z Pranamikaadhikary 27435 634681 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।[1][2] iukyho1ojsl4bq1qzedyv9x97tic13t 634682 634681 2026-09-08T18:40:32Z Pranamikaadhikary 27435 634682 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।[1][2] ==সাহিত্যত== ==তথ্যসূত্ৰ== 5eric7wgqolt5saelncg6nvvsxebdty 634683 634682 2026-09-08T18:42:09Z Pranamikaadhikary 27435 /* সাহিত্যত */ 634683 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।[1][2] ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- ==তথ্যসূত্ৰ== jsvs1taa1usdjebz21wzbr9ppgmufct 634684 634683 2026-09-08T18:42:32Z Pranamikaadhikary 27435 /* সাহিত্যত */ 634684 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।[1][2] ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- :प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा | :अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् || ==তথ্যসূত্ৰ== ar2pebc2676ks3iozc8ofbqbjkfmfmb 634685 634684 2026-09-08T18:46:24Z Pranamikaadhikary 27435 /* সাহিত্যত */ 634685 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।[1][2] ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- :प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा | :अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् || ঋষি বামদেৱে শেনক সুপৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰিছে যিয়ে দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় নৈবেদ্য সোমক লৈ আনে।[3] ঋগবেদত এই শব্দটো ঘোঁৰাক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[4] কেতু অগ্নেয় আৰু বৎসৰ সৈতে শেন অগ্নিৰ অন্যতম এক পুত্ৰ, যিসকলৰ সকলোৱেই ঋষি।[5] শেনে আত্মনক বুজায়, ইয়াৰ অন্তৰ্গত একমাত্ৰ বাস্তৱতাক উপলব্ধি কৰাৰ শক্তি।[6] শেনক আনৰ ক্ষতি কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কৰা কু-যজ্ঞ (যজ্ঞ) বুলি কোৱা হয়।[7] আঠাইশ দিন ধৰি চলি থকা কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে, পাণ্ডৱসকলে ভীষ্মৰ "মকৰ ব্যুহ"ৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ থিয় হৈ যুদ্ধৰ বাবে সাজু হোৱা বুলি জানি তেওঁলোকে অজেয় "শেন ব্যুহ" গ্ৰহণ কৰিছিল। ভীমে এই ব্যুহৰ মুখত নেতৃত্ব দি আৰু অৰ্জুন চৰাই আকৃতিৰ ব্যুহৰ ডিঙিত আৰু যুধিষ্ঠিৰ পিছফালে পহৰা দি থাকে।[8] ==তথ্যসূত্ৰ== 64y2pr8nnwgek68fpaswvg6vmva4rrq 634686 634685 2026-09-08T18:47:51Z Pranamikaadhikary 27435 634686 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।<ref>{{cite book|title=The Pillar of Celestial Fire|author=Robert Cox|date=November 1997|publisher=1st World Publishing|page=143|isbn=9781887472302|url= https://books.google.com/books?id=ykEN2zHvCpQC&dq=shyena+vedas&pg=PA143 }}</ref><ref>{{cite book|title=Hinduism|author=Roshan Dalal|date=18 April 2014|publisher=Penguin|page=132|isbn=9788184752779|url= https://books.google.com/books?id=zrk0AwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT132 }}</ref> ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- :प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा | :अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् || ঋষি বামদেৱে শেনক সুপৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰিছে যিয়ে দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় নৈবেদ্য সোমক লৈ আনে।<ref>{{cite book|title=The Vedas|author=Roshan Dalal|date=15 April 2014|publisher=Penguin|page=511|isbn=9788184757637|url=https://books.google.com/books?id=UCEoAwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT511 }}</ref> ঋগবেদত এই শব্দটো ঘোঁৰাক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book|author=A. J. Karandikar|url=https://books.google.com/books?id=JT4eAAAAMAAJ&q=shyena+vedas|title=Vedic Astronomy & Mythology|year = 1978|publisher=Gokul Masik Prakashan|page=101|translator=S. S. Apte}}</ref> কেতু অগ্নেয় আৰু বৎসৰ সৈতে শেন অগ্নিৰ অন্যতম এক পুত্ৰ, যিসকলৰ সকলোৱেই ঋষি।[5] শেনে আত্মনক বুজায়, ইয়াৰ অন্তৰ্গত একমাত্ৰ বাস্তৱতাক উপলব্ধি কৰাৰ শক্তি।[6] শেনক আনৰ ক্ষতি কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কৰা কু-যজ্ঞ (যজ্ঞ) বুলি কোৱা হয়।[7] আঠাইশ দিন ধৰি চলি থকা কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে, পাণ্ডৱসকলে ভীষ্মৰ "মকৰ ব্যুহ"ৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ থিয় হৈ যুদ্ধৰ বাবে সাজু হোৱা বুলি জানি তেওঁলোকে অজেয় "শেন ব্যুহ" গ্ৰহণ কৰিছিল। ভীমে এই ব্যুহৰ মুখত নেতৃত্ব দি আৰু অৰ্জুন চৰাই আকৃতিৰ ব্যুহৰ ডিঙিত আৰু যুধিষ্ঠিৰ পিছফালে পহৰা দি থাকে।[8] ==তথ্যসূত্ৰ== jns8td5jota9yluoc22tmw8n4trujr3 634687 634686 2026-09-08T18:49:08Z Pranamikaadhikary 27435 /* সাহিত্যত */ 634687 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।<ref>{{cite book|title=The Pillar of Celestial Fire|author=Robert Cox|date=November 1997|publisher=1st World Publishing|page=143|isbn=9781887472302|url= https://books.google.com/books?id=ykEN2zHvCpQC&dq=shyena+vedas&pg=PA143 }}</ref><ref>{{cite book|title=Hinduism|author=Roshan Dalal|date=18 April 2014|publisher=Penguin|page=132|isbn=9788184752779|url= https://books.google.com/books?id=zrk0AwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT132 }}</ref> ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- :प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा | :अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् || ঋষি বামদেৱে শেনক সুপৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰিছে যিয়ে দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় নৈবেদ্য সোমক লৈ আনে।<ref>{{cite book|title=The Vedas|author=Roshan Dalal|date=15 April 2014|publisher=Penguin|page=511|isbn=9788184757637|url=https://books.google.com/books?id=UCEoAwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT511 }}</ref> ঋগবেদত এই শব্দটো ঘোঁৰাক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book|author=A. J. Karandikar|url=https://books.google.com/books?id=JT4eAAAAMAAJ&q=shyena+vedas|title=Vedic Astronomy & Mythology|year = 1978|publisher=Gokul Masik Prakashan|page=101|translator=S. S. Apte}}</ref> কেতু অগ্নেয় আৰু বৎসৰ সৈতে শেন অগ্নিৰ অন্যতম এক পুত্ৰ, যিসকলৰ সকলোৱেই ঋষি।<ref>{{cite book|title=Rishis and Rishikas|author=Shrikant Prasoon|date=3 September 2009|publisher=Pustak Mahal|page=120|isbn=978-8122310726|url= https://books.google.com/books?id=bHIpvQDlazAC&dq=shyena+vedas&pg=PA120 }}</ref> শেনে আত্মনক বুজায়, ইয়াৰ অন্তৰ্গত একমাত্ৰ বাস্তৱতাক উপলব্ধি কৰাৰ শক্তি।<ref>{{cite book|title=The Hymns of the Sama Veda Sanhita|year=1967|publisher=Dharma Deva Martanda|page=454|url= https://books.google.com/books?id=ZQsPAAAAMAAJ&q=shyena+vedas }}</ref> শেনক আনৰ ক্ষতি কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কৰা কু-যজ্ঞ (যজ্ঞ) বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book|title=Classical Indian Philosophy|author=Deepak Sarma|year=2011|publisher=Columbia University Press|page=200|isbn=9780231133999|url=https://books.google.com/books?id=5TK5I6R9xtkC&dq=shyena+vedas&pg=PA200 }}</ref> আঠাইশ দিন ধৰি চলি থকা কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে, পাণ্ডৱসকলে ভীষ্মৰ "মকৰ ব্যুহ"ৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ থিয় হৈ যুদ্ধৰ বাবে সাজু হোৱা বুলি জানি তেওঁলোকে অজেয় "শেন ব্যুহ" গ্ৰহণ কৰিছিল। ভীমে এই ব্যুহৰ মুখত নেতৃত্ব দি আৰু অৰ্জুন চৰাই আকৃতিৰ ব্যুহৰ ডিঙিত আৰু যুধিষ্ঠিৰ পিছফালে পহৰা দি থাকে।<ref>{{cite book|title=Mahabharata Vol.5|date=June 2015|publisher=Penguin U.K.|page=288|isbn=9788184756814|url= https://books.google.com/books?id=3vIT1SLNXdYC&dq=shyena+vyuha&pg=PT288 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== l56xu257zzkci72daqs4ewsi71r7kdr 634688 634687 2026-09-08T18:49:29Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] using [[WP:HC|HotCat]] 634688 wikitext text/x-wiki '''শেন''' ([[সংস্কৃত]]: श्येन) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অগ্নিৰ দেৱতা [[অগ্নি]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা এটা ঐশ্বৰিক চৰাই, যিয়ে পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুকে সজীৱ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পৃথিৱীলৈ সোম (অমৃত) অনাৰ বাবে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত শেনৰ আকৃতিৰ (অগ্নিৰ সত্তাৰ প্ৰতীক) ইটাৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অগ্নি-বেদী (অগ্নি চয়ন)কো বুজোৱা হয়। যজু্বেদত সৃষ্টিকৰ্তা আৰু সৃষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এই অগ্নিবেদী নিৰ্মাণৰ সময়ত পাঠ কৰিবলগীয়া প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰৰ বিধান আছে। পুৰাণত শেনে বিষ্ণুৰ বাহন গৰুড় হৈ পৰে, যাৰ উল্লেখ [[মহাভাৰত]]ৰ আদি পৰ্বতো পোৱা যায় আৰু যিজনে নাগৰ মাতৃ আৰু ঋষি (মুনি) [[কাশ্যপ]]ৰ সহপত্নী [[কদ্ৰু]]ৰ আদেশত স্বৰ্গৰপৰা [[অমৃত]] লৈ আহিছিল।