অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 4 5475 640787 640654 2026-10-01T16:12:13Z AjayDas 12623 /* মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ */ 640787 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 17:21, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, কেৰালা ৱিকি কনফাৰেঞ্চৰ লগত সংগতি ৰাখি মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজে [[কেৰালা|কেৰালাৰ]] সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যক ৱিকিমিডিয়াৰ মাধ্যমেৰে তুলি ধৰাৰ উদ্দেশ্যে [[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ,২০২৬]] আৰম্ভ কৰিছে। সক্ৰিয় মালয়ালম ৱিকিমিডিয়ান অতুল আৰ টিৰ অনুৰোধমৰ্মে এই অনলাইন এডিটাথনটোত সহযোগ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে আমি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াতো এটা প্ৰকল্প পৃষ্ঠা সাজি সাধ্য অনুসৰি সহযোগ আগবঢ়োৱাৰ সংকল্প কৰিছোঁ আৰু এডিটাথনটি পৰিচালনা কৰি সফলতাৰে আগুৱাই নিবলৈ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুৱা বৰুৱা]], [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]], [[সদস্য:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ এই এডিটাথনটিত সকলোৱে আন্তৰিকতাৰে ভাগ ল'ব আৰু এই সমন্বয়ে ভৱিষ্যত সময়ত দুইখন সমাজৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ এটি মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিব। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:52, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 09:13, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} জনালোঁ। লগতে পৰিচালনাৰ দায়িত্ব দিয়া বাবে অশেষ ধন্যবাদ। —[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Duhita Ragini Kalita|বাৰ্তা]]) 09:23, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}}.[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 11:05, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 23:58, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, চীনা ৱিকি সম্প্ৰদায়ে তেওঁলোকক ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতি প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ মানসেৰে ৱিকিমিডিয়াত অহা ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰিছে। এই বিষয় অৱগত কৰি তেওঁলোকে আগবঢ়োৱা সহ-আয়োজকৰ প্ৰস্তাৱ সমৰ্থন কৰি আমি, [[:m:JyotiPN|JyotiPN]] আৰু [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱাই]] অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অহা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰাৰ মানস কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপোনালোকে চীনা-অসমীয়া ভাতৃত্ববোধক আন্তৰিকতাৰে আঁকোৱালি ল'ব আৰু এই মেলালৈ আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু অৱদান আগবঢ়াব। [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] এই মেলাৰ আয়োজক হৈ থাকিব। তেওঁৰ লগতে ইচ্ছুক কোনো এগৰাকীক আয়োজক ৰূপে নিজৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 14 August 2026 (ইউ.টি.চি.) <br />সমন্বয়ক, [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] ==Wiki Loves Birds - Assam Chapter== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, যোৱা বছৰ আমি অসমৰ চৰাইখিনি ডকুমেণ্টেচন কৰাৰ মানসেৰে [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ্‌ - আসাম চেপ্টাৰ] শীৰ্ষক এক কেম্পেইনেৰে মালয়াময়াম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ ''ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ, ইণ্ডিয়া, ২০২৫'' কেম্পেইনত সহযোগ কৰিছিলোঁ আৰু ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত সোৱণশিৰি গ্ৰাছলেণ্ড, দুলুং হাইড আৰু মাগুৰী বিলত তিনিটা ''ৱাৰ্ড ৱাক'' কৰি অসমৰপৰা প্ৰায় ৫০ বিধ চৰাইৰ ফটো যোগ দিছিলোঁ। ৰিপৰ্ট : [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter/BirdWalks#Participants_and_Gadgets Wiki Loves Birds - Assam Chapter/BirdWalks] এই বছৰো ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত আমি এই প্ৰকল্পটো আগবঢ়াই লৈ যোৱাৰ মানস কৰিছোঁ আৰু ইয়াৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিছোঁ। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 08:46, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== #[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 09:05, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) 09:06, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:27, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:17, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Firozhussain|Firozhussain]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Firozhussain|বাৰ্তা]]) 12:24, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 12:33, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:37, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য: Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]] ([[সদস্য বাৰ্তা: Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) 19:35, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} [[সদস্য:Lakhinandan herper|Lakhinandan herper]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Lakhinandan herper|বাৰ্তা]]) 16:48, 21 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) 17:13, 22 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬== সন্মানীয় সদস্যসকল, জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে বিগত বছৰবোৰৰ দৰে ওড়িয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সহযোগত এইবছৰো [https://meta.wikimedia.org/wiki/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon মহাত্মা গান্ধী এডিট-আ-থন, ২০২৬] আয়োজন কৰা হৈছে। এই সম্পাদনামেলাখন কালিলৈ অৰ্থাৎ ২ অক্টোবৰৰ পৰা ৫ অক্টোবৰলৈ চলিব। আশা কৰোঁ সকলোৱে এই সম্পাদনামেলালৈ অৱদান আগবঢ়াই ইয়াক সফল কৰি তুলিব। অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে এই [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon লিংক]ত ক্লিক কৰক। বিনয়েৰে, *[[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) *[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) ===মন্তব‍্য=== #দুয়োগৰাকী নৱআয়োজকলৈ শুভেচ্ছা থাকিল।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:12, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) 67iy25m4hzpd8whar0klpt67qvaewo2 640842 640787 2026-10-01T17:51:57Z JyotiPN 22102 /* মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ */ 640842 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 17:21, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, কেৰালা ৱিকি কনফাৰেঞ্চৰ লগত সংগতি ৰাখি মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজে [[কেৰালা|কেৰালাৰ]] সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যক ৱিকিমিডিয়াৰ মাধ্যমেৰে তুলি ধৰাৰ উদ্দেশ্যে [[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ,২০২৬]] আৰম্ভ কৰিছে। সক্ৰিয় মালয়ালম ৱিকিমিডিয়ান অতুল আৰ টিৰ অনুৰোধমৰ্মে এই অনলাইন এডিটাথনটোত সহযোগ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে আমি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াতো এটা প্ৰকল্প পৃষ্ঠা সাজি সাধ্য অনুসৰি সহযোগ আগবঢ়োৱাৰ সংকল্প কৰিছোঁ আৰু এডিটাথনটি পৰিচালনা কৰি সফলতাৰে আগুৱাই নিবলৈ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুৱা বৰুৱা]], [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]], [[সদস্য:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ এই এডিটাথনটিত সকলোৱে আন্তৰিকতাৰে ভাগ ল'ব আৰু এই সমন্বয়ে ভৱিষ্যত সময়ত দুইখন সমাজৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ এটি মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিব। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:52, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 09:13, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} জনালোঁ। লগতে পৰিচালনাৰ দায়িত্ব দিয়া বাবে অশেষ ধন্যবাদ। —[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Duhita Ragini Kalita|বাৰ্তা]]) 09:23, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}}.[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 11:05, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 23:58, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, চীনা ৱিকি সম্প্ৰদায়ে তেওঁলোকক ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতি প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ মানসেৰে ৱিকিমিডিয়াত অহা ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰিছে। এই বিষয় অৱগত কৰি তেওঁলোকে আগবঢ়োৱা সহ-আয়োজকৰ প্ৰস্তাৱ সমৰ্থন কৰি আমি, [[:m:JyotiPN|JyotiPN]] আৰু [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱাই]] অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অহা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰাৰ মানস কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপোনালোকে চীনা-অসমীয়া ভাতৃত্ববোধক আন্তৰিকতাৰে আঁকোৱালি ল'ব আৰু এই মেলালৈ আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু অৱদান আগবঢ়াব। [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] এই মেলাৰ আয়োজক হৈ থাকিব। তেওঁৰ লগতে ইচ্ছুক কোনো এগৰাকীক আয়োজক ৰূপে নিজৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 14 August 2026 (ইউ.টি.চি.) <br />সমন্বয়ক, [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] ==Wiki Loves Birds - Assam Chapter== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, যোৱা বছৰ আমি অসমৰ চৰাইখিনি ডকুমেণ্টেচন কৰাৰ মানসেৰে [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ্‌ - আসাম চেপ্টাৰ] শীৰ্ষক এক কেম্পেইনেৰে মালয়াময়াম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ ''ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ, ইণ্ডিয়া, ২০২৫'' কেম্পেইনত সহযোগ কৰিছিলোঁ আৰু ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত সোৱণশিৰি গ্ৰাছলেণ্ড, দুলুং হাইড আৰু মাগুৰী বিলত তিনিটা ''ৱাৰ্ড ৱাক'' কৰি অসমৰপৰা প্ৰায় ৫০ বিধ চৰাইৰ ফটো যোগ দিছিলোঁ। ৰিপৰ্ট : [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter/BirdWalks#Participants_and_Gadgets Wiki Loves Birds - Assam Chapter/BirdWalks] এই বছৰো ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত আমি এই প্ৰকল্পটো আগবঢ়াই লৈ যোৱাৰ মানস কৰিছোঁ আৰু ইয়াৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিছোঁ। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 08:46, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== #[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 09:05, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) 09:06, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:27, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:17, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Firozhussain|Firozhussain]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Firozhussain|বাৰ্তা]]) 12:24, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 12:33, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:37, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য: Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]] ([[সদস্য বাৰ্তা: Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) 19:35, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} [[সদস্য:Lakhinandan herper|Lakhinandan herper]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Lakhinandan herper|বাৰ্তা]]) 16:48, 21 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) 17:13, 22 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬== সন্মানীয় সদস্যসকল, জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে বিগত বছৰবোৰৰ দৰে ওড়িয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সহযোগত এইবছৰো [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon |মহাত্মা গান্ধী এডিট-আ-থন, ২০২৬]] আয়োজন কৰা হৈছে। এই সম্পাদনামেলাখন কালিলৈ অৰ্থাৎ ২ অক্টোবৰৰ পৰা ৫ অক্টোবৰলৈ চলিব। আশা কৰোঁ সকলোৱে এই সম্পাদনামেলালৈ অৱদান আগবঢ়াই ইয়াক সফল কৰি তুলিব। অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে এই [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon লিংক]ত ক্লিক কৰক। বিনয়েৰে, *[[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) *[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) ===মন্তব‍্য=== #দুয়োগৰাকী নৱআয়োজকলৈ শুভেচ্ছা থাকিল।