সদস্য বাৰ্তা:KhiLanTzi

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="as">
  <siteinfo>
    <sitename>অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া</sitename>
    <dbname>aswiki</dbname>
    <base>https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">মাধ্যম</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">বিশেষ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">সদস্য</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">সদস্য বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">চিত্ৰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">চিত্ৰ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি আলোচনা</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">সাঁচ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">সাঁচ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">সহায়</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">সহায় বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">শ্ৰেণী</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">শ্ৰেণী বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা আলোচনা</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:KhiLanTzi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>52963</id>
    <revision>
      <id>636463</id>
      <parentid>636360</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <origin>636463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75818" sha1="r18ch82tjcij9ixjguprl8lipe7laal" xml:space="preserve">== The Wikipedia Asian Month 2023 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 3px solid #32AFAF; background-color: #EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;{{border-radius|1em}} {{box-shadow|0.1em|0.1em|0.5em|rgba(0,0,0,0.75)}}&quot; class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[File:2023_Wikipedia_Asian_Month_Barnstar.png|left|180px]]
{{Center|{{resize|150%|'''''Wikipedia Asian Month 2023 Barnstar'''''}}}}
&lt;div style=&quot;color: #333333; margin-left:220px; font-size:110%; &quot;&gt;

Dear {{ROOTPAGENAME}} :
:Congratulations! Thank you so much for participating in the Wikipedia Asian Month 2023. We are very grateful for your dedication to the Wikimedia movement and effort in promoting Asian content. Hope to see you again this year and celebrate the 10th year of Wikipedia Asian Month  together.  
   
:Sincerely, 

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;color: #333333; text-align:right; font-size:120%; &quot;&gt;Wikipedia Asian Month International Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{clear}}
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2023_Barnstar_MassMessage_Receiver_2&amp;oldid=26272593 --&gt;
==সতৰ্কতা==
[[বিদুৰভাই (চলচ্চিত্ৰ)]] প্ৰবন্ধত সম্পাদকে লগাই ৰখা জাননীখনকো উপেক্ষা কৰি আপুনি যি সম্পাদনা কৰি আছে, সেয়া সঠিক হোৱা নাই, এইক্ষেত্ৰত কিছু ধৈৰ্য ধৰিবলৈ আপোনাক সতৰ্ক কৰি দিয়া হ'ল। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:57, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)

:[[En:template:Edit conflict|Template:Edit conflict]] সাঁচটো [[En: category:Inline talk templates|Category:Inline talk templates]] অন্তৰ্গত যাক প্ৰবন্ধত ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। সেয়েহে মই এয়া টাইপিংৰ ভুল (typing mistake) বুলি ভাবিছিলো। অৱশ্যে কোনো edit conflicts হোৱা নাছিল আৰু মোৰ সম্পাদনা হৈ গৈছে।[[En: category:Inline talk templates|Category:Inline talk templates]]  অনুসৰী ('''They should never be used in articles''') [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 14:20, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::&quot;অৱশ্যে কোনো edit conflicts হোৱা নাছিল আৰু মোৰ সম্পাদনা হৈ গৈছে।&quot; এই কথাখিনি গ্ৰহণযোগ্য নহয়, কাৰণ এয়া আপুনি সম্পাদনা কৰাৰ পৰৱৰ্তী ফলাফলহে, যিটো আগতিয়াকৈ ধাৰণা কৰা নাযায়। ইয়াৰোপৰি আনে লিখিথকা প্ৰবন্ধ এটাত কোনো সৌজন্যতা নেদেখুৱাই গুৰুত্বৰ সালসলনি কৰাটো উচিত নহয়। সাঁ‌চটোত অসমীয়াত লিখা কথাখিনিয়েই এই কথাটো বুজিবৰ বাবে যথেষ্ট। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 14:59, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত থকা Edit conflict সাঁচটো ইন-লাইন সাঁচ নহয়। এই সাঁচটোত এটা ৱাৰ্ণিং বক্স ওলাই আৰু তাত স্পষ্টকৈ সম্পাদনা নকৰিবৰ বাবে লিখি থোৱা আছে। এই সাঁচটো থকালৈকে অন্য সম্পাদকে সম্পাদনা কৰা অনুচিত আৰু সাঁচটো স্থাপন কৰি যদি দুসপ্তাহতকৈও অধিক সময় মূল সম্পাদকে কোনো সম্পাদনা নকৰে, তেতিয়া সাঁচটো অন্য সম্পাদকে আঁতৰাই দিব পাৰে। &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:23, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
:::@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] অসমীয়া ৱিকপিডিয়াত সাঁচটো update কৰাৰ প্ৰয়োজন। দুসপ্তাহতলৈকে সম্পাদনা নকৰাটো ৱিকিপিডিয়াৰ নিয়মৰ বিৰোধী। এই পুৰণি নিয়ম সমূহ শুধৰোৱা হৈছে।
:::* [[En:wikipedia:Ownership of content|Wikipedia:Ownership of content]] অনুসৰি ''কোনোৱেই বিষয়বস্তুৰ &quot;মালিক&quot; নহয় (ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ বা যিকোনো পৃষ্ঠাকে ধৰি)।  যদি আপুনি এটা প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰে বা সম্পাদনা কৰে, তেন্তে অন্য সম্পাদকসকলে পৰিবৰ্তন কৰিব পাৰে, আৰু আপুনি তেওঁলোকক তেনে কৰাত বাধা দিব নোৱাৰে।  ইয়াৰ উপৰিও আপুনি তেওঁলোকৰ সম্পাদনাসমূহ কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈ পুনৰ ঘূৰাই আনিব নালাগে।''
:::[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 16:25, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::মালিক বুলি কোনে কেতিয়া অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিবলৈ গৈছে? নতুন প্ৰৱন্ধ এটা সম্পাদিত অৱস্থাত থকা আৰু তাত এখন জাননী ওলমি থকা দেখিও কোনো আলোচনা আবিহনেই প্ৰৱন্ধ এটাত জপিয়াই পৰা ৱিকিৰ কোনটো নিয়মৰ ভিতৰত? স্থানীয় ৱিকিৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান নীতি শিথিল, যিহেতু সম্পাদকৰ সংখ্যা কম গতিকে এই কম সংখ্যক সম্পাদক সকলৰ মাজত সসন্মানে নিজৰ নিজৰ কামখিনি কৰি থকাৰ অধিকাৰ আমি ইজনে আনজনক দিয়া উচিত। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 17:45, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
:::::@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] [[ৱিকিপিডিয়া:শিষ্টাচাৰ|WP:CIVILITY]] মানি চলিবলৈ আহ্বান জনালোঁ '''প্ৰৱন্ধ এটাত জপিয়াই'''ৰ দৰে শব্দ এজন প্ৰশাসকৰ দ্বাৰা শোভা নাপাই। [[ৱিকিপিডিয়া:সমলৰ মালিকীস্বত্ব|WP:OWN]] ত মালিক শব্দৰ ব্যৱহাৰ হৈছে মই তাত লিখা খিনিহে copy paste কৰিছোঁ। [[WP:OWN]] অনুসৰী যিকোনো লোকে পৃষ্ঠাটোত সম্পাদনা কৰিব পাৰে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 17:54, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::::&quot;প্ৰৱন্ধ এটাত জপিয়াই&quot; এই অংশটো উল্লেখিত প্ৰৱন্ধটোৰ ক্ষেত্ৰত আপুনি দেখুওৱা আচৰণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এটা বাক্য। ইয়াত কোনো অসৎ বা আপত্তি জনক শব্দৰ ব্যৱহাৰ হোৱা নাই, প্ৰথমে আপুনি নিজেই ৱিকিৰ নীতি-নিয়ম মানি চলিবলৈ শিকক। সম্পাদক এজনে আন এজন সম্পাদকৰ আহ্বান নীতিৰ বিপৰীতে গৈ মানি নচলিলে প্ৰশাসক হিচাপে সতৰ্ক কৰি দিয়াটো কৰ্তব্য বুলি ভাৱোঁ‌। অৱশ্যে সেয়া আপুনি মানি চলে বা নচলে, নিজৰ ভুলটো অনুভৱ কৰে নকৰে আপোনাৰ কথা। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 19:46, 2 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
:::::::@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ৱিকিপিডিয়াৰ নিয়ম মানি চলি আহিছোঁ চলি যাম। Template:Edit conflict শুধৰণি প্ৰয়োজন। প্ৰশাসক হিচাপে এই [https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87_(%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A7%B0)&amp;diff=prev&amp;oldid=427704 edit] টো চাবচোন ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী|WP:NEUTRAL]] নামানি বিতৰ্ক সমূহ গুচাই দিছে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 03:53, 3 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::::::সেয়াই, নীতি অনুসৰি মই নিজাকৈ বা আপুনি নিজেই প্ৰয়োজন বুলি ভাৱিলে কাৰণেই কোনো আলোচনা অবিহনে মইমতালি কৰা অনুচিত। আপুনি যদি এই সাঁ‌চৰ সংশোধন বিচাৰিছে তেন্তে সাঁ‌চৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত বা ৰাইজৰ চ'ৰাত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াওক। আলোচনা মৰ্মে যদি সংশোধনৰ প্ৰয়োজন হয়, সংশোধন কৰা হ'ব। কিন্তু কোনো আলোচনা আৱিহনেই নিজৰ ইচ্ছাত কিবাকিবি কৰি থকাটো অনিয়ম। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:09, 3 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
:::::::::আপুনি যথেষ্ট সতৰ্কবাণী দিলে বাৰু যদিও [[WP:OWN]] এ মোক সম্পাদনা কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে, কিন্তু বিতৰ্ক অংশ আঁতৰোৱা এই [https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87_(%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A7%B0)&amp;diff=prev&amp;oldid=427704 edit] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী|WP:NEUTRAL]] ভংগ কৰাৰ সন্দৰ্ভত আপোনাৰ পদক্ষেপ কি হ'ব, মই কৌতুহলী। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 04:14, 3 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::::::::অসমীয়া ৱিকিৰ উক্ত সাঁ‌চটো লগাই ৰখা দেখিও যি অনিয়মৰে আপুনি সম্পাদনা কৰিলে সেয়া প্ৰবন্ধটো লিখিথকা সম্পাদক জনে আতৰাই দিলে। সেয়া তেওঁ‌ৰ ভুল নহয়। ভুলটো আপুনি কৰিছে যি কথা ইতিমধ্যেই কোৱা হৈছে। গতিকে এই ক্ষেত্ৰত প্ৰবন্ধটো আৰম্ভ কৰা সম্পাদক জনৰ ওপৰত পদক্ষেপ ল'ব লগাও নাই, লগতে &quot;আপুনি যথেষ্ট সতৰ্কবাণী দিলে বাৰু&quot; এই অংশৰ উত্তৰত কওঁ, মই সতৰ্কবাণী এবাৰেই দিছোঁ, কিন্তু নাও ডুবিলেও টিঙৰ পৰা ননমাৰ দৰে আচৰণ কৰি থকাৰ বাবেহে আপোনাক প্ৰত্যুত্তৰ দি আছোঁ লগতে ইয়াৰ পিছত আৰু এই সন্দৰ্ভত কোনোধৰণৰ প্ৰশ্নৰ বা সন্দেহৰ উত্তৰ দিয়াৰ পৰা বিৰত থাকিম।”  [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 06:54, 3 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
:::::::::::@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]]আপুনি [[ৱিকিপিডিয়া:নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী|WP:NEUTRAL]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:সমলৰ মালিকীস্বত্ব|WP:OWN]] সম্পূৰ্ণৰূপে আওকাণ কৰিছে আৰু কেৱল '''সেই সাঁচটোৰ''' এটা পুৰণি সংস্কৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিচাৰ লৈছে যেন লাগে।  আশাকৰোঁ ভৱিষ্যতে সকলো নিৰ্দেশাৱলী প্ৰতি নিৰপেক্ষ হব। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 07:32, 3 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::::::::::[[ৱিকিপিডিয়া:নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী|WP:NEUTRAL]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:সমলৰ মালিকীস্বত্ব|WP:OWN]] আওকাণ কৰিব নোৱাৰি বাবেই সেই সাঁ‌চটোৰে জাননীখন লগাই ৰখা হৈছিল। সেইকথা প্ৰৱন্ধটো আৰম্ভ কৰা সদস্য জনেও জানে, ময়ো জানোঁ‌। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:20, 4 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
{{od}}
@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] এটা সাঁচে নিৰ্দেশনাসমূহ ভংগ কৰিব নালাগে, ই নিৰ্দেশনাসমূহ অনুসৰণ কৰিব লাগে। মই আচৰিত হৈছো যে ইয়াক এতিয়াও আপডেট কৰা হোৱা নাই। নিৰ্দেশনা আওকাণ কৰিয়ে সাঁচটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]]
:ৱিকিপিডিয়াত কিছুমান নিৰ্দিষ্ট উদ্দেশ্য আগত ৰাখি কিছুমান নিৰ্দিষ্ট সাঁচ তৈয়াৰ কৰা হয়। সকলো ৱিকিপিডিয়াৰে কিছুমান নিজা সীমাবদ্ধতা থাকে। সেই অনুসৰি নিজৰ সমাজৰ সুবিধামতে কিছুমান সাঁচ তৈয়াৰ কৰি লোৱা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত থকা সাঁচটোৱেই যে সকলো ৱিকিপিডিয়াত থাকিব লাগিব তেনে কোনো নিয়ম নাই। বহুক্ষেত্ৰত আমি ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াক অনুসৰণ কৰোঁ সঁচা কথা, সেইবুলি প্ৰতিটো কথাই যে ইংৰাজী ৱিকিৰ মতে কৰিব লাগিব তেনে কোনো নিয়ম নাই। কেতিয়াবা এজন ব্যক্তিয়ে যেতিয়া কোনো নিৰ্দিষ্ট পৰিকল্পনা মতে কোনো এটা প্ৰবন্ধ সম্পাদনা কৰি থাকে, তেতিয়া যাতে অন্য সম্পাদকসকলে তেওঁক আমনি কৰিব নোৱাৰে সেই উদ্দেশ্যেৰেই {{tlc|সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} সাঁচটো তৈয়াৰ কৰা হৈছে। এতিয়া একে নামৰ সাঁচটো ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত বেলেগ কৈ আছে বুলিয়েই আমাৰ ইয়াতো তাক সলনি কৰিব লাগিব বুলি কোনো নিয়ম নাই। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত এনে বহু সাঁচ আছে যিবোৰ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাই বা থকাৰ প্ৰয়োজন নাই, সেইদৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াতো এনে কিছুমান সাঁচ আছে যিবোৰ ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত নাই। আপুনি বাৰে বাৰে উল্লেখ কৰি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:সমলৰ মালিকীস্বত্ব|WP:OWN]] পৃষ্ঠাটোতে '''If you find yourself in an edit war with other contributors over deletions, reversions, and so on, why not take some time off from the editing process? Taking yourself out of the equation can cool things off considerably. Take a fresh look a week or two later. Or, if someone else is claiming &quot;ownership&quot; of a page, you can bring it up on the associated talk page, appeal to other contributors, or consider the dispute resolution process.''' এনেদৰে লিখা আছে, চাবচোন। গতিকে অলপ ধৈৰ্য ধৰক। আৰু এই সময়চোৱাত আপুনি অন্য বেলেগ সম্পাদনা কৰি ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰিবলৈ যত্ন কৰক। ধন্যবাদ। &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:49, 5 August 2024 (ইউ.টি.চি.)

:আৰু আপুনি যদি সঁচাকৈ সাঁচটো পৰিবৰ্তন কৰিব বিচাৰিছে, তেন্তে সাঁচটোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত এটা সম্পাদনা অনুৰোধ প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে। আলোচনামৰ্মে নিশ্চয় সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ব। &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 13:03, 5 August 2024 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]]
::* EDIT WAR: edit war আৰু edit conflict দুয়োটা বেলেগ।  [[ৱিকিপিডিয়া:সমলৰ মালিকীস্বত্ব|WP:OWN]] এ Edit warৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে য'ত [[En:WP:3R|3R]] ৰ অৰ্থ হ'ল আপুনি আন সম্পাদকৰ সম্পাদনা ৩ বাৰ ঘূৰাই দিয়ে, কিন্তু মই সম্পাদকৰ সম্পাদনা ঘূৰাই বা আঁতৰোৱা নাই। সাঁচটো Edit conflict ৰ ওপৰত edit war ৰ কোনো কথা নাহে। 
::* WP:OWN: হয় সাঁচটোৱে এতিয়াও WP:OWN উলংঘা কৰে।
::* মই কিয় বাৰে বাৰে উত্তৰ দি আছোঁ?: মোৰ সম্পাদনা হৈ গল অন্য সম্পাদক জনৰো হৈ গল, সাঁচটো আঁতৰালে পিছে নয়ন জে নাথ ডাঙৰীয়াই মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত {{tq|প্ৰৱন্ধ এটাত জপিয়াই}} আৰু {{tq|নাও ডুবিলেও টিঙৰ পৰা ননমাৰ দৰে আচৰণ}} আদি শব্দৰ প্ৰয়োগেৰে মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত যথেষ্ট reply দি আছে আৰু প্ৰশাসক মহোদয়ৰ প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰে উত্তৰ মোৰ '''ব্যক্তিগত আলোচনা পৃষ্ঠাত''' দিয়াটো মোৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবি প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰে উত্তৰ দি আছোঁ তথা মোৰ '''দৃষ্টিকোণ (Point of view)''' দাঙি ধৰিছো। 
::* সাঁচটো মই কিয় সলনি কৰাৰ  বাবে আলোচনা কৰা নাই?: মই ব্যক্তিগতভাবে বৰ্তমান ঙি-ঙাও-খামৰ ঐতিহসিক চিত্ৰ সংগ্ৰহ, Shan wikipedia ত সম্পাদনা আৰু অসমৰ মংগোলীয় সংস্কৃতিৰ ওপৰত নিজা অধ্যয়ণ কৰি আছোঁ মোৰ কোনো ব্যক্তিগত আগ্ৰহ নাই সাঁচটো সলনি কৰাত।
::[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 14:37, 5 August 2024 (ইউ.টি.চি.)

== আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ নাম তালিকা ==

মৰমৰ [[সদস্য:KhiLanTzi|KhiLanTzi]],

আন্তৰিক অভিবাদন গ্ৰহণ কৰিব। প্ৰথমেই উল্লিখিত প্ৰৱন্ধটোত আপোনাৰ সম্পাদনা সহায়ৰ বাবে আপোনাক ধন্যবাদ যাচিলোঁ। কিন্তু যি যৎসামান্য আভাস পাইছোঁ, তাৰে উপলব্ধি কৰিছোঁ যে বিষয়টো অত্যন্ত স্পৰ্শকাতৰ। আমি নিজৰ নামটো আনে ভুলকৈ লেখা দেখিলে স্বাভাৱিকতে প্ৰতিক্ৰিয়াশীল হৈ উঠোঁ আৰু শুধৰাই দিওঁ। মহেশ্বৰ নেওগৰ দৰে পণ্ডিতপ্ৰবৰেও নিজৰ নাম সম্পৰ্কে সজাগ আছিল আৰু তেওঁৰ নাম ভুলকৈ লিখাক লৈ প্ৰতিক্ৰিয়া জাহিৰ কৰিছিল। সেই দিশৰপৰা চাবলৈ গলে প্ৰকৃত শুদ্ধ লিখিত তথ্য নথকাৰ হেতু বা উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত লিখিত তথ্য হেৰাই যোৱা হেতু, শ বছৰৰ আগতে মৃত্যু হোৱা ৰজা এগৰাকীৰ নামৰ শুদ্ধ তথ্য নোপোৱাটো বা বিভিন্নজন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বিভিন্ন ধৰণে উল্লেখ হোৱাটো স্বাভাৱিক। ছপাখানাৰ কালিকাৰ কথাটোতো কবই নালাগে! তথাপি কওঁ, ময়ো যিহেতু নামবোৰ নিজৰ ধৰণেৰে নেলেখি প্ৰসংগ পুথিত লেখা বানান অনুসৰণ কৰিছোঁ, সেয়ে আপুনি সম্পাদনাৰ সময়ত পুৰণি সম্পাদনাক নস্যাৎ নকৰি যদি 'বা' দি তথ্যসূত্ৰ উল্লেখেৰে আপুনি তথ্য লাভ কৰা নামটো লেখে, তেনে আশাকৰোঁ ভৱিষ্যতলৈ তথ্যখিনি অধিক পৰিস্কাৰ হৈ থাকিব তথা বিভ্ৰান্তিসমূহৰো উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা যাব। নামৰ ক্ষেত্ৰত তথ্যসূত্ৰ দি এজন ব্যক্তিৰে একাধিক নাম উল্লেখ কৰাৰ নজীৰ ৱিকিপিডিয়াত উপলব্ধ। সেয়ে আমি কৰা সম্পাদনাটো একেবাৰে নস্যাৎ কৰি পেলোৱাতকৈ আপুনি [[ ]] চিন ব্যৱহাৰ কৰি যদি আমি লেখা বাননটো ৰাখি লিংক যোগ কৰে, তেনে মোৰ যত্নখিনিও সাৰ্থক হ'ব। আমি জানো যে, প্ৰতি সম্পাদক ৰূপে আন এগৰাকী সম্পাদকক এইখিনি সন্মান দিবলৈ আপুনি অলপো দ্বিধাবোধ নকৰে। শুভকামনাৰে, 

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 19:49, 29 September 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN

:@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] তালিকাখন সৃষ্টি কৰাৰ বাবে অশেষ ধন্যবাদ বাইদেউ, আপোনাক জনাবলৈ পাই সঁচাকৈয়ে সুখী যে আমাৰ ওচৰত একাধিক উৎসত স্বৰ্গদেউসকলৰ সাঁচিপতিয়া আহোম নামসমূহ সংৰক্ষণ আছে চাবলৈ [[iarchive:in.ernet.dli.2015.450867/page/n6/mode/1up|ইয়াত ক্লিক কৰক]]। আচলতে মই স্বৰ্গদেউসকলৰ প্ৰতিটো পৃষ্ঠাত [[আহোম লিপি|আহোম লিপিৰ]] নামসমূহ ইতিমধ্যে যোগ কৰিলোঁ। আহোম লিপি পঢ়িবলৈ আৰু লিখিব নোৱাৰাৰ বাবে বহু লেখকে কেইবাটাও নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল যদিও এতিয়া [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বনিলিপি]] আৰু [[আহোম লিপি|আহোম লিপিৰ]] সহায়ত আমি বানান আৰু উচ্চাৰণ দুয়োটা সহজেই গম পাব পাৰো! যদি আপুনি মোটামুটি মানক টাই উচ্চাৰণটো শুনিব বিচাৰে তেন্তে আপুনি http://ipa-reader.xyz/ ত söwkafāa‧ পেষ্ট কৰিব পাৰে! যদি আপুনি ভাবে যে মহেশ্বৰ নেওগৰ ব্যৱহৃত নাম আঁতৰোৱা অনুচিত তেন্তে আমি ইয়াক দুটা খণ্ডত ভাগ কৰিব পাৰো '''আহোম নাম''' আৰু '''মহেশ্বৰ নেওগৰ ব্যৱহৃত নাম'''। পিছে শুদ্ধ আহোম নামসমূহ আওকাণ কৰাটো মোৰ মতে ভুল হব। ধন্যবাদ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 05:26, 30 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
::প্ৰিয় খিলাণ্টজি (!),
::আপোনাৰ প্ৰচেষ্টা আদৰণীয়। মই ৰায়চাহাব (মন কৰিব মই ৰায় চাহিব লেখা নাই) গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কিতাপখন চালোঁ। কিতাপখনৰ অসমীয়া অনুবাদ আছে নেকি মোক নিশ্চয় জনাব। এতিয়া কথা হ'ল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বনি লিপি অনুসৰণ কৰি আমি অসমীয়াৰ দৰে এটা চহকী ভাষা কেনেদৰে লিখিম? সৌৰভ চলিহাৰ লেখা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ হব পাৰে নে? এই প্ৰসংগত তীক্ষ্ণধাৰ অসমীয়া সমালোচক অৰিন্দম বৰকটকীয়ে কৈছিল যে, সৌৰভ চলিহাৰ গল্প ইংৰাজীলৈ অনুবাদ হব নোৱাৰে। যদি হয় তেনে গল্পসমূহে ইয়াৰ মৌলিকতা হেৰুৱাব। ইংৰাজীত এটাই /n/, কিন্তু আমি দুটা ন,ণ ৰে চহকী। এতিয়া কথা হ'ল আপুনি কোনটো ব্যৱহাৰ কৰিব। মই ধ্বনিৰ সহায় নলৈ যিহেতু অসমীয়াত লিখিত তথ্যৰ সহায় লৈছোঁ আৰু তাৰমাজতে আপুনি কোনো কোনো বানানত 'ন'ক 'ণ' কৰা দেখিলোঁ, সেয়ে বিষয়টো এবাৰ আপোনাৰ দৃষ্টিগোচৰ কৰোৱাটো ভাল হব বুলি ভাবিলোঁ। বাকী আপুনি যি কৰি আছে, সেয়া মোতকৈ বেছি গৱেষণামূলক আৰু এই প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি মোৰ শ্ৰদ্ধা আছে। এতিয়া উল্লিখিত সকলো কথা চালি-জাৰি চাই, আহোম লিপিৰ ক্ষেত্ৰত মই যিহেতু একেবাৰে অজ্ঞ; সেয়ে মই মোৰ বাননটো ৰাখি তাত আপোনাৰ লিংক যোগ দিবলৈ ভালপাম। মোৰ সম্পাদনালৈ আপুনি চকু ৰাখিব আৰু অলপো দ্বিধাবোধ নকৰি আপত্তিসমূহ মোক জনাই থাকিব বুলি আশাৰে,
::[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:44, 30 September 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN
:::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] মহেশ্বৰ নেওগৰ ব্যৱহৃত নামৰ সংস্কৰণটো কিছু সময়ত পুনৰুদ্ধাৰ কৰিছো বাৰু। কিন্তু আশাকৰোঁ আহোমৰ নামেৰে এটা সুকীয়া স্তম্ভ এটা বনাবলৈ মান্তি হ'ব। গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কিতাপখনৰ অসমীয়া সংস্কৰণ মই দেখা নাই গতিকে মই নাজানো ইয়াৰ সংস্কৰণ আছে নে নাই! মই গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কিতাপখন আপোনাৰ ধাৰণা {{tq|&quot;...প্ৰকৃত শুদ্ধ লিখিত তথ্য নথকাৰ হেতু বা উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত লিখিত তথ্য হেৰাই যোৱা হেতু,..&quot;}} শুধৰণি কৰিবলৈ দিছিলোঁ যাতে আপুনি অনলাইন সংৰক্ষিত উদাহৰণ চাব পাৰে য'ত আহোম ভাষাৰ পুৰণি তথ্য সমূহ সংৰক্ষিত আছে। অসমীয়া IPA ৰ বাবে [[সহায়:অসমীয়াৰ বাবে আই.পি.এ.|ইয়াত চাওক]]। Khi-Lan-Tzi টো অসমীয়াত খিলাঞ্জী বুলি কব পাৰিব। মোৰ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি আপোনাৰ সমৰ্থনৰ বাবে বহুত বহুত ধন্যবাদ। ব্যক্তিগত আক্ৰমণত জড়িত নোহোৱা আৰু সুস্থ কথা-বতৰাত জড়িত আপোনালোকৰ দৰে সম্পাদকৰ সৈতে কথা-বতৰা পাতি সঁচাকৈয়ে সুখী অনুভৱ কৰিছো। ধন্যবাদ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 07:34, 30 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
::::আপোনাৰ সম্পাদনাটো মই চাইছোঁ আৰু জনাবলৈ পাই ভাল লাগিছে যে আপোনাৰ লগত হোৱা আলোচনাৰে মই লাভাম্বিত হৈছোঁ। ইতিহাস সম্পৰ্কে মোৰ জ্ঞান একেবাৰে শূন্য। ব্যক্তিগত যদিও এটা কথা উল্লেখ কৰিবলৈ ভাল পাম যে, আজি মোৰ মাৰ লগত এই বিষয়ে আলোচনা হওঁতে মায়ে ক'লে যে, খৰগপুড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ তথা জয়সাগৰ কলেজৰ ৰসায়ন বিভাগৰ এসময়ৰ প্ৰফেছৰ দোলন কোঁৱৰদেৱৰ পুত্ৰ টাই ভাষাত গল্ড মেডেলিষ্ট। খান্দি থাকিলে এই বিষয়ত আৰু নতুন ৰাস্তা ওলাই গৈ থাকিব। পোহৰৰ ৰাস্তা। আপুনি যি কৰিবলগীয়া আছে, সম্পাদনাখিনি কৰক। প্ৰৱন্ধত উল্লেখিত অসমীয়া পুথি অনুসৰি নামসমূহ এটা বেলেগ স্তম্ভ কৰি মই ভৰাই দিম। ধন্যবাদেৰে,
::::[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:34, 30 September 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN
:::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]আপোনাৰ কৌতুহলৰ বাবে বহুত বহুত ধন্যবাদ বাইদেউ, মই ইতিমধ্যে নামবোৰ যোগ কৰিছো আৰু বেলেগ এটা শাৰী পৃথক কৰিছো অনুগ্ৰহ কৰি [[আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ নাম তালিকা|ইয়াত]] এবাৰ চকু ফুৰাই চাওক। শুনি বৰ ভাল লাগিল যে আমি আপোনাৰ এজন চিনাকি ব্যক্তি টাই ভাষাৰ বিশেষজ্ঞ। সেই পৃষ্ঠাটো সম্পাদনা কৰি থাকোঁতে গম পালোঁ যে মই কেইজনমান চাওফাৰ লেখাত আহোম লিপি যোগ কৰা নাই। আমি মংগোলীয় সম্পাদকসকলে প্ৰায়ে কিছুমান মানুহৰ প্ৰতিৰোধৰ সন্মুখীন হওঁ কিন্তু আপোনাৰ সমৰ্থন এক প্ৰেৰণা। আমি সকলোৱে এই কথাটো আকোৱালি লোৱা উচিত যে অসমৰ সংস্কৃতি কছাৰী, টাই, আৰ্য আদি কেইবাটাও সংস্কৃতিৰ অতি বৈচিত্ৰময় সংমিশ্ৰণ। [[বাণীকান্ত কাকতি]] ডাঙৰীয়াৰ Assamese:Its formation and development কিতাপখন অধ্যয়ন কৰিলে ইয়াক বাৰুকৈ অনুভব কৰিব পৰা যায়। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 02:51, 1 October 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;
:@[[সদস্য:Doc James|Doc James]] Thankyou so much [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 05:50, 12 February 2025 (ইউ.টি.চি.)
==তাই আহোম লিপি সম্পৰ্কে==
প্ৰিয় [[সদস্য:KhiLanTzi|KhiLanTzi]] ,

আশাকৰোঁ ভালে আছে। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে তাই-আহোম ভাষাৰ কিছু পুৰণি লিপিৰ প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিশেষজ্ঞৰ অধীনত পঢ়াৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। মই যিহেতু গুৱাহাটীত নাথাকোঁ মই চাবলৈ যাব পৰা নাই। আপুনি কথাটো জানিবও পাৰে, তথাপি এই বিষয়ত আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে আপোনাক কথাটো জনালোঁ।

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 17:43, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.)

:প্ৰিয় {{ping|JyotiPN}} মই ভালে আছোঁ, আশাকৰোঁ আপোনাৰো ভাল। মোক তথ্যটো জনোৱা বাবে অশেষ ধন্যবাদ। মই উপস্থিত থাকিবলৈ পালে নিশ্চয় সুখী হ'ম। মই গুৱাহাটীত নাথাকো সেয়েহে সেই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিম নে নাই সেয়া নিশ্চিত নহয় যদিও গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এই প্ৰচেষ্টাক গভীৰ ধন্যবাদ জনাইছোঁ। ধন্যবাদ  [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]]

== গগৈ-কুকৈ প্ৰসংগ ==

{{ping|KhiLanTzi}} অনুগ্ৰহ কৰি ৱিকিপিডিয়াৰ গগৈ পৃষ্ঠাত Unreliable source যোগ নকৰিব। [[WP:RS]] পঢ়ি‌ চাব। Policy অনুসৰি কোনো website বা blog জাতীয় উৎস ৱিকিপিডিয়াত দিয়া হোৱা নাযায়। আপোনাৰ ওচৰত যদি গগৈ শব্দটো কুকৈক পৰা অহা বুলি উল্লেখ কৰা published আৰু verifiable উৎস আছে, তেন্তে যোগ কৰিব পাৰে। ৱিকিপিডিয়াৰ [[WP:NPOV]] ৰ অনুসৰি দুয়োটা মত দিয়া হ'ব। 

তদুপৰি টাই-আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি গগৈৰ আহোম বানান 𑜕𑜥𑜕𑜩𑜨 হয়। গতিকে উৎস যুক্ত সেই টাই-আহোম ভাষাৰ শব্দটো পেজৰ পৰা আতৰাই উৎস নাইকিয়া কুকৈ যোগ নকৰিব। &quot;গ&quot; আখৰে আৰম্ভ হোৱা শব্দ আহোম অভিধানত পোৱা নাযায়। গতিকে এইটো শব্দৰ গুৰি আহোম ভাষা নহয়।[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 04:28, 20 February 2026 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আপোনাৰ উৎসসমূহে ব্যুৎপত্তিৰ উল্লেখ কৰা নাই গতিকে মই সেইটো আঁতৰাই দিম। এনেকৈ হলেচোন পৃথিৱীৰ যিকোনো ভাষাৰ পৰা গগৈৰ নিচিনা উচ্চাৰণ হোৱা শব্দ দি সেই ভাষাৰ পৰা গগৈ অহা বুলি দাবী কৰিবলৈ লাগি যাব। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 07:26, 20 February 2026 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:KhiLanTzi|KhiLanTzi]] পৃথিৱীৰ অন্য ঠাইৰ লোক গগৈ সমাজত নাই। আছে‌ যদি মৰাণ/বৰাহী/চুতীয়া গুৰিৰ‌ আছে, যিটো Ahomisation‌ বুলি কোৱা হয়। আহোম সমাজত সোমালে বৰাহী-মৰাণ-চুতীয়া সকলৰ শব্দহে সোমাব। গগৈ শব্দটো ভায়েকক বুজাবলৈ মৰাণ-বৰাহী সকলেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। গতিকে সম্ভাৱনা আছে, যাৰ বাবে &quot;সম্ভৱতঃ&quot; শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 07:43, 20 February 2026 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:KhiLanTzi|KhiLanTzi]] তদুপৰি ১৮৯৩ চনৰ‌ পৰা অন্য আহোম সকলে গগৈ লিখা কথাটো আগৰ পৰাই তলৰ অংশত উল্লেখ আছে। মই নতুনকৈ যুগ কৰা নাই।‌ লগতে &quot;গ&quot; আখৰে আৰম্ভ হোৱা শব্দ অভিধানত আছে নে নাই চাই ল'ব। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 07:50, 20 February 2026 (ইউ.টি.চি.)
:::@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আহোম বংশ বিভাজন গগৈক '''দেউৰী সম্বন্ধ গগৈ''' বুলি সেই উৎসত কোনো উল্লেখ নাই। যদি আপুনি '''দেউৰী সম্বন্ধ গগৈ''' ৱিকিপিডিয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব বিচাৰে গগৈ (দেউৰী সম্বন্ধ) বুলি লিখিব পাৰে ইয়াত আহোমৰ বংশ বিভাজনত নহয়। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 08:10, 20 February 2026 (ইউ.টি.চি.)

==Tais before Sukapha==

{{ping|KhiLanTzi}} What is the source of this claim of yours? [https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%BF_%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%93%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B2&amp;diff=prev&amp;oldid=612622]
{{quote|Some Tai used to live in brahmaputra valley before Huen Tsang's visit}} 

As far as I know, the only thing Huen Tsang mentions is this:&lt;ref&gt;{{cite book |last=Beal |first=Samuel |title=Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World |volume=2 |publisher=Trübner &amp; Co. |year=1884 |page=196 |url=https://archive.org/details/siyukibuddhistre02samu/page/196/mode/1up |quote=On the east this country is bounded by a line of hills, so that there is no great city [capital] to the kingdom. Their frontiers, therefore, are contiguous to the barbarians of the south-west [of China]. These tribes are, in fact, akin to those of the Man people in their customs.}}&lt;/ref&gt; {{quote|On the east this country is bounded by a line of hills, so that there is no great city to the kingdom. Their frontiers, therefore, are contiguous to the barbarians of the south-west [of China]. These tribes are, in fact, akin to those of the Man(barbarian) people in their customs.}}

So, forget about [[Brahmaputra valley]], even the eastern hills are mentioned as inhabited by the hill tribes of Northeast India or Northern Burma. Do you even realise the chronological problem here? Hiuen Tsang visited Kamarupa in the 7th century, around the time of Bhaskaravarman. The historically visible Tai/Shan polities of southern Yunnan, northern Burma and adjoining regions belong mainly to a much later period. Daniels, for example, places the emergence of large Tai (Dai) polities in southern Yunnan and the Shan States between the 13th and 16th centuries.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=The Formation of Tai Polities Between the 13th to 16th Centuries: The Role of Technological Transfer |journal=Memoirs of the Research Department of the Toyo Bunko |volume=58 |year=2000 |pages=51–98 |url=https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/record/3215/files/memoirs58_03.pdf}}&lt;/ref&gt; Xuanzang's phrase about the “barbarians of the south-west [of China]” should not be read as evidence for Tai presence on the eastern frontier of Kamarupa. It is better understood as a broad Chinese frontier expression for the hill peoples beyond eastern Kamarupa, towards the northern Burma–south-west China frontier.

Therefore, please do not use Wikipedia to promote an unsupported fringe theory. The claim that Tai groups lived in the Brahmaputra valley before Xuanzang’s visit is a major historical assertion and needs direct support from reliable academic sources.
[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 19:48, 16 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] {{Quote|To the east of Kāmarūpa, the description continues, the coun-try was a series of hills and hillocks without any principal city, and it reached to the south-west barbarians [of China], hence the inhabitants were akin to the '''Man and the Lao'''.}} Page no. 186 of original translation ~&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Watters |first=Thomas |editor-last1=Davids |editor-first1=T. W. Rhys |editor-last2=Bushell |editor-first2=S. W. |title=On Yuan Chwang's Travels in India, 629–645 A.D. |volume=I |series=Oriental Translation Fund, New Series |publisher=Royal Asiatic Society |location=London |year=1904 |url=https://dhamma-library.b-cdn.net/13.%20Rare-Buddhist-Books-1/On%20Yuan%20Chwang%27s%20Travels%20in%20India%20I%20%28Thomas%20Watters%29.pdf |access-date=2026-06-15 |page=}}&lt;/ref&gt; Here Man is the umbrella term that includes South China inhabitants ie. Tai Kadai, Hmong-Mien, Tibeto Burmans like Jingpo. But the term '''Lao''' was exclusively used for Tai ethnic groups by Han Chinese. The term Ai Lao (哀牢) or Lao (獠) is commonly used by Han Chinese to denote Tai people. Regarding chronological time the Han Chinese mentioned Tai people over Han, Tang and Song Dynasties. There's a Lao (now called Tai) habitat along with Mans (Tai/Hmong-Mien/Jingpo/Tibeto Burmans) in Ancient Kamarupa and there are historical records of it. You need to be more neutral here. Tai manuscripts were mistranslated a lot which lead to some incorrect Assamese Buranjis claiming some incorrect facts that needs to be corrected. Luckily the original manuscripts still speaks the truth. [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 07:01, 17 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Karfai is a Bow, not a Cannon ==

কাড়ফাই এখন ধেনুৰ নাম হয়। ইয়াৰ গুৰি আহোম শব্দ কাঙফাই হয় (উৎস: GC Barua Ahom Dictionary p.4)। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ p. 7ৰ বৰ্ণনাৰ মতে চুকাফাৰ পুতেক চুতেউফাৰ দিনত নৰা ৰজাই কাড়ফাই দি পঠিয়াইছিল। নৰা/মৌঙকং‌ বা তাৰ পূবৰ মৌঙমাও ৰাজ্যত ১৩০০ শতিকাৰ শেষ ভাগত হে প্ৰথমবাৰৰ বাবে খাৰ বাৰুদ‌ বা হিলৈ-বৰটোপ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। গতিকে &quot;কাড়ফাই&quot; হিলৈ-বৰটোপ বা খাৰ বাৰুদ ব্যৱহাৰ কৰা অস্ত্ৰ হোৱাৰ প্ৰশ্নয়ে নাহে। যিহেতু &quot;ফাই&quot; মানে অগ্নি, গতিকে কাড়ফাই/কাংফাই firebow বা fire arrow মৰা ধেনু হোৱাৰ হে সম্ভাৱনা আছে। আগৰ দিনত অমৰা গুটি শুকুৱাই তেলত ডুবাই তাত জুই লগাই কাড়ত লগোৱা হৈছিল (source: vikaspedia.in)। এনে দৰে পিয়লি ফুকনেও বৃটিছৰ খাৰ-ঘৰত জুই লগাইছিল বুলি গম পোৱা যায়। 

আহোম ভাষাৰ &quot;কং/ক্লং&quot; মানেহে আগ্নেয়াস্ত্ৰ (&quot;কাং&quot; মানে ধেনু) আৰু এই‌ শব্দ তুৰ্বকৰ যুদ্ধত হে প্ৰথম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। শান ভাষাত တူၼ်းၸၢပ်ႈ মানে আগ্নেয়াস্ত্ৰ নুবুজাই। ၵွင်ႈၾႆး বা কংফাই শব্দটোৱেহে বুজাই। &quot;কং&quot; শব্দটোৱে আগৰ দিনত tube বা pipe বুজাইছিল। পাছলৈ ১৩০০ শতিকাৰ শেষ ভাগত যেতিয়া আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ প্ৰচলন হ'ব ধৰিছিল, তেতিয়াৰ পৰাহে &quot; কং&quot;(Pipe) আৰু &quot;ফাই&quot;(Fire) যৌথভাৱে আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লোৱা হৈছিল। গতিকে চুকাফা বা চুকাফাৰ পুতেকৰ হাতত আগ্নেয়াস্ত্ৰ থাকিবলৈ হ'লে চুকাফাৰ প্ৰব্ৰজন ১৩০০ শতিকাৰ দ্বিতীয় ভাগত হ'ব লাগিব, যিটোৰ সম্ভাৱনা পিছে একেবাৰে নুই কৰিব নোৱাৰি। 

তাৰ বাহিৰে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৃষ্ঠাত সংযোগ কৰিবলৈ চোৱা বাকী গোটেই খিনি কথা প্ৰমান বিহীন, যিবোৰে [https://en.wikipedia.org/?title=Wikipedia:PROMO&amp;redirect=no WP:PROMO], [[WP:OR]], [[WP:SYNTH]] ৰ উলঙ্ঘন কৰে। আহোম ৰজা সকলে ১৫০০ ৰ আগতে মৌঙমাও দেশৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোনো এখন বুৰঞ্জীত উল্লেখ নাই। কৰ/খুত দি থকা লোক এখিনিক আগ্নেয়াস্ত্ৰ দিবলৈ যোৱাটো নৰাদেশ বা মৌঙমাওৰ কূটনীতিৰ বিপৰিতে যোৱা হে হʼব। মনত ৰখা উচিত যে চুকাফাৰ দিনৰ পৰা ১৫২০ দশকৰ লৈকে নৰা আৰু আহোমৰ মাজত কেইবাখনো যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 23:15, 9 August 2026 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] কাৰফাই (অসমীয়া): ই এটা অসমীয়া শব্দ, কাৰফাই এক প্ৰকাৰৰ ধনু হয়। কং (দক্ষিণ পশ্চিম টাই): ইয়াৰ অৰ্থ ধনু ভিন্ন টাই ভাষাত সমূহত। কং লুং (দক্ষিণ পশ্চিম টাই):  ইয়াৰ অৰ্থ অগ্নেয়াস্ত্ৰ ভিন্ন টাই ভাষাত সমূহত। কং ফাই (দক্ষিণ পশ্চিম টাই): ইয়াৰ অৰ্থ বৰটোপ ভিন্ন টাই ভাষাত সমূহত। টাই য়াই: Kong-fai (ၵွင်ၾႆး) মানে অগ্নেয়াস্ত্ৰ / Kong-luang (ၵွင်လူင်) মানে বৰটোপ । টাই নুৱা: Kong fai (ᥐᥩᥒᥜᥭᥰ) মানে অগ্নেয়াস্ত্ৰ / Kong-long (ᥐᥩᥒᥘᥨᥒ) মানে বৰটোপ টাই লু: Kong fai (ᦂᦸᧂᦝ᦭) মানে অগ্নেয়াস্ত্ৰ / Kong-luang (ᦂᦸᧂᦜᦇ) মানে বৰটোপ। ওপৰৰ তথ্য সমূহৰ পৰা বুজা যায় যে কাংফাই বা ক্লংফাই যত–ফাই প্ৰত্যয় হিচাপে ব্যৱহাৰ হলে খাৰ বাৰুদ ব্যৱহাৰ কৰা অগ্নেয়াস্ত্ৰ বুজাই আৰু —লুং প্ৰত্যয় হিচাপে ব্যৱহাৰ হলে বৰটোপ বুজাই। কোনো টাই ভাষাতে ইয়াক অমৰা গুটিৰে বনোৱা firebow বা fire arrow হিচাপে ব্যৱহাৰ হোৱা নাই। প্ৰত্যেক ব্যৱহাৰত খাৰ বাৰুদ ব্যৱহাৰ কৰা অস্ত্ৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। সেয়েহে টাই উৎস সমূহৰ কাংফাই বা ক্লংফাইক অমৰা গুটিৰে বনোৱা firebow বা fire arrow বুজুৱাটো ভিত্তিহীন উৎসহীন নিজা গৱেষণা। কৰদাতাই কেনেকৈ অগ্নেয়াস্ত্ৰ পালে: সেয়া আপোনাৰ ভূল ধাৰণা যে আহোমসকলক অন্য টাই সকলে কৰদাতা বুলি তলত ৰাখিব বিচাৰিছিল। উৎসত জনোৱা মতে, আহোমসকলে বাৰ্মিজৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ লাভ কৰিছিল। আহোমে আচলতে বাৰ্মিজ আৰু ছানৰ পৰা বহুত সাংস্কৃতিক, সাহিত্যিক আৰু কাৰিকৰী বস্তু লাভ কৰিছিল। আনকি আহোম লিপিৰো বিকাশ এইদৰেই মুঙ মাওৰ পুৰণি লিক টাই লিপিৰ পৰা হৈছিল। তদুপৰি আন টাইসকলেও চীনৰ পৰাহে আগ্নেয়াস্ত্ৰ লাভ কৰিছিল যি সেই সময়ত তেওঁলোকৰ মিত্ৰ নাছিল। WP:OR: সকলোবোৰ তথ্য উৎস সমূহত স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে। মোৰ নিজৰ গৱেষণা নহয় গৱেষকে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰা তথ্য।WP:SYNTH : সেই দৰে চাব গলে আপোনাৰ এক বৃহৎ সম্পাদনা আঁতৰাব লাগিব। শদিয়াৰ সৰ্প স্তম্ভতেই এখন আলোচনীৰ এটা প্ৰবন্ধত লিখা তথ্যৰ বাহিৰে বাকী সকলোবোৰ আপুনি বেলেগ বেলেগ উৎসৰ পৰা আনিছে যত চুতীয়া যুগৰ স্তম্ভ সমূহৰ কথাহে আছে। তেনে ক্ষেত্ৰত টাই আহোম সকলে চুতীয়াৰ পৰা অগ্নেয়াস্ত লাভ কৰিছে বুলি কৰা দাবীৰ অংশত অন্য বিপৰীতমুখি তথ্য দিয়াত কিহৰ আপত্তি? যদি আপত্তি আছে তেন্তে আপোনাৰ এক মোটা সম্পাদনাৰ অংশ আঁতৰোৱা যাব। যেতিয়া লৈকে মূল বুৰঞ্জীত কোনো তথ্য স্পষ্টকৈ নাথাকে তেতিয়ালৈকে সকলো তথ্য দিয়া যায়।  [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 09:53, 18 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

::{{ping|KhiLanTzi}}

:# শব্দ বিকৃত কৰি দুটা পৃথক শব্দক একে বুলি দেখুৱাবলৈ চেষ্টা নকৰাই ভাল। “কং” আৰু “কাং/কুং” একে শব্দ নহয়। “কাং” বা “কুং” মানে ধনু; আনহাতে “কং” শব্দটো আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আহোম ভাষাত ''kung/kuṅ'' = bow; শানত ၵူင် (''kǔung'') = bow; টাই Lüত ᦂᦳᧂ (''kung'') = bow; আৰু টাই Nüa ᥐᥨᥒ=bow (''kung'') আছে। একেদৰে —আহোম ভাষাৰ 𑜀𑜂𑜫 (''kaang/kang'')-ৰ অৰ্থ “crossbow”; শান ভাষাত ၵၢင်ႇ (''kaang'')-ৰ অৰ্থ “bow; crossbow” আৰু টাই Nüa ᥐᥣᥒᥱ (''kaang'')-ৰ অৰ্থ “crossbow”। গতিকে আধুনিক Tai ভাষাৰ kong-fai = firearm দেখুৱাই বুৰঞ্জীৰ kang-fai/কাৰফাই ধনুক আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰি। বুৰঞ্জীতো অস্ত্ৰটোক‌ “কাৰফাই ধনু দুখন” বুলি কৈছে আৰু G. C. Barua-ৰ অভিধানতো kang/klangৰ বা kungৰ অৰ্থ ধনু আছে আৰু ‌Kong/klongৰ অৰ্থ আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুলি‌ আছে। পাছৰ বুৰঞ্জীত মুছলমানৰ যুদ্ধত আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ বাবে “কং” শব্দ পৃথকভাৱে ব্যৱহাৰ হৈছে। ঠিক একেই দৰে P.R. T. Gurdon-ৰ ১৯০৪ চনৰ মৰাণ ভাষাৰ অভিধানতো “Bow”ৰ মৰাণ প্ৰতিশব্দ হিচাপে স্পষ্টকৈ Kangphai দিয়া আছে (Gurdon, “The Morāns”, p. 39), যিটো নিশ্চয়কৈ আহোম ভাষাৰ পৰা যোৱা loan word হ'ব। তদুপৰি টাই ভাষাত আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুজোৱা &quot;কং&quot; শব্দৰ গুৰি‌ '''tube বা pipe''' বুজোৱা &quot;কং&quot; শব্দ হয়। ইয়াৰ গুৰি '''ধনু বা bow''' বুজোৱা &quot;কাং&quot; বা &quot;কুং&quot; শব্দ নহয়। 
:# আৰু “ফাই” থকা মানেই gunpowder firearm হ’ব লাগিব বুলি ধৰা কথাটোও শুদ্ধ নহয়। Incendiary বা flaming arrows gunpowder firearm-ৰ বহু আগৰে পৰা ব্যৱহাৰ হৈ আহিছিল। Joseph Needham-এ আলোচনা কৰাৰ দৰে “fire-arrow” নামটো China-ত gunpowderৰ আগৰ incendiary arrows-ৰ ক্ষেত্ৰতো ব্যৱহাৰ হৈছিল; সেয়েহে “fire” + “bow/arrow” compound দেখিলেই firearm বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি।‌ দক্ষিণ পূব এছিয়া আৰু টাই দেশ সমূহতো fire-arrow ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। Cambodian chronicles-ৰ বৰ্ণনা অনুসৰি ১৩৫১ চনত Ayutthaya-ৰ Ramathibodi-এ Angkor অবৰোধ কৰাৰ সময়ত কাঠৰ siege tower বনাই নগৰলৈ fire arrows নিক্ষেপ কৰিছিল। অৰ্থাৎ টাই/শ্যাম দেশৰ যুদ্ধ শৈলিতো bow-launched incendiary arrows-ৰ ধাৰণাটো আছিল। এই উদাহৰণে “কাৰফাই” নিশ্চিতভাৱে fire-arrow আছিল বুলি প্ৰমাণ নকৰে, কিন্তু আপুনি কৰা “কোনো টাই এ এনে fire-arrow ব্যৱহাৰ কৰা নাই, গতিকে fai থাকিলে gunpowder firearm-ই হ’ব” বুলি‌ কৰা দাবীটো নিশ্চয় সমৰ্থন নকৰে।
:# মইও “কাৰফাই নিশ্চিতভাৱে অমৰা গুটি লগোৱা fire-arrow আছিল” বুলি Wikipedia-ত fact হিচাপে লিখিবলৈ কোৱা নাই। অমৰা গুটিৰ উদাহৰণটোৱে fire arrow যে আহোম সকলে ব্যৱহাৰ কৰিছিল তাৰ হে প্ৰমাণ হিচাপে দেখোৱা হৈছিল, যি দৰে দক্ষিণ পূব এছিয়া বা চীনৰ টাই জনগোষ্ঠী সকলেও প্ৰাচীন কালৰ পৰা কৰি আহিছিল। Reliable secondary source নাথাকিলে সেই interpretation article-ত দিব নালাগে। কিন্তু একে নিয়ম আপোনাৰ কাৰফাই = gun/firearm interpretation-ৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য। আধুনিক টাই kong-faiৰ অৰ্থ দেখুৱাই পৌৰাণিক kang-faiক আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুলি ঘোষণা কৰাটো secondary source-এ নকৰা interpretation। শান ভাষাত ၵွင်ႈၾႆး বা &quot;কং-ফাই&quot; শব্দটোৱে আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুজাই। কিন্তু &quot;কং&quot; শব্দটোৱে আগৰ দিনত tube বা pipe বুজাইছিল।‌তাৰ বিপৰীতে &quot;কুং/কাং&quot; শব্দটোৱে হে bow বুজাইছিল। পাছলৈ ১৩০০ শতিকাৰ শেষ ভাগত যেতিয়া আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ প্ৰচলন হ'ব ধৰিছিল, তেতিয়াৰ পৰা &quot;কং&quot;(Pipe) আৰু &quot;ফাই&quot;(Fire) যৌথভাৱে আগ্নেয়াস্ত্ৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লোৱা হৈছিল। সেইটো শব্দ আৰু অস্ত্ৰ আগৰ দিনৰ &quot;কাং&quot; ধেনুৰ লগত মিলাই দিলে নহ'ব নহয়।
:# আপুনি দেখোন মোৰ মূল ইতিহাসমূলক প্ৰশ্নটোৰ উত্তৰেই দিয়া নাই। মই আগতেই কৈছিলোঁ যে Maw Shan/Mong Mao-সকলে কেতিয়াৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল সেই chronology-ৰ সৈতে ১৩শ শতিকাত আগ্নেয়াস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা কথাটো মিল নাখায়। Sun Laichen-ৰ ''Military Technology Transfers from Ming China and the Emergence of Northern Mainland Southeast Asia (c. 1390–1527)''-ত স্পষ্টকৈ লিখিছে যে ১৪ শতিকাৰ অন্তিম ভাগতো Maw Shan-সকল “still armed only with elephants, spears and crossbows” আছিল। ১৩৮৮ চনৰ Dingbian যুদ্ধত Maw Shan-সকলে প্ৰথমবাৰৰ‌ বাবে মিং চীনা বাহিনীৰ hand-gun, cannon আৰু rocketৰ সন্মুখীন হয়। তাৰ পাছত ১৩৯৭ চনত Jinchi/Baoshan-ৰ পৰা পলাই যোৱা হান‌ চীনা সৈন্যই Maw Shan-সকলক cannon আৰু hand-gun তৈয়াৰ কৰিবলৈ সহায় কৰিছিল (Sun Laichen 2003, pp. 499–501)। অৰ্থাৎ documented chronology-ত Mong Mao/Maw Shanৰ আগ্নেয়াস্ত্ৰ প্ৰয়োগ ১৪ শতিকাৰ শেষৰ ঘটনা। ১৩ শতিকাৰ চুতেউফাৰ সময়ৰ ‘কাৰফাই ধনু’ক আধুনিক kong-faiৰ সৈতে একে বুলি ধৰি আগ্নেয়াস্ত্ৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰাটো এই documented chronology-ৰ সৈতে খাপ নাখায় আৰু secondary source নোহোৱাকৈ anachronistic interpretation হৈ পৰে। 
:# আপুনি “আহোমসকলে বাৰ্মিজৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ লাভ কৰিছিল” বুলিও কৈছে, কিন্তু মোৰ প্ৰশ্নটোৰ উত্তৰ ইয়াতো দিয়া নাই। কোন secondary source-এ স্পষ্টকৈ কৈছে যে আহোম সকলে চুতীয়া ‌দেশ দশল কৰাৰ আগতেই Burma/Shan দেশৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ লাভ কৰিছিল? Author, page আৰু quotation দিয়ক। Burma-ত আগ্নেয়াস্ত্ৰ আছিল, আহোম সকলে Shan/Burmese cultural elements গ্ৰহণ কৰিছিল, বা আহোম লিপিৰ Tai connection আছিল—এই তিনিটাৰ এটাও “Ahoms acquired firearms from Burma before 1523”ৰ প্ৰমাণ নহয়। সেই সিদ্ধান্তটো source-এ নিজে কৰিব লাগিব। বৰং Sun Laichen-এ Burmese chronicles-ত ১৪শ শতিকাৰ আগৰ বহু firearm reference-কে anachronism বুলি চিনাক্ত কৰিছে। তেওঁ 1057–1389-ৰ বহু তথ্যক ঐতিহাসিকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য নহয় বুলি কৈ 1404-ৰ আশে-পাশে Burma-ত আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ প্ৰচলন হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰে, আৰু তাৰ বিস্তাৰক ১৪ শতিকাৰ শেষৰ Chinese/Maw Shan technology transfer-ৰ সৈতে সংযোগ কৰে (Sun 2003, pp. 502–504)। 
:# কৰ/খুত আৰু Nara–Ahom relation-ৰ কথাটোও আপুনি বাস্তৱতে উত্তৰ দিয়া নাই। “Ahoms borrowed other cultural things from Shan/Burma” বুলি কোৱাটো এই specific প্রশ্নৰ উত্তৰ নহয়। যদি কোনো বুৰঞ্জী বা secondary ইতিহাসবিদৰ লেখনীয়ে ১৫০০ চনৰ আগতে নৰা ৰজাই আহোম ৰজাক gun, cannon বা gunpowder প্ৰদান কৰিছিল বুলি কৈছে, সেই উৎসটো দিয়ক। নাথাকিলে script, literature বা cultural borrowing-ৰ পৰা firearms transfer infer কৰাটো WP:SYNTH-ৰ উদাহৰণ।
:#“যেতিয়ালৈকে মূল বুৰঞ্জীত কোনো তথ্য স্পষ্টকৈ নাথাকে তেতিয়ালৈকে সকলো তথ্য দিয়া যায়” বুলি আপুনি কৈছে। Relevant আৰু reliably sourced বিপৰীতমুখী তথ্য নিশ্চয় দিব পাৰি; তাত আপত্তি নাই। কিন্তু source-এ নিজে কোৱা তথ্য দিয়া আৰু নিজকে তথাকথিত &quot;বিশেষজ্ঞ&quot; দেখোৱাই বিভিন্ন source-ৰ তথ্য জোৰা লগাই নতুন historical conclusion উলিওৱা একে কথা নহয়। তাকো যেতীয়া অন্য উৎসয়ে ইয়াৰ বিপৰীতে প্ৰমাণ আগ বঢ়াইছে।

::গতিকে মূল প্ৰশ্ন এতিয়াও একেটাই আছে:
::(১) কোন historical linguistic/secondary source-এ সাতসৰী বুৰঞ্জীৰ **“কাৰফাই ধনু”**ক gun/firearm বুলি চিনাক্ত কৰিছে? কোন টাই ভাষাবিদ বা ইতিহাসবিদে আহোম বুৰঞ্জীৰ kang/karphai আৰু আধুনিক টাই ভাষাৰ kong একে lexical item বা historical continuation বুলি উল্লেখ কৰিছে? 
::(২) কোন নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসত ১৩শ শতিকাৰ Maw Shan/Nara/Tai-সকলৰ হাতত আগ্নেয়াস্ত্ৰ আছিল বুলি দেখুৱাইছে?
::(৩) কোনটো উৎসত কি প্ৰমাণৰ‌ ভিত্তিত আহোম সকলে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা আগতেই Burma/Mong Mao-ৰ পৰা আগ্নেয়াস্ত্ৰ লাভ কৰিছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে?