<ref>{{cite book|title=The Pillar of Celestial Fire|author=Robert Cox|date=November 1997|publisher=1st World Publishing|page=143|isbn=9781887472302|url= https://books.google.com/books?id=ykEN2zHvCpQC&dq=shyena+vedas&pg=PA143 }}</ref><ref>{{cite book|title=Hinduism|author=Roshan Dalal|date=18 April 2014|publisher=Penguin|page=132|isbn=9788184752779|url= https://books.google.com/books?id=zrk0AwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT132 }}</ref> ==সাহিত্যত== শেন আৰু সুপৰ্ণ দুয়োটাই ঈগল আৰু বাজক বুজায়, যি দুটা আটাইতকৈ দ্ৰুততম চৰাই (চিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত)। [[ঋকবেদ]]ৰ মন্ত্ৰত (I.164.20) - द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परि षस्वजाते – প্ৰকৃততে এই দুবিধ সুপৰ্ণাৰ উল্লেখ আছে যিবোৰক সোণালী অৰিঅ'ল, সুন্দৰ ডেউকা আৰু ঈগল বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। বৈদিক দেৱতা ইন্দ্ৰক উদ্দেশ্যি মন্ত্ৰত আছে- :प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा | :अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् || ঋষি বামদেৱে শেনক সুপৰ্ণ বুলি উল্লেখ কৰিছে যিয়ে দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় নৈবেদ্য সোমক লৈ আনে।<ref>{{cite book|title=The Vedas|author=Roshan Dalal|date=15 April 2014|publisher=Penguin|page=511|isbn=9788184757637|url=https://books.google.com/books?id=UCEoAwAAQBAJ&dq=shyena+vedas&pg=PT511 }}</ref> ঋগবেদত এই শব্দটো ঘোঁৰাক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book|author=A. J. Karandikar|url=https://books.google.com/books?id=JT4eAAAAMAAJ&q=shyena+vedas|title=Vedic Astronomy & Mythology|year = 1978|publisher=Gokul Masik Prakashan|page=101|translator=S. S. Apte}}</ref> কেতু অগ্নেয় আৰু বৎসৰ সৈতে শেন অগ্নিৰ অন্যতম এক পুত্ৰ, যিসকলৰ সকলোৱেই ঋষি।<ref>{{cite book|title=Rishis and Rishikas|author=Shrikant Prasoon|date=3 September 2009|publisher=Pustak Mahal|page=120|isbn=978-8122310726|url= https://books.google.com/books?id=bHIpvQDlazAC&dq=shyena+vedas&pg=PA120 }}</ref> শেনে আত্মনক বুজায়, ইয়াৰ অন্তৰ্গত একমাত্ৰ বাস্তৱতাক উপলব্ধি কৰাৰ শক্তি।<ref>{{cite book|title=The Hymns of the Sama Veda Sanhita|year=1967|publisher=Dharma Deva Martanda|page=454|url= https://books.google.com/books?id=ZQsPAAAAMAAJ&q=shyena+vedas }}</ref> শেনক আনৰ ক্ষতি কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কৰা কু-যজ্ঞ (যজ্ঞ) বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book|title=Classical Indian Philosophy|author=Deepak Sarma|year=2011|publisher=Columbia University Press|page=200|isbn=9780231133999|url=https://books.google.com/books?id=5TK5I6R9xtkC&dq=shyena+vedas&pg=PA200 }}</ref> আঠাইশ দিন ধৰি চলি থকা কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে, পাণ্ডৱসকলে ভীষ্মৰ "মকৰ ব্যুহ"ৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ থিয় হৈ যুদ্ধৰ বাবে সাজু হোৱা বুলি জানি তেওঁলোকে অজেয় "শেন ব্যুহ" গ্ৰহণ কৰিছিল। ভীমে এই ব্যুহৰ মুখত নেতৃত্ব দি আৰু অৰ্জুন চৰাই আকৃতিৰ ব্যুহৰ ডিঙিত আৰু যুধিষ্ঠিৰ পিছফালে পহৰা দি থাকে।<ref>{{cite book|title=Mahabharata Vol.5|date=June 2015|publisher=Penguin U.K.|page=288|isbn=9788184756814|url= https://books.google.com/books?id=3vIT1SLNXdYC&dq=shyena+vyuha&pg=PT288 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ কিংবদন্তি জীৱ]] 04mxfllzo5uhwq7909go5tyhcat6yxo 0 139487 634711 2026-09-09T07:02:43Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox government agency | name = কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম | logo = Employee State Insurance Corporation Logo.png | logo_size = 200px | type = [[আইনগত সংস্থা|আইনগত সংস্থা]] | budget = {{INRConvert|80000|c}} (২০২১ চনলৈ)<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/covid-india-pension-s... 634711 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | name = কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম | logo = Employee State Insurance Corporation Logo.png | logo_size = 200px | type = [[আইনগত সংস্থা|আইনগত সংস্থা]] | budget = {{INRConvert|80000|c}} (২০২১ চনলৈ)<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/covid-india-pension-scheme-health-insurance-7282123/|title=Covid is an opportunity to make structural changes to our largest health insurance and pension schemes|date=21 April 2021}}</ref> | formed = {{start date and age|24 February 1952|paren=yes}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | jurisdiction = [[ভাৰত]] | chief1_name = অশোক কুমাৰ সিং, আই এ এছ | chief1_position = সঞ্চালক প্ৰধান | website = {{URL|http://www.esic.gov.in/}} | minister1_name = [[মনসুখ মাণ্ডৱিয়া]] | parent_department = [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]], [[ভাৰত চৰকাৰ]] }} '''কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম''' ('''ই এছ আই চি''') হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত থকা দুটা মুখ্য [[আইনগত সংস্থা|আইনগত সামাজিক সুৰক্ষা সংস্থাৰ]] এটা। আনটো হৈছে [[কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠন]]। ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি এই পুঁজি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। প্ৰশাসনিকভাৱে এই সংস্থাটো মণ্ডলত ভাগ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো মণ্ডলৰ দায়িত্ব মণ্ডলীয় চিকিৎসা আয়ুক্ত আৰু মণ্ডলীয় বীমা আয়ুক্তৰ হাতত থাকে। বৰ্তমান ভাৰতত পাঁচটা মণ্ডল আছে। প্ৰতিখন ৰাজ্যত এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয় থাকে। এই কাৰ্যালয় সাধাৰণতে অতিৰিক্ত আয়ুক্ত বা সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহক কেইবাখনো জিলাক সামৰি উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহ সঞ্চালক বা যুটীয়া সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক সঞ্চালকসকলক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালকসকল থাকে। তেওঁলোকে বিভিন্ন শাখা আৰু এককৰ দায়িত্ব লোৱাৰ লগতে আইন আৰু আঁচনিৰ কাৰ্যকৰীকৰণ চোৱাচিতা কৰে। মণ্ডলীয় আৰু আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহত ৰাজ্যিক চিকিৎসা বিষয়া, চিকিৎসা পৰীক্ষক আৰু চিকিৎসা সতৰ্কতা বিষয়া নিয়োগ কৰা হয়। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় প্ৰশাসনিক কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰে। বহুতো জিলা কাৰ্যালয়ত সহকাৰী সঞ্চালক বা সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া থাকে। তেওঁলোকে আঁচনিখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ লগতে অভিযোগসমূহৰ নিষ্পত্তি কৰে। সমগ্ৰ দেশতে কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় আছে। চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব অধ্যক্ষৰ হাতত থাকে। চিকিৎসালয়সমূহৰ দায়িত্ব চিকিৎসা অধীক্ষকৰ হাতত থাকে। ঔষধালয় বা ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াৰ হাতত থাকে। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বীমাভুক্ত ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ হিতাধিকাৰীসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰে। চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহত প্ৰশাসনিক কামত অধ্যক্ষ আৰু চিকিৎসা অধীক্ষকক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালক আৰু সহকাৰী সঞ্চালক নিয়োগ কৰা হয়। একেদৰে ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়ত আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদানৰ সৈতে জড়িত প্ৰশাসনিক কামত ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াক সহায় কৰিবলৈ সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া বা পৰিচালক নিয়োগ কৰা হয়। বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমত সকলো পৰ্যায় মিলাই অনুমোদিত কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ২১,০০০তকৈ অধিক। উপ-সঞ্চালকসকলক ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। নিম্ন পৰ্যায়ৰ পদৰ পৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়া হয়। অধীনস্থ বিষয়াসকলকো নিগমে পোনপটীয়াকৈ নিযুক্তি দিয়ে আৰু কৰ্মচাৰী শ্ৰেণীৰ পৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও নিযুক্তি দিয়া হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা বিষয়াসকলক বিভিন্ন উপ-শ্ৰেণীত পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক লিখিত পৰীক্ষা আৰু বা ব্যক্তিগত সাক্ষাৎকাৰৰ জৰিয়তে নিযুক্তি দিয়া হয়। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণ কৰ্তব্য চিকিৎসা বিষয়া, অ-শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ আৰু শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ উপ-শ্ৰেণী আছে। তেওঁলোকৰ দৰমহা কেন্দ্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। ২০২৪ চনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০২২ আৰু ২০২৩ চনত অনুষ্ঠিত [[সংঘ লোকসেৱা আয়োগ|সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ]] [[সংযুক্ত চিকিৎসা সেৱা পৰীক্ষা]]ৰ প্ৰকাশিত তালিকাৰ জৰিয়তে চিকিৎসা বিষয়াৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ পদত নিযুক্তিৰ কথা ঘোষণা কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ নাৰ্ছিং বিষয়াসকলকো ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। ==ইতিহাস== ১৯৪৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰত চৰকাৰে উদ্যোগিক শ্ৰমিকসকলৰ বাবে স্বাস্থ্য বীমা আঁচনিৰ ওপৰত প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ভলচন্দ্ৰ পুণ্ডৰিক আদৰকাৰক নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="ESI">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MoQa3QV5aE0C&q=%22B.+N.+Adarkar%22&pg=PA207|title=Sociology for Nurses : A Textbook for Nurses and Other Medical Practitioners|author=C M Abraham|year=2005|publisher=BI Publications Pvt |isbn=9788172251987|access-date=23 August 2013}}</ref> এই প্ৰতিবেদন ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ভিত্তি হৈ পৰে।<ref name="ESI"/> ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ জৰিয়তে ৰোগ, মাতৃত্ব, অস্থায়ী বা স্থায়ী শাৰীৰিক অক্ষমতা আৰু কৰ্মস্থলীত হোৱা আঘাতৰ ফলত মৃত্যু বা উপাৰ্জনৰ ক্ষমতা হেৰুৱাৰ দৰে পৰিস্থিতিত শ্ৰমিকসকলৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ প্ৰয়োজনভিত্তিক এক সংহত সামাজিক বীমা আঁচনিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। এই আইনে শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ নিকট আত্মীয়সকলৰ বাবে উপযুক্ত চিকিৎসা সেৱাৰ নিশ্চয়তাও প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ পিছত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আঁচনিখন পৰিচালনা কৰিবলৈ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম গঠন কৰে। ১৯৫২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰথমে কানপুৰ আৰু দিল্লীত এই আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা হয়। এই আইনৰ জৰিয়তে নিয়োগকৰ্তাসকলক ১৯৬১ চনৰ মাতৃত্ব সুবিধা আইন আৰু ১৯২৩ চনৰ শ্ৰমিক ক্ষতিপূৰণ আইনৰ অধীনৰ তেওঁলোকৰ দায়িত্বৰ পৰা ৰেহাই দিয়া হয়। এই আইনৰ অধীনত কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰদান কৰা সুবিধাসমূহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ চুক্তিসমূহৰ সৈতেও সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।<ref name=ccs>{{cite web|url=http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|title=Employee State Insurance: For a handful of contribution, a bagful of benefits24 February 2011|access-date=22 February 2011|archive-date=26 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110626134627/http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|url-status=dead}}</ref>{{rp|1}} এই আইনখন প্ৰথমে কাৰখানাৰ শ্ৰমিকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য কৰা হৈছিল। পিছলৈ ১০ জন বা তাতকৈ অধিক শ্ৰমিক থকা সকলো প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক প্ৰযোজ্য কৰা হয়। ২০১৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ হিতাধিকাৰীৰ সংখ্যা আছিল ৮২.৮ নিযুত।[http://www.esic.nic.in/coverage]<ref name=rep0809>{{cite web|url=http://esic.nic.in/CIRCULARS/AR0809.pdf|title=Annual Report 2008-2009|publisher=Employees' State Insurance Corporation|access-date=23 February 2011}}</ref>{{rp|13}}<ref name=hindu>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031085337/http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|url-status=dead|archive-date=31 October 2009|title=ESI plans 11 medical colleges|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|newspaper=[[দ্য হিন্দু]]|date=28 October 2009}}</ref> ==কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন অনুসৰি স্থাপন কৰা কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনস্থ এটা আইনগত সংস্থা। আইনগত সত্তা হিচাপে নিগমে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বানুমোদন লৈ ঋণ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু সেই ঋণ পৰিশোধৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। নিগমে স্থাৱৰ আৰু অস্থাৱৰ সম্পত্তি আহৰণ কৰিব পাৰে আৰু সেই সম্পত্তিৰ পৰা লাভ কৰা সকলো আয় নিগমৰ হাতত থাকে।<ref name=Guruprasadh>{{cite book|last1=K.M.Pillai|title=Labour & Industrial Laws|publisher=Allahabad Law Agency|isbn=81-89530-71-2|edition=Fourteenth Edition, 2012}}</ref> নিগমে নিজাকৈ অথবা ৰাজ্য চৰকাৰৰ সহযোগত চিকিৎসালয় স্থাপন কৰিব পাৰে। দেশৰ বিভিন্ন স্থানত [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]]ৰ অধীনত নিগমে পোনপটীয়াকৈ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ো আছে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ সমগ্ৰ দেশতে কাৰ্যালয় আছে। এই কাৰ্যালয়সমূহক আঞ্চলিক কাৰ্যালয় আৰু উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। ==সুবিধাসমূহ== ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ৪৬ নং ধাৰা অনুসৰি ইয়াৰ সদস্যসকলৰ বাবে ছয়বিধ সুবিধাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=Benefits of ESI scheme|url=https://www.esic.nic.in/information-benefits}}</ref> ১। চিকিৎসা সুবিধা ২। অসুস্থতা সুবিধা ৩। মাতৃত্ব সুবিধা ৪। অক্ষমতা সুবিধা ৫। নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিৰ সুবিধা ৬। অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ খৰচ মাহিলী মজুৰি {{INRConvert|21000|}} টকা বা তাতকৈ কম হোৱা সকলো কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত নিয়োগকৰ্তাই ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীয়ে ০.৭৫ শতাংশ অৱদান দিয়ে। মুঠ অৱদান ৪ শতাংশ। এই পুঁজি ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। নিগমে কৰ্মচাৰী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক চিকিৎসা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি হৈছে সংগঠিত খণ্ডৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে এক সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনি। এই আঁচনিৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ আৰু নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিসকলৰ বাবে চিকিৎসা সুবিধা লাভ কৰে। নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত তেওঁলোকে [[নিবনুৱা সুবিধা|নিবনুৱা নগদ সুবিধা]] লাভ কৰিব পাৰে। মহিলা কৰ্মচাৰীয়ে মাতৃত্ব সুবিধা লাভ কৰে। কৰ্মস্থলীৰ সৈতে জড়িত [[অক্ষমতা|অক্ষমতা]] বা মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত অক্ষমতা সুবিধা আৰু পৰিয়াল পেঞ্চনৰ ব্যৱস্থা আছে।<ref name=ccs />{{rp|67}} ১৪১৮টা ৰাজ্য বীমা ঔষধালয় আৰু ১,৬৭৮জন পঞ্জীয়নভুক্ত চিকিৎসকৰ জৰিয়তে বহিঃৰোগী চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰা হয়। ১৪৫খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ৪২টা চিকিৎসালয়ৰ সংযোজিত কেন্দ্ৰত মুঠ ১৯,৩৮৭খন বিচনা আছে। ইয়াৰ উপৰি কেইবাখনো ৰাজ্য চৰকাৰৰ চিকিৎসালয়ত ৰাজ্য বীমা আঁচনিৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ বাবে বিশেষভাৱে বিচনা সংৰক্ষিত থাকে। সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৮৩০টা ৰাজ্য বীমা কেন্দ্ৰত নগদ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰি।<ref name=rep0809 />{{rp|13,16}} শেহতীয়া বছৰসমূহত ৰাজ্য বীমা আঁচনিত তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। [[পঞ্চদীপ প্ৰকল্প]]ৰ অংশ হিচাপে ''পেহচান'' স্মাৰ্ট কাৰ্ড প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name=rep0809 />{{rp|8}}<ref name=hindu2>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629030024/http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|url-status=dead|archive-date=29 June 2011|title=Kharge launches smart cards for ESIC|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|work=[[দ্য হিন্দু]]|date=26 August 2009}}</ref> বীমাভুক্ত শ্ৰমিকসকলৰ উপৰি [[ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য বীমা আঁচনি]]ৰ অধীনত সুবিধা লাভৰ বাবে যোগ্য দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহেও ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয়ো পৰিচালনা কৰে। ==চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত চিকিৎসা, দন্ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয় পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364|title = Medical Colleges Under ESIC}}</ref> বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰা ১১খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ২খন দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহত কেন্দ্ৰীয় পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত লাভ কৰা নম্বৰৰ ভিত্তিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নামভৰ্তি কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা ৮খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। সেইবোৰ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, [[ৰাজাজীনগৰ]], [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান,<ref>{{cite web | title=Employee's State Insurance Corporation, Ministry of Labour & Employment, Government of India | website=Medical Institution | date=2000-01-01 | url=https://www.esic.gov.in/medical-institution | language=la | access-date=2024-08-12}}</ref> [[কে কে নগৰ, চেন্নাই|কে কে নগৰ]], [[চেন্নাই]], [[তামিলনাডু]] # [[কলকাতা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|ৰাজ্য বীমা স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, জোকা, পশ্চিমবংগ]] # [[ফৰিদাবাদ ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ফৰিদাবাদ, হাৰিয়ানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, সনৎ নগৰ, [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, [[কালাবুৰাগী]], [[কৰ্ণাটক]] # [[আলৱাৰ ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[ৰাজস্থান]] # [[পাটনা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[বিহাৰ]] # [[বেলতলা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[গুৱাহাটী]] আন ৩খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব বিভিন্ন [[সমঝোতা চুক্তি|সমঝোতা চুক্তি]]ৰ অধীনত সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য চৰকাৰক দিয়া হৈছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰিছিল যদিও আৰম্ভণিৰে পৰা ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰি আহিছে। সেইবোৰ হ'ল— * [[চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, কোল্লাম]], [[কেৰালা]] * [[শ্ৰী লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰী চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় মাণ্ডী]], [[হিমাচল প্ৰদেশ]] * [[চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়, কোইম্বাটুৰ]] কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, [[ৰোহিণী, দিল্লী|ৰোহিণী]], [[নতুন দিল্লী]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, [[কালাবুৰাগী]], [[কৰ্ণাটক]] [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে আগন্তুক বছৰসমূহত ভাৰতৰ বিভিন্ন চহৰত আৰু ২০খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Medical Colleges Under ESIC |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809131015/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |archive-date=August 9, 2017}}</ref> ==নতুন সংশোধন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০১৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ বীমা আঁচনিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মাহিলী মজুৰিৰ সীমা পূৰ্বৰ ১৫,০০০ টকাৰ পৰা ২১,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰে। অৱদানৰ হাৰ ৬.৫ শতাংশৰ পৰা ৪ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত নিয়োগকৰ্তাৰ অংশ ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীৰ অংশ ০.৭৫ শতাংশ।<ref>{{Cite web|last=A|first=Aruna|date=2021-11-09|title=ESI Scheme- Applicability|url=https://www.legalbay.co.in/post/applicability-of-esi|access-date=2022-02-03|website=Legal Bay|language=en}}</ref> এই নতুন অৱদানৰ হাৰ ২০১৯ চনৰ ১ জুলাইৰ পৰা কাৰ্যকৰী হয়। ==গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰায়== ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম নিৰ্মাতা সংস্থা সংঘ=== [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ে নিৰ্মাণ শ্ৰমিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি প্ৰযোজ্য কৰাৰ বিষয়ত স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref>{{cite web |author1=Supreme Court of India |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/e9bacb5d38da4b8a8c1aba8ffd4f608b.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |access-date=15 October 2022 |location=SLP 13351/2018| title= BUILDERS ASSOCIATION OF INDIA vs THE EMPLOYEES STATE INSURANCE CORPORATION & ORS.}}</ref> ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম টেক্সমো ইণ্ডাষ্ট্ৰিজ=== কৰ্মচাৰীক দিয়া যাতায়াত বা ভ্ৰমণ ভাট্টাক কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ২(২২) ধাৰা অনুসৰি মজুৰি হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।<ref>{{cite web |title=ESIC vs Texmo Industries |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/7a558dd9f5e749eca509611efaeafb16.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |publisher=Supreme Court of India}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://esic.nic.in/ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়] sx3x5qjglpcyvp0p8unxr096dl7k3yh 634722 634711 2026-09-09T11:10:35Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 634722 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | name = কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম | logo = Employee State Insurance Corporation Logo.png | logo_size = 200px | type = [[আইনগত সংস্থা|আইনগত সংস্থা]] | budget = {{INRConvert|80000|c}} (২০২১ চনলৈ)<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/covid-india-pension-scheme-health-insurance-7282123/|title=Covid is an opportunity to make structural changes to our largest health insurance and pension schemes|date=21 April 2021}}</ref> | formed = {{start date and age|24 February 1952|paren=yes}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | jurisdiction = [[ভাৰত]] | chief1_name = অশোক কুমাৰ সিং, আই এ এছ | chief1_position = সঞ্চালক প্ৰধান | website = {{URL|http://www.esic.gov.in/}} | minister1_name = [[মনসুখ মাণ্ডৱিয়া]] | parent_department = [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]], [[ভাৰত চৰকাৰ]] }} '''কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম''' ('''ই এছ আই চি''') হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত থকা দুটা মুখ্য [[আইনগত সংস্থা|আইনগত সামাজিক সুৰক্ষা সংস্থাৰ]] এটা। আনটো হৈছে [[কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠন]]। ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি এই পুঁজি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। প্ৰশাসনিকভাৱে এই সংস্থাটো মণ্ডলত ভাগ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো মণ্ডলৰ দায়িত্ব মণ্ডলীয় চিকিৎসা আয়ুক্ত আৰু মণ্ডলীয় বীমা আয়ুক্তৰ হাতত থাকে। বৰ্তমান ভাৰতত পাঁচটা মণ্ডল আছে। প্ৰতিখন ৰাজ্যত এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয় থাকে। এই কাৰ্যালয় সাধাৰণতে অতিৰিক্ত আয়ুক্ত বা সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহক কেইবাখনো জিলাক সামৰি উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহ সঞ্চালক বা যুটীয়া সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক সঞ্চালকসকলক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালকসকল থাকে। তেওঁলোকে বিভিন্ন শাখা আৰু এককৰ দায়িত্ব লোৱাৰ লগতে আইন আৰু আঁচনিৰ কাৰ্যকৰীকৰণ চোৱাচিতা কৰে। মণ্ডলীয় আৰু আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহত ৰাজ্যিক চিকিৎসা বিষয়া, চিকিৎসা পৰীক্ষক আৰু চিকিৎসা সতৰ্কতা বিষয়া নিয়োগ কৰা হয়। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় প্ৰশাসনিক কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰে। বহুতো জিলা কাৰ্যালয়ত সহকাৰী সঞ্চালক বা সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া থাকে। তেওঁলোকে আঁচনিখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ লগতে অভিযোগসমূহৰ নিষ্পত্তি কৰে। সমগ্ৰ দেশতে কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় আছে। চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব অধ্যক্ষৰ হাতত থাকে। চিকিৎসালয়সমূহৰ দায়িত্ব চিকিৎসা অধীক্ষকৰ হাতত থাকে। ঔষধালয় বা ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াৰ হাতত থাকে। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বীমাভুক্ত ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ হিতাধিকাৰীসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰে। চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহত প্ৰশাসনিক কামত অধ্যক্ষ আৰু চিকিৎসা অধীক্ষকক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালক আৰু সহকাৰী সঞ্চালক নিয়োগ কৰা হয়। একেদৰে ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়ত আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদানৰ সৈতে জড়িত প্ৰশাসনিক কামত ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াক সহায় কৰিবলৈ সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া বা পৰিচালক নিয়োগ কৰা হয়। বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমত সকলো পৰ্যায় মিলাই অনুমোদিত কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ২১,০০০তকৈ অধিক। উপ-সঞ্চালকসকলক ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। নিম্ন পৰ্যায়ৰ পদৰ পৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়া হয়। অধীনস্থ বিষয়াসকলকো নিগমে পোনপটীয়াকৈ নিযুক্তি দিয়ে আৰু কৰ্মচাৰী শ্ৰেণীৰ পৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও নিযুক্তি দিয়া হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা বিষয়াসকলক বিভিন্ন উপ-শ্ৰেণীত পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক লিখিত পৰীক্ষা আৰু বা ব্যক্তিগত সাক্ষাৎকাৰৰ জৰিয়তে নিযুক্তি দিয়া হয়। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণ কৰ্তব্য চিকিৎসা বিষয়া, অ-শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ আৰু শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ উপ-শ্ৰেণী আছে। তেওঁলোকৰ দৰমহা কেন্দ্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। ২০২৪ চনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০২২ আৰু ২০২৩ চনত অনুষ্ঠিত [[সংঘ লোকসেৱা আয়োগ|সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ]] [[সংযুক্ত চিকিৎসা সেৱা পৰীক্ষা]]ৰ প্ৰকাশিত তালিকাৰ জৰিয়তে চিকিৎসা বিষয়াৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ পদত নিযুক্তিৰ কথা ঘোষণা কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ নাৰ্ছিং বিষয়াসকলকো ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। ==ইতিহাস== ১৯৪৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰত চৰকাৰে উদ্যোগিক শ্ৰমিকসকলৰ বাবে স্বাস্থ্য বীমা আঁচনিৰ ওপৰত প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ভলচন্দ্ৰ পুণ্ডৰিক আদৰকাৰক নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="ESI">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MoQa3QV5aE0C&q=%22B.+N.+Adarkar%22&pg=PA207|title=Sociology for Nurses : A Textbook for Nurses and Other Medical Practitioners|author=C M Abraham|year=2005|publisher=BI Publications Pvt |isbn=9788172251987|access-date=23 August 2013}}</ref> এই প্ৰতিবেদন ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ভিত্তি হৈ পৰে।<ref name="ESI"/> ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ জৰিয়তে ৰোগ, মাতৃত্ব, অস্থায়ী বা স্থায়ী শাৰীৰিক অক্ষমতা আৰু কৰ্মস্থলীত হোৱা আঘাতৰ ফলত মৃত্যু বা উপাৰ্জনৰ ক্ষমতা হেৰুৱাৰ দৰে পৰিস্থিতিত শ্ৰমিকসকলৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ প্ৰয়োজনভিত্তিক এক সংহত সামাজিক বীমা আঁচনিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। এই আইনে শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ নিকট আত্মীয়সকলৰ বাবে উপযুক্ত চিকিৎসা সেৱাৰ নিশ্চয়তাও প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ পিছত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আঁচনিখন পৰিচালনা কৰিবলৈ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম গঠন কৰে। ১৯৫২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰথমে কানপুৰ আৰু দিল্লীত এই আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা হয়। এই আইনৰ জৰিয়তে নিয়োগকৰ্তাসকলক ১৯৬১ চনৰ মাতৃত্ব সুবিধা আইন আৰু ১৯২৩ চনৰ শ্ৰমিক ক্ষতিপূৰণ আইনৰ অধীনৰ তেওঁলোকৰ দায়িত্বৰ পৰা ৰেহাই দিয়া হয়। এই আইনৰ অধীনত কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰদান কৰা সুবিধাসমূহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ চুক্তিসমূহৰ সৈতেও সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।<ref name=ccs>{{cite web|url=http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|title=Employee State Insurance: For a handful of contribution, a bagful of benefits24 February 2011|access-date=22 February 2011|archive-date=26 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110626134627/http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|url-status=dead}}</ref>{{rp|1}} এই আইনখন প্ৰথমে কাৰখানাৰ শ্ৰমিকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য কৰা হৈছিল। পিছলৈ ১০ জন বা তাতকৈ অধিক শ্ৰমিক থকা সকলো প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক প্ৰযোজ্য কৰা হয়। ২০১৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ হিতাধিকাৰীৰ সংখ্যা আছিল ৮২.৮ নিযুত।[http://www.esic.nic.in/coverage]<ref name=rep0809>{{cite web|url=http://esic.nic.in/CIRCULARS/AR0809.pdf|title=Annual Report 2008-2009|publisher=Employees' State Insurance Corporation|access-date=23 February 2011}}</ref>{{rp|13}}<ref name=hindu>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031085337/http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|url-status=dead|archive-date=31 October 2009|title=ESI plans 11 medical colleges|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|newspaper=[[দ্য হিন্দু]]|date=28 October 2009}}</ref> ==কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন অনুসৰি স্থাপন কৰা কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনস্থ এটা আইনগত সংস্থা। আইনগত সত্তা হিচাপে নিগমে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বানুমোদন লৈ ঋণ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু সেই ঋণ পৰিশোধৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। নিগমে স্থাৱৰ আৰু অস্থাৱৰ সম্পত্তি আহৰণ কৰিব পাৰে আৰু সেই সম্পত্তিৰ পৰা লাভ কৰা সকলো আয় নিগমৰ হাতত থাকে।<ref name=Guruprasadh>{{cite book|last1=K.M.Pillai|title=Labour & Industrial Laws|publisher=Allahabad Law Agency|isbn=81-89530-71-2|edition=Fourteenth Edition, 2012}}</ref> নিগমে নিজাকৈ অথবা ৰাজ্য চৰকাৰৰ সহযোগত চিকিৎসালয় স্থাপন কৰিব পাৰে। দেশৰ বিভিন্ন স্থানত [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]]ৰ অধীনত নিগমে পোনপটীয়াকৈ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ো আছে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ সমগ্ৰ দেশতে কাৰ্যালয় আছে। এই কাৰ্যালয়সমূহক আঞ্চলিক কাৰ্যালয় আৰু উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। ==সুবিধাসমূহ== ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ৪৬ নং ধাৰা অনুসৰি ইয়াৰ সদস্যসকলৰ বাবে ছয়বিধ সুবিধাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=Benefits of ESI scheme|url=https://www.esic.nic.in/information-benefits}}</ref> ১। চিকিৎসা সুবিধা ২। অসুস্থতা সুবিধা ৩। মাতৃত্ব সুবিধা ৪। অক্ষমতা সুবিধা ৫। নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিৰ সুবিধা ৬। অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ খৰচ মাহিলী মজুৰি {{INRConvert|21000|}} টকা বা তাতকৈ কম হোৱা সকলো কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত নিয়োগকৰ্তাই ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীয়ে ০.৭৫ শতাংশ অৱদান দিয়ে। মুঠ অৱদান ৪ শতাংশ। এই পুঁজি ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। নিগমে কৰ্মচাৰী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক চিকিৎসা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি হৈছে সংগঠিত খণ্ডৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে এক সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনি। এই আঁচনিৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ আৰু নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিসকলৰ বাবে চিকিৎসা সুবিধা লাভ কৰে। নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত তেওঁলোকে [[নিবনুৱা সুবিধা|নিবনুৱা নগদ সুবিধা]] লাভ কৰিব পাৰে। মহিলা কৰ্মচাৰীয়ে মাতৃত্ব সুবিধা লাভ কৰে। কৰ্মস্থলীৰ সৈতে জড়িত [[অক্ষমতা|অক্ষমতা]] বা মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত অক্ষমতা সুবিধা আৰু পৰিয়াল পেঞ্চনৰ ব্যৱস্থা আছে।<ref name=ccs />{{rp|67}} ১৪১৮টা ৰাজ্য বীমা ঔষধালয় আৰু ১,৬৭৮জন পঞ্জীয়নভুক্ত চিকিৎসকৰ জৰিয়তে বহিঃৰোগী চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰা হয়। ১৪৫খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ৪২টা চিকিৎসালয়ৰ সংযোজিত কেন্দ্ৰত মুঠ ১৯,৩৮৭খন বিচনা আছে। ইয়াৰ উপৰি কেইবাখনো ৰাজ্য চৰকাৰৰ চিকিৎসালয়ত ৰাজ্য বীমা আঁচনিৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ বাবে বিশেষভাৱে বিচনা সংৰক্ষিত থাকে। সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৮৩০টা ৰাজ্য বীমা কেন্দ্ৰত নগদ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰি।<ref name=rep0809 />{{rp|13,16}} শেহতীয়া বছৰসমূহত ৰাজ্য বীমা আঁচনিত তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। [[পঞ্চদীপ প্ৰকল্প]]ৰ অংশ হিচাপে ''পেহচান'' স্মাৰ্ট কাৰ্ড প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name=rep0809 />{{rp|8}}<ref name=hindu2>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629030024/http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|url-status=dead|archive-date=29 June 2011|title=Kharge launches smart cards for ESIC|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|work=[[দ্য হিন্দু]]|date=26 August 2009}}</ref> বীমাভুক্ত শ্ৰমিকসকলৰ উপৰি [[ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য বীমা আঁচনি]]ৰ অধীনত সুবিধা লাভৰ বাবে যোগ্য দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহেও ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয়ো পৰিচালনা কৰে। ==চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত চিকিৎসা, দন্ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয় পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364|title = Medical Colleges Under ESIC}}</ref> বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰা ১১খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ২খন দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহত কেন্দ্ৰীয় পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত লাভ কৰা নম্বৰৰ ভিত্তিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নামভৰ্তি কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা তথা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা ৮খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। সেইবোৰ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, [[ৰাজাজীনগৰ]], [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান,<ref>{{cite web | title=Employee's State Insurance Corporation, Ministry of Labour & Employment, Government of India | website=Medical Institution | date=2000-01-01 | url=https://www.esic.gov.in/medical-institution | language=la | access-date=2024-08-12}}</ref> [[কে কে নগৰ, চেন্নাই|কে কে নগৰ]], [[চেন্নাই]], [[তামিলনাডু]] # [[কলকাতা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|ৰাজ্য বীমা স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, জোকা, পশ্চিমবংগ]] # [[ফৰিদাবাদ ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ফৰিদাবাদ, হাৰিয়ানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, সনৎ নগৰ, [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, [[কালাবুৰাগী]], [[কৰ্ণাটক]] # [[আলৱাৰ ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[ৰাজস্থান]] # [[পাটনা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[বিহাৰ]] # [[বেলতলা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[গুৱাহাটী]] আন ৩খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব বিভিন্ন [[সমঝোতা চুক্তি|সমঝোতা চুক্তি]]ৰ অধীনত সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য চৰকাৰক দিয়া হৈছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰিছিল যদিও আৰম্ভণিৰে পৰা ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰি আহিছে। সেইবোৰ হ'ল— * [[চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, কোল্লাম]], [[কেৰালা]] * [[শ্ৰী লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰী চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় মাণ্ডী]], [[হিমাচল প্ৰদেশ]] * [[চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়, কোইম্বাটুৰ]] কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, [[ৰোহিণী, দিল্লী|ৰোহিণী]], [[নতুন দিল্লী]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, [[কালাবুৰাগী]], [[কৰ্ণাটক]] [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে আগন্তুক বছৰসমূহত ভাৰতৰ বিভিন্ন চহৰত আৰু ২০খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Medical Colleges Under ESIC |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809131015/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |archive-date=August 9, 2017}}</ref> ==নতুন সংশোধন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০১৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ বীমা আঁচনিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মাহিলী মজুৰিৰ সীমা পূৰ্বৰ ১৫,০০০ টকাৰ পৰা ২১,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰে। অৱদানৰ হাৰ ৬.৫ শতাংশৰ পৰা ৪ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত নিয়োগকৰ্তাৰ অংশ ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীৰ অংশ ০.৭৫ শতাংশ।<ref>{{Cite web|last=A|first=Aruna|date=2021-11-09|title=ESI Scheme- Applicability|url=https://www.legalbay.co.in/post/applicability-of-esi|access-date=2022-02-03|website=Legal Bay|language=en}}</ref> এই নতুন অৱদানৰ হাৰ ২০১৯ চনৰ ১ জুলাইৰ পৰা কাৰ্যকৰী হয়। ==গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰায়== ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম নিৰ্মাতা সংস্থা সংঘ=== [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ে নিৰ্মাণ শ্ৰমিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি প্ৰযোজ্য কৰাৰ বিষয়ত স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref>{{cite web |author1=Supreme Court of India |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/e9bacb5d38da4b8a8c1aba8ffd4f608b.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |access-date=15 October 2022 |location=SLP 13351/2018| title= BUILDERS ASSOCIATION OF INDIA vs THE EMPLOYEES STATE INSURANCE CORPORATION & ORS.}}</ref> ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম টেক্সমো ইণ্ডাষ্ট্ৰিজ=== কৰ্মচাৰীক দিয়া যাতায়াত বা ভ্ৰমণ ভাট্টাক কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ২(২২) ধাৰা অনুসৰি মজুৰি হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।<ref>{{cite web |title=ESIC vs Texmo Industries |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/7a558dd9f5e749eca509611efaeafb16.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |publisher=Supreme Court of India}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://esic.nic.in/ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] k0mxo9dxl459s1zrxq920vvx7s8x2s3 634728 634722 2026-09-09T11:19:55Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 634728 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | name = কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম | logo = Employee State Insurance Corporation Logo.png | logo_size = 200px | type = আইনগত সংস্থা | budget = {{INRConvert|80000|c}} (২০২১ চনলৈ)<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/covid-india-pension-scheme-health-insurance-7282123/|title=Covid is an opportunity to make structural changes to our largest health insurance and pension schemes|date=21 April 2021}}</ref> | formed = {{start date and age|24 February 1952|paren=yes}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]] | jurisdiction = [[ভাৰত]] | chief1_name = অশোক কুমাৰ সিং, আই এ এছ | chief1_position = সঞ্চালক প্ৰধান | website = {{URL|http://www.esic.gov.in/}} | minister1_name =মনসুখ মাণ্ডৱিয়া | parent_department = [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]], [[ভাৰত চৰকাৰ]] }} '''কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম''' {{en|Employees' State Insurance Corporation}} চমুকৈ '''ই এছ আই চি''' [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত থকা দুটা মুখ্য আইনগত সামাজিক সুৰক্ষা সংস্থাৰ এটা। আনটো হৈছে [[কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠন]]। ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি এই পুঁজি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। প্ৰশাসনিকভাৱে এই সংস্থাটো মণ্ডলত ভাগ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো মণ্ডলৰ দায়িত্বমণ্ডলীয় চিকিৎসা আয়ুক্ত আৰুমণ্ডলীয় বীমা আয়ুক্তৰ হাতত থাকে। বৰ্তমান ভাৰতত পাঁচটা মণ্ডল আছে। প্ৰতিখন ৰাজ্যত এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয় থাকে। এই কাৰ্যালয় সাধাৰণতে অতিৰিক্ত আয়ুক্ত বা সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহক কেইবাখনো জিলাক সামৰি উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহ সঞ্চালক বা যুটীয়া সঞ্চালক পৰ্যায়ৰ বিষয়াই পৰিচালনা কৰে। আঞ্চলিক সঞ্চালকসকলক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালকসকল থাকে। তেওঁলোকে বিভিন্ন শাখা আৰু এককৰ দায়িত্ব লোৱাৰ লগতে আইন আৰু আঁচনিৰ কাৰ্যকৰীকৰণ চোৱা-চিতা কৰে। মণ্ডলীয় আৰু আঞ্চলিক কাৰ্যালয়সমূহত ৰাজ্যিক চিকিৎসা বিষয়া, চিকিৎসা পৰীক্ষক আৰু চিকিৎসা সতৰ্কতা বিষয়া নিয়োগ কৰা হয়। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় প্ৰশাসনিক কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বহুতো জিলা কাৰ্যালয়ত সহকাৰী সঞ্চালক বা সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া থাকে। তেওঁলোকে আঁচনিখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ লগতে অভিযোগসমূহৰ নিষ্পত্তি কৰে। সমগ্ৰ দেশতে কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় আছে। চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব অধ্যক্ষৰ হাতত থাকে। চিকিৎসালয়সমূহৰ দায়িত্ব চিকিৎসা অধীক্ষকৰ হাতত থাকে। ঔষধালয় বা ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়সমূহৰ দায়িত্ব ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াৰ হাতত থাকে। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বীমাভুক্ত ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ হিতাধিকাৰীসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰে। চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহত প্ৰশাসনিক কামত অধ্যক্ষ আৰু চিকিৎসা অধীক্ষকক সহায় কৰিবলৈ উপ-সঞ্চালক আৰু সহকাৰী সঞ্চালক নিয়োগ কৰা হয়। একেদৰে ঔষধালয় তথা শাখা কাৰ্যালয়ত আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদানৰ সৈতে জড়িত প্ৰশাসনিক কামত ভাৰপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা বিষয়াক সহায় কৰিবলৈ সামাজিক সুৰক্ষা বিষয়া বা পৰিচালক নিয়োগ কৰা হয়। বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমত সকলো পৰ্যায় মিলাই অনুমোদিত কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ২১,০০০তকৈ অধিক। উপ-সঞ্চালকসকলক ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। নিম্ন পৰ্যায়ৰ পদৰপৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়া হয়। অধীনস্থ বিষয়াসকলকো নিগমে পোনপটীয়াকৈ নিযুক্তি দিয়ে আৰু কৰ্মচাৰী শ্ৰেণীৰপৰা পদোন্নতিৰ জৰিয়তেও নিযুক্তি দিয়া হয়। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ চিকিৎসা বিষয়াসকলক বিভিন্ন উপ-শ্ৰেণীত পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক লিখিত পৰীক্ষা আৰু বা ব্যক্তিগত সাক্ষাৎকাৰৰ জৰিয়তে নিযুক্তি দিয়া হয়। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণ কৰ্তব্য চিকিৎসা বিষয়া, অ-শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ আৰু শিক্ষণীয় বিশেষজ্ঞ উপ-শ্ৰেণী আছে। তেওঁলোকৰ দৰমহা কেন্দ্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। ২০২৪ চনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০২২ আৰু ২০২৩ চনত অনুষ্ঠিত [[সংঘ লোকসেৱা আয়োগ|সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ]] সংযুক্ত চিকিৎসা সেৱা পৰীক্ষাৰ প্ৰকাশিত তালিকাৰ জৰিয়তে চিকিৎসা বিষয়াৰ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ পদত নিযুক্তিৰ কথা ঘোষণা কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ নাৰ্ছিং বিষয়াসকলকো ভাৰতীয় সংঘ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিযোগিতামূলক পদ্ধতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। ==ইতিহাস== ১৯৪৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰত চৰকাৰে উদ্যোগিক শ্ৰমিকসকলৰ বাবে স্বাস্থ্য বীমা আঁচনিৰ ওপৰত প্ৰতিৱেদন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ভলচন্দ্ৰ পুণ্ডৰিক আদৰকাৰক নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="ESI">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MoQa3QV5aE0C&q=%22B.+N.+Adarkar%22&pg=PA207|title=Sociology for Nurses : A Textbook for Nurses and Other Medical Practitioners|author=C M Abraham|year=2005|publisher=BI Publications Pvt |isbn=9788172251987|access-date=23 August 2013}}</ref> এই প্ৰতিৱেদন ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ভিত্তি হৈ পৰে।<ref name="ESI"/> ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ জৰিয়তে ৰোগ, মাতৃত্ব, অস্থায়ী বা স্থায়ী শাৰীৰিক অক্ষমতা আৰু কৰ্মস্থলীত হোৱা আঘাতৰ ফলত মৃত্যু বা উপাৰ্জনৰ ক্ষমতা হেৰুৱাৰ দৰে পৰিস্থিতিত শ্ৰমিকসকলৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ প্ৰয়োজনভিত্তিক এক সংহত সামাজিক বীমা আঁচনিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। এই আইনে শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ নিকট আত্মীয়সকলৰ বাবে উপযুক্ত চিকিৎসা সেৱাৰ নিশ্চয়তাও প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন প্ৰণয়নৰ পিছত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আঁচনিখন পৰিচালনা কৰিবলৈ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম গঠন কৰে। ১৯৫২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰথমে কানপুৰ আৰু দিল্লীত এই আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা হয়। এই আইনৰ জৰিয়তে নিয়োগকৰ্তাসকলক ১৯৬১ চনৰ মাতৃত্ব সুবিধা আইন আৰু ১৯২৩ চনৰ শ্ৰমিক ক্ষতিপূৰণ আইনৰ অধীনৰ তেওঁলোকৰ দায়িত্বৰপৰা ৰেহাই দিয়া হয়। এই আইনৰ অধীনত কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰদান কৰা সুবিধাসমূহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ চুক্তিসমূহৰ সৈতেও সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।<ref name=ccs>{{cite web|url=http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|title=Employee State Insurance: For a handful of contribution, a bagful of benefits24 February 2011|access-date=22 February 2011|archive-date=26 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110626134627/http://www.ccsindia.org/ccsindia/interns2003/chap6.pdf|url-status=dead}}</ref>{{rp|1}} এই আইনখন প্ৰথমে কাৰখানাৰ শ্ৰমিকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য কৰা হৈছিল। পিছলৈ ১০ জন বা তাতকৈ অধিক শ্ৰমিক থকা সকলো প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক প্ৰযোজ্য কৰা হয়। ২০১৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ মুঠ হিতাধিকাৰীৰ সংখ্যা আছিল ৮২.৮ নিযুত।[http://www.esic.nic.in/coverage]<ref name=rep0809>{{cite web|url=http://esic.nic.in/CIRCULARS/AR0809.pdf|title=Annual Report 2008-2009|publisher=Employees' State Insurance Corporation|access-date=23 February 2011}}</ref>{{rp|13}}<ref name=hindu>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031085337/http://www.hindu.com/2009/10/28/stories/2009102856710600.htm|url-status=dead|archive-date=31 October 2009|title=ESI plans 11 medical colleges|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|newspaper=[[দ্য হিন্দু]]|date=28 October 2009}}</ref> ==কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইন অনুসৰি স্থাপন কৰা কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম হৈছে [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনস্থ এটা আইনগত সংস্থা। আইনগত সত্তা হিচাপে নিগমে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বানুমোদন লৈ ঋণ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু সেই ঋণ পৰিশোধৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। নিগমে স্থাৱৰ আৰু অস্থাৱৰ সম্পত্তি আহৰণ কৰিব পাৰে আৰু সেই সম্পত্তিৰপৰা লাভ কৰা সকলো আয় নিগমৰ হাতত থাকে।<ref name=Guruprasadh>{{cite book|last1=K.M.Pillai|title=Labour & Industrial Laws|publisher=Allahabad Law Agency|isbn=81-89530-71-2|edition=Fourteenth Edition, 2012}}</ref> নিগমে নিজাকৈ অথবা ৰাজ্য চৰকাৰৰ সহযোগত চিকিৎসালয় স্থাপন কৰিব পাৰে। দেশৰ বিভিন্ন স্থানত [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ অধীনত নিগমে পোনপটীয়াকৈ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয় পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰা ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ো আছে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ সমগ্ৰ দেশতে কাৰ্যালয় আছে। এই কাৰ্যালয়সমূহক আঞ্চলিক কাৰ্যালয় আৰু উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ত ভাগ কৰা হৈছে। ==সুবিধাসমূহ== ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ৪৬ নং ধাৰা অনুসৰি ইয়াৰ সদস্যসকলৰ বাবে ছয়বিধ সুবিধাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=Benefits of ESI scheme|url=https://www.esic.nic.in/information-benefits}}</ref> ১। চিকিৎসা সুবিধা ২। অসুস্থতা সুবিধা ৩। মাতৃত্ব সুবিধা ৪। অক্ষমতা সুবিধা ৫। নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিৰ সুবিধা ৬। অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ খৰচ মাহিলী মজুৰি {{INRConvert|21000|}} টকা বা তাতকৈ কম হোৱা সকলো কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত নিয়োগকৰ্তাই ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীয়ে ০.৭৫ শতাংশ অৱদান দিয়ে। মুঠ অৱদান ৪ শতাংশ। এই পুঁজি ১৯৪৮ চনৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনত নিৰ্ধাৰিত নিয়ম আৰু বিধি অনুসৰি কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰে। নিগমে কৰ্মচাৰী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক চিকিৎসা আৰু নগদ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি হৈছে সংগঠিত খণ্ডৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে এক সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনি। এই আঁচনিৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ আৰু নিৰ্ভৰশীল ব্যক্তিসকলৰ বাবে চিকিৎসা সুবিধা লাভ কৰে। নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত তেওঁলোকে নিবনুৱা নগদ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। মহিলা কৰ্মচাৰীয়ে মাতৃত্ব সুবিধা লাভ কৰে। কৰ্মস্থলীৰ সৈতে জড়িত [[অক্ষমতা|অক্ষমতা]] বা মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত অক্ষমতা সুবিধা আৰু পৰিয়াল পেঞ্চনৰ ব্যৱস্থা আছে।