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:12, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) sbfrlr9cuasktjt1gefnokij3q5esby 0 6707 640853 572220 2026-10-01T18:07:36Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:অসমীয়া সাহিত্যিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 640853 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |image = Tabu taid1.jpg |imagesize = | name = টাবু ৰাম টাইড | birth_date = ১ আগষ্ট, ১৯৪২ | birth_place = ঘূণাসুতি আয়েঙ্গিয়া, [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = {{death date and age|df=y|2019|8|17|1942|08|1}} | death_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] | occupation = ভাষাতত্ত্ববিদ, শিক্ষাবিদ, সম্পাদক, লেখক | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] {{flagicon|IND}} | genre = [[ভাষাতত্ত্ববিদ]] |notableworks = -''Mising Gompir Kumsung (A Granary of Mising Words)''<br> -''A Dictionary of the Mising Language (1995)'' | signature = | website = }} '''টাবু ৰাম টাইড''' ({{lang-en|Tabu Ram Taid}}) (১ আগষ্ট ১৯৪২ - ১৭ আগষ্ট ২০১৯) এগৰাকী ভাষাতত্ববিদ, লেখক, শিক্ষাবিদ আৰু শিক্ষা প্ৰশাসক। [[মিচিং ভাষা]]ৰ সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ প্ৰতি এখেতে উল্লেখযোগ্য বৰঙণি আগবঢ়াই থৈছে। মিচিং লোক নৃত্য, গীত বাদ্য আদি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈ নিয়াৰ বাবেও এখেতে চেষ্টা কৰিছিল। মিচিং ভাষাৰ প্ৰতি এখেতৰ বৰঙণিক সন্মান জনাই '[[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙে]]' এখেতক 'আগম মিগাং' বুলি বিভূষিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Bhaskar Gupid, ''We need national recognition for Tabu Taid'' আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৮-০৩-২০১২ |url=http://www.misingonline.com/pegubhai/blog/we-need-a-national-recognition-for-tabu-taid%7C |access-date=2012-03-27 |archivedate=2021-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125135917/http://www.misingonline.com/pegubhai/blog/we-need-a-national-recognition-for-tabu-taid%7C |deadurl=yes }}</ref> ==চমু জীৱনী== ১ আগষ্ট, ১৯৪২ৰ দিনা [[ভাৰত]]ৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ [[মিচিং]] সম্প্ৰদায়ৰ এখন সৰু গাঁও ঘূণাসুতি আয়েঙ্গিয়াত টাবু ৰাম টাইডৰ জন্ম হয়। তেখেতৰ পিতৃ স্বৰ্গীয় উবাং টাইড। ঘূণাসুতি সেই সময়ত যাতায়তৰ ভাল সুবিধাৰ পৰা বঞ্চিত এখন ভিতৰুৱা গাঁও আছিল। টাবু টাইডৰ পিতৃ ঊবাং টাইড আছিল এজন ক্ষুদ্ৰ খেতিয়ক। পাঁচজন পুত্ৰ আৰু দুজনী জীয়ৰী সহ এটা নজনীয়া পৰিয়ালক তেওঁ পোহপাল দিবলগীয়া হৈছিল। জ্ঞানাৰ্জনৰ প্ৰতি প্ৰবল আগ্ৰহ থকা এই সহজ-সৰল জনজাতীয় খেতিয়কজনে ডাঙৰ সন্তানটোৰ বাদে আটাইকেইটা সন্তানকে পঢ়াশালিলৈ পঠিয়াইছিল। ইয়াৰে দুজনে হাইস্কুলত পঢ়িবলৈ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰলৈকেয়ো গৈছিল। এই দুজনৰ ভিতৰত টাবু টাইডো আছিল। টাবু টাইড সপ্তম শ্ৰেণীত থাকোঁতেই তেখেতৰ পিতৃৰ মৃত্যু হৈছিল। '৫০ ৰ ভূমিকম্পৰ পাছত সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াই ঘূণাসুতিৰ অন্যান্য মানুহৰ দৰে তেখেতসকলৰ ঘৰখনৰো চূড়ান্ত আৰ্থিক বিপৰ্যয় ঘটাইছিল। টাবু টাইডে 'তামনচুক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়'ত প্ৰাথমিক শিক্ষা লোৱাৰ পাছত ১৯৫১-৫৭ চনলৈ 'উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চ ইংৰাজী বিদ্যালয়'ত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে।<ref name=aa1911 /> হাইস্কুলৰ শিক্ষা সাং কৰি টাবু টাইড উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে [[কলিকতা]]লৈ যায়। আৰ্থিক সমৰ্থনৰ বাবে তেখেতে কলকাতাৰ উপকণ্ঠীয় অঞ্চল নৰেন্দ্ৰপুৰত অৱস্থিত [[ৰামকৃষ্ণ মিচন আশ্ৰম]]ৰ ওচৰ চাপিছিল। ছাত্ৰবৃত্তিৰ বাবদ পাবলগীয়া ধন সমৰ্পন কৰাৰ চৰ্তত ৰামকৃষ্ণ মিচনে তেখেতক সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়। ১৯৬৩ চনত তেখেতে কলকাতা বিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ ৰামকৃষ্ণ মিচন মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত সন্মান সহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপাছত এবছৰতকৈয়ো অধিক কাল শিক্ষকতা কৰি টকা-পইচা গোটাই ১৯৬৪ চনত [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[হিন্দু মহাবিদ্যালয়]]ত নাম ভৰ্তি কৰে। ১৯৬৬ চনত তেখেতে স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লৈ ১৯৬৭ চনত টাবু টাইডে [[গুৱাহাটী]]ৰ [[কটন মহাবিদ্যালয়]]ত প্ৰবক্তাৰ চাকৰিত সোমায়।<ref>{{Cite web |title=List of former faculty members, Website of Cotton College, আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৮-০৩-২০১২ |url=http://www.cottoncollege.org.in/index_page.asp?slno=28 |access-date=2012-03-27 |archivedate=2013-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131006000133/http://www.cottoncollege.org.in/index_page.asp?slno=28 |deadurl=yes }}</ref> কটন মহাবিদ্যালয়ত চাকৰি কৰি থকা অৱস্থাতে তেখেতে বিদেশত শিক্ষা গ্ৰহণৰ বাবে এটা জলপানি লাভ কৰে। ইয়াৰে সুবিধা লৈ তেখেতে বৃটেইনৰ 'ইউনিভাৰচিটি অৱ ৰিডিঙ(University of Reading)'ৰ (১৯৭৩-৭৪) পৰা [[প্ৰায়োগিক ভাষাতত্ত্ব]]ত পোষ্ট গ্ৰেজুৱেট ডিপ্লোমা লয়। তদুপৰি তেখেতে ব্ৰিটিছ কাউঞ্চিল ফেলোশ্বিপ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ১৯৮২ চনত 'ইউনিভাৰচিটি অৱ লণ্ডন ইন্সিটিউট অৱ এডুকেচন'ৰ পৰা দূৰৱৰ্তী শিক্ষা (Distance Education) বিষয়ক এক চাৰ্টিফিকেট পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে। ১৯৭০ চনত টাবু টাইড [[কেন্দ্ৰীয় লোকসেৱা আয়োগ]]ৰ (UPSC) দ্বাৰা অনুষ্ঠিত [[সংযুক্ত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষা]]ত [[ভাৰতীয় প্ৰশাসনীয় সেৱা]] আৰু [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ৰ বাবে বাছনিভূক্ত হয়। এনে পৰ্যায়ৰ সেৱাৰ বাবে বাছনিভূক্ত হোৱা তেখেতেই আছিল অসমৰ প্ৰথম জনজাতীয় যুৱক। কিন্তু স্বাস্থ্য পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হব নোৱাৰি তেখেতে সেই পদবী নাপালে। কটন মহাবিদ্যালয়খনত চৈধ্য বছৰ (১৯৬৭-৮১) সেৱা আগবঢ়োৱাৰ অন্তত শিক্ষা বিভাগৰ উপ-সঞ্চালকৰ (Public Instruction) দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী কালত তেখেতে অসম চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ বিভিন্ন ওপৰখাপৰ পদবীত, যেনে SCERTৰ সঞ্চালক, [[অসম মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ]]ৰ সঞ্চালক, উচ্চশিক্ষা বিভাগৰ সঞ্চালক, অসম মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদৰ চেয়াৰমেন, ষ্টেট চিলেকচন বোৰ্ড (হায়াৰ এডুকেচন)ৰ চেয়াৰমেন আদি পদবীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। তেখেতক অসম চৰকাৰৰ অধীনস্থ [[আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা,কলা, সংস্কৃতি প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰথমগৰাকী সঞ্চালক হিচাপে নিয়োগ কৰা হয়। খিলঞ্জীয়া ভাষা, কলা, সংস্কৃতি সম্পৰ্কীয় গৱেষণা আৰু প্ৰকাশনৰ উদ্দেশ্যে স্থাপিত এই প্ৰতিষ্ঠানটিৰ দায়িত্ব তেখেতে দক্ষতাৰে বহন কৰে। তেখেতে ২০০০ চনত চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে যদিও ২০০৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ষ্টেট চিলেকচন বোৰ্ড (হায়াৰ এডুকেচন)ৰ চেয়াৰমেনৰ দায়িত্বত থাকে। টাবু ৰাম টাইড [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়']]ৰ শিক্ষায়তনিক পৰিষদৰ সদস্য।<ref>{{Cite web |title=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৮-০৩-২০১২ |url=http://www.gauhati.ac.in/admin/bodies/academic.htm |access-date=2012-03-27 |archivedate=2010-09-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100901185848/http://www.gauhati.ac.in/admin/bodies/academic.htm |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৭ আগষ্ট তাৰিখে [[গুৱাহাটী]]ৰ এপ'ল' হস্পিটেলত ৭৭ বছৰ বয়সত টাবু টাইডৰ মৃত্যু হয়। ==অৱদান== টাবু ৰাম টাইড আৰু [[নহেন্দ্ৰ পাদুন]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৬৮ চনত 'গুৱাহাটী মিচিং কেবাং' নামৰ এটা অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=Background of MAK, ''মিচিং আগম কেবাঙ'ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৭-০৩-২০১২ |url=http://www.misingagomkebang.org/history.html |access-date=2012-03-27 |archivedate=2012-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120310151334/http://www.misingagomkebang.org/history.html |deadurl=yes }}</ref> এই অনুষ্ঠানেই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে বিজ্ঞানসন্মত লিপি ব্যৱহাৰ কৰাত আগভাগ লয়। মিচিং ভাষাৰ সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে ১৯৭২ চনত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা) নামৰ এটা অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়া হয়। 'মিচিং আগম কেবাঙ'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি আছিল টাবু ৰাম টাইড। ১৯৮০ চনলৈ তেখেত এই অনুষ্ঠানৰ সভাপতি হৈ থাকে। মিচিং আগম কেবাঙৰ চেষ্টাৰ বলতে প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত মিচিং ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। টাবু ৰাম টাইডে মিচিং ভাষাৰ বিষয়ে বহুকেইখন গৱেষণা পত্ৰ লিখি উলিওৱাৰ উপৰিও মিচিং ভাষাৰ অভিধান আৰু ব্যাকৰণ প্ৰণয়ন কৰে। তেখেতে বহুতো মিচিং সাধু সম্পাদনা কৰি উলিয়ায়। মিচিং ভাষা সম্পৰ্কীয় তেখেতৰ কৰ্মৰাজি মিচিং তথা বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজলৈ এক মূল্যবান অবদান। ইংৰাজী, অসমীয়া আৰু মিচিং ভাষাত লিখা তেখেতৰ অসংখ্য প্ৰবন্ধ কাকতে-পত্ৰে সিঁচৰতি হৈ আছে। তেখেতে স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে 'ইংৰাজী ভাষা শিক্ষা'ৰ এলানি অনাতাঁৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰৰ বাবে তেখেতে 'মিচিং ভাষা শিক্ষা'ৰ এটা পাঠ্যক্ৰমো প্ৰস্তুত কৰি দিছিল। ==== প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ ==== * একুকি নিৱন্ধ (পশ্চিমীয়া চিত্ৰকলা বিষয়ক গ্ৰন্থ) * Glimpses (ইংৰাজী প্ৰবন্ধৰ সংকলন) * Mising Gompir Kumsung ('মিচিং শব্দৰ ভঁৰাল' মিচিং অভিধান) * Banikanta Kakati, the man and his works (ৰঞ্জিত দেৱ গোস্বামীৰ সৈতে যুটীয়া ভাৱে সম্পাদিত)<ref>http://openlibrary.org/books/OL1830393M/Banikanta_Kakati_the_man_and_his_works আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৮-০৩-২০১২</ref> * Folksongs of the Misings ([[তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম]]ৰ সৈতে যুটীয়া ভাৱে, সম্পাদনাঃ [[বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত]])<ref>http://books.google.co.in/books/about/Folksongs_of_the_Misings.html?id=lJUEAQAAIAAJ&redir_esc=y আহৰণ কৰা তাৰিখঃ ২৮-০৩-২০১২</ref> ==সন্মান== *'আগম মিগাং' উপাধি লাভ (২০০৭); 'মিচিঙ আগম কৗবাঙ'-ৰ পৰা দিয়া সন্মানজনক উপাধি<ref name=aa1911 /> *অসম চৰকাৰৰ সাহিত্যিক পেঞ্চনাৰ। *বাসুদেৱ জালান বঁটা<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1612/city05| ''Tabu Taid presented Basudev Jalan award'', The Assam Tribune, ১৬ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১২]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *২০১১ চনৰ অসম চৰকাৰৰ চ্যুকাফা বঁটা।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec0311/at09| Tabu Taid receives Sukapha Award, The Assam Tribune, December 2, 2011]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *'অৱনৰি দগনৗ' (সোৱণশিৰিৰ মণি) উপাধি প্ৰদান (২০১২); সোৱণশিৰি-ঘুণাসুঁতিপৰীয়া ৰাইজে দিয়া উপাধি<ref name=aa1911>''টাবুৰাম টাইদক 'অৱনৰি দগনৗ' (সোৱণশিৰিৰ মণি) উপাধি প্ৰদান'', আমাৰ অসম, ১৯-১১-২০১২, পৃ.১</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==আৰু চাওক== * [[তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম]] {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ মানুহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ‎]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] 2obggzw6zsgurl67o0el7cmo2stlxs8 0 6866 640954 639008 2026-10-01T21:41:48Z Ananya Taye 28065 English words not reqd in the main 640954 wikitext text/x-wiki {{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}} {{Infobox settlement | name = ডিব্ৰুগড় | nickname = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী<br>ভাৰতৰ চাহ নগৰী<br>উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ | native_name_lang = aho | other_name = | settlement_type = মহানগৰ | image_skyline = {{photomontage | photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg | photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&_Hospital,_Dibrugarh.jpg | photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg | photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg | photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg | photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg | space = 1 | size = 280 | colour = black | colour_border = black }} | image_caption = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]] | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = সংমণ্ডল | subdivision_name2 = [[উজনি অসম]] | subdivision_type3 = জিলা | subdivision_name3 = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] | subdivision_type4 = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা | subdivision_name4 = ২২ | established_title = স্থাপিত | established_date = ১৮৭৩ | founder = | named_for = [[ডিব্ৰু নদী]] | governing_body = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] | leader_title1 = বিধায়ক | leader_name1 = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]] | leader_title2 = জিলা আয়ুক্ত | leader_name2 = বিক্ৰম কৈৰী, আইএএছ | leader_title3 = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক | leader_name3 = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ | leader_title4 = মেয়ৰ | leader_name4 = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]] | government_type = পৌৰনিগম | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 71.83 | elevation_footnotes = | elevation_m = 108 | population_total = {{formatnum:154296}} | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = Dibrugarhian | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +৫:৩০ | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = ৭৮৬০০১-৫ | area_code_type = দূৰভাষ কোড | area_code = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX | registration_plate = AS-06 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex Ratio]] | blank1_info_sec1 = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank3_info_sec1 = [[Humid subtropical climate|Cwa]] | blank1_name_sec2 = {{nowrap|[[Official Language]]}} | blank1_info_sec2 = [[Assamese language|Assamese]] | blank2_name_sec2 = [[Literacy in India|Literacy Rate]] | blank2_info_sec2 = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}} | blank3_name_sec2 = [[Lok Sabha]] Constituency | blank3_info_sec2 = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]] | blank4_name_sec2 = [[Vidhan Sabha]] Constituency | blank4_info_sec2 = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]] | blank5_name_sec2 = [[Human Development Index|HDI]] | blank5_info_sec2 = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}} | official_name = | native_name = }} '''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়। [[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]] == নামৰ উৎপত্তি== [[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।