::এই তিনিটা কথাৰ source থাকিলে দিয়ক।

[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 00:38, 20 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

==উৎস==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>r18ch82tjcij9ixjguprl8lipe7laal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>গৌৰী বৰ্মন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64236</id>
    <revision>
      <id>636475</id>
      <parentid>391798</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>(edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]])</comment>
      <origin>636475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8246" sha1="et1zxshv90hr5ypqwbyyipmey0q1yve" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা  [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে৷&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাবে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল।  তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰ দিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাবে)
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২)
#[[অকণ]] (১৯৮০)
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬)
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫)

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==

* বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>et1zxshv90hr5ypqwbyyipmey0q1yve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636476</id>
      <parentid>636475</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <origin>636476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11454" sha1="rilezzgufix6nkmvx4o31dx0w17epnw" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা  [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে৷&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাবে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল।  তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰ দিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাবে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২)  সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্র প্রদর্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্র প্রদর্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্রথম চিত্র বিক্রী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্রকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবার্ষিকীত সামূহিক প্রদর্শনী, ১৯৫৮ চন।
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন।
*চুদমার্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন।
*চুদমার্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন।
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন।
*চুদমার্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন।
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্রেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন।
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন।
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্রেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন।
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন।
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্রেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন।
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন।
*অসম এগ্রিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন।
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন।
*ন-পুৰণি চিত্র প্রদর্শনী শ্রীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰ দ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰিও দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্র প্রদর্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়।

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>rilezzgufix6nkmvx4o31dx0w17epnw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636477</id>
      <parentid>636476</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11467" sha1="giszlqqzbl42aul0d6lnvrrohd44nh3" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰদিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাৱে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২) সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্ৰথম চিত্ৰ বিক্ৰী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্ৰকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবাৰ্ষিকীত সামূহিক প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৮ চন। 
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন। 
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন। 
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন। 
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন। 
*অসম এগ্ৰিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন। 
*ন-পুৰণি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰদ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰি দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়। 

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>giszlqqzbl42aul0d6lnvrrohd44nh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636478</id>
      <parentid>636477</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16609" sha1="8k5qqdqxbicyh1ak0vwaa5280fy5ct6" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰদিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাৱে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২) সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্ৰথম চিত্ৰ বিক্ৰী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্ৰকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবাৰ্ষিকীত সামূহিক প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৮ চন। 
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন। 
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন। 
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন। 
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন। 
*অসম এগ্ৰিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন। 
*ন-পুৰণি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰদ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰি দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়। 

==তথ্যচিত্ৰ প্ৰযোজনা, পৰিচালনা==
*'ৰামু' ১৯৫৯ চন। (চুটি ছবি বম্বে)
*ওৰচ্ এণ্ড ওৱেচ্ ১৯৬১ (ইমেজ ইণ্ডিয়ান, বম্বে)
*মাদাৰ গডেচ কামাখ্যা, ১৯৬৮ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন, ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা বিভিন্ন ৰাজ্যিক ভাষাত উত্তৰ ভাৰতকে ধৰি সৰ্ব ভাৰতত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*ৰিলিজিয়নচ্ মিট, ১৯৬৯ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা সৰ্বভাৰতীয় ভাষাত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত। 
*দি চাইলেণ্ট পাষ্ট, ১৯৭০ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা দেশ আৰু বিদেশত প্ৰদৰ্শিত। )
*মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশঙ্কৰদেৱ (ৰঙীন) ১৯৭১ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা বিভিন্ন ভাষাত প্ৰদৰ্শিত)
*দেথ অব এন আননোন ইণ্ডিয়ান, ১৯৭১ চন। (মধু ফিল্ম বাবে)
*মালিনি থান, ১৯৭৪ চন। (অৰুণাচল চৰকাৰৰ বাবে)
*কপিলী প্ৰজেক্ট ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (ত্ৰিছ মিনিটকৈ কুৰিটা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*প্ৰজেক্ট কপিলী ফেজ বাই ফেজ, ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (কুৰি মিনিটকৈ চৈধ্যতা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ওৱাইল্ড লাইফ অব আচাম, ১৯৮৫ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ। (অসম চৰকাৰৰ বন বিভাগৰ ছচিয়েল ফৰেষ্ট্ৰিৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দি মাৰ্চ, ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*নতুন প্ৰভাত, ১৯৮৭ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*এচামিজ ফিল্ম গ'ল্ডেন জুবিলি ১৯৮৫ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ডেঞ্চেজ অব টি গাৰ্ডেনচ্ (তিনিটা খণ্ডত) ১৯৮৩-৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*বাগৰুম্বা ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দেওধ্বনি ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*ইণ্ডিয়ান হিস্ত্ৰী থু দি এজেছ, ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*মথনি ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*পেইণ্টিংচ এণ্ড স্কাপ্টচাৰৰ্চ অব সত্ৰজ, ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*অসমীৰ সপোন, ১৯৯৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*ৰহিমলাৰ বিয়া, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*বাদুলী খোৰাং, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>8k5qqdqxbicyh1ak0vwaa5280fy5ct6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636479</id>
      <parentid>636478</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17455" sha1="svcuxqi14swaaixafqvo78pz7zypibj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰদিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাৱে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২) সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্ৰথম চিত্ৰ বিক্ৰী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্ৰকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবাৰ্ষিকীত সামূহিক প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৮ চন। 
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন। 
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন। 
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন। 
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন। 
*অসম এগ্ৰিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন। 
*ন-পুৰণি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰদ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰি দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়। 

==তথ্যচিত্ৰ প্ৰযোজনা, পৰিচালনা==
*'ৰামু' ১৯৫৯ চন। (চুটি ছবি বম্বে)
*ওৰচ্ এণ্ড ওৱেচ্ ১৯৬১ (ইমেজ ইণ্ডিয়ান, বম্বে)
*মাদাৰ গডেচ কামাখ্যা, ১৯৬৮ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন, ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা বিভিন্ন ৰাজ্যিক ভাষাত উত্তৰ ভাৰতকে ধৰি সৰ্ব ভাৰতত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*ৰিলিজিয়নচ্ মিট, ১৯৬৯ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা সৰ্বভাৰতীয় ভাষাত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত। 
*দি চাইলেণ্ট পাষ্ট, ১৯৭০ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা দেশ আৰু বিদেশত প্ৰদৰ্শিত। )
*মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশঙ্কৰদেৱ (ৰঙীন) ১৯৭১ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা বিভিন্ন ভাষাত প্ৰদৰ্শিত)
*দেথ অব এন আননোন ইণ্ডিয়ান, ১৯৭১ চন। (মধু ফিল্ম বাবে)
*মালিনি থান, ১৯৭৪ চন। (অৰুণাচল চৰকাৰৰ বাবে)
*কপিলী প্ৰজেক্ট ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (ত্ৰিছ মিনিটকৈ কুৰিটা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*প্ৰজেক্ট কপিলী ফেজ বাই ফেজ, ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (কুৰি মিনিটকৈ চৈধ্যতা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ওৱাইল্ড লাইফ অব আচাম, ১৯৮৫ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ। (অসম চৰকাৰৰ বন বিভাগৰ ছচিয়েল ফৰেষ্ট্ৰিৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দি মাৰ্চ, ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*নতুন প্ৰভাত, ১৯৮৭ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*এচামিজ ফিল্ম গ'ল্ডেন জুবিলি ১৯৮৫ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ডেঞ্চেজ অব টি গাৰ্ডেনচ্ (তিনিটা খণ্ডত) ১৯৮৩-৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*বাগৰুম্বা ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দেওধ্বনি ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*ইণ্ডিয়ান হিস্ত্ৰী থু দি এজেছ, ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*মথনি ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*পেইণ্টিংচ এণ্ড স্কাপ্টচাৰৰ্চ অব সত্ৰজ, ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*অসমীৰ সপোন, ১৯৯৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*ৰহিমলাৰ বিয়া, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*বাদুলী খোৰাং, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 

==দূৰদৰ্শনৰ টি.ভি. চিৰিয়েল==
*বৰ লুইতৰ সন্তান (১৩ খণ্ড)
*অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী (১৬ খণ্ড)
*চক্ৰবেহু (১৩ খণ্ড)
*পতন (৩ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*সূৰ্য্যাস্তৰ পিছত এজাক জোনাকী (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*ত্ৰিভুবন বৰদেউতাৰ ভুৱন (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*যাত্ৰীকৰ ডায়েৰী (৪ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>svcuxqi14swaaixafqvo78pz7zypibj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636480</id>
      <parentid>636479</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:38:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17864" sha1="015bfafz76dvop9mamrsvo9716pm4os" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰদিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাৱে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২) সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্ৰথম চিত্ৰ বিক্ৰী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্ৰকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবাৰ্ষিকীত সামূহিক প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৮ চন। 
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন। 
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন। 
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন। 
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন। 
*অসম এগ্ৰিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন। 
*ন-পুৰণি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰদ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰি দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়। 

==তথ্যচিত্ৰ প্ৰযোজনা, পৰিচালনা==
*'ৰামু' ১৯৫৯ চন। (চুটি ছবি বম্বে)
*ওৰচ্ এণ্ড ওৱেচ্ ১৯৬১ (ইমেজ ইণ্ডিয়ান, বম্বে)
*মাদাৰ গডেচ কামাখ্যা, ১৯৬৮ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন, ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা বিভিন্ন ৰাজ্যিক ভাষাত উত্তৰ ভাৰতকে ধৰি সৰ্ব ভাৰতত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*ৰিলিজিয়নচ্ মিট, ১৯৬৯ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা সৰ্বভাৰতীয় ভাষাত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত। 
*দি চাইলেণ্ট পাষ্ট, ১৯৭০ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা দেশ আৰু বিদেশত প্ৰদৰ্শিত। )
*মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশঙ্কৰদেৱ (ৰঙীন) ১৯৭১ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা বিভিন্ন ভাষাত প্ৰদৰ্শিত)
*দেথ অব এন আননোন ইণ্ডিয়ান, ১৯৭১ চন। (মধু ফিল্ম বাবে)
*মালিনি থান, ১৯৭৪ চন। (অৰুণাচল চৰকাৰৰ বাবে)
*কপিলী প্ৰজেক্ট ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (ত্ৰিছ মিনিটকৈ কুৰিটা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*প্ৰজেক্ট কপিলী ফেজ বাই ফেজ, ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (কুৰি মিনিটকৈ চৈধ্যতা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ওৱাইল্ড লাইফ অব আচাম, ১৯৮৫ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ। (অসম চৰকাৰৰ বন বিভাগৰ ছচিয়েল ফৰেষ্ট্ৰিৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দি মাৰ্চ, ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*নতুন প্ৰভাত, ১৯৮৭ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*এচামিজ ফিল্ম গ'ল্ডেন জুবিলি ১৯৮৫ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ডেঞ্চেজ অব টি গাৰ্ডেনচ্ (তিনিটা খণ্ডত) ১৯৮৩-৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*বাগৰুম্বা ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দেওধ্বনি ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*ইণ্ডিয়ান হিস্ত্ৰী থু দি এজেছ, ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*মথনি ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*পেইণ্টিংচ এণ্ড স্কাপ্টচাৰৰ্চ অব সত্ৰজ, ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*অসমীৰ সপোন, ১৯৯৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*ৰহিমলাৰ বিয়া, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*বাদুলী খোৰাং, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 

==দূৰদৰ্শনৰ টি.ভি. চিৰিয়েল==
*বৰ লুইতৰ সন্তান (১৩ খণ্ড)
*অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী (১৬ খণ্ড)
*চক্ৰবেহু (১৩ খণ্ড)
*পতন (৩ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*সূৰ্য্যাস্তৰ পিছত এজাক জোনাকী (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*ত্ৰিভুবন বৰদেউতাৰ ভুৱন (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*যাত্ৰীকৰ ডায়েৰী (৪ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
*বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)
*সুবাসিত সান্নিধ্য, (১৯৯৯ চন)
*চলচ্চিত্ৰৰ অধ্যয়ন, (২০০১ চন)
*চলচ্চিত্ৰৰ বিষয়ে
*মৃত্যুৰ মুখৰ পৰা
*শিল্পকলাৰ ক্ৰমবিকাশ (প্ৰথম খণ্ড) প্ৰকাশক: প্ৰকাশন পৰিষদ, অসম। 

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>015bfafz76dvop9mamrsvo9716pm4os</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636481</id>
      <parentid>636480</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BhuyanBhaskar</username>
        <id>16362</id>
      </contributor>
      <comment>(edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]])</comment>
      <origin>636481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19164" sha1="384ixwxbli7y0ktqm6oo2nlu51ugods" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = গৌৰী বৰ্মন
| image =Gauri barman film director.jpg
| image_size = 180px
| alt = 
| caption = 
| birth_name = 
| birth_date = ১৯৩৬
| birth_place = বেলশৰ, [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]]
| death_date = ২৯ অক্টোবৰ ২০২০
| death_place =[[গুৱাহাটী]]
| residence =
| nationality = ভাৰতীয়
| other_names =
| ethnicity = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| citizenship = 
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰশিল্পী
| years_active = 
| known_for = 
| notable_works = [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]
| style = 
| influences = 
| influenced = 
| home_town = 
| television = 
| title = 
| term = 
| religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| spouse = কৃষ্ণা বৰ্মন
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| awards = 
| signature = 
| website = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''গৌৰী বৰ্মন''' ({{lang-en|Gauri Barman}}) অসমৰ এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, লেখক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল।&lt;ref name=&quot;চিত্ৰ সংকলন&quot;&gt;{{cite web | title=গৌৰী বৰ্মনৰ চিত্ৰ সংকলন | publisher=গৌৰী বৰ্মন মেমৰিয়েল ট্ৰাষ্ট | accessdate=21 September 2026 | author=কৃষ্ণা বৰ্মন}}&lt;/ref&gt; ১৯৭০ৰ চাৰিজন পৰিচালকে চতুৰঙ্গ নামেৰে পৰিচালনা কৰা [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ছবিৰ অন্যতম পৰিচালক আছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot;&gt;{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/filmmaker-painter-gauri-barman-passes-away-at-84.html | title=Assam filmmaker, painter Gauri Barman passes away at 84 | publisher=Northeast Now | date=29-10-2020 | accessdate=30 October 2020}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ তেওঁ হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন, অকণ, যুগে যুগে সংগ্ৰাম, অনুৰাগ, আপোনজন, জীৱন জেউতী আদি ছবি পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;&gt;{{cite book | title=গৌৰী বৰ্মন | publisher=সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন | author=ৰমেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, অভিজিৎ শৰ্মা বৰুৱা, কৃষ্ণা বৰ্মন | year=২০১১ | location=গুৱাহাটী | pages=২০১}}&lt;/ref&gt;

==চমু জীৱনী==
১৯৩৬ চনত [[নলবাৰী জিলা]]ৰ বেলশৰত বৰ্মনৰ জন্ম হয়। তেওঁ এজন চিত্ৰশিল্পী, লেখক, ছবি পৰিচালক আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা প্ৰথম ছবি [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] ১৯৭০ চনত মুক্তি পায়। বাংলা আৰু হিন্দী ছবিৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[ৰাখী গুলজাৰ|ৰাখী]]য়ে অভিনয় কৰা এই ছবিখন গৌৰী বৰ্মন, [[ফণী তালুকদাৰ]],[[ অতুল বৰদলৈ]] আৰু [[মুনীন বায়ন|মুনীন বায়নে]] চতুৰঙ্গ নামেৰে যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল। স্বাধীনভাবে পৰিচালনা কৰা তেওঁৰ প্ৰথম ছবি [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]]।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; 

তেওঁ প্ৰায় ৩০খন তথ্যচিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰিছে। ২০১২ চনত বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ে তেওঁক 'অৱজেক্ট দ্য আৰ্ট কমিটি'ৰ সদস্য বাছনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt; দূৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''চক্ৰবেহু'' ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য তেওঁ [[অৰ্ণৱ জান ডেকা]]ৰে সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিছিল আৰু ডেকাক ধাৰাবাহিকখনৰ মুখ্য সহকাৰী পৰিচালকৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[আৱাহন]], [[ৰামধেনু]]ৰপৰা দৈনিক অসম, দৈনিক অগ্ৰদূতলৈকে [[অসম]]ৰ আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত তেওঁৰ লেখা নিয়মীয়াকৈ প্ৰকাশ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;{{cite news | title=চলচ্চিত্ৰকাৰ-চিত্ৰকৰ গৌৰী বৰ্মন | date=১১নৱেম্বৰ,২০২০ | agency=অসমীয়া খবৰ | accessdate=2 December 2020 | author=[[অৰ্ণৱ জান ডেকা]] | pages=৪, সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt; জীৱনৰ শেষৰফালে তেখেতৰ গল্প আৰু কবিতা [[প্ৰান্তিক]]ত প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ পৰিচালনা কৰা চিনেমাসমূহ হ'ল- [[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]], [[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]], [[অকণ]], যুগে যুগে সংগ্ৰাম আৰু আপোনজন। বৰ্মনে নিজৰ নৱ-নিৰ্মিত বাসভৱনত ''অকাডেমী অৱ ভিজুৱেল আৰ্ট'' নাম দি এটি শিক্ষানুষ্ঠান খুলিছিল।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া খবৰ&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনত [[আদ্য শৰ্মা]]ৰ চতুৰ্খ মৃত্যু-বাৰ্ষিকীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ‘জীৱনশিল্পী আদ্য শৰ্মা’ বঁটাৰে বৰ্মনক সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;tribune&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | title=Adya Sarma award presented to Gouri Barman | date=26-2-2019 | agency=The Assam Tribune | accessdate=30 October 2020 | location=Guwahati | archivedate=7 November 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107024836/http://www.assamtribune.com/scripts/mdetails.asp?id=feb2619/state051 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২৯ অক্টোবৰ ২০২০ৰদিনা [[গুৱাহাটী]]ৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;nenow&quot; /&gt;

==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী==
#[[অপৰাজেয় (চলচ্চিত্ৰ)|অপৰাজেয়়়]] (১৯৭০, যুটীয়াভাৱে), সঙ্গীতঃ সলীল চৌধুৰী
#[[হৃদয়ৰ প্ৰয়োজন]] (১৯৭২) সঙ্গীতঃ ৰমেন বৰুৱা
#[[অকণ]] (১৯৮০) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[যুগে যুগে সংগ্ৰাম]] (১৯৮৬) সঙ্গীতঃ ভূপেন হাজৰিকা
#[[আপোনজন]] (১৯৯৫) সঙ্গীতঃ প্ৰভাত শৰ্মা
#[[জীৱন জেউতী]], সঙ্গীত ভূপেন হাজৰিকা

==একক আৰু সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী==
*সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনৈতিক সমাৰোহত দৰং কলেজৰ হৈ একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৫ চনত; প্ৰথম চিত্ৰ বিক্ৰী হয় 'বড়ো গাভৰু', বৰদৈচিলাৰ বেটুপাতত প্ৰকাশ।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*বম্বেৰ চাৰ জে জে কলেজৰ শতবাৰ্ষিকীত সামূহিক প্ৰদৰ্শনী, ১৯৫৮ চন। 
*জাহাঙ্গীৰ আৰ্ট গেলাৰী, বম্বে; ১৯৬০ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬২ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৫ চন। 
*জিলা পুথিভঁড়াল, তেজপুৰ, ১৯৬৬ চন। 
*চুদমাৰ্জন হল, কটন কলেজ, গুৱাহাটী, ১৯৬৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৭ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৭৮ চন। 
*তৰুণ নগৰ ক্লাব হল, গুৱাহাটী, ১৯৮০ চন। 
*সৰ্বভাৰতীয় আৰ্টচ আৰু ক্ৰেফট্ ছোচাইটি গেলাৰী, নতুন দিল্লী ১৯৮০ চন। 
*লাংহেমাৰ গেলাৰী, বম্বে, ১৯৮০ চন। 
*অসম এগ্ৰিকালছাৰ ইউনিভাৰ্চিটি গেলাৰী, যোৰহাট, ১৯৮০ চন। 
*অসম চৰকাৰৰ আৰ্ট গেলাৰী, গুৱাহাটী, ১৯৮৬ চন। 
*ন-পুৰণি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰদ্বাৰা আয়োজিত ২০০৮ চন। ইয়াৰ উপৰি দিল্লী, বম্বে, কলিকতা, নলবাৰী, গুৱাহাটী আৰু অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সামূহিক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী, চেমিনাৰ আদিত ভাগ লোৱা হয়। 

==তথ্যচিত্ৰ প্ৰযোজনা, পৰিচালনা==
*'ৰামু' ১৯৫৯ চন। (চুটি ছবি বম্বে)
*ওৰচ্ এণ্ড ওৱেচ্ ১৯৬১ (ইমেজ ইণ্ডিয়ান, বম্বে)
*মাদাৰ গডেচ কামাখ্যা, ১৯৬৮ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন, ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা বিভিন্ন ৰাজ্যিক ভাষাত উত্তৰ ভাৰতকে ধৰি সৰ্ব ভাৰতত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত।&lt;ref name=&quot;গৌৰী বৰ্মন&quot;/&gt;
*ৰিলিজিয়নচ্ মিট, ১৯৬৯ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ফিল্ড পাব্লিচিটিৰদ্বাৰা সৰ্বভাৰতীয় ভাষাত আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত। 
*দি চাইলেণ্ট পাষ্ট, ১৯৭০ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা দেশ আৰু বিদেশত প্ৰদৰ্শিত। )
*মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশঙ্কৰদেৱ (ৰঙীন) ১৯৭১ চন। (ভাৰত চৰকাৰৰ ফিল্মচ্ ডিভিজন আৰু অসম চৰকাৰৰ বিভিন্ন বিভাগৰদ্বাৰা বিভিন্ন ভাষাত প্ৰদৰ্শিত)
*দেথ অব এন আননোন ইণ্ডিয়ান, ১৯৭১ চন। (মধু ফিল্ম বাবে)
*মালিনি থান, ১৯৭৪ চন। (অৰুণাচল চৰকাৰৰ বাবে)
*কপিলী প্ৰজেক্ট ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (ত্ৰিছ মিনিটকৈ কুৰিটা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*প্ৰজেক্ট কপিলী ফেজ বাই ফেজ, ১৯৭৫ৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ। (কুৰি মিনিটকৈ চৈধ্যতা খণ্ডত নেপকোৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ওৱাইল্ড লাইফ অব আচাম, ১৯৮৫ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ। (অসম চৰকাৰৰ বন বিভাগৰ ছচিয়েল ফৰেষ্ট্ৰিৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দি মাৰ্চ, ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*নতুন প্ৰভাত, ১৯৮৭ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*এচামিজ ফিল্ম গ'ল্ডেন জুবিলি ১৯৮৫ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*ডেঞ্চেজ অব টি গাৰ্ডেনচ্ (তিনিটা খণ্ডত) ১৯৮৩-৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ তথ্য আৰু জন সম্পৰ্কৰক্ষী বিভাগৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*বাগৰুম্বা ১৯৮৬ চন। (অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ হৈ নিৰ্মীত)। 
*দেওধ্বনি ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*ইণ্ডিয়ান হিস্ত্ৰী থু দি এজেছ, ১৯৮৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*মথনি ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী)। 
*পেইণ্টিংচ এণ্ড স্কাপ্টচাৰৰ্চ অব সত্ৰজ, ১৯৯৬ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*অসমীৰ সপোন, ১৯৯৭ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*ৰহিমলাৰ বিয়া, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 
*বাদুলী খোৰাং, ১৯৯৮ চন। (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটী), কমিচন প্ৰগ্ৰাম। 

==দূৰদৰ্শনৰ টি.ভি. চিৰিয়েল==
*বৰ লুইতৰ সন্তান (১৩ খণ্ড)
*অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী (১৬ খণ্ড)
*চক্ৰবেহু (১৩ খণ্ড)
*পতন (৩ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*সূৰ্য্যাস্তৰ পিছত এজাক জোনাকী (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*ত্ৰিভুবন বৰদেউতাৰ ভুৱন (৫ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )
*যাত্ৰীকৰ ডায়েৰী (৪ খণ্ডৰ দূৰদৰ্শনৰ কমিচন প্ৰগ্ৰাম। )

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
*বিশ্ববিখ্যাত চলচ্চিত্ৰৰ গল্প (১৯৯৯, জাৰ্ণাল এম্প’ৰিয়াম)
*সুবাসিত সান্নিধ্য, (১৯৯৯ চন, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন)
*চলচ্চিত্ৰৰ অধ্যয়ন, (২০০১ চন, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন)
*চলচ্চিত্ৰৰ বিষয়ে
*মৃত্যুৰ মুখৰ পৰা
*শিল্পকলাৰ ক্ৰমবিকাশ (প্ৰথম খণ্ড) প্ৰকাশক: অসম প্ৰকাশন পৰিষদ
*মুনু আৰু আমচি মুম্বাই (সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন)
*গৌৰী বৰ্মনৰ নাট্য-চৰ্চা আৰু দুয়কন নাটক, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন
*কেণ্ডী আৰু অন্যান্য গল্প, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন
*পেৰিছৰ সপোন আৰু জীৱন লালসা, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন
*গৌৰী বৰ্মনৰ কবিতা, ছবি আৰু স্কেচ্চ, সাহিত্যৰত্ন প্ৰকাশন
*চিত্ৰ কাহনী তিনিচোৰ আৰু দকৰা বুঢ়া
*চিত্ৰ কাহিনী মহাপুৰুষ শ্ৰী শ্ৰী শঙ্কৰদেৱ


==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]]</text>
      <sha1>384ixwxbli7y0ktqm6oo2nlu51ugods</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মিঠু মুখাৰ্জী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112036</id>
    <revision>
      <id>636483</id>
      <parentid>469628</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:38:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ManjurKhan</username>
        <id>18997</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15905" sha1="0hls8nlhbpunwm3cmitf0qxjva2vqk4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               =মিঠু মুখাৰ্জী
| image              = Mithu1.jpg
| image_size         = 
| caption            = মিঠু মুখাৰ্জী
| birth_date         = ১৯ জুন ১৯৫৫
| death_date         = {{death_date and age|2026|09|21|1955|6|19|df=y}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Veteran Bengali Actor Mithu Mukherjee Dies At 71 After Cancer Battle |url=https://www.ndtv.com/entertainment/veteran-actor-mithu-mukherjee-dies-at-71-after-cancer-battle-12075320/amp/1 |access-date=2026-09-21 |website=NDTV}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[কলকাতা]], [[ভাৰত]]
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = অভিনেত্ৰী
| yearsactive        =১৯৭১-১৯৯০
| notable_works      = ''স্নেহ পৰ্ব''&lt;br/&gt;''মৰ্জিনা আব্দুলাহ''&lt;br/&gt;''মৌচাক''&lt;br/&gt;''স্বয়মসিদ্ধ''&lt;br/&gt;''প্ৰতিমা''&lt;br/&gt;''আশ্ৰিতা''
| relatives          = 
}}
'''মিঠু মুখাৰ্জী''' ({{lang-en|Mithu Mukherjee}}) (১৯ জুন ১৯৫৫ — ২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, যিয়ে বঙালী আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/people/mithu-mukherjee-81305|title=Mithu Mukherjee movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com|website=Cinestaan|access-date=2018-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/mithu-mukherjee/15181|title=Mithu Mukherjee|website=www.bollywoodmdb.com|language=en|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://osianama.com/film-people/mast-cpe-0008946|title=Mithu Mukherjee|website=www.osianama.com|access-date=2018-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429030015/http://osianama.com/film-people/mast-cpe-0008946|archive-date=29 April 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/mithu-mukherjee|title=Mithu Mukherjee|website=www.moviebuff.com|access-date=2018-04-17}}&lt;/ref&gt; ১৯৭১ চনত চিত্ত বসু পৰিচালিত বঙালী ছবি ''স্নেহ পৰ্ব''ৰ যোগেদি তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰাভিষেক হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://oldfilmsgoingthreadbare.blogspot.in/2010/07/swarming-syndrome-mouchak.html|title=Swarming syndrome|website=oldfilmsgoingthreadbare.blogspot.in|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt;  দীনেন গুপ্তাৰ ''মৰ্জিনা আব্দুল্লা''ত (১৯৭৩)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727212140/https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|url-status=dead|archive-date=27 July 2018|title=Original Don director to play second innings|website=www.telegraph.com|access-date=2018-07-27}}&lt;/ref&gt;  মৰ্জিনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ তাৰকাৰ পৰ্যায় পাইছিল আৰু পিছলৈ ''নিশি কন্যা'' (১৯৭৩), ''মৌচাক'' (১৯৭৪),  ''স্বয়ংসিদ্ধ'' (১৯৭৫),ৰাখিছিল।  ''হোটেল স্নো ফক্স'' (১৯৭৬),  ''ভাগ্যচক্ৰ'' (১৯৮০) আৰু ''সন্ধি'' (১৯৮০)বঙালী ছবিত অভিনয়েৰে এই খ্যাতি বজাই ৰাখিছিল। দুলাল গুহৰ ছবি  ''খান দোস্ত ''  (১৯৭৬) ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত প্ৰবেশ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ebela.in/entertainment/mithu-mukherjee-the-chirpy-heroine-of-bengali-cinema-dgtl-1.785730|title=চোখে-মুখে দুষ্টুমি, কোথায় গেলেন তিনি|work=ebela.in|access-date=2018-04-17|language=en}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ''দুজনে'' (১৯৮৪) ছবি বক্স অফিচত বিফল হোৱাৰ পিছত তেওঁ সাত বছৰৰ বিৰতি লয়&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/shesh-parba-35841|title=Shesh Parba (1971) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180428182746/https://www.cinestaan.com/movies/shesh-parba-35841|archive-date=28 April 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; আৰু চন্দ্ৰ বাৰোটৰ বিপুল  বাণিজ্যিক সফলতা লাভ কৰা ছবি ''আশ্ৰিতা''ৰ (১৯৯০) যোগেদি পুনৰ ৰূপালী পৰ্দালৈ উভতি আহে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/marjina-abdallah-35002|title=Marjina Abdallah (1972) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-05-06}}&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
১৯৭১ চনত চিত্ত বসু পৰিচালিত বঙালী জনপ্ৰিয় ছবি  ''শেষ পৰ্ব''ত মুখাৰ্জীৰ অভিষেক হয়; য’ত তেওঁৰ বিপৰীতে সমিত ভাঞ্জাই অভিনয় কৰিছিল।  দীনেন গুপ্তৰ ব্লকবাষ্টাৰ ''মৰ্জিনা আব্দুল্লা'' (১৯৭২) ছবিত দেবৰাজ ৰয়ৰ বিপৰীতে আলী বাবাৰ দাসী মৰ্জিনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ তাৰকাৰ পৰ্যায় পায়। এই ছবিখন বক্স অফিচত এখন উল্লেখযোগ্য লাভ অৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আশুতোষ মুখাৰ্জীৰ  ''নিশিকন্যা''ত (১৯৭৩) সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/nishi-kanya-35230|title=Nishi Kanya (1973) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৪ চনত তেওঁৰ এখন ছবিয়ে মুক্তি পাইছিল, অৰবিন্দ মুখোপাধ্যায়ৰ বৃহৎ উপাৰ্জনকাৰী ব্লকবাষ্টাৰ ছবি মৌচাক; য’ত তেওঁ ৰঞ্জিত মল্লিকৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/kabi-34668|title=Kabi (1975) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৫ চনত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি আছিল সুনীল বন্দোপধ্যায়ৰ ''কবি''। বক্স অফিচত ব্যৰ্থ হোৱা এই ছবিখনত মিঠুৱে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে দেবৰাজ ৰয়ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/mouchak-35097|title=Mouchak (1974) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-05-06}}&lt;/ref&gt;  ৰঞ্জিত মল্লিকৰ সৈতে পুনৰ অভিনয় কৰা ব্লকবাষ্টাৰ ''স্বয়ংসিদ্ধ'' ছবিখন যিখন সেই বছৰৰ শেষ মুক্তি পাইছিল  আৰু ভাল উপাৰ্জন দিছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/swayamsiddha-36041|title=Swayamsiddha (1975) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনৰ দুখন হাই প্ৰ’ফাইল ছবি- ''হোটেল স্নো ফক্স'' আৰু ''চান্দেৰ কাছাকাছি''ত নায়ক হিচাপে নহ’লেও মূল চৰিত্ৰত উত্তম কুমাৰে অভিনয় কৰিছিল; তথাপিও ছবি দুখন ফ্লপ হোৱাৰ লগেলগে মিঠুৰ কেৰিয়াৰ ডাঙৰ বিপৰ্যয়ৰ সন্মুখীন হয়। ''হোটেল স্নো ফক্স''ত এটা মুখ্য চৰিত্ৰত [[বিজু ফুকন|বিজু ফুকনে]] অভিনয় কৰিছিল।''চান্দেৰ কাছাকাছি''ৰ নায়ক আছিল সন্তু মুখাৰ্জী।

দুলাল গুহৰ হিন্দী ছবি ''খান দোস্ত''ৰ (১৯৭৬)  জৰিয়তে তেওঁৰ বলীউডত অভিষেক ঘটে; যিখন ছবিৰ নায়ক আছিল শত্ৰুঘ্ন সিনহা আৰু য'ত [[ৰাজ কাপুৰ|ৰাজ কাপুৰে]]ও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ নিজকে কেৱল বাসু চেটাৰ্জীৰ ছবিতে সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। মিঠুৱে বিনোদ মেহৰাৰ সৈতে ''চফেদ ঝুঠ''ত (১৯৭৭)অভিনয় কৰিছিল। মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা তেওঁৰ দুয়োখন বলীউডৰ ছবিয়ে বক্স অফিচত ভাল ফলাফল দেখুৱাব পৰা নোৱাৰিলে। ১৯৭৭ চনত তেওঁ পলাশ বন্দোপাধ্যায়ৰ ছুপাৰ হিট বঙালী ছবি ''প্ৰতিমা''ত সৌমিত্ৰ চেটাৰ্জীৰ প্ৰথম পত্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। দ্বিতীয় পত্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল [[সুমিত্ৰা মুখাৰ্জী]]য়ে। মাত্ৰ ৩.৩০ লাখ টকাৰে নিৰ্মিত ছবিখনে  উপাৰ্জন কৰে ১০ লাখ টকা।  ১৯৭৮ চনত তেওঁক পুনক বাসু চেটাৰ্জী পৰিচালিত দুখন হিন্দী ছবি ''দিল্লেগী'' আৰু ''দো লড়কে দোনো কড়কে''ত দেখা যায়।ছবি দুখনত তেওঁ ক্ৰমে শত্ৰুঘ্ন আৰু নবীন নিচ্ছলৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।দিল্লেগীত মূল চৰিত্ৰত ধৰ্মেন্দ্ৰ আৰু [[হেমা মালিনী|হেমা]] থকাৰ পিছতো দুয়োখন ছবিয়ে বলীউডত মিঠুৰ কেৰিয়াৰ আগুৱাই নিব নোৱাৰিলে। 

১৯৭৯ আৰু ১৯৮০ চনত তেওঁ ''ভাগ্যচক্ৰ'', ''বন্ধন'' আৰু ''সন্ধি''ৰ দৰে বঙালী পাৰিবাৰিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ''সন্ধি''য়ে ভাল ব্যৱসায় কৰাৰ বিপৰীতে বাকী কেইখনে গড় ব্যৱয়াস কৰিছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁৰ একমাত্ৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল  ''ফাদাৰ''। 

১৯৮২ চনত তেওঁ দীনেন গুপ্ত পৰিচালিত উড়িয়া ছবি ''জ্বৈন পুৱা''ত অভিনয় কৰে। এইখন তেওঁৰ বঙালী ব্লকবাষ্টাৰ ''মৌচাক''ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ আছিল। ১৯৮৩ চনত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি ''দুজনে''ই বক্স অফিচত মাৰ খায়। ১৯৮৪ চনৰ ''প্ৰাৰ্থনা''ত অতিথি শিল্পী হিচাপে উপস্থিত থকাৰ পিছত মুখাৰ্জীয়ে ১৯৮৪ চনত দীনেন গুপ্তাৰ পৰিচালনাত প্ৰতিভা বসুৰ একে নামৰ উপন্যাসখনৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ ঘৰুৱা প্ৰযোজনা ''ৰংগ ভংগ চান্দ''ৰ শ্বুটিং আৰম্ভ কৰে। ৫০% শ্বুটিং সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু ১৯৮৫ চনত ছবিখন মুক্তি দিয়াৰ কথা আছিল। কিন্তু মিঠু মুখাৰ্জী আৰু দীনেন গুপ্তৰ মাজত মতানৈক্যৰ বাবে শ্বুটিং মাজভাগত বন্ধ হৈ যায়। কেনত আবদ্ধ হৈ যোৱাৰ বাবে ছবিখন মুক্তি দিওঁতে পাঁচ বছৰ পলম হয়। পিছত চন্দ্ৰ বাৰোতৰ পৰিচালনাত বাকীখিনি কাম সম্পূৰ্ণ কৰাই ''ৰংগ ভংগ চান্দ''ৰ সলনি ''আশ্ৰিতা'' নামেৰে ছবিখন ১৯৯০ চনত মুক্তি দিয়া হয়। ''আশ্ৰিতা'' চুপাৰ-ডুপাৰ হিট হয় আৰু ৩০ লাখ বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰা ছবিখনে ৩ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে। এই ছবিখনৰ পিছত মিঠুক আৰু ৰূপালী পৰ্দাত দেখা নগ’ল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727212140/https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|url-status=dead|archive-date=27 July 2018|title=Original Don director to play second innings|website=www.telegraph.com|access-date=2018-07-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ebela.in/entertainment/mithu-mukherjee-the-chirpy-heroine-of-bengali-cinema-dgtl-1.785730|title=চোখে-মুখে দুষ্টুমি, কোথায় গেলেন তিনি|work=ebela.in|access-date=2018-04-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যউৎস==
{{reflist|35em}}
==বাহ্যিক সংযোগ==
* {{IMDb name|1161317}}
[[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]
[[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]
[[শ্ৰেণী:উড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]</text>
      <sha1>0hls8nlhbpunwm3cmitf0qxjva2vqk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636485</id>
      <parentid>636483</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ManjurKhan</username>
        <id>18997</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>removed [[Category:উড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15801" sha1="6l1m2u3thm9xjtrs76hjv3o0mvbqtua" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               =মিঠু মুখাৰ্জী
| image              = Mithu1.jpg
| image_size         = 
| caption            = মিঠু মুখাৰ্জী
| birth_date         = ১৯ জুন ১৯৫৫
| death_date         = {{death_date and age|2026|09|21|1955|6|19|df=y}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Veteran Bengali Actor Mithu Mukherjee Dies At 71 After Cancer Battle |url=https://www.ndtv.com/entertainment/veteran-actor-mithu-mukherjee-dies-at-71-after-cancer-battle-12075320/amp/1 |access-date=2026-09-21 |website=NDTV}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[কলকাতা]], [[ভাৰত]]
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = অভিনেত্ৰী
| yearsactive        =১৯৭১-১৯৯০
| notable_works      = ''স্নেহ পৰ্ব''&lt;br/&gt;''মৰ্জিনা আব্দুলাহ''&lt;br/&gt;''মৌচাক''&lt;br/&gt;''স্বয়মসিদ্ধ''&lt;br/&gt;''প্ৰতিমা''&lt;br/&gt;''আশ্ৰিতা''
| relatives          = 
}}
'''মিঠু মুখাৰ্জী''' ({{lang-en|Mithu Mukherjee}}) (১৯ জুন ১৯৫৫ — ২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, যিয়ে বঙালী আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/people/mithu-mukherjee-81305|title=Mithu Mukherjee movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com|website=Cinestaan|access-date=2018-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/mithu-mukherjee/15181|title=Mithu Mukherjee|website=www.bollywoodmdb.com|language=en|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://osianama.com/film-people/mast-cpe-0008946|title=Mithu Mukherjee|website=www.osianama.com|access-date=2018-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429030015/http://osianama.com/film-people/mast-cpe-0008946|archive-date=29 April 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/mithu-mukherjee|title=Mithu Mukherjee|website=www.moviebuff.com|access-date=2018-04-17}}&lt;/ref&gt; ১৯৭১ চনত চিত্ত বসু পৰিচালিত বঙালী ছবি ''স্নেহ পৰ্ব''ৰ যোগেদি তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰাভিষেক হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://oldfilmsgoingthreadbare.blogspot.in/2010/07/swarming-syndrome-mouchak.html|title=Swarming syndrome|website=oldfilmsgoingthreadbare.blogspot.in|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt;  দীনেন গুপ্তাৰ ''মৰ্জিনা আব্দুল্লা''ত (১৯৭৩)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727212140/https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|url-status=dead|archive-date=27 July 2018|title=Original Don director to play second innings|website=www.telegraph.com|access-date=2018-07-27}}&lt;/ref&gt;  মৰ্জিনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ তাৰকাৰ পৰ্যায় পাইছিল আৰু পিছলৈ ''নিশি কন্যা'' (১৯৭৩), ''মৌচাক'' (১৯৭৪),  ''স্বয়ংসিদ্ধ'' (১৯৭৫),ৰাখিছিল।  ''হোটেল স্নো ফক্স'' (১৯৭৬),  ''ভাগ্যচক্ৰ'' (১৯৮০) আৰু ''সন্ধি'' (১৯৮০)বঙালী ছবিত অভিনয়েৰে এই খ্যাতি বজাই ৰাখিছিল। দুলাল গুহৰ ছবি  ''খান দোস্ত ''  (১৯৭৬) ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত প্ৰবেশ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ebela.in/entertainment/mithu-mukherjee-the-chirpy-heroine-of-bengali-cinema-dgtl-1.785730|title=চোখে-মুখে দুষ্টুমি, কোথায় গেলেন তিনি|work=ebela.in|access-date=2018-04-17|language=en}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ''দুজনে'' (১৯৮৪) ছবি বক্স অফিচত বিফল হোৱাৰ পিছত তেওঁ সাত বছৰৰ বিৰতি লয়&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/shesh-parba-35841|title=Shesh Parba (1971) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180428182746/https://www.cinestaan.com/movies/shesh-parba-35841|archive-date=28 April 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; আৰু চন্দ্ৰ বাৰোটৰ বিপুল  বাণিজ্যিক সফলতা লাভ কৰা ছবি ''আশ্ৰিতা''ৰ (১৯৯০) যোগেদি পুনৰ ৰূপালী পৰ্দালৈ উভতি আহে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/marjina-abdallah-35002|title=Marjina Abdallah (1972) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-05-06}}&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
১৯৭১ চনত চিত্ত বসু পৰিচালিত বঙালী জনপ্ৰিয় ছবি  ''শেষ পৰ্ব''ত মুখাৰ্জীৰ অভিষেক হয়; য’ত তেওঁৰ বিপৰীতে সমিত ভাঞ্জাই অভিনয় কৰিছিল।  দীনেন গুপ্তৰ ব্লকবাষ্টাৰ ''মৰ্জিনা আব্দুল্লা'' (১৯৭২) ছবিত দেবৰাজ ৰয়ৰ বিপৰীতে আলী বাবাৰ দাসী মৰ্জিনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ তাৰকাৰ পৰ্যায় পায়। এই ছবিখন বক্স অফিচত এখন উল্লেখযোগ্য লাভ অৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আশুতোষ মুখাৰ্জীৰ  ''নিশিকন্যা''ত (১৯৭৩) সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/nishi-kanya-35230|title=Nishi Kanya (1973) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৪ চনত তেওঁৰ এখন ছবিয়ে মুক্তি পাইছিল, অৰবিন্দ মুখোপাধ্যায়ৰ বৃহৎ উপাৰ্জনকাৰী ব্লকবাষ্টাৰ ছবি মৌচাক; য’ত তেওঁ ৰঞ্জিত মল্লিকৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/kabi-34668|title=Kabi (1975) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৫ চনত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি আছিল সুনীল বন্দোপধ্যায়ৰ ''কবি''। বক্স অফিচত ব্যৰ্থ হোৱা এই ছবিখনত মিঠুৱে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে দেবৰাজ ৰয়ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/mouchak-35097|title=Mouchak (1974) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-05-06}}&lt;/ref&gt;  ৰঞ্জিত মল্লিকৰ সৈতে পুনৰ অভিনয় কৰা ব্লকবাষ্টাৰ ''স্বয়ংসিদ্ধ'' ছবিখন যিখন সেই বছৰৰ শেষ মুক্তি পাইছিল  আৰু ভাল উপাৰ্জন দিছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/swayamsiddha-36041|title=Swayamsiddha (1975) - Review, Star Cast, News, Photos {{!}} Cinestaan|website=Cinestaan|access-date=2018-04-28}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনৰ দুখন হাই প্ৰ’ফাইল ছবি- ''হোটেল স্নো ফক্স'' আৰু ''চান্দেৰ কাছাকাছি''ত নায়ক হিচাপে নহ’লেও মূল চৰিত্ৰত উত্তম কুমাৰে অভিনয় কৰিছিল; তথাপিও ছবি দুখন ফ্লপ হোৱাৰ লগেলগে মিঠুৰ কেৰিয়াৰ ডাঙৰ বিপৰ্যয়ৰ সন্মুখীন হয়। ''হোটেল স্নো ফক্স''ত এটা মুখ্য চৰিত্ৰত [[বিজু ফুকন|বিজু ফুকনে]] অভিনয় কৰিছিল।''চান্দেৰ কাছাকাছি''ৰ নায়ক আছিল সন্তু মুখাৰ্জী।

দুলাল গুহৰ হিন্দী ছবি ''খান দোস্ত''ৰ (১৯৭৬)  জৰিয়তে তেওঁৰ বলীউডত অভিষেক ঘটে; যিখন ছবিৰ নায়ক আছিল শত্ৰুঘ্ন সিনহা আৰু য'ত [[ৰাজ কাপুৰ|ৰাজ কাপুৰে]]ও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ নিজকে কেৱল বাসু চেটাৰ্জীৰ ছবিতে সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। মিঠুৱে বিনোদ মেহৰাৰ সৈতে ''চফেদ ঝুঠ''ত (১৯৭৭)অভিনয় কৰিছিল। মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা তেওঁৰ দুয়োখন বলীউডৰ ছবিয়ে বক্স অফিচত ভাল ফলাফল দেখুৱাব পৰা নোৱাৰিলে। ১৯৭৭ চনত তেওঁ পলাশ বন্দোপাধ্যায়ৰ ছুপাৰ হিট বঙালী ছবি ''প্ৰতিমা''ত সৌমিত্ৰ চেটাৰ্জীৰ প্ৰথম পত্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। দ্বিতীয় পত্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল [[সুমিত্ৰা মুখাৰ্জী]]য়ে। মাত্ৰ ৩.৩০ লাখ টকাৰে নিৰ্মিত ছবিখনে  উপাৰ্জন কৰে ১০ লাখ টকা।  ১৯৭৮ চনত তেওঁক পুনক বাসু চেটাৰ্জী পৰিচালিত দুখন হিন্দী ছবি ''দিল্লেগী'' আৰু ''দো লড়কে দোনো কড়কে''ত দেখা যায়।ছবি দুখনত তেওঁ ক্ৰমে শত্ৰুঘ্ন আৰু নবীন নিচ্ছলৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।দিল্লেগীত মূল চৰিত্ৰত ধৰ্মেন্দ্ৰ আৰু [[হেমা মালিনী|হেমা]] থকাৰ পিছতো দুয়োখন ছবিয়ে বলীউডত মিঠুৰ কেৰিয়াৰ আগুৱাই নিব নোৱাৰিলে। 

১৯৭৯ আৰু ১৯৮০ চনত তেওঁ ''ভাগ্যচক্ৰ'', ''বন্ধন'' আৰু ''সন্ধি''ৰ দৰে বঙালী পাৰিবাৰিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ''সন্ধি''য়ে ভাল ব্যৱসায় কৰাৰ বিপৰীতে বাকী কেইখনে গড় ব্যৱয়াস কৰিছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁৰ একমাত্ৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল  ''ফাদাৰ''। 

১৯৮২ চনত তেওঁ দীনেন গুপ্ত পৰিচালিত উড়িয়া ছবি ''জ্বৈন পুৱা''ত অভিনয় কৰে। এইখন তেওঁৰ বঙালী ব্লকবাষ্টাৰ ''মৌচাক''ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ আছিল। ১৯৮৩ চনত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি ''দুজনে''ই বক্স অফিচত মাৰ খায়। ১৯৮৪ চনৰ ''প্ৰাৰ্থনা''ত অতিথি শিল্পী হিচাপে উপস্থিত থকাৰ পিছত মুখাৰ্জীয়ে ১৯৮৪ চনত দীনেন গুপ্তাৰ পৰিচালনাত প্ৰতিভা বসুৰ একে নামৰ উপন্যাসখনৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ ঘৰুৱা প্ৰযোজনা ''ৰংগ ভংগ চান্দ''ৰ শ্বুটিং আৰম্ভ কৰে। ৫০% শ্বুটিং সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু ১৯৮৫ চনত ছবিখন মুক্তি দিয়াৰ কথা আছিল। কিন্তু মিঠু মুখাৰ্জী আৰু দীনেন গুপ্তৰ মাজত মতানৈক্যৰ বাবে শ্বুটিং মাজভাগত বন্ধ হৈ যায়। কেনত আবদ্ধ হৈ যোৱাৰ বাবে ছবিখন মুক্তি দিওঁতে পাঁচ বছৰ পলম হয়। পিছত চন্দ্ৰ বাৰোতৰ পৰিচালনাত বাকীখিনি কাম সম্পূৰ্ণ কৰাই ''ৰংগ ভংগ চান্দ''ৰ সলনি ''আশ্ৰিতা'' নামেৰে ছবিখন ১৯৯০ চনত মুক্তি দিয়া হয়। ''আশ্ৰিতা'' চুপাৰ-ডুপাৰ হিট হয় আৰু ৩০ লাখ বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰা ছবিখনে ৩ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে। এই ছবিখনৰ পিছত মিঠুক আৰু ৰূপালী পৰ্দাত দেখা নগ’ল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727212140/https://www.telegraphindia.com/1061009/asp/jamshedpur/story_6845817.asp|url-status=dead|archive-date=27 July 2018|title=Original Don director to play second innings|website=www.telegraph.com|access-date=2018-07-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ebela.in/entertainment/mithu-mukherjee-the-chirpy-heroine-of-bengali-cinema-dgtl-1.785730|title=চোখে-মুখে দুষ্টুমি, কোথায় গেলেন তিনি|work=ebela.in|access-date=2018-04-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যউৎস==
{{reflist|35em}}
==বাহ্যিক সংযোগ==
* {{IMDb name|1161317}}
[[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]
[[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]</text>
      <sha1>6l1m2u3thm9xjtrs76hjv3o0mvbqtua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>এলিজাবেথ হোমছ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132125</id>
    <revision>
      <id>636420</id>
      <parentid>580870</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T13:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দৰ্শিনী</username>
        <id>51723</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1375660083|Elizabeth Holmes]]&quot; পৃষ্ঠাৰ &quot;__LEAD_SECTION__&quot; অনুচ্ছেদটো অনুবাদ কৰি সৃষ্টি কৰা হৈছে</comment>
      <origin>636420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29571" sha1="8fgre5r86r05wml17ufx0pn5lyzdial" xml:space="preserve">{{for|লেখিকা|এলিজাবেথ হোমছ (লেখিকা)}}
{{Infobox criminal
| name              = এলিজাবেথ হোমছ
| image             = Elizabeth Holmes 2014 cropped.jpg
| caption           = হোমছ, ২০১৪ চনত
| birth_name        = এলিজাবেথ এন্নে হোমছ
| birth_date        = {{Birth date and age|1984|02|03}}
| birth_place       = ৱাশ্বিংটন ডি চি, [[আমেৰিকা]]
| education         = ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (ড্ৰপ আউট)
| occupation        =
| years_active      = ২০০৩–২০১৮
| known_for         = {{plainlist|
* থেৰানোছৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া
* অপৰাধমূলক জালিয়াতি
}}
| conviction        = {{plainlist|
* তাৰ ৱায়াৰ জালিয়াতি (৩ গণনা)
* ষড়যন্ত্ৰত জড়িত হোৱা (১ গণনা)
}}
| conviction_penalty = ১১ + ১⁄৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ড
| conviction_status = ব্ৰাইয়ানৰ ফেডাৰেল প্ৰিজন কেম্পত কাৰাবন্দী (ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে ৩০ মে', ২০২৩ ); পঞ্জীয়ন নম্বৰ: ২৪৯৬৫-১১১
| accomplices       = ছানি বলৱানী
| children          = ২
| relatives         = {{plainlist|
* চাৰ্লছ লুই ফ্লেইচমেন (তৃতীয় প্ৰপৌত্ৰ)
* জুলিয়াছ ফ্লেইচমেন (গ্ৰেট-গ্ৰেট-গ্ৰেট ককা)
* দ্বিতীয় খ্ৰীষ্টিয়ান আৰ হোমছ (প্ৰপৌত্ৰ)
}}
}}

'''এলিজাবেথ এন্নে হোমছ''' ([[ইংৰাজী]]: Elizabeth Anne Holmes; জন্ম: ৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৮৪) এগৰাকী আমেৰিকান জৈৱ প্ৰযুক্তি উদ্যোগী যিয়ে তেওঁৰ তেজ পৰীক্ষা কোম্পানী থেৰানোছৰ সৈতে জড়িত প্ৰৱঞ্চনাৰ গোচৰত দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Leskin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/theranos-founder-ceo-elizabeth-holmes-life-story-bio-2018-4|title=The rise and fall of Elizabeth Holmes, who started Theranos when she was 19 and became the world's youngest female billionaire but will now face a trial over 'massive fraud' in July 2020|last1=Leskin|first1=Avery|last2=Hartmans|first2=Paige|website=Business Insider|access-date=2020-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211105506/https://www.businessinsider.com/theranos-founder-ceo-elizabeth-holmes-life-story-bio-2018-4|archive-date=2020-02-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে তেজ পৰীক্ষাত বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে বুলি দাবী কৰাৰ পিছত কোম্পানীটোৰ মূল্য আকাশলংঘী হয় আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা এনে পদ্ধতি উদ্ভাৱন কৰা হয় যিবোৰত মাত্ৰ অতি কম পৰিমাণৰ তেজৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে আঙুলিৰ টিপৰ পৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Christian Holmes, Executive Director, Shell Center for Sustainability|url=https://www.ruf.rice.edu/~eesi/scs/Holmes.htm|access-date=2026-01-15|website=www.ruf.rice.edu}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনত ফৰ্বছে তেওঁৰ কোম্পানীটোৰ ৯ বিলিয়ন ডলাৰৰ মূল্যৰ ভিত্তিত হোমছক আমেৰিকাৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া আৰু ধনী স্ব-নিৰ্মিত মহিলা কোটিপতি হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Auletta&quot;&gt;{{Cite magazine|title=One Woman's Drive to Revolutionize Medical Testing|last=Auletta|first=Ken|magazine=The New Yorker|date=December 15, 2014|access-date=2015-10-19|url=https://www.newyorker.com/magazine/2014/12/15/blood-simpler|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028084933/https://www.newyorker.com/magazine/2014/12/15/blood-simpler|archive-date=2019-10-28|url-status=live|author-link=Ken Auletta}}&lt;/ref&gt; পিছৰ বছৰত থেৰানোছৰ দাবীৰ বিষয়ে জালিয়াতিৰ অভিযোগ উত্থাপন হ'বলৈ ধৰাৰ লগে লগে ফৰ্বছে হোমছৰ সম্পত্তিৰ অনুমান শূন্যলৈ সংশোধন কৰে আৰু ফৰ্চুনে &quot;বিশ্বৰ ১৯ জন আটাইতকৈ হতাশাজনক নেতা&quot; শীৰ্ষক বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধত তেওঁৰ নাম উল্লেখ কৰে।&lt;ref name=&quot;Leskin&quot; /&gt;

২০১৫ চনৰ পৰাই থেৰানোছৰ অৱনতি আৰম্ভ হৈছিল, যেতিয়া ধাৰাবাহিকভাৱে সাংবাদিকতা আৰু নিয়ন্ত্ৰণমূলক তদন্তত কোম্পানীটোৰ দাবী আৰু হোমছে বিনিয়োগকাৰী আৰু চৰকাৰৰ সৈতে সঁচা কথা কৈছিল নেকি সেই সম্পৰ্কে সন্দেহ প্ৰকাশ পাইছিল। ২০১৮ চনত আমেৰিকাৰ ছিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ কমিছনে (এছইচি) থেৰানোছ, হোমছ আৰু থেৰানোছৰ প্ৰাক্তন মুখ্য পৰিচালন বিষয়া (চিঅ’অ’) ৰমেশ “ছানি” বালৱানীক কোম্পানীটোৰ তেজ পৰীক্ষা প্ৰযুক্তিৰ সঠিকতাৰ বিষয়ে ভুৱা বা অতিৰঞ্জিত দাবীৰ সৈতে জড়িত প্ৰৱঞ্চনাৰ জৰিয়তে বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা ৭০ কোটি ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল; হোমছে ৫ লাখ ডলাৰৰ ন’ এডমিট ন’ ডিনি (এনএণ্ড) জৰিমনা দি, কোম্পানীটোক ১৮.৯ মিলিয়ন শ্বেয়াৰ ঘূৰাই দি, থেৰানোছৰ ওপৰত ভোটদানৰ নিয়ন্ত্ৰণ এৰি দি আৰু ৰাজহুৱা কোম্পানী এটাৰ বিষয়া বা পৰিচালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পৰা দহ বছৰৰ নিষেধাজ্ঞা গ্ৰহণ কৰি অভিযোগ নিষ্পত্তি কৰে।&lt;ref name=&quot;SEC2018&quot;&gt;{{cite web|last=SEC|title=Theranos, CEO Holmes, and Former President Balwani Charged With Massive Fraud|url=https://www.sec.gov/news/press-release/2018-42|website=U.S. Securities and Exchange Commission|access-date=2026-02-23}}&lt;/ref&gt;

থেৰানোছৰ ইতিহাসৰ বেছিভাগ সময়তে হোমছৰ বালৱানীৰ সৈতে গোপন ৰোমান্টিক সম্পৰ্ক আছিল।&lt;ref name=&quot;Khorram&quot;&gt;{{Cite web|last=Khorram|first=Yasmin|date=December 2, 2021|title=Elizabeth Holmes relies on her tight entourage of friends as fraud trial nears its end|url=https://www.cnbc.com/2021/12/02/elizabeth-holmes-relies-on-entourage-of-friends-as-theranos-trial-nears-end.html|access-date=2022-05-27|website=CNBC}}&lt;/ref&gt; হোমছ আৰু বালৱানীয়ে যৌথভাৱে কৰ্মচাৰীসকলৰ মতে &quot;গোপনীয়তা আৰু ভয়&quot;ৰ &quot;অকাৰ্যকৰী কৰ্পৰেট সংস্কৃতি&quot;ৰে কোম্পানীটো চলাইছিল। কৰ্মচাৰীসকলে এইটোও দাবী কৰিছিল যে যিসকলে &quot;চিন্তা বা আপত্তি উত্থাপন কৰে&quot; তেওঁলোকক &quot;সাধাৰণতে প্ৰান্তীয়কৃত বা চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা&quot; যুটিটোৱে। থেৰানোছৰ পতনৰ পিছত হোমছে হোটেলৰ উত্তৰাধিকাৰী উইলিয়াম &quot;বিলি&quot; ইভান্সৰ সৈতে ডেটিং আৰম্ভ কৰে, যাক তেওঁ ২০১৯ চনত বিয়া কৰায় আৰু যাৰ সৈতে তেওঁৰ দুটা সন্তান (জন্ম ২০২১ আৰু ২০২৩ চনত) হৈছে।&lt;ref name=&quot;Evans&quot;&gt;{{cite web|last=Hurley|first=Bevan|date=May 31, 2023|title=Who is Billy Evans, the husband of Theranos founder Elizabeth Holmes?|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/billy-evans-who-elizabeth-holmes-husband-b2348753.html|access-date=2024-08-24|work=The Independent}}&lt;/ref&gt;

২০১৮ চনৰ জুন মাহত ফেডাৰেল গ্ৰেণ্ড জুৰীয়ে হোমছ আৰু বালৱানীক জালিয়াতিৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰিছিল। ইউ এছ বনাম হোমছ, ইত্যাদিৰ গোচৰত তেওঁৰ বিচাৰ। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত হোমছক বিনিয়োগকাৰীক প্ৰতাৰণা কৰাৰ অপৰাধত দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছিল আৰু ৰোগীক প্ৰতাৰণা কৰাৰ অপৰাধত দোষমুক্ত কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Weisul&quot;&gt;{{cite news|last=Weisul|first=Kimberly|url=https://www.inc.com/magazine/201510/kimberly-weisul/the-longest-game.html|title=How Playing the Long Game Made Elizabeth Holmes a Billionaire|work=Inc.|access-date=2016-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214004145/https://www.inc.com/magazine/201510/kimberly-weisul/the-longest-game.html|archive-date=2019-12-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তাইক ১১ বছৰীয়া কাৰাদণ্ড বিহা হয় + ১/৪ বছৰ ফেডাৰেল প্ৰিজন কেম্প, ব্ৰাইয়ানত, ৩০ মে', ২০২৩ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা। তাই আৰু বলৱানীক প্ৰৱঞ্চনাৰ বলি হোৱা লোকসকলক ৪৫২ মিলিয়ন ডলাৰ ক্ষতিপূৰণ দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। থেৰানোছৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ কাৰণ আংশিকভাৱে হোমছৰ ব্যক্তিগত সংযোগ আৰু হেনৰী কিচিঞ্জাৰ, জৰ্জ শ্বাল্টজ, জেমছ মেটিছ, আৰু বেট্ ছি ডিভ'ছকে ধৰি প্ৰভাৱশালী লোকৰ সমৰ্থন নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতা আছিল, যিসকলে সকলোৱে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ মন্ত্ৰীসভাৰ বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল বা কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিব।&lt;ref name=&quot;Leskin&quot; /&gt;

{{plainlist|* থেৰান'ছৰ জন্মদাতা আৰু চি.ই.অ'
* [[অপৰাধ মূলক প্ৰৱঞ্চনা]]}}'''এলিজাবেথ এনি হোমছ''' (ইংৰাজীঃ Elizabeth Anne Holmes; জন্মঃ 3 ফেব্ৰুৱাৰী, 1984) এগৰাকী আমেৰিকান মহিলা ব্যৱসায়ী যাক তেওঁৰ স্বাস্থ্য প্ৰযুক্তি কোম্পানী থেৰানোছৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জালিয়াতিৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছিল। হোমছে 2003 চনত থেৰানোছ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, আৰু 2010 চনৰ আৰম্ভণিতে অতি কম পৰিমাণৰ তেজৰ প্ৰয়োজন হোৱা পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ কৰি তেজ পৰীক্ষাত বিপ্লৱ কঢ়িয়াই অনা বুলি দাবী কৰাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইয়াৰ মূল্য‌ বৃদ্ধি পাইছিল । 2015 চনত ফ 'ৰ্বছে হোমছক তেওঁৰ কোম্পানীৰ 9 বিলিয়ন ডলাৰৰ মূল্যায়ণৰ ভিত্তিত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আটাইতকৈ কনিষ্ঠ আৰু ধনী স্ব-নিৰ্মিত মহিলা বিলিয়নাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল। পৰৱৰ্তী বছৰত, থেৰানোছৰ দাবীৰ বিষয়ে জালিয়াতিৰ অভিযোগ উত্থাপন হ 'বলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে, ফ' ৰ্বছে হোমছৰ মুঠ সম্পত্তিৰ অনুমান শূন্যলৈ সংশোধন কৰে, আৰু ফৰ্চুনে &quot;বিশ্বৰ 19 জন আটাইতকৈ হতাশাজনক নেতা&quot; ৰ ওপৰত ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যমূলক প্ৰবন্ধত তেওঁৰ নাম উল্লেখ কৰে।

থেৰানোছৰ পতনৰ আৰম্ভণি হৈছিল ২০১৫ চনত, যেতিয়া একাধিক সাংবাদিকতাৰ অনুসন্ধান আৰু নিয়ামক সংস্থাৰ তদন্তই কোম্পানীটোৰ দাবীসমূহক লৈ সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু হোমছে বিনিয়োগকাৰী আৰু চৰকাৰৰ সৈতে সঁচা কথা কৈছিল নে নাই সেই বিষয়টো পোহৰলৈ আহিছিল। ২০১৮ চনত আমেৰিকাৰ ছিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ কমিছনে (SEC) থেৰানোছ, হোমছ আৰু কোম্পানীটোৰ প্ৰাক্তন মুখ্য পৰিচালন বিষয়া ৰমেশ &quot;ছানী&quot; বলৱানীৰ বিৰুদ্ধে কোম্পানীটোৰ তেজ-পৰীক্ষা প্ৰযুক্তিৰ সঠিকতাৰ বিষয়ে মিছা বা অতিৰঞ্জিত দাবীৰে বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা ৭০ কোটি ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰাৰ জালিয়াতিৰ অভিযোগ আনে। হোমছে ৫ লাখ ডলাৰৰ জৰিমনা দি, কোম্পানীটোক ১.৮৯ কোটি শ্বেয়াৰ ঘূৰাই দি, থেৰানোছৰ ওপৰত থকা ভোটাধিকাৰ ত্যাগ কৰি আৰু ১০ বছৰলৈ কোনো ৰাজহুৱা কোম্পানীৰ বিষয়া বা সঞ্চালক হিচাপে কাম নকৰাৰ নিষেধাজ্ঞা মানি লৈ অভিযোগসমূহ মীমাংসা কৰে।

থেৰানোছৰ ইতিহাসৰ প্ৰায় গোটেই সময়ছোৱাত হোমছৰ সৈতে বলৱানীৰ এক গোপন প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল। কৰ্মচাৰীসকলৰ মতে, হোমছ আৰু বলৱানীয়ে একেলগে কোম্পানীটো চলাইছিল, য'ত &quot;গোপনীয়তা আৰু ভয়&quot;ৰ এক &quot;অস্বাস্থ্যকৰ কৰ্পৰেট সংস্কৃতি&quot; আছিল। কৰ্মচাৰীসকলে এইটোও দাবী কৰিছিল যে যিসকলে &quot;উদ্বেগ বা আপত্তি প্ৰকাশ কৰিছিল&quot; তেওঁলোকক সাধাৰণতে এই যুটি টোৱে &quot;আঁতৰাই ৰাখিছিল বা চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰিছিল&quot;। থেৰানোছৰ পতনৰ পিছত, হোমছে হোটেলৰ উত্তৰাধিকাৰী উইলিয়াম &quot;বিলী&quot; ইভান্সৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰে, ২০১৯ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ সৈতে দুটি সন্তান জন্ম দিয়ে (২০২১ আৰু ২০২৩ চনত জন্ম) ।

২০১৮ চনৰ জুন মাহত, এখন ফেডাৰেল গ্ৰেণ্ড জুৰীয়ে হোমছ আৰু বলৱানীৰ বিৰুদ্ধে প্ৰৱঞ্চনাৰ অভিযোগত অভিযোগনামা দাখিল কৰিছিল। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বনাম হোমছ আদিৰ গোচৰত হোমছৰ বিচাৰ ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত সমাপ্ত হয়, যেতিয়া হোমছক বিনিয়োগকাৰীক প্ৰৱঞ্চনা কৰাৰ অপৰাধত দোষী সাব্যস্ত কৰা হয় আৰু ৰোগীক প্ৰৱঞ্চনা কৰাৰ অভিযোগৰ পৰা দোষমুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ৩০ মে’ৰ পৰা তেওঁক ফেডাৰেল প্ৰিজন কেম্প, ব্ৰায়ানত ১১ বছৰ ৩ মাহৰ কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ আৰু বলৱানীক প্ৰৱঞ্চনাৰ বলি হোৱা লোকসকলক ৪৫২ নিযুত ডলাৰ  ক্ষতিপূৰণ দিবলৈ  নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। {{Nbsp}} থেৰানোছৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আংশিকভাৱে হোমছৰ ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক আৰু প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিসকলৰ সমৰ্থন লাভ কৰাৰ ক্ষমতাৰ বাবেই আছিল, যাৰ ভিতৰত আছিল হেনৰী কিছিঞ্জাৰ, জৰ্জ শ্বল্টজ, জেমছ মেটিছ আৰু বেটছি ডেভছ, তেওঁলোক সকলোৱে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কেবিনেট বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল বা কৰিবলৈ গৈছিল।

==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==
১৯৮৪ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ৱাশ্বিংটন ডি চিত জন্মগ্ৰহণ কৰা এলিজাবেথ এন্নে হোমছৰ পিতৃ খ্ৰীষ্টিয়ান ৰাছমাছ হোমছ চতুৰ্থ এনৰনৰ ক্লিন এনাৰ্জি ছলিউচনছ গ্ৰুপ নামৰ সহযোগী কোম্পানী এটাৰ উপ-সভাপতি আছিল।&lt;ref name=&quot;Leskin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/theranos-founder-ceo-elizabeth-holmes-life-story-bio-2018-4|title=The rise and fall of Elizabeth Holmes, who started Theranos when she was 19 and became the world's youngest female billionaire but will now face a trial over 'massive fraud' in July 2020|last1=Leskin|first1=Avery|last2=Hartmans|first2=Paige|website=Business Insider|access-date=2020-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211105506/https://www.businessinsider.com/theranos-founder-ceo-elizabeth-holmes-life-story-bio-2018-4|archive-date=2020-02-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ মাতৃ নোৱেল এন্নে (জন্ম ডাউষ্ট) কংগ্ৰেছৰ কমিটীৰ কৰ্মচাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Auletta&quot;&gt;{{Cite magazine|title=One Woman's Drive to Revolutionize Medical Testing|last=Auletta|first=Ken|magazine=The New Yorker|date=December 15, 2014|access-date=2015-10-19|url=https://www.newyorker.com/magazine/2014/12/15/blood-simpler|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028084933/https://www.newyorker.com/magazine/2014/12/15/blood-simpler|archive-date=2019-10-28|url-status=live|author-link=Ken Auletta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Leskin&quot; /&gt; পিছলৈ খ্ৰীষ্টিয়ানে ইউএছএআইডি, ইপিএ আৰু ইউএছটিডিএৰ দৰে চৰকাৰী সংস্থাত কাৰ্যবাহী পদত অধিষ্ঠিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Christian Holmes|url=https://www.bcg.com/en-us/about/people/experts/christian-holmes.aspx|access-date=2018-09-04|website=The Boston Consulting Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20180905141103/https://www.bcg.com/en-us/about/people/experts/christian-holmes.aspx|archive-date=2018-09-05|url-status=live}}&lt;/ref&gt; হোমছ আংশিকভাৱে ডেনিছ বংশৰ। তেখেতৰ পিতৃৰ ফালৰ এজন প্ৰপিতামহ আছিল চাৰ্লছ লুই ফ্লেইচমেন, যি আমেৰিকালৈ ইহুদী-হাংগেৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী আছিল আৰু ফ্লেইচমেন’ছ ঈষ্ট প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।{{sfn|Carreyrou|2018a|pp=9–10}} পৰিয়ালৰ এজন বন্ধু জোচেফ ফুইজৰ মতে, হোমছ পৰিয়ালে নিজৰ ঈষ্ট সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাসৰ বাবে অতি গৌৰৱান্বিত আছিল; তেওঁ কয়, “মই ভাবো পিতৃ-মাতৃয়ে সেই আগৰ দিনবোৰৰ বাবে অতিশয় হাহাকাৰ কৰিছিল যেতিয়া পৰিয়ালটো আমেৰিকাৰ অন্যতম ধনী আছিল। আৰু মই ভাবো এলিজাবেথে সেইটো কম বয়সতে নিজৰ লক্ষ্যত ৰূপান্তৰ কৰিছিল।”&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vice.com/en/article/theranos-founder-elizabeth-holmes-comes-from-a-bakers-yeast-empire/|title=Theranos Founder Elizabeth Holmes Comes from a Baker's Yeast Empire|work=Vice|author=Bettina Makalintal|date=March 25, 2019|access-date=2022-07-04}}&lt;/ref&gt;

হোমছে হিউষ্টনৰ ছেইণ্ট জনছ স্কুলৰ পৰা হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|last=Young|first=Matt|url=https://www.chron.com/culture/tv/article/Elizabeth-Holmes-The-Dropout-Houston-St-Johns-real-16986374.php|title=What Hulu's 'The Dropout' got wrong about Elizabeth Holmes' Houston childhood|date=March 8, 2022|work=The Houston Chronicle|access-date=2023-03-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Abelson|first1=Reed|url=https://www.nytimes.com/2015/12/20/business/theranos-founder-faces-a-test-of-technology-and-reputation.html?_r=0|title=Theranos Founder Faces a Test of Technology, and Reputation|date=December 19, 2015|work=The New York Times|access-date=2016-11-01|last2=Creswell|first2=Julie|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120161553/https://www.nytimes.com/2015/12/20/business/theranos-founder-faces-a-test-of-technology-and-reputation.html?_r=0|archive-date=2017-01-20|url-status=live}}&lt;/ref&gt; হাইস্কুলৰ সময়ছোৱাত তেওঁ কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল আৰু তেওঁ কয় যে তেওঁ চীনৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক চি++ কম্পাইলাৰ বিক্ৰী কৰি প্ৰথম ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Parloff2014&quot;&gt;{{cite news|url=https://fortune.com/2014/06/12/theranos-blood-holmes/|title=This CEO is out for blood|work=Fortune|first=Roger|last=Parloff|date=June 12, 2014|access-date=2014-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007102223/https://fortune.com/2014/06/12/theranos-blood-holmes/|archive-date=2019-10-07|url-status=live|author-link=Roger Parloff}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে মেণ্ডেৰিন চাইনিজ ঘৰুৱা টিউচনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল, আৰু হাইস্কুলৰ আধাতে হোমছে ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰীষ্মকালীন মেণ্ডেৰিন কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Carreyrou|2018a|p=12}}&lt;ref name=&quot;Leskin&quot; /&gt; ২০০২ চনত হোমছে ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিক অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে আৰু স্কুল অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিঙত ছাত্ৰ গৱেষক আৰু পৰীক্ষাগাৰৰ সহায়িকা হিচাপে কাম কৰে।&lt;ref name=&quot;Auletta&quot; /&gt; তেওঁ ষ্টেনফৰ্ডত কাপ্পা আলফা থিটাৰ সদস্য আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Khorram|first=Yasmin|date=December 2, 2021|title=Elizabeth Holmes relies on her tight entourage of friends as fraud trial nears its end|url=https://www.cnbc.com/2021/12/02/elizabeth-holmes-relies-on-entourage-of-friends-as-theranos-trial-nears-end.html|access-date=2022-05-27|website=CNBC}}&lt;/ref&gt;

নৱাগত বৰ্ষৰ শেষৰ পিছত হোমছে ছিংগাপুৰৰ জিনম ইনষ্টিটিউটত এটা পৰীক্ষাগাৰত কাম কৰিছিল আৰু চিৰিঞ্জৰ সহায়ত তেজৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰি গুৰুতৰ তীব্ৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত চিনড্ৰম ক’ৰ’না ভাইৰাছ (SARS-CoV-1) পৰীক্ষা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Parloff2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Auletta&quot; /&gt; ২০০৩ চনত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে পেটেণ্ট আবেদন দাখিল কৰে।&lt;ref name=&quot;Weisul&quot;&gt;{{cite news|last=Weisul|first=Kimberly|url=https://www.inc.com/magazine/201510/kimberly-weisul/the-longest-game.html|title=How Playing the Long Game Made Elizabeth Holmes a Billionaire|work=Inc.|access-date=2016-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214004145/https://www.inc.com/magazine/201510/kimberly-weisul/the-longest-game.html|archive-date=2019-12-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kim&quot;&gt;{{cite web|title=Elizabeth Holmes Patent|url=https://patents.google.com/|access-date=2023-01-01}}&lt;/ref&gt; হোমছে ২০০৩ চনত ষ্টেনফৰ্ডত তেওঁক ধৰ্ষণ কৰা বুলি জনায়।&lt;ref&gt;{{cite news|last=Randazzo|first=Sara|title=Holmes Says Rape Led to Decision to Leave Stanford|url=https://www.wsj.com/livecoverage/elizabeth-holmes-trial-theranos/card/t18Vd6QM6v7fGDCm54J6|access-date=2023-01-13|work=The Wall Street Journal|date=November 29, 2021}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons}}