<ref name=ccs />{{rp|67}} ১৪১৮টা ৰাজ্য বীমা ঔষধালয় আৰু ১,৬৭৮জন পঞ্জীয়নভুক্ত চিকিৎসকৰ জৰিয়তে বহিঃৰোগী চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰা হয়। ১৪৫খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ৪২টা চিকিৎসালয়ৰ সংযোজিত কেন্দ্ৰত মুঠ ১৯,৩৮৭খন বিছনা আছে। ইয়াৰ উপৰি কেইবাখনো ৰাজ্য চৰকাৰৰ চিকিৎসালয়ত ৰাজ্য বীমা আঁচনিৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ বাবে বিশেষভাৱে বিছনা সংৰক্ষিত থাকে। সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৮৩০টা ৰাজ্য বীমা কেন্দ্ৰত নগদ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰি।<ref name=rep0809 />{{rp|13,16}} শেহতীয়া বছৰসমূহত ৰাজ্য বীমা আঁচনিত তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। পঞ্চদীপ প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে ''পেহচান'' স্মাৰ্ট কাৰ্ড প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name=rep0809 />{{rp|8}}<ref name=hindu2>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629030024/http://www.hindu.com/2009/08/26/stories/2009082655181400.htm|url-status=dead|archive-date=29 June 2011|title=Kharge launches smart cards for ESIC|access-date=23 February 2011|location=Chennai, India|work=[[দ্য হিন্দু]]|date=26 August 2009}}</ref> বীমাভুক্ত শ্ৰমিকসকলৰ উপৰি ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য বীমা আঁচনিৰ অধীনত সুবিধা লাভৰ বাবে যোগ্য দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহেও ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয় আৰু ঔষধালয়ৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয়ো পৰিচালনা কৰে। ==চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত চিকিৎসা, দন্ত চিকিৎসা, নাৰ্ছিং আৰু চিকিৎসা-সহায়ক সেৱাৰ বিদ্যালয় পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364|title = Medical Colleges Under ESIC}}</ref> বৰ্তমান কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰা ১১খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ২খন দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহত কেন্দ্ৰীয় পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত লাভ কৰা নম্বৰৰ ভিত্তিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নামভৰ্তি কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক)|ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়|শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়]] আৰু [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অধীনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা ৮খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আছে। সেইবোৰ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ৰাজাজীনগৰ, [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান,<ref>{{cite web | title=Employee's State Insurance Corporation, Ministry of Labour & Employment, Government of India | website=Medical Institution | date=2000-01-01 | url=https://www.esic.gov.in/medical-institution | language=la | access-date=2024-08-12}}</ref> কে কে নগৰ, [[চেন্নাই]], [[তামিলনাডু]] # ৰাজ্য বীমা স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, জোকা, [[পশ্চিমবংগ]] # ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ফৰিদাবাদ, [[হাৰিয়ানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, সনৎ নগৰ, [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, কালাবুৰাগী, [[কৰ্ণাটক]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলৱাৰ , [[ৰাজস্থান]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, পাটনা, [[বিহাৰ]] # [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]], [[গুৱাহাটী]] আন ৩খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব বিভিন্ন বুজা-বুজিৰ চুক্তিৰ অধীনত সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য চৰকাৰক দিয়া হৈছে। এই মহাবিদ্যালয়সমূহ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে স্থাপন কৰিছিল যদিও আৰম্ভণিৰেপৰা ৰাজ্য চৰকাৰে পৰিচালনা কৰি আহিছে। সেইবোৰ হ'ল— * চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, কোল্লাম, [[কেৰালা]] * শ্ৰী লাল বাহাদূৰ শাস্ত্ৰী চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় মণ্ডী, [[হিমাচল প্ৰদেশ]] * চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু ৰাজ্য বীমা চিকিৎসালয়, কোইম্বাটুৰ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে পৰিচালনা কৰা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহ হ'ল— # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, ৰোহিণী, [[নতুন দিল্লী]] # কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, কালাবুৰাগী, [[কৰ্ণাটক]] ভাৰত চৰকাৰে আগন্তুক বছৰসমূহত ভাৰতৰ বিভিন্ন চহৰত আৰু ২০খন ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Medical Colleges Under ESIC |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809131015/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=113364 |archive-date=August 9, 2017}}</ref> ==নতুন সংশোধন== কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমে ২০১৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ বীমা আঁচনিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মাহিলী মজুৰিৰ সীমা পূৰ্বৰ ১৫,০০০ টকাৰপৰা ২১,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰে। অৱদানৰ হাৰ ৬.৫ শতাংশৰপৰা ৪ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত নিয়োগকৰ্তাৰ অংশ ৩.২৫ শতাংশ আৰু কৰ্মচাৰীৰ অংশ ০.৭৫ শতাংশ।<ref>{{Cite web|last=A|first=Aruna|date=2021-11-09|title=ESI Scheme- Applicability|url=https://www.legalbay.co.in/post/applicability-of-esi|access-date=2022-02-03|website=Legal Bay|language=en}}</ref> এই নতুন অৱদানৰ হাৰ ২০১৯ চনৰ ১ জুলাইৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়। ==গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰায়== ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম নিৰ্মাতা সংস্থা সংঘ=== [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ে নিৰ্মাণ শ্ৰমিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আঁচনি প্ৰযোজ্য কৰাৰ বিষয়ত স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref>{{cite web |author1=Supreme Court of India |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/e9bacb5d38da4b8a8c1aba8ffd4f608b.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |access-date=15 October 2022 |location=SLP 13351/2018| title= BUILDERS ASSOCIATION OF INDIA vs THE EMPLOYEES STATE INSURANCE CORPORATION & ORS.}}</ref> ===কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম বনাম টেক্সমো ইণ্ডাষ্ট্ৰিজ=== কৰ্মচাৰীক দিয়া যাতায়াত বা ভ্ৰমণ ভাট্টাক কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা আইনৰ ২(২২) ধাৰা অনুসৰি মজুৰি হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।<ref>{{cite web |title=ESIC vs Texmo Industries |url=https://labourlawadvisor.com/upload/Judgement/7a558dd9f5e749eca509611efaeafb16.pdf |website=www.labourlawadvisor.com |publisher=Supreme Court of India}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://esic.nic.in/ কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] ct18znytz4bp5eigz5ym9j1g498q1oe 0 139488 634730 2026-09-09T11:21:56Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[ই.এছ.আই.চি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]]ৰ পৰা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা নিগম মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা,]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 634730 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা নিগম মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা,]] plposfggwj9sgv68uaqn61rlkkeokxq 0 139489 634732 2026-09-09T11:23:01Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা চিকিৎসা নিগম মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা,]]ৰ পৰা [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 634732 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]] eljdoln46l1ck9qof679efdrs3n6m0e 634733 634732 2026-09-09T11:24:24Z AjayDas 12623 Removed redirect to [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়, বেলতলা]] 634733 wikitext text/x-wiki {{db|Test page}} 97mp97ybnsvs6rl4kp9thhwji0viixj 0 139490 634734 2026-09-09T11:25:14Z AjayDas 12623 [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 634734 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম ]] 22egxv5dw14gcx2qbox4qsoss2c9vdb