<ref name="Dibrugarh">{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}</ref> নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ পৰা আহিছে।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4] |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation. }}</ref><ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers. }}</ref>{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে "ড্জি"(ʤɪ)<ref name="water">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |pages=26–35 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ. }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |author-link= |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |pages=36–48 |page=36 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water. }}</ref> আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত "ডি" (dɪ) <ref name="water"/>ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.<ref>{{cite journal |last=Phukan |first=Sarat Kumar |year=1996 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam |page=1030 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf }}</ref><ref>{{cite journal |last=Phukan |first=Sarat Kumar |year=2000 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam |page=297 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf }}</ref> ==ইতিহাস== ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু-এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ-প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।<ref>{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|pages=532|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.}}</ref> ১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ বাবে এই চহৰ খনৰ ঠাইত ডিবাৰু নৈৰ পাৰত এটি দুৰ্গ আছিল। সেয়েহে পাছলৈ চহৰ খনক ডিব্ৰুগড় নামেৰে জনা যায়। ১৫২৩ চুতীয়া ৰজা নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ বাবে আহোমসকলে ইয়াক নিজ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Assam Buranji'',chapter 31</ref>। ১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref>"Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community." {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।<ref>{{Cite book|last=Dalton|first=Edward Tuite|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&dq=bihiya+ahom&pg=PA77|title=Descriptive Ethnology of Bengal|date=1872|publisher=Office of the superintendent of government printing|language=en|page=521}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hannay|first=S.F|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1848|publisher=Asiatic Society of Bengal|location=Calcutta|language=en|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.|page=468}}</ref>}} সোণোৱাল সকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।<ref>{{cite journal|last=Prinsep|first=James|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1838|volume=7|publisher=Asiatic Society of Bengal|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ|language=en|page=676}}</ref> [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] সন্ধি অনুসৰি যেতিয়া ব্ৰিটিছ ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছ অসমলৈ আহে, তেতিয়া তেওঁলোকে উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাবে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত এই চহৰখন প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাচনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামাকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|access-date=22 August 2021|language=en-US|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|url-status=live}}</ref> ==জলবায়ু আৰু ভূগোল== ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়। গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে। শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে। ===ভূগোল=== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত। {{Weather box | location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান) | metric first = Yes | single line = Yes | width = auto | Jan record high C = 29.5 | Feb record high C = 33.2 | Mar record high C = 34.5 | Apr record high C = 36.0 | May record high C = 38.8 | Jun record high C = 38.2 | Jul record high C = 39.8 | Aug record high C = 39.8 | Sep record high C = 39.5 | Oct record high C = 37.2 | Nov record high C = 33.8 | Dec record high C = 30.6 |year record high C = 39.8 | Jan high C = 23.5 | Feb high C = 25.0 | Mar high C = 26.7 | Apr high C = 28.0 | May high C = 29.8 | Jun high C = 31.2 | Jul high C = 31.4 | Aug high C = 32.0 | Sep high C = 31.4 | Oct high C = 30.6 | Nov high C = 28.1 | Dec high C = 25.1 | year high C = 28.5 | Jan mean C = 16.8 | Feb mean C = 18.9 | Mar mean C = 21.6 | Apr mean C = 23.5 | May mean C = 25.8 | Jun mean C = 27.7 | Jul mean C = 28.2 | Aug mean C = 28.5 | Sep mean C = 27.6 | Oct mean C = 25.8 | Nov mean C = 21.8 | Dec mean C = 18.1 |year mean C = | Jan low C = 10.1 | Feb low C = 13.0 | Mar low C = 16.4 | Apr low C = 19.2 | May low C = 22.0 | Jun low C = 24.3 | Jul low C = 24.9 | Aug low C = 25.2 | Sep low C = 24.1 | Oct low C = 21.0 | Nov low C = 15.7 | Dec low C = 11.2 | year low C = 18.8 | Jan record low C = 1.0 | Feb record low C = 4.8 | Mar record low C = 8.1 | Apr record low C = 10.8 | May record low C = 14.1 | Jun record low C = 16.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.5 | Sep record low C = 18.4 | Oct record low C = 13.3 | Nov record low C = 6.5 | Dec record low C = 2.7 |year record low C = 1.0 | rain colour = green | Jan rain mm = 26.6 | Feb rain mm = 57.8 | Mar rain mm = 118.2 | Apr rain mm = 219.3 | May rain mm = 326.0 | Jun rain mm = 419.4 | Jul rain mm = 485.0 | Aug rain mm = 394.3 | Sep rain mm = 317.2 | Oct rain mm = 125.2 | Nov rain mm = 19.4 | Dec rain mm = 9.9 |year rain mm = 2518.3 | Jan rain days = 2.9 | Feb rain days = 5.3 | Mar rain days = 8.9 | Apr rain days = 12.7 | May rain days = 14.7 | Jun rain days = 18.8 | Jul rain days = 20.6 | Aug rain days = 16.1 | Sep rain days = 13.5 | Oct rain days = 6.8 | Nov rain days = 2.0 | Dec rain days = 0.9 |year rain days = 123.2 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]] | Jan humidity = 72 | Feb humidity = 67 | Mar humidity = 66 | Apr humidity = 71 | May humidity = 74 | Jun humidity = 78 | Jul humidity = 79 | Aug humidity = 79 | Sep humidity = 81 | Oct humidity = 80 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 76 |year humidity = 75 |source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ<ref name=IMDnormals> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf | archivedate = 5 February 2020 | url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf | title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010 | work = Climatological Normals 1981–2010 | publisher = India Meteorological Department | date = January 2015 | pages = 249–250 | accessdate = 6 February 2020}}</ref><ref name=IMDextremes> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | archivedate = 5 February 2020 | url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M24 | accessdate = 6 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityweather> {{cite web | url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm | title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000 | publisher = India Meteorological Department | accessdate = 6 February 2020}}</ref> |source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)<ref name=TCC> {{cite web | url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314 | title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m) | publisher = Japan Meteorological Agency | date = August 2012}}</ref>}} ==পৰিচালনা== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। ==জনগাঁথনি== {{bar box |title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)<ref>{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ধৰ্ম |right1=শতাংশ |float=right |bars= {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}} {{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}} {{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}} {{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}} |caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ<br /> †<small>[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(<0.1%)</small> }} ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref> ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক। ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}</ref> {{Pie chart |thumb = left |caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)<ref name="censusindia.gov.in" /> |label1 = [[অসমীয়া ভাষা]] |value1 = 41.62 |color1 = brown |label3 = [[হিন্দী ভাষা]] |value3 = 21.39 |color3 = yellow |label2 = [[বাংলা ভাষা]] |value2 = 23.51 |color2 = orange |label4 = [[নেপালী ভাষা]] |value4 = 1.04 |color4 = pink |label5 = অন্যান্য |value5 = 12.44 |color5 = grey }} মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।<ref name="censusindia.gov.in">[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in</ref> ==অৰ্থনীতি== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা "আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী"য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে| ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।<ref name="closed down">{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}</ref> ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="nfr history">{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}</ref><ref name="DS Rail">{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}</ref><ref>http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html</ref> ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত। ===উদ্যোগসমূহ=== ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান। ====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড==== {{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}} অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে। ====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড==== {{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন। ====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড==== {{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="bvfcl"/> পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।<ref name="bvfcl">{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/ |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}</ref> ====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড==== {{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}} অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।<ref name="AGCL">{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}</ref> ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।<ref name="IC">{{cite web |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd |website=industries.assam.gov.in |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd |deadurl=yes }}</ref> ====ডিএনপি লিমিটেড==== {{main|ডিএনপি লিমিটেড}} ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।<ref name="DNPL">{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}</ref> [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।<ref>{{cite web |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL) |website=industries.assam.gov.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc |deadurl=yes }}</ref> দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে। ====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড==== {{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}} অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}</ref> ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}</ref> কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।<ref>{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}</ref> এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}</ref> <!