[[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়ী]]</text>
      <sha1>8fgre5r86r05wml17ufx0pn5lyzdial</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমৰ সমজিলাসমূহৰ তলিকা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136785</id>
    <revision>
      <id>636461</id>
      <parentid>636378</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* অসমৰ সমজিলাসমূহ */</comment>
      <origin>636461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14911" sha1="1ldz4e2rkrzn6ixoc0eax42rgoxgbld" xml:space="preserve">'''সমজিলা''' ({{lang-en|Co-District}}) ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ জিলা-স্তৰৰ তলৰ এক প্ৰশাসনিক একক। ৰাজ্যখনৰ প্ৰশাসনিক সেৱাসমূহ জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ অধিক সহজে লৈ যোৱা আৰু জিলা সদৰৰ ওপৰত প্ৰশাসনিক চাপ হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত সমজিলা ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে। সমজিলাসমূহে জিলা প্ৰশাসনৰ বিকেন্দ্ৰীকৃত একক হিচাপে ভূমি ৰাজহ, প্ৰমাণ-পত্ৰ জাৰি, দণ্ডাধীশ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজ, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আৰু অন্যান্য চৰকাৰী সেৱা প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;&gt;{{cite news |date=2024-09-30 |title=Assam: 39 sub-districts to become operational from October 4 |work=India Today NE |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-39-sub-districts-to-become-operational-from-october-4-1100032-2024-09-30 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

সমজিলাৰ প্ৰশাসনৰ মুৰব্বীক '''সমজিলা আয়ুক্ত''' (Co-District Commissioner) বুলি কোৱা হয়। ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত অসম চৰকাৰে সমজিলা আয়ুক্তক সংশ্লিষ্ট সমজিলাৰ পূৰ্ণকালীন প্ৰশাসনিক মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্য কৰিবলৈ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-09-12 |title=Assam government aims to ensure full-fledged and effective functioning of co-districts |work=The Sentinel |url=https://www.sentinelassam.com/amp/story/topheadlines/assam-government-aims-to-ensure-full-fledged-and-effective-functioning-of-co-districts |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

২০২৪ চনত প্ৰথম পৰ্যায়ত ৩৯টা আৰু ২০২৫ চনত দ্বিতীয় পৰ্যায়ত ১০টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ পাছত অসমত সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;thehindu2025&quot;&gt;{{cite news |date=2025-08-12 |title=Assam to have 10 new co-districts |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/assam-to-have-10-new-co-districts/article69923263.ece |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt; ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ৮টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু সেইকেইটা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পাছত ৰাজ্যখনত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৫৭ হয়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-09-2026 |title=Eight New Co-Districts Become Functional Across Assam, Total Rises to 57 |work=Guwahati Plus |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/eight-new-co-districts-become-functional-across-assam-total-rises-to-57 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস ==

অসমত সমজিলা ব্যৱস্থা প্ৰশাসনিক বিকেন্দ্ৰীকৰণৰ এক পদক্ষেপ হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে নাগৰিকসকলক জিলা সদৰলৈ যাবলগীয়া প্ৰয়োজন হ্ৰাস কৰি ওচৰৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে বিভিন্ন চৰকাৰী সেৱা লাভৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;/&gt;

=== প্ৰথম পৰ্যায় ===

২০২৪ চনৰ ৪ আৰু ৫ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২১খন জিলাত ৩৯টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰে।&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;/&gt; এই সমজিলাসমূহৰ জৰিয়তে ভূমি আৰু ৰাজহ প্ৰশাসন, প্ৰমাণ-পত্ৰ, দণ্ডাধীশ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজ আৰু অন্যান্য নাগৰিক সেৱা জিলা সদৰৰ পৰিৱৰ্তে অধিক ওচৰৰ প্ৰশাসনিক পৰ্যায়ত প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।

=== দ্বিতীয় পৰ্যায় ===

২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ১০টা নতুন সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনত সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯লৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;thehindu2025&quot;/&gt;

=== তৃতীয় পৰ্যায় ===

২০২৬ চনৰ ১৮ আগষ্টত অনুষ্ঠিত অসম মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকত আঠটা নতুন সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ সিদ্ধান্ত অনুমোদন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;cabinet2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-08-18 |title=Assam Cabinet approves operationalisation of 8 new co-districts |work=India Today NE |url=https://www.indiatodayne.in/amp/assam/story/assam-cabinet-approves-operationalisation-of-8-new-co-districts-1439747-2026-08-18 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt; নতুন সমজিলাকেইটা হ'ল—

* [[কামৰূপ জিলা]]ৰ কামালপুৰ
* [[নগাঁও জিলা]]ৰ বঢ়মপুৰ
* [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ৰঙানদী
* [[ধেমাজি জিলা]]ৰ চিচিবৰগাঁও
* [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ চাবুৱা–লাহোৱাল
* [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ খুমটাই
* [[কাছাৰ জিলা]]ৰ কাটিগড়া
* [[কাছাৰ জিলা]]ৰ বৰখলা&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt;

এই আঠটা সমজিলা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ ফলত অসমৰ মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৫৭লৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt; নতুন আঠটা সমজিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় সংশ্লিষ্ট জিলা উপায়ুক্তসকলে অভিভাৱক মন্ত্ৰীৰ সৈতে আলোচনা কৰি কেন্দ্ৰীয় স্থানত নিৰ্ধাৰণ কৰিব বুলি চৰকাৰে জনায়।&lt;ref name=&quot;cabinet2026&quot;/&gt;

== প্ৰশাসন ==

সমজিলাসমূহ সংশ্লিষ্ট জিলাৰ প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ অংশ। সমজিলা আয়ুক্তই সমজিলাৰ প্ৰশাসনিক কাম-কাজৰ নেতৃত্ব দিয়ে। ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ চৰকাৰী নিৰ্দেশ অনুসৰি সমজিলা আয়ুক্তগৰাকীয়ে সংশ্লিষ্ট সমজিলাৰ পূৰ্ণকালীন প্ৰশাসনিক মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্য কৰে।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;/&gt;

সমজিলাৰ প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে নাগৰিকসকলে জিলা সদৰলৈ নোযোৱাকৈ বিভিন্ন চৰকাৰী সেৱা লাভ কৰাৰ সুবিধা লাভ কৰে।

== কাৰ্যসমূহ ==

সমজিলাসমূহে স্থানীয় পৰ্যায়ত বিভিন্ন প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজহুৱা সেৱা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য—

* ভূমি আৰু ৰাজহ প্ৰশাসন
* ভূমি-সম্পৰ্কীয় নথি আৰু সেৱা
* জাতি, আয়, বাসস্থান আদি বিভিন্ন প্ৰমাণ-পত্ৰ জাৰি
* কাৰ্যবাহী দণ্ডাধীশৰ ক্ষমতাৰ প্ৰয়োগ
* দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা
* বান আৰু অন্যান্য দুৰ্যোগৰ সময়ত সাহায্য আৰু প্ৰশাসনিক সমন্বয়
* বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ স্থানীয় পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ
* অন্যান্য নাগৰিক-কেন্দ্ৰিক চৰকাৰী সেৱা&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;/&gt;

== অসমৰ সমজিলাসমূহ ==

২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ অসমত মুঠ ৫৭টা কাৰ্যকৰী সমজিলা আছে। ইয়াৰে ৪৯টা ২০২৪–২০২৫ চনত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল আৰু ৮টা ২০২৬ চনত নতুনকৈ কাৰ্যকৰী কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! ক্ৰমিক নং
! জিলা
! সমজিলা
! মুখ্য কাৰ্যালয়
|-
| 1 || rowspan=&quot;2&quot; | [[ধুবুৰী জিলা]] || বিলাসীপাৰা || [[বিলাসীপাৰা]]
|-
| 2 || গোলকগঞ্জ || [[গোলকগঞ্জ]]
|-
| 3 || [[বঙাইগাঁও জিলা]] || অভয়াপুৰী || [[অভয়াপুৰী]]
|-
| 4 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কামৰূপ জিলা]] || ৰঙিয়া || [[ৰঙিয়া]]
|-
| 5 || বকো–ছয়গাঁও || বকো
|-
| 6 || [[পলাশবাৰী]] || মিৰ্জা
|-
| 7 || কামালপুৰ || —
|-
| 8 || rowspan=&quot;3&quot; | [[নগাঁও জিলা]] || কলিয়াবৰ || [[কলিয়াবৰ]]
|-
| 9 || ৰহা || [[ৰহা]]
|-
| 10 || বঢ়মপুৰ || —
|-
| 11 || rowspan=&quot;2&quot; | [[বিশ্বনাথ জিলা]] || গহপুৰ || [[গহপুৰ]]
|-
| 12 || বিহালী || বিহালী
|-
| 13 || rowspan=&quot;2&quot; | [[লখিমপুৰ জিলা]] || ঢকুৱাখানা || [[ঢকুৱাখানা]]
|-
| 14 || [[ৰঙানদী]] || —
|-
| 15 || rowspan=&quot;2&quot; | [[ধেমাজি জিলা]] || জোনাই || জোনাই
|-
| 16 || [[চিচিবৰগাঁও]] || —
|-
| 17 || rowspan=&quot;5&quot; | [[তিনিচুকীয়া জিলা]] || মাৰ্ঘেৰিটা || [[মাৰ্ঘেৰিটা]]
|-
| 18 || শদিয়া || [[শদিয়া]]
|-
| 19 || ডুমডুমা || [[ডুমডুমা]]
|-
| 20 || মাকুম || [[মাকুম]]
|-
| 21 || [[ডিগবৈ]] || পানবাৰী পথ
|-
| 22 || rowspan=&quot;2&quot; | [[শিৱসাগৰ জিলা]] || নাজিৰা || [[নাজিৰা]]
|-
| 23 || ডিমৌ || [[ডিমৌ]]
|-
| 24 || rowspan=&quot;3&quot; | [[যোৰহাট জিলা]] || তিতাবৰ || [[তিতাবৰ]]
|-
| 25 || মৰিয়নী || শুকানজনীয়া
|-
| 26 || টিয়ক || কেন্দুগুৰি
|-
| 27 || rowspan=&quot;4&quot; | [[গোলাঘাট জিলা]] || বোকাখাট || [[বোকাখাট]]
|-
| 28 || [[সৰুপথাৰ]] || ধনশিৰি
|-
| 29 || দেৰগাঁও || [[দেৰগাঁও]]
|-
| 30 || [[খুমটাই]] || —
|-
| 31 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কাছাৰ জিলা]] || লক্ষিপুৰ || লক্ষিপুৰ
|-
| 32 || ধলাই || ধলাই বজাৰ
|-
| 33 || কাটিগড়া || —
|-
| 34 || বৰখলা || —
|-
| 35 || rowspan=&quot;2&quot; | [[গোৱালপাৰা জিলা]] || গোৱালপাৰা পশ্চিম || আগিয়া
|-
| 36 || দুধনৈ || [[দুধনৈ]]
|-
| 37 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] || দিছপুৰ || [[দিছপুৰ]]
|-
| 38 || ডিমৰীয়া || [[সোণাপুৰ]]
|-
| 39 || নতুন গুৱাহাটী || হেঙৰাবাৰী
|-
| 40 || জালুকবাৰী || [[জালুকবাৰী]]
|-
| 41 || rowspan=&quot;2&quot; | [[দৰং জিলা]] || ছিপাঝাৰ || [[ছিপাঝাৰ]]
|-
| 42 || দলগাঁও || দলগাঁও
|-
| 43 || rowspan=&quot;2&quot; | [[মৰিগাঁও জিলা]] || [[জাগীৰোড]] || জাগী ভকত গাঁও
|-
| 44 || লাহৰিঘাট || [[লাহৰিঘাট]]
|-
| 45 || [[হোজাই জিলা]] || [[লামডিং]] || বামুণগাঁও
|-
| 46 || rowspan=&quot;4&quot; | [[শোণিতপুৰ জিলা]] || ঢেকিয়াজুলি || ঢেকিয়াজুলি
|-
| 47 || নাদুৱাৰ || কুসুমতোলা
|-
| 48 || বৰছলা || ঠেলামৰা
|-
| 49 || ৰঙাপৰা || [[ৰঙাপৰা]]
|-
| 50 || rowspan=&quot;5&quot; | [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] || খোৱাং || খোৱাং
|-
| 51 || দুলীয়াজান || [[দুলীয়াজান]]
|-
| 52 || টিংখাং || টিংখাং
|-
| 53 || নাহৰকটীয়া || [[নাহৰকটীয়া]]
|-
| 54 || [[চাবুৱা]]–লাহোৱাল || —
|-
| 55 || [[চৰাইদেউ জিলা]] || মাহমৰা || [[মৰাণহাট]]
|-
| 56 || rowspan=&quot;2&quot; | [[শ্ৰীভূমি জিলা]] || পথাৰকান্দি || পথাৰকান্দি
|-
| 57 || ৰামকৃষ্ণ নগৰ || ৰামকৃষ্ণ নগৰ
|}

== লগতে চাওক ==
* [[অসমৰ জিলাসমূহ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰশাসনিক অঞ্চল]]</text>
      <sha1>1ldz4e2rkrzn6ixoc0eax42rgoxgbld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636462</id>
      <parentid>636461</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>636462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14915" sha1="mb29bjweg08mlmz6h2237iyoij5r4z3" xml:space="preserve">'''সমজিলা''' ({{lang-en|Co-District}}) ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ জিলা-স্তৰৰ তলৰ এক প্ৰশাসনিক একক। ৰাজ্যখনৰ প্ৰশাসনিক সেৱাসমূহ জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ অধিক সহজে লৈ যোৱা আৰু জিলা সদৰৰ ওপৰত প্ৰশাসনিক চাপ হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত সমজিলা ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে। সমজিলাসমূহে জিলা প্ৰশাসনৰ বিকেন্দ্ৰীকৃত একক হিচাপে ভূমি ৰাজহ, প্ৰমাণ-পত্ৰ জাৰি, দণ্ডাধীশ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজ, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আৰু অন্যান্য চৰকাৰী সেৱা প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;&gt;{{cite news |date=2024-09-30 |title=Assam: 39 sub-districts to become operational from October 4 |work=India Today NE |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-39-sub-districts-to-become-operational-from-october-4-1100032-2024-09-30 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

সমজিলাৰ প্ৰশাসনৰ মুৰব্বীক '''সমজিলা আয়ুক্ত''' (Co-District Commissioner) বুলি কোৱা হয়। ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত অসম চৰকাৰে সমজিলা আয়ুক্তক সংশ্লিষ্ট সমজিলাৰ পূৰ্ণকালীন প্ৰশাসনিক মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্য কৰিবলৈ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-09-12 |title=Assam government aims to ensure full-fledged and effective functioning of co-districts |work=The Sentinel |url=https://www.sentinelassam.com/amp/story/topheadlines/assam-government-aims-to-ensure-full-fledged-and-effective-functioning-of-co-districts |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

২০২৪ চনত প্ৰথম পৰ্যায়ত ৩৯টা আৰু ২০২৫ চনত দ্বিতীয় পৰ্যায়ত ১০টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ পাছত অসমত সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;thehindu2025&quot;&gt;{{cite news |date=2025-08-12 |title=Assam to have 10 new co-districts |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/assam-to-have-10-new-co-districts/article69923263.ece |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt; ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ৮টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু সেইকেইটা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পাছত ৰাজ্যখনত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৫৭ হয়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-09-2026 |title=Eight New Co-Districts Become Functional Across Assam, Total Rises to 57 |work=Guwahati Plus |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/eight-new-co-districts-become-functional-across-assam-total-rises-to-57 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস ==

অসমত সমজিলা ব্যৱস্থা প্ৰশাসনিক বিকেন্দ্ৰীকৰণৰ এক পদক্ষেপ হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে নাগৰিকসকলক জিলা সদৰলৈ যাবলগীয়া প্ৰয়োজন হ্ৰাস কৰি ওচৰৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে বিভিন্ন চৰকাৰী সেৱা লাভৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;/&gt;

=== প্ৰথম পৰ্যায় ===

২০২৪ চনৰ ৪ আৰু ৫ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২১খন জিলাত ৩৯টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰে।&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;/&gt; এই সমজিলাসমূহৰ জৰিয়তে ভূমি আৰু ৰাজহ প্ৰশাসন, প্ৰমাণ-পত্ৰ, দণ্ডাধীশ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজ আৰু অন্যান্য নাগৰিক সেৱা জিলা সদৰৰ পৰিৱৰ্তে অধিক ওচৰৰ প্ৰশাসনিক পৰ্যায়ত প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।

=== দ্বিতীয় পৰ্যায় ===

২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ১০টা নতুন সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনত সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯লৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;thehindu2025&quot;/&gt;

=== তৃতীয় পৰ্যায় ===

২০২৬ চনৰ ১৮ আগষ্টত অনুষ্ঠিত অসম মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকত আঠটা নতুন সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰাৰ সিদ্ধান্ত অনুমোদন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;cabinet2026&quot;&gt;{{cite news |date=2026-08-18 |title=Assam Cabinet approves operationalisation of 8 new co-districts |work=India Today NE |url=https://www.indiatodayne.in/amp/assam/story/assam-cabinet-approves-operationalisation-of-8-new-co-districts-1439747-2026-08-18 |access-date=2026-09-20}}&lt;/ref&gt; নতুন সমজিলাকেইটা হ'ল—

* [[কামৰূপ জিলা]]ৰ কামালপুৰ
* [[নগাঁও জিলা]]ৰ বঢ়মপুৰ
* [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ৰঙানদী
* [[ধেমাজি জিলা]]ৰ চিচিবৰগাঁও
* [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ চাবুৱা–লাহোৱাল
* [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ খুমটাই
* [[কাছাৰ জিলা]]ৰ কাটিগড়া
* [[কাছাৰ জিলা]]ৰ বৰখলা&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt;

এই আঠটা সমজিলা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ ফলত অসমৰ মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৫৭লৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt; নতুন আঠটা সমজিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় সংশ্লিষ্ট জিলা উপায়ুক্তসকলে অভিভাৱক মন্ত্ৰীৰ সৈতে আলোচনা কৰি কেন্দ্ৰীয় স্থানত নিৰ্ধাৰণ কৰিব বুলি চৰকাৰে জনায়।&lt;ref name=&quot;cabinet2026&quot;/&gt;

== প্ৰশাসন ==

সমজিলাসমূহ সংশ্লিষ্ট জিলাৰ প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ অংশ। সমজিলা আয়ুক্তই সমজিলাৰ প্ৰশাসনিক কাম-কাজৰ নেতৃত্ব দিয়ে। ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ চৰকাৰী নিৰ্দেশ অনুসৰি সমজিলা আয়ুক্তগৰাকীয়ে সংশ্লিষ্ট সমজিলাৰ পূৰ্ণকালীন প্ৰশাসনিক মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্য কৰে।&lt;ref name=&quot;sentinel2026&quot;/&gt;

সমজিলাৰ প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে নাগৰিকসকলে জিলা সদৰলৈ নোযোৱাকৈ বিভিন্ন চৰকাৰী সেৱা লাভ কৰাৰ সুবিধা লাভ কৰে।

== কাৰ্যসমূহ ==

সমজিলাসমূহে স্থানীয় পৰ্যায়ত বিভিন্ন প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজহুৱা সেৱা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য—

* ভূমি আৰু ৰাজহ প্ৰশাসন
* ভূমি-সম্পৰ্কীয় নথি আৰু সেৱা
* জাতি, আয়, বাসস্থান আদি বিভিন্ন প্ৰমাণ-পত্ৰ জাৰি
* কাৰ্যবাহী দণ্ডাধীশৰ ক্ষমতাৰ প্ৰয়োগ
* দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা
* বান আৰু অন্যান্য দুৰ্যোগৰ সময়ত সাহায্য আৰু প্ৰশাসনিক সমন্বয়
* বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ স্থানীয় পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ
* অন্যান্য নাগৰিক-কেন্দ্ৰিক চৰকাৰী সেৱা&lt;ref name=&quot;indiatodayne2024&quot;/&gt;

== অসমৰ সমজিলাসমূহ ==

২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ অসমত মুঠ ৫৭টা কাৰ্যকৰী সমজিলা আছে। ইয়াৰে ৪৯টা ২০২৪–২০২৫ চনত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল আৰু ৮টা ২০২৬ চনত নতুনকৈ কাৰ্যকৰী কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;gplus2026&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! ক্ৰমিক নং
! জিলা
! সমজিলা
! মুখ্য কাৰ্যালয়
|-
| 1 || rowspan=&quot;2&quot; | [[ধুবুৰী জিলা]] || বিলাসীপাৰা || [[বিলাসীপাৰা]]
|-
| 2 || গোলকগঞ্জ || [[গোলকগঞ্জ]]
|-
| 3 || [[বঙাইগাঁও জিলা]] || অভয়াপুৰী || [[অভয়াপুৰী]]
|-
| 4 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কামৰূপ জিলা]] || ৰঙিয়া || [[ৰঙিয়া]]
|-
| 5 || বকো–ছয়গাঁও || বকো
|-
| 6 || [[পলাশবাৰী]] || মিৰ্জা
|-
| 7 || কামালপুৰ || —
|-
| 8 || rowspan=&quot;3&quot; | [[নগাঁও জিলা]] || কলিয়াবৰ || [[কলিয়াবৰ]]
|-
| 9 || ৰহা || [[ৰহা]]
|-
| 10 || বঢ়মপুৰ || —
|-
| 11 || rowspan=&quot;2&quot; | [[বিশ্বনাথ জিলা]] || গহপুৰ || [[গহপুৰ]]
|-
| 12 || বিহালী || বিহালী
|-
| 13 || rowspan=&quot;2&quot; | [[লখিমপুৰ জিলা]] || ঢকুৱাখানা || [[ঢকুৱাখানা]]
|-
| 14 || [[ৰঙানদী]] || —
|-
| 15 || rowspan=&quot;2&quot; | [[ধেমাজি জিলা]] || জোনাই || জোনাই
|-
| 16 || [[চিচিবৰগাঁও]] || —
|-
| 17 || rowspan=&quot;5&quot; | [[তিনিচুকীয়া জিলা]] || মাৰ্ঘেৰিটা || [[মাৰ্ঘেৰিটা]]
|-
| 18 || শদিয়া || [[শদিয়া]]
|-
| 19 || ডুমডুমা || [[ডুমডুমা]]
|-
| 20 || মাকুম || [[মাকুম]]
|-
| 21 || [[ডিগবৈ]] || পানবাৰী পথ
|-
| 22 || rowspan=&quot;2&quot; | [[শিৱসাগৰ জিলা]] || নাজিৰা || [[নাজিৰা]]
|-
| 23 || ডিমৌ || [[ডিমৌ]]
|-
| 24 || rowspan=&quot;3&quot; | [[যোৰহাট জিলা]] || তিতাবৰ || [[তিতাবৰ]]
|-
| 25 || মৰিয়নী || শুকানজনীয়া
|-
| 26 || টিয়ক || কেন্দুগুৰি
|-
| 27 || rowspan=&quot;4&quot; | [[গোলাঘাট জিলা]] || বোকাখাট || [[বোকাখাট]]
|-
| 28 || [[সৰুপথাৰ]] || ধনশিৰি
|-
| 29 || দেৰগাঁও || [[দেৰগাঁও]]
|-
| 30 || [[খুমটাই]] || —
|-
| 31 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কাছাৰ জিলা]] || লক্ষিপুৰ || লক্ষিপুৰ
|-
| 32 || ধলাই || ধলাই বজাৰ
|-
| 33 || কাটিগড়া || —
|-
| 34 || বৰখলা || —
|-
| 35 || rowspan=&quot;2&quot; | [[গোৱালপাৰা জিলা]] || গোৱালপাৰা পশ্চিম || আগিয়া
|-
| 36 || দুধনৈ || [[দুধনৈ]]
|-
| 37 || rowspan=&quot;4&quot; | [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] || দিছপুৰ || [[দিছপুৰ]]
|-
| 38 || ডিমৰীয়া || [[সোণাপুৰ]]
|-
| 39 || নতুন গুৱাহাটী || হেঙৰাবাৰী
|-
| 40 || জালুকবাৰী || [[জালুকবাৰী]]
|-
| 41 || rowspan=&quot;2&quot; | [[দৰং জিলা]] || ছিপাঝাৰ || [[ছিপাঝাৰ]]
|-
| 42 || দলগাঁও || দলগাঁও
|-
| 43 || rowspan=&quot;2&quot; | [[মৰিগাঁও জিলা]] || [[জাগীৰোড]] || জাগী ভকত গাঁও
|-
| 44 || লাহৰিঘাট || [[লাহৰিঘাট]]
|-
| 45 || [[হোজাই জিলা]] || [[লামডিং]] || বামুণগাঁও
|-
| 46 || rowspan=&quot;4&quot; | [[শোণিতপুৰ জিলা]] || ঢেকীয়াজুলি || [[ঢেকীয়াজুলি]]
|-
| 47 || নাদুৱাৰ || কুসুমতোলা
|-
| 48 || বৰছলা || ঠেলামৰা
|-
| 49 || ৰঙাপৰা || [[ৰঙাপৰা]]
|-
| 50 || rowspan=&quot;5&quot; | [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] || খোৱাং || খোৱাং
|-
| 51 || দুলীয়াজান || [[দুলীয়াজান]]
|-
| 52 || টিংখাং || টিংখাং
|-
| 53 || নাহৰকটীয়া || [[নাহৰকটীয়া]]
|-
| 54 || [[চাবুৱা]]–লাহোৱাল || —
|-
| 55 || [[চৰাইদেউ জিলা]] || মাহমৰা || [[মৰাণহাট]]
|-
| 56 || rowspan=&quot;2&quot; | [[শ্ৰীভূমি জিলা]] || পথাৰকান্দি || পথাৰকান্দি
|-
| 57 || ৰামকৃষ্ণ নগৰ || ৰামকৃষ্ণ নগৰ
|}

== লগতে চাওক ==
* [[অসমৰ জিলাসমূহ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰশাসনিক অঞ্চল]]</text>
      <sha1>mb29bjweg08mlmz6h2237iyoij5r4z3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ভাৰতত শ্ৰম</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139556</id>
    <revision>
      <id>636473</id>
      <parentid>636385</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T05:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ভাৰতীয় শ্ৰমিক আইনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তুলনা */</comment>
      <origin>636473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114818" sha1="49qrttyp8viynu7bhyvf001648cdhte" xml:space="preserve">[[File:Deaths from Karoshi.png|thumb|500px|প্ৰতি ১ লাখ ১৫ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ লোকৰ ভিতৰত দীঘলীয়া কৰ্মঘণ্টাৰ ফলত হোৱা মৃত্যুৰ হাৰ। ২০১৬ চনত [[বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]ৰ যুটীয়া অধ্যয়ন]]

[[File:Annual working time in OECD.svg|thumb|right|300px|১৯৭০ চনৰপৰা ২০২০ চনলৈ [[অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা আৰু উন্নয়ন সংস্থা]]ৰ দেশসমূহত প্ৰতিজন কৰ্মীৰ প্ৰকৃত গড় বাৰ্ষিক কৰ্মঘণ্টা]]

'''ভাৰতত শ্ৰম''' বুলিলে [[ভাৰত]]ৰ অৰ্থনীতিত থকা কৰ্মসংস্থাপনক বুজোৱা হয়। ২০২০ চনত ভাৰতত প্ৰায় ৪৭৬.৬৭ নিযুত শ্ৰমিক আছিল। এই সংখ্যা চীনৰ পিছত বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহৎ কৰ্মশক্তি।&lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;{{cite web|year=2020|title=Labour force|url=https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.TOTL.IN?locations=IN|publisher=CIA, United States}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰে কৃষি খণ্ডত ৪১.১৯ শতাংশ, উদ্যোগ খণ্ডত ২৬.১৮ শতাংশ আৰু সেৱা খণ্ডত ৩২.৩৩ শতাংশ কৰ্মশক্তি নিয়োজিত আছিল।&lt;ref name=&quot;WB&quot; /&gt; ইয়াৰে ৯৪ শতাংশতকৈ অধিক লোক নিগমবিহীন আৰু অসংগঠিত উদ্যোগত কাম কৰে। এই উদ্যোগসমূহৰ ভিতৰত ঠেলাগাড়ীত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা লোকৰপৰা আৰম্ভ কৰি ঘৰত হীৰা আৰু ৰত্ন পলিচ কৰা লোকলৈকে বিভিন্ন ধৰণৰ কৰ্মী আছে।&lt;ref name=pcoi/&gt;&lt;ref name=diamond&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/actrav/what/pubs/WCMS_111504/lang--fr/index.htm|title=Protecting children in the world of work (see article on Child Labour in the Diamond Industry)|publisher=International Labour Organization|pages=51–53|author1=Chandra Korgaokar|author2=Geir Myrstad|year=1997|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927084915/http://www.ilo.org/actrav/what/pubs/WCMS_111504/lang--fr/index.htm|archive-date=27 September 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; সংগঠিত খণ্ডত চৰকাৰ, চৰকাৰী মালিকানাধীন উদ্যোগ আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ উদ্যোগত কাম কৰা কৰ্মীসকল অন্তৰ্ভুক্ত। ২০০৮ চনত সংগঠিত খণ্ডত ২৭.৫ নিযুত কৰ্মী আছিল। ইয়াৰে ১৭.৩ নিযুত লোকে চৰকাৰ বা চৰকাৰী মালিকানাধীন প্ৰতিষ্ঠানত কাম কৰিছিল।&lt;ref name=survey11&gt;{{cite web | title=Economic Survey 2010-2011 |publisher=The Government of India | year=2012 | url=http://indiabudget.nic.in/es2010-11/estat1.pdf}}&lt;/ref&gt;

মানৱ অধিকাৰ পৰিমাপন পদক্ষেপৰ তথ্য অনুসৰি, ভাৰতত কৰ্মৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেশখনৰ আয়ৰ স্তৰৰ তুলনাত সম্ভৱপৰ মাত্ৰাৰ ৪৩.৯ শতাংশহে লাভ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries|url=https://humanrightsmeasurement.org/|access-date=2022-02-25|website=humanrightsmeasurement.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=India – HRMI Rights Tracker|url=https://rightstracker.org/|access-date=2022-02-25|website=rightstracker.org|language=en|archive-date=29 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329085646/https://rightstracker.org/|url-status=dead|archivedate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220315171721/https://rightstracker.org/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ সকলো ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য শ্ৰম-নিয়মৰ দুৰ্বল প্ৰয়োগৰ বাবে উন্নত দেশসমূহৰ তুলনাত ভাৰতৰ শ্ৰমিকসকল প্ৰায়ে নিয়োগকৰ্তাৰদ্বাৰা শোষিত হয় বুলি বিভিন্ন প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Schultz |first1=Kai |last2=Paton |first2=Elizabeth |last3=Jay |first3=Phyllida |date=2020-03-11 |title=Luxury's Hidden Indian Supply Chain |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/03/11/style/dior-saint-laurent-indian-labor-exploitation.html |access-date=2023-02-14 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Perspective {{!}} Child labor: The inconvenient truth behind India's growth story |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/08/21/child-labor-the-inconvenient-truth-behind-indias-growth-story/ |access-date=2023-02-14 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2020-11-17 |title=Indian factory workers supplying major brands allege routine exploitation |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-54960346 |access-date=2023-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Paton |first=Elizabeth |date=2019-02-06 |title=Made for Next to Nothing. Worn by You? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/02/06/fashion/india-fast-fashion-homeworkers.html |access-date=2023-02-14 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]ৰ মতে, বিশ্বৰ দহটা বৃহৎ অৰ্থনীতিৰ সৈতে তুলনা কৰিলে ভাৰতীয়সকলৰ গড় কৰ্মসপ্তাহ অন্যতম দীঘলীয়া। ভাৰতত গড় কৰ্মঘণ্টা প্ৰতি সপ্তাহত প্ৰায় ৪৭.৭ ঘণ্টা।&lt;ref name=ILO&gt;{{cite web | url=https://ilostat.ilo.org/topics/working-time/ | title=Statistics on working time }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ito&gt;{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/business/story/indians-hardest-workers-globally-average-work-hours-narayana-murthy-low-productivity-2456567-2023-11-01 | title=Maybe not 70 hours, but Indians are among hardest workers in the world | date=November 2023 }}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ ফলত বিশ্বৰ সৰ্বাধিক কৰ্মঘণ্টা থকা দেশসমূহৰ তালিকাত ভাৰত সপ্তম স্থানত আছে।&lt;ref name=ILO/&gt;&lt;ref name=ito/&gt; দীঘলীয়া কৰ্মঘণ্টা থকাৰ পিছতো ভাৰতৰ কৰ্মশক্তিৰ উৎপাদনশীলতা বিশ্বৰ ভিতৰত তুলনামূলকভাৱে কম।&lt;ref&gt;Dougherty, S., R. Herd and T. Chalaux (2009), &quot;What is holding back productivity growth in India?: Recent microevidence&quot;, OECD Journal: Economic Studies, vol. 2009/1, {{doi|10.1787/eco_studies-v2009-art3-en}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sapovadia, Vrajlal K., Low Productivity: India’s Bottleneck of Growth (May 21, 2019). Available at SSRN: {{ssrn|3391621}} or {{doi|10.2139/ssrn.3391621}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bloom, Nicholas, Aprajit Mahajan, David McKenzie, and John Roberts. 2010. &quot;Why Do Firms in Developing Countries Have Low Productivity?&quot; American Economic Review, 100 (2): 619–23. {{doi|10.1257/aer.100.2.619}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sivadasan, Jagadeesh. &quot;Barriers to Competition and Productivity: Evidence from India&quot; The B.E. Journal of Economic Analysis &amp; Policy, vol. 9, no. 1, 2009. {{doi|10.2202/1935-1682.2161}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goldar, B., Krishna, K.L., Aggarwal, S.C. et al. Productivity growth in India since the 1980s: the KLEMS approach. Ind. Econ. Rev. 52, 37–71 (2017). {{doi|10.1007/s41775-017-0002-y}}&lt;/ref&gt;

==ভাৰতৰ শ্ৰমৰ গাঁথনি==

[[File:Fruit seller in Kolkata.jpg|thumb|ভাৰতৰ অধিকাংশ কৰ্মসংস্থান অসংগঠিত খণ্ডত। ছবিখনত কলকাতাত ফল বিক্ৰী কৰা এজন শিশু বিক্ৰেতা]]
[[File:Marble Grinding Near Taj Mahal June 2006.JPG|thumb|উত্তৰ প্ৰদেশৰ এটা হস্তশিল্প উৎপাদন প্ৰতিষ্ঠানৰ শ্ৰমিক]]
[[File:Flooring work at a Portico in Hydershakote.JPG|thumb|হায়দৰাবাদৰ এটা প্ৰৱেশদ্বাৰৰ মজিয়া নিৰ্মাণৰ কাম]]

ভাৰতৰ ৯৪ শতাংশতকৈ অধিক কৰ্মৰত জনসংখ্যা অসংগঠিত খণ্ডৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref name=pcoi&gt;{{cite web|title=Labour Laws and Other Labour Regulations|author=Planning Commission of India|publisher=The Government of India|year=2007|url=http://planningcommission.nic.in/aboutus/committee/wrkgrp11/wg11_rplabr.pdf|access-date=11 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826171253/http://planningcommission.nic.in/aboutus/committee/wrkgrp11/wg11_rplabr.pdf|archive-date=26 August 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ভাৰতত ''সংগঠিত খণ্ড'' বা ''আনুষ্ঠানিক খণ্ড'' বুলিলে অনুজ্ঞাপত্ৰ থকা আৰু পঞ্জীয়নভুক্ত সংগঠনক বুজোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাজহুৱাভাৱে লেনদেন কৰা কোম্পানী, নিগম বা আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়নভুক্ত প্ৰতিষ্ঠান, নিগম, কাৰখানা, বজাৰ-ভৱন, হোটেল আৰু বৃহৎ ব্যৱসায় অন্তৰ্ভুক্ত। ''অসংগঠিত খণ্ড'', যাক ''নিজা হিচাপৰ উদ্যোগ'' বুলিও কোৱা হয়, বুলিলে অনুজ্ঞাপত্ৰবিহীন, স্ব-নিয়োজিত বা অপঞ্জীয়নভুক্ত অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বুজায়। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে মালিকে নিজে চলোৱা সাধাৰণ দোকান, হস্তশিল্প আৰু তাঁতশিল্পৰ কৰ্মী, গ্ৰাম্য ব্যৱসায়ী আৰু কৃষক আদি।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Understanding the informal sector: a survey|author=M Swaminathan|year=1991|url=http://www.wider.unu.edu/publications/working-papers/previous/en_GB/wp-95/_files/82530831151534374/default/WP95.pdf|access-date=23 July 2012|archive-date=15 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100615202901/http://www.wider.unu.edu/publications/working-papers/previous/en_GB/wp-95/_files/82530831151534374/default/WP95.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Gender Dimensions of the Informal Sector and Informal Employment in India|page=3|author=S Chakrabarti|url=http://unstats.un.org/unsd/gender/Ghana_Jan2009/Doc41.pdf}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতৰ শ্ৰম মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০০৮ চনৰ প্ৰতিৱেদনত ভাৰতৰ অসংগঠিত শ্ৰমিকসকলক চাৰিটা ভাগত বিভক্ত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Unorganized Labour|publisher=Ministry of Labour, Government of India|year=2009|url=http://labour.nic.in/annrep/files2k1/lab8.pdf}}&lt;/ref&gt; এই শ্ৰেণীবিভাজনত বৃত্তি, কৰ্মসংস্থাপনৰ প্ৰকৃতি, বিশেষভাৱে সংকটগ্ৰস্ত শ্ৰেণী আৰু সেৱা-ভিত্তিক শ্ৰেণীৰ আধাৰত অসংগঠিত কৰ্মশক্তিক ভাগ কৰা হৈছিল। 

অসংগঠিত বৃত্তিগত শ্ৰেণীৰ ভিতৰত ক্ষুদ্ৰ আৰু প্ৰান্তীয় কৃষক, ভূমিহীন কৃষিশ্ৰমিক, অংশীদাৰী কৃষক, মাছমৰীয়া, পশুপালনত নিয়োজিত লোক, বিড়ি বনোৱা লোক, লেবেল লগোৱা আৰু পেকিং কৰা কৰ্মী, নিৰ্মাণ শ্ৰমিক, চামৰাৰ কৰ্মী, তাঁতী, কাৰিকৰ, নিমখ উৎপাদন কৰা শ্ৰমিক, ইটাভাটাৰ আৰু শিলৰ খনিত কাম কৰা শ্ৰমিক, কাঠফলা কলৰ শ্ৰমিক আৰু তেলকলৰ শ্ৰমিক অন্তৰ্ভুক্ত। 

কৰ্মসংস্থাপনৰ প্ৰকৃতিৰ ভিত্তিত আন এটা শ্ৰেণীত কৃষিৰ সৈতে স্থায়ীভাৱে জড়িত শ্ৰমিক, বন্ধকী শ্ৰমিক, প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক, চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক আৰু দৈনিক মজুৰিৰ শ্ৰমিক অন্তৰ্ভুক্ত। 

সংকটগ্ৰস্ত অসংগঠিত শ্ৰমিকৰ এটা পৃথক শ্ৰেণীত তাল গছৰ ৰস সংগ্ৰহ কৰা লোক, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ কাম কৰা লোক, মূৰত বোজা কঢ়িওৱা লোক, পশুচালিত বাহনৰ চালক, বোজা উঠোৱা আৰু নমোৱা শ্ৰমিক অন্তৰ্ভুক্ত। 

শেষৰ অসংগঠিত শ্ৰমিক শ্ৰেণীত ধাই, ঘৰুৱা শ্ৰমিক, নাপিত, শাক-পাচলি আৰু ফল বিক্ৰেতা, বাতৰি কাকত বিক্ৰেতা, পথৰ কাষৰ বিক্ৰেতা, ঠেলাগাড়ী চলোৱা লোক আৰু অসংগঠিত খুচুৰা ব্যৱসায়ৰ কৰ্মী অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Informal Sector in Asia from the Decent Work Perspective|author=Nurul Amin|publisher=International Labour Office, Geneva|year=2002|url=http://www.ilo.org/dyn/infoecon/docs/39/F1938403916/Asia%20amin%20%20mine.pdf|access-date=11 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303234032/http://www.ilo.org/dyn/infoecon/docs/39/F1938403916/Asia%20amin%20%20mine.pdf|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Street Food Vendors in Delhi: Nomads in the storm of modernity|author=Stephan Shankar Nath|year=2010|publisher=University of Vienna|url=http://othes.univie.ac.at/10256/1/2010-06-09_0208808.pdf}}&lt;/ref&gt;

অসংগঠিত খণ্ডৰ উৎপাদনশীলতা কম আৰু ইয়াত কম মজুৰি প্ৰদান কৰা হয়। ২০০৬ চনত ভাৰতৰ ৯৪ শতাংশতকৈ অধিক শ্ৰমিক অসংগঠিত খণ্ডত থকাৰ বিপৰীতে এই খণ্ডই দেশৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ মাত্ৰ ৫৭ শতাংশ সৃষ্টি কৰিছিল। অৰ্থাৎ সংগঠিত খণ্ডৰ তুলনাত প্ৰতিজন শ্ৰমিকৰ উৎপাদন প্ৰায় ন গুণ কম আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=A. C. KULSHRESHTHA|title=Measuring the Unorganized Sector in India|journal=Review of Income and Wealth |volume=57|issue=Supplement s1|pages=S123–S134|date=May 2011|doi=10.1111/j.1475-4991.2011.00452.x|s2cid=96476547}}&lt;/ref&gt; ভল্লাৰ মতে, গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া অসংগঠিত খণ্ডৰ তুলনা কৰিলে উৎপাদনশীলতাৰ ব্যৱধান আৰু অধিক বৃদ্ধি পায়। বৃত্তি অনুসৰি এই ব্যৱধান আৰু দুইৰপৰা চাৰিগুণলৈ বৃদ্ধি পাব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[শীলা ভল্লা]]|year=2003|title=The restructuring of unorganised sector in India|url=http://planningcommission.nic.in/reports/sereport/ser/restruc/stdy_rsturc_ch1.pdf|publisher=Planning Commission, Govt of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=More jobs, better jobs|author1=Kalpana Kochhar |author2=Pradeep Mitra |author3=Reema Nayar |journal=Finance and Development|volume=49|number=2|date=June 2012|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2012/06/kochhar.htm}}&lt;/ref&gt; গ্ৰাম্য অসংগঠিত খণ্ডত কম আয়ৰ বহুতো কৰ্মসংস্থান আছে। যিবোৰ পৰিয়ালৰ কৰ্মক্ষম বয়সৰ সকলো সদস্যই জীৱনজুৰি কেৱল অসংগঠিত খণ্ডত কাম কৰিছে, তেনে পৰিয়ালত দৰিদ্ৰতাৰ হাৰ অধিক বুলি প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে। 

কৃষি, দুগ্ধ উৎপাদন, উদ্যানশস্য আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বৃত্তিসমূহে অকলেই ভাৰতৰ ৪১.৪৯ শতাংশ শ্ৰমিকক নিয়োজিত কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Employment in Agriculture industry|url=https://data.worldbank.org/indicator/SL.AGR.EMPL.ZS?locations=IN}}&lt;/ref&gt;

প্ৰায় ৩০ নিযুত শ্ৰমিক প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক। ইয়াৰে অধিকাংশ কৃষিক্ষেত্ৰত কাম কৰে আৰু তেওঁলোকৰ বাবে স্থানীয়ভাৱে স্থায়ী কৰ্মসংস্থান সহজলভ্য নহয়। 

ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নমুনা জৰীপ কাৰ্যালয়ে ইয়াৰ ৬৭সংখ্যক প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰিছিল যে ২০১০ চনত অসংগঠিত উৎপাদন, অসংগঠিত বাণিজ্য বা খুচুৰা ব্যৱসায় আৰু অসংগঠিত সেৱা খণ্ডত দেশৰ মুঠ কৰ্মীৰ প্ৰায় ১০ শতাংশকৈ নিয়োজিত আছিল। প্ৰতিৱেদনখনত লগতে কোৱা হৈছিল যে ২০১০ চনত ভাৰতত প্ৰায় ৫৮ নিযুত নিগমবিহীন অ-কৃষি উদ্যোগ আছিল। 

২০০৮ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোত ১০জনতকৈ অধিক কৰ্মী থকা সংগঠিত ব্যক্তিগত খণ্ডত সৰ্বাধিক নিয়োগ কৰা খণ্ড আছিল উৎপাদন খণ্ড, য'ত ৫ নিযুত কৰ্মী আছিল। সামাজিক সেৱা খণ্ডত ২.২ নিযুত কৰ্মী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ব্যক্তিগত বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় অন্তৰ্ভুক্ত। বিত্তীয় খণ্ডত ১.১ নিযুত কৰ্মী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বেংক, বীমা আৰু স্থাৱৰ সম্পত্তিৰ ব্যৱসায় অন্তৰ্ভুক্ত। কৃষি খণ্ডত ১ নিযুত কৰ্মী আছিল। 

২০০৮ চনত ভাৰতত সকলো ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কোম্পানীত থকা কৰ্মীৰ সংখ্যাতকৈ কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা অধিক আছিল। চৰকাৰী মালিকানাধীন কোম্পানী আৰু পৌৰ চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে ভাৰতত ৰাজহুৱা খণ্ড আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কৰ্মচাৰীৰ অনুপাত আছিল ১.৮:১। লিংগভিত্তিক কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰ আৰু চৰকাৰী মালিকানাধীন উদ্যোগত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ অনুপাত আছিল ৫:১। ব্যক্তিগত খণ্ডত এই অনুপাত ৩:১ আছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোত ১০জনতকৈ অধিক কৰ্মী থকা সংগঠিত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত খণ্ড একেলগে গণনা কৰিলে ৫.৫ নিযুত মহিলা আৰু ২২ নিযুত পুৰুষ নিয়োজিত আছিল।&lt;ref name=survey11/&gt;

জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ স্বাভাৱিক হাৰ আৰু বয়সৰ গাঁথনিৰ বাবে ভাৰতে প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ১৩ নিযুত নতুন শ্ৰমিক কৰ্মশক্তিত যোগ কৰে। ভাৰতীয় অৰ্থনীতিয়ে প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ৮ নিযুত নতুন কৰ্মসংস্থান সৃষ্টি কৰিছে। এই কৰ্মসংস্থানৰ অধিকাংশ কম মজুৰিৰ অসংগঠিত খণ্ডত সৃষ্টি হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|title=India Passes 1.2 Billion Mark|author=Tripti Lahiri|newspaper=The Wall Street Journal|date=April 2011|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703806304576233981941525872}}&lt;/ref&gt; বাকী প্ৰায় ৫ নিযুত যুৱক-যুৱতী কম মজুৰিৰ আংশিক কৰ্মসংস্থান, অস্থায়ী আন্তঃগাঁথনি আৰু স্থাৱৰ সম্পত্তি নিৰ্মাণৰ কামত দৈনিক বা অস্থায়ী শ্ৰমিক হিচাপে যোগ দিয়ে। বহু ক্ষেত্ৰত তেওঁলোক নিবনুৱা হৈ থাকে।

==শ্ৰমিক সম্পৰ্ক==

২০০০ চনত ৪০০ নিযুতীয়া কৰ্মশক্তিৰ প্ৰায় ৭ শতাংশই আনুষ্ঠানিক খণ্ডত নিয়োজিত আছিল। এই খণ্ডত চৰকাৰ আৰু বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।&lt;ref&gt;[http://labour.nic.in/ss/INFORMALSECTORININDIA-ApproachesforSocialSecurity.pdf 28m workers employed by 400k companies] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218032232/http://labour.nic.in/ss/INFORMALSECTORININDIA-ApproachesforSocialSecurity.pdf |date=18 December 2010 }}&lt;/ref&gt; এই কৰ্মীসকলে দেশৰ নামমাত্ৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ৬০ শতাংশলৈ অৱদান আগবঢ়াইছিল। শ্ৰমিক সংঘ আইন, ১৯২৬ৰ জৰিয়তে ভাৰতত নতুনকৈ গঢ় লৈ উঠা শ্ৰমিক সংঘসমূহক স্বীকৃতি আৰু সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হৈছিল। 

১৯৯৭ চনত ভাৰতত চৰকাৰৰ ওচৰত পঞ্জীয়নভুক্ত প্ৰায় ৫৯,০০০ শ্ৰমিক সংঘ আছিল।&lt;ref name=sinha04/&gt; ইয়াৰে মাত্ৰ ৯,৯০০টা সংঘই আয় আৰু ব্যয়ৰ প্ৰতিৱেদন দাখিল কৰিছিল আৰু মুঠ ৭.৪ নিযুত শ্ৰমিকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ দাবী কৰিছিল। [[কেৰালা]] ৰাজ্যত ৯,৮০০টা শ্ৰমিক সংঘ আছিল, যি সংখ্যা সৰ্বাধিক আছিল। কিন্তু ইয়াৰে অতি কমসংখ্যক সংঘই ভাৰত চৰকাৰৰ ওচৰত আয় আৰু ব্যয়ৰ প্ৰতিৱেদন দাখিল কৰিছিল। [[কৰ্ণাটক]] ৰাজ্যত ১৯৫০-ৰ দশকৰপৰা ১৯৯০-ৰ দশকলৈ শ্ৰমিক সংঘৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল। 

১৯৯৫ চনত ভাৰতত শ্ৰমিক সংঘৰ ১০টা কেন্দ্ৰীয় মহাসংঘ আছিল। ১৯৮০ চনত সদস্য সংঘৰ সংখ্যাৰ ভিত্তিত সেইবোৰ আছিল ক্ৰমে আই এন টি ইউ চি, চি আই টি ইউ, বি এম এছ, এ আই টি ইউ চি, এইচ এম এছ, এন এল অ', ইউ টি ইউ চি, এ আই ইউ টি ইউ চি, এন এফ আই টি ইউ আৰু টি ইউ চি চি। প্ৰতিটো মহাসংঘৰ অধীনত বহুতো স্থানীয় শ্ৰমিক সংঘ আছিল। সৰুতম টি ইউ চি চিৰ ৬৫টা আৰু আই এন টি ইউ চিৰ ১,৬০৪টা সংযুক্ত সংঘ আছিল। ১৯৮৯ চনলৈ বি এম এছ ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ শ্ৰমিক সংঘৰ মহাসংঘ হৈছিল আৰু ইয়াৰ সৈতে ৩,১১৭টা সংঘ সংযুক্ত আছিল। আনহাতে, মুঠ সদস্যৰ সংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত আই এন টি ইউ চি সৰ্ববৃহৎ মহাসংঘ হৈ আছিল আৰু ইয়াৰ সদস্য আছিল ২.২ নিযুত।&lt;ref name=sinha04/&gt; আই এন টি ইউ চিয়ে সংগঠিত আৰু অসংগঠিত খণ্ডত ভাৰতৰ প্ৰায় ০.৫ শতাংশ কৰ্মশক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০১০ চনত ভাৰতৰ ৯৮ শতাংশতকৈ অধিক শ্ৰমিক কোনো শ্ৰমিক সংঘৰ সদস্য নাছিল আৰু কোনো সামূহিক দৰ-দাম চুক্তিৰ অধীনতো নাছিল। 

===১৯৫০–১৯৯০ চনৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্ক===

বহুতো অৰ্থনীতিবিদে ভাৰতৰ উদ্যোগিক সম্পৰ্কৰ পৰিৱেশ অধ্যয়ন কৰিছে। ইয়াৰে বহু অধ্যয়নে ভাৰতৰ ঔদ্যোগিক বিবাদ আইন, ১৯৪৭ৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্যভেদে থকা পাৰ্থক্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছে। কিছুমান অধ্যয়নে দাবী কৰিছে যে ঔদ্যোগিক বিবাদ আইনত শ্ৰমিকৰ পক্ষত কৰা সংশোধনে উদ্যোগৰ উৎপাদন আৰু কৰ্মসংস্থানৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু দৰিদ্ৰতাও বৃদ্ধি কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Can Labor Regulation Hinder Economic Performance? Evidence from India|author=Besley and Burgess|journal=The Quarterly Journal of Economics|year=2004|volume=119|number=1|pages=91–134|doi=10.1162/003355304772839533|s2cid=3044365|url=http://econ.lse.ac.uk/staff/rburgess/wp/indreg.pdf}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এই অধ্যয়নসমূহত ব্যৱহৃত তথ্য ভুলকৈ ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল বুলি সমালোচনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Labour market regulation and industrial performance in India: A critical review of the empirical evidence|author=Bhattacharjea, A.|journal=Indian Journal of Labour Economics|year=2006|volume=39|number=2}}&lt;/ref&gt; লগতে সাধাৰণ অৰ্থমিতীয় পৰীক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো ফলাফলসমূহ দৃঢ় নহয় বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Mostly Harmless Econometrics|author=Angrist and Pischke|year=2008}}&lt;/ref&gt;

১৯৫০ আৰু ১৯৭০ চনৰ মাজত ভাৰতত শ্ৰমিক বিবাদৰ সংখ্যা প্ৰায় তিনিগুণ বৃদ্ধি পাইছিল। বছৰি গড়ে ১,০০০টা শ্ৰমিক বিবাদৰপৰা এই সংখ্যা ৩,০০০টালৈ বৃদ্ধি পাইছিল। ১৯৭৩ চনত শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় বিবাদৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক ৩,৩৭০টা হৈছিল। ১৯৭৯ চনত শ্ৰমিক বিবাদত অংশ লৈ কাম-বন্ধ কৰা শ্ৰমিকৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক ২.৯ নিযুত হৈছিল। ১৯৮২ চনত শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় বিবাদৰ ফলত হেৰুৱা কৰ্মদিনৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক ৭৪.৬ নিযুত হৈছিল। এই সংখ্যা সংগঠিত খণ্ডৰ মুঠ কৰ্মদিনৰ প্ৰায় ২.৭ শতাংশ আছিল।&lt;ref name=sinha04&gt;{{cite book|title=Industrial Relations, Trade Unions, and Labour Legislation|author=P.R.N. Sinha|year=2004|isbn=9788177588132|pages=92–110|publisher=Pearson Education}}&lt;/ref&gt; ১৯৭০-ৰ দশকত শ্ৰমিক সংঘ আৰু বিবাদৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। কিন্তু ১৯৭৫–১৯৭৭ চনৰ সময়ছোৱাত শ্ৰমিক বিবাদৰ সংখ্যা হঠাতে হ্ৰাস পাইছিল। সেই সময়ত তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰিছিল আৰু অন্যান্য অধিকাৰৰ লগতে শ্ৰমিকৰ ধৰ্মঘট কৰাৰ অধিকাৰো স্থগিত কৰা হৈছিল।&lt;ref name=db99&gt;{{cite book|title=Organized labour and economic liberalisation India: Past, present and future|author=Debashish Bhattacherjee|publisher=International Institute for Labour Studies, Geneva|year=1999|isbn=978-92-9014-613-1}}&lt;/ref&gt;

তলৰ তালিকাখনত সংগঠিত কৰ্মশক্তিৰ ধাৰা দেখুওৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rbi.org.in/scripts/PublicationsView.aspx?id=15804|title=Publications - Reserve Bank of India|website=www.rbi.org.in}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;toccolours sortable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; width:40em&quot;
|-
! বছৰ || ৰাজহুৱা খণ্ড&lt;br /&gt;(নিযুতত)|| ব্যক্তিগত খণ্ড&lt;br /&gt;(নিযুতত) || জীৱিত নিবনুৱা পঞ্জী&lt;br /&gt;(নিযুতত)
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''১৯৭৫''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৩.৬৩ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৬.৭৯ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৯.৭৮
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''১৯৮০''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৫.৪৮ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৭.৪০ || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৭.৮৪
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''১৯৮৫''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৭.৬৮ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৭.৩৭ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৩০.১৩
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''১৯৯০''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৯.০৬ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৭.৬৮ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৩৬.৩০
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''১৯৯৫''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৯.৪৩ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৮.৫১ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৩৭.৪৩
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''২০০০''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৯.১৪ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৮.৬৫ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৪২.০০
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''২০০৫''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৮.১৯ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৮.৭৭ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৪১.৪৭
|- style=&quot;text-align:center; &quot; 
||'''২০১০''' || style=&quot;text-align:center; &quot;|১৭.৫৫ || style=&quot;text-align:center; &quot;|১১.৪৫ || style=&quot;text-align:center; &quot;|৪০.১৭
|}

===১৯৯০–২০০০ চনৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্ক===

সংগঠিত খণ্ডত শ্ৰমিক সংঘৰ সদস্যপদ কেন্দ্ৰীভূত আছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে মুঠ সদস্যৰ সংখ্যা প্ৰায় ৯ নিযুত আছিল। বহুতো শ্ৰমিক সংঘ আঞ্চলিক বা ৰাষ্ট্ৰীয় মহাসংঘৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ সংঘসমূহ আছিল [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক সংঘ কংগ্ৰেছ]], [[সৰ্বভাৰতীয় শ্ৰমিক সংঘ কংগ্ৰেছ]], [[ভাৰতীয় শ্ৰমিক সংঘৰ কেন্দ্ৰ]], [[হিন্দ মজদূৰ সভা]] আৰু [[ভাৰতীয় মজদূৰ সংঘ]]। ৰাজনীতিবিদসকলে প্ৰায়ে শ্ৰমিক সংঘৰ নেতা হিচাপে কাম কৰিছিল। কিছুমান বিশ্লেষকৰ মতে, শ্ৰমিকৰ স্বাৰ্থতকৈ ৰাজনৈতিক দলৰ স্বাৰ্থ আগবঢ়াবলৈ ধৰ্মঘট আৰু অন্যান্য শ্ৰমিক আন্দোলন আহ্বান কৰা হৈছিল। 

১৯৯০ চনত চৰকাৰে ১,৮২৫টা ধৰ্মঘট আৰু তলাবন্ধৰ ঘটনা নথিভুক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ২৪.১ নিযুত কৰ্মদিন হেৰাইছিল। ইয়াৰে ১০.৬ নিযুত কৰ্মদিন ধৰ্মঘট আৰু ১৩.৫ নিযুত কৰ্মদিন তলাবন্ধৰ বাবে হেৰাইছিল। এই শ্ৰমিক বিবাদসমূহত ১.৩ নিযুততকৈ অধিক শ্ৰমিক জড়িত আছিল। 

ধৰ্মঘট আৰু তলাবন্ধৰ সংখ্যা আৰু তীব্ৰতা বছৰে বছৰে সলনি হৈছিল। ১৯৯০ চন আৰু ১৯৯১ চনৰ প্ৰাৰম্ভিক তথ্যই ১৯৮০-ৰ দশকৰ তুলনাত হ্ৰাস দেখুৱাইছিল। সেই সময়ত শ্ৰমিক বিবাদৰ বাবে বছৰি ৩৩ নিযুতৰপৰা ৭৫ নিযুত কৰ্মদিন হেৰাইছিল। ১৯৯৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে প্ৰায় ৯২৭টা ধৰ্মঘট আৰু তলাবন্ধ নথিভুক্ত কৰিছিল। এই সংখ্যা ১৯৯০ চনৰ প্ৰায় আধা আছিল। ১৯৯৯ আৰু ১৯৯১ চনত হেৰুৱা কৰ্মদিনৰ সংখ্যা প্ৰায় একে আছিল, যদিও ১৯৯০-ৰ দশকত ভাৰতীয় অৰ্থনীতি আৰু কৰ্মীৰ সংখ্যা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল।&lt;ref name=sinha04/&gt;

===২০০০–২০১১ চনৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্ক===

২০০৪ আৰু ২০১১ চনৰ মাজত ভাৰতত শ্ৰমিক সংঘভুক্ত কৰ্মীৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছিল। এই সময়ছোৱাত শ্ৰমিক বিবাদৰ সংখ্যা বছৰি প্ৰায় ৪০০লৈ হ্ৰাস পাইছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত এই সংখ্যা ১,০০০তকৈ অধিক আছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে শ্ৰমিক বিবাদৰ বাবে বছৰি গড়ে প্ৰায় ২৭ নিযুত কৰ্মদিন হেৰাইছিল। ২০১০ চনলৈ ভাৰতীয় অৰ্থনীতি যথেষ্ট বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে কৰ্মশক্তিও বৃদ্ধি পাইছিল। তথাপি হেৰুৱা কৰ্মদিনৰ গড় সংখ্যা প্ৰায় ৩০ শতাংশ হ্ৰাস পাইছিল। বিবাদৰ সংখ্যা আৰু প্ৰতিটো বিবাদৰ ফলত হেৰুৱা কৰ্মদিন দুয়োটাই হ্ৰাস পাইছিল। ২০১০ চনৰ প্ৰথম পাঁচ মাহত ভাৰতত ২৪৯টা শ্ৰমিক বিবাদ হৈছিল। ২০১২ চনৰ একে সময়ছোৱাত এই সংখ্যা ১০১টা আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Maruti riot: awful but isolated?|work=The Financial Times|date=23 July 2012|author=Rob Minto|url=http://blogs.ft.com/beyond-brics/2012/07/23/maruti-riot-awful-but-isolated/#axzz21SZI8fMC}}&lt;/ref&gt;

==অসংগঠিত শ্ৰমিকৰ সমস্যা==

অসংগঠিত শ্ৰমিকসকলে বিভিন্ন সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়। ভাৰতৰ শ্ৰম মন্ত্ৰ্যালয়ে প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক, ঘৰত কাম কৰা শ্ৰমিক, বন্ধকী শ্ৰমিক আৰু শিশু শ্ৰমিকৰ সমস্যাক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যা হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে। 

===প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক===
{{multiple image
 | direction = vertical
 | width = 200
 | footer = ভাৰতীয় দক্ষ আৰু অদক্ষ শ্ৰমিকসকলে মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বহু অঞ্চলৰ কম মজুৰিৰ কৰ্মশক্তিৰ প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৮৫ শতাংশ গঠন কৰে। ডুবাইৰ বুৰ্জ খলিফাকে ধৰি আৰব দেশসমূহৰ বহু উল্লেখযোগ্য ভৱন নিৰ্মাণত তেওঁলোকৰ অৱদান আছে। তেওঁলোকৰ দুৰ্বল জীৱন-যাপন আৰু শ্ৰমিকৰ ওপৰত হোৱা নিৰ্যাতনৰ বিভিন্ন অভিযোগ উত্থাপিত হৈছে।&lt;ref name=dubai/&gt;
 | image1 = Burj dubai 3.11.08.jpg
 | image2 = Burj Dubai Construction Workers on 4 June 2007.jpg
}}

ভাৰতত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ দুটা বহল গোট আছে। এটা গোটে সাময়িকভাৱে বিদেশলৈ গৈ কাম কৰে আৰু আনটো গোটে ঋতুভিত্তিক বা কামৰ সুবিধা অনুসৰি দেশৰ ভিতৰতে এটা ঠাইৰপৰা আন এটা ঠাইলৈ যায়। 

যোৱা কেইটামান দশকত উন্নত কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বাংলাদেশ আৰু নেপালৰপৰা ভাৰতলৈ যথেষ্টসংখ্যক লোক আহিছে। বিদেশী উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠানৰ গৱেষকসকলে উল্লেখ কৰিছে যে এই প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে যাত্ৰাপথত, কৰ্মস্থলীত আৰু ঘৰলৈ উভতি অহাৰ সময়ত প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি, হিংসা আৰু বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়।&lt;ref&gt;Samuels, F. et al. (2012) [http://www.odi.org.uk/publications/6087-migration-india-nepal-bangladesh-harassment-violence-discrimination Stories of harassment, violence and discrimination: migrant experiences between India, Nepal and Bangladesh. Overseas Development Institute Briefing Paper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105144500/http://www.odi.org.uk/publications/6087-migration-india-nepal-bangladesh-harassment-violence-discrimination |date=5 November 2013 }}&lt;/ref&gt;

দেশত ঘৰুৱা কাম কৰা শ্ৰমিকৰ সংখ্যা প্ৰায় ৪.২ নিযুত বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এই সংখ্যা ঘৰুৱা প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকক অন্তৰ্ভুক্ত নকৰে। এই শ্ৰমিকসকল পূৰ্ণকালীন বা আংশিককালীন, অস্থায়ী বা স্থায়ী হ'ব পাৰে। তেওঁলোকে সাধাৰণতে ধন বা সামগ্ৰীৰ বিনিময়ত কোনো সংস্থা বা পোনপটীয়াকৈ কোনো পৰিয়ালত ঘৰুৱা কাম কৰে। নিয়োগকৰ্তাৰ পৰিয়ালৰ কোনো সদস্য ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহয়। কিছুমান শ্ৰমিকে কেৱল এজন নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে কাম কৰে, আন কিছুমানে একাধিক নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে কাম কৰে। কিছুমান নিয়োগকৰ্তাৰ ঘৰত থাকি কাম কৰে আৰু কিছুমান ঋতুভিত্তিক কাম কৰে। এই শ্ৰমিকসকলৰ কৰ্মসংস্থান সাধাৰণতে নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকৰ মাজৰ চুক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে আৰু পাৰিশ্ৰমিক ভিন্ন হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Domestic workers in India|publisher=WIEGO|year=2012|url=http://wiego.org/informal_economy_law/domestic-workers-india|access-date=12 July 2012|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926214954/http://wiego.org/informal_economy_law/domestic-workers-india|url-status=dead|archivedate=26 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160926214954/http://wiego.org/informal_economy_law/domestic-workers-india|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Final Report of the Task Force on Domestic Workers|publisher=Ministry of Labour and Employment, Govt of India|date=12 September 2011|url=http://wiego.org/sites/wiego.org/files/resources/files/dw_taskforce_report.pdf|access-date=12 July 2012|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060500/http://wiego.org/sites/wiego.org/files/resources/files/dw_taskforce_report.pdf|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304060500/http://wiego.org/sites/wiego.org/files/resources/files/dw_taskforce_report.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

====কেৰালাত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক====

[[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকল অৰ্থনীতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ২০১৩ চনত গুলাটি বিত্ত আৰু কৰ প্ৰতিষ্ঠানে কৰা এক অধ্যয়ন অনুসৰি ৰাজ্যখনত প্ৰায় ২.৫ নিযুত আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজনকাৰী আছিল। প্ৰতি বছৰে কেৰালাত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ সংখ্যা ২.৩৫ লাখকৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;FirstPost-01&quot;&gt;{{cite news |last=K |first=Rejimon K |title=Left-led Kerala govt will be first in country to provide insurance, free medical treatment for migrant workers |url=http://www.firstpost.com/india/left-led-kerala-govt-will-be-first-in-country-to-provide-insurance-free-medical-treatment-for-migrant-workers-3416142.html |work=Firstpost |date=1 May 2017 |access-date=10 May 2017}}&lt;/ref&gt;

এই অধ্যয়নটো কেৰালাত শেষ হোৱা দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ ৰে'লৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। সেয়েহে আন যাতায়াত ব্যৱহাৰ কৰা ওচৰ-চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকল ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা নাছিল। যদি এই অনুমান সঠিক বুলি ধৰা হয় আৰু বছৰি নতুনকৈ যোগ হোৱা লোকৰ সংখ্যা, প্ৰব্ৰজনৰ সম্ভাৱ্য বৃদ্ধি আৰু ওচৰ-চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰপৰা হোৱা প্ৰব্ৰজনো ধৰা হয়, তেন্তে ২০১৭ চনত কেৰালাত ৩.৫ৰপৰা ৪ নিযুত আন্তঃৰাজ্যিক প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক থাকিব পাৰে।&lt;ref name=&quot;Unescogym&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.unescogym.org/wp-content/uploads/2017/11/Gods-Own-Workforce-CMID-2017.pdf|title=Directorio de Entrenadores Personales en España|access-date=2 May 2020|archive-date=21 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721221750/https://www.unescogym.org/wp-content/uploads/2017/11/Gods-Own-Workforce-CMID-2017.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ গুৰুত্ব থকা সত্ত্বেও আৰু বহুতে ৰাজ্যখনৰ কল্যাণমূলক আঁচনি আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰশংসা কৰা সত্ত্বেও, তেওঁলোকক প্ৰায়ে উপেক্ষা কৰা হয় আৰু তুলনামূলকভাৱে দুৰ্বল জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/kerala-a-dubai-for-bengali-migrants-111072700087_1.html|title=Kerala, a 'Dubai' for Bengali migrants|first=Sreelatha|last=Menon|newspaper=Business Standard India|date=27 July 2011|access-date=14 December 2017|via=Business Standard}}&lt;/ref&gt;

====মধ্যপ্ৰাচ্যত ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক====

কেৱল মধ্যপ্ৰাচ্যতে প্ৰায় ৪ নিযুত ভাৰতীয় মূলৰ শ্ৰমিক প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰে। ডুবাই, বাহৰেইন, কাটাৰ আৰু পাৰস্য উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বহু আধুনিক স্থাপত্য নিৰ্মাণত তেওঁলোকৰ বৃহৎ অৱদান আছে বুলি উল্লেখ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত [[বুৰ্জ খলিফা]]ও আছে। ই ২০১০ চনৰ জানুৱাৰী মাহত মুকলি কৰা হৈছিল। 

উন্নত মজুৰি, অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ ধন লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু ভাৰতত থকা পৰিয়ালক ধন পঠোৱাৰ সুবিধাৰ বাবে এই শ্ৰমিকসকল মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ আকৰ্ষিত হয়। সাধাৰণতে তেওঁলোকে প্ৰতি ঘণ্টাত ২ৰপৰা ৫ মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে। ২০০৯ চনত ভাৰতীয় মূলৰ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে ভাৰতলৈ প্ৰায় ২০ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ পঠিয়াইছিল। 

নিৰ্মাণ প্ৰকল্প শেষ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকক নিজা খৰচত ঘৰলৈ উভতি যাবলগীয়া হয়। তেওঁলোকে সাধাৰণতে নিবনুৱা ভাট্টা বা সামাজিক সুৰক্ষাৰ সুবিধা নাপায়। কিছুমান ক্ষেত্ৰত বেতন নিদিয়া, অসুৰক্ষিত কৰ্মপৰিস্থিতি আৰু দুৰ্বল জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতিৰ দৰে [[সংযুক্ত আৰব আমিৰাতত শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ|শ্ৰমিক নিৰ্যাতন]]ৰ অভিযোগ উত্থাপিত হৈছে।&lt;ref name=dubai&gt;{{cite web|title=Asia/Middle East: Increase Protections for Migrant Workers|date=22 November 2010|url=https://www.hrw.org/news/2010/11/22/indiauae-use-visit-raise-migrant-worker-issue}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Reverse exodus of migrant workers in Persian Gulf challenges India|newspaper=The Washington Post|date=6 February 2010|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/02/05/AR2010020503845.html|first=Emily|last=Wax}}&lt;/ref&gt;

====ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক====

[[ভাৰতত ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰী|ক'ভিড-১৯ মহামাৰী]]ৰ সময়ত ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে বহুতো সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। দেশত জাৰি কৰা লকডাউনৰ বাবে কাৰখানা আৰু কৰ্মস্থলী বন্ধ হৈ পৰিছিল। ফলত লাখ লাখ প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকে আয় হেৰুৱাইছিল আৰু খাদ্যৰ অভাৱ আৰু ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|title=In India, the world's biggest lockdown has forced migrants to walk hundreds of miles home|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/india-coronavirus-lockdown-migrant-workers/2020/03/27/a62df166-6f7d-11ea-a156-0048b62cdb51_story.html|last1=Slater|first1=Joanna|last2=Masih|first2=Niha|newspaper=The Washington Post|date=28 March 2020|access-date=13 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Coronavirus outbreak: Ensuring water, hygiene facilities for migrant labourers can safeguard millions stranded during shutdown|url=https://www.firstpost.com/india/coronavirus-outbreak-ensuring-water-hygiene-facilities-for-migrant-labourers-can-safeguard-millions-stranded-during-shutdown-8228331.html|first1=Kanika|last1=Singh|date=6 April 2020|website=Firstpost|access-date=16 May 2020}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত বহুতো শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়াল খাদ্যৰ অভাৱত পৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Abi-Habib|first1=Maria|last2=Yasir|first2=Sameer|date=29 March 2020|title=India's Coronavirus Lockdown Leaves Vast Numbers Stranded and Hungry|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/03/29/world/asia/coronavirus-india-migrants.html|access-date=13 May 2020|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; হাজাৰ হাজাৰ শ্ৰমিকে যাতায়াতৰ ব্যৱস্থা নথকাৰ বাবে খোজকাঢ়ি ঘৰলৈ উভতি যাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;HinduUncertainty4Apr&quot;&gt;{{Cite news|last1=Rashid|first1=Omar|last2=Anand|first2=Jatin|last3=Mahale|first3=Ajeet|date=4 April 2020|title=India coronavirus lockdown {{!}} Migrant workers and their long march to uncertainty|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/india-coronavirus-lockdown-migrant-workers-and-their-long-march-to-uncertainty/article31251952.ece|access-date=18 May 2020|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

লকডাউনৰ ফলত ২০২০ চনৰ ৫ মে'লৈ ৩০০তকৈ অধিক লোকৰ মৃত্যু হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছিল। মৃত্যুৰ কাৰণৰ ভিতৰত অনাহাৰ, আত্মহত্যা,&lt;ref&gt;{{cite web|title=The human cost of India's coronavirus lockdown: Deaths by hunger, starvation, suicide and more|url=https://gulfnews.com/world/asia/india/the-human-cost-of-indias-coronavirus-lockdown-deaths-by-hunger-starvation-suicide-and-more-1.1586956637547|website=Gulf News|first1=Evangeline|last1=Elsa|date=15 April 2020|access-date=13 May 2020}}&lt;/ref&gt; ক্লান্তি,&lt;ref&gt;{{Cite news|date=5 May 2020|title=Suicide leading cause for over 300 lockdown deaths in India, says study|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/suicide-leading-cause-for-over-300-lockdown-deaths-in-india-says-study/articleshow/75519279.cms|access-date=13 May 2020}}&lt;/ref&gt; পথ আৰু ৰে'ল দুৰ্ঘটনা,&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Gettleman|first1=Jeffrey|last2=Raj|first2=Suhasini|last3=Kumar|first3=Hari|date=8 May 2020|title=As India Reopens, Deadly Accidents Break Out|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/05/08/world/asia/india-leak-train-reopen.html|access-date=13 May 2020|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; আৰক্ষীৰ হিংসা&lt;ref&gt;{{Cite news|title=56-year-old migrant dies on road to home, another dies after police lathi charge|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/56-year-old-migrant-worker-on-his-way-to-home-dies-on-road-28-year-old-migrant-dies-in-police-lathicharge-in-surat/story-O1NI1kDAWYRAAQOg4dkT6M.html|date=15 May 2020|first1=Debabrata|last1=Mohanty|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt; আৰু সময়মতে চিকিৎসা নোপোৱাও আছিল। প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মৃতসকলৰ অধিকাংশই প্ৰান্তীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু শ্ৰমিক আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=More than 300 Indians have died of the coronavirus, and nearly 200 of the lockdown|url=https://theprint.in/opinion/more-than-300-indians-have-died-of-the-coronavirus-and-nearly-200-of-the-lockdown/400714/|last1=Vij|first1=Shivam|date=13 April 2020|website=ThePrint|access-date=13 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Not Just the Aurangabad Accident, 383 People Have Died Due to the Punitive Lockdown|url=https://thewire.in/rights/migrant-workers-non-coronavirus-lockdown-deaths|last1=Agarwal|first1=Kabir|date=10 May 2020|website=The Wire|access-date=10 May 2020}}&lt;/ref&gt;

শ্ৰমিকসকলক লৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰাৰ প্ৰথম এক মাহত শ্ৰমিক বিশেষ ৰে'লত ঘৰলৈ উভতি যোৱাৰ সময়ত ৮০জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Coronavirus in India: 80 migrant workers have died on Shramik Special trains, Indian tweeps furious|url=https://gulfnews.com/world/asia/india/coronavirus-in-india-80-migrant-workers-have-died-on-shramik-special-trains-indian-tweeps-furious-1.1590935479789|first=Evangeline |last=Elsa |date=31 May 2020 |work=Gulf News|access-date=2020-05-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=29 May 2020|title=Indian Authorities Probe Deaths of Migrant Workers on Trains|work=The New York Times|agency=Associated Press|url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/29/world/asia/ap-as-virus-outbreak-india-migrant-deaths.html|access-date=29 May 2020|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলক সহায় কৰিবলৈ বিভিন্ন ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;21000camps&quot;&gt;{{Cite news|date=1 April 2020|title=More than 21,000 camps set up for over 6,60,000 migrants: State governments|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/more-than-21000-camps-set-up-for-over-660000-migrants-state-governments/articleshow/74920798.cms|access-date=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|agency=Press Trust of India|date=15 May 2020|title=Coronavirus lockdown {{!}} Over 60,000 people have registered on Delhi govt portal to go back home|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/over-60000-people-have-registered-on-delhi-govt-portal-to-go-back-home/article31586991.ece|access-date=18 May 2020|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTFreeFood14May&quot;&gt;{{Cite news|agency=Reuters|date=14 May 2020|title=India to Provide Free Food Grains to Millions of Migrant Workers|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/05/14/world/asia/14reuters-health-coronavirus-india-stimulus.html|access-date=16 May 2020|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ তেওঁলোকৰ বাবে যাতায়াতৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;NDTVBuses30Apr&quot;&gt;{{cite web|title=Buses Not Feasible For Moving Migrants, States Appeal To Centre: Sources|url=https://www.ndtv.com/india-news/buses-not-feasible-for-moving-migrants-states-appeal-to-centre-sources-2221212|publisher=NDTV|first1=Arvind |last1=Gunasekar|date=30 April 2020|access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HinduShramikSpecial1May&quot;&gt;{{Cite news|last1=Bhargava|first1=Yuthika|date=1 May 2020|title=Coronavirus lockdown {{!}} Railways to run 'Shramik Special' trains to move migrant workers, other stranded persons|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/railways-to-run-shramik-special-trains-to-move-migrant-workers-other-stranded-persons/article31481996.ece|access-date=9 May 2020|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

===ঋণ বন্ধকী শ্ৰম===

বন্ধকী শ্ৰম নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকৰ মাজত থকা এনে এক বাধ্যতামূলক সম্পৰ্ক, য'ত শ্ৰমিকৰ ওপৰত থকা ঋণৰ বাবে তেওঁ কাম কৰিবলৈ বাধ্য হয়। বহু ক্ষেত্ৰত ঋণৰ ওপৰত ইমান অধিক সুত জমা হয় যে বন্ধকী শ্ৰম বহু দীঘলীয়া সময়লৈ বা অনিৰ্দিষ্টকাললৈ চলি থাকে। কেতিয়াবা শ্ৰমিকৰ ভাৰতৰ সংগঠিত বা অসংগঠিত খণ্ডত আন কৰ্মসংস্থানৰ সুযোগ নাথাকে। এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁ বন্ধকী শ্ৰমৰ দৰে ব্যৱস্থাতো কৰ্মসংস্থানৰ নিৰাপত্তাৰ বাবে কাম কৰিবলৈ সন্মত হয়। 

বন্ধকী শ্ৰম অবৈধ। তথাপি বল প্ৰয়োগ বা সামাজিক পৰম্পৰাৰ বাবে এনে সম্পৰ্ক চলি থাকিব পাৰে। কোনো শ্ৰমিক বন্ধকী সম্পৰ্কত সোমোৱাৰ পিছত তথ্যৰ অসমতা, বিকল্প কৰ্মসংস্থাপনৰ অভাৱ, আন কাম বিচাৰিবলৈ সময়ৰ অভাৱ আৰু চাকৰি এৰাৰ অধিক ব্যয়ৰ দৰে সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়।&lt;ref name=ravisr/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Bonded labor and serfdom: a paradox of voluntary choice|author=G. Genicot|journal=Journal of Development Economics|volume=67|issue=1|date=February 2002|pages=101–127|doi=10.1016/S0304-3878(01)00179-1|citeseerx=10.1.1.507.5113}}&lt;/ref&gt;

জৰীপ পদ্ধতি, ধাৰণা আৰু তথ্যসূত্ৰ অনুসৰি ভাৰতত বন্ধকী শ্ৰমিকৰ অনুমান যথেষ্ট ভিন্ন। ভাৰত চৰকাৰৰ চৰকাৰী অনুমান অনুসৰি বন্ধকী শ্ৰমিকৰ সংখ্যা কেইবালাখ। আনহাতে ১৯৭৮ চনৰ এটা অনুমান অনুসৰি ভাৰতত ২.৬২ নিযুত বন্ধকী শ্ৰমিক আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bonded Labor in India: Its Incidence and Pattern|author=Ravi S. Srivastava|publisher=Cornell University|year=2005|page=4|url=https://digitalcommons.ilr.cornell.edu/forcedlabor/18/}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতৰ ৩২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় নমুনা জৰীপ সংস্থাৰ জৰীপত ১৬খন মুখ্য ৰাজ্যত ৩৪৩,০০০ বন্ধকী শ্ৰমিকৰ অনুমান কৰা হৈছিল। ইয়াৰে ১৯৯৬ চনলৈ ২৮৫,৩৭৯জনক চিনাক্ত কৰি মুক্ত কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bonded Labor in India: Its Incidence and Pattern|author=Ravi S. Srivastava|publisher=Cornell University|year=2005|pages=4–7|url=https://digitalcommons.ilr.cornell.edu/forcedlabor/18/}}&lt;/ref&gt;

ঋণৰ বিনিময়ত বন্ধকী শ্ৰমৰ প্ৰধান ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত কৃষি, শিলৰ খনি, ইটাভাটা, ধৰ্মীয় আৰু মন্দিৰৰ কাম, মৃৎশিল্প, গ্ৰাম্য তাঁতশিল্প, মাছ ধৰা, বনজ কাম, তামোল আৰু বিড়ি উদ্যোগ, কাৰ্পেট উদ্যোগ, অবৈধ খনন আৰু আতচবাজী উদ্যোগ অন্তৰ্ভুক্ত। পৰিয়ালৰ ঋণৰ সৈতে জড়িত বন্ধকী শ্ৰমৰ ক্ষেত্ৰত শিশু শ্ৰমিকো পোৱা গৈছে। বিভিন্ন জৰীপত বন্ধকী শ্ৰমিকক অসংগঠিত আৰু নিগমবিহীন খণ্ডত পোৱা গৈছে।&lt;ref name=ravisr&gt;{{cite web|title=Bonded Labor in India: Its Incidence and Pattern|author=Ravi S. Srivastava|publisher=Cornell University|year=2005|url=https://digitalcommons.ilr.cornell.edu/forcedlabor/18/}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতে বন্ধকী শ্ৰম ব্যৱস্থা বিলোপ আইন, ১৯৭৬ প্ৰণয়ন কৰি সকলো ধৰণৰ বন্ধকী শ্ৰম নিষিদ্ধ কৰে। এই আইনৰ জৰিয়তে বন্ধকী শ্ৰমিকক সুৰক্ষা দিয়া আৰু বন্ধকী শ্ৰমিক নিয়োগ, ৰখা বা বিচৰা ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানক অপৰাধী হিচাপে গণ্য কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।&lt;ref name=ravisr/&gt;

===শিশু শ্ৰম===
২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতত শিশু শ্ৰমিকৰ সংখ্যা ১০.১ নিযুত। ইয়াৰে ৫.৬ নিযুত ল'ৰা আৰু ৪.৫ নিযুত ছোৱালী। বিশ্বজুৰি প্ৰায় ১৫২ নিযুত শিশু শিশু শ্ৰমত জড়িত বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। ইয়াৰে ৬৪ নিযুত ছোৱালী আৰু ৮৮ নিযুত ল'ৰা। অৰ্থাৎ বিশ্বৰ প্ৰায় প্ৰতি দহটা শিশুৰ ভিতৰত এটাৰ সৈতে শিশু শ্ৰম জড়িত।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unicef.org/india/what-we-do/child-labour-exploitation|title=Protecting Children Without Family Care &amp;#124; UNICEF India|website=www.unicef.org}}&lt;/ref&gt;

দৰিদ্ৰতা, বিদ্যালয়ৰ অভাৱ, দুৰ্বল শিক্ষাৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু অসংগঠিত অৰ্থনীতিৰ বৃদ্ধি [[ভাৰতত শিশু শ্ৰম]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।&lt;ref name=ilo2008a&gt;{{cite web|title=Child labor - causes|year=2008|publisher=ILO, United Nations|url=http://www.ilo.org/public/english/region/eurpro/moscow/areas/ipec/causes.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=India Journal: The Basic Shortages that Plague Our Schools|newspaper=The Wall Street Journal|date=3 January 2012|url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2012/01/03/india-journal-the-basic-shortages-that-plague-our-schools/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mbsm&gt;{{cite book|title=Asian Informal Workers: Global Risks, Local Protection|author1=Mario Biggeri |author2=Santosh Mehrotra |publisher=Routledge|year=2007|isbn=978-0-415-38275-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite book|author=Brown, D. K., Deardorff, A. V. and Stern, R. M.|title=Child Labor: Theory, Evidence, and Policy (Chapter 3, International Labor Standards: History, Theory, and Policy Options)|pages=194–247|doi=10.1002/9780470754818.ch3|isbn=9781405105552|chapter=Child Labor: Theory, Evidence, and Policy|year=2003|url=http://www.fordschool.umich.edu/rsie/workingpapers/Papers451-475/r474.pdf |chapter-url=http://ase.tufts.edu/econ/papers/200111.pdf}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতীয় সংবিধানৰ ২৪নং অনুচ্ছেদে শিশু শ্ৰম নিষিদ্ধ কৰিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ নিষেধাজ্ঞা কাৰখানা, খনি বা বিপজ্জনক কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। ভাৰতীয় দণ্ডবিধি, কিশোৰ ন্যায় আইন, ২০০০ আৰু শিশু শ্ৰম নিষেধ আৰু বিলোপ আইন, ১৯৮৬-এ ভাৰতত শিশু শ্ৰম চিনাক্ত, বিচাৰ আৰু বন্ধ কৰাৰ বাবে আইনী ভিত্তি প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;ilolaw&quot;&gt;{{cite web|title=National Legislation and Policies Against Child Labour in India |publisher=International Labour Organization - an Agency of the United Nations, Geneva |year=2011 |url=http://www.ilo.org/legacy/english/regions/asro/newdelhi/ipec/responses/india/national.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120809084340/http://www.ilo.org/legacy/english/regions/asro/newdelhi/ipec/responses/india/national.htm |archive-date= 9 August 2012 }}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছতো ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ প্ৰায় সকলো অসংগঠিত, ক্ষুদ্ৰ আৰু অনানুষ্ঠানিক খণ্ডতে শিশু শ্ৰমিক দেখা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://labour.nic.in/cwl/welcome.html |title=Child Labour |publisher=Labour.nic.in |access-date=13 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512153454/http://labour.nic.in/cwl/welcome.html |archive-date=12 May 2012 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://labour.nic.in/cwl/ListHazardous.htm | title=The schedule - Occupations | access-date=2012-02-09 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20120129102953/http://labour.nic.in/cwl/ListHazardous.htm | archive-date=29 January 2012 | df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Child labour in rural areas with a special focus on migration, agriculture, mining and brick kilns|last=Burra|first=Neera|publisher=National Commission for Protection of Child Rights|url=http://www.ncpcr.gov.in/Reports/Child_Labour_in_Rural_areas_with_special_focus_on_Migration_Agriculture_%20Mining_by_Neera_Burra.pdf|access-date=19 October 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124054134/http://ncpcr.gov.in/Reports/Child_Labour_in_Rural_areas_with_special_focus_on_migration_agriculture_%20mining_by_Neera_Burra.pdf|archive-date=24 January 2009|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

গৱেষকসকলে উল্লেখ কৰিছে যে ভাৰতৰ শ্ৰম বজাৰৰ অনমনীয়তা আৰু গাঁথনি, অসংগঠিত অৰ্থনীতিৰ আকাৰ, উদ্যোগসমূহক বৃহৎ আকাৰলৈ বিকশিত হোৱাত বাধা দিয়া আইনী জটিলতা আৰু আধুনিক উৎপাদন প্ৰযুক্তিৰ অভাৱ শিশু শ্ৰমৰ চাহিদা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা বৃদ্ধিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৃহৎ অৰ্থনৈতিক কাৰক।&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Policy Analysis of Child Labor: A Comparative Study|author1=Christiaan Grootaert |author2=Harry Anthony Patrinos |publisher=Palgrave Macmillan|year=1999|isbn=978-0312221225}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Child Labor and the Division of Labor in the Early English Cotton Mills|author=Douglas Galbi|journal=Journal of Population Economics|year=1997|volume=10|issue=4|pages= 357–375|url=http://www.galbithink.org/child.pdf|doi=10.1007/s001480050048|pmid=12293082|s2cid=5858814}}&lt;/ref&gt;

==ভাৰতীয় শ্ৰম আইন==
{{main|ভাৰতীয় শ্ৰম আইন}}

[[ভাৰত]]ত শ্ৰম আৰু নিয়োগ সম্পৰ্কীয় আইনসমূহক সাধাৰণতে &quot;ঔদ্যোগিক আইন&quot; হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Bhasin |first=Lalit |date=24 August 2007 |title=Labour And Employment Laws Of India |url=https://www.mondaq.com/india/employee-rights-labour-relations/50440/labour-and-employment-laws-of-india |url-status=live |access-date=2026-06-02 |website=[www.mondaq.com](http://www.mondaq.com) |language=en}}&lt;/ref&gt; এই শ্ৰেণীবিভাজনৰ মূল কাৰণ হৈছে ভাৰতৰ বহুতো শ্ৰম আইন সীমিত ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। কিছুমান আইন কেৱল ২০ জন বা তাতকৈ অধিক শ্ৰমিক থকা কাৰখানাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য, কিছুমান কেৱল নিৰ্দিষ্ট উদ্যোগৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য আৰু কিছুমান আইনৰ ক্ষেত্ৰত [[ভাৰত চৰকাৰ]] বা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে নিৰ্দিষ্ট উদ্যোগ বা ক্ষেত্ৰত সেই আইন প্ৰয়োগ কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে। 

ভাৰতত একক আৰু কেন্দ্ৰীভূত শ্ৰম আইন-ব্যৱস্থা নাই। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ত শ্ৰমক [[সমৱৰ্তী তালিকা]]ৰ বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ দুয়োটাই শ্ৰম সম্পৰ্কীয় আইন প্ৰণয়ন কৰিব পাৰে। সংবিধানৰ সপ্তম অনুসূচীৰ সমৱৰ্তী তালিকাত ২২, ২৩ আৰু ২৪ নং প্ৰৱেশ আৰু সংবিধানৰ ২৪৬ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত এই ক্ষমতা নিৰ্ধাৰিত হৈছে। শ্ৰম সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সাংবিধানিক ক্ষমতা বিভাজনৰ ফলত কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য দুয়োখন চৰকাৰে শ্ৰম আৰু নিয়োগ সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন [[আইন]] প্ৰণয়ন কৰিছে। 

ভাৰতৰ শ্ৰম আইনসমূহ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ আইনসমূহৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ নিয়োগকৰ্তাসকলৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰা।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; স্বাধীনতাৰ পিছত অধিকাংশ শ্ৰম আইন সংশোধন কৰি অধিক ন্যায়সংগত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়। শেহতীয়ালৈকে ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম আইনসমূহ ৪০টাতকৈ অধিক পৃথক সংসদীয় আইনত বিভক্ত হৈ আছিল। [[ভাৰতৰ সংসদ|ভাৰতৰ সংসদে]] ২০১৯ আৰু ২০২০ চনত চাৰিখন শ্ৰম সংহিতা প্ৰণয়ন কৰে। এই চাৰিখন সংহিতাই ২৯খন কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম আইন একত্ৰিত কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-03-29|title=Summary of Labour Codes 2020|url=https://www.labourcode.org/2021/03/29/summary-of-labour-codes-2020/|access-date=2021-03-29|website=Labour Codes 2020|language=en-US|archive-date=14 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414235338/https://www.labourcode.org/2021/03/29/summary-of-labour-codes-2020/|url-status=dead|archivedate=2021-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414235338/https://www.labourcode.org/2021/03/29/summary-of-labour-codes-2020/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; এই সংহিতাসমূহ হৈছে [[ঔদ্যোগিক সম্পৰ্ক সংহিতা, ২০২০]], [[সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০]], [[বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]] আৰু [[মজুৰি সংহিতা, ২০১৯]]। নতুন সংহিতাসমূহ ২১ নৱেম্বৰ ২০২৫ৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-05-09 |title=Labour law overhaul done: Centre notifies rules for all 4 labour codes; new wage, social security norms kick in |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/labour-law-overhaul-done-centre-notifies-rules-for-all-4-labour-codes-new-wage-social-security-norms-kick-in/articleshow/130975018.cms |access-date=2026-06-02 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; প্ৰেছ তথ্য ব্যুৰোই এই ৰূপায়ণক এক &quot;ঐতিহাসিক সংস্কাৰ&quot; হিচাপে অভিহিত কৰিছে, যিয়ে নিয়ম-অনুসৰণ সৰল কৰে, পুৰণি বিধানসমূহ আধুনিকীকৰণ কৰে আৰু শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ আৰু কল্যাণ সুৰক্ষিত কৰি ব্যৱসায় কৰাটো সহজ কৰাৰ বাবে এক সৰল আৰু দক্ষ কাঠামো সৃষ্টি কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=India’s Labour Reforms: Simplification, Security, and Sustainable Growth |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2192524&amp;reg=3&amp;lang=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260504055226/https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2192524&amp;reg=3&amp;lang=2 |archive-date=2026-05-04 |access-date=2026-06-02 |website=[www.pib.gov.in](http://www.pib.gov.in)}}&lt;/ref&gt;


==অৰ্থনীতিবিদসকলৰ সমালোচনা==
গৱেষকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে ভাৰতৰ কঠোৰ শ্ৰমিক আইন আৰু শ্ৰমিকসকলক সুৰক্ষা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে প্ৰৱৰ্তিত অত্যধিক নিয়মে অধিক দৰমহা থকা সংগঠিত খণ্ডত নিয়োগৰ ধীৰ বৃদ্ধিৰ অন্যতম কাৰণ হিচাপে কাম কৰে।&lt;ref name=aer&gt;{{cite journal|author=Aghion, P., R. Burgess, S. Redding and F. Zilibotti|year=2008|title=The Unequal Effects of Liberalisation: Evidence from Dismantling the License Raj in India|journal=American Economic Review|volume=94|issue=4|pages=1397–412|url=https://ideas.repec.org/p/zur/iewwpx/345.html|doi=10.1257/aer.98.4.1397|s2cid=966634}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=qje&gt;{{cite journal|author1=Besley, T.|author2=R. Burgess|year=2004|title=Can Labour Regulation Hinder Economic Performance? - Evidence from India|journal=Quarterly Journal of Economics|volume=119|issue=1|pages=91–134|doi=10.1162/003355304772839533|s2cid=3044365|url=http://www.cepr.org/meets/wkcn/3/3508/papers/burgess.pdf}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Hasan, R., D. Mitra and B.P. Ural|year=2007|title=Trade Liberalisation, Labour Market Institutions and Poverty Reduction: Evidence from India States|journal=India Policy Forum|volume=3|pages=71–122}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় আইন আৰু নিয়মসমূহে শ্ৰমিক বজাৰত কঠোৰতা সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত উদ্যোগীসকলে জটিল আৰু অস্পষ্ট আইন এৰাই চলিবলৈ অনানুষ্ঠানিক শ্ৰমিক নিয়োগ কৰা এক ছায়া অৰ্থনীতিৰ আশ্ৰয় লয়। বিশেষকৈ ১৯৪৭ চনৰ ঔদ্যোগিক বিবাদ আইন আদিয়ে কঠোৰ শ্ৰমিক আইন আৰু একপক্ষীয় শ্ৰমিক সংঘ সম্পৰ্কীয় আইন প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। যদিও এই আইনে কৰ্মচাৰী ছাটাই বা কৰ্মচ্যুত নিষিদ্ধ নকৰে, তথাপি&lt;ref name=&quot;gupta&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ccsindia.org/interns2006/How%20Wrong%20is%20left%20about%20ecoonimic%20reforms%20in%20India%20-%20Aditya.pdf|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090226070930/http://www.ccsindia.org/interns2006/How%20Wrong%20is%20left%20about%20ecoonimic%20reforms%20in%20India%20-%20Aditya.pdf|url-status=dead|archive-date=26 February 2009|title=How wrong has the Indian Left been about economic reforms?|author=Aditya Gupta|access-date=14 July 2012|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225053408/https://www.ccsindia.org/interns2006/How%20Wrong%20is%20left%20about%20ecoonimic%20reforms%20in%20India%20-%20Aditya.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; অনুপস্থিতিৰ বাবে কৰ্মচাৰী বৰ্খাস্ত কৰা, অৰ্থনৈতিক কাৰণত কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰা বা অৰ্থনৈতিকভাৱে অচল প্ৰতিষ্ঠান বন্ধ কৰাৰ বাবে উদ্যোগী আৰু কোম্পানীসমূহে চৰকাৰী বিষয়াৰ অনুমতি ল'ব লাগে। এই আমোলাতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়া কেইবাবছৰলৈকে চলিব পাৰে আৰু চৰকাৰী বিষয়াসকলে এনে অনুমতি প্ৰায় সদায় নাকচ কৰা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book|title=India in the Era of Economic Reforms|author=Sachs, Varshney, Bajpai|year=2000|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195655292}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=hamilton&gt;{{cite web|title=Labor regulation, economic complexity, and the China-India gap|author=Gordon, Li, Xu|date=12 August 2010|publisher=Hamilton University|url=http://academics.hamilton.edu/economics/Home/xu_colgate_paper.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=yale&gt;{{cite web|title=Firing costs and flexibility:evidence from firms employment responses to economic shocks|author=Adhvaryu, Chari and Sharma|date=December 2009|publisher=Yale University|url=http://www.econ.yale.edu/seminars/develop/tdw09/adhvaryu-091207.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511121431/http://www.econ.yale.edu/seminars/develop/tdw09/adhvaryu-091207.pdf|archive-date=11 May 2013|df=dmy-all|access-date=19 September 2026|archivedate=11 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511121431/http://www.econ.yale.edu/seminars/develop/tdw09/adhvaryu-091207.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ ফলত গৱেষকসকলে যুক্তি দিছে যে ভাৰতৰ অনমনীয় শ্ৰমিক আইনে নতুন কোম্পানীসমূহক আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়ন কৰা আৰু ইতিমধ্যে সংগঠিত খণ্ডত থকা কোম্পানীসমূহত অতিৰিক্ত শ্ৰমিক নিয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক শক্তিশালী বাধা সৃষ্টি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Reform in India: Democracy's drawbacks|newspaper=The Economist|date=27 October 2005|url=https://www.economist.com/special-report/2005/10/27/democracys-drawbacks}}&lt;/ref&gt; চীনৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় ব্যৱসায়সমূহে ৰপ্তানি বা ঘৰুৱা সুযোগৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰচুৰ শ্ৰমিক শক্তি ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, অথবা গুণগত নিয়ন্ত্ৰণ আৰু অন্যান্য কামৰ বাবে ব্যয়বহুল যন্ত্ৰপাতিৰ সলনি শ্ৰমিক ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পিছ পৰি ৰৈছে। এইবোৰক ভাৰতত নিয়োগৰ দুৰ্বল বৃদ্ধিৰ কাৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref name=aer/&gt;&lt;ref name=qje/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=Datta-Chaudhuri, T.  |author2=D. Bhattacharjee|year= 1994|title=Unions, Wages and Labour Markets in Indian Industry, 1960–66|journal=The Journal of Development Studies|volume=30|issue=2|pages=443–465|doi=10.1080/00220389408422323}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rigid Labor Laws: a Minor Barrier to Growth?|author=Arvind Panagariya|year=2002|publisher=Columbia University|url=http://www.columbia.edu/~ap2231/ET/et30-sept01.htm|access-date=12 July 2012|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304104722/http://web.archive.org/web/20160304104722/http://www.columbia.edu/~ap2231/ET/et30-sept01.htm|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304104722/http://www.columbia.edu/~ap2231/ET/et30-sept01.htm|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Are All Labor Regulations Equal? Evidence from Indian Manufacturing|author1=Ahmad Ahsan |author2=Carmen Pagés |journal=Journal of Comparative Economics|volume=37|issue=1|year=2009|pages=62–75|url=https://ideas.repec.org/p/iza/izadps/dp3394.html|doi=10.1016/j.jce.2008.09.001|hdl=10419/35255 |hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;

শেহতীয়াকৈ কেইজনমান গৱেষকে বিভিন্ন শ্ৰমিক নিয়ম থকা ভাৰতৰ ৰাজ্যসমূহৰ মাজত তুলনামূলক অধ্যয়ন কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Indian Manufacturing: A Slow Sector in a Rapidly Growing Economy|author=Mitra and Ural|publisher=Institute of Policy Studies - Singapore and World Bank|year=2006|url=http://siteresources.worldbank.org/INTCHIINDGLOECO/Resources/Mitra_Ural_final.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Investment Climate and Economic Performance: Some Firm Level Evidence from India|author1=David Dollar|author2=Giuseppe Iarossi|author3=Taye Mengistae|publisher=Stanford Institute for Economic Policy Research|year=2002|url=http://siepr.stanford.edu/publicationsprofile/1361|archive-date=20 September 2015|access-date=12 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150920212827/http://siepr.stanford.edu/publicationsprofile/1361|url-status=dead|archivedate=20 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150920212827/http://siepr.stanford.edu/publicationsprofile/1361|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে এনে ৰাজ্যসমূহৰ তুলনা কৰিছে যিবোৰে নিয়োগকৰ্তাক অধিক নমনীয়তা প্ৰদান কৰিবলৈ শ্ৰমিক আইন সংশোধন কৰিছিল, সেই ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে যিবোৰে শ্ৰমিক আইন অধিক কঠোৰ আৰু পালন কৰাটো অধিক জটিল কৰি তুলিছিল। এই অধ্যয়নসমূহত দেখা গৈছে যে নমনীয় শ্ৰমিক আইন থকা ৰাজ্যসমূহ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল। এনে ৰাজ্যসমূহে ৰপ্তানিৰ সুযোগৰ সুবিধা ল'ব পাৰিছিল আৰু নমনীয় শ্ৰমিক আইন থকা ৰাজ্যসমূহত জনমূৰি পৰিয়ালৰ আয় অধিক দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল। কঠোৰ শ্ৰমিক আইন থকা ৰাজ্যসমূহত স্থানীয় উদ্যোগীসকলে সীমিত সময়ৰ বাবে নিয়োগ কৰিব পৰা অস্থায়ী বা চুক্তিভিত্তিক শ্ৰমিক নিয়োগ কৰাটো অধিক পছন্দ কৰিছিল। অৰ্থাৎ অধিক কঠোৰ আৰু অনমনীয় শ্ৰমিক আইন থকা ৰাজ্যসমূহত অনানুষ্ঠানিক নিয়োগ বৃদ্ধি পোৱা দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|author=Sen, K., B. Saha and D. Maiti|year=2010|title=Labour Market Institution and Flexibility in Indian Manufacturing|publisher=University of Manchester}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Trade Reforms, Labor Regulations, and Labor-Demand Elasticities: Empirical Evidence from India|author1=Rana Hasan |author2=Devashish Mitra |author3=K.V. Ramaswamy |journal=The Review of Economics and Statistics|volume=89|issue=3|pages=466–481|year=2007|doi=10.1162/rest.89.3.466|s2cid=9557156 |url=http://www.nber.org/papers/w9879.pdf }}&lt;/ref&gt;

২০০৭ চনত প্ৰকাশিত ''দ্য ইকনমিষ্ট''ৰ এটা প্ৰবন্ধত ভাৰতে বিশ্বৰ বৃহৎ অৰ্থনীতিসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কঠোৰ শ্ৰমিক আইন থকা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=economist2007&gt;{{cite news|title=India's economy - A Himalayan challenge|newspaper=The Economist|date=11 October 2007|url=https://www.economist.com/finance-and-economics/2007/10/11/a-himalayan-challenge}}&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ ব্যক্তিগত খণ্ডই, ইয়াৰ ভিতৰত সংগঠিত উৎপাদন খণ্ডেও, প্ৰায় ১০ নিযুত ভাৰতীয়ক নিয়োগ কৰে। উৎপাদন কোম্পানীসমূহে কাৰখানাৰ পৰা শ্ৰমিক ছাটাই কৰিবলৈ চৰকাৰৰ অনুমতি ল'ব লাগে আৰু ১০০ জনতকৈ অধিক কৰ্মচাৰী থকা প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত এনে অনুমতি সাধাৰণতে অস্বীকাৰ কৰা হয়। ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহৰ অধিকাংশ সৰু হোৱাৰ এইটো এটা কাৰণ বুলি কোৱা হয়। ভাৰতৰ সংগঠিত উৎপাদন খণ্ডৰ ৮৭ শতাংশ নিয়োগ ১০ জনতকৈ কম কৰ্মচাৰী থকা প্ৰতিষ্ঠানত হয়, আনহাতে চীনত এই হাৰ মাত্ৰ ৫ শতাংশ। সৰু ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহে বৃহৎ পৰিসৰৰ উৎপাদনৰ সুবিধা লাভ কৰিব নোৱাৰে আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ সম্পূৰ্ণ ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে। ফলত অধিক শ্ৰমিক নিয়োগ কৰি বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হ'লে যি উৎপাদনশীলতা লাভ কৰিব পাৰিলেহেঁতেন, তাৰ তুলনাত তেওঁলোকৰ উৎপাদনশীলতা কম হৈ থাকে। ইয়াৰ ফলত বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ বা পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে খাপ খোৱাৰ ক্ষমতা সীমিত হয়।

ইয়াৰ এটা ব্যতিক্ৰম হৈছে বৌদ্ধিক বা কাৰ্যালয়ভিত্তিক চাকৰি। এই ক্ষেত্ৰত কোম্পানীসমূহৰ শক্তিশালী স্বাৰ্থগোষ্ঠী থাকে আৰু কৰ্মচাৰীসকল সাধাৰণতে শ্ৰমিক সংঘৰ সদস্য নহয়। সেয়েহে এই কোম্পানীসমূহে অধিক সংখ্যক কৰ্মচাৰীৰ সৈতে তুলনামূলকভাৱে স্বাধীনভাৱে কাম কৰিব পাৰিছে আৰু শ্ৰমিক আইন উলংঘা নকৰাকৈ কৰ্মচাৰীৰ এটা উল্লেখযোগ্য অংশক চাকৰিৰ পৰা আঁতৰাব পাৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Chronicles of the rise and fall of the Indian software engineer|url=http://business.outlookindia.com/article.aspx?102381|archive-url=https://web.archive.org/web/20111125075147/http://business.outlookindia.com/article.aspx?102381|url-status=dead|archive-date=25 November 2011|work=Outlook Business|publisher=Outlook Publishing India Pvt. Ltd.|access-date=14 March 2013|archivedate=10 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130510221523/http://business.outlookindia.com/article.aspx?102381|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; প্ৰায় সকলো ক্ষেত্ৰতে কাৰ্যালয়ভিত্তিক কৰ্মচাৰীক ঋণাত্মক সুপাৰিশ আৰু উদ্যোগৰ সংস্থাসমূহত ক'লা তালিকাভুক্ত কৰাৰ ভাবুকিৰ অধীনত পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হয় বুলি এটা উৎসত উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=The labor law implementation in India is very weak compared to many developed economies|url=http://jobgayi.com/resign|work=jobgayi.com|access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;

ডজানকভ আৰু ৰামালহোৱে ভাৰতকে ধৰি উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় বহুতো অধ্যয়ন পৰ্যালোচনা কৰিছে। তেওঁলোকে ওপৰৰ সমালোচনাৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি মত প্ৰকাশ কৰিছে যে কঠোৰ নিয়োগ আইন থকা দেশসমূহত অসংগঠিত খণ্ডৰ আকাৰ ডাঙৰ আৰু নিবনুৱাৰ হাৰ অধিক, বিশেষকৈ যুৱসকলৰ মাজত। তেওঁলোকে লগতে উল্লেখ কৰিছে যে কঠোৰ আৰু অনমনীয় শ্ৰমিক আইন কম জনমূৰি আয়ৰ সৈতে শক্তিশালীভাৱে সম্পৰ্কিত।&lt;ref name=jce2009&gt;{{cite journal|title=Employment laws in developing countries|author1=Simeon Djankov |author2=Rita Ramalho |journal=Journal of Comparative Economics|volume=37|issue=1|pages=3–13|date=March 2009|doi=10.1016/j.jce.2008.10.003|s2cid=29262232 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Employment Protection, Firm Selection, and Growth|author=MARKUS POSCHKE|journal=Journal of Monetary Economics|volume=56|issue=8|pages=1074–1085|year=2009|url=http://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/6448/ECO-2006-35.pdf|doi=10.1016/j.jmoneco.2009.10.013|citeseerx=10.1.1.711.4290|hdl=1814/6448|s2cid=260043}}&lt;/ref&gt;

==ভাৰতীয় শ্ৰমিক আইনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তুলনা==

তলৰ তালিকাখনত ২০১১ চনৰ হিচাপ অনুসৰি ভাৰতৰ শ্ৰমিক আইনসমূহ চীন আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰমিক আইনসমূহৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+'''শ্ৰমিক আইনত আপেক্ষিক নিয়ম আৰু কঠোৰতা'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Employing Workers - 2011 data (based on input from ILO, OECD, local governments and private employers)|publisher=The World Bank|year=2012|url=http://www.doingbusiness.org/data/exploretopics/employing-workers}}&lt;/ref&gt;
|-
! আইনে প্ৰয়োজন কৰা ব্যৱস্থা !! {{flag|ভাৰত}} !! {{flag|চীন}} !! {{flag|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ}}
|-
| [[নূন্যতম মজুৰি]] (মাৰ্কিন ডলাৰ/মাহ) || ৪৫ (মাহে ২৫০০ ভাৰতীয় টকা)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=71533 |title=Central Government Revises the National floor level Minimum Wage (NFLMW) from Rs. 100 Per Day to Rs. 115 Per Day Effective from 01.04.2011 |publisher=Pib.nic.in |date= |accessdate=2022-03-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/national/minimum-wage-hiked-by-rs15/article1609572.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Minimum wage hiked by Rs. 15 | date=8 April 2011}}&lt;/ref&gt; || ১৮২.৫ || '''১২৪২.৬'''
|-
| মানক কৰ্মদিন || ৯ ঘণ্টা || '''৮ ঘণ্টা''' || '''৮ ঘণ্টা'''
|-
| কৰ্মস্থলীত নূন্যতম বিশ্ৰাম || '''৫ ঘণ্টাত ৩০ মিনিট''' || নাই || নাই
|-
| সৰ্বাধিক [[অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম|অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ]] সীমা || বছৰি ২০০ ঘণ্টা || '''বছৰি ৪৩২ ঘণ্টা'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fairlabor.org/blog/entry/fair-labor-association-secures-commitment-limit-workers-hours-protect-pay-apples-largest|title = Fair Labor Association Secures Commitment to Limit Workers' Hours, Protect Pay at Apple's Largest Supplier &amp;#124; Fair Labor Association}}&lt;/ref&gt; || নাই
|-
| অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ অতিৰিক্ত মজুৰি || '''১০০%''' || ৫০% || ৫০%
|-
| [[কৰ্মচ্যুত|কৰ্মচ্যুতৰ]] বাবে চাকৰি শেষ কৰা অনুমোদিত নে? || '''হয়, চৰকাৰৰ অনুমোদন থাকিলে [https://www.india-briefing.com/news/due-process-terminating-employee-india-14363.html/]''' || হয়, চৰকাৰৰ অনুমোদন নোহোৱাকৈ || হয়, চৰকাৰৰ অনুমোদন নোহোৱাকৈ
|-
| এজন কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰিবলৈ চৰকাৰৰ অনুমতি প্ৰয়োজন নে? || '''হয়''' || নহয় || নহয়
|-
| ৯ জন কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰিবলৈ চৰকাৰৰ অনুমতি প্ৰয়োজন নে? || '''হয়''' || নহয় || নহয়
|-
| [[কৰ্মচ্যুত|কৰ্মচ্যুতৰ]] বাবে চাকৰি শেষ কৰাৰ চৰকাৰী অনুমতি প্ৰদান কৰা হয় নে? || '''বিৰলভাৱে'''&lt;ref name=&quot;hamilton&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;yale&quot;/&gt; || প্ৰযোজ্য নহয় || প্ৰযোজ্য নহয়
|-
| চাকৰি শেষ কৰাৰ অগ্ৰাধিকাৰ নিয়ম নিয়ন্ত্ৰিত নে? || '''হয়''' || '''হয়''' || নহয়
|-
| [[চাকৰি হেৰুওৱাৰ ক্ষতিপূৰণ|চাকৰি হেৰুওৱাৰ ক্ষতিপূৰণ]] — ১ বছৰ চাকৰি কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে || ২.১ সপ্তাহৰ দৰমহা || '''৪.৩ সপ্তাহৰ দৰমহা''' || নাই
|-
| চাকৰি হেৰুওৱাৰ ক্ষতিপূৰণ — ৫ বছৰ চাকৰি কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে || ১০.৭ সপ্তাহৰ দৰমহা || '''২১.৭ সপ্তাহৰ দৰমহা''' || নাই
|}

* ভাৰতত নূন্যতম মজুৰি সম্পৰ্কীয় আইন সৰল কৰিবলৈ নতুন বিধি প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে, কিন্তু ইয়াৰ ফলত শ্ৰমিকসকলে প্ৰকৃত সুবিধা লাভ কৰা নাই&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/article/939763/india-has-a-new-code-to-simplify-law-on-minimum-wages-but-it-doesnt-give-workers-any-real-benefit|title=India has a new code to simplify law on minimum wages – but it doesn’t give workers any real benefit|first=Anupama|last=Kumar|date=21 October 2019|website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;

==টোকা==

{{reflist|30em}}

==তথ্যসূত্ৰ==

{{Refbegin|30em}} 
*[https://books.google.com/books?id=dbDZBQAAQBAJ ''The Industrial Development of Bengal, 1900-1939''] Vikas Publishing House Pvt Ltd : New Delhi, Pp.&amp;nbsp;256, {{ISBN|0706915798}}
*PM Cawthorne, 'Of Networks and Markets: The Rise and Rise of a South Indian Town, the Example of Tiruppur's Cotton Knitwear Industry' (1994) 23(1) World Development 43
*{{cite web|url=http://countrystudies.us/india/95.htm|work=U.S. Library of Congress|title=Library of Congress Country Studies|access-date=6 October 2007}}
*{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/India.pdf|work=কংগ্ৰেছ গ্ৰন্থাগাৰৰ দেশ অধ্যয়ন|access-date=6 November 2007|title=Library of Congress – Federal Research Division Country Profile: India, December 2004}}
*[http://www.mendeley.com/download/public/107593591/6622268601/df28a1cf9d1a6af2018eed47a8b88272f0768e29/dl.pdf ''Government and Business Attitudes towards Labour Welfare in Bengal: The Maternity Benefit Question (1919-1947)'']{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, in 'State and Business in India: A Historical Perspective', pp.&amp;nbsp;217–257 (New Delhi, 1987), {{ISBN|8185054266}}
*[http://www.mendeley.com/download/public/107593591/6627445751/13fd203cbca0e7ce8a1e99d63c6fcb4ad4a6486b/dl.pdf ''The Indian mines maternity benefit question, 1919-1947'']{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, The Indian Economic &amp; Social History Review 22 (3), 329-351
*[http://www.mendeley.com/download/public/107593591/6627445641/ef374a9d90133a4be02c4c2bd14ddf5ea5287c3d/dl.pdf ''The Problem of Middle Class Educated Unemployment in Bengal, 1912-1942'']{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, The Indian Economic &amp; Social History Review, 19 (1), 27-45
*[http://www.mendeley.com/download/public/107593591/6627445201/791c850049375307783b5e57af589b4b1c7b9670/dl.pdf ''Supply of Labour to Bengal Tea Industry 1900-1939'']{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Bangladesh Historical Studies, Vol. IV, pp.&amp;nbsp;49–63.
* {{cite news |last1=Kwatra |first1=Nikita |title=How caste affects India's rural job market |url=https://www.livemint.com/news/india/how-caste-affects-india-rural-job-market-11574665687641.html |access-date=25 November 2019 |work=[[মিণ্ট]] |date=25 November 2019}}
{{refend}}

==অতিৰিক্ত পঠন==

{{Refbegin|30em}}

;গ্ৰন্থ
* ব্ৰেমান, জান আদি (২০১৯)। ''[https://www.ucpress.edu/book/9780520302402/the-social-question-in-the-twenty-first-century A Social Question in the Twenty-First Century: A Global View]''। অধ্যায় ৬: A Mirage of Welfare: How the Social Question in India Got Aborted। কেলিফৰ্ণিয়া: University of California Press। {{ISBN|0520302400}}
* {{cite book|title=Women, Labour and the Economy in India: From Migrant Menservants to Uprooted Girl Children Maids|author=Chakravarty, D. and Chakravarty, I.|isbn=978-1-317-36278-4|year=2015| publisher=টেইলৰ এণ্ড ফ্ৰান্সিছ}}
* {{cite book|title=Capitalism, Inequality and Labour in India|author=Breman, J.| isbn=978-1-108-48241-7|lccn=2019017868|year=2019|publisher=কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেছ}}
* {{cite book|title=Industrial Labour in India|author=Sharma, R.K.|isbn=978-8-171-56703-4|year=1997|publisher=Atlantic Publishers and Distributors}}
* {{cite book|title=Informal Labour in Urban India: Three Cities, Three Journeys|author=Barnes, T.|isbn=978-1-317-57101-8|year=2014|publisher=Taylor &amp; Francis}}
* {{cite book|title=Labour in Contemporary India|author=Jha, P.|isbn=978-0-199-08971-0|year=2016|publisher=অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেছ}}
* {{cite book|title=Employment in India|author=Ghose, A.K.|isbn=978-0-190-99006-0|lccn=2020325023|year=2019|publisher=Oxford University Press}}
* {{cite book|title=Issues in Law and Public Policy on Contract Labour in India: Comparative Insights from China|author=Kumar, P. and Singh, J.|isbn=978-9-811-08444-7|year=2018|publisher=স্প্ৰিংগাৰ ছিংগাপুৰ}}
* {{cite book|title=Footloose Labour: Working in India's Informal Economy|author=Breman, J. and Hawthorn, G.P.|isbn=978-0-521-56824-1| lccn=lc95049938|year=1996|publisher=Cambridge University Press}}

;আলোচনী
*Pravin Sinha (2004) Representing labour in India, Development in Practice, 14:1-2, 127-135, {{doi|10.1080/0961452032000170695}}.
*Amartya K. Sen, Surplus Labour in India: A Critique of Schultz's Statistical Test, দ্য ইকনমিক জাৰ্নেল, Volume 77, Issue 305, 1 March 1967, Pages 154–161, {{doi|10.2307/2229374}}
*Vyas, M. Impact of Lockdown on Labour in India. Ind. J. Labour Econ. 63 (Suppl 1), 73–77 (2020). {{doi|10.1007/s41027-020-00259-w}}
*Shah, A, Lerche, J. Migration and the invisible economies of care: Production, social reproduction and seasonal migrant labour in India. Trans Inst Br Geogr. 2020; 45: 719–734. {{doi|10.1111/tran.12401}}
*Bhattacharjea, Aditya, Labour Market Regulation and Industrial Performance in India: A Critical Review of the Empirical Evidence. Indian Journal of Labour Economics, Vol. 49, No. 2, pp.&amp;nbsp;211–232, April–June 2006, Available at.
*Dinar Kale, David Wield, Joanna Chataway, Diffusion of knowledge through migration of scientific labour in India, বিজ্ঞান আৰু ৰাজহুৱা নীতি, Volume 35, Issue 6, July 2008, Pages 417–430, {{doi|10.3152/030234208X331245}}
*Tom Brass (2008) Capitalism and Bonded Labour in India: Reinterpreting Recent (Re-) Interpretations, দ্য জাৰ্নেল অৱ পিজেণ্ট ষ্টাডিজ, 35:2, 177-248, {{doi|10.1080/03066150802150969}}
*Papola, T. S. “Employment Growth and Social Protection of Labour in India.” Indian Journal of Industrial Relations 30, no. 2 (1994): 117–43.
*THOMAS, JAYAN JOSE. “India’s Labour Market during the 2000s: Surveying the Changes.” Economic and Political Weekly 47, no. 51 (2012): 39–51. 
*Sundaram, K., and Suresh D. Tendulkar. “The Poor in the Indian Labour Force: Scenario in the 1990s.” Economic and Political Weekly 39, no. 48 (2004): 5125–32. 
*Afridi, Farzana and Mukhopadhyay, Abhiroop and Sahoo, Soham, Female Labour Force Participation and Child Education in India: The Effect of the National Rural Employment Guarantee Scheme. IZA Discussion Paper No. 6593, Available at {{doi|10.2139/ssrn.2085180}}
*{{cite journal|title = Why is the Labour Force Participation of Women Declining in India?|journal = World Development
|volume = 98|pages = 360–380|year = 2017|issn = 0305-750X|doi = 10.1016/j.worlddev.2017.05.003|url = https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X17301663|author = Santosh Mehrotra and Jajati K. Parida|url-access = subscription}}
*Dubey, A., Olsen, W. &amp; Sen, K. The Decline in the Labour Force Participation of Rural Women in India: Taking a Long-Run View. Ind. J. Labour Econ. 60, 589–612 (2017). {{doi|10.1007/s41027-017-0085-0}}
*Reddy, A.B. (2016), &quot;Labour force participation of elderly in India: patterns and determinants&quot;, International Journal of Social Economics, Vol. 43 No. 5, pp.&amp;nbsp;502–516. {{doi|10.1108/IJSE-11-2014-0221}}
*Vidu Badigannavar, John Kelly, Do Labour Laws Protect Labour in India? Union Experiences of Workplace Employment Regulations in Maharashtra, India, ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ল' জাৰ্নেল, Volume 41, Issue 4, December 2012, Pages 439–470, {{doi|10.1093/indlaw/dws038}}
*SWAMINATHAN, PADMINI. “Outside the Realm of Protective Labour Legislation: Saga of Unpaid Labour in India.” ইকনমিক এণ্ড পলিটিকেল ৱিকলি 44, no. 44 (2009): 80–87.
{{Refend}}

==বাহ্যিক সংযোগ==

* [https://ilostat.ilo.org/topics/working-time/ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কৰ্মসময় সম্পৰ্কীয় পৰিসংখ্যা] by [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]
* [https://labour.gov.in/ শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]
* [https://labourbureau.gov.in/ শ্ৰম ব্যুৰোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট, শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]
* [https://www.dvara.com/research/wp-content/uploads/2014/05/CSS-Report.pdf ভাৰতৰ অসংগঠিত খণ্ডৰ বাবে ব্যাপক সামাজিক সুৰক্ষা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240225040856/https://www.dvara.com/research/wp-content/uploads/2014/05/CSS-Report.pdf |date=2024-02-25 }}
* [https://www.dvara.com/research/blog/2020/10/21/comments-on-social-security-code-2020/ ২০২০ চনৰ সামাজিক সুৰক্ষা বিধিৰ ওপৰত মন্তব্য] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230129074446/https://www.dvara.com/research/blog/2020/10/21/comments-on-social-security-code-2020/ |date=2023-01-29 }}
* [https://www.dvara.com/research/blog/2020/09/25/self-employed-migrant-workers-in-the-unorganised-sector/ অসংগঠিত খণ্ডৰ স্বনিয়োজিত প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720083916/https://www.dvara.com/research/blog/2020/09/25/self-employed-migrant-workers-in-the-unorganised-sector/ |date=2022-07-20 }}
* অনানুষ্ঠানিক খণ্ডৰ শ্ৰমিকসকলৰ বাবে সাৰ্বজনীন আৰু ব্যাপক সামাজিক সুৰক্ষা ভিত্তি প্ৰস্তুত কৰা [https://www.dvara.com/research/wp-content/uploads/2020/03/Designing-a-Universal-and-Comprehensive-Social-Security-Floor-for-Informal-Sector-Workers.pdf শ্ৰমিকসকল] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127093241/https://www.dvara.com/research/wp-content/uploads/2020/03/Designing-a-Universal-and-Comprehensive-Social-Security-Floor-for-Informal-Sector-Workers.pdf |date=2022-01-27 }}


{{Wikiquote}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অৰ্থনীতি]]</text>
      <sha1>49qrttyp8viynu7bhyvf001648cdhte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139573</id>
    <revision>
      <id>636474</id>
      <parentid>636335</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T06:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176202" sha1="afjld9x8vnku7w2hg0uwfj5q34lla2u" xml:space="preserve">{{Infobox organization
| name = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা&lt;ref name=&quot;UIA&quot; /&gt;
| logo = International Labour Organization Logo.webp
| logo_size = 175px
| num_staff = ৩,৪৯১
| num_staff_year = ২০২৫&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://unsceb.org/hr-organization | title=PERSONNEL BY ORGANIZATION &amp;#124; United Nations - CEB }}&lt;/ref&gt;
| logo_caption = 
| type = ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষায়িত সংস্থা
| abbreviation = আই এল অ'
| languages = {{hlist|[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]|[[স্পেনিছ ভাষা|স্পেনিছ]]|[[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]]}}
| leader_title = সঞ্চালক প্ৰধান
| leader_name = গিলবাৰ্ট হৌংবো
| status = সক্ৰিয়
| formation = {{start date and age|1919|4|11|df=yes}}
| headquarters = জেনেভা, [[ছুইজাৰলেণ্ড]]
| awards = [[ন'বেল বঁটা বিজয়ী (শান্তি)|শান্তিৰ ন'বেল বঁটা]] (১৯৬৯)
| website = {{official URL}}
| parent_organization = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভা]] &lt;br /&gt; [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ]]
| subsidiaries = 
}}

'''আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা''' {{en|International Labour Organization}} চমুকৈ '''আই এল অ''' [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ এটা সংস্থা। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড]] নিৰ্ধাৰণ কৰি সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ন্যায় আগবঢ়োৱা।&lt;ref name=&quot;UIA&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uia.org/s/or/en/1100025992 |url-access= |title=International Labour Organization (ILO) |author1=Staff writer |year=2024 |department=UIA Global Civil Society Database |website=uia.org |publisher=আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ সংঘ |agency=Yearbook of International Organizations Online |location=Brussels, Belgium |format= |arxiv= |asin= |bibcode= |doi= |isbn= |issn= |jfm= |jstor= |lccn= |mr= |oclc= |ol= |osti= |pmc= |pmid= |rfc= |ssrn= |zbl= |id= |access-date=24 December 2024 |via= |quote= |trans-quote= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/mission-and-objectives/lang--en/index.htm|title=Mission and impact of the ILO|work=International Labour Organization |date=28 January 2024 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20240301081628/http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/mission-and-objectives/lang--en/index.htm |archive-date= Mar 1, 2024 }}&lt;/ref&gt; ১৯১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [[জাতিসংঘ]]ৰ অধীনত ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰথম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি বিশেষায়িত সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। আই এল অ'ৰ ১৮৭খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৩খন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ ১৮৬খন আৰু [[কুক দ্বীপপুঞ্জ]] অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত অৱস্থিত। সমগ্ৰ বিশ্বত ইয়াৰ প্ৰায় ৪০টা ক্ষেত্ৰীয় কাৰ্যালয় আছে। সংস্থাটোৱে ১০৭খন দেশত প্ৰায় ৩,৩৮১জন কৰ্মচাৰী নিয়োগ কৰে। ইয়াৰে ১,৬৯৮জনে কাৰিকৰী সহযোগিতা কাৰ্যসূচী আৰু প্ৰকল্পত কাম কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Departments and offices|url=https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/how-the-ilo-works/departments-and-offices/lang--en/index.htm|access-date=2021-07-15|website=International Labour Organization|language=en |archive-url= https://web.archive.org/web/20210812101027/https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/how-the-ilo-works/departments-and-offices/lang--en/index.htm |archive-date= Aug 12, 2021 }}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ৰ মানদণ্ডসমূহৰ লক্ষ্য হৈছে স্বাধীনতা, সমতা, সুৰক্ষা আৰু মৰ্যাদাৰ পৰিৱেশত সমগ্ৰ বিশ্বতে সকলোৰে বাবে সহজলভ্য, উৎপাদনশীল আৰু বহনক্ষম [[শ্ৰম|কৰ্মসংস্থান]] নিশ্চিত কৰা।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/global/standards/lang--en/index.htm|title=Labour standards |website=International Labour Organization|language=en|access-date=2020-04-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501235733/https://www.ilo.org/global/standards/lang--en/index.htm |archive-date= May 1, 2020 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;international labour standards2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/global/standards/introduction-to-international-labour-standards/lang--en/index.htm|title=Introduction to International Labour Standards|work=International Labour Organization |archive-url=https://web.archive.org/web/20231231132132/https://www.ilo.org/global/standards/introduction-to-international-labour-standards/lang--en/index.htm |archive-date= Dec 31, 2023 }}&lt;/ref&gt; ২০২৬ চনলৈকে এই মানদণ্ডসমূহ ১৯৩খন অভিসন্ধি আৰু চুক্তিত প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰে আঠখনক ১৯৯৮ চনৰ [[কৰ্মক্ষেত্ৰত মৌলিক নীতি আৰু অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ঘোষণা]] অনুসৰি মৌলিক হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰে সংঘ গঠনৰ স্বাধীনতা আৰু সামূহিক দৰ-দামৰ অধিকাৰৰ কাৰ্যকৰী স্বীকৃতি, বলপূৰ্বক বা বাধ্যতামূলক শ্ৰমৰ বিলোপ, [[শিশু শ্ৰম]]ৰ বিলোপ আৰু [[নিয়োগ বৈষম্য|নিয়োগ]] আৰু বৃত্তিৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য দূৰ কৰাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰে। আই এল অ' [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আইন]]ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশীদাৰ। 

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত এই সংস্থাৰ এটা বিশেষ ত্ৰিপাক্ষিক গাঁথনি আছে। ইয়াৰ সকলো মানদণ্ড, নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ বাবে চৰকাৰ, নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ আলোচনা আৰু অনুমোদন প্ৰয়োজন। এই গাঁথনিটো আই এল অ'ৰ তিনিটা মুখ্য সংস্থাৰ জৰিয়তে চলোৱা হয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলন বছৰি অনুষ্ঠিত হয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড প্ৰস্তুত কৰে। পৰিচালনা পৰিষদে কাৰ্যনিৰ্বাহক পৰিষদ হিচাপে কাম কৰে আৰু সংস্থাটোৰ নীতি আৰু বাজেট নিৰ্ধাৰণ কৰে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম কাৰ্যালয় হৈছে সংস্থাটোৰ স্থায়ী সচিবালয়। ই সংস্থাটোৰ প্ৰশাসন আৰু কাৰ্যকলাপ ৰূপায়ণ কৰে। সচিবালয়ৰ নেতৃত্ব  তগ’ দেশৰ গিলবাৰ্ট হৌংবোই দিয়ে। তেওঁক ২০২২ চনত পৰিচালনা পৰিষদে নিৰ্বাচিত কৰিছিল। 

২০১৯ চনত সংস্থাটোৱে কৰ্মৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব আয়োগ গঠন কৰিছিল। আয়োগৰ প্ৰতিৱেদনত একবিংশ শতিকাৰ শ্ৰম পৰিৱেশৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহৰ বাবে দহটা পৰামৰ্শ আগবঢ়োৱা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত সৰ্বজনীন শ্ৰমৰ নিশ্চয়তা, জন্মৰপৰা বৃদ্ধাৱস্থালৈ সামাজিক সুৰক্ষা আৰু জীৱনজোৰা শিক্ষাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/global/topics/future-of-work/WCMS_569528/lang--en/index.htm|title=Global Commission on the Future of Work |website=International Labour Organization|date=14 August 2017 |language=en|access-date=2019-03-21 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20190321141919/http://www.ilo.org/global/topics/future-of-work/WCMS_569528/lang--en/index.htm|archive-date=2019-03-21 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_663006/lang--en/index.htm|title=A human-centred agenda needed for a decent future of work|date=2019-01-22|website=International Labour Organization|language=en|access-date=2019-03-21}}&lt;/ref&gt; আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ বাবে ই [[বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য]] পূৰণত সহায় কৰিবলৈ গঠন কৰা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থাসমূহৰ মিত্ৰজোঁট ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উন্নয়ন গোটৰ সদস্য। 

আই এল অ'ৰ ইতিহাসৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা হৈছে ১৯১৯ চনৰ [[ভাৰ্ছাই চুক্তি]] আৰু ১৯৪৪ চনৰ [[ফিলাডেলফিয়া ঘোষণা]]। ভাৰ্ছাই চুক্তিৰ ৪২৭ নং অনুচ্ছেদৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰ ফিলাডেলফিয়া ঘোষণাই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অধীনত আই এল অ'ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু &quot;শ্ৰম কোনো পণ্য নহয়&quot; নীতি পুনৰ নিশ্চিত কৰিছিল। 

{{TOC limit|3}}

==গাঁথনি==

[[File:OIT, Genève.jpg|thumb|ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত আই এল অ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়]]

আই এল অ' ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা বিশেষায়িত সংস্থা।&lt;ref&gt;{{cite web |title=International Labour Organization |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/290987/International-Labour-Organization-ILO |access-date=24 May 2012 |publisher=britannica.com}}&lt;/ref&gt; আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰা আন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষায়িত সংস্থা বা কাৰ্যসূচীৰ দৰে আই এল অ'ও ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উন্নয়ন গোটৰ সদস্য।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Home |url=http://www.undg.org/index.cfm?P=13p |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013125243/http://www.undg.org/index.cfm?P=13p |archive-date=13 October 2013 |access-date=2011-05-22}}&lt;/ref&gt;

আন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষায়িত সংস্থাৰপৰা পৃথকভাৱে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ এটা ত্ৰিপাক্ষিক শাসন-ব্যৱস্থা আছে। ইয়াত ১৮৭খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ চৰকাৰ, নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকৰ প্ৰতিনিধিসকল একত্ৰিত হৈ শ্ৰমৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ, নীতি প্ৰস্তুত আৰু সকলো মহিলা আৰু পুৰুষৰ বাবে মৰ্যাদাপূৰ্ণ কৰ্মসংস্থানৰ বাবে কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰে। এই গাঁথনিৰ উদ্দেশ্য হৈছে আই এল অ'ৰ শ্ৰম মানদণ্ড, নীতি আৰু কাৰ্যসূচীত তিনিওটা গোটৰ মতামত প্ৰতিফলিত কৰা। অৱশ্যে চৰকাৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সংখ্যা আন দুটা গোটৰ তুলনাত দুগুণ। 

===পৰিচালনা পৰিষদ===

পৰিচালনা পৰিষদ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক সংস্থা। ই বছৰত তিনিবাৰ, মাৰ্চ, জুন আৰু নৱেম্বৰ মাহত বৈঠকত মিলিত হয়। ই আই এল অ'ৰ নীতি সম্পৰ্কে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী নিৰ্ধাৰণ কৰে, সংস্থাটোৰ কাৰ্যসূচী আৰু বাজেটৰ খচৰা সন্মিলনত দাখিলৰ বাবে গ্ৰহণ কৰে, সঞ্চালক প্ৰধান নিৰ্বাচন কৰে, সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰপৰা শ্ৰম সম্পৰ্কীয় তথ্য বিচাৰে, তদন্ত সমিতি নিযুক্ত কৰে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম কাৰ্যালয়ৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰে। 

পৰিচালনা পৰিষদত ৫৬জন স্থায়ী সদস্য থাকে। ইয়াৰে ২৮জন চৰকাৰৰ, ১৪জন নিয়োগকৰ্তাৰ আৰু ১৪জন শ্ৰমিকৰ প্ৰতিনিধি। ইয়াৰ উপৰি ৬৬জন উপ-সদস্য থাকে। ইয়াৰে ২৮জন চৰকাৰৰ, ১৯জন নিয়োগকৰ্তাৰ আৰু ১৯জন শ্ৰমিকৰ প্ৰতিনিধি। 

মুখ্য ঔদ্যোগিক গুৰুত্ব থকা দহখন ৰাষ্ট্ৰই স্থায়ীভাৱে দহখন আসন লাভ কৰে। সেইবোৰ হৈছে [[ব্ৰাজিল]], [[চীন]], [[ফ্ৰান্স]], [[জাৰ্মানী]], [[ভাৰত]], [[ইটালী]], [[জাপান]], [[ৰাছিয়া]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Governing Body|url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/how-the-ilo-works/governing-body/lang--en/index.htm|publisher=International Labour Organization|access-date=24 May 2012}}&lt;/ref&gt; আন চৰকাৰী সদস্যসকলক প্ৰতি তিনিবছৰৰ মূৰে মূৰে সন্মিলনে নিৰ্বাচন কৰে। শেহতীয়া নিৰ্বাচন ২০২৪ চনৰ জুন মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Governing Body elections (International Labour Conference (ILC)) |url=https://www.ilo.org/international-labour-conference/112th-session-international-labour-conference/governing-body-elections-2024 |access-date=2026-05-30 |website=www.ilo.org |language=en}}&lt;/ref&gt; নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকৰ সদস্যসকলক তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত যোগ্যতাত নিৰ্বাচন কৰা হয়।&lt;ref&gt;[[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ সংবিধান|Article 7, ILO Constitution]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ILO Constitution|url=http://www.ilo.org/public/english/bureau/leg/amend/index.htm|publisher=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;

===সঞ্চালক প্ৰধান===

২০২২ চনৰ ২৫ মাৰ্চত গিলবাৰ্ট ফছুন হৌংবো আই এল অ'ৰ সঞ্চালক প্ৰধান হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web
 | title=Gilbert Houngbo will be the first African to lead the ILO
 | work=republicoftogo.com
 | date=25 March 2022
 | url=https://www.republicoftogo.com/toutes-les-rubriques/in-english/gilbert-houngbo-will-be-the-first-african-to-lead-the-ilo
}}&lt;/ref&gt; ২০২২ চনৰ ১ অক্টোবৰত তেওঁ গাই ৰাইডাৰৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। গাই ৰাইডাৰক ২০১২ চনৰ অক্টোবৰত আই এল অ'ৰ পৰিচালনা পৰিষদে নিৰ্বাচিত কৰিছিল আৰু ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰত দ্বিতীয় পাঁচবছৰীয়া কাৰ্যকালৰ বাবে পুনৰ নিৰ্বাচিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web
 | title=Guy Ryder re-elected as ILO Director-General for a second term
 | work=International Labour Organization
 | date=7 November 2016
 | url=https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_534283/lang--en/index.htm
}}&lt;/ref&gt; তেওঁ সংস্থাটোৰ প্ৰথমজন আফ্ৰিকীয় সঞ্চালক প্ৰধান। ২০২৪ চনত আফ্ৰিকাৰ কেইবাখনো গুৰুত্বপূৰ্ণ দেশৰ প্ৰতিনিধিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম কাৰ্যালয় ভ্ৰমণ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মৰক্কোও আছিল। তাত তেওঁলোকে অৰ্থনৈতিক সংহতি, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়, নিয়োগ আৰু দক্ষতা বিকাশৰ মন্ত্ৰী ইউনিছ ছেকৌৰিৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;f990&quot;&gt;{{cite web |last1=Taibi |first1=FADLI |last2=Technology |first2=Archos |date=2024-01-17 |title=ILO DG Lauds Morocco's Experience in Implementing Social State Policy |url=https://www.mapnews.ma/en/actualites/economy/ilo-dg-lauds-moroccos-experience-implementing-social-state-policy |access-date=2024-05-08 |website=MapNews |language=fr}}&lt;/ref&gt; ১৯১৯ চনত প্ৰতিষ্ঠাৰপৰা আই এল অ'ৰ সঞ্চালক প্ৰধানসকলৰ তালিকা তলত দিয়া হৈছে:&lt;ref&gt;ILO official site: [https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/how-the-ilo-works/ilo-director-general/former-directors-general/lang--en/index.htm Former Directors-General]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! নাম
! দেশ
! কাৰ্যকাল
|-
| আলবাৰ থমাছ || {{flagcountry|FRA}} || ১৯১৯–১৯৩২
|-
| হেৰল্ড বাটলাৰ || {{flagcountry|UK}} || ১৯৩২–১৯৩৮
|-
| জন জি. ৱিনাণ্ট || {{flagcountry|USA}} || ১৯৩৯–১৯৪১
|-
| এডৱাৰ্ড জে. ফেলান || {{flagcountry|IRL}} || ১৯৪১–১৯৪৮
|-
| ডেভিড এ. মৰ্চ || {{flagcountry|USA}} || ১৯৪৮–১৯৭০
|-
| ক্লাৰেন্স উইলফ্ৰেড জেংকছ || {{flagcountry|UK}} || ১৯৭০–১৯৭৩
|-
| ফ্ৰান্সিছ ব্লাঞ্চাৰ || {{flagcountry|FRA}} || ১৯৭৪–১৯৮৯
|-
| মিচেল হানছেন|| {{flagcountry|BEL}} || ১৯৮৯–১৯৯৯
|-
| জুয়ান ছোমাভিয়া || {{flagcountry|CHL}} || ১৯৯৯–২০১২
|-
| গাই ৰাইডাৰ || {{flagcountry|UK}} || ২০১২–২০২২
|-
| গিলবাৰ্ট হৌংবো || {{flagcountry|TOG}} || ২০২২–বৰ্তমান
|}

===সদস্যপদ===

[[File:International Labour Organization flag.jpg|thumb|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ পতাকা]]

আই এল অ'ৰ ১৮৭খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আছে। ১৯৩খন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ ১৮৬খনৰ লগতে [[কুক দ্বীপপুঞ্জ]] আই এল অ'ৰ সদস্য।&lt;ref&gt;{{cite web|title=ILO Constitution Article 3|url=http://www.ilo.org/ilolex/english/constq.htm|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20091225111436/http://www.ilo.org/ilolex/english/constq.htm|archive-date=25 December 2009|publisher=Ilo.org|access-date=2 June 2012}}&lt;/ref&gt; আই এল অ'ৰ সদস্য নোহোৱা সাতখন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰ হৈছে [[আন্দোৰা]], [[ভূটান]], [[লিচটেনষ্টাইন]], [[মাইক্ৰ'নেছিয়া]], [[মোনাকো]], [[নাউৰু]] আৰু [[উত্তৰ কোৰিয়া]]।&lt;ref&gt;{{cite web |title=ILO Declaration on Fundamental Prinicples &amp; Rights at Work |url=https://sthelenaehrc.org/ilo-declaration-on-fundamental-prinicples-rights-at-work/ |website=Equality &amp; Human Rights Commission |date=10 November 2020 |access-date=21 August 2023}}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ৰ সংবিধান অনুসৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ যিকোনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই আই এল অ'ৰ সদস্য হ'ব পাৰে। সদস্যপদ লাভ কৰিবলৈ এখন দেশে সঞ্চালক প্ৰধানক জনাব লাগিব যে সেই দেশে আই এল অ'ৰ সংবিধানৰ সকলো বাধ্যবাধকতা গ্ৰহণ কৰিছে।&lt;ref name=EotN-Membership&gt;{{cite encyclopedia|title=The International Labour Organization (ILO) – Membership|url=http://www.nationsencyclopedia.com/United-Nations-Related-Agencies/The-International-Labour-Organization-ILO-MEMBERSHIP.html|encyclopedia=Encyclopedia of the Nations|publisher=Advameg, Inc.|access-date=16 August 2012|year=2012}}&lt;/ref&gt; আন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য নোহোৱা ৰাষ্ট্ৰক সকলো প্ৰতিনিধিৰ দুই-তৃতীয়াংশ ভোট আৰু চৰকাৰী প্ৰতিনিধিৰ দুই-তৃতীয়াংশ ভোটৰ জৰিয়তে আই এল অ'ৰ সাধাৰণ সন্মিলনত সদস্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰি। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য নোহোৱা কুক দ্বীপপুঞ্জ ২০১৫ চনৰ জুন মাহত আই এল অ'ত যোগদান কৰে।&lt;ref&gt;International Labour Organization. (n.d.). ''About the ILO in the Cook Islands.'' Retrieved June 26, 2021, from https://www.ilo.org/suva/countries-covered/cook-islands/WCMS_410209/lang--en/index.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web |title=Key document - ILO Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=1000:62:0::NO:62:P62_LIST_ENTRIE_ID:2453907:NO |access-date=2024-03-23 |website=www.ilo.org}}&lt;/ref&gt;

যিবোৰ দেশ [[জাতিসংঘ]]ৰ অধীনত আই এল অ'ৰ সদস্য আছিল, ১৯৪৬ চনত সংস্থাটোৰ নতুন সংবিধান কাৰ্যকৰী হোৱাৰ সময়তো সেই দেশসমূহ সদস্য হৈ থাকিল।&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

==উদ্দেশ্য==

ফিলাডেলফিয়া ঘোষণাই (১০ মে' ১৯৪৪) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ পৰম্পৰাগত উদ্দেশ্যসমূহ পুনৰ উল্লেখ কৰাৰ লগতে দুটা নতুন দিশ সংযোজন কৰিছিল। এই দুটা দিশ আছিল সামাজিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত [[মানৱ অধিকাৰ]]ৰ গুৰুত্ব আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনাৰ প্ৰয়োজনীয়তা।&lt;ref name=&quot;Dufty&quot;&gt;Norman F. Dufty, [https://www.jstor.org/stable/2706128 &quot;Organizational Growth and Goal Structure: The Case of the ILO&quot;], (1972) 26 (3) ''International Organization'' 479 accessed 24 August 2011&lt;/ref&gt;{{Rp|481–2}} দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্ত পৰাৰ সময়ত আই এল অ'ই &quot;উন্নত পৃথিৱীৰ আশা&quot;ৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা নতুন বাস্তৱতা আৰু নতুন আকাংক্ষাৰ সৈতে নিজৰ মূল নীতিসমূহ খাপ খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Sulkowski&quot;&gt;Joseph Sulkowski, [https://www.jstor.org/stable/2194455 &quot;The Competence of the International Labor Organization Under the United Nations System&quot;], (1951) 45 (2) ''The American Journal of International Law'' 286 accessed 24 August 2011.&lt;/ref&gt;{{Rp|287}} এই ঘোষণা ফিলাডেলফিয়াত অনুষ্ঠিত আই এল অ'ৰ ২৬তম সন্মিলনত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Dufty&quot; /&gt;{{Rp|481}}

১৯৪৬ চনত [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অনুষ্ঠিত সাধাৰণ সন্মিলনে আই এল অ'ৰ সংবিধান সংশোধন কৰাৰ সময়ত ফিলাডেলফিয়া ঘোষণাখন সংবিধানৰ সৈতে সংলগ্ন কৰা হয়। সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি ই সংবিধানৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ হৈ পৰে।&lt;ref name=&quot;Sulkowski&quot; /&gt;{{Rp|287}} ঘোষণাখনৰ অধিকাংশ দাবী আমেৰিকা আৰু পশ্চিম ইউৰোপৰ শ্ৰমিক সংঘ আৰু আই এল অ'ৰ সচিবালয়ৰ অংশীদাৰিত্বৰ ফল আছিল।&lt;ref name=&quot;Dufty&quot; /&gt;{{Rp|481}}

&quot;শ্ৰম কোনো পণ্য নহয়&quot; হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক নথিসমূহৰ প্ৰস্তাৱনাত প্ৰকাশ পোৱা এটা নীতি। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে মানুহক জড় পণ্য, মানৱ মূলধন, কেৱল উৎপাদনৰ উপাদান বা [[মানৱ সম্পদ]] হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে জীৱিকা অৰ্জনৰ বাবে কাম কৰা লোকসকলক [[মানৱ]] হিচাপে মৰ্যাদা আৰু সন্মান দিয়া উচিত। পল অ'হিগিনছৰ মতে এই বাক্যাংশটো জন কেলছ ইংগ্ৰামৰ সৈতে জড়িত। তেওঁ ১৮৮০ চনত [[ডাবলিন]]ত ব্ৰিটিছ ট্ৰেডছ ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ এখন সভাত এই বাক্যাংশ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;O'Higgins, P., [https://academic.oup.com/ilj/article-abstract/26/3/225/664238 'Labour is not a Commodity' — an Irish Contribution to International Labour Law'] (1997) 26(3) Industrial Law Journal 225–234&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

===উৎপত্তি===

ই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰথম বিশেষায়িত সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত [[জাতিসংঘ]]ৰ সংস্থা হিচাপে আই এল অ' প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাতাসকলে ১৯১৯ চনৰ পূৰ্বেই সামাজিক চিন্তা আৰু কাৰ্যকলাপৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি লাভ কৰিছিল। মুখ্য সদস্যসকলে পূৰ্বৰ ব্যক্তিগত পেছাগত আৰু মতাদৰ্শগত নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ইজনে সিজনক চিনি পাইছিল। এই নেটৱৰ্কসমূহত তেওঁলোকে সামাজিক নীতি সম্পৰ্কীয় জ্ঞান, অভিজ্ঞতা আৰু ধাৰণা বিনিময় কৰিছিল। যুদ্ধৰ পূৰ্বৰ &quot;[[জ্ঞানভিত্তিক সম্প্ৰদায়|জ্ঞানভিত্তিক সম্প্ৰদায়সমূহ]]&quot;, যেনে ১৯০০ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আইন সমিতি]], আৰু [[সমাজবাদ]]ী [[দ্বিতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়]]ৰ দৰে ৰাজনৈতিক নেটৱৰ্কসমূহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম ৰাজনীতিৰ প্ৰতিষ্ঠানীকৰণৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক আছিল।&lt;ref name=&quot;VanDaele&quot;&gt;{{cite journal|author=VanDaele, Jasmien|title=Engineering Social Peace: Networks, Ideas, And the Founding of the International Labour Organization|journal=International Review of Social History|year= 2005 |volume=50|issue=3|pages= 435–466|doi=10.1017/S0020859005002178|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ সময়ত &quot;নিৰ্মাণযোগ্য সমাজ&quot;ৰ ধাৰণাটো আই এল অ'ৰ স্থপতিসকলৰ সামাজিক পৰিকল্পনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুঘটক আছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আইন নতুন শাখা হিচাপে সামাজিক সংস্কাৰ ৰূপায়ণৰ এক উপযোগী মাধ্যম হৈ পৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্যসকলৰ সামাজিক ন্যায় আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ কৰ্মৰ অধিকাৰৰ আদৰ্শসমূহ ১৯১৯ চনৰ [[পেৰিছ শান্তি সন্মিলন]]ত হোৱা কূটনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক আপোচৰদ্বাৰা সলনি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত আই এল অ'ৰ আদৰ্শবাদ আৰু বাস্তৱবাদৰ মাজৰ ভৰসাম্য প্ৰকাশ পাইছিল।&lt;ref name=&quot;VanDaele&quot; /&gt;

প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ছোৱাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[শ্ৰম আন্দোলন]]ে শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ সুৰক্ষাৰ বাবে এটা বিস্তৃত কাৰ্যসূচী আগবঢ়াইছিল। ইয়াক যুদ্ধৰ সময়ত শ্ৰমিকসকলৰ সমৰ্থনৰ বিনিময়ত দিয়া ব্যৱস্থা হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছিল।{{clarify|date=August 2012}} যুদ্ধৰ পিছৰ পুনৰ্গঠন আৰু শ্ৰমিক সংঘৰ সুৰক্ষাই প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত আৰু যুদ্ধৰ ঠিক পিছতে বহু দেশৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। গ্ৰেট ব্ৰিটেইনত [[হুইটলি আয়োগ]] নামৰ পুনৰ্গঠন আয়োগৰ এটা উপ-সমিতিয়ে ১৯১৮ চনৰ জুলাই মাহৰ চূড়ান্ত প্ৰতিৱেদনত সমগ্ৰ বিশ্বতে &quot;ঔদ্যোগিক পৰিষদ&quot; স্থাপনৰ পৰামৰ্শ দিছিল।&lt;ref&gt;Haimson, Leopold H. and Sapelli, Giulio. ''Strikes, Social Conflict, and the First World War: An International Perspective.'' Milan: Fondazione Giangiacomo Feltrinelli, 1992. {{ISBN|88-07-99047-4}}&lt;/ref&gt; [[ব্ৰিটিছ শ্ৰমিক দল]]ে ''শ্ৰম আৰু নতুন সামাজিক ব্যৱস্থা'' নামৰ নথিৰ জৰিয়তে নিজৰ পুনৰ্গঠন কাৰ্যসূচী প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Shapiro, Stanley|title=The Passage of Power: Labor and the New Social Order|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=120|year=1976|jstor=986599|issue=6|pages=464–474}}&lt;/ref&gt; ১৯১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তৃতীয় [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ আন্তঃমিত্ৰ শ্ৰমিক আৰু সমাজবাদী সন্মিলন]]ত গ্ৰেট ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্স, বেলজিয়াম আৰু ইটালীৰ প্ৰতিনিধিসকলে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক অধিকাৰ সংস্থা, গোপন কূটনীতিৰ অন্ত আৰু অন্যান্য লক্ষ্যৰ বাবে পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল।&lt;ref&gt;[[ইৱাও আয়ুছাৱা|Ayusawa, Iwao Frederick]]. ''International Labour Legislation''. Clark, N.J.: Lawbook Exchange, 2005. {{ISBN|1-58477-461-4}}&lt;/ref&gt; ১৯১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত [[আমেৰিকান ফেডাৰেচন অৱ লেবাৰ]]ে নিজৰ পৃথক আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে নিৰপেক্ষ প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াত [[সামূহিক দৰ-দাম]]ৰ জৰিয়তে বহু ক্ৰমিক উন্নতি সাধনৰ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Foner&quot;&gt;Foner, Philip S. ''History of the Labor Movement in the United States. Vol. 7: Labor and World War I, 1914–1918.'' New York: International Publishers, 1987. {{ISBN|0-7178-0638-3}}&lt;/ref&gt;

====আই এফ টি ইউ বাৰ্ণ সন্মিলন====

যুদ্ধৰ অন্ত পৰাৰ লগে লগে যুদ্ধোত্তৰ পৃথিৱী সম্পৰ্কে দুটা পৃথক ধাৰণা আগবাঢ়ি আহিছিল। প্ৰথমটো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সংঘসমূহৰ ফেডাৰেচন]]ে আগবঢ়াইছিল। এই সংস্থাই ১৯১৯ চনৰ জুলাই মাহত ছুইজাৰলেণ্ডৰ [[বাৰ্ণ]]ত এখন সভাৰ আহ্বান জনাইছিল। বাৰ্ণৰ সভাত আই এফ টি ইউৰ ভৱিষ্যৎ আৰু পূৰ্বৰ কেইবছৰত উত্থাপিত বিভিন্ন প্ৰস্তাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ কথা আছিল। আই এফ টি ইউৱে [[কেন্দ্ৰীয় শক্তিসমূহ]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক সমান মৰ্যাদাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰো প্ৰস্তাৱ দিছিল। [[ছেমুৱেল গম্পাৰ্ছ]]ে সভাখন বৰ্জন কৰিছিল। তেওঁ কেন্দ্ৰীয় শক্তিসমূহৰ প্ৰতিনিধিসকলক যুদ্ধৰ বাবে তেওঁলোকৰ দেশৰ ভূমিকাৰ স্বীকাৰোক্তি হিচাপে অধীনস্থ মৰ্যাদা দিয়াৰ পক্ষপাতী আছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে গম্পাৰ্ছে [[উড্ৰ' উইলছন]]ৰ [[চৈধ্য দফা]]ক একমাত্ৰ ভিত্তি হিচাপে লৈ পেৰিছত সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ পক্ষপাতী আছিল। আমেৰিকাৰ বৰ্জনৰ পিছতো বাৰ্ণৰ সভা নিৰ্ধাৰিত সময়ত অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ চূড়ান্ত প্ৰতিৱেদনত বাৰ্ণ সন্মিলনে মজুৰিভিত্তিক শ্ৰমৰ অন্ত আৰু সমাজবাদ প্ৰতিষ্ঠাৰ দাবী জনায়। এই লক্ষ্যসমূহ তৎক্ষণাৎ পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে, [[জাতিসমূহৰ লীগ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাই শ্ৰমিক আৰু শ্ৰমিক সংঘৰ সুৰক্ষাৰ বাবে আইন প্ৰণয়ন আৰু কাৰ্যকৰী কৰিব লাগে বুলি পৰামৰ্শ দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt;

====আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আইন প্ৰণয়ন আয়োগ====

ইফালে [[পেৰিছ শান্তি সন্মিলন]]ে সাম্যবাদৰ প্ৰতি জনসমৰ্থন হ্ৰাস কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ মিত্ৰশক্তি|মিত্ৰশক্তিসমূহ]]ে উদীয়মান শান্তি চুক্তিত শ্ৰমিক সংঘ আৰু শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা ধাৰা অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আৰু ভৱিষ্যতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সম্পৰ্কৰ পথ নিৰ্দেশ কৰিবলৈ এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা স্থাপন কৰিবলৈ সন্মত হয়। শান্তি সন্মিলনে এই প্ৰস্তাৱসমূহৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আইন প্ৰণয়ন সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শদাতা আয়োগ গঠন কৰে। আয়োগখনে ১৯১৯ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰথম বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে আৰু গম্পাৰ্ছক অধ্যক্ষ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt;

[[File:Picture of Samuel Gompers.jpg|thumb|upright|left|১৯১৮ চনত [[আলবাৰ থমাছ]]ৰ সৈতে ছেমুৱেল গম্পাৰ্ছ]]

আয়োগৰ বৈঠকসমূহৰ সময়ত এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ বাবে দুটা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰস্তাৱ উত্থাপিত হৈছিল। ব্ৰিটেইনে এখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংসদ স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, যিয়ে শ্ৰম আইন প্ৰণয়ন কৰিব আৰু জাতিসমূহৰ লীগৰ প্ৰতিজন সদস্যই সেই আইন ৰূপায়ণ কৰিব লাগিব। প্ৰতিখন দেশৰ দুজনকৈ প্ৰতিনিধি সংসদত থাকিব লাগিছিল। এজন শ্ৰমিক আৰু এজন পৰিচালনাপক্ষৰ প্ৰতিনিধি।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt; এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম কাৰ্যালয়ে শ্ৰম সম্পৰ্কীয় পৰিসংখ্যা সংগ্ৰহ কৰি নতুন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন ৰূপায়ণ কৰিব লাগিছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংসদৰ ধাৰণাৰ দাৰ্শনিকভাৱে বিৰোধী আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানদণ্ডই আমেৰিকাত ইতিমধ্যে লাভ কৰা সীমিত সুৰক্ষাসমূহ হ্ৰাস কৰিব বুলি বিশ্বাস কৰা গম্পাৰ্ছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাক কেৱল পৰামৰ্শ দিয়াৰ ক্ষমতা দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। আইন ৰূপায়ণৰ দায়িত্ব জাতিসমূহৰ লীগৰ ওপৰত এৰি দিব লাগে বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ প্ৰতিনিধিসকলৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা সত্ত্বেও আমেৰিকাৰ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt;

গম্পাৰ্ছে শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা খচৰা চনদৰ কাৰ্যসূচীও নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। আমেৰিকাই দহটা প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰে তিনিটা কোনো পৰিৱৰ্তন নকৰাকৈ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। সেইবোৰ আছিল শ্ৰমক [[পণ্য|পণ্য]] হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয়; সকলো শ্ৰমিকৰ জীৱন-নিৰ্বাহৰ বাবে পৰ্যাপ্ত মজুৰিৰ অধিকাৰ আছে; আৰু সমান কামৰ বাবে মহিলাই সমান মজুৰি লাভ কৰিব লাগে। বাকস্বাধীনতা, সংবাদ মাধ্যম, সভা আৰু সংঘ গঠনৰ স্বাধীনতা সুৰক্ষিত কৰা এটা প্ৰস্তাৱ কেৱল সংঘ গঠনৰ স্বাধীনতা হিচাপে সংশোধন কৰা হৈছিল। ১৬ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে উৎপাদন কৰা সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিবহণ নিষিদ্ধ কৰাৰ প্ৰস্তাৱটো ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে উৎপাদন কৰা সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞালৈ সলনি কৰা হৈছিল। [[আঠ ঘণ্টীয়া কৰ্মদিন|আঠ ঘণ্টীয়া কৰ্মদিন]]ৰ প্ৰস্তাৱটো আঠ ঘণ্টীয়া কৰ্মদিন বা ৪০ ঘণ্টীয়া কৰ্মসপ্তাহৰ প্ৰয়োজনীয়তা হিচাপে সংশোধন কৰা হৈছিল। কম উৎপাদনশীল দেশসমূহৰ বাবে ইয়াত ব্যতিক্ৰম ৰখা হৈছিল। আন চাৰিটা আমেৰিকান প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰা হৈছিল। ইফালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিনিধিসকলে আৰু তিনিটা ধাৰা প্ৰস্তাৱ কৰিছিল আৰু সেইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। সেইবোৰ আছিল সাপ্তাহিক বিশ্ৰামৰ বাবে এটা বা ততোধিক দিন, বিদেশী শ্ৰমিকৰ বাবে আইনৰ সমতা আৰু কাৰখানাৰ পৰিস্থিতিৰ নিয়মীয়া আৰু সঘন পৰিদৰ্শন।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt;

আয়োগে ১৯১৯ চনৰ ৪ মাৰ্চত চূড়ান্ত প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰে। শান্তি সন্মিলনে ১১ এপ্ৰিলত কোনো সংশোধন নকৰাকৈ প্ৰতিৱেদনখন গ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিৱেদনখন [[ভাৰ্ছাই চুক্তি]]ৰ ত্ৰয়োদশ অংশ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref name=&quot;Foner&quot; /&gt;

===দুয়ো বিশ্বযুদ্ধৰ মাজৰ সময়===

প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলন ১৯১৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত [[ৱাশ্বিংটন ডি.চি.]]ৰ [[পান আমেৰিকান ইউনিয়ন ভৱন]]ত আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616(1919-1).pdf|title=International Labor Conference. October 29, 1919 – November 29, 1919|publisher= Washington Government Printing Office 1920|website= International Labour Organization |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012135621/http://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616%281919-1%29.pdf|archive-date=12 October 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; সন্মিলনে প্ৰথম ছখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম অভিসন্ধি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। এইবোৰত উদ্যোগত কৰ্মঘণ্টা, নিবনুৱা সমস্যা, মাতৃত্বকালীন সুৰক্ষা, মহিলাৰ নিশাৰ কাম, ন্যূনতম বয়স আৰু উদ্যোগত কিশোৰ-কিশোৰীৰ নিশাৰ কামৰ বিষয়ে ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/english/about/history.htm|title=Origins and history|work=International Labour Organization|date=28 January 2024 }}&lt;/ref&gt; বিশিষ্ট ফৰাচী সমাজবাদী [[আলবাৰ থমাছ]] ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক প্ৰধান হৈছিল। 

মুকলি হতাশা আৰু তীব্ৰ সমালোচনাৰ মাজতো পুনৰ গঠন কৰা [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সংঘসমূহৰ ফেডাৰেচন]]ে এই ব্যৱস্থাৰ সৈতে দ্ৰুতভাৱে খাপ খুৱাই লৈছিল। আই এফ টি ইউৱে ক্ৰমান্বয়ে আই এল অ'ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত প্ৰচাৰ আৰু দাবী উত্থাপনৰ কামৰ ওপৰত নিজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যকলাপ কেন্দ্ৰীভূত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Reiner Tosstorff|title=The International Trade-Union Movement and the Founding of the International Labour Organization|journal=International Review of Social History|year= 2005 |volume=50|issue=3|pages=399–433|doi=10.1017/S0020859005002166|url=http://orca-mwe.cf.ac.uk/3948/1/International_Trade-Union_Movement.pdf|doi-access=free|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319131726/http://orca-mwe.cf.ac.uk/3948/1/International_Trade-Union_Movement.pdf|archive-date=19 March 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আই এল অ'ৰ সদস্য নাছিল। কাৰণ আমেৰিকাৰ ছিনেটে জাতিসমূহৰ লীগৰ চুক্তি নাকচ কৰিছিল আৰু আমেৰিকাই ইয়াৰ কোনো সংস্থাত যোগদান কৰিব পৰা নাছিল। [[ফ্ৰেংকলিন ডেলানো ৰুজভেল্ট]] আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত নতুন প্ৰশাসনে জাতিসমূহৰ লীগৰ সদস্য নোহোৱাকৈ আই এল অ'ত যোগদানৰ বাবে পুনৰ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯৩৪ চনৰ ১৯ জুনত আমেৰিকাৰ কংগ্ৰেছে ৰাষ্ট্ৰপতিক জাতিসমূহৰ লীগত যোগদান নকৰাকৈ আই এল অ'ত যোগদানৰ অনুমতি দি এটা যুটীয়া প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে। ১৯৩৪ চনৰ ২২ জুনত আই এল অ'ই আমেৰিকাৰ চৰকাৰক সংস্থাটোত যোগদান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাই এটা প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে। ১৯৩৪ চনৰ ২০ আগষ্টত আমেৰিকাৰ চৰকাৰে ইতিবাচক সঁহাৰি জনায় আৰু আই এল অ'ত নিজৰ আসন গ্ৰহণ কৰে। 

{{Wide image|1919-ILC-secretariatstaff.jpg|950|১৯১৯ চনত ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত অনুষ্ঠিত প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ কৰ্মচাৰীসকল। সন্মুখত [[পান আমেৰিকান ইউনিয়ন ভৱন]]। }}

===যুদ্ধকাল আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘ===

[[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ছুইজাৰলেণ্ড জাৰ্মান সেনাৰদ্বাৰা পৰিৱেষ্টিত হৈ থকাৰ সময়ত আই এল অ'ৰ সঞ্চালক [[জন জি. ৱিনাণ্ট]]ে জেনেভা এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ১৯৪০ চনৰ আগষ্টত [[কানাডা]] চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে আই এল অ'ক [[মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়]]ত আশ্ৰয় ল'বলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। চল্লিছজন কৰ্মচাৰীক অস্থায়ী কাৰ্যালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু তেওঁলোকে ১৯৪৮ চনলৈ মেকগিলৰপৰা কাম কৰি থাকে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/english/support/lib/century/index2.htm|title=ILO|work=International Labour Organization|date=28 January 2024 }}&lt;/ref&gt;

১৯৪৬ চনত জাতিসমূহৰ লীগৰ অন্ত পৰাৰ পাছত আই এল অ' ৰাষ্ট্ৰসংঘ ব্যৱস্থাৰ প্ৰথম বিশেষায়িত সংস্থা হয়।&lt;ref name=&quot;e11022&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/media/mediasearch.fiche?p_id=16023&amp;p_lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630004817/https://www.ilo.org/dyn/media/mediasearch.fiche?p_id=16023&amp;p_lang=en|archive-date=30 June 2017|title=Photo Gallery|year=2011|publisher=ILO|access-date=30 May 2011}}&lt;/ref&gt; সংশোধিত সংবিধানত সংস্থাটোৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য সম্পৰ্কীয় [[ফিলাডেলফিয়া ঘোষণা]] (১৯৪৪) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। 

===শীতল যুদ্ধৰ সময়===

[[File:Minister of Labor Mr. Wilopo is having a conversation with the Deputy Director General of the ILO Dr. R. Rao.jpg|thumb|১৯৫০ চনৰ ১৫ মাৰ্চত তেতিয়াৰ ইণ্ডোনেছিয়াৰ শ্ৰম মন্ত্ৰী [[উইলোপো]]ৰ সৈতে আই এল অ'ৰ উপ-সঞ্চালক প্ৰধান আৰ. ৰাও]]

১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰফালৰপৰা স্বাধীন হোৱা পূৰ্বৰ উপনিৱেশসমূহৰ সম্ভাৱ্য সদস্যপদৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সংস্থাটোৰ ওপৰত চাপ বৃদ্ধি পাইছিল। ১৯৬৩ চনৰ সঞ্চালক প্ৰধানৰ প্ৰতিৱেদনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সম্ভাৱ্য নতুন সদস্যসকলৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;ILO: 'Programme and Structure of the ILO':report of the Director General, 1963.&lt;/ref&gt; বিশ্ব পৰিৱেশৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহৰ ফলত সংস্থাটোৰ ভিতৰৰ বিদ্যমান ৰাজনীতিত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিছিল&lt;ref&gt;R. W. Cox, &quot;ILO: Limited Monarchy&quot; in R.W. Cox and H. Jacobson ''The Anatomy of Influence: Decision Making in International Organization'' Yale University Press, 1973 pp.102-138&lt;/ref&gt; আৰু ইয়াৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত সংস্থাটোৰ সৈতে আমেৰিকাৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছিল। 

১৯৭০ চনৰ জুলাইত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ এজন সহকাৰী সঞ্চালক প্ৰধান নিযুক্ত কৰাৰ পাছত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই আই এল অ'ৰ প্ৰতি দিয়া আৰ্থিক সহায়ৰ ৫০ শতাংশ বন্ধ কৰি দিছিল। এই নিযুক্তিৰ সমালোচনা আই এল অ'ৰ ব্ৰিটিছ সঞ্চালক প্ৰধান [[চি. উইলফ্ৰেড জেংকছ]] আৰু [[এ এফ এল–চি আই অ']]ৰ সভাপতি [[জৰ্জ মেনি]] আৰু নিউ জাৰ্চিৰ বিধায়ক [[জন ই. ৰুনি]]ৰপৰা আহিছিল। অৱশেষত অৱশ্যে ধন পৰিশোধ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Beigbeder1979&quot;&gt;{{cite journal|last=Beigbeder|first=Yves|title=The United States' Withdrawal from the International Labor Organization|journal=Relations Industrielles / Industrial Relations|year=1979|volume=34|issue=2|pages=223–240|url=http://www.erudit.org/revue/ri/1979/v34/n2/028959ar.pdf|doi=10.7202/028959ar|doi-access=free|archive-url=https://web.archive.org/web/20130609070528/http://www.erudit.org/revue/ri/1979/v34/n2/028959ar.pdf|archive-date=9 June 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Communication from the Government of the United States|url=http://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/GB/198/GB.198_22_11_engl.pdf |publisher=International Labour Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924063409/http://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/GB/198/GB.198_22_11_engl.pdf|archive-date=24 September 2015|url-status=live}}. United States letter dated 5 November 1975 containing notice of withdrawal from the International Labour Organization.&lt;/ref&gt;

[[File:Tripartite.png|thumb|১৯৭৬ চনৰ [[ত্ৰিপাক্ষিক পৰামৰ্শ অভিসন্ধি]]ৰ অনুমোদনসমূহ]]

১৯৭৫ চনৰ ১২ জুনত আই এল অ'ই [[পেলেষ্টাইন মুক্তি সংস্থা]]ক ইয়াৰ সভাসমূহত পৰ্যবেক্ষকৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিবলৈ ভোটদান কৰে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইজৰাইলৰ প্ৰতিনিধিসকলে সভাখন ত্যাগ কৰে। ইয়াৰ পিছত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভা]]ই ধন ৰখাই থোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ১৯৭৫ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰি যোৱাৰ জাননী দিয়ে। ইয়াৰ মতে সংস্থাটো ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল। আমেৰিকাই লগতে মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সাম্যবাদী দেশসমূহৰ প্ৰতিনিধিত্ব প্ৰকৃত &quot;ত্ৰিপাক্ষিক&quot; নাছিল। ১৯৭৭ চনৰ ১ নৱেম্বৰত এই প্ৰত্যাহাৰ কাৰ্যকৰী হয়।&lt;ref name=&quot;Beigbeder1979&quot; /&gt;

সংস্থাটোৰপৰা কিছু সুবিধা লাভ কৰাৰ পাছত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ১৯৮০ চনত পুনৰ আই এল অ'ত যোগদান কৰে। এই ঘটনাই আংশিকভাৱে আই এল অ'ৰ মানৱ অধিকাৰকেন্দ্ৰিক দৃষ্টিভংগীৰপৰা আঁতৰি [[ৱাশ্বিংটন সহমত]]ৰ সমৰ্থনৰ দিশলৈ পৰিৱৰ্তনত ভূমিকা লৈছিল। অৰ্থনীতিবিদ [[গাই ষ্টেণ্ডিং]]ৰ মতে আই এল অ'ই গাঁথনিগত বৈষম্য হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰপৰা নিয়োগৰ সমতাৰ প্ৰচাৰ কৰা সংস্থালৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Standing2008&quot;&gt;{{cite journal|last=Standing|first=Guy|title=The ILO: An Agency for Globalization?|journal=Development and Change|year=2008|volume=39|issue=3|pages=355–384|url=http://www.unhistory.org/pdf/StandingILO.pdf|access-date=4 August 2012|doi=10.1111/j.1467-7660.2008.00484.x|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013085605/http://www.unhistory.org/pdf/StandingILO.pdf|archive-date=13 October 2013|archivedate=13 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013085605/http://www.unhistory.org/pdf/StandingILO.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

১৯৮১ চনত [[পোলেণ্ড]] চৰকাৰে [[সামৰিক আইন]] ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ ফলত [[ছলিডাৰ্নোস্ক]]ৰ কাৰ্যকলাপ বাধাগ্ৰস্ত হয় আৰু ইয়াৰ বহু নেতা আৰু সদস্যক আটক কৰা হয়। আই এল অ'ৰ সংঘ গঠনৰ স্বাধীনতা সমিতিয়ে ১৯৮২ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনত পোলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ দাখিল কৰে। তদন্তৰ বাবে গঠন কৰা এখন আয়োগে পোলেণ্ডে [[সংঘ গঠনৰ স্বাধীনতা আৰু সংগঠন কৰাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষা অভিসন্ধি|আই এল অ'ৰ ৮৭ নং অভিসন্ধি]] আৰু [[সংগঠন কৰাৰ অধিকাৰ আৰু সামূহিক দৰ-দাম অভিসন্ধি, ১৯৪৯|৯৮ নং অভিসন্ধি]] উলংঘা কৰা বুলি বিচাৰি পায়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C087|title=ILO Conventions No. 98|work=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_Ilo_Code:C098|title=ILO Conventions No. 98|work=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt; পোলেণ্ডে ১৯৫৭ চনত এই অভিসন্ধিসমূহ অনুমোদন কৰিছিল। আই এল অ' আৰু আন বহু দেশ আৰু সংস্থাই পোলেণ্ড চৰকাৰৰ ওপৰত চাপ প্ৰয়োগ কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৮৯ চনত চৰকাৰে ছলিডাৰ্নোস্কক আইনগত মৰ্যাদা দিয়ে। সেই বছৰতে চৰকাৰ আৰু ছলিডাৰ্নোস্কৰ মাজত এখন গোলমেজ আলোচনা অনুষ্ঠিত হয়। তাত আই এল অ'ৰ নীতি অনুসৰি সংগঠনটোৰ পুনৰ আইনী স্বীকৃতিৰ চৰ্তসমূহত সন্মতি প্ৰকাশ কৰা হয়। চৰকাৰে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত পোলেণ্ডত প্ৰথম মুক্ত নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবেও সন্মতি দিয়ে।&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.ilo.org/budapest/information-resources/press-releases/WCMS_477275/lang--en/index.htm|title=The ILO and the story of Solidarnoc|website=International Labour Organization|date=3 May 2016}}&lt;/ref&gt;

==কাৰ্যালয়সমূহ==

===আই এল অ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়===

[[File:Cwr aerial 1937.jpg|thumb|[[উইলিয়াম ৰেপাৰ্ড কেন্দ্ৰ]], ১৯২৬ৰপৰা ১৯৭৪লৈ আই এল অ'ৰ আসন; বৰ্তমান [[বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা]]ৰ কাৰ্যালয়]]

আই এল অ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত অৱস্থিত। ১৯১৯ চনত প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰথম কেইমাহমান সংস্থাটোৰ কাৰ্যালয় লণ্ডনত আছিল। ১৯২০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত ই জেনেভালৈ স্থানান্তৰিত হয়। জেনেভাত ইয়াৰ প্ৰথম কাৰ্যালয় প্ৰেগনি পাহাৰৰ আৰিয়ানা সম্পত্তিত আছিল। সেই ভৱনটোত পূৰ্বতে থুডিকাম আৱাসিক বিদ্যালয় আছিল আৰু বৰ্তমান [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেড ক্ৰছ সমিতি]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আছে। কাৰ্যালয়ৰ কাম বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে ১৯২৬ চনত জেনেভা হ্ৰদৰ পাৰত এটা উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ নক্সা কৰিছিল [[জৰ্জ এপিটো]]ই। বৰ্তমান এই ভৱনটো [[বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা]]ৰ কাৰ্যালয়। 

[[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত কাৰ্যালয়টো সাময়িকভাৱে কানাডাৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ৰ [[মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। 

বৰ্তমান আই এল অ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় প্ৰেগনি পাহাৰত, ইয়াৰ প্ৰথম কাৰ্যালয়ৰ ওচৰতে অৱস্থিত। [[ইউজিন বোডুৱাঁ]], [[পিয়েৰ লুইজি নেৰভি]] আৰু [[আলবাৰ্টো কামেনজিণ্ড]]ৰ নক্সাত নিৰ্মিত এই দ্বি-অৱতল আয়তাকাৰ ভৱনটো ১৯৬৯ চনৰপৰা ১৯৭৪ চনৰ ভিতৰত কঠোৰ যুক্তিবাদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। নিৰ্মাণৰ সময়ত ই ছুইজাৰলেণ্ডৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰশাসনিক ভৱন আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/mission-and-objectives/features/WCMS_649270/lang--en/index.htm|title=A house for social justice - past, present and future|website=International Labour Organization|date=9 November 2018|access-date=8 December 2020}}&lt;/ref&gt;

===আঞ্চলিক কাৰ্যালয়===

* [[আফ্ৰিকা]]ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, [[আবিদজান]], ক'ট দিভোৱাৰ
* [[এছিয়া আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল]]ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, [[বেংকক]], থাইলেণ্ড
* [[ইউৰোপ]] আৰু [[মধ্য এছিয়া]]ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, [[জেনেভা]], ছুইজাৰলেণ্ড
* [[লেটিন আমেৰিকা]] আৰু [[কেৰিবিয়ান]]ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, [[লিমা]], পেৰু
* [[আৰব ৰাষ্ট্ৰসমূহ]]ৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়, [[বেইৰুট]], লেবানন

===উপ-আঞ্চলিক কাৰ্যালয়===

এইবোৰক &quot;মৰ্যাদাপূৰ্ণ কৰ্মসংস্থান কাৰিকৰী সহায়তা দল&quot; বুলি কোৱা হয়। এই দলসমূহে নিজৰ কাৰ্যক্ষেত্ৰৰ অন্তৰ্গত কেইবাখনো দেশৰ কাম-কাজত কাৰিকৰী সহায় আগবঢ়ায়। 

[[File:OIT Santiago 20200127 06.jpg|thumb|[[ছাণ্টিয়াগো]]ত আই এল অ'ৰ কাৰ্যালয়]]

* উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[কায়ৰো]], ইজিপ্ত
* পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[ডাকাৰ]], ছেনেগাল
* পূব আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[প্ৰিটোৰিয়া]], দক্ষিণ আফ্ৰিকা
* মধ্য আফ্ৰিকাৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[য়াউণ্ডে]], কেমেৰুণ
* আৰব ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, বেইৰুট, লেবানন
* দক্ষিণ এছিয়াৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত
* পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়া আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, বেংকক, থাইলেণ্ড
* মধ্য আৰু পূব ইউৰোপৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[বুদাপেষ্ট]], হাংগেৰী
* পূব ইউৰোপ আৰু মধ্য এছিয়াৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[মস্কো]], ৰাছিয়া
* এণ্ডিয়ান দেশসমূহৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, লিমা, পেৰু
* কেৰিবিয়ান দেশসমূহৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[প'ৰ্ট অৱ স্পেইন]], ট্ৰিনিদাদ আৰু ট'বাগো
* মধ্য আমেৰিকাৰ দেশসমূহৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[ছান জোছে]], ক'ষ্টা ৰিকা
* লেটিন আমেৰিকাৰ দক্ষিণ ক'নৰ দেশসমূহৰ কাৰিকৰী সহায়তা দল, [[ছাণ্টিয়াগো]], চিলি

===দেশীয় আৰু যোগাযোগ কাৰ্যালয়===

* আফ্ৰিকাত: [[আবিদজান]], [[আবুজা]], [[আদিছ আবাবা]], [[আলজিয়াৰ্ছ]], [[আন্তানানাৰিভো]], কায়ৰো, ডাকাৰ, [[দাৰ এছ ছালাম]], [[হাৰাৰে]], [[কিনছাছা]], [[লুছাকা]], প্ৰিটোৰিয়া, য়াউণ্ডে
* আৰব ৰাষ্ট্ৰসমূহত: বেইৰুট, [[দোহা]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.un.org/en/story/2019/10/1049471|title = New labour laws in Qatar benefiting migrant workers a 'momentous step forward': ILO|date = 17 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/beirut/media-centre/news/WCMS_627158/lang--en/index.htm|title=ILO inaugurates its first project office in Qatar|date=30 April 2018}}&lt;/ref&gt; [[জেৰুজালেম]]
* এছিয়া আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত: বেংকক, [[বেইজিং]], [[কলম্বো]], [[ঢাকা]], [[হানোই]], [[ইছলামাবাদ]], [[জাকাৰ্টা]], [[কাবুল]], [[কাঠমাণ্ডু]], [[মেনিলা]], নতুন দিল্লী, [[ছুভা]], [[টকিঅ']], [[য়াংগুন]]
* ইউৰোপ আৰু মধ্য এছিয়াত: [[আংকাৰা]], [[বাৰ্লিন]], [[ব্ৰাছেলছ]], বুদাপেষ্ট, [[লিছবন]], [[মাদ্ৰিদ]], মস্কো, [[পেৰিছ]], [[ৰোম]]
* আমেৰিকাত: [[ব্ৰাছিলিয়া]], [[বুয়েনছ আয়াৰ্ছ]], [[মেক্সিকো চহৰ]], [[নিউয়ৰ্ক]], লিমা, প'ৰ্ট অৱ স্পেইন, ছান জোছে, ছাণ্টিয়াগো, [[ৱাশ্বিংটন ডি.চি.]]
==কাৰ্যকলাপ==
[[File:ILO Hall 2025.jpg|thumb|upright|জেনেভাত থকা আই এল অ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ভৱনৰ মাজভাগৰ হল]]

===অভিসমূহ===
{{main|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ অভিসমূহৰ তালিকা}}

২০২৬ চনলৈকে আই এল অ'ই ১৯৩টা অভিসম গ্ৰহণ কৰিছিল। এই অভিসমসমূহ চৰকাৰ, নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিক প্ৰতিনিধিৰ ভোটৰদ্বাৰা পৰ্যাপ্তসংখ্যক অনুমোদন লাভ কৰাৰ পাছত কাৰ্যকৰী হয়। অৱশ্যে অনুমোদন লাভ নকৰিলেও আই এল অ'ৰ অভিসমসমূহক [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড]] হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কোনো অভিসম কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছত ইয়াক অনুমোদন কৰা দেশসমূহে ইয়াৰ বিধানসমূহ প্ৰয়োগ কৰাৰ আইনী বাধ্যবাধকতা লাভ কৰে। 

প্ৰতি বছৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ মানদণ্ড প্ৰয়োগ সমিতিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড উলংঘনৰ অভিযোগসমূহৰ কেইবাটাও পৰীক্ষা কৰে। চৰকাৰসমূহে তেওঁলোকে অনুমোদন কৰা অভিসমসমূহৰ বাধ্যবাধকতা কিমানদূৰ পালন কৰিছে সেই বিষয়ে প্ৰতিৱেদন দাখিল কৰিব লাগে। সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে অনুমোদন নকৰা অভিসমসমূহৰো পৰামৰ্শৰ দৰে একে আইনী শক্তি থাকে। 

১৯৯৮ চনত ৮৬সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনে ''[[কৰ্মক্ষেত্ৰত মৌলিক নীতি আৰু অধিকাৰৰ ঘোষণা]]'' গ্ৰহণ কৰে। এই ঘোষণাত চাৰিটা মৌলিক নীতি উল্লেখ কৰা হৈছে:&lt;ref name=&quot;ILO-Declaration&quot;&gt;{{cite web |year=1998 |title=ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work |url=http://www.ilo.org/declaration/lang--en/index.htm |access-date=16 August 2012 |work=Rights at Work |publisher=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;

* শ্ৰমিকসকলৰ মুক্তভাৱে সংগঠিত হোৱা আৰু [[সামূহিক দৰ-দাম|সামূহিক দৰ-দাম কৰাৰ]] অধিকাৰ
* [[জোৰপূৰ্বক শ্ৰম|জোৰপূৰ্বক আৰু বাধ্যতামূলক শ্ৰম]]ৰ অৱসান
* [[শিশু শ্ৰম]]ৰ অৱসান
* [[নিয়োগত বৈষম্য|শ্ৰমিকসকলৰ মাজত অন্যায় বৈষম্য]]ৰ অৱসান

আই এল অ'ৰ মতে ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে সংশ্লিষ্ট আই এল অ'ৰ অভিসমসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত এই নীতিসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সন্মান কৰাৰ বাবে কাম কৰাৰ বাধ্যবাধকতা আছে। এই মৌলিক নীতিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আই এল অ'ৰ অভিসমসমূহ এতিয়া অধিকাংশ সদস্য ৰাষ্ট্ৰই অনুমোদন কৰিছে।&lt;ref&gt;See the list of ratifications at {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120524225645/http://www.ilo.org/ilolex/english/docs/declworld.htm|title=Ilo.org}}&lt;/ref&gt;

প্ৰটোকলসমূহ সদায় অভিসমৰ সৈতে জড়িত থাকে। এইবোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি হ'লেও নিজাববীয়াকৈ অস্তিত্ব নাথাকে। অভিসমৰ দৰে প্ৰটোকলসমূহো অনুমোদন কৰিব পাৰি। 

পৰামৰ্শসমূহৰ অভিসমৰ দৰে বাধ্যতামূলক শক্তি নাথাকে আৰু সেইবোৰ অনুমোদনৰ অধীন নহয়। অভিসমৰ সৈতে একে সময়তে পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰি অভিসমৰ অতিৰিক্ত বা অধিক বিশদ বিধান যোগ কৰিব পাৰি। আন কিছুমান ক্ষেত্ৰত পৰামৰ্শ পৃথকভাৱে গ্ৰহণ কৰিব পাৰি আৰু কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিসমৰ সৈতে সম্পৰ্ক নথকা বিষয় সামৰি ল'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Recommendations |url=http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12010:0::NO::: |website=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;

===আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলন===

আই এল অ'ই বছৰত এবাৰ জেনেভাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰে। এই সন্মিলনত অভিসম আৰু পৰামৰ্শকে ধৰি আই এল অ'ৰ বিস্তৃত নীতি নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=International Labour Conference |url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/how-the-ilo-works/international-labour-conference/lang--en/index.htm |access-date=24 May 2012 |publisher=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt; এই সন্মিলনক &quot;আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক সংসদ&quot; বুলিও কোৱা হয়। ইয়াত আই এল অ'ৰ সাধাৰণ নীতি, কৰ্মসূচী আৰু বাজেটৰ বিষয়ে সিদ্ধান্ত লোৱা হয় আৰু পৰিচালনা পৰিষদ নিৰ্বাচন কৰা হয়। 

প্ৰথমখন সন্মিলন ১৯১৯ চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;vittin&quot;&gt;Vittin-Balima, C., [https://library.fes.de/pdf-files/gurn/00067.pdf Migrant workers: The ILO standards], archived at ''Bibliothek der Friedrich-Ebert-Stiftung'', accessed 15 December 2023&lt;/ref&gt; ওপৰৰ [[#যুদ্ধৰ মাজৰ সময়|যুদ্ধৰ মাজৰ সময়]] অংশ চাওক। 

প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰক দুজন চৰকাৰী প্ৰতিনিধি, এজন নিয়োগকৰ্তা প্ৰতিনিধি আৰু এজন শ্ৰমিক প্ৰতিনিধিৰে গঠিত এটা প্ৰতিনিধিদলে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। সকলো প্ৰতিনিধিৰ নিজা ভোটাধিকাৰ থাকে আৰু প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ জনসংখ্যা যিমানেই নহওক কিয় সকলো ভোটৰ মূল্য সমান। নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিক প্ৰতিনিধিসকলক সাধাৰণতে সংশ্লিষ্ট দেশৰ নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিকসকলৰ সৰ্বাধিক প্ৰতিনিধিত্বশীল ৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ সৈতে আলোচনা কৰি নিৰ্বাচন কৰা হয়। সাধাৰণতে শ্ৰমিক আৰু নিয়োগকৰ্তা প্ৰতিনিধিসকলে তেওঁলোকৰ ভোটদানৰ মাজত সমন্বয় কৰে। সকলো প্ৰতিনিধিৰ সমান অধিকাৰ থাকে আৰু তেওঁলোকে কোনো গোট হিচাপে ভোট দিবলৈ বাধ্য নহয়। 

প্ৰতিনিধিসকলে পৰামৰ্শদাতা আৰু বিকল্প প্ৰতিনিধিৰ সৈতে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;ILO, [https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_844627.pdf Final list of delegations, International Labour Conference, 110th Session, 2022], accessed 15 December 2023&lt;/ref&gt; সকলো প্ৰতিনিধিৰ সমান অধিকাৰ থাকে। তেওঁলোকে মুক্তভাৱে নিজৰ মত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি ভোট দিব পাৰে। মতামতৰ এই বৈচিত্ৰ্যই অতি বৃহৎ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা বা [[সৰ্বসন্মতি|সৰ্বসন্মতিক্ৰমে]] সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰাত বাধা নিদিয়ে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=The International Labour Conference | url=https://cbsd.ilo.org/cbsd_initiatives/international-labour-conference | publisher=International Labour Organization | access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt;

ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীসকলেও সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। চৰকাৰী আৰু অন্যান্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনসমূহেও পৰ্যবেক্ষক হিচাপে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। 

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ ১০৯সংখ্যক অধিৱেশন ২০২০ চনৰপৰা পিছুৱাই ২০২১ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত কৰা হয়। [[ক'ভিড-১৯ মহামাৰী]]ৰ বাবে সন্মিলনখন অনলাইনত অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ ২০ মে'ত [[জেনেভা]]ত প্ৰথম বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু তাত বিষয়ববীয়া নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত জুন, নৱেম্বৰ আৰু ডিচেম্বৰ মাহত বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=17 May 2021 |title=109th International Labour Conference to be held virtually, opening in May |url=https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_791932/lang--en/index.htm}}&lt;/ref&gt; ১১০সংখ্যক অধিৱেশন ২০২২ চনৰ ২৭ মে'ৰপৰা ১১ জুনলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref&gt;ILO, [https://ilo-live-frontend.netlify.app/events/110th-international-labour-conference-2022-05 110th International Labour Conference], accessed 25 September 2022&lt;/ref&gt; ১১১সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ অধিৱেশন ২০২৩ চনৰ জুন মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref&gt;ILO, [https://www.ilo.org/ilc/ILCSessions/111/lang--en/index.htm 111th Session of the International Labour Conference], 5–16 June 2023, accessed 15 December 2023&lt;/ref&gt;

===বিশ্বজনীন মঞ্চৰ বৈঠক===

আই এল অ'ই ব্যৱসায় আৰু নিয়োগৰ নিৰ্দিষ্ট খণ্ডসমূহৰ সৈতে জড়িত বিষয়ত নিয়মীয়াকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ত্ৰিপাক্ষিক সমাৱেশ আৰু বিশ্বজনীন আলোচনাৰ মঞ্চ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;ILO, [https://www.ilo.org/sector/activities/sectoral-meetings/lang--en/index.htm Sectoral meetings], accessed 19 January 2024&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১১ চনত বিশ্বব্যাপী জাহাজ পৰিবহণৰ বাবে [[আন্তঃমাধ্যমিক পাত্ৰ|পাত্ৰ]] পেকেজিং কৰাৰ সময়ত [[যোগান শৃংখল]]ৰ সুৰক্ষা আৰু ২০১২ চনত [[শৈশৱৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা]]ৰ নিয়োগৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;ILO, [https://www.ilo.org/global/docs/WCMS_151472/lang--en/index.htm &quot;Any fool can stuff a container?&quot;: ILO to discuss safety in growing container industry], published 14 February 2011, accessed 19 January 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |author=ILO |url= |title=Early childhood education and educators: Global Dialogue Forum on Conditions of Personnel in Early Childhood Education, Geneva, 22–23 February 2012 |publisher=International Labour Office, Sectoral Activities Department |year=2012 |isbn= |location=Geneva}}&lt;/ref&gt;

===শ্ৰম পৰিসংখ্যা===

আই এল অ' শ্ৰম পৰিসংখ্যাৰ এটা প্ৰধান উৎস। সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে শ্ৰমৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ দিশত তেওঁলোকৰ অগ্ৰগতি নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ শ্ৰম পৰিসংখ্যা গুৰুত্বপূৰ্ণ সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। পৰিসংখ্যাগত কামৰ অংশ হিচাপে আই এল অ'ই কেইবাটাও তথ্যভাণ্ডাৰ পৰিচালনা কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/global/statistics-and-databases/lang--en/index.htm|title=ILO statistics overview|work=International Labour Organization|date=16 April 2024 }}&lt;/ref&gt; এই তথ্যভাণ্ডাৰত ২০০খনতকৈ অধিক দেশৰ ১১টা প্ৰধান তথ্য শৃংখলা অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ইয়াৰ উপৰি আই এল অ'ই কেইবাখনো শ্ৰম পৰিসংখ্যাৰ সংকলন প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ''শ্ৰম বজাৰৰ মুখ্য সূচক''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/empelm/what/WCMS_114240/lang--en/index.htm|title=Key Indicators of the Labour Market (KILM)|work=International Labour Organization|date=11 December 2013 }}&lt;/ref&gt; অন্যতম। ইয়াত শ্ৰম অংশগ্ৰহণৰ হাৰ, নিয়োগ, নিবনুৱা, শিক্ষাগত অৰ্হতা, শ্ৰম ব্যয় আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ ২০টা মুখ্য সূচক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এই সূচকসমূহৰ বহুতো আন সংগঠনে প্ৰস্তুত কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম তুলনাৰ বিভাগ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম তুলনা বিভাগ]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰম পৰিসংখ্যা ব্যুৰো|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰম পৰিসংখ্যা ব্যুৰো]]ৱে উৎপাদন খণ্ডৰ ঘণ্টাভিত্তিক পাৰিশ্ৰমিকৰ সূচক প্ৰস্তুত কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kilm.ilo.org/KILMnetBeta/pdf/kilm17EN-2009.pdf|website=International Labour Organization, KILM 17|title=Hourly compensation costs|access-date=2 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120711163957/http://kilm.ilo.org/KILMnetBeta/pdf/kilm17EN-2009.pdf|archive-date=11 July 2012|archivedate=11 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120711163957/http://kilm.ilo.org/KILMnetBeta/pdf/kilm17EN-2009.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

[[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰম বিভাগ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰম বিভাগ]]ে প্ৰতি বছৰে ''[[শিশু শ্ৰম বা জোৰপূৰ্বক শ্ৰমেৰে উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ তালিকা|শিশু শ্ৰম বা জোৰপূৰ্বক শ্ৰমেৰে উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ তালিকা]]'' প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/list-of-goods/|title=List of Goods Produced by Child Labor or Forced Labor|work=U.S. Department of Labor |access-date=9 January 2015|archive-date=12 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112004718/https://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/list-of-goods/}}&lt;/ref&gt; এই তালিকাখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম পৰিক্ৰমা ব্যুৰোৱে প্ৰকাশ কৰে। ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত সংশোধিত সংস্কৰণত মুঠ ৭৪খন দেশ আৰু ১৩৬বিধ সামগ্ৰী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 

আই এল অ' [[বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য ৮|বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য ৮]]ৰ ১৭টা সূচকৰ ভিতৰত ৯টা সূচকৰ দায়িত্বশীল সংস্থা।&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.ilo.org/publications/time-act-sdg-8-integrating-decent-work-sustained-growth-and-environmental-0 |title=Time to act for SDG 8: integrating decent work, sustained growth and environmental integrity |date=2019 |publisher=International Labour Office |isbn=978-92-2-133677-8 |location=Geneva}}&lt;/ref&gt;{{Rp|5}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-28 |title=Sustainable Development Goal #8: Decent Work and Economic Growth |url=https://www.ilo.org/topics-and-sectors/decent-work-and-2030-agenda-sustainable-development/sustainable-development-goal-8-decent-work-and-economic-growth |access-date=2025-05-06 |website=ILO |language=en}}&lt;/ref&gt; এই লক্ষ্যৰ বিষয় হৈছে &quot;উপযুক্ত শ্ৰম আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশ।&quot; &lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite web |title=United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf |access-date=September 19, 2020 |website=United Nations, Geneva}}&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, আই এল অ' লক্ষ্য ৮.খৰ সূচক ৮.খ.১ৰ দায়িত্বশীল সংস্থা। এই লক্ষ্যৰ ভাষ্য হৈছে: &quot;২০২০ চনৰ ভিতৰত যুৱ নিয়োগৰ বাবে এখন বিশ্বজনীন কৌশল প্ৰস্তুত আৰু কাৰ্যকৰী কৰা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ বিশ্বজনীন নিয়োগ চুক্তি ৰূপায়ণ কৰা।&quot; &lt;ref name=&quot;:172&quot;&gt;United Nations (2017) Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, [[:File:A RES 71 313 E.pdf|Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development]] ([https://undocs.org/A/RES/71/313 A/RES/71/313])&lt;/ref&gt; সেই অনুসৰি বিশ্বজনীন যুৱ সবলীকৰণ কৌশলৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব আই এল অ'ৰ।&lt;ref name=&quot;:43&quot;&gt;{{Cite web |title=United Nations (2018) Economic and Social Council, Conference of European Statisticians, Geneva |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/stats/documents/ece/ces/2018/CES_39.pdf |access-date=September 19, 2020 |website=United Nations, Geneva}}&lt;/ref&gt;

===প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ একক===

[[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ]] ইটালীৰ [[তুৰিন]]ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.itcilo.org/en|title=ITCILO – International Training Center|access-date=21 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710093243/http://www.itcilo.org/en|archive-date=10 July 2015|archivedate=10 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150710093243/http://www.itcilo.org/en|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন বিভাগৰ সৈতে একেলগে এই কেন্দ্ৰই আই এল অ'ৰ বিষয়া আৰু সচিবালয়ৰ সদস্যসকলৰ বাবে প্ৰশিক্ষণৰ লগতে বিভিন্ন শিক্ষামূলক কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। কেন্দ্ৰটোৱে প্ৰতি বছৰে বিশ্বৰ প্ৰায় ১১,০০০ লোকৰ বাবে ৪৫০টাতকৈ অধিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষামূলক কাৰ্যসূচী আৰু প্ৰকল্প আগবঢ়ায়। 

উদাহৰণস্বৰূপে, কেন্দ্ৰটোৱে উন্নয়ন পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত [[আইনৰ স্নাতকোত্তৰ|আইনৰ স্নাতকোত্তৰ]] কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে সহযোগিতা আৰু উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰৰ পেছাদাৰীসকলক বিশেষভাৱে প্ৰশিক্ষিত কৰা।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.llm-guide.com/university/564/universita-di-torino-turin-university-wipo-worldwide-academy|title=LLM Guide (IP LLM) – University of Torino, Faculty of Law|website=llm-guide.com|access-date=2 June 2012|archive-date=18 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160318082321/http://www.llm-guide.com/university/564/universita-di-torino-turin-university-wipo-worldwide-academy}}&lt;/ref&gt;

==বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সঁহাৰি==

===শিশু শ্ৰম===

[[File:Minimum age convention.png|thumb|আই এল অ'ৰ [[সৰ্বনিম্ন বয়স অভিসম, ১৯৭৩|১৯৭৩ চনৰ সৰ্বনিম্ন বয়স অভিসম]]ৰ পক্ষভুক্ত দেশসমূহ আৰু তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰণ কৰা সৰ্বনিম্ন বয়স: বেঙুনীয়া, ১৪ বছৰ; সেউজীয়া, ১৫ বছৰ; নীলা, ১৬ বছৰ]][[File:Child labour in Madagascar.jpg|thumb|এই কমবয়সীয়া ল'ৰাসকল বিশ্বৰ শিশু শ্ৰমত জড়িত লাখ লাখ শিশুৰ ভিতৰত অন্যতম। তেওঁলোকে মাদাগাস্কাৰৰ অন্তছিৰাবেৰ এটা ইটাভাতাত কাম কৰে। ]][[শিশু শ্ৰম]]ক সাধাৰণতে এনে কাম হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় যিয়ে শিশুৰ শৈশৱ, সম্ভাৱনা আৰু মৰ্যাদা কাঢ়ি লয় আৰু তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ ক্ষতি কৰে। ''শিশু শ্ৰম'' বুলিলে শিশুৰ বাবে মানসিক, শাৰীৰিক, সামাজিক বা নৈতিকভাৱে বিপজ্জনক আৰু ক্ষতিকাৰক কামক বুজায়। ইয়াৰ উপৰি এনে কামে শিশুৰ বিদ্যালয়ত উপস্থিত থকাৰ সুযোগ কাঢ়ি লৈ, অকালতে বিদ্যালয় এৰিবলৈ বাধ্য কৰি বা অত্যধিক দীঘলীয়া আৰু কঠিন কামৰ সৈতে বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা একেলগে চলাবলৈ বাধ্য কৰি তেওঁলোকৰ শিক্ষাত বাধা দিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Ahmady, Kameel 2021:[[Traces of Exploitation in the World of Childhood]] (A Comprehensive Research on Forms, Causes and Consequences of Child Labour in Iran). Avaye Buf Publisher, Denmark.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Child labour |url=https://www.unicef.org/protection/child-labour |access-date=2024-06-10 |website=UNICEF |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Child labour has a profound impact on the health and wellbeing of children |url=https://international-partnerships.ec.europa.eu/news-and-events/stories/child-labour-has-profound-impact-health-and-wellbeing-children_en |access-date=2024-06-10 |website=European Commission |language=en}}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ৰ [[শিশু শ্ৰম বিলোপৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচী]] ১৯৯২ চনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ক্ৰমান্বয়ে শিশু শ্ৰম বিলোপ কৰা। ইয়াৰ বাবে দেশসমূহৰ সমস্যা মোকাবিলা কৰাৰ সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বজনীন আন্দোলন আগবঢ়োৱা হৈছিল। বৰ্তমান এই কাৰ্যসূচী ৮৮খন দেশত চলি আছে। ২০০৮ চনত কাৰিকৰী সহযোগিতা প্ৰকল্পৰ বাবে ইয়াৰ বাৰ্ষিক ব্যয় ৬১ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰতকৈ অধিক হৈছিল। ই বিশ্বৰ এই ধৰণৰ সৰ্ববৃহৎ কাৰ্যসূচী আৰু আই এল অ'ৰ এককভাৱে সৰ্ববৃহৎ কাৰ্যকৰী কাৰ্যসূচী। 

বছৰবোৰৰ সৈতে এই কাৰ্যসূচীৰ সহযোগীৰ সংখ্যা আৰু পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান ইয়াৰ অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত নিয়োগকৰ্তা আৰু শ্ৰমিক সংগঠন, অন্যান্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু চৰকাৰী সংস্থা, ব্যক্তিগত ব্যৱসায়, সম্প্ৰদায়ভিত্তিক সংগঠন, বেচৰকাৰী সংস্থা, সংবাদ মাধ্যম, সংসদ সদস্য, ন্যায়পালিকা, বিশ্ববিদ্যালয়, ধৰ্মীয় গোট আৰু শিশু তথা তেওঁলোকৰ পৰিয়াল অন্তৰ্ভুক্ত। 

শিশু শ্ৰম বিলোপৰ বাবে আই এল অ'ৰ এই কাৰ্যসূচীৰ কাম আই এল অ'ৰ উপযুক্ত শ্ৰম কাৰ্যসূচীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ilo.org/global/Themes/Decentwork/lang--en/index.htm |title=Decent work - Themes |access-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509195231/http://www.ilo.org/global/Themes/Decentwork/lang--en/index.htm |archive-date=9 May 2008}}&lt;/ref&gt; শিশু শ্ৰমে শিশুসকলক উন্নত ভৱিষ্যতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা আৰু শিক্ষা লাভ কৰাত বাধা দিয়ে।&lt;ref&gt;{{Cite book|last= Von Braun|first=Joachim|editor= Von Braun|title=Employment for poverty reduction and food security|url=https://books.google.com/books?id=7q1ZUsatasIC&amp;pg=PA35|access-date=20 June 2010|series=IFPRI Occasional Papers|year=1995|publisher=Intl Food Policy Res Inst|isbn=978-0-89629-332-8|page=35}}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ই প্ৰতি চাৰি বছৰৰ মূৰে মূৰে শিশু শ্ৰম বিলোপৰ বাবে এখন বিশ্বজনীন সন্মিলন আয়োজন কৰে। সৰ্বশেষ সন্মিলনখন ২০২২ চনৰ ১৫ মে'ৰপৰা ২০ মে'লৈ দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ডাৰবানত অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=5th Global Conference on the Elimination of Child Labour |url=https://www.5thchildlabourconf.org/en/home |access-date=2022-06-07 |website=www.5thchildlabourconf.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ই ২০০২ চনৰপৰা প্ৰতি বছৰে ১২ জুনত [[বিশ্ব শিশু শ্ৰম বিৰোধী দিৱস]] পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিশ্বজুৰি শিশু শ্ৰমৰ সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণত উৎসাহিত কৰা। এই দিৱসে বিশেষভাৱে দাসত্ব আৰু শিশু সৈনিকৰ ব্যৱহাৰ বিলোপৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।&lt;ref&gt;{{Cite news |author=United Nations |title=World Day Against Child Labour - Background |url=https://www.un.org/en/observances/world-day-against-child-labour/background |access-date=2024-04-08 |work=United Nations |language=en}}&lt;/ref&gt;

====খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰ ব্যতিক্ৰম====

শ্ৰম সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে আই এল অ'ই সাংস্কৃতিক সংবেদনশীলতা বিবেচনা কৰা কেইবাটাও নীতি বিকশিত কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৬৯, ১০৭, ১৩৮ আৰু ১৮২ নম্বৰৰ অভিসম অন্তৰ্ভুক্ত। এইবোৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে খিলঞ্জীয়া সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু পৰিচয় সুৰক্ষিত কৰা। ১৩৮ আৰু ১৮২ নম্বৰৰ অভিসমে [[শিশু শ্ৰম]]ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। আনহাতে ১০৭ আৰু ১৬৯ নম্বৰৰ অভিসমে [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া]] আৰু [[জনজাতীয় লোক|জনজাতীয় লোকসকল]]ৰ অধিকাৰ আগবঢ়ায় আৰু নিজৰ উন্নয়নৰ অগ্ৰাধিকাৰ নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Larsen&quot;&gt;{{cite book|last=Larsen|first=P.B.|title=Indigenous and tribal children: assessing child labour and education challenges.|publisher=International Programme on the Elimination of Child Labour (IPEC), International Labour Office.}}&lt;/ref&gt;

বহু খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ত,{{example needed|date=July 2019}} পিতৃ-মাতৃয়ে বিশ্বাস কৰে যে কাম কৰা আৰু দৈনন্দিন জীৱনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে শিশুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ জীৱন শিক্ষা লাভ কৰে। কামক শিশুসকলৰ ভৱিষ্যৎ জীৱনৰ কামৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলোৱা এক শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে দেখা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Guidelines for Combating Child Labour Among Indigenous Peoples|date=2006|publisher=International Labour Organization|location=Geneva|isbn=978-92-2-118748-6|url=http://www.ilo.org/publns}}&lt;/ref&gt; পৰিয়াল আৰু শিশুৰ কল্যাণ আৰু জীৱন-ধাৰণ পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যৰ উমৈহতীয়া দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেওঁলোকে কামক শিশুৰ বিকাশ প্ৰক্ৰিয়াৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ বুলিও গণ্য কৰে। খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰ বহু শিশু আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে এতিয়াও শিক্ষাক যথেষ্ট গুৰুত্ব দিয়ে।&lt;ref name=&quot;Larsen&quot; /&gt;

===জোৰপূৰ্বক শ্ৰম===

[[File:Krychów forced labour camp 1940 (Krowie Bagno).jpg|thumb|১৯৪০ চনৰ ক্ৰিচ'ভ জোৰপূৰ্বক শ্ৰম শিবিৰ]]

আই এল অ'ই [[জোৰপূৰ্বক শ্ৰম]]ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজক ইয়াৰ অন্যতম প্ৰধান অগ্ৰাধিকাৰ হিচাপে গণ্য কৰি আহিছে। যুদ্ধৰ মাজৰ সময়ছোৱাত এই বিষয়টোক মূলতঃ ঔপনিৱেশিক সমস্যা হিচাপে দেখা হৈছিল। সেই সময়ত আই এল অ'ৰ উদ্দেশ্য আছিল অৰ্থনৈতিক স্বাৰ্থৰদ্বাৰা উপনিৱেশসমূহৰ বাসিন্দাসকলৰ ওপৰত কৰা গুৰুতৰ শোষণৰপৰা তেওঁলোকক সুৰক্ষা দিবলৈ ন্যূনতম মানদণ্ড স্থাপন কৰা।&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Burbank |first1=Jane |url=https://books.google.com/books?id=y7B9euuLEkUC |title=Empires in World History: Power and the Politics of Difference |last2=Cooper |first2=Frederick |date=2010 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-12708-8 |page=386 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনৰ পিছত লক্ষ্য আছিল দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত জোৰপূৰ্বক শ্ৰম ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৃদ্ধি পোৱা সচেতনতাৰ ভিত্তিত একে আৰু বিশ্বজনীন মানদণ্ড স্থাপন কৰা। কিন্তু [[শীতল যুদ্ধ]] আৰু ঔপনিৱেশিক শক্তিসমূহে দাবী কৰা ব্যতিক্ৰমৰ বাবে এই আলোচনা বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ১৯৬০ৰ দশকৰপৰা মানৱ অধিকাৰৰ এটা অংশ হিচাপে শ্ৰমৰ মানদণ্ডৰ ঘোষণাসমূহৰ শক্তি উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক দেশসমূহৰ চৰকাৰৰ দাবীৰ বাবে হ্ৰাস পাইছিল। তেওঁলোকে দ্ৰুত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ বাবে জৰুৰীকালীন শাসন হিচাপে শ্ৰমৰ ওপৰত অসাধাৰণ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Daniel Roger Maul|title=The International Labour Organization and the Struggle against Forced Labour from 1919 to the Present|journal=Labor History|year= 2007|volume= 48|issue=4|pages=477–500|doi=10.1080/00236560701580275|s2cid=154924697}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Solzhenitsyn, Aleksandr.(1973) [[The Gulag Archipelago]]: An Experiment in Literary Investigation. Parisian publisher YMCA-Press.}}&lt;/ref&gt;

[[File:Forced Labour Convention map.svg|thumb|আই এল অ'ৰ ১৯৩০ চনৰ [[জোৰপূৰ্বক শ্ৰম অভিসম|জোৰপূৰ্বক শ্ৰম অভিসম]] অনুমোদন কৰা দেশসমূহ। অনুমোদন নকৰা দেশসমূহ ৰঙা ৰঙেৰে দেখুওৱা হৈছে। ]]

১৯৯৮ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত মৌলিক নীতি আৰু অধিকাৰৰ ঘোষণা]] আৰু ইয়াৰ অনুসৰণমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহক সংগঠন কৰাৰ স্বাধীনতা আৰু সামূহিক দৰ-দাম কৰাৰ অধিকাৰ সন্মান, প্ৰচাৰ আৰু কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ, সকলো ধৰণৰ জোৰপূৰ্বক বা বাধ্যতামূলক শ্ৰম বিলোপ কৰিবলৈ, শিশু শ্ৰম কাৰ্যকৰীভাৱে বিলোপ কৰিবলৈ আৰু নিয়োগ আৰু বৃত্তিৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য দূৰ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Kellerson |first=Hilary |year=1998 |title=The ILO Declaration of 1998 on Fundamental Principles and Rights: A Challenge for the Future |url=https://access.heinonline.com/HOL/P?h=hein.journals/intlr137&amp;i=232 |journal=International Labour Review |volume=137 |issue=2 |pages=223–228}}&lt;/ref&gt;

[[File:Abolition of Forced Labour Convention.png|thumb|আই এল অ'ৰ ১৯৫৭ চনৰ জোৰপূৰ্বক শ্ৰম বিলোপ অভিসম অনুমোদন কৰা দেশসমূহ। অনুমোদন নকৰা দেশসমূহ ৰঙা ৰঙেৰে দেখুওৱা হৈছে। ]]

২০০১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত জোৰপূৰ্বক শ্ৰম সম্পৰ্কীয় প্ৰথম বিশ্বজনীন প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত আই এল অ'ৰ পৰিচালনা পৰিষদে জোৰপূৰ্বক শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে বিশেষ কাৰ্যসূচী সৃষ্টি কৰে।&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-01-28 |title=Forced labour, modern slavery and trafficking in persons |url=https://www.ilo.org/topics-and-sectors/forced-labour-modern-slavery-and-trafficking-persons |access-date=2025-05-06 |website=ILO |language=en}}&lt;/ref&gt; এই কাৰ্যসূচী ১৯৯৮ চনৰ কৰ্মক্ষেত্ৰত মৌলিক নীতি আৰু অধিকাৰৰ ঘোষণাৰ প্ৰচাৰ আৰু ৰূপায়ণৰ বৃহত্তৰ প্ৰচেষ্টাৰ অংশ আছিল। ২০০১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক &quot;কাৰিকৰী সহায় আৰু প্ৰচাৰমূলক ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে সকলো ধৰণৰ জোৰপূৰ্বক বা বাধ্যতামূলক শ্ৰম বিলোপৰ বাবে&quot; সৃষ্টি কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Plant |first1=Roger |last2=O'Reilly |first2=Caroline |date=March 2003 |title=The ILO's Special Action Programme to Combat Forced Labour |journal=International Labour Review |volume=142 |issue=1 |page=73 |doi=10.1111/j.1564-913X.2003.tb00253.x}}&lt;/ref&gt; এই কাৰ্যসূচীয়ে জোৰপূৰ্বক শ্ৰমৰ বিভিন্ন পদ্ধতি চিনাক্ত কৰাৰ সূচক বিকশিত কৰিছে&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Chantavanich |first1=Supang |last2=Laodumrongchai |first2=Samarn |last3=Stringer |first3=Christina |date=2016 |title=Under the shadow: Forced labour among sea fishers in Thailand |journal=Marine Policy |language=en |volume=68 |page=6 |bibcode=2016MarPo..68....1C |doi=10.1016/j.marpol.2015.12.015 |issn=0308-597X |s2cid=155418604}}&lt;/ref&gt; আৰু জোৰপূৰ্বক শ্ৰমৰ ওপৰত সমীক্ষাৰ প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Lerche |first1=Jens |date=October 2007 |title=A Global Alliance against Forced Labour? Unfree Labour, Neo-Liberal Globalization and the International Labour Organization |journal=Journal of Agrarian Change |volume=7 |issue=4 |page=427 |bibcode=2007JAgrC...7..425L |doi=10.1111/j.1471-0366.2007.00152.x |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

২০১৩ চনত এই বিশেষ কাৰ্যসূচীক আই এল অ'ৰ ''কৰ্মক্ষেত্ৰত মৌলিক নীতি আৰু অধিকাৰ শাখা''ত একত্ৰিত কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-28 |title=Fundamental Principles and Rights at Work Branch (FUNDAMENTALS) |url=https://www.ilo.org/about-ilo/how-ilo-works/organizational-structure-international-labour-office/governance-and-tripartism-department-governance/fundamental-principles-and-rights-work-branch-fundamentals |access-date=2025-05-06 |website=ILO |language=en}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ জৰিয়তে জোৰপূৰ্বক শ্ৰম আৰু শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে কাম আৰু মিত্ৰতা ৮.৭ৰ প্ৰসংগত কাম একেলগে কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.alliance87.org/|title=Alliance 8.7|work=Alliance 8.7}}&lt;/ref&gt;

জোৰপূৰ্বক শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে যুঁজৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সঁজুলি আছিল ২০১৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনে [[আই এল অ'ৰ জোৰপূৰ্বক শ্ৰম প্ৰটোকল]] গ্ৰহণ কৰা। ২০১৫ চনত ইয়াক অনুমোদন কৰা হয় আৰু ২০১৬ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত ই কাৰ্যকৰী হয়। নতুন প্ৰটোকলটোৱে ১৯৩০ চনত গ্ৰহণ কৰা আই এল অ'ৰ ২৯ নম্বৰ জোৰপূৰ্বক শ্ৰম অভিসমক আধুনিক সময়ৰ উপযোগী কৰি মানুহৰ সৰবৰাহৰ দৰে পদ্ধতিৰ মোকাবিলা কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C029|title=ILO Convention 29}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ সৈতে জড়িত ২০৩ নম্বৰ পৰামৰ্শই ইয়াৰ ৰূপায়ণৰ বাবে কাৰিকৰী নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_INSTRUMENT_ID:3174688|title=ILO Recommendation 203}}&lt;/ref&gt;

২০১৫ চনত আই এল অ'ই নিয়োগকৰ্তাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠন আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সংঘ কংগ্ৰেছৰ সৈতে অংশীদাৰিত্বত আধুনিক দাসত্বৰ অৱসান ঘটোৱাৰ বাবে বিশ্বজনীন অভিযান আৰম্ভ কৰে। ''৫০ ফৰ ফ্ৰিডম অভিযান''ৰ উদ্দেশ্য আছিল জনসমৰ্থন সংগ্ৰহ কৰা আৰু দেশসমূহক আই এল অ'ৰ জোৰপূৰ্বক শ্ৰম প্ৰটোকল অনুমোদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা।&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

===ন্যূনতম মজুৰি আইন===

শ্ৰমিকসকলৰ [[ন্যূনতম মজুৰি]] নিৰ্ধাৰণৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ আই এল অ'ই [[ন্যূনতম মজুৰি নিৰ্ধাৰণ ব্যৱস্থা অভিসম, ১৯২৮]], [[ন্যূনতম মজুৰি নিৰ্ধাৰণ ব্যৱস্থা কৃষি অভিসম, ১৯৫১]] আৰু [[ন্যূনতম মজুৰি নিৰ্ধাৰণ অভিসম, ১৯৭০]]ক [[ন্যূনতম মজুৰি আইন]] হিচাপে সৃষ্টি কৰিছে। 

===বাণিজ্যিক যৌনতা===

১৯১৯ চনৰ [[ভাৰ্ছাই চুক্তি|ভাৰ্ছাই চুক্তি]]ৰ জৰিয়তে আই এল অ' সৃষ্টি হোৱাৰ সময়ৰপৰাই সংস্থাটোৱে বাণিজ্যিক যৌনতাৰ বিতৰ্কিত বিষয়টোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰি আহিছে। আই এল অ' আৰু [[জাতিসংঘ সংঘ|জাতিসংঘ সংঘ]] গঠনৰ আগলৈকে যৌন সেৱাৰ বিষয়টো কেৱল ৰাষ্ট্ৰৰ অধিকাৰৰ ভিতৰত আছিল। পিছত আই এল অ' আৰু জাতিসংঘ সংঘই এই বিষয়টো ৰাষ্ট্ৰীয় সীমা অতিক্ৰম কৰা বিষয় আৰু তেওঁলোকৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ অন্তৰ্গত বুলি বিবেচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Boris |first1=Eileen |last2=Rodriguez Garcia |first2=Magaly |date=Winter 2021 |title=(In)Decent Work: Sex and the ILO |journal=Journal of Women's History |volume=33 |issue=4 |page=197 |doi=10.1353/jowh.2021.0050|s2cid=245127678 |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/685091 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বাণিজ্যিক যৌনতাক অনৈতিক আৰু অপৰাধমূলক কাৰ্যকলাপ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে আই এল অ'ই বিশ্বাস কৰিছিল যে পুৰুষৰ অভিভাৱকত্বৰ বাহিৰত আন দেশলৈ যোৱা দুৰ্বল অৱস্থাত থকা অবিবাহিত কৰ্মৰত মহিলাসকলৰ সৈতে বেশ্যাবৃত্তিৰ সম্পৰ্ক আছে।&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt; প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ ব্যাপক ধ্বংসৰ পিছত আই এল অ'ই বেশ্যাবৃত্তিক নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন হোৱা সংক্ৰমণ হিচাপে দেখিছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Boris |first1=Eileen |last2=Garcia |first2=Magaly Rodriguez |date=Winter 2021 |title=(In)Decent Work: Sex and the ILO |journal=Journal of Women's History |volume=33 |issue=4 |page=198 |doi=10.1353/jowh.2021.0050|s2cid=245127678 |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/685091 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ফৰাচী সমাজবাদী এলবাৰ্ট থমাছৰ নেতৃত্বত আই এল অ'ই এটা চিকিৎসা বিভাগ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ প্ৰধান লক্ষ্য আছিল পুৰুষ নাৱিকসকলৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। তেওঁলোকৰ জীৱনক &quot;ঘূৰি ফুৰা&quot; আৰু &quot;অসংযত&quot; বুলি দেখা হৈছিল আৰু সেইবাবে তেওঁলোক যৌন সংক্ৰমিত ৰোগত আক্ৰান্ত হোৱাৰ অধিক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

১৯২০ চনৰ জেনোৱা সামুদ্ৰিক সন্মিলনৰ পিছত আই এল অ'ই নাৱিকসকলৰ মাজত যৌন সংক্ৰমিত ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতৃত্বৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। যুদ্ধৰ মাজৰ সময়ছোৱাত আই এল অ'ই বিপজ্জনক বৃত্তিত কৰ্মৰত মহিলাসকলক সুৰক্ষা দিবলৈও চেষ্টা কৰিছিল। কিন্তু আই এল অ'ৰ সন্মিলনৰ প্ৰতিনিধিসকলে যৌন ব্যৱসায়ক &quot;শ্ৰম&quot; বুলি গণ্য কৰা নাছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমক মূলতঃ ঔদ্যোগিক শ্ৰম হিচাপে বুজিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Boris |first1=Eileen |last2=Garcia |first2=Magaly Rodriguez |date=2021 |title=(In)Decent Work: Sex and the ILO |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/685091 |journal=Journal of Women's History |volume=33 |issue=4 |page=200 |doi=10.1353/jowh.2021.0050 |s2cid=245127678|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; আই এল অ'ই বিশ্বাস কৰিছিল যে মহিলাসকলে ঔদ্যোগিক কাম কৰিলে তেওঁলোক অনৈতিক জীৱনযাপনৰপৰা আঁতৰি থাকিব। মহিলাসকলক যৌন ব্যৱসায়ৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হোৱাৰপৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ঔদ্যোগিক কামক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিবলৈ উন্নত মজুৰি আৰু নিৰাপদ কৰ্মপৰিস্থিতিৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Boris |first1=Eileen |last2=Garcia |first2=Magaly Rodriguez |date=Winter 2021 |title=(In)Decent Work: Sex and the ILO |journal=Journal of Women's History |volume=33 |issue=4 |page=201 |doi=10.1353/jowh.2021.0050|s2cid=245127678 |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/685091 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

জাতিসংঘ গঠনৰ পিছত আই এল অ'ই বাণিজ্যিক যৌনতাৰ বিষয়ত নতুনকৈ গঠিত সংস্থাটোৰ তুলনাত পিছপৰা ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। [[মহিলাৰ মৰ্যাদা সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আয়োগ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলাৰ মৰ্যাদা সম্পৰ্কীয় আয়োগে]] যৌন সৰবৰাহ আৰু বেশ্যাবৃত্তি দুয়োটাৰে বিলোপৰ আহ্বান জনায়।&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Boris |first1=Eileen |last2=Garcia |first2=Magaly Rodriguez |date=Winter 2021 |title=(In)Decent Work: Sex and the ILO |journal=Journal of Women's History |volume=33 |issue=4 |page=202 |doi=10.1353/jowh.2021.0050|s2cid=245127678 |url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/685091 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৯৫০ৰ দশকত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ]] আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰক্ষী সংগঠনে দাসত্বৰ সৈতে মিল থকা সকলো কাৰ্যকলাপ বন্ধ কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তেওঁলোকে যৌন সৰবৰাহ আৰু বেশ্যাবৃত্তিক শ্ৰমৰ বিষয়ৰ পৰিৱৰ্তে অপৰাধমূলক বিষয় হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

১৯৭৬ চনৰপৰা আই এল অ' আৰু অন্যান্য সংগঠনে [[উন্নয়নশীল দেশ|উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ]] গ্ৰাম্য মহিলাসকলৰ কাম আৰু জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতি পৰীক্ষা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।&lt;ref name=&quot;:62&quot;&gt;{{Cite book |last=Garcia |first=Magaly Rodriguez |title=The ILO and the Oldest Non-Profession in The Lifework of a Labor Historian: Essays in Honor of Marcel van der Linden |publisher=Brill |year=2018 |editor-last=Bosma |editor-first=Ulbe |page=105 |editor-last2=Hofmeester |editor-first2=Karin}}&lt;/ref&gt; আই এল অ'ই পৰীক্ষা কৰা এটা উদাহৰণ আছিল থাইলেণ্ডৰ [[গো-গো বাৰ]] আৰু ''ভাড়াতীয়া পত্নী''ৰ বৃদ্ধি পোৱা প্ৰথা। অঞ্চলটোত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সামৰিক ঘাটি স্থাপনৰ ফলত এই দুয়োটা প্ৰথাৰ বিকাশ ঘটিছিল।&lt;ref name=&quot;:62&quot;/&gt; ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষৰফালে আই এল অ'ই ''গ্ৰাম্য মহিলা কাৰ্যসূচী'' স্থাপন কৰে। এই কাৰ্যসূচীয়ে বেংককত যুৱ মালিচকৰ্মী মহিলাসকলৰ যৌন ব্যৱসায়ত জড়িত হোৱাৰ বিষয়টো পৰীক্ষা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:62&quot;/&gt; এই ঘটনা গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল, কাৰণ আই এল অ' বা ইয়াৰ কোনো শাখাৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বেশ্যাবৃত্তিক শ্ৰমৰ এটা ৰূপ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:62&quot;/&gt; পৰৱৰ্তী দশকসমূহত [[যৌন পৰ্যটন]] বৃদ্ধি আৰু এইডছ মহামাৰীৰ বিস্তাৰে আই এল অ'ৰ বাণিজ্যিক যৌন ব্যৱসায়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰে।&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite book |last=Garcia |first=Magaly Rodriguez |title=The ILO and the Oldest Non-Profession in The Lifework of a Labor Historian: Essays in Honor of Marcel van der Linden |publisher=Brill |year=2018 |editor-last=Bosma |editor-first=Ulbe |page=106 |editor-last2=Hofmeester |editor-first2=Karin}}&lt;/ref&gt;

===এইচ আই ভি/এইডছ===

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা হৈছে [[এইচ আই ভি]] সম্পৰ্কীয় কৰ্মক্ষেত্ৰৰ নীতি আৰু কাৰ্যসূচী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ সম্পদ সংগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য সংস্থা। আই এল অ'এইডছ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/aids/lang--en/index.htm|title=HIV/AIDS and the World of Work Branch (ILOAIDS)|work=International Labour Organization}}&lt;/ref&gt; হৈছে এই বিষয়ৰ বাবে আই এল অ'ৰ বিশেষ শাখা। 

আই এল অ' ১৯৯৮ চনৰপৰা এইচ আই ভিৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত হৈ আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল শ্ৰম আৰু উৎপাদনশীলতাৰ ওপৰত সম্ভাৱ্য গুৰুতৰ প্ৰভাৱ প্ৰতিৰোধ কৰা। সংস্থাটোৰ মতে এইচ আই ভিয়ে কৰ্মৰত লোক, তেওঁলোকৰ পৰিয়াল আৰু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বৃহৎ বোজা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ২০০১ চনৰ জুন মাহত আই এল অ'ৰ পৰিচালনা পৰিষদে এইচ আই ভি/এইডছ আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ ওপৰত এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ আচৰণ বিধি গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/aids/Publications/WCMS_113783/lang--en/index.htm|title=The ILO Code of Practice on HIV/AIDS and the World of Work|work=International Labour Organization|date=June 2001}}&lt;/ref&gt; ইয়াক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদৰ এখন বিশেষ অধিৱেশনৰ সময়ত প্ৰকাশ কৰা হয়। 

একেটা বছৰতে আই এল অ' [[এইচ আই ভি/এইডছৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ যুটীয়া কাৰ্যসূচী]]ৰ সহ-পৃষ্ঠপোষক হয়। 

২০১০ চনত ৯৯সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনে এইচ আই ভি আৰু এইডছ আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰ সম্পৰ্কীয় আই এল অ'ৰ ২০১০ চনৰ ২০০ নম্বৰ পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/aids/WCMS_142706/lang--en/index.htm|title=Recommendation concerning HIV and AIDS and the World of Work, 2010 (No. 200)|work=International Labour Organization|date=17 June 2010 }}&lt;/ref&gt; এইটো এইচ আই ভি আৰু এইডছ সম্পৰ্কীয় প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম মানদণ্ড আছিল। এই পৰামৰ্শত এইচ আই ভি আক্ৰান্ত শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে কৰ্মক্ষেত্ৰত প্ৰতিৰোধমূলক ব্যৱস্থা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে বিস্তৃত নীতি উল্লেখ কৰা হৈছে। ''এইচ আই ভি প্ৰতিৰোধ, কৰ্মক্ষেত্ৰত মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষা'' শীৰ্ষক বিষয়ৰ অধীনত আই এল অ'এইডছে এইচ আই ভি আৰু এইডছ আৰু কৰ্মজগতৰ ক্ষেত্ৰত নীতি পৰামৰ্শ, গৱেষণা আৰু কাৰিকৰী সহায় আগবঢ়ায়। আই এল অ'ই এইচ আই ভিৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা হ্ৰাস আৰু এইচ আই ভিৰ সৈতে জীয়াই থকা বা ইয়াৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত লোকসকলৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ কমোৱাৰ বাবে সামাজিক সুৰক্ষাৰ প্ৰচাৰো কৰে। 

আই এল অ'এইডছে ২০১৫ চনৰ ভিতৰত নতুন সংক্ৰমণ, এইডছ-সম্পৰ্কীয় মৃত্যু আৰু [[বৈষম্য]] শূন্যলৈ অনাৰ লক্ষ্যৰে &quot;শূন্যৰ দিশে&quot; অভিযান চলাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/aids/Eventsandmeetings/campaign/lang--en/index.htm|title=Getting to Zero|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209165450/http://www.ilo.org/aids/Eventsandmeetings/campaign/lang--en/index.htm|archive-date=9 December 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unaids.org/en/aboutunaids/unaidsstrategygoalsby2015|title=UNAIDS|work=unaids.org}}&lt;/ref&gt;{{update inline|date=July 2019}} এই অভিযানৰ আধাৰত আই এল অ'এইডছে কৰ্মক্ষেত্ৰত স্বেচ্ছামূলক আৰু গোপনীয় পৰামৰ্শ আৰু পৰীক্ষাৰ এটা কাৰ্যসূচী চলায়। ইয়াক ভিচিটি@ৱৰ্ক নামেৰে জনা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilo.org/aids/WCMS_215899/lang--ja/index.htm|title=VCT@WORK: 5 million women and men workers reached with Voluntary and confidential HIV Counseling and Testing by 2015|work=International Labour Organization|date=December 2014 }}&lt;/ref&gt;

===প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক===

&quot;প্ৰব্ৰজিত&quot; শব্দটোৰ অৰ্থ অনুসৰি [[প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক]] বুলিলে কাম কৰিবলৈ এখন দেশৰপৰা আন এখন দেশলৈ যোৱা লোকক বুজায়। প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকসকলৰ অধিকাৰৰ বাবে প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনে সমতা আৰু সমন্বয়ৰ ওপৰত এটা পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref name=vittin /&gt; আই এল অ'ই ১৯৭৫ চনৰ [[প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক সম্পৰ্কীয় পৰিপূৰক বিধান অভিসম]] আৰু ১৯৯০ চনৰ [[সকলো প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ অধিকাৰ সুৰক্ষা সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অভিসম]]কে ধৰি কেইবাটাও অভিসম গ্ৰহণ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kumaraveloo|first1=K Sakthiaseelan|last2=Lunner Kolstrup|first2=Christina|date=2018-07-03|title=Agriculture and musculoskeletal disorders in low- and middle-income countries|journal=Journal of Agromedicine|language=en|volume=23|issue=3|pages=227–248|doi=10.1080/1059924x.2018.1458671|pmid=30047854|s2cid=51719997|issn=1059-924X}}&lt;/ref&gt;

===ঘৰুৱা শ্ৰমিক===

ঘৰুৱা শ্ৰমিকসকল হৈছে আন লোকৰ ঘৰত বা তেওঁলোকৰ বাবে বিভিন্ন কাম কৰা লোক। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে ৰন্ধা-বঢ়া, ঘৰ পৰিষ্কাৰ কৰা আৰু শিশুৰ যত্ন ল'ব পাৰে। তথাপি তেওঁলোক প্ৰায়ে আটাইতকৈ কম বিবেচনা লাভ কৰা লোক আৰু শ্ৰম তথা সামাজিক সুৰক্ষাৰপৰা বঞ্চিত হয়। ইয়াৰ এটা মুখ্য কাৰণ হৈছে পৰম্পৰাগতভাৱে মহিলাসকলে এই কামসমূহ বিনা পাৰিশ্ৰমিকত কৰি অহা।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Domestic workers|url=http://www.ilo.org/global/topics/domestic-workers/lang--en/index.htm|publisher=International Labour Organization|access-date=24 May 2012}}&lt;/ref&gt; [[ঘৰুৱা শ্ৰমিক]] আৰু [[উপযুক্ত শ্ৰম]]ৰ অধিকাৰ, লগতে প্ৰব্ৰজিত ঘৰুৱা শ্ৰমিকসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে আই এল অ'ই ২০১১ চনৰ ১৬ জুনত [[ঘৰুৱা শ্ৰমিক অভিসম]] গ্ৰহণ কৰে। 

===পৰিৱেশগত বহনক্ষমতা===

১৯৭০ৰ দশকৰপৰা আই এল অ'ই ইয়াৰ কাৰ্যকলাপ আৰু বৃহত্তৰ আলোচনাত [[পৰিৱেশগত বহনক্ষমতা]] সংযোজনৰ ওপৰত কাম কৰি আহিছে। উদাহৰণস্বৰূপে, ১৯৭২ৰপৰা ১৯৭৫ চনৰ ভিতৰত আই এল অ'ৰ কেইবাখনো প্ৰতিৱেদনত [[পেছাগত সুৰক্ষা আৰু স্বাস্থ্য]], অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু [[পৰিৱেশ সুৰক্ষা]]ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Montesano |first1=Francesco S. |last2=Biermann |first2=Frank |last3=Kalfagianni |first3=Agni |last4=Vijge |first4=Marjanneke J. |date=2023 |title=Can the Sustainable Development Goals Green International Organisations? Sustainability Integration in the International Labour Organisation |journal=Journal of Environmental Policy &amp; Planning |language=en |volume=25 |issue=1 |pages=1–15 |doi=10.1080/1523908X.2021.1976123 |issn=1523-908X |pmc=9893765 |pmid=36744153|bibcode=2023JEPP...25....1M }}&lt;/ref&gt; ২০০০ৰ দশকত আই এল অ'ই &quot;সেউজীয়া নিয়োগলৈ সামাজিকভাৱে ন্যায়সংগত পৰিৱৰ্তন&quot;ৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰে। সংস্থাটোৱে [[সেউজীয়া নিয়োগ]]ক &quot;পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰত সহায় কৰা উপযুক্ত চাকৰি&quot; হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

২০১৭ চনৰপৰা ''[[ন্যায়সংগত পৰিৱৰ্তন]]''ৰ ধাৰণাটো আই এল অ'ৰ নীতিত দৃঢ়ভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১৯ চনৰ ''ভৱিষ্যৎ কৰ্মজগতৰ বাবে শতবাৰ্ষিকী ঘোষণা''ত কোৱা হৈছিল যে: &quot;[...] আই এল অ'ই ইয়াৰ প্ৰচেষ্টাসমূহ এই দিশত পৰিচালিত কৰিব লাগিব: (১) অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু পৰিৱেশগত দিশত বহনক্ষম উন্নয়নত অৰিহণা যোগোৱা ভৱিষ্যৎ কৰ্মজগতলৈ ন্যায়সংগত পৰিৱৰ্তন নিশ্চিত কৰা।&quot; &lt;ref&gt;ILO (2019) [https://www.ilo.org/about-ilo/mission-and-impact-ilo/ilo-centenary-declaration-future-work-2019 ILO Centenary Declaration for the Future of Work]. Adopted at the 108th session of the International Labour Conference&lt;/ref&gt;{{Rp|3}} ''ন্যায়সংগত পৰিৱৰ্তন''ৰ গুৰুত্ব [[শক্তি পৰিৱৰ্তন]] আৰু [[কাৰ্বনমুক্তকৰণ]]ৰ ন্যায়সংগত পদ্ধতিৰ মাজৰ সম্পৰ্কত, যিয়ে বহল [[বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য|উন্নয়ন লক্ষ্য]]সমূহক সহায় কৰে।&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web |title=How just transition can help deliver the Paris Agreement |url=https://climatepromise.undp.org/research-and-reports/how-just-transition-can-help-deliver-paris-agreement |access-date=2025-02-17 |website=UNDP Climate Promise |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=McCauley |first1=Darren |last2=Heffron |first2=Raphael |date=2018-08-01 |title=Just transition: Integrating climate, energy and environmental justice |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301421518302301 |journal=Energy Policy |volume=119 |pages=1–7 |doi=10.1016/j.enpol.2018.04.014 |bibcode=2018EnPol.119....1M |issn=0301-4215 |hdl-access=free |hdl=10023/17583|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

আই এল অ'ই [[সেউজীয়া অৰ্থনীতি]]লৈ পৰিৱৰ্তন আৰু [[সেউজীয়া বিকাশ|নিয়োগৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ]]ও পৰীক্ষা কৰিছে। সংস্থাটোৱে সিদ্ধান্তলৈ আহিছিল যে উপযুক্ত নীতি গ্ৰহণ কৰিলে সেউজীয়া অৰ্থনীতিলৈ পৰিৱৰ্তনে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত বিশ্বজুৰি ২৪ নিযুত নতুন চাকৰি সৃষ্টি কৰিব পাৰে। আনহাতে, সেউজীয়া অৰ্থনীতিলৈ পৰিৱৰ্তন নঘটিলে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত [[উষ্ণতাৰ চাপ]]ৰ বাবে ৭২ নিযুত পূৰ্ণকালীন চাকৰি হেৰাই যাব পাৰে। উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ ফলত বিশেষকৈ কৃষিক্ষেত্ৰত উপলব্ধ কৰ্মঘণ্টাও হ্ৰাস পাব পাৰে।&lt;ref&gt;[https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2019/04/green-economy-could-create-24-million-new-jobs/ Green economy could create 24 million new jobs]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ilo.org/global/research/global-reports/weso/greening-with-jobs/lang--en/index.htm Greening with jobs – World Employment and Social Outlook 2018]&lt;/ref&gt;

== বঁটা ==

১৯৬৯ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত [[ভ্ৰাতৃত্ববোধ]] আৰু শান্তি উন্নত কৰা, শ্ৰমিকসকলৰ বাবে [[মৰ্যাদাপূৰ্ণ কৰ্মসংস্থান]] আৰু [[সামাজিক ন্যায়|ন্যায়]]ৰ বাবে কাম কৰা আৰু অন্যান্য উন্নয়নশীল ৰাষ্ট্ৰক কাৰিকৰী সহায় আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[নোবেল শান্তি বঁটা]] লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;nobel&quot;&gt;{{cite web |title=The Nobel Peace Prize 1969 - International Labour Organization Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1969/labour/facts/ |access-date=5 July 2006 |work=Nobelprize.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 1969 - Presentation Speech |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1969/ceremony-speech/ |access-date=2025-05-02 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== সমালোচনা ==

=== কাটাৰৰ ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক ===

==== আনুষ্ঠানিক অভিযোগ ====

২০১৪ চনত [[কাটাৰ]]ত [[বিদেশী শ্ৰমিক|বিদেশী শ্ৰমিকসকল]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰক লৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত উদ্বেগ বৃদ্ধি পাইছিল। সেই সময়ত [[২০২২ ফিফা বিশ্বকাপ যোগ্যতা অৰ্জন প্ৰতিযোগিতা|২০২২ ফিফা বিশ্বকাপ]]ৰ প্ৰস্তুতি চলি আছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক সংগঠনসমূহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ ওচৰত আনুষ্ঠানিক অভিযোগ দাখিল কৰে। অভিযোগত কাটাৰে বলপূৰ্বক শ্ৰম আৰু শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ ব্যাপকভাৱে উলংঘনৰ বিৰুদ্ধে পৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |last=Pattisson|first=Pete|last2=Ames|first2=Nick|date=2023-03-28|title='Legacy, what legacy?' Fight goes on for migrant workers in Qatar 100 days after World Cup|url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/28/legacy-fight-goes-on-for-migrant-workers-in-qatar-100-days-after-world-cup|access-date=2026-08-24|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite news |last=Ruiz|first=Rebecca R.|last2=Hurtes|first2=Sarah|date=2023-03-11|title=In World Cup Run-Up, Qatar Pressed U.N. Agency Not to Investigate Abuses|url=https://www.nytimes.com/2023/03/11/world/europe/qatar-world-cup-ilo-labor.html|access-date=2026-08-24|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |last=Burkhalter|first=Dorian|date=2023-06-06|title=Qatar heads UN labour conference despite poor rights record|url=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/how-a-controversial-qatari-minister-is-heading-a-un-labour-conference/48571016|access-date=2026-08-24|website=[[SWI swissinfo]]|language=en}}&lt;/ref&gt;

২০২৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]-এ অভিযোগ কৰে যে কাটাৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ সৈতে বহু বছৰৰ এক ৰাজনৈতিক প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। এই প্ৰচেষ্টাই সংস্থাটোক সমালোচকৰপৰা সহযোগীলৈ পৰিৱৰ্তন কৰাত সহায় কৰিছিল বুলি বাতৰিটোত কোৱা হয়। বাতৰিটোৰ মতে, কাটাৰৰ কূটনীতিবিদসকলে তীব্ৰভাৱে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু কাটাৰৰ সৈতে ব্যাৱসায়িক স্বাৰ্থ থকা নিয়োগকৰ্তা আৰু ৰাষ্ট্ৰসমূহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই তদন্ত আৰম্ভ কৰাত বাধা পৰিছিল বুলি অভিযোগ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

==== কাৰিকৰী সহযোগিতা কাৰ্যসূচী আৰু তথ্য গোপন কৰাৰ অভিযোগ ====

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই ২০১৭ চনত অভিযোগটোৰ প্ৰক্ৰিয়া বন্ধ কৰে আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে কাটাৰৰ শ্ৰম সম্পৰ্কীয় বিধি শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এটা &quot;কাৰিকৰী সহযোগিতা কাৰ্যসূচী&quot; আৰম্ভ কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত কাটাৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাক ২৫ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ আগবঢ়ায়। এই ধনেৰে ২০১৮ চনত দোহাত সংস্থাটোৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰকল্প কাৰ্যালয় স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite news |last=Rankin|first=Jennifer|date=2023-05-16|title=UN labour rights watchdog facing backlash over Qatar conference nomination|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/16/un-labour-rights-watchdog-facing-backlash-over-qatar-conference-nomination|access-date=2026-08-24|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কৈছিল যে এই ধৰণৰ ধন লাভ কৰা সাধাৰণ প্ৰথা আৰু ইয়াৰ ফলত সংস্থাটোৰ দায়িত্বত কোনো প্ৰভাৱ পৰা নাই। কিন্তু এজন প্ৰাক্তন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ বিষয়াকে ধৰি সমালোচকসকলে সংস্থাটোৰ স্বাধীনতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। তেওঁলোকে উল্লেখ কৰে যে কাটাৰৰ এই অৱদান প্ৰথমতে প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাছিল আৰু ইয়াৰ পৰিমাণো অস্বাভাৱিকভাৱে বেছি আছিল।&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কাটাৰে গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন শ্ৰমিক সংস্কাৰৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ন্যূনতম মজুৰি নিৰ্ধাৰণ, গ্ৰীষ্মকালত কৰ্মঘণ্টা সীমিত কৰা আৰু তথাকথিত [[কাফালা ব্যৱস্থা]] বিলুপ্ত কৰাৰ পদক্ষেপ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। সংস্থাটোৱে এই সংস্কাৰসমূহৰ প্ৰতি সাধাৰণতে ইতিবাচক দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

২০২২ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ এটা প্ৰতিৱেদনত কোৱা হৈছিল যে এই সংস্কাৰসমূহে &quot;শ শ হাজাৰ&quot; প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ ওপৰত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dupraz-Dobias|first=Paula|date=2022-11-10|title=Qatar's Swiss hub for foreign policy|url=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/1_3-qatar-s-swiss-hub-for-foreign-policy/48029542|access-date=2026-08-24|website=[[SWI swissinfo]]|language=en}}&lt;/ref&gt; ২০২৫ চনত কাটাৰৰ এজন বিষয়াই [[ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ]]ৰ সৈতে হোৱা কথোপকথনত একে বক্তব্য পুনৰ উল্লেখ কৰে।&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web |last=Cornish|first=Chloe|date=2025-11-16|title=UN labour body's proposal to move Mideast HQ to Qatar sparks staff alarm|url=https://www.ft.com/content/24a38ad9-442e-4a96-a664-dd1792ac3ee6?syn-25a6b1a6=1|access-date=2026-08-24|work=Financial Times}}&lt;/ref&gt;

২০২৩ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ এজন প্ৰাক্তন বিষয়াই [[দ্য গাৰ্ডিয়ান]]ক কৈছিল যে সংস্থাটোৱে কাটাৰৰ সংস্কাৰসমূহক &quot;বগা কৰা&quot; ধৰণে উপস্থাপন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেদনসমূহ পক্ষপাতদুষ্ট আছিল।&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কেইবাজনো বৰ্তমান আৰু প্ৰাক্তন কৰ্মচাৰীয়ে [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ক কৈছিল যে সংস্থাটোৱে কাটাৰক পৰ্যবেক্ষণৰ অধীনত থকা এখন ৰাষ্ট্ৰতকৈ ধন দিয়া গ্ৰাহকৰ দৰে অধিক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ বিষয়াসকলে কৈছিল যে কাটাৰৰ সৈতে সহযোগিতাৰ জৰিয়তে লাভ কৰা উন্নতিসমূহ &quot;সূক্ষ্ম আলোচনাৰ&quot; ফল আছিল আৰু কঠোৰ সমালোচনাই সেই অগ্ৰগতিক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰিলেহেঁতেন। কিন্তু [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ৰ মতে, শ্ৰমিক অধিকাৰ কৰ্মী, মানৱ অধিকাৰ সংগঠন আৰু কিছুমান ৰাজনীতিবিদে এই বক্তব্যত উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে, ৰাজহুৱা বক্তব্যসমূহে সমস্যাসমূহক কম গুৰুত্ব দিছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কৈছিল যে কাটাৰত শ্ৰমিক সংস্কাৰৰ &quot;ইতিবাচক দিশ&quot;ৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ লগতে সংস্থাটোৱে সংস্কাৰসমূহ ৰূপায়ণ আৰু প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰত থকা নিৰ্দিষ্ট ব্যৱধান আৰু সমস্যাসমূহো উল্লেখ কৰি আহিছিল।&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;

==== কাৰিকৰী সহযোগিতা কাৰ্যসূচীৰ ফলাফল সম্পৰ্কে গৱেষকৰ মতামত ====

কাটাৰৰ [[হামাদ বিন খলিফা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ আব্দুলহাদি ৰছিদ আলখায়াৰেনে ২০১৩ চনত কৰা এক অধ্যয়নত কৈছিল যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা আৰু কাটাৰ চৰকাৰৰ মুখ্য সাফল্যসমূহৰ ভিতৰত কাফালা ব্যৱস্থা ধ্বংস কৰাটো অন্যতম। তেওঁৰ মতে, ইয়াৰ ফলত অধিক মুক্ত আৰু প্ৰগতিশীল প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক নীতিৰ দিশত পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল আৰু চৰকাৰ তথা সমাজৰ মাজত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ আৰু সুযোগৰ গ্ৰহণযোগ্যতা বৃদ্ধি পাইছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Alkhayareen|first=Abdulhadi|date=2023-01-01|title=Evaluation of the International Labor Organization project in Qatar|url=https://www.researchgate.net/publication/366775252_Evaluation_of_the_International_Labor_Organization_project_in_Qatar|journal=QScience Connect|volume=2023|doi=10.5339/connect.2023.spt.2}}&lt;/ref&gt;

হামাদ বিন খলিফা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জেকাৰী আৰ. কালোৱে ২০২৩ চনত কৰা এক অধ্যয়নত মত প্ৰকাশ কৰে যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কাটাৰৰ আইনী সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে আইনী সংস্কাৰসমূহ আনুষ্ঠানিকভাৱে বাহাল থাকিলেও বিবাদ নিষ্পত্তি ব্যৱস্থাটোক পুনৰ্গঠন নকৰালৈকে ই শ্ৰমিকসকলক প্ৰকৃত ন্যায় প্ৰদান কৰাত ব্যৰ্থ হ'ব।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Calo|first=Zachary|date=2024-03-19|title=Labor Rights and Dispute System Design: Assessing the Legal Legacy of the 2022 Qatar World Cup|url=https://www.researchgate.net/publication/379073247_Labor_Rights_and_Dispute_System_Design_Assessing_the_Legal_Legacy_of_the_2022_Qatar_World_Cup|journal=[[জাৰ্মান আইন পত্ৰিকা]]|volume=24|pages=1729–1739|doi=10.1017/glj.2023.122}}&lt;/ref&gt;

[[টি.এম.চি. আছাৰ প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ এণ্টোৱান ডুভালে ২০২৩ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ সৈতে কাটাৰৰ সহযোগিতাৰ সময়ছোৱাত কাগজত হোৱা আইনী পৰিৱৰ্তনৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ কাটাৰৰ পদক্ষেপসমূহক &quot;পটেমকিন সংস্কাৰ&quot; বুলি অভিহিত কৰি সংস্থাটোৰ প্ৰশংসা কৰা আৰু কাটাৰ তথা [[ফিফা]]ৰ সৈতে এক &quot;আশাবাদী সংস্কাৰবাদী বৰ্ণনা&quot; গ্ৰহণ কৰাৰ সমালোচনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Duval|first=Antoine|date=2024-03-19|title=Spectacular International Labor Law: Ambush Counter-Marketing In the Spotlight of Qatar's 2022 FIFA World Cup|url=https://www.researchgate.net/publication/379073237_Spectacular_International_Labor_Law_Ambush_Counter-Marketing_In_the_Spotlight_of_Qatar's_2022_FIFA_World_Cup|journal=[[জাৰ্মান আইন পত্ৰিকা]]|volume=24|pages=1712–1728|doi=10.1017/glj.2024.3}}&lt;/ref&gt;

==== কাটাৰগেট কেলেংকাৰি ====

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কাটাৰৰ সংস্কাৰৰ বিষয়ে দিয়া ইতিবাচক মূল্যায়ন ইউৰোপীয় সংঘৰ কিছুমান ৰাজনীতিবিদে উদ্ধৃত আৰু পুনৰ উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমান পিছত [[ইউৰোপীয় সংসদত কাটাৰ দুৰ্নীতি কেলেংকাৰি|কাটাৰগেট]] দুৰ্নীতি কেলেংকাৰিৰ সৈতে জড়িত হোৱা বুলি অভিযোগ উত্থাপিত হয়।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;

কাটাৰগেট তদন্তৰ সৈতে জড়িত এজন বেলজিয়ামৰ বিষয়াই [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ক কৈছিল যে বেলজিয়াম কৰ্তৃপক্ষই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ ভিতৰত কাটাৰৰ প্ৰচেষ্টাক জনমত গঢ় দিয়াৰ প্ৰচেষ্টাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

[[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ৰ মতে, বিশ্বকাপৰ ঠিক আগতে কাটাৰৰ বিষয়াসকলে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাক প্ৰতিযোগিতাখনৰ সময়ত নেতিবাচক মন্তব্য নকৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। প্ৰতিৱেদনটোৱে লগতে কয় যে বিশ্বকাপৰ সময়ত সংস্থাটোৰ ৰাজহুৱা বক্তব্যসমূহত চলি থকা শ্ৰমিক অধিকাৰ উলংঘনৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল আৰু চৰকাৰৰ সৈতে সহযোগিতাৰ প্ৰশংসাত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

==== ২০২৩ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ অধ্যক্ষপদ ====

২০২৩ চনৰ জুন মাহত কাটাৰৰ শ্ৰম মন্ত্ৰী [[আলী বিন ছামিখ আল-মাৰী]] জেনেভাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সন্মিলনৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁৰ মনোনয়নে শ্ৰমিক সংগঠন আৰু শ্ৰম তথা মানৱ অধিকাৰ সংগঠনসমূহৰ মাজত প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰে। তেওঁলোকে তেওঁৰ মনোনয়নক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। কাটাৰৰ অব্যাহত শ্ৰমিক অধিকাৰ উলংঘা আৰু কাটাৰগেট দুৰ্নীতি কেলেংকাৰিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কাটাৰৰ অধ্যক্ষপদে সংস্থাটোৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু সুনামৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি তেওঁলোকে আশংকা প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ শ্ৰমিক গোটে আল-মাৰীৰ অধ্যক্ষপদৰ বিৰোধিতা নকৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt; ফলত নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচী অনুসৰি তেওঁৰ অধ্যক্ষপদ কাৰ্যকৰী হয়।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

==== ২০২৫ চনত মধ্যপ্ৰাচ্যৰ মুখ্য কাৰ্যালয় দোহালৈ স্থানান্তৰৰ বিবেচনা ====

২০২৫ চনৰ শেষৰফালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই ইয়াৰ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[বেইৰুট]], [[লেবানন]]ৰপৰা কাটাৰৰ [[দোহা]]লৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ কথা বিবেচনা কৰে। সংস্থাটোৱে অনুমান কৰিছিল যে ইয়াৰ ফলত ২০২৬–২০২৭ চনত ৫ লাখ আমেৰিকান ডলাৰ ৰাহি হ'ব পাৰে। স্থানান্তৰৰ কাৰণ হিচাপে &quot;আতিথ্য প্ৰদান কৰা চৰকাৰৰ সমৰ্থন&quot;, &quot;লেবাননত অব্যাহত অস্থিৰতা&quot; আৰু উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ সম্পদসমূহলৈ অধিক সুবিধাজনক প্ৰৱেশৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

কাটাৰৰ এজন বিষয়াই কৈছিল যে কাটাৰে দোহাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয় স্থাপনৰ বাবে নিজৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

[[ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ]]ৰ মতে, এই প্ৰস্তাৱক লৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হয়। কৰ্মচাৰীসকলে এখন প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু জৰীপত অংশগ্ৰহণ কৰা ৭০ জন সদস্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশই ইয়াক সমৰ্থন কৰে।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

কৰ্মচাৰীসকলে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে শ্ৰমিক সংগঠন নিষিদ্ধ কৰা আৰু প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ প্ৰতি ব্যৱহাৰৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যবেক্ষণৰ সন্মুখীন হোৱা এখন দেশলৈ কাৰ্যালয় স্থানান্তৰ কৰিলে দুৰ্বল শ্ৰমিক মানদণ্ডক স্বাভাৱিক বুলি গ্ৰহণ কৰাৰ আশংকা থাকিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত গৱেষকসকলৰ কামত বাধা পৰিব, সংস্থাটোৰ স্বাধীনতা বিপন্ন হ'ব আৰু দুৰ্বল শ্ৰমিক মানদণ্ডক বৈধতা প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে বুলি তেওঁলোকে কয়।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

[[লেবাননত প্ৰব্ৰজনকাৰী গৃহ শ্ৰমিক|লেবাননতো প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ সৈতে দুৰ্ব্যৱহাৰ]]ৰ অভিযোগ আছে। তথাপি কিছুমান কৰ্মচাৰীয়ে কয় যে কাটাৰত চৰকাৰী তদাৰকী অধিক কঠোৰ হোৱাৰ বাবে তাত বাস কৰি উপসাগৰীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সমালোচনা কৰা প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰোঁতে গৱেষকসকলে নিৰাপত্তাহীনতা অনুভৱ কৰিব পাৰে।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

তেওঁলোকে লগতে আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে এই স্থানান্তৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কৰ্মচাৰীৰ স্বাধীনতাৰ ওপৰত গুৰুতৰ বিপদ সৃষ্টি কৰিব পাৰে আৰু সংস্থাটোৱে নিজৰ দায়িত্বৰ সৈতে আপোচ কৰিব পাৰে।&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;

==== কাটাৰ ৰাষ্ট্ৰৰ অন্যান্য অৱদান ====

কাটাৰৰ ভিতৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে আগবঢ়োৱা ধনৰ উপৰি কাটাৰ চৰকাৰে ২০২৫ চনৰ মে' মাহত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ নিয়মীয়া বাজেটৰ পৰিপূৰক হিচাপত ২০ লাখ আমেৰিকান ডলাৰ আগবঢ়ায়। এইটো এটা নমনীয় পুঁজি ব্যৱস্থা।&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-05-15|title=Qatar supports ILO with USD 2 million in flexible funding for decent work|url=https://www.ilo.org/resource/news/qatar-supports-ilo-usd-2-million-flexible-funding-decent-work|access-date=2026-08-24|website=[[International Labour Organization]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Qatar and ILO Sign $2M Deal to Advance Decent Work and Build Crisis Resilience|url=https://www.devdiscourse.com/article/other/3415332-qatar-and-ilo-sign-2m-deal-to-advance-decent-work-and-build-crisis-resilience|access-date=2026-08-24|website=Devdiscourse|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Imtiaz|first=Fareeha|date=2025-05-16|title=Qatar signs agreement to support ILO with USD 2 million|url=https://www.iloveqatar.net/news/general/qatar-signs-agreement-support-ilo-usd-2-million|access-date=2026-08-24|website=ILoveQatar|language=en}}&lt;/ref&gt;

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাই কৈছিল যে এই অনুষ্ঠানটোৱে কেৱল ধনৰ প্ৰৱাহকে সূচোৱা নাছিল, বৰং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা আৰু [[কাটাৰ উন্নয়ন পুঁজি]]ৰ মাজত অধিক গভীৰ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী সহযোগিতাৰ দিশত এক পৰিৱৰ্তন সূচাইছিল। কাটাৰ উন্নয়ন পুঁজিয়েই এই ধন আগবঢ়াইছিল।&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons category}}
* {{official website}}
* [http://www.itcilo.org আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ]
* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা, [https://web.archive.org/web/20180807001520/http://blue.lim.ilo.org/cariblex/pdfs/ILO_dec_philadelphia.pdf ফিলাডেলফিয়া ঘোষণা] (১৯৪৪)</text>
      <sha1>afjld9x8vnku7w2hg0uwfj5q34lla2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139575</id>
    <revision>
      <id>636464</id>
      <parentid>636265</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4518" sha1="12gh4i4l4j5ehaydadv5k9t0i580x73" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = ভাৰত
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিয়ুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

== অৱস্থান ==
ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।</text>
      <sha1>12gh4i4l4j5ehaydadv5k9t0i580x73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636465</id>
      <parentid>636464</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ]]ৰ পৰা [[ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>636464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4518" sha1="12gh4i4l4j5ehaydadv5k9t0i580x73" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = ভাৰত
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিয়ুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

== অৱস্থান ==
ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।</text>
      <sha1>12gh4i4l4j5ehaydadv5k9t0i580x73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636467</id>
      <parentid>636465</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>636467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4581" sha1="phlw0e88snefe3br6p588lw8473fkuk" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = ভাৰত
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিয়ুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

==অৱস্থান==
ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}</text>
      <sha1>phlw0e88snefe3br6p588lw8473fkuk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636468</id>
      <parentid>636467</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="3xdnav0h1pq6suqlo7c4xifa8ok7yln" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = ভাৰত
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিয়ুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

==অৱস্থান==
ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]</text>
      <sha1>3xdnav0h1pq6suqlo7c4xifa8ok7yln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636469</id>
      <parentid>636468</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4662" sha1="ff5qf8ib060bgmsgx8txexvscrlaxd5" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = ভাৰত
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

==অৱস্থান==
ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]</text>
      <sha1>ff5qf8ib060bgmsgx8txexvscrlaxd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636470</id>
      <parentid>636469</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4666" sha1="dk4z6teel8u6uytoxvxanzbhkb9954q" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = [[ভাৰত]]
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

==অৱস্থান==
ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]</text>
      <sha1>dk4z6teel8u6uytoxvxanzbhkb9954q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636471</id>
      <parentid>636470</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T19:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:পোখালি]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4708" sha1="r6xp0hjjg4mjjah3sdqs5otmb1j0iht" xml:space="preserve">{{Infobox Hindu temple
| name              = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ
| image             = Triyuginarayan Temple.jpg
| alt               = 
| caption           = 
| country           = [[ভাৰত]]
| state             = [[উত্তৰাখণ্ড]]
| district          = ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ
| location          = ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ
| elevation_m       = 
| deity             = [[লক্ষ্মী নাৰায়ণ]], [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]
| architecture      = উত্তৰ ভাৰতীয় হিমালয়ৰ স্থাপত্য
| temple_quantity   = 
| monument_quantity = 
| inscriptions      = 
| completed         = ৮ম শতিকা
| creator           = [[আদি শংকৰাচাৰ্য]]
| website           = 
}}
'''ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' ([[সংস্কৃত]]: त्रियुगी-नारायण) হৈছে ভাৰতৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ গাঁৱত অৱস্থিত এটা [[হিন্দু]] মন্দিৰ। এই প্ৰাচীন [[মন্দিৰ]]টো ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত। এই স্থানতে ভগৱান বিষ্ণুক সাক্ষী কৰি ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল বুলি প্ৰচলিত পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ বাবেই মন্দিৰভাগ জগতপ্ৰসিদ্ধ। ই এক জনপ্ৰিয় হিন্দু তীৰ্থস্থান আৰু ''অভিমান ক্ষেত্ৰম'' মন্দিৰসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref name=vishnu&gt;{{Cite web|url=http://www.indyahills.com/garhwal/temples/tm_uk_grh.htm |title=Places of worship: Vishnu Temple|accessdate=25 July 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=trig&gt;{{Cite web|url=http://rudraprayag.nic.in/Triyujinarayan.htm|title= Triyuginarayan|accessdate=25 July 2009|publisher=National Informatic Centre}}&lt;/ref&gt; এই মন্দিৰৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সন্মুখত অহৰহ জ্বলি থকা এক অখণ্ড অগ্নিশিখা। এই জুইকুৰা সেই ঐশ্বৰিক বিবাহৰ সময়ৰে পৰা জ্বলি থকা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref name = &quot;kedarnath&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.badrinath-kedarnath.gov.in/content-kedar.aspx?id=52|title=Temples Attached to Shri Kedarnath Temple|year=2006|publisher=Shri Badrinath Shri Kedarnth Temple Committee|accessdate=12 August 2009}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত এই জুই নিজে নিজে প্ৰজ্বলিত হৈ আছিল যদিও কলিযুগত কেদাৰঘাটীৰ জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকলে ইয়াক নিৰন্তৰভাৱে জ্বলাই ৰাখিছে। জামলোকী ব্ৰাহ্মণসকল ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰৰ প্ৰধান পূজাৰীও। সেয়েহে এই মন্দিৰটোক ''অখণ্ড ধুনী মন্দিৰ'' বুলিও জনা যায়।

==অৱস্থান==
ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাত, গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত। চাৰিওফালৰ ধুনীয়া পাহাৰৰ মাজত ১৯৮০ মিটাৰ (৬৫০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এই মন্দিৰটোৱে দৃশ্যপট আগবঢ়াইছে।

কেদাৰনাথ ট্ৰেকৰ ভিত্তি শিবিৰ গৌৰীকুণ্ডৰ পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ আৰু সোণপ্ৰয়াগৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:পোখালি]]</text>
      <sha1>r6xp0hjjg4mjjah3sdqs5otmb1j0iht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ভাৰতত স্বনিযুক্ত পেছা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139588</id>
    <revision>
      <id>636472</id>
      <parentid>636390</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T05:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* চৰকাৰ */</comment>
      <origin>636472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12361" sha1="pf0u563jowj329aregg9e1q3tkmn3x8" xml:space="preserve">[[ভাৰত]]ত স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ সংখ্যা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে। ২০২০ চনত ভাৰতত প্ৰায় ১৫ নিযুত স্বনিযুক্ত কৰ্মী বা স্বনিযুক্ত পেছাত জড়িত লোক আছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। তথ্য-প্ৰযুক্তি, বিত্ত, মানৱ সম্পদ আৰু নক্সা প্ৰস্তুতকৰণ আদি ক্ষেত্ৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহে কোনো নিৰ্দিষ্ট প্ৰকল্পৰ বাবে স্বনিযুক্ত কৰ্মী নিয়োগ কৰাৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Majumdar |first=Debleena |date=২০২৩-০৭-২৪ |title=Factors that make highly qualified people choose freelance careers over one-off gigs |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/jobs/mid-career/factors-that-make-highly-qualified-people-choose-freelance-careers-over-one-off-gigs/articleshow/102071660.cms |access-date=২০২৩-১১-০৬ |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতৰ প্ৰায় ৭০ শতাংশ স্বনিযুক্ত কৰ্মীয়ে কেৱল স্বনিযুক্ত পেছাতেই কাম কৰা বুলি এটা সমীক্ষাত প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰে প্ৰায় ৪৮ শতাংশই সপ্তাহত ৩০ ঘণ্টা বা তাতকৈ কম সময় কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=২০২৩-০৬-০৬ |title=Gig economy: 66% of freelancers in India optimistic about growing global demand from SMBs, says survey |url=https://www.financialexpress.com/business/sme-msme-eodb-66-of-freelancers-in-india-optimistic-about-growing-global-demand-from-smbs-survey-3116027/ |access-date=২০২৩-১১-০৬ |work=Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[নীতি আয়োগ]]ৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ২০২০–২১ চনত ভাৰতৰ গিগ অৰ্থনীতিৰ কৰ্মীৰ সংখ্যা প্ৰায় ৭৭ লাখ আছিল। প্ৰতিৱেদনখনত ২০২৯–৩০ চনলৈ এই সংখ্যা প্ৰায় ২.৩৫ কোটি হ'ব পাৰে বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ২০২০–২১ চনত ইয়াৰে প্ৰায় ২৬.৬ লাখ লোক বিক্ৰী আৰু খুচুৰা বাণিজ্যৰ সৈতে জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=২০২৩-১১-০৪ |title=Freelancing as a Lifestyle: Six tips for gig workers for better work-life balance |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/how-to/freelancing-as-a-lifestyle-six-tips-for-gig-workers-for-better-work-life-balance/articleshow/104972715.cms |access-date=২০২৪-০৪-০১ |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

ভাৰতৰ বৃহৎ কৰ্মক্ষম জনসংখ্যা আৰু ডিজিটেল যোগাযোগৰ বিস্তাৰৰ ফলত স্বনিযুক্ত পেছা আৰু চুক্তিভিত্তিক কামৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতক বিশ্বৰ গিগ অৰ্থনীতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথাও বিভিন্ন প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jain |first=Harsh |title=New rise in India’s freelance community in 2022 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/voices/new-rise-in-indias-freelance-community-in-2022/ |access-date=২০২৪-০৪-০১ |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

== চৰকাৰ ==

ভাৰত চৰকাৰে ডিজিটেল সেৱা, দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগিতাৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। ২০১৫ চনত আৰম্ভ কৰা [[ডিজিটেল ইণ্ডিয়া]] কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে চৰকাৰী নথি ডিজিটেল ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। এই ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন কামৰ বাবে স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ সেৱাও গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। 

স্কিল ইণ্ডিয়া আৰু ষ্টাৰ্টআপ ইণ্ডিয়াৰ দৰে চৰকাৰী কাৰ্যসূচীয়ে দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগিতাক উৎসাহিত কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kaur |first=Gagandeep |title=Should the government lend a helping hand to the freelancers? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/voices/should-the-government-lend-a-helping-hand-to-the-freelancers/ |access-date=২০২৪-০৪-০১ |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

২০২৩ চনৰ এটা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভাৰতৰ ৬৮ শতাংশ স্বনিযুক্ত কৰ্মীয়ে কামৰ সুযোগ বিচাৰি সামাজিক মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=২০২৩-০৬-০১ |title=68% freelancers in India depend on social media to find work: Report |url=https://www.business-standard.com/india-news/68-indian-freelancers-rely-on-social-media-to-find-work-says-report-123060100736_1.html |access-date=২০২৩-১০-৩১ |work=Business Standard}}&lt;/ref&gt;

== ভাৰতীয় মহিলা স্বনিযুক্ত কৰ্মী ==

ভাৰতৰ বহু উচ্চশিক্ষিত মহিলাই পৰিয়াল আৰু সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ বাবে নিয়মীয়া চাকৰি বা পেছাত অব্যাহত থাকিব নোৱাৰাৰ পৰিস্থিতিত স্বনিযুক্ত পেছা গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref name=&quot;indiatimes1&quot;&gt;{{Cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/jobs/heres-why-freelancers-are-in-great-demand/articleshow/54538358.cms |title=Here's why freelancers are in great demand |work=The Economic Times |access-date=২০১৭-০১-৩১}}&lt;/ref&gt;

স্বনিযুক্ত পেছাই সময় আৰু কামৰ ক্ষেত্ৰত অধিক নমনীয়তা প্ৰদান কৰিব পাৰে। কিন্তু ভাৰতত স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ মাজত মহিলাৰ অংশ পুৰুষৰ তুলনাত কম বুলি বিভিন্ন সমীক্ষাত প্ৰকাশ পাইছে। 

২০১৫ চনত পে'অ'নিয়াৰে কৰা এটা সমীক্ষা অনুসৰি ভাৰতৰ স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ মাত্ৰ ২২ শতাংশ মহিলা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/tech/tech-internet-combine-to-create-unconventional-career-options/story-1kHKXGcYpUiEMgyTYT9nNO.html |title=Thanks to internet, India has most freelance professionals after US |date=২০১৫-১২-০৭ |work=Hindustan Times |language=en |access-date=২০১৭-০১-৩১}}&lt;/ref&gt;

একেটা সমীক্ষাৰ তথ্য অনুসৰি, ভাৰতীয় স্বনিযুক্ত পেছাত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ গড় ঘণ্টাভিত্তিক উপাৰ্জনৰ মাজতো পাৰ্থক্য আছিল। পুৰুষ স্বনিযুক্ত কৰ্মীয়ে গড়ে ঘণ্টাত ১৯ মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰাৰ বিপৰীতে মহিলা স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ গড় উপাৰ্জন আছিল ১৭ মাৰ্কিন ডলাৰ।&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://scroll.in/article/720242/work-more-earn-less-four-charts-sum-up-the-economics-of-freelancing-in-india |title=Work more, earn less: four charts sum up the economics of freelancing in India |last=Jain |first=Mayank |work=Scroll.in |language=en-US |access-date=২০১৭-০১-৩১}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰতিষ্ঠান আৰু স্বনিযুক্ত কৰ্মী ==