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ==== {{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}} কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে। ====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ==== {{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}} নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="thermal">{{cite web |url=https://apgcl.org/thermal.php |title=Thermal |website=www.apgcl.org |date= |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪ |archivedate=2024-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php |deadurl=yes }}</ref> --> ===চাহ উদ্যোগ=== [[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]] ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}</ref> বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে। ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।<ref>{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত [[ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড]]ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}</ref> ===পৰ্যটন=== ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,<ref>{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}</ref> ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।<ref>{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।<ref>{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}</ref> তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল: * [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]] * [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]] * [[জালান মন্দিৰ]] * মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ * সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান * জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয় * চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান, দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত। ==পৰিবহণ== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে। ===বিমানপথ=== [[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ। বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.</ref> এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.</ref> বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে। ===ৰে'লপথ=== [[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]] নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.</ref> মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}</ref> ===জলপথ=== [[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]] ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) & ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}</ref> ====স্থলপথ==== ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত। ==শিক্ষা আৰু গৱেষণা== [[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] [[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]] [[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন "অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান" আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই "বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়। ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল: ===বিদ্যালয়সমূহ=== * [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] * ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয় * ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ * কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড় * দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড় * বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড় * সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয় * ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল * বেংগলী বয়জ স্কুল * মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয় * অগ্ৰসেন একাডেমী * শিশু ভাৰতী বিদ্যালয় * গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয় ===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ=== * [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]] * ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স * [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]] *  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় ===মহাবিদ্যালয়সমূহ=== * [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]] * [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]] * [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] * [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]] * নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয় ===আইন মহাবিদ্যালয়=== * ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয় * এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয় * ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয় ===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়=== * চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান ===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান=== * [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]] * [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]] ===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান=== * [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]] ==গণমাধ্যম== আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}</ref> লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।<ref name="allindiaradio.gov.in">{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}</ref> এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest & Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts & more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত। [[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]] অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}</ref> এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}</ref> ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}</ref> তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে। ===বাতৰি-কাকতসমূহ=== ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়। ==ৰাজনীতি== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।<ref>{{cite web |url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf |title=List of Parliamentary & Assembly Constituencies |access-date=6 October 2008 |work=Assam |publisher=Election Commission of India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf |archive-date=4 May 2006 }}</ref> বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত। ==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি== * [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা * [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ * [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল * [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]] * [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]] * [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী * [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]] * [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী * [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা * [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি * [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==টোকা== {{notelist}} ==গ্ৰন্থ সূচি== {{refbegin}} * {{citation |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |place=Guwahati |publisher=EBH Publishers |year=2016 |isbn=978-93-83252-70-1 }} == বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}} * [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }} * [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট] {{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] exv0stfhva55831e98tgrjxyduy0nkr 0 7944 640864 639971 2026-10-01T18:23:01Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640864 wikitext text/x-wiki {{expand list}} * [[মাধৱ কন্দলী]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[হেম সৰস্বতী]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[শংকৰদেৱ]] (১৪৪৯–১৫৬৮) * [[সাৰ্বভৌম ভট্টাচাৰ্য]] * [[পুৰুষোত্তম ঠাকুৰ]] (১৪৮৩-১৫৩৮) * [[মাধৱদেৱ]] (১৪৮৯–১৫৯৬) * [[হৰিদেৱ]] * [[কবিৰত্ন সৰস্বতী]] (পঞ্চদশ শতিকা) * [[চন্দ্ৰ ভাৰতী]] (১৫২৫-১৫৭৮) * [[অনিৰুদ্ধ দেৱ]] (১৫৫৩–১৬২৬) * [[গোপালদেৱ]] (১৫৫১–১৬১১) * [[যদুমণিদেৱ]] (১৫৬৮–১৬৩১) * [[ৰামচৰণ ঠাকুৰ]] (১৫৫০–?) * [[অনন্ত কন্দলী]] (ষোড়শ শতিকা) * [[চান্দসাই]] (ষোড়শ শতিকা) * [[দুৰ্গাবৰ কায়স্থ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[পীতাম্বৰ কবি]] (ষোড়শ শতিকা) * [[মনকৰ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[সুকবি কানখাৰী কায়স্থ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[বিদ্যা পঞ্চানন]] * [[আজান ফকীৰ]] * [[অনিৰুদ্ধ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কলাপচন্দ্ৰ দ্বিজ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[গোপালচৰণ দ্বিজ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ভাগৱত আচাৰ্য]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰত্নাকৰ কন্দলী|ৰত্নাকৰ কন্দলী সুকবিশেখৰ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰাম সৰস্বতী]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীধৰ কন্দলী]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কেশৱ কায়স্থ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[গোপীনাথ পাঠক]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[গোবিন্দ মিশ্ৰ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[দামোদৰ দাস]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[দৈত্যাৰি ঠাকুৰ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[সুকবি নাৰায়ণদেৱ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীনাথ দ্বিজ]] * [[ৰামানন্দ]]/ৰমাই কায়স্থ (সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰামানন্দ দ্বিজ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীৰাম দেৱ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[জয়দেৱ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ব্ৰহ্মানন্দ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ভৱানী দাস]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কোৱাল্যন্দন দেৱ]] (১৭১৫–১৭৮২) * [[অনন্ত আচাৰ্য]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[শিষ্ট ভট্টাচাৰ্য]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[শুভনাথ দ্বিজ সৰস্বতী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[ৰঘুনাথ দাস মহন্ত]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[দ্বিজ ৰাম]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[ৰংগানাথ দ্বিজ চক্ৰৱৰ্তী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[লক্ষ্মীনাথ দ্বিজ]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[সুখদেৱ দাস]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[পিথুৰাম দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[বলদেৱ সূৰ্যশৰী দৈৱজ্ঞ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[বলোৰাম দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[ৰতিকান্ত দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[কবিৰাজ ৰামনাৰায়ণ চক্ৰৱৰ্ত্তী]] * [[বিশ্বশ্বেৰ বৈদ্যদ্বীপ]] (ঊনবিংশ শতিকা) * [[ৰমাকান্ত চৌধুৰী]] (১৮৪৬-১৮৮৯) * [[কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্য্য]] (১৮৫৩–১৯৩৬) * [[ভোলানাথ দাস]] (১৮৫৮–১৯২৯) * [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] (১৮৬৪–১৯৩৮) * [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]] (১৮৬৭–১৯৩৮) * [[মফিজুদ্দিন আহমেদ হাজৰিকা]] (১৮৭০–১৯৮৫) * [[দুৰ্গাপ্ৰসাদ মজিন্দাৰ বৰুৱা]] (১৮৭০-১৯২৮) * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] (১৮৭১–১৯৪৫) * [[বেণুধৰ ৰাজখোৱা]] (১৮৭২–১৯৫৫) * [[হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী]] (১৮৭২–১৯২৮) * [[ধনাই বৰা]] (১৮৭২-১৯৫৬) * [[আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা]] (১৮৭৪–১৯৩৯) * [[চন্দ্ৰনাথ বৰুৱা]] (১৮৭৪–১৯৬১) * [[হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱা]] (১৮৭৬-১৯৩৯) * [[ৰঘুনাথ চৌধাৰী]] (১৮৭৯–১৯৬৮) * [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)]] (জন্ম ১৮৮০-১৯৭৭) * [[লক্ষ্মীকান্ত বৰুৱা]] (১৮৮০-১৯৩৯) * [[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] (১৮৮৫–১৯৬৭) * [[দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা]] (১৮৮৫–১৯৬১) * [[ইন্দ্ৰেশ্বৰ বৰঠাকুৰ]] (১৮৮৭–১৯৬০) * [[পদ্মনাথ শৰ্মা]] (১৮৮৭–১৯০৬) * [[ভৈৰৱচন্দ্ৰ খাটনিয়াৰ]] (১৮৮৯–১৯৩১) * [[দণ্ডিনাথ কলিতা]] (১৮৯০–১৯৫৫) * [[জ্ঞাননাথ বৰা]] (১৮৯০-১৯৬৮) * [[ধৰ্মেশ্বৰী দেৱী বৰুৱানী]] (১৮৯২–১৯৬০) * [[ধৰ্ম্মেশ্বৰী দেবী]] (১৮৯২-১৯৬০) * [[যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা]] (১৮৯২–১৯৬৪) * [[শৈলধৰ ৰাজখোৱা]] (১৮৯২–১৯৬৮) * [[সূৰ্যকুমাৰ ভূঞা]] (১৮৯৪–১৯৬৪) * [[কমলানন্দ ভট্টাচাৰ্য্য]] (১৮৯৪-১৯৫১) * [[মিত্ৰদেৱ মহন্ত অধিকাৰী]] (১৮৯৫) * [[ৰত্নকান্ত বৰকাকতী]] (১৮৯৭-১৯৬৩) * [[থানেশ্বৰ হাজৰিকা]] (১৮৯৮–১৯৪৩) * [[নলিনীবালা দেৱী]] (১৮৯৮–১৯৭৭) * [[প্ৰসন্নলাল চৌধুৰী]] (১৮৯৮-১৯৮৬) * [[পদ্মধৰ চলিহা]] (১৮৯৯–১৯৬৯) * [[যমুনেশ্বৰী খাটনিয়াৰ]] (১৮৯৯–১৯২৪) * [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]] (১৯০০–১৯৬৬) * [[দৈৱচন্দ্ৰ তালুকদাৰ]] (১৯০০–১৯৬৭) * [[ভগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা]] (১৯০০–১৯৩৩) * [[বিনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] (১৯০১-১৯৯৪) * [[অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা]] (১৯০৩–১৯৮৬) * [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] (১৯০৩–১৯৫১) * [[মহেন্দ্ৰনাথ ডেকাফুকন]] (১৯০৩–১৯৭৩) * [[কমলেশ্বৰ চলিহা]] (১৯০৪) * [[পাৰ্ৱতি প্ৰসাদ বৰুৱা]] (১৯০৪–১৯৬৪) * [[ত্ৰৈলোক্য নাথ গোস্বামী]] (১৯০৬-১৯৮৮) * [[পুষ্পলাল উপাধ্যায়]] (১৯০৬) * [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] (১৯০৭-১৯৮৩) * [[গণেশ গগৈ]] (১৯০৭–১৯৩৮) * [[সীতানাথ ব্ৰহ্মচৌধুৰী]] (১৯০৮-১৯৮২) * [[বাবানাথ হাজৰিকা]] (মৃত্যু ১৯৩৪) * [[ধীৰেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ দত্ত]] (১৯১০-১৯৭২) * [[ধীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত]] (১৯১২-১৯৭২) * [[হেমাংগ বিশ্বাস]] (১৯১২-১৯৮৭) * [[দেৱকান্ত বৰুৱা]] (১৯১৪-১৯৯৬) * [[হেম বৰুৱা]] (১৯১৫-১৯৭৭) * [[মহেশ্বৰ নেওগ]] (১৯১৫–১৯৯৫) * [[শশীকান্ত গগৈ]] (১৯১৬) * [[এম ইব্ৰাহিম আলি]] (১৯১৭-১৯৭৫) * [[চৈয়দ আব্দুল মালিক]] (১৯১৯-২০০০) * [[ভৱানন্দ দত্ত]] (১৯১৯–১৯৫৯) * [[নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্য]] (১৯২১-২০১৬) * [[অমূল্য বৰুৱা]] (১৯২২–১৯৪৬) * [[মহম্মদ পিয়াৰ]] (১৯২৩- ২০০৮) * [[বীৰেন্দ্ৰকুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]] (১৯২৪-১৯৯৮) * [[বীৰেণ বৰকটকী]] (১৯২৪-২০০২) * [[অমলেন্দু গুহ]] (১৯২৪-২০১৫) * [[তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম]] (১৯২৪) * [[নীলিমা দত্ত]] (১৯২৫–২০০২) * [[নৱকান্ত বৰুৱা]] (১৯২৬-২০০২) * [[কেশৱ মহন্ত]] (১৯২৬-২০০৬) * [[অজিৎ বৰুৱা]] (১৯২৬-২০১৫) * [[মহেশ্বৰ বৰা]] (১৯২৬) * [[বীৰেন বৰকটকী]] (১৯২৬) * [[জ্ঞানানন্দ শৰ্মা পাঠক]] (১৯২৮) * [[মহেন্দ্ৰ বৰা]] (১৯২৯-১৯৯৬) * [[হৰি বৰকাকতি]] (১৯২৯-২০০৬) * [[ৰাম গগৈ]] (১৯৩২-১৯৯৪) * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] (১৯৩২-২০০১) * [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] (১৯৩২-২০১২) * [[বীৰেশ্বৰ বৰুৱা]] (১৯৩৩-২০১০) * [[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] (১৯৩৩–২০০৪) * [[নীলমণি ফুকন (কনিষ্ঠ)]] (১৯৩৩-২০২৩) * [[ইমৰান শ্বাহ]] (১৯৩৩) * [[ৰাম গোস্বামী]] (মৃত্যু ২০১৮) * [[ভৃগুমুনি কাগয়ুং]] (১৯৩৪-২০১১) * [[নিত্যা দত্ত]] (১৯৩৫-১৯৯১) * [[দিনেশ গোস্বামী]] (১৯৩৬) * [[সুশীল শৰ্মা]] * [[হীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত]] (১৯৩৭-২০১৬) * [[ৰবীন্দ্ৰ বৰা]] (১৯৩৯-২০২৪) * [[নগেন ঠাকুৰ]] (১৯৩৯-২০২৫) * [[নগেন শইকীয়া]] (১৯৩৯) * [[অৱনী চক্ৰৱৰ্তী]] (১৯৪১–নিখোজ) * [[ৰবীন্দ্ৰ সৰকাৰ]] (১৯৪১-২০২৩) * [[ভবেন বৰুৱা]] (১৯৪১) * [[হৰেকৃষ্ণ ডেকা]] (১৯৪৩) * [[কবীন ফুকন]] (১৯৪৬-২০১১) * [[মোহনকৃষ্ণ মিশ্ৰ]] (১৯৪৭-১৯৯১) * [[ভৱ প্ৰসাদ ৰাজখোৱা]] (১৯৪৭) * [[দেৱেশ্বৰ শৰ্মা]] (১৯৪৮) * [[জ্ঞান পূজাৰী]] (১৯৪৮) * [[ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰদলৈ]] (১৯৪৮) * [[যতীন্দ্ৰ কুমাৰ বৰগোহাঞি]] (১৯৫০-২০১৩) * [[সনন্ত তাঁতি]] (১৯৫২-২০২১) * [[কৰবী ডেকা হাজৰিকা]] (১৯৫৩) * [[ৰফিকুল হুছেইন]] (১৯৫৪) * [[সমীৰ তাঁতী|সমীৰ তাঁতি]] (১৯৫৫) * [[দিলীপ ফুকন]] (১৯৫৫) * [[ধনেশ্বৰ ইংতি]] (১৯৫৫) * [[যোগেশ কিশোৰ ফুকন]] (১৯৫৬) * [[অনুভৱ তুলসী]] (১৯৫৮-২০২৫) * [[প্ৰফুল্ল ভূঞা]] * [[পূৰ্ণ ভট্টাচাৰ্য]] * [[মাণিক গগৈ]] * [[বিজনলাল চৌধুৰী]] * [[সুভাষ সাহা]] * [[ৰবীন চন্দ্ৰ শৰ্মা]] * [[আনিছ উজ্ জামান]] * [[উদয় কুমাৰ শৰ্মা]] * [[ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য]] * [[মনোৰমা বৰগোহাঞি]] * [[মীৰা ঠাকুৰ (কবি)|মীৰা ঠাকুৰ]] * [[পংকজ গোবিন্দ মেধি]] * [[বিজয় ৰবিদাস]] * [[প্ৰাণজিৎ বৰা]] * [[প্ৰয়াগ শইকীয়া]] * [[সমীন্দ্ৰ হুজুৰি]] * [[প্ৰণয় ফুকন]] * [[নীলিমা ঠাকুৰীয়া হক]] * [[অনুপমা বসুমতাৰী]] (১৯৬০) * [[ৰীতা চৌধুৰী]] (১৯৬০) * [[চেনিৰাম গগৈ]] (১৯৬০) * [[নীলিম কুমাৰ]] (১৯৬১) * [[গীতালী বৰুৱা]] (১৯৬১) * [[লুট্‌ফা হানুম ছেলিমা বেগম]] (১৯৬২) * [[গংগামোহন মিলি]] * [[কাবেৰী কছাৰী]] * [[বিপুলজ্যোতি শইকীয়া]] (১৯৬৪) * [[জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা]] (১৯৬৫) * [[ইছমাইল হোছেইন]] (১৯৬৫) * [[এম. কামালুদ্দিন আহমেদ]] (১৯৬৬) * [[মেগন কছাৰী]] (১৯৬৬) * [[দিগন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] (১৯৬৭) * [[অতনু ভট্টাচাৰ্য]] (১৯৬৮) * [[ৰাজীৱ বৰা]] (১৯৭০) * [[জীৱন নৰহ]] (১৯৭০) * [[জুবিন গাৰ্গ]] (১৯৭২-২০২৫) * [[হেমাংগ কুমাৰ দত্ত]] (১৯৭৩) * [[কৌস্তুভমণি শইকীয়া]] (১৯৭৩) * [[কবিৰঞ্জন শইকীয়া]] (১৯৭৪-২০০০) * [[কল্যাণ ভূঞা]] (১৯৭৫) * [[প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী]] (১৯৭৬) * [[বিজয় শংকৰ বৰ্মন]] (১৯৮০) * [[জোৱলা বৰা]] (১৯৮১) * [[কমল কুমাৰ তাঁতী]] (১৯৮২) * [[হিমাংশু প্ৰসাদ দাস]] (১৯৮২) * [[জোনমণি দাস]] (১৯৮৫-২০২৬) * [[শৰ্মিষ্ঠা প্ৰীতম]] (১৯৮৭) * [[মৃদুল হালৈ]] (১৯৮৮) * [[মৃণাল কলিতা]] * [[নবীন বুঢ়াগোহাঁই]] * [[প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মন]] * [[কমল কুমাৰ মেধি]] * [[বৰ্ণালী বৰগোহাঁই]] * [[শোণিত বিজয় দাস]] * [[অমিতাভ ৰঞ্জন কানু]] * [[বিকাশজ্যোতি শইকীয়া]] * [[নিবেদন দাস পাটোৱাৰী]] * [[ৰুদ্ৰসিংহ মটক]] * [[কুশল দত্ত]] * [[প্ৰতীম বৰুৱা]] * [[ধ্ৰুৱকুমাৰ তালুকদাৰ]] * [[ধ্ৰুৱাৰ্ক চৌধুৰী]] * [[দীপক নাথ]] * [[ৰুবুল দাস]] * [[সৌৰভ শইকীয়া]] * [[মৃণাল আকাশ মেধি]] * [[যুগজ্যোতি দাস]] * [[জয়জিৎ ডেকা]] * [[উজ্জ্বল পাওগাম]] * [[মৃণাল কুমাৰ গগৈ]] * [[উৎপলা বৰা]] * [[বিমান কুমাৰ দলে]] * [[দেবানন্দ ভট্টাচাৰ্য]] * [[দাদুল ভূঞা]] * [[মৈত্ৰেয়ী পাটৰ]] (১৯৯০) * [[সৃষ্টি ৰাণী টাইড]] (২০০৫) [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] rjliq8mgwwbla4aaskkh4afrta1ono6 640866 640864 2026-10-01T18:24:09Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640866 wikitext text/x-wiki {{expand list}} * [[মাধৱ কন্দলী]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[হেম সৰস্বতী]] (চতুৰ্দশ শতিকা) * [[শংকৰদেৱ]] (১৪৪৯–১৫৬৮) * [[সাৰ্বভৌম ভট্টাচাৰ্য]] * [[পুৰুষোত্তম ঠাকুৰ]] (১৪৮৩-১৫৩৮) * [[মাধৱদেৱ]] (১৪৮৯–১৫৯৬) * [[হৰিদেৱ]] * [[কবিৰত্ন সৰস্বতী]] (পঞ্চদশ শতিকা) * [[চন্দ্ৰ ভাৰতী]] (১৫২৫-১৫৭৮) * [[অনিৰুদ্ধ দেৱ]] (১৫৫৩–১৬২৬) * [[গোপালদেৱ]] (১৫৫১–১৬১১) * [[যদুমণিদেৱ]] (১৫৬৮–১৬৩১) * [[ৰামচৰণ ঠাকুৰ]] (১৫৫০–?) * [[অনন্ত কন্দলী]] (ষোড়শ শতিকা) * [[চান্দসাই]] (ষোড়শ শতিকা) * [[দুৰ্গাবৰ কায়স্থ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[পীতাম্বৰ কবি]] (ষোড়শ শতিকা) * [[মনকৰ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[সুকবি কানখাৰী কায়স্থ]] (ষোড়শ শতিকা) * [[বিদ্যা পঞ্চানন]] * [[আজান ফকীৰ]] * [[অনিৰুদ্ধ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কলাপচন্দ্ৰ দ্বিজ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[গোপালচৰণ দ্বিজ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ভাগৱত আচাৰ্য]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰত্নাকৰ কন্দলী|ৰত্নাকৰ কন্দলী সুকবিশেখৰ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰাম সৰস্বতী]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীধৰ কন্দলী]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কেশৱ কায়স্থ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[গোপীনাথ পাঠক]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[গোবিন্দ মিশ্ৰ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[দামোদৰ দাস]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[দৈত্যাৰি ঠাকুৰ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[সুকবি নাৰায়ণদেৱ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীনাথ দ্বিজ]] * [[ৰামানন্দ]]/ৰমাই কায়স্থ (সপ্তদশ শতিকা) * [[ৰামানন্দ দ্বিজ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[শ্ৰীৰাম দেৱ]] (সপ্তদশ শতিকা) * [[জয়দেৱ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ব্ৰহ্মানন্দ কায়স্থ]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[ভৱানী দাস]] (ষোড়শ-সপ্তদশ শতিকা) * [[কোৱাল্যন্দন দেৱ]] (১৭১৫–১৭৮২) * [[অনন্ত আচাৰ্য]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[শিষ্ট ভট্টাচাৰ্য]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[শুভনাথ দ্বিজ সৰস্বতী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[ৰঘুনাথ দাস মহন্ত]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[দ্বিজ ৰাম]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[ৰংগানাথ দ্বিজ চক্ৰৱৰ্তী]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[লক্ষ্মীনাথ দ্বিজ]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[সুখদেৱ দাস]] (অষ্টাদশ শতিকা) * [[পিথুৰাম দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[বলদেৱ সূৰ্যশৰী দৈৱজ্ঞ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[বলোৰাম দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[ৰতিকান্ত দ্বিজ]] (অষ্টাদশ-ঊনবিংশ শতিকা) * [[কবিৰাজ ৰামনাৰায়ণ চক্ৰৱৰ্ত্তী]] * [[বিশ্বশ্বেৰ বৈদ্যদ্বীপ]] (ঊনবিংশ শতিকা) * [[ৰমাকান্ত চৌধুৰী]] (১৮৪৬-১৮৮৯) * [[কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্য্য]] (১৮৫৩–১৯৩৬) * [[ভোলানাথ দাস]] (১৮৫৮–১৯২৯) * [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] (১৮৬৪–১৯৩৮) * [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]] (১৮৬৭–১৯৩৮) * [[মফিজুদ্দিন আহমেদ হাজৰিকা]] (১৮৭০–১৯৮৫) * [[দুৰ্গাপ্ৰসাদ মজিন্দাৰ বৰুৱা]] (১৮৭০-১৯২৮) * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] (১৮৭১–১৯৪৫) * [[বেণুধৰ ৰাজখোৱা]] (১৮৭২–১৯৫৫) * [[হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী]] (১৮৭২–১৯২৮) * [[ধনাই বৰা]] (১৮৭২-১৯৫৬) * [[আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা]] (১৮৭৪–১৯৩৯) * [[চন্দ্ৰনাথ বৰুৱা]] (১৮৭৪–১৯৬১) * [[হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱা]] (১৮৭৬-১৯৩৯) * [[ৰঘুনাথ চৌধাৰী]] (১৮৭৯–১৯৬৮) * [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)]] (জন্ম ১৮৮০-১৯৭৭) * [[লক্ষ্মীকান্ত বৰুৱা]] (১৮৮০-১৯৩৯) * [[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] (১৮৮৫–১৯৬৭) * [[দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা]] (১৮৮৫–১৯৬১) * [[ইন্দ্ৰেশ্বৰ বৰঠাকুৰ]] (১৮৮৭–১৯৬০) * [[পদ্মনাথ শৰ্মা]] (১৮৮৭–১৯০৬) * [[ভৈৰৱচন্দ্ৰ খাটনিয়াৰ]] (১৮৮৯–১৯৩১) * [[দণ্ডিনাথ কলিতা]] (১৮৯০–১৯৫৫) * [[জ্ঞাননাথ বৰা]] (১৮৯০-১৯৬৮) * [[ধৰ্মেশ্বৰী দেৱী বৰুৱানী]] (১৮৯২–১৯৬০) * [[ধৰ্ম্মেশ্বৰী দেবী]] (১৮৯২-১৯৬০) * [[যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা]] (১৮৯২–১৯৬৪) * [[শৈলধৰ ৰাজখোৱা]] (১৮৯২–১৯৬৮) * [[সূৰ্যকুমাৰ ভূঞা]] (১৮৯৪–১৯৬৪) * [[কমলানন্দ ভট্টাচাৰ্য্য]] (১৮৯৪-১৯৫১) * [[মিত্ৰদেৱ মহন্ত অধিকাৰী]] (১৮৯৫) * [[ৰত্নকান্ত বৰকাকতী]] (১৮৯৭-১৯৬৩) * [[থানেশ্বৰ হাজৰিকা]] (১৮৯৮–১৯৪৩) * [[নলিনীবালা দেৱী]] (১৮৯৮–১৯৭৭) * [[প্ৰসন্নলাল চৌধুৰী]] (১৮৯৮-১৯৮৬) * [[পদ্মধৰ চলিহা]] (১৮৯৯–১৯৬৯) * [[যমুনেশ্বৰী খাটনিয়াৰ]] (১৮৯৯–১৯২৪) * [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]] (১৯০০–১৯৬৬) * [[দৈৱচন্দ্ৰ তালুকদাৰ]] (১৯০০–১৯৬৭) * [[ভগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা]] (১৯০০–১৯৩৩) * [[বিনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] (১৯০১-১৯৯৪) * [[অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা]] (১৯০৩–১৯৮৬) * [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] (১৯০৩–১৯৫১) * [[মহেন্দ্ৰনাথ ডেকাফুকন]] (১৯০৩–১৯৭৩) * [[কমলেশ্বৰ চলিহা]] (১৯০৪) * [[পাৰ্ৱতি প্ৰসাদ বৰুৱা]] (১৯০৪–১৯৬৪) * [[ত্ৰৈলোক্য নাথ গোস্বামী]] (১৯০৬-১৯৮৮) * [[পুষ্পলাল উপাধ্যায়]] (১৯০৬) * [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] (১৯০৭-১৯৮৩) * [[গণেশ গগৈ]] (১৯০৭–১৯৩৮) * [[সীতানাথ ব্ৰহ্মচৌধুৰী]] (১৯০৮-১৯৮২) * [[বাবানাথ হাজৰিকা]] (মৃত্যু ১৯৩৪) * [[ধীৰেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ দত্ত]] (১৯১০-১৯৭২) * [[ধীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত]] (১৯১২-১৯৭২) * [[হেমাংগ বিশ্বাস]] (১৯১২-১৯৮৭) * [[দেৱকান্ত বৰুৱা]] (১৯১৪-১৯৯৬) * [[হেম বৰুৱা]] (১৯১৫-১৯৭৭) * [[মহেশ্বৰ নেওগ]] (১৯১৫–১৯৯৫) * [[শশীকান্ত গগৈ]] (১৯১৬) * [[এম ইব্ৰাহিম আলি]] (১৯১৭-১৯৭৫) * [[চৈয়দ আব্দুল মালিক]] (১৯১৯-২০০০) * [[ভৱানন্দ দত্ত]] (১৯১৯–১৯৫৯) * [[নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্য]] (১৯২১-২০১৬) * [[অমূল্য বৰুৱা]] (১৯২২–১৯৪৬) * [[মহম্মদ পিয়াৰ]] (১৯২৩- ২০০৮) * [[বীৰেন্দ্ৰকুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]] (১৯২৪-১৯৯৮) * [[বীৰেণ বৰকটকী]] (১৯২৪-২০০২) * [[অমলেন্দু গুহ]] (১৯২৪-২০১৫) * [[তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম]] (১৯২৪) * [[নীলিমা দত্ত]] (১৯২৫–২০০২) * [[নৱকান্ত বৰুৱা]] (১৯২৬-২০০২) * [[কেশৱ মহন্ত]] (১৯২৬-২০০৬) * [[অজিৎ বৰুৱা]] (১৯২৬-২০১৫) * [[মহেশ্বৰ বৰা]] (১৯২৬) * [[বীৰেন বৰকটকী]] (১৯২৬) * [[জ্ঞানানন্দ শৰ্মা পাঠক]] (১৯২৮) * [[মহেন্দ্ৰ বৰা]] (১৯২৯-১৯৯৬) * [[হৰি বৰকাকতি]] (১৯২৯-২০০৬) * [[ৰাম গগৈ]] (১৯৩২-১৯৯৪) * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] (১৯৩২-২০০১) * [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] (১৯৩২-২০১২) * [[বীৰেশ্বৰ বৰুৱা]] (১৯৩৩-২০১০) * [[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] (১৯৩৩–২০০৪) * [[নীলমণি ফুকন (কনিষ্ঠ)]] (১৯৩৩-২০২৩) * [[ইমৰান শ্বাহ]] (১৯৩৩) * [[ৰাম গোস্বামী]] (মৃত্যু ২০১৮) * [[ভৃগুমুনি কাগয়ুং]] (১৯৩৪-২০১১) * [[নিত্যা দত্ত]] (১৯৩৫-১৯৯১) * [[দিনেশ গোস্বামী]] (১৯৩৬) * [[সুশীল শৰ্মা]] * [[হীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত]] (১৯৩৭-২০১৬) * [[ৰবীন্দ্ৰ বৰা]] (১৯৩৯-২০২৪) * [[নগেন ঠাকুৰ]] (১৯৩৯-২০২৫) * [[নগেন শইকীয়া]] (১৯৩৯) * [[অৱনী চক্ৰৱৰ্তী]] (১৯৪১–নিখোজ) * [[ৰবীন্দ্ৰ সৰকাৰ]] (১৯৪১-২০২৩) * [[ভবেন বৰুৱা]] (১৯৪১) * [[হৰেকৃষ্ণ ডেকা]] (১৯৪৩) * [[কবীন ফুকন]] (১৯৪৬-২০১১) * [[মোহনকৃষ্ণ মিশ্ৰ]] (১৯৪৭-১৯৯১) * [[ভৱ প্ৰসাদ ৰাজখোৱা]] (১৯৪৭) * [[দেৱেশ্বৰ শৰ্মা]] (১৯৪৮) * [[জ্ঞান পূজাৰী]] (১৯৪৮) * [[ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰদলৈ]] (১৯৪৮) * [[যতীন্দ্ৰ কুমাৰ বৰগোহাঞি]] (১৯৫০-২০১৩) * [[সনন্ত তাঁতি]] (১৯৫২-২০২১) * [[কৰবী ডেকা হাজৰিকা]] (১৯৫৩) * [[ৰফিকুল হুছেইন]] (১৯৫৪) * [[সমীৰ তাঁতী|সমীৰ তাঁতি]] (১৯৫৫) * [[দিলীপ ফুকন]] (১৯৫৫) * [[ধনেশ্বৰ ইংতি]] (১৯৫৫) * [[যোগেশ কিশোৰ ফুকন]] (১৯৫৬) * [[অনুভৱ তুলসী]] (১৯৫৮-২০২৫) * * [[আনিছ উজ্ জামান]] (মৃত্যু: ২০২৬) * [[প্ৰফুল্ল ভূঞা]] * [[পূৰ্ণ ভট্টাচাৰ্য]] * [[মাণিক গগৈ]] * [[বিজনলাল চৌধুৰী]] * [[সুভাষ সাহা]] * [[ৰবীন চন্দ্ৰ শৰ্মা]] * [[উদয় কুমাৰ শৰ্মা]] * [[ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য]] * [[মনোৰমা বৰগোহাঞি]] * [[মীৰা ঠাকুৰ (কবি)|মীৰা ঠাকুৰ]] * [[পংকজ গোবিন্দ মেধি]] * [[বিজয় ৰবিদাস]] * [[প্ৰাণজিৎ বৰা]] * [[প্ৰয়াগ শইকীয়া]] * [[সমীন্দ্ৰ হুজুৰি]] * [[প্ৰণয় ফুকন]] * [[নীলিমা ঠাকুৰীয়া হক]] * [[অনুপমা বসুমতাৰী]] (১৯৬০) * [[ৰীতা চৌধুৰী]] (১৯৬০) * [[চেনিৰাম গগৈ]] (১৯৬০) * [[নীলিম কুমাৰ]] (১৯৬১) * [[গীতালী বৰুৱা]] (১৯৬১) * [[লুট্‌ফা হানুম ছেলিমা বেগম]] (১৯৬২) * [[গংগামোহন মিলি]] * [[কাবেৰী কছাৰী]] * [[বিপুলজ্যোতি শইকীয়া]] (১৯৬৪) * [[জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা]] (১৯৬৫) * [[ইছমাইল হোছেইন]] (১৯৬৫) * [[এম. কামালুদ্দিন আহমেদ]] (১৯৬৬) * [[মেগন কছাৰী]] (১৯৬৬) * [[দিগন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] (১৯৬৭) * [[অতনু ভট্টাচাৰ্য]] (১৯৬৮) * [[ৰাজীৱ বৰা]] (১৯৭০) * [[জীৱন নৰহ]] (১৯৭০) * [[জুবিন গাৰ্গ]] (১৯৭২-২০২৫) * [[হেমাংগ কুমাৰ দত্ত]] (১৯৭৩) * [[কৌস্তুভমণি শইকীয়া]] (১৯৭৩) * [[কবিৰঞ্জন শইকীয়া]] (১৯৭৪-২০০০) * [[কল্যাণ ভূঞা]] (১৯৭৫) * [[প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী]] (১৯৭৬) * [[বিজয় শংকৰ বৰ্মন]] (১৯৮০) * [[জোৱলা বৰা]] (১৯৮১) * [[কমল কুমাৰ তাঁতী]] (১৯৮২) * [[হিমাংশু প্ৰসাদ দাস]] (১৯৮২) * [[জোনমণি দাস]] (১৯৮৫-২০২৬) * [[শৰ্মিষ্ঠা প্ৰীতম]] (১৯৮৭) * [[মৃদুল হালৈ]] (১৯৮৮) * [[মৃণাল কলিতা]] * [[নবীন বুঢ়াগোহাঁই]] * [[প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মন]] * [[কমল কুমাৰ মেধি]] * [[বৰ্ণালী বৰগোহাঁই]] * [[শোণিত বিজয় দাস]] * [[অমিতাভ ৰঞ্জন কানু]] * [[বিকাশজ্যোতি শইকীয়া]] * [[নিবেদন দাস পাটোৱাৰী]] * [[ৰুদ্ৰসিংহ মটক]] * [[কুশল দত্ত]] * [[প্ৰতীম বৰুৱা]] * [[ধ্ৰুৱকুমাৰ তালুকদাৰ]] * [[ধ্ৰুৱাৰ্ক চৌধুৰী]] * [[দীপক নাথ]] * [[ৰুবুল দাস]] * [[সৌৰভ শইকীয়া]] * [[মৃণাল আকাশ মেধি]] * [[যুগজ্যোতি দাস]] * [[জয়জিৎ ডেকা]] * [[উজ্জ্বল পাওগাম]] * [[মৃণাল কুমাৰ গগৈ]] * [[উৎপলা বৰা]] * [[বিমান কুমাৰ দলে]] * [[দেবানন্দ ভট্টাচাৰ্য]] * [[দাদুল ভূঞা]] * [[মৈত্ৰেয়ী পাটৰ]] (১৯৯০) * [[সৃষ্টি ৰাণী টাইড]] (২০০৫) [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] far03ew3bde6dt0f23l1eqcstl56w6t 0 10379 640944 604758 2026-10-01T20:50:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640944 wikitext text/x-wiki যিবিলাক পদাৰ্থৰ বৈদ্যুতিক পৰিবাহীতাৰ মান পৰিবাহী পদাৰ্থৰ বৈদ্যুতিক পৰিবাহীতাতকৈ বেছি আৰু অপৰিবাহী পদাৰ্থৰ বৈদ্যুতিক পৰিবাহীতাতকৈ কম হয়, সে‌ইবিলাক পদাৰ্থক '''অৰ্ধপৰিবাহী''' ([[ইংৰাজী]]: Semi-conductors) বুলি কোৱা হয়। অৰ্থা‌ৎ অৰ্ধপৰিবাহীৰ বৈদ্যুতিক পৰিবাহীতাৰ মান ১০^৩-ৰ পৰা ১০^-৮ চিমেন প্ৰতি চেণ্টিমিটাৰৰ ভিতৰত হয়। [[ৰেডিঅ’]], [[কম্পিউটাৰ]], [[টেলিফোন]] আৰু অন্যান্য বহুতো আধুনিক ইলেক্ট্ৰনিক সা-সজুলিৰ ভেটি হৈছে অৰ্ধপৰিবাহী পদৰ্থবোৰ। এ‌ই সজুলিবোৰত ব্যৱহৃত [[ট্ৰেনজিষ্টৰ]], পোহৰ বিকৰণ কৰিব পৰা ডায়ড(light-emitting diode)কে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ ডায়ড, চিলিকন নিয়ন্ত্ৰিত ৰেক্টিফায়াৰ, ডিজিটেল আৰু এনালগ সংযুগ্ম বৰ্তনী (integrated circuit) আদি সজুলি অৰ্ধপৰিবাহী ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হয়। একেদৰে অৰ্ধপৰিবাহী সৌৰ ফ’ট’ভল্টে‌ইক পেনেলৰ দ্বাৰা সূৰ্যৰ পোহৰ শক্তিক প্ৰত্যক্ষভৱে বৈদ্যুতিক শক্তিলৈ পৰিৱৰ্তন কৰিব পৰা হৈছে। ধাতবীয় পৰিবাহী পদৰ্থবোৰত ইলেক্ট্ৰনৰ গতিৰ কাৰণে বিদ্যু‌ৎ প্ৰৱাহৰ সৃষ্টি হয়। আনহাতে অৰ্ধপৰিবাহী পদৰ্থবোৰত বিদ্যু‌ৎ প্ৰৱাহ ইলেক্ট্ৰনৰ গতি নাইবা ধনাত্মক ভাৱে আহিত [[হ’ল]]ৰ কাৰণে সৃষ্টি হয়। সাধাৰণতে অৰ্ধপৰিবাহী পদৰ্থবোৰ স্ফটিকীয় গোটা পদাৰ্থ হয়, কিন্তু ‌‌‌‌অনিয়তাকাৰ আৰু তৰল অৰ্ধপৰিবাহীও পোৱা যায়। ব্যৱসায়িকভাৱে চিলিকনক সধাৰণতে অৰ্ধপৰিবাহী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু জাৰ্মেনিয়াম,গেলিয়াম আৰ্চেনাইড আৰু চিলিকন কাৰ্বাইড আদি পদাৰ্থও অৰ্ধপৰিবাহী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশুদ্ধ অৰ্ধপৰিবাহীত খুব কম পৰিমানে অন্য কিছুমান বিশেষ পদাৰ্থ যোগ কৰি পৰিবাহীতা আৰু অন্যান্য কিছুমান ধৰ্ম‌ নিয়ন্ত্ৰিতভৱে সলনি কৰিব‌ পাৰি। বিশুদ্ধ অৰ্ধপৰিবাহীত যোগ দিয়া এ‌ই পদৰ্থবোৰক “[[ড’পেণ্ট]]” বোলা হয়। স্ফটিকীয় চিলিকনত গলিত অৱস্থাত ব’ৰ’ণ, ফচফৰাচ আদি অশুদ্ধি যোগ কৰি গোট মাৰিবলৈ দি ড’পেণ্ট যোগ কৰা হয়। এ‌ই প্ৰক্ৰিয়াটোক “[[ড’পিং]]” বোলা হয়<ref>{{GoldBookRef|title=semiconductor|file=S05591}}</ref>। ==শক্তি পটী আৰু বিদ্যুৎ পৰিবহীতা== ইলেক্ট্ৰনৰ শক্তি কিছুমান ‘শক্তিস্তৰ’ৰ হিচাপত থাকে। স্ফটিক পদাৰ্থবোৰত কে‌ইবাটাও শক্তি স্তৰ লগ লাগি কিছুমান শক্তিৰ পটী সৃষ্টি কৰে। স্ফটিক পদাৰ্থবোৰত ইলেক্ট্ৰনৰ শক্তি এনে নিৰ্দিষ্ট পটীৰ ভিতৰতহে থাকে। প্ৰতিটো শক্তি পটীত ইলেক্ট্ৰনৰ অসংখ্য বিচ্ছিন্ন কোৱাণ্টাম স্তৰ থাকে। কম শক্তিযুক্ত ([[নিক্লিয়াচ]]ৰ ওচৰৰ) সৰহ সংখ্যক স্তৰে‌ই এটা নিৰ্দিষ্ট পটীলৈকে ইলেক্ট্ৰনৰ দ্বাৰা পূৰ্ণ হৈ থাকে। এ‌ই নিৰ্দিষ্ট পটীটোক যোজ্যতা পটী বোলা হয়। যোজ্যতা পটীৰ ওপৰৰ পটীটোক পৰিবহন পটী বোলা হয়। পৰিবহন পটীত থকা ইলেক্ট্ৰনবোৰ নিউক্লিয়াচৰ প্ৰভাৱৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু ইহঁতে বিদ্যুৎ পৰিৱহনত ভাগ লয়। যোজ্যতা পাটী আৰু পৰিৱহন পটীৰ মাজৰ শক্তিৰ ফাঁকটোক নিষিদ্ধ পটী বোলা হয়। শক্তি পটীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আমি পৰিবাহী, [[অৰ্ধপৰিবাহী]] আৰু অপৰিবাহী পদাৰ্থৰ ধাৰণা ল’ব পাৰোঁ।<ref>প্ৰাথমিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান(দ্বিতীয় ভাগ), একাদশ সংস্কৰণ(2006)- ডঃ অমূল্য চৌধুৰী</ref> * পৰিবাহীত নিষিদ্ধ পটী নাথাকে আৰু পৰিবহণ পটী আৰু যোজ্যতা পটীৰ কিছু অংশ ওপৰা-উপৰিকৈ থাকে। পৰিবহন পটীত থকা ইলেক্ট্ৰনৰ সংখ্যা অতি বেছি হয়। সেয়েহে পৰিবাহী পদাৰ্থবোৰৰ বিদ্যুৎ পৰিবাহীতা বেছি হয়। * অপৰিবাহীৰ ক্ষেত্ৰত নিষিদ্ধ পটী যথেষ্ট ডাঙৰ (প্ৰায় ৬ ইলেক্ট্ৰন ভল্ট) হয় আৰু পৰিবহন পটীত ইলেক্ট্ৰন নাথাকে। যোজ্যতা পটী ইলেক্ট্ৰণৰ দ্বাৰা পূৰ্ণ হৈ থাকে। সেয়েহে অপৰিবাহীৰ বিদ্যুৎ পৰিবাহীতা অতি কম হয়। * আনহাতে অৰ্দ্ধপৰিবাহীৰ ক্ষেত্ৰত নিষিদ্ধ পটী খুব সৰু (0.২ৰ পৰা ২.৫ ইলেক্ট্ৰন ভল্ট) হয়। সেয়েহে অৰ্ধপৰিবাহীৰ বিদ্যুৎ পৰিবহীতা পৰিবাহীতকৈ কম হয় আৰু অপৰিবাহীতকৈ বেছি হয়। [[পৰম শূণ্য উষ্ণতা]]ত অৰ্ধপৰিবাহীৰ পৰিবহণ পটীত কোনো ইলেক্ট্ৰন নাথকে আৰু যোজ্যতা পটী পূৰ্ণ হৈ থাকে। সেয়েহে পৰম শূণ্য উষ্ণতাত অৰ্ধপৰিবাহীবোৰে অপৰিবাহীৰ দৰে আচৰণ কৰে। কিন্তু উষ্ণতা বঢ়াৰ লগে লগে নিষিদ্ধ পটী সৰু হৈ আহে আৰু যোজ্যতা পটীৰ কিছুমান ইলেক্ট্ৰনে প্ৰযোজনীয় শক্তি শক্তিআহৰণ কৰি পৰিবহণ পটীলৈ যায়, ফলত উষ্ণতা বঢ়াৰ লগে লগে অৰ্ধপৰিবাহীৰ পৰিবাহীতা বৃদ্ধি পায়। যোজ্যতা পটীৰ পৰা ইলেক্ট্ৰন পৰিবহণ পটীলৈ গতি কৰাৰ ফলত যোজ্যতা পটীত কিছুমান শূণ্য ঠাইৰ সৃষ্টি হয়। এ‌ইবোৰক 'হ’ল' বোলা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == *[http://science.howstuffworks.com/diode.htm Howstuffworks' semiconductor page] *[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/solids/semcn.html Semiconductor Concepts at Hyperphysics] *Calculator for the [http://www.stevesque.com/calculators/intrinsic-carrier-concentration/ intrinsic carrier concentration] in silicon *Semiconductor OneSource [http://www.semi1source.com/shof/ Hall of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091009135303/http://www.semi1source.com/shof/ |date=2009-10-09 }}, [http://www.semiconductorglossary.com/ Glossary] *[http://ece-www.colorado.edu/~bart/book/book/ Principles of Semiconductor Devices] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213122751/http://ece-www.colorado.edu/~bart/book/book/ |date=2009-02-13 }} by Bart Van Zeghbroeck, [[University of Colorado at Boulder|University of Colorado]]. An online textbook *[http://www.tpub.com/content/neets/14179/index.htm US Navy Electrical Engineering Training Series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040606111842/http://www.tpub.com/content/neets/14179/index.htm |date=2004-06-06 }} *[http://www.ioffe.rssi.ru/SVA/NSM/Semicond/index.html NSM-Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306114230/http://www.ioffe.rssi.ru/SVA/NSM/Semicond/index.html |date=2009-03-06 }} Physical Properties of Semiconductors *[http://www.semiconductor-scout.com/manufacturer/semiconductor-manufacturer.html Semiconductor Manufacturer List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826143426/http://www.semiconductor-scout.com/manufacturer/semiconductor-manufacturer.html |date=2009-08-26 }} *[http://nanohub.org/topics/EduSemiconductor ABACUS] : Introduction to Semiconductor Devices – by [[Gerhard Klimeck]] and Dragica Vasileska, online learning resource with simulation tools on [[nanoHUB]] *[http://www.organicsemiconductors.com Organic Semiconductor page]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.doitpoms.ac.uk/tlplib/semiconductors/index.php DoITPoMS Teaching and Learning Package- "Introduction to Semiconductors"] *[http://zinnov.com/pdfFiles/1330022518orv_Semiconductor_Hubs_2012.pdf Semiconductor R&D Talent Locations report] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[শ্ৰেণী:অণুবিদ্যুত]] tmjw7yoy70vyhucsqs2fz80vp7ek74a 4 22768 640717 529022 2026-10-01T14:39:44Z Rahul Doley 52086 /* */ 640717 wikitext text/x-wiki পূৱ ছাগলীকটা গাঁও ==ইতিহাস== ৱিকিপিডিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল নিউপিডিয়াৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাবে। নিউপিডিয়া হ’ল ইংৰাজী ভাষাৰ মুক্ত বিশ্বকোষ য’ত অভিজ্ঞতা সম্পন্ন লিখক সকলে বিভিন্ন লিখনি লিখে আৰু এক সুনিৰ্দিষ্ট পদ্ধতি অনুসৰি লিখাসমুহ সম্পাদনা কৰা হয় । Bomis, Inc নামৰ এক প্ৰতিষ্ঠানে ৯ মাৰ্চ, ২০০০ চনত নিউপিডিয়াৰ কাৰ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে । যাৰ মুল মূল ব্যক্তি আছিল Bomic ৰ পৰিচালক [[জিমি ৱেলচ্‌]] (Jimmy Wales) আৰু প্ৰধান সম্পাদক লেৰী চেংগাৰ (Larry Sanger) যি পৰৱৰ্ত্তীকালত উইকিপিডিয়াৰ কামৰ স’তে জড়িত হ’ল । ==বিভিন্ন ভাষাত ৱিকিপিডিয়া== জুলাই ২০০৬ লৈকে ৱিকিপিডিয়াত মুঠ ১৫১ টা সক্ৰিয় সংস্কৰণ আছিল আৰু ই ২২৯ টা ভাষাত আৰম্ভ হৈ উঠিছিল । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহে স্বতন্ত্ৰ ভাৱে কাৰ্য সম্পাদন কৰে আৰু ইয়াৰ আন আন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহৰ লগত আপাততঃ কোনো সম্বন্ধ নাথাকে । এটা ভাষাত থকা লিখনিসমূহ আন এটা ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবই লাগিব বুলি কোনো বাধ্য বাধকতা নাই আৰু স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ ইয়াত বৰ্জনীয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহ ”নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণ” সমভাৱাপন্ন নীতিৰে সজোৱা হয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণৰ লিখনি আৰু চিত্ৰসমূহ ইণ্টাৰৱিকি (interwiki)ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত কৰিব পৰা যায় । লিখনিৰ অনুবাদৰ বাবেও অনুৰোধ কৰিব পৰা যায় । মূখ্য ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ইংৰাজী, জাৰ্মান, ফৰাচী, জাপানী, চুইডিছ, পতুৰ্গাল আৰু স্পেনিছ আদি প্ৰধান । ==অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া== [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াৰ কাম ২০০৬ চনতেই আৰম্ভ হয় যদিও স্বেচ্ছাসেৱকৰ অভাৱত ই এতিয়াও তেনেই শিশু অৱস্থাতেই আছে। [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াত সম্প্ৰতি '''[[Special:Statistics|{{En2As|{{NUMBEROFARTICLES:R}}}}]]''' টা [[প্ৰবন্ধ]] আছে। == সম্পৰ্কীয় ভাৰ্ছন আৰু ভাষাসমূহ == {{Wikiipedia in others languages}} == ভগ্নী প্ৰকল্পসমূহ == {{WikipediaSister}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== === ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|wikipedia|Wikipedia}} * {{Twitter|Wikipedia|Wikipedia}} * {{Instagram|Wikipedia|Wikipedia}} * [[foundationsite:about/mission|Mission statement]]—The [[Wikipedia:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] * [[foundationsite:about/values|Wikimedia values]]—The six values of the Wikimedia Foundation * [[donate:FAQ|Frequently asked questions|In a nutshell, what is Wikipedia? And what is the Wikimedia Foundation?]]