প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তন, সামাজিক পৰিৱৰ্তন, জনসংখ্যাগত পৰিৱৰ্তন আৰু পেছাগত প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বহু প্ৰতিষ্ঠানে নিজৰ মানৱ সম্পদ নীতি পুনৰ বিবেচনা কৰিছে। ইয়াৰ ফলত স্বনিযুক্ত কৰ্মী আৰু স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতাৰ সেৱা গ্ৰহণৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে।&lt;ref name=&quot;indiatimes1&quot;/&gt;

২০২২ চনত প্ৰকাশিত এটা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ২০২০ চনৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰপৰা দ্বিতীয় ত্ৰৈমাসিকলৈ ভাৰতত নতুন স্বনিযুক্ত কৰ্মীৰ সংখ্যা ৪৬ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/voices/new-rise-in-indias-freelance-community-in-2022/ |title=New rise in India’s freelance community in 2022 |date=২০২২-০৩-১৭ |work=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt;

প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বিভিন্ন স্তৰত স্বনিযুক্ত কৰ্মী আৰু স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতাৰ সেৱা গ্ৰহণ কৰে। বিত্তীয় পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰতো স্বনিযুক্ত মুখ্য বিত্তীয় বিষয়াৰ সেৱা গ্ৰহণৰ উদাহৰণ আছে। কিছুমান উদ্যোগভিত্তিক অনুমান অনুসৰি, বাহ্যিক মুখ্য বিত্তীয় বিষয়াৰ সেৱা গ্ৰহণ কৰিলে প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰিচালনামূলক ব্যয় ৩০ৰপৰা ৭০ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাব পাৰে। কামৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি এনে সেৱাৰ মাচুল মাহে ৩০,০০০ টকাৰপৰা কেইবালাখ টকালৈ হ'ব পাৰে.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mehrotra |first=Nilika |year=২০১৩ |chapter=Disability, gender and caste intersections in the Indian economy |title=Disability and Intersecting Statuses |publisher=Emerald Group Publishing Limited |pages=২৯৫–৩২৪}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{Reflist|30em}}

== অতিৰিক্ত পঠন ==

* Das, Goutam. [https://www.businesstoday.in/current/economy-politics/gig-work-india-contributes-1-in-4-freelancers/story/267601.html &quot;Gig work: India now contributes 1 in 4 freelancers&quot;] (৯ জানুৱাৰী ২০১৮), ''Business Today''।

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অৰ্থনীতি]]</text>
      <sha1>pf0u563jowj329aregg9e1q3tkmn3x8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139590</id>
    <revision>
      <id>636438</id>
      <parentid>636408</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি */</comment>
      <origin>636438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19497" sha1="kbzv6uwrvzbcf3jzxd7rn4he3baczpd" xml:space="preserve">'''অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম''' {{en|Overtime}} বুলিলে কোনো কৰ্মচাৰীয়ে নিৰ্ধাৰিত স্বাভাৱিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত সময়ত কৰা কামক বুজায়। এই অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে লাভ কৰা অতিৰিক্ত মজুৰিকো অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি বুলি কোৱা হয়। 

স্বাভাৱিক কৰ্মসময় বিভিন্ন ধৰণে নিৰ্ধাৰিত হ'ব পাৰে। যেনে—

* সমাজত প্ৰচলিত আৰু গ্ৰহণযোগ্য কৰ্মসময়ৰ ভিত্তিত,
* কোনো নিৰ্দিষ্ট বৃত্তি বা উদ্যোগৰ প্ৰচলিত পদ্ধতি অনুসৰি,
* চৰকাৰী আইন আৰু বিধিৰ জৰিয়তে,
* নিয়োগকৰ্তা আৰু কৰ্মচাৰী বা তেওঁলোকৰ প্ৰতিনিধিৰ মাজত হোৱা চুক্তিৰ জৰিয়তে। 

বিভিন্ন দেশত অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ শ্ৰম আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছে। এই আইনসমূহৰ উদ্দেশ্যৰ ভিতৰত কৰ্মচাৰীক অত্যধিক দীঘলীয়া সময় কাম কৰিবলৈ বাধ্য কৰোৱাৰপৰা সুৰক্ষা দিয়া, কৰ্মচাৰীৰ স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষা ৰক্ষা কৰা আৰু উপযুক্ত কৰ্মসময় নিশ্চিত কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম নিয়ন্ত্ৰণৰ এটা সাধাৰণ পদ্ধতি হৈছে অতিৰিক্ত সময়ত কৰা প্ৰতিটো ঘণ্টাৰ কামৰ বাবে স্বাভাৱিক মজুৰিতকৈ অধিক হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰা। বহু দেশত আইন অনুসৰি অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অতিৰিক্ত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰিৰ হাৰ, কৰ্মসময় আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ প্ৰতি থকা নিয়ম দেশভেদে আৰু উদ্যোগভেদে পৃথক হয়।

== ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি ==

ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি বুলিলে অধিক সময় কাম কৰাৰ পৰিৱৰ্তে বা তাৰ উপৰি পিছত ছুটি লাভ কৰা ব্যৱস্থাক বুজায়। ইংৰাজীত ইয়াক ''টাইম অফ ইন লিউ'', ''কম্পেনছেটৰী টাইম'' বা ''কম্প টাইম'' বোলা হয়। 

এই ব্যৱস্থাত কোনো কৰ্মচাৰীয়ে অতিৰিক্ত সময় কাম কৰাৰ বিনিময়ত পৰৱৰ্তী সময়ত সমপৰিমাণৰ বা আইন বা চুক্তি অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত ছুটি লাভ কৰিব পাৰে। কিছুমান ক্ষেত্ৰত অতিৰিক্ত মজুৰিৰ পৰিৱৰ্তে এনে ছুটি প্ৰদান কৰা হয়। 

ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটিৰ নিয়ম দেশ, উদ্যোগ, চাকৰিৰ প্ৰকৃতি আৰু নিয়োগকৰ্তা–কৰ্মচাৰীৰ মাজত থকা চুক্তি অনুসৰি পৃথক হয়।

== দেশভেদে অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ আইন ==

=== ভাৰত ===

ভাৰতত অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ সৈতে জড়িত বিধানসমূহ বিভিন্ন শ্ৰম আইনৰ অধীনত নিয়ন্ত্ৰিত হৈ আহিছে। বৰ্তমান [[বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]] আৰু [[মজুৰি সংহিতা, ২০১৯]] এই ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ আইন। 

২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখৰ পৰা বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ কাৰ্যকৰী হয়। এই সংহিতাত কৰ্মসময়, সাপ্তাহিক ছুটি, অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম আৰু কৰ্মচাৰীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু কৰ্ম-পৰিস্থিতিৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিধান একত্ৰিত কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

এই সংহিতাৰ অধীনত অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে কৰ্মচাৰীক স্বাভাৱিক মজুৰিৰ ''কমেও দুগুণ হাৰত'' মজুৰি প্ৰদান কৰাৰ বিধান আছে। অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম কৰাবলৈ কৰ্মচাৰীৰ সন্মতিৰো প্ৰয়োজন হয়। অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মুঠ সীমা উপযুক্ত চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/osh_as_passed_by_lok_sabha.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰ}}&lt;/ref&gt;

মজুৰি সংহিতা, ২০১৯ৰ ১৪ নং ধাৰাতো নিৰ্ধাৰিত স্বাভাৱিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত সময়ত কৰা কামৰ বাবে কমেও দুগুণ স্বাভাৱিক মজুৰিৰ হাৰত অধিক সময়ৰ মজুৰি প্ৰদানৰ বিধান আছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Code on Wages, 2019 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/15793/1/A2019-29.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

ভাৰত চৰকাৰৰ শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ তথ্য অনুসৰি সাধাৰণ মানদণ্ড হিচাপে কৰ্মসময় দৈনিক ৮ ঘণ্টা আৰু সাপ্তাহিক ৪৮ ঘণ্টা। কিছুমান ক্ষেত্ৰত কৰ্মচাৰীৰ সন্মতি আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে দুগুণ মজুৰি প্ৰদানৰ চৰ্তত দৈনিক কৰ্মসময়ৰ কিছু নমনীয়তা থাকিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=অকুপেচনেল ছেফটি, হেল্থ এণ্ড ৱৰ্কিং কণ্ডিচনছ কোড, ২০২০ সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্নোত্তৰ |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2026/01/fb8c6466d0d6a7ed581bcb2bee34694c.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰ}}&lt;/ref&gt;

==== তৈলক্ষেত্ৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা খণ্ড ====

বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ৰ অধীনত তৈলক্ষেত্ৰ, কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰিত কিছুমান প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ উপযুক্ত চৰকাৰ হিচাপে গণ্য হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

এই বিধান তৈল আৰু গেছ উদ্যোগৰ কৰ্মসময়, কৰ্মচাৰীৰ সুৰক্ষা আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক।

=== ইউৰোপীয় সংঘ ===

ইউৰোপীয় সংঘৰ কৰ্মসময় সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনাসমূহ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আইনত ৰূপায়ণ কৰা হয়। ২০০৩ চনৰ ২০০৩/৮৮/ইচি নিৰ্দেশনাত কৰ্মসময়, দৈনিক বিশ্ৰাম, সাপ্তাহিক বিশ্ৰাম, বাৰ্ষিক ছুটি আৰু নিশাৰ কৰ্মৰ সৈতে জড়িত ন্যূনতম মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। 

নিৰ্দেশনাখনৰ অধীনত সাধাৰণতে—

* অতিৰিক্ত সময়ৰ কামসহ গড় সাপ্তাহিক কৰ্মসময় ১৭ সপ্তাহৰ হিচাপৰ সময়ছোৱাত ৪৮ ঘণ্টাতকৈ অধিক হ'ব নালাগে; 
* প্ৰতি ২৪ ঘণ্টাত কমেও ১১ ঘণ্টাৰ অবিচ্ছিন্ন দৈনিক বিশ্ৰাম থাকিব লাগে; 
* ছয় ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কাম কৰা ক্ষেত্ৰত উপযুক্ত বিৰতি থাকিব লাগে; 
* প্ৰতি সাত দিনত দৈনিক বিশ্ৰামৰ উপৰি কমেও ২৪ ঘণ্টাৰ সাপ্তাহিক বিশ্ৰাম থাকিব লাগে; 
* কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও চাৰি সপ্তাহৰ বেতনসহ ছুটি লাভ কৰিব লাগে; 
* নিশাৰ কামৰ ক্ষেত্ৰত গড় কৰ্মসময় সাধাৰণতে প্ৰতি ২৪ ঘণ্টাত আঠ ঘণ্টাতকৈ অধিক হ'ব নালাগে। 

কিছুমান বিশেষ শ্ৰেণীৰ কৰ্মচাৰী আৰু বিশেষ পৰিস্থিতিৰ ক্ষেত্ৰত এই নিয়মসমূহৰপৰা ব্যতিক্ৰমৰ ব্যৱস্থা আছে। 

=== গ্ৰীচ ===

গ্ৰীচত আইনত নিৰ্ধাৰিত দৈনিক বা সাপ্তাহিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত কামক অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বৈধ অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে কৰ্মচাৰীক অতিৰিক্ত মজুৰি প্ৰদান কৰা হয়। অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাৰ্ষিক সীমা অতিক্ৰম কৰিলে প্ৰযোজ্য মজুৰিৰ হাৰো পৃথক হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম আৰু অতিৰিক্ত কৰ্মৰ মজুৰি |url=https://www.kepea.gr/pos-ameivetai-i-yperoria-kai-i-yperergasia |access-date=৭ আগষ্ট ২০২৬ |website=কেইপিইএ/জিএছইই |language=el}}&lt;/ref&gt;

=== জাপান ===

জাপানৰ ১৯৪৭ চনৰ শ্ৰম মানদণ্ড আইনে সাধাৰণতে দৈনিক আঠ ঘণ্টা আৰু সাপ্তাহিক ৪০ ঘণ্টাৰ কৰ্মসময় নিৰ্ধাৰণ কৰে। প্ৰতি সপ্তাহত কমেও এদিন ছুটিৰ ব্যৱস্থাও আছে। 

নিৰ্ধাৰিত কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে সাধাৰণ মজুৰিতকৈ অধিক হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। নিশা ১০ বজাৰপৰা পুৱা ৫ বজালৈ কৰা কাম আৰু নিৰ্ধাৰিত ছুটীৰ দিনত কৰা কামৰ বাবেও অতিৰিক্ত মজুৰিৰ বিধান আছে। 

=== আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ===

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ১৯৩৮ চনৰ ফেয়াৰ লেবাৰ ষ্টেণ্ডাৰ্ডছ এক্ট অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা এটা প্ৰধান ফেডাৰেল আইন। এই আইনৰ অধীনত প্ৰযোজ্য কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে সাধাৰণ কৰ্মসপ্তাহ ৪০ ঘণ্টা। ইয়াৰ অতিৰিক্ত সময়ৰ বাবে সাধাৰণ মজুৰিৰ কমেও ডেৰগুণ হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। 

আইনখনত কিছুমান কৰ্মচাৰীক অধিক সময়ৰ মজুৰিৰপৰা ৰেহাই দিয়া হৈছে। প্ৰশাসনিক, পেছাদাৰী আৰু কাৰ্যবাহী শ্ৰেণীৰ কিছুমান কৰ্মচাৰী এই ৰেহাইৰ অন্তৰ্গত হ'ব পাৰে। 

কিছুমান ক্ষেত্ৰত ৰাজহুৱা খণ্ডত অধিক সময়ৰ মজুৰিৰ পৰিৱৰ্তে ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি প্ৰদান কৰিব পাৰি। ব্যক্তিগত খণ্ডত এই ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত পৃথক আইন প্ৰযোজ্য হয়। 

==== কেলিফৰ্ণিয়া ====

কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰাজ্যিক অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ আইন ফেডাৰেল আইনতকৈ কিছুমান ক্ষেত্ৰত পৃথক। কিছুমান অনা-ৰেহাইপ্ৰাপ্ত কৰ্মচাৰীয়ে দৈনিক আঠ ঘণ্টা বা সাপ্তাহিক ৪০ ঘণ্টাৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে ডেৰগুণ মজুৰি লাভ কৰে। দৈনিক ১২ ঘণ্টাতকৈ অধিক কাম বা একেৰাহে সপ্তম দিনত নিৰ্দিষ্ট সীমাৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে দুগুণ মজুৰিৰ বিধান আছে।

== অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ প্ৰভাৱ ==

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামে কৰ্মচাৰীৰ আয় বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। কিন্তু অত্যধিক আৰু দীঘলীয়া সময় কাম কৰিলে কৰ্মচাৰীৰ বিশ্ৰাম, স্বাস্থ্য, পাৰিবাৰিক জীৱন আৰু কৰ্মক্ষমতাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। সেইবাবে বিভিন্ন দেশৰ শ্ৰম আইনত কৰ্মসময়, বিশ্ৰাম আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰিৰ ক্ষেত্ৰত সীমা আৰু নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি স্বাভাৱিক মজুৰিতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবে কিছুমান কৰ্মচাৰীয়ে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে অধিক সময় কাম কৰিবলৈ আগ্ৰহী হ'ব পাৰে। আনহাতে নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ অতিৰিক্ত ব্যয়ৰ ফলত নতুন কৰ্মচাৰী নিয়োগ বা কৰ্মসময় পুনৰ সংগঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* [https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]
* [https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/15793/1/A2019-29.pdf মজুৰি সংহিতা, ২০১৯ — ইণ্ডিয়া কোড]
* [https://www.labour.gov.in/static/uploads/2026/01/fb8c6466d0d6a7ed581bcb2bee34694c.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ — প্ৰশ্নোত্তৰ]</text>
      <sha1>kbzv6uwrvzbcf3jzxd7rn4he3baczpd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636439</id>
      <parentid>636438</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:শ্ৰমিক অধিকাৰ]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19559" sha1="4972ks6aqqlaij4jlwvgp1nkhhagoij" xml:space="preserve">'''অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম''' {{en|Overtime}} বুলিলে কোনো কৰ্মচাৰীয়ে নিৰ্ধাৰিত স্বাভাৱিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত সময়ত কৰা কামক বুজায়। এই অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে লাভ কৰা অতিৰিক্ত মজুৰিকো অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি বুলি কোৱা হয়। 

স্বাভাৱিক কৰ্মসময় বিভিন্ন ধৰণে নিৰ্ধাৰিত হ'ব পাৰে। যেনে—

* সমাজত প্ৰচলিত আৰু গ্ৰহণযোগ্য কৰ্মসময়ৰ ভিত্তিত,
* কোনো নিৰ্দিষ্ট বৃত্তি বা উদ্যোগৰ প্ৰচলিত পদ্ধতি অনুসৰি,
* চৰকাৰী আইন আৰু বিধিৰ জৰিয়তে,
* নিয়োগকৰ্তা আৰু কৰ্মচাৰী বা তেওঁলোকৰ প্ৰতিনিধিৰ মাজত হোৱা চুক্তিৰ জৰিয়তে। 

বিভিন্ন দেশত অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ শ্ৰম আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছে। এই আইনসমূহৰ উদ্দেশ্যৰ ভিতৰত কৰ্মচাৰীক অত্যধিক দীঘলীয়া সময় কাম কৰিবলৈ বাধ্য কৰোৱাৰপৰা সুৰক্ষা দিয়া, কৰ্মচাৰীৰ স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষা ৰক্ষা কৰা আৰু উপযুক্ত কৰ্মসময় নিশ্চিত কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম নিয়ন্ত্ৰণৰ এটা সাধাৰণ পদ্ধতি হৈছে অতিৰিক্ত সময়ত কৰা প্ৰতিটো ঘণ্টাৰ কামৰ বাবে স্বাভাৱিক মজুৰিতকৈ অধিক হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰা। বহু দেশত আইন অনুসৰি অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট অতিৰিক্ত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰিৰ হাৰ, কৰ্মসময় আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ প্ৰতি থকা নিয়ম দেশভেদে আৰু উদ্যোগভেদে পৃথক হয়।

== ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি ==

ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি বুলিলে অধিক সময় কাম কৰাৰ পৰিৱৰ্তে বা তাৰ উপৰি পিছত ছুটি লাভ কৰা ব্যৱস্থাক বুজায়। ইংৰাজীত ইয়াক ''টাইম অফ ইন লিউ'', ''কম্পেনছেটৰী টাইম'' বা ''কম্প টাইম'' বোলা হয়। 

এই ব্যৱস্থাত কোনো কৰ্মচাৰীয়ে অতিৰিক্ত সময় কাম কৰাৰ বিনিময়ত পৰৱৰ্তী সময়ত সমপৰিমাণৰ বা আইন বা চুক্তি অনুসৰি নিৰ্ধাৰিত ছুটি লাভ কৰিব পাৰে। কিছুমান ক্ষেত্ৰত অতিৰিক্ত মজুৰিৰ পৰিৱৰ্তে এনে ছুটি প্ৰদান কৰা হয়। 

ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটিৰ নিয়ম দেশ, উদ্যোগ, চাকৰিৰ প্ৰকৃতি আৰু নিয়োগকৰ্তা–কৰ্মচাৰীৰ মাজত থকা চুক্তি অনুসৰি পৃথক হয়।

== দেশভেদে অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ আইন ==

=== ভাৰত ===

ভাৰতত অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ সৈতে জড়িত বিধানসমূহ বিভিন্ন শ্ৰম আইনৰ অধীনত নিয়ন্ত্ৰিত হৈ আহিছে। বৰ্তমান [[বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]] আৰু [[মজুৰি সংহিতা, ২০১৯]] এই ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ আইন। 

২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখৰ পৰা বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ কাৰ্যকৰী হয়। এই সংহিতাত কৰ্মসময়, সাপ্তাহিক ছুটি, অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম আৰু কৰ্মচাৰীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু কৰ্ম-পৰিস্থিতিৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিধান একত্ৰিত কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

এই সংহিতাৰ অধীনত অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে কৰ্মচাৰীক স্বাভাৱিক মজুৰিৰ ''কমেও দুগুণ হাৰত'' মজুৰি প্ৰদান কৰাৰ বিধান আছে। অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম কৰাবলৈ কৰ্মচাৰীৰ সন্মতিৰো প্ৰয়োজন হয়। অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মুঠ সীমা উপযুক্ত চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/osh_as_passed_by_lok_sabha.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰ}}&lt;/ref&gt;

মজুৰি সংহিতা, ২০১৯ৰ ১৪ নং ধাৰাতো নিৰ্ধাৰিত স্বাভাৱিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত সময়ত কৰা কামৰ বাবে কমেও দুগুণ স্বাভাৱিক মজুৰিৰ হাৰত অধিক সময়ৰ মজুৰি প্ৰদানৰ বিধান আছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Code on Wages, 2019 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/15793/1/A2019-29.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

ভাৰত চৰকাৰৰ শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ তথ্য অনুসৰি সাধাৰণ মানদণ্ড হিচাপে কৰ্মসময় দৈনিক ৮ ঘণ্টা আৰু সাপ্তাহিক ৪৮ ঘণ্টা। কিছুমান ক্ষেত্ৰত কৰ্মচাৰীৰ সন্মতি আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে দুগুণ মজুৰি প্ৰদানৰ চৰ্তত দৈনিক কৰ্মসময়ৰ কিছু নমনীয়তা থাকিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=অকুপেচনেল ছেফটি, হেল্থ এণ্ড ৱৰ্কিং কণ্ডিচনছ কোড, ২০২০ সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্নোত্তৰ |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2026/01/fb8c6466d0d6a7ed581bcb2bee34694c.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰ}}&lt;/ref&gt;

==== তৈলক্ষেত্ৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা খণ্ড ====

বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ৰ অধীনত তৈলক্ষেত্ৰ, কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰিত কিছুমান প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ উপযুক্ত চৰকাৰ হিচাপে গণ্য হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |url=https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf |access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া কোড}}&lt;/ref&gt;

এই বিধান তৈল আৰু গেছ উদ্যোগৰ কৰ্মসময়, কৰ্মচাৰীৰ সুৰক্ষা আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক।

=== ইউৰোপীয় সংঘ ===

ইউৰোপীয় সংঘৰ কৰ্মসময় সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনাসমূহ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আইনত ৰূপায়ণ কৰা হয়। ২০০৩ চনৰ ২০০৩/৮৮/ইচি নিৰ্দেশনাত কৰ্মসময়, দৈনিক বিশ্ৰাম, সাপ্তাহিক বিশ্ৰাম, বাৰ্ষিক ছুটি আৰু নিশাৰ কৰ্মৰ সৈতে জড়িত ন্যূনতম মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। 

নিৰ্দেশনাখনৰ অধীনত সাধাৰণতে—

* অতিৰিক্ত সময়ৰ কামসহ গড় সাপ্তাহিক কৰ্মসময় ১৭ সপ্তাহৰ হিচাপৰ সময়ছোৱাত ৪৮ ঘণ্টাতকৈ অধিক হ'ব নালাগে; 
* প্ৰতি ২৪ ঘণ্টাত কমেও ১১ ঘণ্টাৰ অবিচ্ছিন্ন দৈনিক বিশ্ৰাম থাকিব লাগে; 
* ছয় ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কাম কৰা ক্ষেত্ৰত উপযুক্ত বিৰতি থাকিব লাগে; 
* প্ৰতি সাত দিনত দৈনিক বিশ্ৰামৰ উপৰি কমেও ২৪ ঘণ্টাৰ সাপ্তাহিক বিশ্ৰাম থাকিব লাগে; 
* কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও চাৰি সপ্তাহৰ বেতনসহ ছুটি লাভ কৰিব লাগে; 
* নিশাৰ কামৰ ক্ষেত্ৰত গড় কৰ্মসময় সাধাৰণতে প্ৰতি ২৪ ঘণ্টাত আঠ ঘণ্টাতকৈ অধিক হ'ব নালাগে। 

কিছুমান বিশেষ শ্ৰেণীৰ কৰ্মচাৰী আৰু বিশেষ পৰিস্থিতিৰ ক্ষেত্ৰত এই নিয়মসমূহৰপৰা ব্যতিক্ৰমৰ ব্যৱস্থা আছে। 

=== গ্ৰীচ ===

গ্ৰীচত আইনত নিৰ্ধাৰিত দৈনিক বা সাপ্তাহিক কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত কামক অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বৈধ অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাবে কৰ্মচাৰীক অতিৰিক্ত মজুৰি প্ৰদান কৰা হয়। অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ বাৰ্ষিক সীমা অতিক্ৰম কৰিলে প্ৰযোজ্য মজুৰিৰ হাৰো পৃথক হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম আৰু অতিৰিক্ত কৰ্মৰ মজুৰি |url=https://www.kepea.gr/pos-ameivetai-i-yperoria-kai-i-yperergasia |access-date=৭ আগষ্ট ২০২৬ |website=কেইপিইএ/জিএছইই |language=el}}&lt;/ref&gt;

=== জাপান ===

জাপানৰ ১৯৪৭ চনৰ শ্ৰম মানদণ্ড আইনে সাধাৰণতে দৈনিক আঠ ঘণ্টা আৰু সাপ্তাহিক ৪০ ঘণ্টাৰ কৰ্মসময় নিৰ্ধাৰণ কৰে। প্ৰতি সপ্তাহত কমেও এদিন ছুটিৰ ব্যৱস্থাও আছে। 

নিৰ্ধাৰিত কৰ্মসময়ৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে সাধাৰণ মজুৰিতকৈ অধিক হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। নিশা ১০ বজাৰপৰা পুৱা ৫ বজালৈ কৰা কাম আৰু নিৰ্ধাৰিত ছুটীৰ দিনত কৰা কামৰ বাবেও অতিৰিক্ত মজুৰিৰ বিধান আছে। 

=== আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ===

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ১৯৩৮ চনৰ ফেয়াৰ লেবাৰ ষ্টেণ্ডাৰ্ডছ এক্ট অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা এটা প্ৰধান ফেডাৰেল আইন। এই আইনৰ অধীনত প্ৰযোজ্য কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে সাধাৰণ কৰ্মসপ্তাহ ৪০ ঘণ্টা। ইয়াৰ অতিৰিক্ত সময়ৰ বাবে সাধাৰণ মজুৰিৰ কমেও ডেৰগুণ হাৰত মজুৰি প্ৰদান কৰিব লাগে। 

আইনখনত কিছুমান কৰ্মচাৰীক অধিক সময়ৰ মজুৰিৰপৰা ৰেহাই দিয়া হৈছে। প্ৰশাসনিক, পেছাদাৰী আৰু কাৰ্যবাহী শ্ৰেণীৰ কিছুমান কৰ্মচাৰী এই ৰেহাইৰ অন্তৰ্গত হ'ব পাৰে। 

কিছুমান ক্ষেত্ৰত ৰাজহুৱা খণ্ডত অধিক সময়ৰ মজুৰিৰ পৰিৱৰ্তে ক্ষতিপূৰণমূলক ছুটি প্ৰদান কৰিব পাৰি। ব্যক্তিগত খণ্ডত এই ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত পৃথক আইন প্ৰযোজ্য হয়। 

==== কেলিফৰ্ণিয়া ====

কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰাজ্যিক অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ আইন ফেডাৰেল আইনতকৈ কিছুমান ক্ষেত্ৰত পৃথক। কিছুমান অনা-ৰেহাইপ্ৰাপ্ত কৰ্মচাৰীয়ে দৈনিক আঠ ঘণ্টা বা সাপ্তাহিক ৪০ ঘণ্টাৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে ডেৰগুণ মজুৰি লাভ কৰে। দৈনিক ১২ ঘণ্টাতকৈ অধিক কাম বা একেৰাহে সপ্তম দিনত নিৰ্দিষ্ট সীমাৰ অতিৰিক্ত কামৰ বাবে দুগুণ মজুৰিৰ বিধান আছে।

== অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ প্ৰভাৱ ==

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামে কৰ্মচাৰীৰ আয় বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। কিন্তু অত্যধিক আৰু দীঘলীয়া সময় কাম কৰিলে কৰ্মচাৰীৰ বিশ্ৰাম, স্বাস্থ্য, পাৰিবাৰিক জীৱন আৰু কৰ্মক্ষমতাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। সেইবাবে বিভিন্ন দেশৰ শ্ৰম আইনত কৰ্মসময়, বিশ্ৰাম আৰু অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰিৰ ক্ষেত্ৰত সীমা আৰু নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। 

অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ মজুৰি স্বাভাৱিক মজুৰিতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবে কিছুমান কৰ্মচাৰীয়ে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে অধিক সময় কাম কৰিবলৈ আগ্ৰহী হ'ব পাৰে। আনহাতে নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে অতিৰিক্ত সময়ৰ কামৰ অতিৰিক্ত ব্যয়ৰ ফলত নতুন কৰ্মচাৰী নিয়োগ বা কৰ্মসময় পুনৰ সংগঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* [https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/22041/1/2020-37.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]
* [https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/15793/1/A2019-29.pdf মজুৰি সংহিতা, ২০১৯ — ইণ্ডিয়া কোড]
* [https://www.labour.gov.in/static/uploads/2026/01/fb8c6466d0d6a7ed581bcb2bee34694c.pdf বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ — প্ৰশ্নোত্তৰ]

[[শ্ৰেণী:শ্ৰমিক অধিকাৰ]]</text>
      <sha1>4972ks6aqqlaij4jlwvgp1nkhhagoij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বীৰবল ভৱন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139591</id>
    <revision>
      <id>636421</id>
      <timestamp>2026-09-20T14:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: '''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মা...</comment>
      <origin>636421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="493" sha1="ibwmq899p7bb8ddny2iar7tzeha0hzk" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।</text>
      <sha1>ibwmq899p7bb8ddny2iar7tzeha0hzk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636422</id>
      <parentid>636421</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T14:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4261" sha1="931dph7bszw0h2i2xgrm6nguvh0bqvi" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদত তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আৰু চালিমা চুলতান বেগমৰ বাসস্থান আছিল।[1]

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।[2] ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ হিন্দল মিৰ্জাৰ আঢ়ৈবছৰীয়া ভাতৃ কামৰাণ মিৰ্জাৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।[3] ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীগৰাকীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰিছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল ছালিমা চুলতান বেগম। তেওঁ কান্নাউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।[4] প্ৰথমতে আকবৰৰ ৰিজেণ্ট বৈৰাম খানৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।[5] এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত ডাকাতৰ দল এটাই বাইৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।[6] লুণ্ঠন শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা ছালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। মৃত্যুত দুখী আকবৰে ছালিমা আৰু তেওঁৰ সতি-সন্ততি আব্দুল ৰহিমক অতি সন্মান জনাই সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে'ত তেওঁক বিয়া কৰায়।[7] তেখেতে তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল, আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতি-সন্ততি জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ পেলাইছিল।[8]

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,[9] ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।[10]</text>
      <sha1>931dph7bszw0h2i2xgrm6nguvh0bqvi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636423</id>
      <parentid>636422</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T14:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* ইতিহাস */</comment>
      <origin>636423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4296" sha1="owflhluxc265tv6n7eix737cfmwgt6t" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।[1]

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।[2] ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।[3] ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীগৰাকীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।[4] প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।[5] এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত ডাকাতৰ দল এটাই বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।[6] লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।[7] তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।[8]

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,[9] ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।[10]</text>
      <sha1>owflhluxc265tv6n7eix737cfmwgt6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636424</id>
      <parentid>636423</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T14:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* ইতিহাস */</comment>
      <origin>636424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5589" sha1="r7q3rkikum34htpps1dtwy3h00tqcbz" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।[1]

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।[2] ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।[3] ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীগৰাকীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।[4] প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।[5] এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত ডাকাতৰ দল এটাই বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।[6] লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।[7] তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।[8]

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,[9] ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।[10]
==স্থাপত্য==
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]</text>
      <sha1>r7q3rkikum34htpps1dtwy3h00tqcbz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636425</id>
      <parentid>636424</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6720" sha1="oq4xn6h7ahzcrr6a6n4u0er39bi8589" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।[1]

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।[2] ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।[3] ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীগৰাকীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।[4] প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।[5] এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত ডাকাতৰ দল এটাই বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।[6] লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।[7] তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।[8]

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,[9] ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।[10]
==স্থাপত্য==
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]
==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>oq4xn6h7ahzcrr6a6n4u0er39bi8589</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636426</id>
      <parentid>636425</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8234" sha1="cbxkux2oatwm02f7xfilarobnssb37a" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।[5] এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত ডাকাতৰ দল এটাই বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।[6] লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।[7] তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।[8]

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,[9] ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।[10]
==স্থাপত্য==
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]
==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>cbxkux2oatwm02f7xfilarobnssb37a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636427</id>
      <parentid>636426</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* ইতিহাস */</comment>
      <origin>636427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9613" sha1="kt9xzm0mj90oohongrts55o4ui47es3" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]
==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>kt9xzm0mj90oohongrts55o4ui47es3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636428</id>
      <parentid>636427</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9725" sha1="5l2bp9zb8l87lml74e6v749wbp13499" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb|Carvings on the sandstone archways of the palace.]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>5l2bp9zb8l87lml74e6v749wbp13499</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636429</id>
      <parentid>636428</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9795" sha1="k7lfr8v01nnlr1jq2yk5mdhkn3st1bo" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb|হেলনীয়াকৈ শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।[11]  ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।[12]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>k7lfr8v01nnlr1jq2yk5mdhkn3st1bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636430</id>
      <parentid>636429</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10695" sha1="3v2ni0zzumuai7u0h0i1qdpy1fpoc49" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝাৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|Jharokha at the upper terrace.]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>3v2ni0zzumuai7u0h0i1qdpy1fpoc49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636431</id>
      <parentid>636430</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10713" sha1="ru7ci192zhjtkg6an4kvhysxsqom7ea" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।[13] কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।[14]</text>
      <sha1>ru7ci192zhjtkg6an4kvhysxsqom7ea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636432</id>
      <parentid>636431</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ */</comment>
      <origin>636432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11438" sha1="3xv04x574k1tx5x38xmjpui225l614d" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>3xv04x574k1tx5x38xmjpui225l614d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636433</id>
      <parentid>636432</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ */</comment>
      <origin>636433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11471" sha1="4gzp96q2u2y8ggopzyh6853x63ib910" xml:space="preserve">'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফাতেহপুৰ ছিকৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>4gzp96q2u2y8ggopzyh6853x63ib910</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636434</id>
      <parentid>636433</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11590" sha1="jzv3we6axucepaeqp0stojfke3sqzli" xml:space="preserve">[[File:Birbal's house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|বীৰবল ভৱনৰ সম্মুখৰ দৃশ্য]]

'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। ফতেহপুৰ ছিক্ৰী দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>jzv3we6axucepaeqp0stojfke3sqzli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636435</id>
      <parentid>636434</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11604" sha1="eh1ar691d5xwdlvq2ory6u8ptky8jd8" xml:space="preserve">[[File:Birbal's house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|সম্মুখৰ পৰা বীৰবল ভৱনৰ দৃশ্য]]

'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। [[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>eh1ar691d5xwdlvq2ory6u8ptky8jd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636436</id>
      <parentid>636435</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ */</comment>
      <origin>636436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11931" sha1="8zcfgyxd6enbibae6dofkn76n0aqgyv" xml:space="preserve">[[File:Birbal's house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|সম্মুখৰ পৰা বীৰবল ভৱনৰ দৃশ্য]]

'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। [[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;
== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
File:Birbal's palace at Sikri (29262086144).jpg|Archway inside the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29595605580).jpg|Intricately detailed carvings
File:Birbal's palace at Sikri (29595601760).jpg|The inside of the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29262089624).jpg|The ceiling inside
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>8zcfgyxd6enbibae6dofkn76n0aqgyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636437</id>
      <parentid>636436</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>+[[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]]; +[[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12062" sha1="fkvd77a6kt1ck4b8kl40bcgeteg3v8z" xml:space="preserve">[[File:Birbal's house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|সম্মুখৰ পৰা বীৰবল ভৱনৰ দৃশ্য]]

'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। [[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোখা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোখা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;
== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
File:Birbal's palace at Sikri (29262086144).jpg|Archway inside the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29595605580).jpg|Intricately detailed carvings
File:Birbal's palace at Sikri (29595601760).jpg|The inside of the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29262089624).jpg|The ceiling inside
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]]
[[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]]</text>
      <sha1>fkvd77a6kt1ck4b8kl40bcgeteg3v8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636444</id>
      <parentid>636437</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T17:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্য */</comment>
      <origin>636444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12062" sha1="829mfek9sdjzg2bsuqlhaauj7b0d877" xml:space="preserve">[[File:Birbal's house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|সম্মুখৰ পৰা বীৰবল ভৱনৰ দৃশ্য]]

'''বীৰবল মহল''' (বীৰবলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ) ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে কমিচন কৰা এটা ৰাজপ্ৰাসাদ। [[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] দুৰ্গৰ হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত আৰু ই সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমৰ মহিলাসকলৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 
==ইতিহাস==
[[আকবৰ]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ৰাজপ্ৰাসাদ তেওঁৰ দুগৰাকী মুখ্য পত্নী [[ৰুকাইয়া চুলতান বেগম]] আৰু [[চালিমা চুলতান বেগম]]ৰ বাসস্থান আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;pg=PT39&amp;dq=birbal+mahal&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;q=birbal%20mahal&amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ৰুকাইয়া চুলতান বেগম আকবৰৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ১৫৫৬ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁৰ মুখ্য পত্নী হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; ১৫৫১ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত তেওঁৰ পিতৃ [[হিন্দল মিৰ্জা]]ৰ সতীয়া ভাতৃ [[কামৰাণ মিৰ্জা]]ৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&lt;/ref&gt; ভায়েকৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি থকা মৰমৰ বাবে হুমায়ুনে ৰাজকুমাৰীক পুত্ৰ আকবৰৰ লগত বাগ্দান কৰাইছিল। 

আকবৰৰ তৃতীয় পত্নী আছিল [[চালিমা চুলতান বেগম]]। তেওঁ কনৌউজৰ ভাইচৰয় নুৰুদ্দিন মহম্মদ মিৰ্জা আৰু গুলৰুখ বেগমৰ কন্যা আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; প্ৰথমতে আকবৰৰ মন্ত্ৰী [[বৈৰাম খান]]ৰ সৈতে তেওঁৰ বাগ্দান হৈছিল আৰু ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&lt;/ref&gt; এই চমু বিবাহ মাত্ৰ তিনি বছৰহে চলিছিল, কিয়নো ১৫৬১ চনত মোবাৰক খানৰ নেতৃত্বত অহা এটা ডকাইতৰ দলে বৈৰাম খানক পাটানত হত্যা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; লুণ্ঠিত শিবিৰৰ বাকী থকা সদস্যসকলৰ সৈতে নৱ বিধৱা চালিমা পলায়ন কৰি বহু কষ্টৰ অন্তত আহমেদাবাদ পালেহি। বৈৰামৰ মৃত্যুত দুখী আকবৰে চালিমা আৰু তেওঁৰ সতীয়া পুত্ৰ আব্দুল ৰহিমক অতি সসন্মানে সাম্ৰাজ্যিক মোগল দৰবাৰলৈ মাতি আনে আৰু পিছলৈ ১৫৬১ চনৰ ৭ মে’ত তেওঁক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt; তেওঁ তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী হৈছিল আৰু সাম্ৰাজ্যিক হাৰেমত উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল আৰু আকবৰ আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সতীয়া সন্তান জাহাংগীৰৰ ওপৰত বহু প্ৰভাৱ খটুৱাইছিল।&lt;ref&gt;Henry Beveridge (26 March 1906). &quot;Journal &amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal&quot;. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&lt;/ref&gt;

১৫৭১ চনত আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগ্ৰাৰপৰা ফাতেহপুৰ ছিক্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&lt;/ref&gt; ১৫৬৯ চনত ৰাজকুমাৰ চেলিমৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা চিষ্টি শ্বেখ চেলিমৰ সন্মানত এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb| শিলৰ ওপৰত খোদিত ৰাজপ্ৰসাদৰ তোৰণ।]]
ৰাজপ্ৰসাদটোৰ দুমহলীয়া চাৰিটা কোঠা, তলত পিৰামিড দৰে চাল থকা দুটা বাৰাণ্ডা, ওপৰত [[কুপোলা]] আৰু স্ক্ৰীণযুক্ত টেৰেচ থকা দুটা কোঠা আৰু জটিল [[ঝৰোকা]], আওলা আৰু ব্ৰেকেটৰ দৰে গঠনেৰে সজ্জিত। ছাদ আৰু কুপোলাৰ দুটা গম্বুজযুক্ত গঠনে কোঠাটোক ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল, গোটেই কোঠাটোত বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা আছিল, লগতে ওপৰৰ কোঠাবোৰৰ দুখন বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ ছাদৰ জোৰা লগা অৱস্থান আছিল যিয়ে টেৰেচখন ছাঁয়াময় কৰি তুলিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;pg=PA81&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&lt;/ref&gt; ই উত্তৰ-পশ্চিমে [[সম্ৰাজ্ঞী মাৰিয়াম-উজ-জামানি]]ৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালে মুখ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;pg=PA419&amp;dq=Birbal's+Palace&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace&amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Birbal's palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|ওপৰৰ টেৰেচত [[ঝৰোকা]]]]

==বীৰবলৰ বাসগৃহ হিচাপে ভুল চিনাক্তকৰণ==
এই ৰাজপ্ৰসাদটোক বহুতে মহেশ দাসৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুলি কয়, (তেওঁৰ উপাধি ৰাজা বীৰবল বুলি জনা যায়) মোগল বংশৰ মন্ত্ৰী তথা সেনাপতি আৰু আকবৰৰ &quot;নৱৰত্ন&quot;  নামৰ দৰবাৰী দলটোৰ অন্যতম সদস্য।&lt;ref&gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&lt;/ref&gt; কিন্তু এইটো এটা ভুল নাম, কাৰণ ই সাম্ৰাজ্যবাদী হাৰেম কোৱাৰ্টাৰত অৱস্থিত, যিস্থানত অকৌমাৰ্য ৰাজকুমাৰসকল আৰু সম্ৰাটৰ বাহিৰে আন পুৰুষৰ প্ৰৱেশত সীমাবদ্ধতা আছিল। সেয়ে এইদৰে নিশ্চয় বীৰবলক তাত অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;pg=PA180&amp;dq=Birbal's+Palace+zenana&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;source=gb_mobile_search&amp;ovdme=1&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;q=Birbal's%20Palace%20zenana&amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&lt;/ref&gt;
== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
File:Birbal's palace at Sikri (29262086144).jpg|Archway inside the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29595605580).jpg|Intricately detailed carvings
File:Birbal's palace at Sikri (29595601760).jpg|The inside of the palace
File:Birbal's palace at Sikri (29262089624).jpg|The ceiling inside
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]]
[[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]]</text>
      <sha1>829mfek9sdjzg2bsuqlhaauj7b0d877</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰেণী:শ্ৰমিক অধিকাৰ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>139592</id>
    <revision>
      <id>636440</id>
      <timestamp>2026-09-20T15:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>Created blank page</comment>
      <origin>636440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636441</id>
      <parentid>636440</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T15:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:মানৱ অধিকাৰ]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="48leuenv678tsm8mevx62fhyz13kiqu" xml:space="preserve">[[শ্ৰেণী:মানৱ অধিকাৰ]]</text>
      <sha1>48leuenv678tsm8mevx62fhyz13kiqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139593</id>
    <revision>
      <id>636442</id>
      <timestamp>2026-09-20T15:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox university | name = ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয় | image = National Institute of Technology, Meghalaya logo.png | image_size = 200 | motto =  | motto_eng =  | established = {{start date and age|2010}} | type = [[ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান]] ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযু...</comment>
      <origin>636442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31698" sha1="ccc4ehayqie2iwbhf7rj54g224asm6b" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়
| image = National Institute of Technology, Meghalaya logo.png
| image_size = 200
| motto = 
| motto_eng = 
| established = {{start date and age|2010}}
| type = [[ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান]] [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইন, ২০০৭|২০০৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইন]]ৰ অধীনত, [[ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়|ৰাজহুৱা]]
| endowment = 
| chairperson = সুনীল আলাঘ
| director = পিনাকেশ্বৰ মহন্ত (এইচ এ জি; [[আই আই টি গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰতিনিধিত্বমূলক নিয়োগ)
| undergrad = 
| postgrad = 
| city = [[চোহৰা]]
| state = [[মেঘালয়]]
| country = [[ভাৰত]]
| campus = 
| free_label = 
| free = 
| website = {{URL|http://nitm.ac.in}}
| alumni = 
| faculty =
}}
[[File:Dam 2025 inside campus.jpg|thumb|চৌহদৰ ভিতৰৰ বান্ধ]]
'''ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়''' {{en|National Institute of Technology, Meghalaya}} চমুকৈ '''এন আই টি মেঘালয়''' [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান]]সমূহৰ অন্যতম। ই [[মেঘালয়]]ৰ [[চোহৰা]]ত অৱস্থিত। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১০ চনত চৰ্দাৰ বল্লভভাই ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, চুৰটত পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nitm.ac.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://nitm.ac.in/|title=NIT Meghalaya|access-date=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

এই প্ৰতিষ্ঠানটো ভাৰতৰ ৩১টা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত এটা। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহ ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ পুঁজিৰে ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে স্থাপন কৰা হৈছিল।

মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে ২০১০ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইনৰ অধীনত এই প্ৰতিষ্ঠানটো স্থাপন কৰে। চোহৰা (চেৰাপুঞ্জী)ত নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ৰ আধাৰশিলা ২০১২ চনৰ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ কেন্দ্ৰীয় তথ্যপ্ৰযুক্তি আৰু মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰী কপিল ছিবালে স্থাপন কৰে।&lt;ref name=&quot;alienleafstudio&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.theshillongtimes.com/2012/10/10/sibal-to-lay-nit-campus-base-at-sohra-on-oct-12/|title=Sibal to lay NIT campus base at Sohra on Oct 12|author=Alienleaf Studio|work=The Shillong Times |date=9 October 2012 |access-date=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;

==চৌহদ==

প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বৰ্তমান উত্তৰ-পূব পাৰ্বত্য বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্বিলঙৰ লাইটুমখ্ৰাহস্থিত বিজনী কমপ্লেক্সৰ অস্থায়ী চৌহদৰ পৰা কাৰ্য পৰিচালনা কৰে।

মেঘালয়ৰ পূব খাছি পাহাৰ জিলাৰ চোহৰা (চেৰাপুঞ্জী)ত ২৫° ১৫' ২২.০০&quot; উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯১° ৪৪' ৪০.০০&quot; পূব দ্ৰাঘিমাংশত স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানটোক প্ৰায় ৩০০ একৰ মাটি আবণ্টন কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৈতে আৰু ৭৩ একৰ মাটি সংযোজন কৰাৰ পৰিকল্পনা আছে। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে আধুনিক আৰু উন্নত সুবিধাযুক্ত এটা চৌহদ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ কৰিছে, যাতে সকলো প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ লগতে যাতায়াত আৰু অন্যান্য ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন কম হয় আৰু নিৰ্মিত গাঁথনিসমূহে চৌহদৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখে।&lt;ref name=&quot;alienleafstudio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nitmeghalaya.org&quot;&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.org/Documents/tender/TenderPMC30.7.2013.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-10-20 |archive-date=2017-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630165453/http://nitmeghalaya.org/Documents/tender/TenderPMC30.7.2013.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; কেন্দ্ৰীয় মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ কাম কেন্দ্ৰীয় লোকনিৰ্মাণ বিভাগক প্ৰদান কৰে। চোহৰা চৌহদৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ নিৰ্মাণ ২০২১ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ইয়াত তলত দিয়া সুবিধাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ কথা আছিল।

===ভৱন===

* শৈক্ষিক আৰু প্ৰশাসনিক ভৱনৰ বাবে ২৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ স্থান
* ১,৫০০জন ছাত্ৰৰ বাবে ছাত্ৰাবাস
* ৪০০জন ছাত্ৰীৰ বাবে ছাত্ৰীাবাস
* বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ১২০টা আৱাস
* ১৫০টা কোঠাযুক্ত অতিথিশালা
* স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ
* ১,৫০০জনৰ আসনক্ষমতাৰ প্ৰেক্ষাগৃহ
* আভ্যন্তৰীণ ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়াম

===আৱশ্যকীয় সুবিধা===

* বিদ্যুৎ উপকেন্দ্ৰ
* বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ বাবে জলাধাৰ
* পানী যোগান ব্যৱস্থা
* পথ আৰু নলা
* প্ৰাথমিক ভূমিসজ্জা

প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আনুমানিক ব্যয় প্ৰায় ৩০০ কোটি টকা।&lt;ref name=&quot;nitmeghalaya.org&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.docstoc.com/docs/124922632/tenderarchitect |title=Data |publisher=www.docstoc.com |date= |accessdate=2021-03-16}}&lt;/ref&gt;

==শিক্ষা==

প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১০ চনৰ জুলাই মাহত বি.টেক. শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰথমটো গোটত নামভৰ্তি কৰে। প্ৰথম দুটা গোটে ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰলৈকে ইয়াৰ পথপ্ৰদৰ্শক প্ৰতিষ্ঠান এছ ভি এন আই টি ছুৰাটত অধ্যয়ন কৰে। মেঘালয়ত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ ২০১২ চনৰ জুলাই মাহত তৃতীয়টো গোটৰ নামভৰ্তিৰ সৈতে শ্বিলঙৰ বিজনী কমপ্লেক্সত আৰম্ভ হয়।

বি.টেক. পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি [[জে ই ই মেইন]] পৰীক্ষাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত কৰা হয়। এই পৰীক্ষা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষা সংস্থাই অনুষ্ঠিত কৰে। আসন আবণ্টন কেন্দ্ৰীয় আসন আবণ্টন ব'ৰ্ডে কৰা পৰামৰ্শ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে কৰা হয়।

এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম ২০১৪ চনৰ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা আৰম্ভ কৰা হয়। দৰ্শনশাস্ত্ৰৰ ডক্টৰেট অৰ্থাৎ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম ২০১৩ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰম্ভ কৰা হয়।

গণিত, ৰসায়ন বিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ২০১৫ চনত আৰম্ভ কৰা হয়। এই পাঠ্যক্ৰমসমূহত নামভৰ্তি জে এ এমৰ জৰিয়তে কৰা হয়।

২০২৪ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং কাঠামোই ভাৰতৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ক ৬৮সংখ্যক স্থানত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NIRF Ranking 2024 |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}&lt;/ref&gt;

===কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰ===

কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰত অভিযান্ত্ৰিক, প্ৰযুক্তিবিদ্যা, বিজ্ঞান, মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান তথা ব্যৱস্থাপনাৰ বিভিন্ন গ্ৰন্থ আছে। ইয়াত প্ৰায় ১৩,০০০খন পাঠ্য আৰু তথ্যসূচক গ্ৰন্থ আৰু বৈদ্যুতিন সম্পদৰ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ উপৰি গ্ৰন্থাগাৰে এ চি এম, আই ই ই ই আৰু এ এছ এম ইৰ ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰত প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.in/nitm_web/fp/central_library/central_library_about.html |title=Central Library&amp;#124;National Institute of Technology Meghalaya &amp;#124;An Institute of National Importance |access-date=2018-01-22 |archive-date=2018-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214042200/http://www.nitmeghalaya.in/nitm_web/fp/central_library/central_library_about.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==বিভাগসমূহ==

===অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ৰ অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে ২০১২ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা পাঠদান আৰম্ভ কৰে। বিভাগটোৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা ৩০জন শিক্ষাৰ্থী। বিভাগটোৱে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰি বছৰীয়া অৰ্থাৎ আঠটা ষাণ্মাসিকৰ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/civil_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219050252/http://www.nitm.ac.in/civil_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

২০১৪ চনৰ পৰা অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে পৰিৱেশ আৰু গাঁথনিগত অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু ভূমিকম্প, খৰাং আৰু বানপানী আদি প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি নিৰাপদ আৰু সুৰক্ষিত নিৰ্মাণ সম্পৰ্কে শিক্ষাৰ্থীসকলক জ্ঞান প্ৰদান কৰা।

ইয়াৰ উপৰি বিভাগটোৱে ভৱিষ্যতে এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল।{{when|date=January 2018}}

বৰ্তমান বিভাগটোৱে প্ৰথম বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিক অংকন আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ সাধাৰণ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।

===কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ৰ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত বি.টেক. ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। এই পাঠ্যক্ৰমটো প্ৰতিষ্ঠানটোৰ জনপ্ৰিয় পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ অন্যতম আৰু প্ৰতি বছৰে সৰ্বাধিক ৩০জন শিক্ষাৰ্থী নামভৰ্তি কৰে।

বিভাগটো গৱেষণা কাৰ্যকলাপৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত।&lt;ref name=&quot;http://nitm.ac.in/cse_dept.html&quot;&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/cse_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233505/http://www.nitm.ac.in/cse_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

বিভাগটোৱে ২০১৪ চনৰ পৰা এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা আছিল ২০জন। ইয়াত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আছে আৰু বছৰত দুবাৰ গৱেষণা শিক্ষাৰ্থী নামভৰ্তি কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;http://nitm.ac.in/cse_dept.html&quot;/&gt;

===বৈদ্যুতিক আৰু ইলেকট্ৰনিকছ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগটো নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয় স্থাপনৰ সময়ৰ পৰাই কাৰ্যক্ষম হৈ আছে। বিভাগটোৱে বি.টেক., এম.টেক. আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম ২০১০ চনত ৩০জন শিক্ষাৰ্থীৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতাৰে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০১৪ চনৰ পৰা ২০জন শিক্ষাৰ্থীৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতাৰে শক্তি আৰু শক্তি ব্যৱস্থা বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰা হয়।

বিভাগটোৰ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰমত পূৰ্ণকালীন আৰু অংশকালীন গৱেষণা শিক্ষাৰ্থী আছে।

বিভাগটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ লগতে মৌলিক আৰু উদ্যোগমুখী গৱেষণা সম্পন্ন কৰা। শিক্ষকসকলৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নিয়ন্ত্ৰণমুক্ত শক্তি ব্যৱস্থা, শক্তি ব্যৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণত কোমল গণনাৰ প্ৰয়োগ, নিয়ন্ত্ৰণমুক্ত পৰিৱেশত ভল্টেজ স্থিৰতা উন্নত কৰা, শক্তি ইলেকট্ৰনিকছ আৰু চালনা, নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আৰু যন্ত্ৰপাতি, মেকাট্ৰনিক্স, সংলগ্ন ব্যৱস্থা, অগতানুগতিক শক্তি ব্যৱস্থা, উচ্চ ভল্টেজ অভিযান্ত্ৰিক আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

বিভাগটোত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে ইলেক্ট্ৰ'-টেকনিক প্ৰয়োগশালা, বৈদ্যুতিক যন্ত্ৰ প্ৰয়োগশালা, নেটৱৰ্ক আৰু ব্যৱস্থা প্ৰয়োগশালা, ডিজিটেল ইলেকট্ৰনিকছ প্ৰয়োগশালা, শক্তি ব্যৱস্থা অনুকৰণ প্ৰয়োগশালা, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু যন্ত্ৰপাতি প্ৰয়োগশালা, শক্তি ইলেকট্ৰনিকছ আৰু চালনা প্ৰয়োগশালা, মাইক্ৰ'প্ৰচেছৰ প্ৰয়োগশালা, মাইক্ৰ'কণ্ট্ৰ'লাৰ আৰু সংলগ্ন ব্যৱস্থা প্ৰয়োগশালা আদি আছে। শিক্ষাৰ্থীসকলৰ গণনামূলক দক্ষতা বৃদ্ধি আৰু গৱেষণাৰ বাবে পাৱাৰ ফেক্টৰী ১৪.১, পিএছআইএম আৰু পিএছএছ@ইৰ দৰে বিশেষ অনুকৰণ ছফ্টৱেৰ উপলব্ধ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.in/nitm_web/Tsubmenu.php?Tsubtab=4 |title=NIT Meghalaya |access-date=2016-07-11 |archive-date=2016-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817002350/http://nitmeghalaya.in/nitm_web/Tsubmenu.php?Tsubtab=4 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ইলেকট্ৰনিকছ আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

ইলেকট্ৰনিকছ আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে সংহত ইলেকট্ৰনিকছ আৰু বৰ্তনী, দূৰসংযোগ আৰু কম্পিউটাৰ প্ৰযুক্তি আদি ইলেকট্ৰনিকছ অভিযান্ত্ৰিকৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰ সামৰি লয়। বিভাগটোত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মৌলিক প্ৰশিক্ষণ আৰু গৱেষণাৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব পৰা বিভিন্ন প্ৰয়োগশালা আছে।

বিভাগটোৱে প্ৰযুক্তিৰ স্নাতক অৰ্থাৎ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায় আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/ece_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219035014/http://www.nitm.ac.in/ece_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগটো ২০১৩ চনৰ জুলাই মাহত আৰম্ভ হয়। বিভাগটোৱে যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰি বছৰীয়া অৰ্থাৎ আঠটা ষাণ্মাসিকৰ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা আছিল ৩০জন। ২০১৪ চনৰ পৰা বিভাগটোৱে যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকৰ নক্সা আৰু নিৰ্মাণ, যন্ত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণত কোমল গণনাৰ প্ৰয়োগ, গণনামূলক তৰল গতিবিদ্যা, অশান্তি আৰ্হিকৰণ, তৰল যান্ত্ৰিক আদি ক্ষেত্ৰত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে।

বিভাগটোৱে ভৱিষ্যতে এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰথম বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে বিভাগটোৱে অভিযান্ত্ৰিক বলবিদ্যা, মৌলিক তাপগতিবিদ্যা আৰু কৰ্মশালা অনুশীলনৰ সাধাৰণ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে উন্নত প্ৰয়োগশালা আৰু কৰ্মশালাৰ সহায়ত শিক্ষাৰ্থীসকলক শ্ৰেণীকোঠাৰ পাঠদান আৰু ব্যৱহাৰিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/me_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219040337/http://www.nitm.ac.in/me_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান বিভাগ===

মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান বিভাগত ইংৰাজী ভাষা আৰু সাহিত্য, অনুবাদত ইউৰোপীয় সাহিত্য, ধ্ৰুপদী গ্ৰীক সাহিত্য, অস্বাভাৱিক মনোবিজ্ঞান, সাধাৰণ ব্যৱস্থাপনা, বিপণন ব্যৱস্থাপনা, বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনা, মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনা আৰু কাৰ্যপৰিচালনা ব্যৱস্থাপনা আদি বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/humanities_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233415/http://www.nitm.ac.in/humanities_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ===

পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ২০১০ চনত স্থাপন কৰা হয়। বিভাগটোৱে বি.টেক.ৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ তাত্ত্বিক বিষয়সমূহৰ লগতে সংশ্লিষ্ট ব্যৱহাৰিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে শিক্ষা প্ৰদান কৰি আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিষয়সমূহৰ বিষয়ে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ অধিক বুজাবুজি গঢ়ি তোলা আৰু তেওঁলোকক উন্নত অভিযন্তা হিচাপে গঢ়ি তোলা।

বিভাগটোৰ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত চলি আছে। ইয়াত তৰল স্ফটিক, ধাতু অক্সাইড অৰ্ধপৰিবাহী, অৰ্ধপৰিবাহী নেন'গাঁথনি আৰু যন্ত্ৰ তথা সংবেদকৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। ২০১৫–২০১৬ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা বিভাগটোৱে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ প্ৰয়োগমুখী দিশত বিশেষ গুৰুত্ব দি এম.এছ.চি. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/physics_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233358/http://www.nitm.ac.in/physics_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগ===

ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগটো ২০১২ চনত আৰম্ভ হয়। বি.টেক. ৰসায়ন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ উপৰি বিভাগটোৱে ২০১৫ চনৰ পৰা অজৈৱ ৰসায়ন, জৈৱ ৰসায়ন, ভৌতিক ৰসায়ন আৰু কোৱান্টাম ৰসায়নকে ধৰি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ প্ৰধান ক্ষেত্ৰসমূহত এম.এছ.চি. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে। বিভাগটোৱে জৈৱ ৰসায়ন, অজৈৱ ৰসায়ন, জৈৱ-ভৌতিক ৰসায়ন, পদাৰ্থ ৰসায়ন আৰু গণনামূলক ৰসায়ন আদি ৰাসায়নিক বিজ্ঞানৰ বিস্তৃত ক্ষেত্ৰত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/chemistry_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219050833/http://www.nitm.ac.in/chemistry_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===গণিত বিভাগ===

গণিত বিভাগটো ২০১২ চনৰ জুন মাহত আৰম্ভ হয়। বৰ্তমান বিভাগটোৱে দুবছৰীয়া এম.এছ.চি. আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উপৰি বিভাগটোৱে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বি.টেক. আৰু এম.টেক. পাঠ্যক্ৰমৰ সহায়ক বিভাগ হিচাপে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/mathematics_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233414/http://www.nitm.ac.in/mathematics_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==শিক্ষাৰ্থী জীৱন==

নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ে এটা শিক্ষাবৰ্ষত দুটা প্ৰধান মহাবিদ্যালয় উৎসৱ আয়োজন কৰে—প্ৰযুক্তিবিষয়ক উৎসৱ '''কগনিটিয়া''' আৰু সাংস্কৃতিক উৎসৱ '''শিশিৰ'''। ইয়াৰ উপৰি মহাবিদ্যালয়খনে ক্ৰীড়া উৎসৱো আয়োজন কৰে।

শিক্ষাৰ্থীসকলৰ দ্বাৰা প্ৰতি বছৰে ভোটদানৰ জৰিয়তে নিৰ্বাচিত হোৱা এটা শিক্ষাৰ্থী পৰিষদে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বিষয়সমূহ পৰিচালনা কৰে।

===ছাত্ৰাবাস===

নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেঘালয়ে আন ঠাইৰ পৰা অহা বহু শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে ছাত্ৰ আৰু ছাত্ৰীৰ পৃথক ছাত্ৰাবাসৰ ব্যৱস্থা কৰে। ছাত্ৰাবাসসমূহত মৌলিক সুবিধা উপলব্ধ। ছাত্ৰাবাসসমূহত ইণ্টাৰনেটৰ সুবিধাও আছে। ছাত্ৰাবাসত থকা শিক্ষাৰ্থীসকলৰ যাতায়াতৰ বাবে পৰ্যাপ্ত বাছ সেৱা আগবঢ়োৱা হৈছে।

==লগতে চাওক==
* [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, শিলচৰ]]

==তথ্যসূত্ৰ==

{{reflist}}

{{coord|25.5738|91.8942|type:edu_region:IN-ML|display=title}}</text>
      <sha1>ccc4ehayqie2iwbhf7rj54g224asm6b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636443</id>
      <parentid>636442</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T16:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>636443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31852" sha1="r79eooc5ywjrrde10ka59rpz60lxuf5" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়
| image = National Institute of Technology, Meghalaya logo.png
| image_size = 200
| motto = 
| motto_eng = 
| established = {{start date and age|2010}}
| type = [[ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান]] [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইন, ২০০৭|২০০৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইন]]ৰ অধীনত, [[ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়|ৰাজহুৱা]]
| endowment = 
| chairperson = সুনীল আলাঘ
| director = পিনাকেশ্বৰ মহন্ত (এইচ এ জি; [[আই আই টি গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰতিনিধিত্বমূলক নিয়োগ)
| undergrad = 
| postgrad = 
| city = [[চোহৰা]]
| state = [[মেঘালয়]]
| country = [[ভাৰত]]
| campus = 
| free_label = 
| free = 
| website = {{URL|http://nitm.ac.in}}
| alumni = 
| faculty =
}}
[[File:Dam 2025 inside campus.jpg|thumb|চৌহদৰ ভিতৰৰ বান্ধ]]
'''ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়''' {{en|National Institute of Technology, Meghalaya}} চমুকৈ '''এন আই টি মেঘালয়''' [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান]]সমূহৰ অন্যতম। ই [[মেঘালয়]]ৰ [[চোহৰা]]ত অৱস্থিত। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১০ চনত চৰ্দাৰ বল্লভভাই ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, চুৰটত পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;nitm.ac.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://nitm.ac.in/|title=NIT Meghalaya|access-date=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

এই প্ৰতিষ্ঠানটো ভাৰতৰ ৩১টা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত এটা। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহ ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ পুঁজিৰে ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে স্থাপন কৰা হৈছিল।

মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে ২০১০ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আইনৰ অধীনত এই প্ৰতিষ্ঠানটো স্থাপন কৰে। চোহৰা (চেৰাপুঞ্জী)ত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ৰ আধাৰশিলা ২০১২ চনৰ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ কেন্দ্ৰীয় তথ্যপ্ৰযুক্তি আৰু মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰী কপিল ছিবালে স্থাপন কৰে।&lt;ref name=&quot;alienleafstudio&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.theshillongtimes.com/2012/10/10/sibal-to-lay-nit-campus-base-at-sohra-on-oct-12/|title=Sibal to lay NIT campus base at Sohra on Oct 12|author=Alienleaf Studio|work=The Shillong Times |date=9 October 2012 |access-date=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;

==চৌহদ==

প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বৰ্তমান উত্তৰ-পূব পাৰ্বত্য বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্বিলঙৰ লাইটুমখ্ৰাহস্থিত বিজনী কমপ্লেক্সৰ অস্থায়ী চৌহদৰ পৰা কাৰ্য পৰিচালনা কৰে।

মেঘালয়ৰ পূব খাছি পাহাৰ জিলাৰ চোহৰা (চেৰাপুঞ্জী)ত ২৫° ১৫' ২২.০০&quot; উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯১° ৪৪' ৪০.০০&quot; পূব দ্ৰাঘিমাংশত স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানটোক প্ৰায় ৩০০ একৰ মাটি আবণ্টন কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৈতে আৰু ৭৩ একৰ মাটি সংযোজন কৰাৰ পৰিকল্পনা আছে। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে আধুনিক আৰু উন্নত সুবিধাযুক্ত এটা চৌহদ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ কৰিছে, যাতে সকলো প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ লগতে যাতায়াত আৰু অন্যান্য ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন কম হয় আৰু নিৰ্মিত গাঁথনিসমূহে চৌহদৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখে।&lt;ref name=&quot;alienleafstudio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;nitmeghalaya.org&quot;&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.org/Documents/tender/TenderPMC30.7.2013.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-10-20 |archive-date=2017-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630165453/http://nitmeghalaya.org/Documents/tender/TenderPMC30.7.2013.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; কেন্দ্ৰীয় মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ কাম কেন্দ্ৰীয় লোকনিৰ্মাণ বিভাগক প্ৰদান কৰে। চোহৰা চৌহদৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ নিৰ্মাণ ২০২১ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ইয়াত তলত দিয়া সুবিধাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ কথা আছিল।

===ভৱন===

* শৈক্ষিক আৰু প্ৰশাসনিক ভৱনৰ বাবে ২৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ স্থান
* ১,৫০০জন ছাত্ৰৰ বাবে ছাত্ৰাবাস
* ৪০০জন ছাত্ৰীৰ বাবে ছাত্ৰীাবাস
* বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ১২০টা আৱাস
* ১৫০টা কোঠাযুক্ত অতিথিশালা
* স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ
* ১,৫০০জনৰ আসনক্ষমতাৰ প্ৰেক্ষাগৃহ
* আভ্যন্তৰীণ ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়াম

===আৱশ্যকীয় সুবিধা===

* বিদ্যুৎ উপকেন্দ্ৰ
* বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ বাবে জলাধাৰ
* পানী যোগান ব্যৱস্থা
* পথ আৰু নলা
* প্ৰাথমিক ভূমিসজ্জা

প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আনুমানিক ব্যয় প্ৰায় ৩০০ কোটি টকা।&lt;ref name=&quot;nitmeghalaya.org&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.docstoc.com/docs/124922632/tenderarchitect |title=Data |publisher=www.docstoc.com |date= |accessdate=2021-03-16}}&lt;/ref&gt;

==শিক্ষা==

প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১০ চনৰ জুলাই মাহত বি.টেক. শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰথমটো গোটত নামভৰ্তি কৰে। প্ৰথম দুটা গোটে ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰলৈকে ইয়াৰ পথপ্ৰদৰ্শক প্ৰতিষ্ঠান এছ ভি এন আই টি ছুৰাটত অধ্যয়ন কৰে। মেঘালয়ত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ ২০১২ চনৰ জুলাই মাহত তৃতীয়টো গোটৰ নামভৰ্তিৰ সৈতে শ্বিলঙৰ বিজনী কমপ্লেক্সত আৰম্ভ হয়।

বি.টেক. পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি [[জে ই ই মেইন]] পৰীক্ষাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত কৰা হয়। এই পৰীক্ষা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষা সংস্থাই অনুষ্ঠিত কৰে। আসন আবণ্টন কেন্দ্ৰীয় আসন আবণ্টন ব'ৰ্ডে কৰা পৰামৰ্শ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে কৰা হয়।

এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম ২০১৪ চনৰ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা আৰম্ভ কৰা হয়। দৰ্শনশাস্ত্ৰৰ ডক্টৰেট অৰ্থাৎ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম ২০১৩ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰম্ভ কৰা হয়।

গণিত, ৰসায়ন বিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ২০১৫ চনত আৰম্ভ কৰা হয়। এই পাঠ্যক্ৰমসমূহত নামভৰ্তি জে এ এমৰ জৰিয়তে কৰা হয়।

২০২৪ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং কাঠামোই ভাৰতৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ক ৬৮সংখ্যক স্থানত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NIRF Ranking 2024 |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}&lt;/ref&gt;

===কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰ===

কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰত অভিযান্ত্ৰিক, প্ৰযুক্তিবিদ্যা, বিজ্ঞান, মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান তথা ব্যৱস্থাপনাৰ বিভিন্ন গ্ৰন্থ আছে। ইয়াত প্ৰায় ১৩,০০০খন পাঠ্য আৰু তথ্যসূচক গ্ৰন্থ আৰু বৈদ্যুতিন সম্পদৰ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ উপৰি গ্ৰন্থাগাৰে এ চি এম, আই ই ই ই আৰু এ এছ এম ইৰ ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰত প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.in/nitm_web/fp/central_library/central_library_about.html |title=Central Library&amp;#124;National Institute of Technology Meghalaya &amp;#124;An Institute of National Importance |access-date=2018-01-22 |archive-date=2018-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214042200/http://www.nitmeghalaya.in/nitm_web/fp/central_library/central_library_about.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==বিভাগসমূহ==

===অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ৰ অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে ২০১২ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা পাঠদান আৰম্ভ কৰে। বিভাগটোৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা ৩০জন শিক্ষাৰ্থী। বিভাগটোৱে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰি বছৰীয়া অৰ্থাৎ আঠটা ষাণ্মাসিকৰ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/civil_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219050252/http://www.nitm.ac.in/civil_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

২০১৪ চনৰ পৰা অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে পৰিৱেশ আৰু গাঁথনিগত অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু ভূমিকম্প, খৰাং আৰু বানপানী আদি প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি নিৰাপদ আৰু সুৰক্ষিত নিৰ্মাণ সম্পৰ্কে শিক্ষাৰ্থীসকলক জ্ঞান প্ৰদান কৰা।

ইয়াৰ উপৰি বিভাগটোৱে ভৱিষ্যতে এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল।{{when|date=January 2018}}

বৰ্তমান বিভাগটোৱে প্ৰথম বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিক অংকন আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ সাধাৰণ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।

===কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ৰ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত বি.টেক. ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। এই পাঠ্যক্ৰমটো প্ৰতিষ্ঠানটোৰ জনপ্ৰিয় পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ অন্যতম আৰু প্ৰতি বছৰে সৰ্বাধিক ৩০জন শিক্ষাৰ্থী নামভৰ্তি কৰে।

বিভাগটো গৱেষণা কাৰ্যকলাপৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত।&lt;ref name=&quot;http://nitm.ac.in/cse_dept.html&quot;&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/cse_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233505/http://www.nitm.ac.in/cse_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

বিভাগটোৱে ২০১৪ চনৰ পৰা এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা আছিল ২০জন। ইয়াত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আছে আৰু বছৰত দুবাৰ গৱেষণা শিক্ষাৰ্থী নামভৰ্তি কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;http://nitm.ac.in/cse_dept.html&quot;/&gt;

===বৈদ্যুতিক আৰু ইলেকট্ৰনিকছ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগটো ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয় স্থাপনৰ সময়ৰ পৰাই কাৰ্যক্ষম হৈ আছে। বিভাগটোৱে বি.টেক., এম.টেক. আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম ২০১০ চনত ৩০জন শিক্ষাৰ্থীৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতাৰে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০১৪ চনৰ পৰা ২০জন শিক্ষাৰ্থীৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতাৰে শক্তি আৰু শক্তি ব্যৱস্থা বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰা হয়।

বিভাগটোৰ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰমত পূৰ্ণকালীন আৰু অংশকালীন গৱেষণা শিক্ষাৰ্থী আছে।

বিভাগটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ লগতে মৌলিক আৰু উদ্যোগমুখী গৱেষণা সম্পন্ন কৰা। শিক্ষকসকলৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নিয়ন্ত্ৰণমুক্ত শক্তি ব্যৱস্থা, শক্তি ব্যৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণত কোমল গণনাৰ প্ৰয়োগ, নিয়ন্ত্ৰণমুক্ত পৰিৱেশত ভল্টেজ স্থিৰতা উন্নত কৰা, শক্তি ইলেকট্ৰনিকছ আৰু চালনা, নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আৰু যন্ত্ৰপাতি, মেকাট্ৰনিক্স, সংলগ্ন ব্যৱস্থা, অগতানুগতিক শক্তি ব্যৱস্থা, উচ্চ ভল্টেজ অভিযান্ত্ৰিক আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

বিভাগটোত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে ইলেক্ট্ৰ'-টেকনিক প্ৰয়োগশালা, বৈদ্যুতিক যন্ত্ৰ প্ৰয়োগশালা, নেটৱৰ্ক আৰু ব্যৱস্থা প্ৰয়োগশালা, ডিজিটেল ইলেকট্ৰনিকছ প্ৰয়োগশালা, শক্তি ব্যৱস্থা অনুকৰণ প্ৰয়োগশালা, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু যন্ত্ৰপাতি প্ৰয়োগশালা, শক্তি ইলেকট্ৰনিকছ আৰু চালনা প্ৰয়োগশালা, মাইক্ৰ'প্ৰচেছৰ প্ৰয়োগশালা, মাইক্ৰ'কণ্ট্ৰ'লাৰ আৰু সংলগ্ন ব্যৱস্থা প্ৰয়োগশালা আদি আছে। শিক্ষাৰ্থীসকলৰ গণনামূলক দক্ষতা বৃদ্ধি আৰু গৱেষণাৰ বাবে পাৱাৰ ফেক্টৰী ১৪.১, পিএছআইএম আৰু পিএছএছ@ইৰ দৰে বিশেষ অনুকৰণ ছফ্টৱেৰ উপলব্ধ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitmeghalaya.in/nitm_web/Tsubmenu.php?Tsubtab=4 |title=NIT Meghalaya |access-date=2016-07-11 |archive-date=2016-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817002350/http://nitmeghalaya.in/nitm_web/Tsubmenu.php?Tsubtab=4 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ইলেকট্ৰনিকছ আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

ইলেকট্ৰনিকছ আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগে সংহত ইলেকট্ৰনিকছ আৰু বৰ্তনী, দূৰসংযোগ আৰু কম্পিউটাৰ প্ৰযুক্তি আদি ইলেকট্ৰনিকছ অভিযান্ত্ৰিকৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰ সামৰি লয়। বিভাগটোত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মৌলিক প্ৰশিক্ষণ আৰু গৱেষণাৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব পৰা বিভিন্ন প্ৰয়োগশালা আছে।

বিভাগটোৱে প্ৰযুক্তিৰ স্নাতক অৰ্থাৎ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায় আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/ece_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219035014/http://www.nitm.ac.in/ece_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ===

যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগটো ২০১৩ চনৰ জুলাই মাহত আৰম্ভ হয়। বিভাগটোৱে যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰি বছৰীয়া অৰ্থাৎ আঠটা ষাণ্মাসিকৰ বি.টেক. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ নামভৰ্তিৰ ক্ষমতা আছিল ৩০জন। ২০১৪ চনৰ পৰা বিভাগটোৱে যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকৰ নক্সা আৰু নিৰ্মাণ, যন্ত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণত কোমল গণনাৰ প্ৰয়োগ, গণনামূলক তৰল গতিবিদ্যা, অশান্তি আৰ্হিকৰণ, তৰল যান্ত্ৰিক আদি ক্ষেত্ৰত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে।

বিভাগটোৱে ভৱিষ্যতে এম.টেক. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰথম বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে বিভাগটোৱে অভিযান্ত্ৰিক বলবিদ্যা, মৌলিক তাপগতিবিদ্যা আৰু কৰ্মশালা অনুশীলনৰ সাধাৰণ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে উন্নত প্ৰয়োগশালা আৰু কৰ্মশালাৰ সহায়ত শিক্ষাৰ্থীসকলক শ্ৰেণীকোঠাৰ পাঠদান আৰু ব্যৱহাৰিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/me_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219040337/http://www.nitm.ac.in/me_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান বিভাগ===

মানৱিকী আৰু সমাজবিজ্ঞান বিভাগত ইংৰাজী ভাষা আৰু সাহিত্য, অনুবাদত ইউৰোপীয় সাহিত্য, ধ্ৰুপদী গ্ৰীক সাহিত্য, অস্বাভাৱিক মনোবিজ্ঞান, সাধাৰণ ব্যৱস্থাপনা, বিপণন ব্যৱস্থাপনা, বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনা, মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনা আৰু কাৰ্যপৰিচালনা ব্যৱস্থাপনা আদি বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/humanities_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233415/http://www.nitm.ac.in/humanities_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ===

পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ২০১০ চনত স্থাপন কৰা হয়। বিভাগটোৱে বি.টেক.ৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বৰ্ষৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ তাত্ত্বিক বিষয়সমূহৰ লগতে সংশ্লিষ্ট ব্যৱহাৰিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে শিক্ষা প্ৰদান কৰি আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিষয়সমূহৰ বিষয়ে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ অধিক বুজাবুজি গঢ়ি তোলা আৰু তেওঁলোকক উন্নত অভিযন্তা হিচাপে গঢ়ি তোলা।

বিভাগটোৰ পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত চলি আছে। ইয়াত তৰল স্ফটিক, ধাতু অক্সাইড অৰ্ধপৰিবাহী, অৰ্ধপৰিবাহী নেন'গাঁথনি আৰু যন্ত্ৰ তথা সংবেদকৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। ২০১৫–২০১৬ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা বিভাগটোৱে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ প্ৰয়োগমুখী দিশত বিশেষ গুৰুত্ব দি এম.এছ.চি. পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/physics_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233358/http://www.nitm.ac.in/physics_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগ===

ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগটো ২০১২ চনত আৰম্ভ হয়। বি.টেক. ৰসায়ন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ উপৰি বিভাগটোৱে ২০১৫ চনৰ পৰা অজৈৱ ৰসায়ন, জৈৱ ৰসায়ন, ভৌতিক ৰসায়ন আৰু কোৱান্টাম ৰসায়নকে ধৰি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ প্ৰধান ক্ষেত্ৰসমূহত এম.এছ.চি. পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে। বিভাগটোৱে জৈৱ ৰসায়ন, অজৈৱ ৰসায়ন, জৈৱ-ভৌতিক ৰসায়ন, পদাৰ্থ ৰসায়ন আৰু গণনামূলক ৰসায়ন আদি ৰাসায়নিক বিজ্ঞানৰ বিস্তৃত ক্ষেত্ৰত পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/chemistry_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219050833/http://www.nitm.ac.in/chemistry_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===গণিত বিভাগ===

গণিত বিভাগটো ২০১২ চনৰ জুন মাহত আৰম্ভ হয়। বৰ্তমান বিভাগটোৱে দুবছৰীয়া এম.এছ.চি. আৰু পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উপৰি বিভাগটোৱে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বি.টেক. আৰু এম.টেক. পাঠ্যক্ৰমৰ সহায়ক বিভাগ হিচাপে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://nitm.ac.in/mathematics_dept.html |title=NIT Meghalaya |access-date=2014-03-22 |archive-date=2014-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140207233414/http://www.nitm.ac.in/mathematics_dept.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==শিক্ষাৰ্থী জীৱন==

ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ে এটা শিক্ষাবৰ্ষত দুটা প্ৰধান মহাবিদ্যালয় উৎসৱ আয়োজন কৰে—প্ৰযুক্তিবিষয়ক উৎসৱ '''কগনিটিয়া''' আৰু সাংস্কৃতিক উৎসৱ '''শিশিৰ'''। ইয়াৰ উপৰি মহাবিদ্যালয়খনে ক্ৰীড়া উৎসৱো আয়োজন কৰে।

শিক্ষাৰ্থীসকলৰ দ্বাৰা প্ৰতি বছৰে ভোটদানৰ জৰিয়তে নিৰ্বাচিত হোৱা এটা শিক্ষাৰ্থী পৰিষদে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বিষয়সমূহ পৰিচালনা কৰে।

===ছাত্ৰাবাস===

ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়ে আন ঠাইৰ পৰা অহা বহু শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে ছাত্ৰ আৰু ছাত্ৰীৰ পৃথক ছাত্ৰাবাসৰ ব্যৱস্থা কৰে। ছাত্ৰাবাসসমূহত মৌলিক সুবিধা উপলব্ধ। ছাত্ৰাবাসসমূহত ইণ্টাৰনেটৰ সুবিধাও আছে। ছাত্ৰাবাসত থকা শিক্ষাৰ্থীসকলৰ যাতায়াতৰ বাবে পৰ্যাপ্ত বাছ সেৱা আগবঢ়োৱা হৈছে।

==লগতে চাওক==
* [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, শিলচৰ]]

==তথ্যসূত্ৰ==

{{reflist}}

{{coord|25.5738|91.8942|type:edu_region:IN-ML|display=title}}</text>
      <sha1>r79eooc5ywjrrde10ka59rpz60lxuf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ঝৰোখা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139594</id>
    <revision>
      <id>636445</id>
      <timestamp>2026-09-20T17:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1835" sha1="t42gqdx1klmm2n1rypjkc6ph2tv01qm" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য।</text>
      <sha1>t42gqdx1klmm2n1rypjkc6ph2tv01qm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636446</id>
      <parentid>636445</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3708" sha1="g78j6nzeby28g396n0c0j2gpawyip11" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]</text>
      <sha1>g78j6nzeby28g396n0c0j2gpawyip11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636447</id>
      <parentid>636446</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6648" sha1="du1ym6voek3je9zr0f9eggptm7thkke" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।[3] বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া) আৰু অবিৰত অনুভূমিক &quot;স্পীডলাইন&quot;ই ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ প্ৰফাইল জোৰ দিয়ে।[4] স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।[1][5]

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখমাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।[1]</text>
      <sha1>du1ym6voek3je9zr0f9eggptm7thkke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636448</id>
      <parentid>636447</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য */</comment>
      <origin>636448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6626" sha1="rgsjbfwgv9vsf1vmkby6bpvzpwiclyx" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।[3] বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।[4] স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।[1][5]

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখমাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।[1]</text>
      <sha1>rgsjbfwgv9vsf1vmkby6bpvzpwiclyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636449</id>
      <parentid>636448</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9822" sha1="qbeq5hm6rqfinf4afeivr92y8v9c2aa" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।[3] বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।[4] স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।[1][5]

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।[1]
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্য্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাসকলে ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-পট হিচাপে কাম কৰিছিল। 
তেওঁলোকৰ খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ জলবায়ুক মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। 
ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰচুৰতা আছে।[1]
জয়পুৰত হাৱা মহল বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে পালন কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত ধাৰাবাহিকভাৱে...
চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ শিলৰ বেলকনি
যিয়ে পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰ ওপৰেৰে চাই থাকে। 
জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰচুৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। 
চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।[6]</text>
      <sha1>qbeq5hm6rqfinf4afeivr92y8v9c2aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636450</id>
      <parentid>636449</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>636450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9846" sha1="26ncohc4m2t1tjpnztxvnti0m466hnu" xml:space="preserve">'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।[3] বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।[4] স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।[1][5]

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।[1]
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।[1] জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।[6]</text>
      <sha1>26ncohc4m2t1tjpnztxvnti0m466hnu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636451</id>
      <parentid>636450</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:30:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10235" sha1="t7uro26zkl2soxhkynyeex9kzfsh2os" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|''Jharokha'' balcony in Jodhpur (Mehrangarh) Jharokha]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|A ''jharokha'' in [[Maheshwar]] Fort, Madhya Pradesh]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|Several ''jharokha'' can be seen jutting out from the facade of this typical ''[[haveli]]'' at [[Jaisalmer]], [[Rajasthan]]]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1]

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।[2]
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।[3] বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।[4] স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।[1][5]

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।[1]
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।[1] জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।[6]</text>
      <sha1>t7uro26zkl2soxhkynyeex9kzfsh2os</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636452</id>
      <parentid>636451</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11786" sha1="iodbrvfllpuvvfufuyneeas8tdurrhm" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|''Jharokha'' balcony in Jodhpur (Mehrangarh) Jharokha]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|A ''jharokha'' in [[Maheshwar]] Fort, Madhya Pradesh]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|Several ''jharokha'' can be seen jutting out from the facade of this typical ''[[haveli]]'' at [[Jaisalmer]], [[Rajasthan]]]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।[1] জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।[6]</text>
      <sha1>iodbrvfllpuvvfufuyneeas8tdurrhm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636453</id>
      <parentid>636452</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য */</comment>
      <origin>636453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12076" sha1="41d3afoy8f3pi87v595pwio8mc203rs" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|''Jharokha'' balcony in Jodhpur (Mehrangarh) Jharokha]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|A ''jharokha'' in [[Maheshwar]] Fort, Madhya Pradesh]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|Several ''jharokha'' can be seen jutting out from the facade of this typical ''[[haveli]]'' at [[Jaisalmer]], [[Rajasthan]]]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>41d3afoy8f3pi87v595pwio8mc203rs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636454</id>
      <parentid>636453</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>/* সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য */</comment>
      <origin>636454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12108" sha1="pxblvde8civthewdana4osm1drk3dkb" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|''Jharokha'' balcony in Jodhpur (Mehrangarh) Jharokha]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|A ''jharokha'' in [[Maheshwar]] Fort, Madhya Pradesh]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|Several ''jharokha'' can be seen jutting out from the facade of this typical ''[[haveli]]'' at [[Jaisalmer]], [[Rajasthan]]]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>pxblvde8civthewdana4osm1drk3dkb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636455</id>
      <parentid>636454</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:35:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12135" sha1="kjhv46l7uky8p2p7iqdk793ixzlvzy7" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|যোধপুৰ (মেহৰনগড়) ঝৰোখা বেলকনি]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|A ''jharokha'' in [[Maheshwar]] Fort, Madhya Pradesh]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|Several ''jharokha'' can be seen jutting out from the facade of this typical ''[[haveli]]'' at [[Jaisalmer]], [[Rajasthan]]]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>kjhv46l7uky8p2p7iqdk793ixzlvzy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636456</id>
      <parentid>636455</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12280" sha1="hs4xp6dgmwckg55cr7jmsu0eipwim5o" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|যোধপুৰ (মেহৰনগড়) ঝৰোখা বেলকনি]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|মধ্যপ্ৰদেশৰ মহেশ্বৰ গড়ত এটা ঝাৰোখা]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|এই বিশেষ ''[[হাৱেলী]]''ৰ সম্মুখভাগৰ পৰা কেইবাটাও ''ঝাৰোখা'' ওলাই থকা দেখা যায়, [[ৰাজস্থান]]।]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>hs4xp6dgmwckg55cr7jmsu0eipwim5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636457</id>
      <parentid>636456</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[ঝৰোকা]]ৰ পৰা [[ঝৰোখা]]লৈ Pranamikaadhikaryয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title</comment>
      <origin>636456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12280" sha1="hs4xp6dgmwckg55cr7jmsu0eipwim5o" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|যোধপুৰ (মেহৰনগড়) ঝৰোখা বেলকনি]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|মধ্যপ্ৰদেশৰ মহেশ্বৰ গড়ত এটা ঝাৰোখা]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|এই বিশেষ ''[[হাৱেলী]]''ৰ সম্মুখভাগৰ পৰা কেইবাটাও ''ঝাৰোখা'' ওলাই থকা দেখা যায়, [[ৰাজস্থান]]।]]

'''ঝৰোকা''' বা ঝাৰোখা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝাৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝাৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা ছাজ্জা (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত মকৰানা মাৰ্বলৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহ প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝাৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ পিচোলা হ্ৰদৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাভেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক জালিৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝাৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চিত্তৰগড় দুৰ্গত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝাৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>hs4xp6dgmwckg55cr7jmsu0eipwim5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636459</id>
      <parentid>636457</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <origin>636459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12295" sha1="dlonff4435y3aq54q7t5v1xtw0zlpvq" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|যোধপুৰ (মেহৰনগড়) ঝৰোখা বেলকনি]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|মধ্যপ্ৰদেশৰ মহেশ্বৰ গড়ত এটা ঝাৰোখা]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|এই বিশেষ ''[[হাৱেলী]]''ৰ সম্মুখভাগৰ পৰা কেইবাটাও ''ঝাৰোখা'' ওলাই থকা দেখা যায়, [[ৰাজস্থান]]।]]

'''ঝৰোখা''' বা ঝাৰোকা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা [[ছাজ্জা]] (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত [[মকৰানা মাৰ্বল]]ৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহত প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। [[উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচ]]ত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ [[পিচোলা হ্ৰদ]]ৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাৱেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক [[জালি]]ৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। [[চিত্তোৰগড় দুৰ্গ]]ত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>dlonff4435y3aq54q7t5v1xtw0zlpvq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636460</id>
      <parentid>636459</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T18:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:স্থাপত্য]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12344" sha1="cv7uh2g52qexnya7v7rdjlie3mcgkou" xml:space="preserve">[[File:Jodhpur Mehrangarh - Palast 4a Jharokha.jpg|thumb|যোধপুৰ (মেহৰনগড়) ঝৰোখা বেলকনি]]
[[Image:Maheshwar Fort - Jharokha 02.jpg|thumb|upright|মধ্যপ্ৰদেশৰ মহেশ্বৰ গড়ত এটা ঝাৰোখা]]

[[Image:Jaisalmer-4.jpg|thumb|upright|এই বিশেষ ''[[হাৱেলী]]''ৰ সম্মুখভাগৰ পৰা কেইবাটাও ''ঝাৰোখা'' ওলাই থকা দেখা যায়, [[ৰাজস্থান]]।]]

'''ঝৰোখা''' বা ঝাৰোকা হৈছে অট্টালিকাৰ মূল বেৰৰ বাহিৰৰফালে ওলাই থকা শিলৰ খিৰিকী। সাধাৰণতে ইয়াৰপৰা কোনো ৰাস্তা, বজাৰ, আদালত বা আন যিকোনো ঠাই দেখা যায়। ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় স্থাপত্যত ই এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য, ৰাজপুত স্থাপত্যত ইয়াক আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়। ইয়াক দুটা বা তাতকৈ অধিক বন্ধনী বা কৰ্বেলিঙৰদ্বাৰা মজপুত কৰা হয়, আৰু ইয়াত দুটা স্তম্ভ, বেলুষ্ট্ৰেড আৰু এটা [[কুপোলা]] বা পিৰামিডৰ দৰে চালি থাকে। যদিও কাৰিকৰীভাৱে ইয়াক জালিৰে বন্ধ কৰি দিয়া হয়, সাধাৰণতে ইয়াৰ আংশিকভাৱে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান চাবলৈ মানুহে মুকলি কৰি ৰাখে। ইংৰাজী বা ফৰাচী [[অৰিয়েল খিৰিকী]]তকৈ ঝৰোকা বা ঝাৰোখা অধিক আনুষ্ঠানিক আৰু অলংকাৰিক, আৰু ১৯ শতিকালৈকে মধ্যযুগীয় ৰাজপুত স্থাপত্যৰ [[পকীঘৰৰ সম্মুখভাগ|ফেচেড]]ৰ অন্যতম স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। 
==পটভূমি==
প্ৰথমে ৰাজপুতসকলৰ পূৰ্বৰ অট্টালিকাসমূহত ঝাৰোখা পোহৰ আৰু বায়ুৰ বাবে আদিম [[অৰিয়েল খিৰিকী]] হিচাপে দেখা গৈছিল। ষোড়শ-অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[ৰাজপুত স্থাপত্য]] আৰু [[মোগল স্থাপত্য]]ৰ প্ৰভাৱত এইবোৰ বিশৃংখল স্থাপত্যৰ ট্ৰেডমাৰ্কলৈ পৰিণত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত বিশুদ্ধ উপযোগিতামূলক কাম কৰা ঝৰোখাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে সজ্জাগত খোদিত, জালি আৰু [[ছত্ৰ]] শৈলীৰ গম্বুজ গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰ্দাৰ মাজত ৰাজকীয় দৰ্শক ([[ঝৰোখা দৰ্শন]]) আৰু বিচক্ষণ পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;&gt;{{Cite web |last=Shiksha |date=2024-11-04 |title=Significance of Jharokhas in Rajasthan Architecture |url=https://www.caleidoscope.in/art-culture/jharokhas |access-date=2025-07-07 |website=Caleidoscope {{!}} Indian Culture, Heritage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

শাসকৰ [[ঝৰোখা দৰ্শন]] আছিল ৰাজপ্ৰাসাদৰ বাসিন্দাসকলক অদৃশ্য হৈ থাকি বাহিৰলৈ চাবলৈ দিয়াতকৈ শাসকক তেওঁৰ দৰবাৰ বা মানুহৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাৰ এক গাঁথনি। সেয়েহে ই অধিক মুকলি আছিল, আৰু ইয়াৰ বেৰৰপৰা ওলাই থকাকৈ নিৰ্মাণ কৰাটো বাধ্যতামূলক নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Swapna |first=Liddle |url=http://www.google.co.in/books/edition/Delhi_14_Historic_walks/NtvCswEACAAJ |title=Delhi 14 : Historic walks |date=2011 |publisher=Tranquebar Press |isbn=978-93-81626-24-5 |page=289 |language=en}}&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য==
ঝৰোখাবোৰ সাধাৰণতে মূল বেৰৰপৰা অলংকৃতভাৱে খোদিত কৰ্বেল বা বন্ধনীত ওলাই থাকে, যাৰ ফলত এটা সৰু কোঠা বা বেলকনিৰ সৃষ্টি হয়। ইহঁতৰ তিনিফালৰ ঘেৰাও শিল, কাঠ বা এলাবাষ্টাৰৰ সূক্ষ্ম জালি জালিৰ পৰ্দাৰে ভৰি থাকে; এইবোৰত জ্যামিতিক, ফুলৰ আৰু ধৰ্মীয় আৰ্হি ফুটাই তোলা থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Saberval |first=Vandana |url=https://www.google.co.in/books/edition/Social_Science_Made_Simple_7/UQBjDwAAQBAJ |title=Social Science Made Simple – 7 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-93-259-9462-1 |page=17 |language=en}}&lt;/ref&gt; বহুতো সৰু গম্বুজ বা ছত্ৰিত শেষ হয় আৰু মোগলৰ ডিজাইনৰপৰা ধাৰ কৰা স্কেলপড বা কাস্পেড আৰ্চৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। গভীৰ ওলমি থকা [[ছাজ্জা]] (সূৰ্য্যৰ ছাঁ বাধা দিয়া)ই অবিৰত অনুভূমিক ছাঁ প্ৰদান কৰাৰ লগতে ইহঁতৰ সম্মুখভাগ শক্তিশালী কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Jigyasu |first=Niyati |url=https://www.google.co.in/books/edition/Sustainable_Management_of_Historic_Settl/V5I9EQAAQBAJ |title=Sustainable Management of Historic Settlements in Asia: Role of Intangible Cultural Heritage |last2=Sharma |first2=Anjali Krishan |date=2025-01-09 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-97-6736-6 |page=97 |language=en}}&lt;/ref&gt; স্থানীয়ভাৱে খনন কৰা শিল আৰু ৰাজকীয় গঠনত ব্যৱহৃত [[মকৰানা মাৰ্বল]]ৰপৰা আৰম্ভ কৰি কাঠলৈকে সামগ্ৰী নিৰ্মিত সৰু বাসগৃহত প্ৰাকৃতিক বায়ু চলাচল অনুকূল কৰি আৰু আদালত বা শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য চাবলৈ পথৰ সন্মুখত থকা অংশত স্থাপন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kaur |first=Gurmeet |url=https://www.google.co.in/books/edition/Natural_Stone_and_World_Heritage_Delhi_A/r3rnDwAAQBAJ |title=Natural Stone and World Heritage: Delhi-Agra, India |last2=Singh |first2=Sakoon |last3=Ahuja |first3=Anuvinder |last4=Singh |first4=Noor |date=2020-05-24 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-04069-2 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ঝৰোখা সৃষ্টিৰ বাবে উপযুক্ত সামগ্ৰী বাছনি কৰা, স্থানীয় প্ৰচলিত প্ৰতীক সমৃদ্ধ ডিজাইনৰ ধাৰণা প্ৰস্তুত কৰা আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পী (সুথাৰ)ৰ জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম নিৰ্মাণ কৰা আদি কাম কৰা হৈছিল। খোদিত কৰাৰ পাছত প্ৰস্তুত কৰা উপাদানসমূহ ঠাইতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল, স্থিৰতাৰ বাবে জোখ-মাখ কৰা হৈছিল আৰু শেষত ইয়াৰ দেখাত আকৰ্ষণীয় কৰিবলৈ প্ৰায়ে পলিচিং বা গিল্ডিং কৰি শেষ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt;
==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য==
কাৰ্যকৰী ভূমিকাৰ বাহিৰেও ঝৰোখাবোৰ ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু প্ৰতিপত্তিৰ প্ৰতীক আছিল, শাসকসকলে প্ৰজাক সম্বোধন কৰা মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰাজকীয় মহিলাৰ বাবে নিৰ্জন দৃশ্য-দৰ্শনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। এইবোৰত খোদিত মটিফ পদুম, ময়ূৰ, স্বস্তিকা আৰু মহাকাব্যিক দৃশ্যই ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক মূল্যবোধক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল, আনহাতে জালিৰ কামে অভ্যন্তৰীণ আৱহাৱা মধ্যমীয়া কৰিছিল, ৰাজস্থানৰ উষ্ণ পৰিৱেশৰ সৈতে অট্টালিকাসমূহক খাপ খুৱাইছিল। ৰাজস্থানৰ স্থাপত্য ঐতিহ্যত ঝৰোখাৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণৰ প্ৰাচুৰ্য আছে।&lt;ref name=&quot;Caleido&quot;/&gt; জয়পুৰত [[হাৱা মহল]] বা &quot;বতাহৰ প্ৰাসাদ&quot;ত ৯৫৩টা সৰু সৰু ঝাৰোখাক মৌচাকৰ আৰ্হিত সজাই থোৱা আছে যাতে ভিতৰৰ অংশটো ঠাণ্ডা হয় আৰু ৰাজকীয় মহিলাসকলে ৰাজপথৰ উৎসৱ নিৰ্বিঘ্নে উপভোগ কৰিব পাৰে। [[উদয়পুৰৰ চিটি পেলেচ]]ত কেইবাটাও চহকীভাৱে খোদিত বেলেগ বেলেগ শিলৰ বেলকনি আছে যিবোৰ [[পিচোলা হ্ৰদ]]ৰ নিস্তব্ধ পানীৰফালে মুখ কৰি আছে। জয়ছালমেৰৰ পাটৱন কি হাৱেলীত ইয়াৰ প্ৰক্ষেপিত খিৰিকীবোৰত জ্যামিতিক আৰু ৰূপক [[জালি]]ৰ প্ৰাচুৰ্য প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, আনহাতে বিকানেৰৰ জুনাগড় দুৰ্গত ইয়াৰ ভিতৰৰ চোতালসমূহৰ ওপৰেৰে বিস্তৃত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিলৰ ঝৰোখাসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। [[চিত্তোৰগড় দুৰ্গ]]ত কৌশলগতভাৱে স্থাপন কৰা ঝৰোখাসমূহে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰপৰা চাৰিওফালৰ সমভূমিৰ বিশাল দৃশ্য দেখা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Guide to Luxury India Tour of Rajasthan's Forts and Palaces - 88618 |url=https://www.luxurytravelmagazine.com/news-articles/guide-to-luxury-india-tour-of-rajasthans-forts-and-palaces |access-date=2025-07-07 |website=www.luxurytravelmagazine.com}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]]</text>
      <sha1>cv7uh2g52qexnya7v7rdjlie3mcgkou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ঝৰোকা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139595</id>
    <redirect title="ঝৰোখা" />
    <revision>
      <id>636458</id>
      <timestamp>2026-09-20T18:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pranamikaadhikary</username>
        <id>27435</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[ঝৰোকা]]ৰ পৰা [[ঝৰোখা]]লৈ Pranamikaadhikaryয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title</comment>
      <origin>636458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="2nrq33b5kcy6n48nmdrcothbqmge1bx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ঝৰোখা]]</text>
      <sha1>2nrq33b5kcy6n48nmdrcothbqmge1bx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139596</id>
    <redirect title="ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ" />
    <revision>
      <id>636466</id>
      <timestamp>2026-09-20T19:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ]]ৰ পৰা [[ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>636466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="0swe0gbx0wctq2ginqouortbml5sta6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ত্ৰিযুগীনাৰায়ণ মন্দিৰ]]</text>
      <sha1>0swe0gbx0wctq2ginqouortbml5sta6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৰু চক্ৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139597</id>
    <revision>
      <id>636482</id>
      <timestamp>2026-09-21T06:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Netizen4</username>
        <id>30122</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হৈছে।</comment>
      <origin>636482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="370" sha1="pffaogwpbnpsolrqdgytk7fyaz8gq4k" xml:space="preserve">[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

জয় গুৰু শঙ্কৰ

সৌম্য মূৰুতিধৰ

নৱ অৰুণ সম 

ৰূপ চাৰু উত্তম

কবিগুৰু গায়ক

ধৰ্মভীৰু নায়ক

ভক্ত-কৰুণাকৰ 

কল্পতৰু মন্দৰ</text>
      <sha1>pffaogwpbnpsolrqdgytk7fyaz8gq4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636484</id>
      <parentid>636482</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="371" sha1="o8hi5d20ujrccjtr74c1z06pw2ye858" xml:space="preserve">[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

*জয় গুৰু শঙ্কৰ
*সৌম্য মূৰুতিধৰ
*নৱ অৰুণ সম 
*ৰূপ চাৰু উত্তম
*কবিগুৰু গায়ক
*ধৰ্মভীৰু নায়ক
*ভক্ত-কৰুণাকৰ 
*কল্পতৰু মন্দৰ</text>
      <sha1>o8hi5d20ujrccjtr74c1z06pw2ye858</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636486</id>
      <parentid>636484</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>636486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="n2b8pi5rwk061t83m6kpt1jwenfubez" xml:space="preserve">{{বিস্তাৰ}}{{unreferenced}}

[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

*জয় গুৰু শঙ্কৰ
*সৌম্য মূৰুতিধৰ
*নৱ অৰুণ সম 
*ৰূপ চাৰু উত্তম
*কবিগুৰু গায়ক
*ধৰ্মভীৰু নায়ক
*ভক্ত-কৰুণাকৰ 
*কল্পতৰু মন্দৰ</text>
      <sha1>n2b8pi5rwk061t83m6kpt1jwenfubez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636487</id>
      <parentid>636486</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="399" sha1="9sg9p2mdmn60yr2oz4y6kfpfddgl33o" xml:space="preserve">{{wikify}}{{unreferenced}}

[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

*জয় গুৰু শঙ্কৰ
*সৌম্য মূৰুতিধৰ
*নৱ অৰুণ সম 
*ৰূপ চাৰু উত্তম
*কবিগুৰু গায়ক
*ধৰ্মভীৰু নায়ক
*ভক্ত-কৰুণাকৰ 
*কল্পতৰু মন্দৰ</text>
      <sha1>9sg9p2mdmn60yr2oz4y6kfpfddgl33o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636488</id>
      <parentid>636487</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="381" sha1="6p50yb7jae11h4rbk70y7ft0rmzrt1b" xml:space="preserve">{{wikify}}[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

*জয় গুৰু শঙ্কৰ
*সৌম্য মূৰুতিধৰ
*নৱ অৰুণ সম 
*ৰূপ চাৰু উত্তম
*কবিগুৰু গায়ক
*ধৰ্মভীৰু নায়ক
*ভক্ত-কৰুণাকৰ 
*কল্পতৰু মন্দৰ</text>
      <sha1>6p50yb7jae11h4rbk70y7ft0rmzrt1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636489</id>
      <parentid>636488</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T10:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="500" sha1="r82hstpmm4sjd3n60q6qb5oe253jnuk" xml:space="preserve">{{wikify}}[[চিত্ৰ:ৰু চক্ৰ (Ru Chakra).png|border]]

*জয় গুৰু শঙ্কৰ
*সৌম্য মূৰুতিধৰ
*নৱ অৰুণ সম 
*ৰূপ চাৰু উত্তম
*কবিগুৰু গায়ক
*ধৰ্মভীৰু নায়ক
*ভক্ত-কৰুণাকৰ 
*কল্পতৰু মন্দৰ

[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>r82hstpmm4sjd3n60q6qb5oe253jnuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মাছাকি চুদা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139598</id>
    <revision>
      <id>636490</id>
      <timestamp>2026-09-21T11:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name               = মাছাকি চুদা | image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg | imagesize          =  | caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা | native_name        = 菅田 将...</comment>
      <origin>636490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="o27birzako6oxlebfi2xuvyksfesgzm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}</text>
      <sha1>o27birzako6oxlebfi2xuvyksfesgzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636491</id>
      <parentid>636490</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2957" sha1="02lypheyl4qfsdc3v1zwyk7q9gi3qlp" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}</text>
      <sha1>02lypheyl4qfsdc3v1zwyk7q9gi3qlp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636492</id>
      <parentid>636491</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>+[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]; +[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]; +[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3149" sha1="qy536l56of3qbiets5hlz0nangtmcq9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>qy536l56of3qbiets5hlz0nangtmcq9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636493</id>
      <parentid>636492</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:অভিনেতা]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>636493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3194" sha1="lp7dppqg1nnahhila5qsmhnp7dfipk6" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>lp7dppqg1nnahhila5qsmhnp7dfipk6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636494</id>
      <parentid>636493</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* তথ্যসূত্ৰ */</comment>
      <origin>636494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3404" sha1="8qs53gadpm1h5j7e5hal6lag84id8ms" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>8qs53gadpm1h5j7e5hal6lag84id8ms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636495</id>
      <parentid>636494</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11187" sha1="9bpccdxx8gsg6bkpxzshlhl8wrq8sb0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
চুদাৰ জন্ম ওছাকা প্ৰান্তৰ মিনোহত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ [[আৰাতা সুগো]] (Arata Sugō) এজন পৰিচালনা উপদেষ্টা (management consultant), সাংবাদিক, লেখক আৰু দূৰদৰ্শনৰ ব্যক্তিত্ব।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の父·菅生新氏「3人の息子に感謝」 ベスト・ファーザー賞in関西受賞 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |access-date=August 17, 2024 |work=[[Sponichi Annex]] |date=June 11, 2018 |language=ja |archive-date=August 21, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821025002/https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ দুজন সৰু ভাতৃ আছে: গায়ক তথা ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব [[কোচ্চি নো কেণ্টো]] আৰু মডেল আৰাকী সুগো।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の弟·こっちのけんと、兄に向けオリジナルの誕生日ソング熱唱「愛が伝わる」「素敵すぎる」 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |access-date=August 17, 2024 |work=[[Oricon]] |date=February 15, 2024 |language=ja |archive-date=September 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901085700/https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== কেৰিয়াৰ ==
=== অভিনয় ===
স্কুলত পঢ়ি থকা সময়তে চুদাই টেলেণ্ট এজেণ্টসকলক লগ পাইছিল। তেওঁ [[এমিউজ ইনকপ’ৰেটেড]] (Amuse Inc.) আৰু জুনন ছুপাৰবয় প্ৰতিযোগিতাত (Junon Superboy Contest) কেইবাটাও অডিচন দিছিল। তেওঁ টকুছাত্ছু (tokusatsu) ধাৰাবাহিক ''[[কামেন ৰাইডাৰ ডব্লিউ]]'' (Kamen Rider W)-ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টাProfile চিনেমা ফৰাম (Tama Cinema Forum)-ত শ্ৰেষ্ঠ নবাগত অভিনেতাৰ বঁটা আৰু ''[[ৱাইল্ডাৰনে wilderness (২০১৭ চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইল্ডাৰনেছ]]'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ জাপান একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wilderness|url=https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|website=Japanese Film Festival|date=September 3, 2018|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 31, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331033850/https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; চুদাই ৰ’বিক’ৰ (Robico) মাংগা ধাৰাবাহিকৰ লাইভ-একচন চলচ্চিত্ৰ ৰূপান্তৰ ''[[মাই লিটল মনষ্টাৰ]]'' (My Little Monster)-ত অভিনয় কৰিছিল。&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/11/16/laughter-and-tears-flow-in-my-little-monster-live-action-film-teaser|title=Laughter and Tears Flow in &quot;My Little Monster&quot; Live-Action Film Teaser|publisher=[[Crunchyroll]]|date=November 16, 2017|accessdate=October 8, 2025}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[হায়াও মিয়াজাকী]]ৰ এনিমে ছবি ''[[দ্য বয় এণ্ড দ্য হেৰন]]'' (The Boy and the Heron)-ত অভিনয় কৰিছিল।

=== সংগীত ===
চুদাই গ্ৰুপ [[Gre4n Boyz|Greeeen]]-ৰ ‘হাইড’ (Hide) নামৰ সদস্যজনৰ জীৱনভিত্তিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেөঁলোকে ‘গ্ৰীণ বয়জ’ (Green Boys) নামৰ এটা ইপি (EP) মুকলি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|title=菅田将暉が歌手デビュー「いつか」作詞作曲演奏目標 - 音楽 : 日刊スポーツ|website=nikkansports.com|language=ja|access-date=May 12, 2019|archive-date=May 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512025044/https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''[[প্লে (মাছակի চুদাৰ এলবাম)|প্লে]]'' (Play) আৰু ''[[লাভ (মাছակի চুদাৰ এলবাম)|লাভ]]'' (Love) নামৰ এলবাম মুকলি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=菅田将暉デビューシングルのカップリングをANNで初OA、アートワークも公開|trans-title=Masaki Suda's first OA in ANN and the artwork of debut single release|url=https://natalie.mu/music/news/230681|website=[[Music Natalie]]|language=ja|date=April 28, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://natalie.mu/music/news/230681|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==个人生活==
চুদাই ২০২১ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত অভিনেত্ৰী [[নানা কোমাৎসু]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masaki Suda And Nana Komatsu get married &quot;We are friends and supporters since we met&quot; |url=https://natalie.mu/eiga/news/453635 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401164048/https://natalie.mu/eiga/news/453635 |archive-date=April 1, 2023 |accessdate=November 15, 2021 |work=Natalie}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে একেলগে ''[[ড্ৰাউনিং লাভ (চলচ্চিত্ৰ)|ড্ৰাউনিং লাভ]]'' (Drowning Love) আৰু ''থ্ৰেডচ: আৱাৰ টেপেষ্ট্ৰী অৱ লাভ'' (Threads: Our Tapestry of Love) নামৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Popular Japanese actors Masaki Suda, Nana Komatsu tie the knot |url=https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |access-date=2025-09-01 |work=Mainichi Daily News |language=en |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010111159/https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত চুদাই তেওঁৰ এজেণ্টৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু কোমাৎসুৱে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানক আদৰণি জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=菅田将暉&amp;小松菜奈、第1子誕生 夫婦とも直筆で「私たち家族に新しい命が誕生したことをご報告」【全文】 |trans-title=Masaki Suda &amp; Nana Komatsu's first child is born. Both husband and wife handwritten &quot;We are pleased to announce the birth of a new life in our family.&quot; |url=https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309090432/https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-date=2024-03-09 |access-date=March 9, 2024 |work=[[Oricon]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>9bpccdxx8gsg6bkpxzshlhl8wrq8sb0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636496</id>
      <parentid>636495</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */</comment>
      <origin>636496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11150" sha1="pjr13in9dv0t25marn615d16q0po90f" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
চুদাৰ জন্ম ওছাকা প্ৰান্তৰ মিনোহত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আৰাতা চুগো এগৰাকী পৰিচালনা উপদেষ্টা, সাংবাদিক, লেখক আৰু দূৰদৰ্শনৰ ব্যক্তিত্ব।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の父·菅生新氏「3人の息子に感謝」 ベスト・ファーザー賞in関西受賞 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |access-date=August 17, 2024 |work=[[Sponichi Annex]] |date=June 11, 2018 |language=ja |archive-date=August 21, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821025002/https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ দুজন সৰু ভাতৃ আছে: গায়ক তথা ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব কোচ্চি নো কেণ্টো আৰু মডেল আৰাকী চুগো।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の弟·こっちのけんと、兄に向けオリジナルの誕生日ソング熱唱「愛が伝わる」「素敵すぎる」 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |access-date=August 17, 2024 |work=[[Oricon]] |date=February 15, 2024 |language=ja |archive-date=September 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901085700/https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== কেৰিয়াৰ ==
=== অভিনয় ===
স্কুলত পঢ়ি থকা সময়তে চুদাই টেলেণ্ট এজেণ্টসকলক লগ পাইছিল। তেওঁ [[এমিউজ ইনকপ’ৰেটেড]] (Amuse Inc.) আৰু জুনন ছুপাৰবয় প্ৰতিযোগিতাত (Junon Superboy Contest) কেইবাটাও অডিচন দিছিল। তেওঁ টকুছাত্ছু (tokusatsu) ধাৰাবাহিক ''[[কামেন ৰাইডাৰ ডব্লিউ]]'' (Kamen Rider W)-ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টাProfile চিনেমা ফৰাম (Tama Cinema Forum)-ত শ্ৰেষ্ঠ নবাগত অভিনেতাৰ বঁটা আৰু ''[[ৱাইল্ডাৰনে wilderness (২০১৭ চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইল্ডাৰনেছ]]'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ জাপান একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wilderness|url=https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|website=Japanese Film Festival|date=September 3, 2018|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 31, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331033850/https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; চুদাই ৰ’বিক’ৰ (Robico) মাংগা ধাৰাবাহিকৰ লাইভ-একচন চলচ্চিত্ৰ ৰূপান্তৰ ''[[মাই লিটল মনষ্টাৰ]]'' (My Little Monster)-ত অভিনয় কৰিছিল。&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/11/16/laughter-and-tears-flow-in-my-little-monster-live-action-film-teaser|title=Laughter and Tears Flow in &quot;My Little Monster&quot; Live-Action Film Teaser|publisher=[[Crunchyroll]]|date=November 16, 2017|accessdate=October 8, 2025}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[হায়াও মিয়াজাকী]]ৰ এনিমে ছবি ''[[দ্য বয় এণ্ড দ্য হেৰন]]'' (The Boy and the Heron)-ত অভিনয় কৰিছিল।

=== সংগীত ===
চুদাই গ্ৰুপ [[Gre4n Boyz|Greeeen]]-ৰ ‘হাইড’ (Hide) নামৰ সদস্যজনৰ জীৱনভিত্তিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেөঁলোকে ‘গ্ৰীণ বয়জ’ (Green Boys) নামৰ এটা ইপি (EP) মুকলি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|title=菅田将暉が歌手デビュー「いつか」作詞作曲演奏目標 - 音楽 : 日刊スポーツ|website=nikkansports.com|language=ja|access-date=May 12, 2019|archive-date=May 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512025044/https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''[[প্লে (মাছակի চুদাৰ এলবাম)|প্লে]]'' (Play) আৰু ''[[লাভ (মাছակի চুদাৰ এলবাম)|লাভ]]'' (Love) নামৰ এলবাম মুকলি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=菅田将暉デビューシングルのカップリングをANNで初OA、アートワークも公開|trans-title=Masaki Suda's first OA in ANN and the artwork of debut single release|url=https://natalie.mu/music/news/230681|website=[[Music Natalie]]|language=ja|date=April 28, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://natalie.mu/music/news/230681|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==个人生活==
চুদাই ২০২১ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত অভিনেত্ৰী [[নানা কোমাৎসু]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masaki Suda And Nana Komatsu get married &quot;We are friends and supporters since we met&quot; |url=https://natalie.mu/eiga/news/453635 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401164048/https://natalie.mu/eiga/news/453635 |archive-date=April 1, 2023 |accessdate=November 15, 2021 |work=Natalie}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে একেলগে ''[[ড্ৰাউনিং লাভ (চলচ্চিত্ৰ)|ড্ৰাউনিং লাভ]]'' (Drowning Love) আৰু ''থ্ৰেডচ: আৱাৰ টেপেষ্ট্ৰী অৱ লাভ'' (Threads: Our Tapestry of Love) নামৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Popular Japanese actors Masaki Suda, Nana Komatsu tie the knot |url=https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |access-date=2025-09-01 |work=Mainichi Daily News |language=en |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010111159/https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত চুদাই তেওঁৰ এজেণ্টৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু কোমাৎসুৱে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানক আদৰণি জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=菅田将暉&amp;小松菜奈、第1子誕生 夫婦とも直筆で「私たち家族に新しい命が誕生したことをご報告」【全文】 |trans-title=Masaki Suda &amp; Nana Komatsu's first child is born. Both husband and wife handwritten &quot;We are pleased to announce the birth of a new life in our family.&quot; |url=https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309090432/https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-date=2024-03-09 |access-date=March 9, 2024 |work=[[Oricon]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>pjr13in9dv0t25marn615d16q0po90f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636497</id>
      <parentid>636496</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>636497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10718" sha1="brxalzatddqw169vzvjb6yvexhv1erf" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
চুদাৰ জন্ম ওছাকা প্ৰান্তৰ মিনোহত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আৰাতা চুগো এগৰাকী পৰিচালনা উপদেষ্টা, সাংবাদিক, লেখক আৰু দূৰদৰ্শনৰ ব্যক্তিত্ব।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の父·菅生新氏「3人の息子に感謝」 ベスト・ファーザー賞in関西受賞 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |access-date=August 17, 2024 |work=[[Sponichi Annex]] |date=June 11, 2018 |language=ja |archive-date=August 21, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821025002/https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ দুজন সৰু ভাতৃ আছে: গায়ক তথা ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব কোচ্চি নো কেণ্টো আৰু মডেল আৰাকী চুগো।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の弟·こっちのけんと、兄に向けオリジナルの誕生日ソング熱唱「愛が伝わる」「素敵すぎる」 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |access-date=August 17, 2024 |work=[[Oricon]] |date=February 15, 2024 |language=ja |archive-date=September 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901085700/https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== কেৰিয়াৰ ==
=== অভিনয় ===
স্কুলত পঢ়ি থকা সময়তে চুদাই টেলেণ্ট এজেণ্টসকলক লগ পাইছিল। তেওঁ এমিউজ ইনকপ’ৰেটেড আৰু জুনন ছুপাৰবয় প্ৰতিযোগিতাত কেইবাটাও অডিচন দিছিল। তেওঁ টকুছাত্ছু ধাৰাবাহিক ''কামেন ৰাইডাৰ ডব্লিউ''ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টামা চিনেমা ফৰামত শ্ৰেষ্ঠ নবাগত অভিনেতাৰ বঁটা আৰু ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ জাপান একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wilderness|url=https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|website=Japanese Film Festival|date=September 3, 2018|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 31, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331033850/https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; চুদাই ৰ’বিক’ৰ মাংগা ধাৰাবাহিকৰ লাইভ-একচন চলচ্চিত্ৰ ৰূপান্তৰ ''মাই লিটল মনষ্টাৰ''ত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/11/16/laughter-and-tears-flow-in-my-little-monster-live-action-film-teaser|title=Laughter and Tears Flow in &quot;My Little Monster&quot; Live-Action Film Teaser|publisher=[[Crunchyroll]]|date=November 16, 2017|accessdate=October 8, 2025}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ হায়াও মিয়াজাকীৰ এনিমে ছবি ''দ্য বয় এণ্ড দ্য হেৰন''ত অভিনয় কৰিছিল।

=== সংগীত ===
চুদাই গ্ৰুপ Greeeen-ৰ ‘হাইড’ নামৰ সদস্যজনৰ জীৱনভিত্তিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘গ্ৰীণ বয়জ’ নামৰ এটা ইপি (EP) মুকলি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|title=菅田将暉が歌手デビュー「いつか」作詞作曲演奏目標 - 音楽 : 日刊スポーツ|website=nikkansports.com|language=ja|access-date=May 12, 2019|archive-date=May 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512025044/https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''প্লে'' আৰু ''লাভ'' নামৰ এলবাম মুকলি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=菅田将暉デビューシングルのカップリングをANNで初OA、アートワークも公開|trans-title=Masaki Suda's first OA in ANN and the artwork of debut single release|url=https://natalie.mu/music/news/230681|website=[[Music Natalie]]|language=ja|date=April 28, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://natalie.mu/music/news/230681|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==个人生活==
চুদাই ২০২১ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত অভিনেত্ৰী [[নানা কোমাৎসু]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masaki Suda And Nana Komatsu get married &quot;We are friends and supporters since we met&quot; |url=https://natalie.mu/eiga/news/453635 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401164048/https://natalie.mu/eiga/news/453635 |archive-date=April 1, 2023 |accessdate=November 15, 2021 |work=Natalie}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে একেলগে ''[[ড্ৰাউনিং লাভ (চলচ্চিত্ৰ)|ড্ৰাউনিং লাভ]]'' (Drowning Love) আৰু ''থ্ৰেডচ: আৱাৰ টেপেষ্ট্ৰী অৱ লাভ'' (Threads: Our Tapestry of Love) নামৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Popular Japanese actors Masaki Suda, Nana Komatsu tie the knot |url=https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |access-date=2025-09-01 |work=Mainichi Daily News |language=en |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010111159/https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত চুদাই তেওঁৰ এজেণ্টৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু কোমাৎসুৱে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানক আদৰণি জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=菅田将暉&amp;小松菜奈、第1子誕生 夫婦とも直筆で「私たち家族に新しい命が誕生したことをご報告」【全文】 |trans-title=Masaki Suda &amp; Nana Komatsu's first child is born. Both husband and wife handwritten &quot;We are pleased to announce the birth of a new life in our family.&quot; |url=https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309090432/https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-date=2024-03-09 |access-date=March 9, 2024 |work=[[Oricon]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>brxalzatddqw169vzvjb6yvexhv1erf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636498</id>
      <parentid>636497</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:15:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* ব্যক্তিগত জীৱন */</comment>
      <origin>636498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10625" sha1="8h6db17qnzgt7ghrzadndpl38iza517" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎসু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
চুদাৰ জন্ম ওছাকা প্ৰান্তৰ মিনোহত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আৰাতা চুগো এগৰাকী পৰিচালনা উপদেষ্টা, সাংবাদিক, লেখক আৰু দূৰদৰ্শনৰ ব্যক্তিত্ব।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の父·菅生新氏「3人の息子に感謝」 ベスト・ファーザー賞in関西受賞 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |access-date=August 17, 2024 |work=[[Sponichi Annex]] |date=June 11, 2018 |language=ja |archive-date=August 21, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821025002/https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ দুজন সৰু ভাতৃ আছে: গায়ক তথা ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব কোচ্চি নো কেণ্টো আৰু মডেল আৰাকী চুগো।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の弟·こっちのけんと、兄に向けオリジナルの誕生日ソング熱唱「愛が伝わる」「素敵すぎる」 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |access-date=August 17, 2024 |work=[[Oricon]] |date=February 15, 2024 |language=ja |archive-date=September 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901085700/https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== কেৰিয়াৰ ==
=== অভিনয় ===
স্কুলত পঢ়ি থকা সময়তে চুদাই টেলেণ্ট এজেণ্টসকলক লগ পাইছিল। তেওঁ এমিউজ ইনকপ’ৰেটেড আৰু জুনন ছুপাৰবয় প্ৰতিযোগিতাত কেইবাটাও অডিচন দিছিল। তেওঁ টকুছাত্ছু ধাৰাবাহিক ''কামেন ৰাইডাৰ ডব্লিউ''ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টামা চিনেমা ফৰামত শ্ৰেষ্ঠ নবাগত অভিনেতাৰ বঁটা আৰু ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ জাপান একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wilderness|url=https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|website=Japanese Film Festival|date=September 3, 2018|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 31, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331033850/https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; চুদাই ৰ’বিক’ৰ মাংগা ধাৰাবাহিকৰ লাইভ-একচন চলচ্চিত্ৰ ৰূপান্তৰ ''মাই লিটল মনষ্টাৰ''ত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/11/16/laughter-and-tears-flow-in-my-little-monster-live-action-film-teaser|title=Laughter and Tears Flow in &quot;My Little Monster&quot; Live-Action Film Teaser|publisher=[[Crunchyroll]]|date=November 16, 2017|accessdate=October 8, 2025}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ হায়াও মিয়াজাকীৰ এনিমে ছবি ''দ্য বয় এণ্ড দ্য হেৰন''ত অভিনয় কৰিছিল।

=== সংগীত ===
চুদাই গ্ৰুপ Greeeen-ৰ ‘হাইড’ নামৰ সদস্যজনৰ জীৱনভিত্তিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘গ্ৰীণ বয়জ’ নামৰ এটা ইপি (EP) মুকলি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|title=菅田将暉が歌手デビュー「いつか」作詞作曲演奏目標 - 音楽 : 日刊スポーツ|website=nikkansports.com|language=ja|access-date=May 12, 2019|archive-date=May 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512025044/https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''প্লে'' আৰু ''লাভ'' নামৰ এলবাম মুকলি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=菅田将暉デビューシングルのカップリングをANNで初OA、アートワークも公開|trans-title=Masaki Suda's first OA in ANN and the artwork of debut single release|url=https://natalie.mu/music/news/230681|website=[[Music Natalie]]|language=ja|date=April 28, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://natalie.mu/music/news/230681|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ব্যক্তিগত জীৱন==
চুদাই ২০২১ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত অভিনেত্ৰী নানা কোমাৎচুৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masaki Suda And Nana Komatsu get married &quot;We are friends and supporters since we met&quot; |url=https://natalie.mu/eiga/news/453635 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401164048/https://natalie.mu/eiga/news/453635 |archive-date=April 1, 2023 |accessdate=November 15, 2021 |work=Natalie}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে একেলগে ''ড্ৰাউনিং লাভ'' আৰু ''থ্ৰেডচ: আৱাৰ টেপেষ্ট্ৰী অৱ লাভ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Popular Japanese actors Masaki Suda, Nana Komatsu tie the knot |url=https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |access-date=2025-09-01 |work=Mainichi Daily News |language=en |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010111159/https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত চুদাই তেওঁৰ এজেণ্টৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু কোমাৎসুৱে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানক আদৰণি জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=菅田将暉&amp;小松菜奈、第1子誕生 夫婦とも直筆で「私たち家族に新しい命が誕生したことをご報告」【全文】 |trans-title=Masaki Suda &amp; Nana Komatsu's first child is born. Both husband and wife handwritten &quot;We are pleased to announce the birth of a new life in our family.&quot; |url=https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309090432/https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-date=2024-03-09 |access-date=March 9, 2024 |work=[[Oricon]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>8h6db17qnzgt7ghrzadndpl38iza517</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>636499</id>
      <parentid>636498</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T11:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>636499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10625" sha1="hygeh4us4kbaud4gszwkphccep04oka" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = মাছাকি চুদা
| image              = Suda Masaki from &quot;Sunset Sunrise&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2024 (54576992127).jpg
| imagesize          = 
| caption            = ২০২৪ চনৰ ৩৭ সংখ্যক টকিঅ’ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চুদা
| native_name        = 菅田 将暉
| birth_name         = {{nihongo|টাইশ্ব’ সুগো|菅生 大将}}
| birth_date         = {{Birth date and age|1993|2|21|mf=y}}
| birth_place        = মিনোহ, ওছাকা প্ৰান্ত, [[জাপান]]
| occupation         = {{hlist|অভিনেতা|গায়ক}}
| agent              = টপ ক’ট
| years_active       = ২০০৯–বৰ্তমান
| spouse             = {{marriage|নানা কোমাৎচু|2021}}
| children           = ১
| relatives          = {{ubl|
* কেণ্টো চুগো (ভাতৃ)
* আৰাকী চুগো (ভাতৃ)}}
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{hlist|পপ|[[ৰক]]}}
| years_active = ২০১৭–বৰ্তমান
| label = এপিক ৰেকৰ্ডছ জাপান
| website = {{URL|sudamasaki-music.com}}
}}
}}
{{nihongo|'''টাইশ্ব’ চুগো'''|菅生 大将|Sugō Taishō|জন্ম: ২১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৩}}, পেচাগতভাৱে {{nihongo|'''মাছাকি চুদা'''; [[ইংৰাজী]]: Masaki Suda|菅田 将暉|Suda Masaki}} নামেৰে পৰিচিত এজন [[জাপানী]] অভিনেতা আৰু গায়ক। তেওঁ ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[জাপান]] একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;GQ Interview&quot;&gt;{{cite web|magazine=[[GQ]]|url=https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|title=GQ&amp;A: 菅田将暉|trans-title=GQ&amp;A：Masaki Suda|date=May 14, 2015|access-date=September 21, 2018|last=Kunikata|first=Maki|language=ja|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230448/https://gqjapan.jp/culture/movie/20150409/gqa-suda-masaki|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MangaTokyo&quot;&gt;{{cite web|website=Manga.Tokyo|url=https://manga.tokyo/otaku-articles/from-assassination-classroom-to-gintama-a-look-at-the-actor-masaki-suda/|title=From 'Assassination Classroom' to 'Gintama': A look at the actor Masaki Suda|date=August 18, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
চুদাৰ জন্ম ওছাকা প্ৰান্তৰ মিনোহত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আৰাতা চুগো এগৰাকী পৰিচালনা উপদেষ্টা, সাংবাদিক, লেখক আৰু দূৰদৰ্শনৰ ব্যক্তিত্ব।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の父·菅生新氏「3人の息子に感謝」 ベスト・ファーザー賞in関西受賞 |url=https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |access-date=August 17, 2024 |work=[[Sponichi Annex]] |date=June 11, 2018 |language=ja |archive-date=August 21, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821025002/https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2018/06/11/kiji/20180611s00041000277000c.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ দুজন সৰু ভাতৃ আছে: গায়ক তথা ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব কোচ্চি নো কেণ্টো আৰু মডেল আৰাকী চুগো।&lt;ref&gt;{{cite news |title=菅田将暉の弟·こっちのけんと、兄に向けオリジナルの誕生日ソング熱唱「愛が伝わる」「素敵すぎる」 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |access-date=August 17, 2024 |work=[[Oricon]] |date=February 15, 2024 |language=ja |archive-date=September 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901085700/https://www.oricon.co.jp/news/2268859/full/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== কেৰিয়াৰ ==
=== অভিনয় ===
স্কুলত পঢ়ি থকা সময়তে চুদাই টেলেণ্ট এজেণ্টসকলক লগ পাইছিল। তেওঁ এমিউজ ইনকপ’ৰেটেড আৰু জুনন ছুপাৰবয় প্ৰতিযোগিতাত কেইবাটাও অডিচন দিছিল। তেওঁ টকুছাত্ছু ধাৰাবাহিক ''কামেন ৰাইডাৰ ডব্লিউ''ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টামা চিনেমা ফৰামত শ্ৰেষ্ঠ নবাগত অভিনেতাৰ বঁটা আৰু ''ৱাইল্ডাৰনেছ'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ জাপান একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wilderness|url=https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|website=Japanese Film Festival|date=September 3, 2018|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 31, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331033850/https://japanesefilmfestival.net/film/wilderness/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; চুদাই ৰ’বিক’ৰ মাংগা ধাৰাবাহিকৰ লাইভ-একচন চলচ্চিত্ৰ ৰূপান্তৰ ''মাই লিটল মনষ্টাৰ''ত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.crunchyroll.com/anime-news/2017/11/16/laughter-and-tears-flow-in-my-little-monster-live-action-film-teaser|title=Laughter and Tears Flow in &quot;My Little Monster&quot; Live-Action Film Teaser|publisher=[[Crunchyroll]]|date=November 16, 2017|accessdate=October 8, 2025}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ হায়াও মিয়াজাকীৰ এনিমে ছবি ''দ্য বয় এণ্ড দ্য হেৰন''ত অভিনয় কৰিছিল।

=== সংগীত ===
চুদাই গ্ৰুপ Greeeen-ৰ ‘হাইড’ নামৰ সদস্যজনৰ জীৱনভিত্তিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘গ্ৰীণ বয়জ’ নামৰ এটা ইপি (EP) মুকলি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|title=菅田将暉が歌手デビュー「いつか」作詞作曲演奏目標 - 音楽 : 日刊スポーツ|website=nikkansports.com|language=ja|access-date=May 12, 2019|archive-date=May 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512025044/https://www.nikkansports.com/entertainment/news/1795783.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''প্লে'' আৰু ''লাভ'' নামৰ এলবাম মুকলি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=菅田将暉デビューシングルのカップリングをANNで初OA、アートワークも公開|trans-title=Masaki Suda's first OA in ANN and the artwork of debut single release|url=https://natalie.mu/music/news/230681|website=[[Music Natalie]]|language=ja|date=April 28, 2017|access-date=September 21, 2018|archive-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://natalie.mu/music/news/230681|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ব্যক্তিগত জীৱন==
চুদাই ২০২১ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত অভিনেত্ৰী নানা কোমাৎচুৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masaki Suda And Nana Komatsu get married &quot;We are friends and supporters since we met&quot; |url=https://natalie.mu/eiga/news/453635 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401164048/https://natalie.mu/eiga/news/453635 |archive-date=April 1, 2023 |accessdate=November 15, 2021 |work=Natalie}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে একেলগে ''ড্ৰাউনিং লাভ'' আৰু ''থ্ৰেডচ: আৱাৰ টেপেষ্ট্ৰী অৱ লাভ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Popular Japanese actors Masaki Suda, Nana Komatsu tie the knot |url=https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |access-date=2025-09-01 |work=Mainichi Daily News |language=en |archive-date=October 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010111159/https://mainichi.jp/english/articles/20211115/p2a/00m/0et/026000c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত চুদাই তেওঁৰ এজেণ্টৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু কোমাৎসুৱে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানক আদৰণি জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=菅田将暉&amp;小松菜奈、第1子誕生 夫婦とも直筆で「私たち家族に新しい命が誕生したことをご報告」【全文】 |trans-title=Masaki Suda &amp; Nana Komatsu's first child is born. Both husband and wife handwritten &quot;We are pleased to announce the birth of a new life in our family.&quot; |url=https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309090432/https://www.oricon.co.jp/news/2317776/full/ |archive-date=2024-03-09 |access-date=March 9, 2024 |work=[[Oricon]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons Category|Masaki Suda}}
* {{Official website|http://www.topcoat.co.jp/artist/suda-masaki/}}
* {{IMDb name|4027243}}
* {{Rotten-tomatoes-person|masaki_suda}}

[[শ্ৰেণী:জাপানৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অভিনেতা]]</text>
      <sha1>hygeh4us4kbaud4gszwkphccep04oka</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>