—The Wikimedia Foundation * [[meta:Founding principles|Wikimedia founding principles]]—Principles generally supported by all the Wikimedia communities * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947980 Ten Simple Rules for Editing Wikipedia] === অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} * {{Twitter|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া প্ৰাথমিক তথ্য]] [[শ্ৰেণী:পাঠকৰ সহায়]] 1a3lzneytgm0gsc7mbhg4683i7c86mj 640722 640717 2026-10-01T14:40:27Z Mazbel 8016 [[Special:Contributions/Rahul Doley|Rahul Doley]] ([[User talk:Rahul Doley|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:BhuyanBhaskar|BhuyanBhaskar]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 529022 wikitext text/x-wiki '''ৱিকিপিডিয়া''' ({{IPAc-en|audio=En-uk-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|ɨ|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} বা {{IPAc-en|audio=en-us-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|i|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} {{respell|WIK|i|PEE|dee-ə}}) হৈছে অব্যৱসায়িক [[ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন]] সমৰ্থিত এখন [[বিনামূলীয়া বিষয়বস্তু|মুক্ত]], [[ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব|ৱেব-ভিত্তিক]], [[সহযোগিতামূলক লেখা|সহযোগিতামূলক]], [[বহুভাষাবাদ|বহুভাষিক]] [[বিশ্বকোষ]] প্ৰকল্প। {{About Wikipedia}} অসমীয়া গণবিশ্বকোষ (Assamese Open Content Wikipedia) হৈছে ৱিকিপিডিয়া বৃহত্তৰ প্ৰকল্পৰ এক অংশ। এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য হৈছে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ভাষাত সকলোৱে বিনামূল্যে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা বিশ্বকোষ প্ৰস্তুত কৰা। মুক্ত উৎস চফ্টৱেৰ আৰু বিষয়-বস্তু আন্দোলন (open source software and content movement)ৰ ব্যাপক জনসমৰ্থন আৰু সুফলৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণস্বৰূপ এই গণবিশ্বকোষৰ ২০০১ চনত আৰম্ভ হোৱা ইংৰাজী সংকলনটোত বৰ্তমান প্ৰায় ৫ লাখতকৈও অধিক উৎকৃষ্ট মানৰ প্ৰবন্ধ আছে। ইয়াৰেই অনুকৰণ কৰি ভগ্নী প্ৰকল্প হিচাবে সৃষ্টি কৰা প্ৰায় শতাধিক পৃথিৱীৰ অন্যান্য বিভিন্ন ভাষাৰ সাৰ্বজনীন গণবিশ্বকোষ নিত্যবৰ্ধিত সংখ্যাইও এই প্ৰকল্পৰ কলেৱৰ বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগাইছে। ৱিকিপিডিয়া [[ইণ্টাৰনেট]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা এক মুক্ত [[জ্ঞানকোষ]] পৰিযোজনা । ই [[ৱিকি]] নামৰ এনে এটা ব্যৱস্থাৰে পৰিচালিত য’ত যি কোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াৰ যিকোনো বিষয়কে সম্পাদনা কৰিব পাৰে ।ৱিকিপিডিয়া শব্দটো ৱিকি আৰু এনচাইক্ল’পিডিয়া (জ্ঞানকোষ) শব্দ দুটা মিলাই সৃষ্টি কৰা হৈছে । ৱিকিপিডিয়া এক বহুভাষিক প্ৰকল্প আৰু ই স্বেচ্ছাসেৱকৰ বৰঙনিৰে নিৰ্মিত ।ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে যিকোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াত বৰঙণি আগবঢ়াব পাৰে আৰু সম্পাদনা কৰিব পাৰে । ৱিকিপেডিয়াৰ মূখ্য পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[ফ্লৰিডা]]ৰ [[টেম্পা]]ত অৱস্থিত আৰু অতিৰিক্ত পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[আমষ্টাৰডাম]] আৰু [[ছিউল]]ত আছে । জ্ঞানকোষ [[নিউপিডিয়া]]ৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাপে ইং ৫ জানুৱাৰী, চন ২০০১ ত ইয়াৰ আৰম্ভণি ঘটে। [[ৱিকিমেডিয়া ফাউণ্ডেচন]] নামৰ এক [[অলাভজনক সংস্থা]]ৰ দ্বাৰা ই পৰিচালিত । ২০০৬ চনৰ মাজ ভাগলৈ ইয়াত মুঠ ৪৬ লাখতকৈও অধিক লিখনি আছিল আৰু কেৱল ইংৰাজী ভাষাতেই ১২ লাখতকৈ অধিক লিখনি আছিল। ই ২০০ তকৈও অধিক ভাষাত পৰিচালিত হৈ আছে আৰু ১৫টা ভাষাত ইতিমধ্যে ১৫ হাজাৰতকৈ অধিক লিখনি আছে । জাৰ্মান ভাষাত আনকি ইয়াৰ [[ডি.ভি.ডি.]] ও তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰা হৈছে । ৱিকিপেডিয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলচ্‌ৰ ভাষাত " বিশ্বৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে তেওঁলোকৰ নিজা নিজা ভাষাত এক বহুভাষিক, মুক্ত, সম্ভৱপৰ সকলোতকৈ অধিক গুণবিশিষ্ট এক বিশ্বকোষ তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰাৰ এক প্ৰয়াস ।" ==ইতিহাস== ৱিকিপিডিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল নিউপিডিয়াৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাবে। নিউপিডিয়া হ’ল ইংৰাজী ভাষাৰ মুক্ত বিশ্বকোষ য’ত অভিজ্ঞতা সম্পন্ন লিখক সকলে বিভিন্ন লিখনি লিখে আৰু এক সুনিৰ্দিষ্ট পদ্ধতি অনুসৰি লিখাসমুহ সম্পাদনা কৰা হয় । Bomis, Inc নামৰ এক প্ৰতিষ্ঠানে ৯ মাৰ্চ, ২০০০ চনত নিউপিডিয়াৰ কাৰ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে । যাৰ মুল মূল ব্যক্তি আছিল Bomic ৰ পৰিচালক [[জিমি ৱেলচ্‌]] (Jimmy Wales) আৰু প্ৰধান সম্পাদক লেৰী চেংগাৰ (Larry Sanger) যি পৰৱৰ্ত্তীকালত উইকিপিডিয়াৰ কামৰ স’তে জড়িত হ’ল । ==বিভিন্ন ভাষাত ৱিকিপিডিয়া== জুলাই ২০০৬ লৈকে ৱিকিপিডিয়াত মুঠ ১৫১ টা সক্ৰিয় সংস্কৰণ আছিল আৰু ই ২২৯ টা ভাষাত আৰম্ভ হৈ উঠিছিল । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহে স্বতন্ত্ৰ ভাৱে কাৰ্য সম্পাদন কৰে আৰু ইয়াৰ আন আন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহৰ লগত আপাততঃ কোনো সম্বন্ধ নাথাকে । এটা ভাষাত থকা লিখনিসমূহ আন এটা ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবই লাগিব বুলি কোনো বাধ্য বাধকতা নাই আৰু স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ ইয়াত বৰ্জনীয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহ ”নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণ” সমভাৱাপন্ন নীতিৰে সজোৱা হয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণৰ লিখনি আৰু চিত্ৰসমূহ ইণ্টাৰৱিকি (interwiki)ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত কৰিব পৰা যায় । লিখনিৰ অনুবাদৰ বাবেও অনুৰোধ কৰিব পৰা যায় । মূখ্য ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ইংৰাজী, জাৰ্মান, ফৰাচী, জাপানী, চুইডিছ, পতুৰ্গাল আৰু স্পেনিছ আদি প্ৰধান । ==অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া== [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াৰ কাম ২০০৬ চনতেই আৰম্ভ হয় যদিও স্বেচ্ছাসেৱকৰ অভাৱত ই এতিয়াও তেনেই শিশু অৱস্থাতেই আছে। [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াত সম্প্ৰতি '''[[Special:Statistics|{{En2As|{{NUMBEROFARTICLES:R}}}}]]''' টা [[প্ৰবন্ধ]] আছে। == সম্পৰ্কীয় ভাৰ্ছন আৰু ভাষাসমূহ == {{Wikiipedia in others languages}} == ভগ্নী প্ৰকল্পসমূহ == {{WikipediaSister}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== === ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|wikipedia|Wikipedia}} * {{Twitter|Wikipedia|Wikipedia}} * {{Instagram|Wikipedia|Wikipedia}} * [[foundationsite:about/mission|Mission statement]]—The [[Wikipedia:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] * [[foundationsite:about/values|Wikimedia values]]—The six values of the Wikimedia Foundation * [[donate:FAQ|Frequently asked questions|In a nutshell, what is Wikipedia? And what is the Wikimedia Foundation?]]—The Wikimedia Foundation * [[meta:Founding principles|Wikimedia founding principles]]—Principles generally supported by all the Wikimedia communities * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947980 Ten Simple Rules for Editing Wikipedia] === অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} * {{Twitter|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া প্ৰাথমিক তথ্য]] [[শ্ৰেণী:পাঠকৰ সহায়]] jsreg6jg3wo5b0nm6p6r5zopb3hi47a 640728 640722 2026-10-01T14:41:47Z Rahul Doley 52086 640728 wikitext text/x-wiki '''ৱিকিপিডিয়া''' ({{IPAc-en|audio=En-uk-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|ɨ|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} বা {{IPAc-en|audio=en-us-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|i|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} {{respell|WIK|i|PEE|dee-ə}}) হৈছে অব্যৱসায়িক [[ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন]] সমৰ্থিত এখন [[বিনামূলীয়া বিষয়বস্তু|মুক্ত]], [[ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব|ৱেব-ভিত্তিক]], [[সহযোগিতামূলক লেখা|সহযোগিতামূলক]], [[বহুভাষাবাদ|বহুভাষিক]] [[বিশ্বকোষ]] প্ৰকল্প। {{About Wikipedia}} অসমীয়া গণবিশ্বকোষ (Assamese Open Content Wikipedia) হৈছে ৱিকিপিডিয়া বৃহত্তৰ প্ৰকল্পৰ এক অংশ। এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য হৈছে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ভাষাত সকলোৱে বিনামূল্যে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা বিশ্বকোষ প্ৰস্তুত কৰা। মুক্ত উৎস চফ্টৱেৰ আৰু বিষয়-বস্তু আন্দোলন (open source software and content movement)ৰ ব্যাপক জনসমৰ্থন আৰু সুফলৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণস্বৰূপ এই গণবিশ্বকোষৰ ২০০১ চনত আৰম্ভ হোৱা ইংৰাজী সংকলনটোত বৰ্তমান প্ৰায় ৫ লাখতকৈও অধিক উৎকৃষ্ট মানৰ প্ৰবন্ধ আছে। ইয়াৰেই অনুকৰণ কৰি ভগ্নী প্ৰকল্প হিচাবে সৃষ্টি কৰা প্ৰায় শতাধিক পৃথিৱীৰ অন্যান্য বিভিন্ন ভাষাৰ সাৰ্বজনীন গণবিশ্বকোষ নিত্যবৰ্ধিত সংখ্যাইও এই প্ৰকল্পৰ কলেৱৰ বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগাইছে। ৱিকিপিডিয়া [[ইণ্টাৰনেট]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা এক মুক্ত [[জ্ঞানকোষ]] পৰিযোজনা । ই [[ৱিকি]] নামৰ এনে এটা ব্যৱস্থাৰে পৰিচালিত য’ত যি কোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াৰ যিকোনো বিষয়কে সম্পাদনা কৰিব পাৰে ।ৱিকিপিডিয়া শব্দটো ৱিকি আৰু এনচাইক্ল’পিডিয়া (জ্ঞানকোষ) শব্দ দুটা মিলাই সৃষ্টি কৰা হৈছে । ৱিকিপিডিয়া এক বহুভাষিক প্ৰকল্প আৰু ই স্বেচ্ছাসেৱকৰ বৰঙনিৰে নিৰ্মিত ।ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে যিকোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াত বৰঙণি আগবঢ়াব পাৰে আৰু সম্পাদনা কৰিব পাৰে । ৱিকিপেডিয়াৰ মূখ্য পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[ফ্লৰিডা]]ৰ [[টেম্পা]]ত অৱস্থিত আৰু অতিৰিক্ত পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[আমষ্টাৰডাম]] আৰু [[ছিউল]]ত আছে । জ্ঞানকোষ [[নিউপিডিয়া]]ৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাপে ইং ৫ জানুৱাৰী, চন ২০০১ ত ইয়াৰ আৰম্ভণি ঘটে। [[ৱিকিমেডিয়া ফাউণ্ডেচন]] নামৰ এক [[অলাভজনক সংস্থা]]ৰ দ্বাৰা ই পৰিচালিত । ২০০৬ চনৰ মাজ ভাগলৈ ইয়াত মুঠ ৪৬ লাখতকৈও অধিক লিখনি আছিল আৰু কেৱল ইংৰাজী ভাষাতেই ১২ লাখতকৈ অধিক লিখনি আছিল। ই ২০০ তকৈও অধিক ভাষাত পৰিচালিত হৈ আছে আৰু ১৫টা ভাষাত ইতিমধ্যে ১৫ হাজাৰতকৈ অধিক লিখনি আছে । জাৰ্মান ভাষাত আনকি ইয়াৰ [[ডি.ভি.ডি.]] ও তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰা হৈছে । ৱিকিপেডিয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলচ্‌ৰ ভাষাত " বিশ্বৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে তেওঁলোকৰ নিজা নিজা ভাষাত এক বহুভাষিক, মুক্ত, সম্ভৱপৰ সকলোতকৈ অধিক গুণবিশিষ্ট এক বিশ্বকোষ তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰাৰ এক প্ৰয়াস ।" পূৱ ছাগলীকটা গাঁওখন লক্ষীমপুৰ জিলাৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁও ==বিভিন্ন ভাষাত ৱিকিপিডিয়া== জুলাই ২০০৬ লৈকে ৱিকিপিডিয়াত মুঠ ১৫১ টা সক্ৰিয় সংস্কৰণ আছিল আৰু ই ২২৯ টা ভাষাত আৰম্ভ হৈ উঠিছিল । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহে স্বতন্ত্ৰ ভাৱে কাৰ্য সম্পাদন কৰে আৰু ইয়াৰ আন আন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহৰ লগত আপাততঃ কোনো সম্বন্ধ নাথাকে । এটা ভাষাত থকা লিখনিসমূহ আন এটা ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবই লাগিব বুলি কোনো বাধ্য বাধকতা নাই আৰু স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ ইয়াত বৰ্জনীয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহ ”নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণ” সমভাৱাপন্ন নীতিৰে সজোৱা হয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণৰ লিখনি আৰু চিত্ৰসমূহ ইণ্টাৰৱিকি (interwiki)ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত কৰিব পৰা যায় । লিখনিৰ অনুবাদৰ বাবেও অনুৰোধ কৰিব পৰা যায় । মূখ্য ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ইংৰাজী, জাৰ্মান, ফৰাচী, জাপানী, চুইডিছ, পতুৰ্গাল আৰু স্পেনিছ আদি প্ৰধান । ==অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া== [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াৰ কাম ২০০৬ চনতেই আৰম্ভ হয় যদিও স্বেচ্ছাসেৱকৰ অভাৱত ই এতিয়াও তেনেই শিশু অৱস্থাতেই আছে। [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াত সম্প্ৰতি '''[[Special:Statistics|{{En2As|{{NUMBEROFARTICLES:R}}}}]]''' টা [[প্ৰবন্ধ]] আছে। == সম্পৰ্কীয় ভাৰ্ছন আৰু ভাষাসমূহ == {{Wikiipedia in others languages}} == ভগ্নী প্ৰকল্পসমূহ == {{WikipediaSister}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== === ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|wikipedia|Wikipedia}} * {{Twitter|Wikipedia|Wikipedia}} * {{Instagram|Wikipedia|Wikipedia}} * [[foundationsite:about/mission|Mission statement]]—The [[Wikipedia:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] * [[foundationsite:about/values|Wikimedia values]]—The six values of the Wikimedia Foundation * [[donate:FAQ|Frequently asked questions|In a nutshell, what is Wikipedia? And what is the Wikimedia Foundation?]]—The Wikimedia Foundation * [[meta:Founding principles|Wikimedia founding principles]]—Principles generally supported by all the Wikimedia communities * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947980 Ten Simple Rules for Editing Wikipedia] === অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} * {{Twitter|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া প্ৰাথমিক তথ্য]] [[শ্ৰেণী:পাঠকৰ সহায়]] sjxc0jsgm18cesjk3ncw0f96lt9bgn0 640730 640728 2026-10-01T14:42:24Z Pristome 48440 Undid edits by [[Special:Contribs/Rahul Doley|Rahul Doley]] ([[User talk:Rahul Doley|talk]]) to last version by Mazbel 640730 wikitext text/x-wiki '''ৱিকিপিডিয়া''' ({{IPAc-en|audio=En-uk-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|ɨ|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} বা {{IPAc-en|audio=en-us-Wikipedia.ogg|ˌ|w|ɪ|k|i|ˈ|p|iː|d|i|.|ə}} {{respell|WIK|i|PEE|dee-ə}}) হৈছে অব্যৱসায়িক [[ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন]] সমৰ্থিত এখন [[বিনামূলীয়া বিষয়বস্তু|মুক্ত]], [[ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব|ৱেব-ভিত্তিক]], [[সহযোগিতামূলক লেখা|সহযোগিতামূলক]], [[বহুভাষাবাদ|বহুভাষিক]] [[বিশ্বকোষ]] প্ৰকল্প। {{About Wikipedia}} অসমীয়া গণবিশ্বকোষ (Assamese Open Content Wikipedia) হৈছে ৱিকিপিডিয়া বৃহত্তৰ প্ৰকল্পৰ এক অংশ। এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য হৈছে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ভাষাত সকলোৱে বিনামূল্যে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা বিশ্বকোষ প্ৰস্তুত কৰা। মুক্ত উৎস চফ্টৱেৰ আৰু বিষয়-বস্তু আন্দোলন (open source software and content movement)ৰ ব্যাপক জনসমৰ্থন আৰু সুফলৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণস্বৰূপ এই গণবিশ্বকোষৰ ২০০১ চনত আৰম্ভ হোৱা ইংৰাজী সংকলনটোত বৰ্তমান প্ৰায় ৫ লাখতকৈও অধিক উৎকৃষ্ট মানৰ প্ৰবন্ধ আছে। ইয়াৰেই অনুকৰণ কৰি ভগ্নী প্ৰকল্প হিচাবে সৃষ্টি কৰা প্ৰায় শতাধিক পৃথিৱীৰ অন্যান্য বিভিন্ন ভাষাৰ সাৰ্বজনীন গণবিশ্বকোষ নিত্যবৰ্ধিত সংখ্যাইও এই প্ৰকল্পৰ কলেৱৰ বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগাইছে। ৱিকিপিডিয়া [[ইণ্টাৰনেট]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা এক মুক্ত [[জ্ঞানকোষ]] পৰিযোজনা । ই [[ৱিকি]] নামৰ এনে এটা ব্যৱস্থাৰে পৰিচালিত য’ত যি কোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াৰ যিকোনো বিষয়কে সম্পাদনা কৰিব পাৰে ।ৱিকিপিডিয়া শব্দটো ৱিকি আৰু এনচাইক্ল’পিডিয়া (জ্ঞানকোষ) শব্দ দুটা মিলাই সৃষ্টি কৰা হৈছে । ৱিকিপিডিয়া এক বহুভাষিক প্ৰকল্প আৰু ই স্বেচ্ছাসেৱকৰ বৰঙনিৰে নিৰ্মিত ।ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে যিকোনো ব্যক্তিয়েই ইয়াত বৰঙণি আগবঢ়াব পাৰে আৰু সম্পাদনা কৰিব পাৰে । ৱিকিপেডিয়াৰ মূখ্য পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[ফ্লৰিডা]]ৰ [[টেম্পা]]ত অৱস্থিত আৰু অতিৰিক্ত পৰিচালন কেন্দ্ৰ [[আমষ্টাৰডাম]] আৰু [[ছিউল]]ত আছে । জ্ঞানকোষ [[নিউপিডিয়া]]ৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাপে ইং ৫ জানুৱাৰী, চন ২০০১ ত ইয়াৰ আৰম্ভণি ঘটে। [[ৱিকিমেডিয়া ফাউণ্ডেচন]] নামৰ এক [[অলাভজনক সংস্থা]]ৰ দ্বাৰা ই পৰিচালিত । ২০০৬ চনৰ মাজ ভাগলৈ ইয়াত মুঠ ৪৬ লাখতকৈও অধিক লিখনি আছিল আৰু কেৱল ইংৰাজী ভাষাতেই ১২ লাখতকৈ অধিক লিখনি আছিল। ই ২০০ তকৈও অধিক ভাষাত পৰিচালিত হৈ আছে আৰু ১৫টা ভাষাত ইতিমধ্যে ১৫ হাজাৰতকৈ অধিক লিখনি আছে । জাৰ্মান ভাষাত আনকি ইয়াৰ [[ডি.ভি.ডি.]] ও তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰা হৈছে । ৱিকিপেডিয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলচ্‌ৰ ভাষাত " বিশ্বৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে তেওঁলোকৰ নিজা নিজা ভাষাত এক বহুভাষিক, মুক্ত, সম্ভৱপৰ সকলোতকৈ অধিক গুণবিশিষ্ট এক বিশ্বকোষ তৈয়াৰ আৰু বিতৰণ কৰাৰ এক প্ৰয়াস ।" ==ইতিহাস== ৱিকিপিডিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল নিউপিডিয়াৰ এক বৰ্ধিত প্ৰকল্প হিচাবে। নিউপিডিয়া হ’ল ইংৰাজী ভাষাৰ মুক্ত বিশ্বকোষ য’ত অভিজ্ঞতা সম্পন্ন লিখক সকলে বিভিন্ন লিখনি লিখে আৰু এক সুনিৰ্দিষ্ট পদ্ধতি অনুসৰি লিখাসমুহ সম্পাদনা কৰা হয় । Bomis, Inc নামৰ এক প্ৰতিষ্ঠানে ৯ মাৰ্চ, ২০০০ চনত নিউপিডিয়াৰ কাৰ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে । যাৰ মুল মূল ব্যক্তি আছিল Bomic ৰ পৰিচালক [[জিমি ৱেলচ্‌]] (Jimmy Wales) আৰু প্ৰধান সম্পাদক লেৰী চেংগাৰ (Larry Sanger) যি পৰৱৰ্ত্তীকালত উইকিপিডিয়াৰ কামৰ স’তে জড়িত হ’ল । ==বিভিন্ন ভাষাত ৱিকিপিডিয়া== জুলাই ২০০৬ লৈকে ৱিকিপিডিয়াত মুঠ ১৫১ টা সক্ৰিয় সংস্কৰণ আছিল আৰু ই ২২৯ টা ভাষাত আৰম্ভ হৈ উঠিছিল । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহে স্বতন্ত্ৰ ভাৱে কাৰ্য সম্পাদন কৰে আৰু ইয়াৰ আন আন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহৰ লগত আপাততঃ কোনো সম্বন্ধ নাথাকে । এটা ভাষাত থকা লিখনিসমূহ আন এটা ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবই লাগিব বুলি কোনো বাধ্য বাধকতা নাই আৰু স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ ইয়াত বৰ্জনীয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণসমূহ ”নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণ” সমভাৱাপন্ন নীতিৰে সজোৱা হয় । বিভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণৰ লিখনি আৰু চিত্ৰসমূহ ইণ্টাৰৱিকি (interwiki)ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত কৰিব পৰা যায় । লিখনিৰ অনুবাদৰ বাবেও অনুৰোধ কৰিব পৰা যায় । মূখ্য ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ইংৰাজী, জাৰ্মান, ফৰাচী, জাপানী, চুইডিছ, পতুৰ্গাল আৰু স্পেনিছ আদি প্ৰধান । ==অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া== [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াৰ কাম ২০০৬ চনতেই আৰম্ভ হয় যদিও স্বেচ্ছাসেৱকৰ অভাৱত ই এতিয়াও তেনেই শিশু অৱস্থাতেই আছে। [[অসমীয়া]] ৱিকিপিডিয়াত সম্প্ৰতি '''[[Special:Statistics|{{En2As|{{NUMBEROFARTICLES:R}}}}]]''' টা [[প্ৰবন্ধ]] আছে। == সম্পৰ্কীয় ভাৰ্ছন আৰু ভাষাসমূহ == {{Wikiipedia in others languages}} == ভগ্নী প্ৰকল্পসমূহ == {{WikipediaSister}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== === ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|wikipedia|Wikipedia}} * {{Twitter|Wikipedia|Wikipedia}} * {{Instagram|Wikipedia|Wikipedia}} * [[foundationsite:about/mission|Mission statement]]—The [[Wikipedia:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] * [[foundationsite:about/values|Wikimedia values]]—The six values of the Wikimedia Foundation * [[donate:FAQ|Frequently asked questions|In a nutshell, what is Wikipedia? And what is the Wikimedia Foundation?]]—The Wikimedia Foundation * [[meta:Founding principles|Wikimedia founding principles]]—Principles generally supported by all the Wikimedia communities * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2947980 Ten Simple Rules for Editing Wikipedia] === অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া === * {{Facebook|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} * {{Twitter|aswikipedia|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া প্ৰাথমিক তথ্য]] [[শ্ৰেণী:পাঠকৰ সহায়]] jsreg6jg3wo5b0nm6p6r5zopb3hi47a 0 24814 641066 615624 2026-10-02T07:02:20Z CommonsDelinker 118 Replacing FA-18_Hornet_breaking_sound_barrier_(7_July_1999)_-_filtered.jpg with [[File:FA-18_Hornet_breaking_sound_barrier_(7_July_1999).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down du 641066 wikitext text/x-wiki {{About|শ্ৰ্ৱণযোগ্য কম্পন তৰংগ}} [[File: Thoth08BigasDrumEvansChalmette.jpg|thumb|আৱৰণৰ কম্পনৰ দ্বাৰা ঢোল এটাই শব্দ সৃষ্টি কৰে]] '''শব্দ''' হৈছে এক প্ৰকাৰৰ যান্ত্ৰিক তৰংগ। ‌‌‌যেতিয়া কোনো কঠিন, জুলীয়া বা গেছীয় পদাৰ্থৰ মাজেৰে চাপৰ একধৰণৰ স্পন্দনে গতি কৰে, তেতিয়া তাক [[যান্ত্ৰিক তৰংগ]] বুলি কোৱা হয়। অন্য ভাষাত ক’বলৈ গ’লে শব্দ হৈছে আমাৰ শ্ৰৱণ ইন্দ্ৰিয়ত অনুভূত হোৱা এক ধৰণৰ উদ্দীপনা।<ref>The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition, Houghton Mifflin Company, 2000, archived from the original on June 25, 2008, retrieved May 20, 2010</ref> == শব্দৰ গতি== [[File: Ear BNC.jpg|thumb|মানুহৰ শ্ৰৱণ ইন্দ্ৰিয় কাণ]] শব্দ হৈছে চাপৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা এক ধৰণৰ তৰংগ, যি [[সংকোচনশীল মাধ্যম]]ত গতি কৰিব পাৰে। কঠিন পদাৰ্থত শব্দ‌ৰ গতি চাপৰ পৰিৱৰ্তনৰ উপৰিও কম্পনৰ শৃংখলৰ দ্বাৰাও প্ৰভাৱিত হয়। গতি কৰাৰ সময়ত শব্দ তৰংগৰ [[প্ৰতিফলন]] আৰু [[প্ৰতিসৰণ]]ৰ উপৰিও প্ৰাৱল্য হ্ৰাস পাব পাৰে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.jhu.edu/virtlab/ray/acoustic.htm |access-date=2012-06-25 |archivedate=2012-06-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628112244/http://www.jhu.edu/virtlab/ray/acoustic.htm |deadurl=yes }}</ref> শব্দ তৰংগৰ গতি সধাৰণতে তিনিটা কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়: * মাধ্যমৰ [[ঘনত্ব]] আৰু চাপৰ মাজৰ সম্পৰ্ক: মাধ্যমটোত শব্দৰ বেগ উষ্ণতাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত এ‌ই সম্পৰ্কৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। * মাধ্যমটোৰ নিজৰ গতিৰ দ্বাৰাও শব্দ তৰংগৰ গতি প্ৰভাৱিত হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে বায়ুৰ মাজেৰে শব্দৰ গতি বতাহৰ গতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। * শব্দৰ গতি মাধ্যমটোৰ [[সান্দ্ৰতা]]ৰ দ্বাৰাও প্ৰভাৱিত হয়। মাধ্যমটোৰ সান্দ্ৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি গতিশীল শব্দ তৰংগৰ প্ৰাৱল্য হ্ৰাস পায়। বায়ু, পানী আদি বহুতো মধ্যমত সন্দ্ৰতাৰ কাৰণে প্ৰাৱল্যৰ হ্ৰাস উপেক্ষা কৰিব পাৰি। কোনো নিৰ্দিষ্ট ভৌতিক ধৰ্ম নথকা কোনো মাধ্যমৰ মাজেৰে গতি কৰা শব্দ তৰংগও প্ৰতিসৰিত হ’ব পাৰে। ==শব্দৰ অনুভূতি== কোনো নিৰ্দিষ্ট ইন্দ্ৰিয়ৰ কাৰণে শব্দৰ অনুভূতি, শব্দ তৰংগৰ কম্পনাংকৰ এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰৰ কাৰণে সীমাবদ্ধ হয়। মানুহৰ শ্ৰবণ ইন্দ্ৰিয়(কাণ)ৰ কৰণে সধাৰণতে এ‌ই পৰিসৰ ২০ হাৰ্জৰ পৰা ২০০০০ [[হাৰ্জ]](২০ কিল’ হাৰ্জ)<ref>http://books.google.com/books?id=RUDTFBbb7jAC&pg=PA248</ref> হয় যদিও এ‌ই পৰিসৰ নিৰ্দিষ্ট নহয়। বয়সৰ লগে লগে সাধাৰণতে এ‌ই পৰিসৰৰ উচ্চ সীমা হ্ৰাস পায়। অন্যান্য প্ৰাণীবোৰৰো শ্ৰবণৰ এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰ থাকে। উদাহৰণ স্বৰূপে কুকুৰে ২০ কিল’হাৰ্জতকৈ বেছি কম্পনাংকৰ শব্দ শুনা পায় কিন্তু ৪০ হাৰ্জতকৈ কম কম্পনাংকৰ শব্দ শুনা নাপায়। বিভিন্ন প্ৰাণীয়ে শব্দক এক মুখ্য অনুভূতি হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ উপৰিও যোগাযোগ, বিপদ নিৰূপন, চিকাৰ কৰা আদি কাৰ্যতো ব্যৱহাৰ কৰে। বায়ু, পানী আৰু বিভিন্ন ভৌতিক পৰিঘটনা যেনে জুই, বতাহ, সাগৰৰ ঢৌ বা [[ভূমিকম্প]] আদিয়ে ইহঁতৰ নিজস্ব শব্দ সৃষ্টি কৰে। বিভিন্ন প্ৰাণী যেনে চৰাই, ভেকুলী আৰু বিভিন্ন সাগৰীয় আৰু স্থলচৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ শব্দ সৃষ্টি কৰিবৰ কাৰণে নিৰ্দিষ্ট অংগ আছে। কিছুমান প্ৰাণীয়ে এ‌ই অংগবোৰ কথা কোৱা বা গান গোৱা কাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰে। সৰ্বোপৰি মানুহে সৃষ্টি কৰা সংষ্কৃতি আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা যেনে [[সংগীত]], [[দূৰভাষ]], [[অনাতাঁৰ]] যন্ত্ৰ আদিৰ দ্বাৰা শব্দ সৃষ্টি কৰা, বাণীবন্ধন কৰা, প্ৰেৰণ কৰা আৰু প্ৰচাৰ কৰা আদি কাৰ্য সম্ভৱপৰ হৈছে। মানুহৰ শব্দৰ অনুভূতিৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নক চাইক’এক’ষ্টিক্‌‌চ্‌ (Psychoacoustics) বোলা হয়। ==অতিশব্দ আৰু অৱশব্দ‌== সকলো প্ৰাণীয়ে শব্দৰ অনুভূতি নিৰ্দিষ্ট কম্পনাংকৰ পৰিসৰতহে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। তৰংগৰ কম্পনাংক এ‌ই পৰিসৰতকৈ কম বা বেছি হ’লে তেনে শব্দ‌ শুনা পোৱা নাযায়। মানুহৰ কাৰণে এ‌ই পৰিসৰ হৈছে ২০ হাৰ্জৰ পৰা ২০০০০ হাৰ্জ (২০ কিল’ হাৰ্জ)। এ‌ই পৰিসৰতকৈ বেছি কম্পনাংকৰ শব্দক অতিশব্দ আৰু কম কম্পনাংকৰ শব্দক অৱশব্দ বোলা হয়। অৰ্থা‌ৎ অতিশব্দৰ কম্পনাংক ২০ কিল’ হাৰ্জতকৈ বেছি হয় আৰু অৱশব্দৰ কম্পনাংক ২০ হাৰ্জতকৈ কম হয়। [[File:Sine waves different frequencies.svg|thumb|বিভিন্ন কম্পনাংকৰ তৰংগ: ওপৰৰ পৰা তললৈ তৰংগবোৰৰ কম্পনাংক ক্ৰমে বঢ়ি আহিছে]] ==পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিত শব্দ== [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]]ৰ দৃষ্টিত শব্দ বুলিলে সকলো ধৰণৰ পদাৰ্থ যেনে কঠিন, তৰল, গেছীয় আৰু [[প্লাজমা]]ৰ মাজেৰে গতি কৰিব পৰা যান্ত্ৰিক তৰংগ বা কম্পনক বুজা যায়। যিবিলাক পদাৰ্থৰ মাজেৰে শব্দ তৰংগ‌ই গতি কৰিব‌ পাৰে সে‌ই পদাৰ্থবোৰক মাধ্যম বোলা হয়। মাধ্যম অবিহনে অৰ্থা‌ৎ শূন্যত শব্দ‌ই গতি কৰিব নোৱাৰে। ==অনুদৈৰ্ঘ্য আৰু অনুপ্ৰস্থ‌ তৰংগ== [[File: Spherical_pressure_waves.gif|thumb|গোলাকাৰ অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগ]] শব্দ‌ই [[প্লাজমা]], গেছীয় আৰু তৰল পদৰ্থৰ মজেৰে অনুদৈৰ্ঘ্য বা সংকোচন তৰংগ‌ হিচাপে গতি কৰে। কঠিন পদাৰ্থৰ মাজেৰে অৱশ্যে শব্দ‌ই অনুদৈৰ্ঘ্য আৰু অনুপ্ৰস্থ দুই ধৰণৰ তৰংগ হিচাপে গতি কৰে। সাম্যাৱস্থাৰ চাপৰ পৰা একাদিক্ৰমে চাপৰ পৰিৱৰ্তন হৈ নিৰ্দিষ্ট সংকোচন আৰু প্ৰসাৰণ স্থান কিছুমানৰ সৃষ্টি হৈ যিধৰণৰ তৰংগৰ সৃষ্টি হয়, সে‌ই তৰংগক অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগ বোলা হয়। এনে তৰংগৰ গতিৰ দিশ আৰু মাধ্যমৰ কণাবোৰৰ কম্পনৰ দিশ একে হয়। আনহাতে অনুপ্ৰস্থ তৰংগ (কঠিন পদাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত) হৈছে, তৰংগৰ গতিৰ লম্বভাৱে একাদিক্ৰমে প্ৰতিচাপ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা তৰংগ। শব্দ তৰংগৰ গতিৰ ফলত মাধ্যমৰ কণাবোৰ একদিক্ৰমে স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাৰ ফলত ইহঁত দোলিবলৈ ধৰে। শব্দ‌ তৰংগই বহন কৰা [[শক্তি]] অতিৰিক্ত‌ সংকোচন(অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগৰ ক্ষেত্ৰত) বা পাৰ্শ্বস্থ স্থানান্তৰ বিকৃতি(অনুপ্ৰস্থ তৰংগৰ ক্ষেত্ৰত)ৰ বাবে মাধ্যমৰ স্থিতি শক্তি আৰু মাধ্যমৰ দোলনৰ গতি শক্তিৰ মাজত আদান-প্ৰদান হৈ ৰূপান্তৰ হয়। ==শব্দৰ বেগ== [[File: FA-18 Hornet breaking sound barrier (7 July 1999).jpg|thumb|আমেৰিকাৰ নৌসৈন্যৰ এখন বিমানে শব্দৰ বেগক অতিক্ৰম কৰি শব্দোত্তৰ বেগত গতি কৰাৰ দৃশ্য। উৎসৰ বেগ শব্দ‌ তৰংগৰ বেগতকৈ বেছি হ’লে তৰংগ‌ই শংকু আকৃতি লয়। উৎসটো শংকুৰ শীৰ্ষত থকে। উৎসই শব্দৰ বেগ অতিক্ৰম কৰাৰ মুহূৰ্তত কাণ তাল মৰা শব্দৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াক শাব্দিক প্ৰণাদ (Sonic Boom) বুলি কোৱা হয়।<ref>APOD: 19 August 2007 – A Sonic Boom</ref>]] শব্দৰ বেগ ই গতি কৰা মাধ্যমটোৰ ওপৰত আৰু পদাৰ্থবিধৰ ধৰ্মৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। সাধাৰণতে শব্দৰ বেগ মাধ্যমৰ [[স্থিতিস্থাপক গুণাংক]] আৰু ঘনত্বৰ অনুপাতৰ বৰ্গমূলৰ সমানুপাতিক হয়। মাধ্যমৰ ভৌতিক ধৰ্মবোৰ আৰু লগতে শব্দৰ বেগ মধ্যমটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে গেছীয় পদাৰ্থত শব্দৰ বেগ উষ্ণতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। "v = (৩৩১ + ০.৬ T) মিটাৰ/চেকেণ্ড" সূত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি আমি যিকোনো উষ্ণতা( T)ত সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতাত বায়ুত শব্দৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিব পাৰোঁ। এ‌ই সূত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিলে ২০⁰ চেলচিয়াচ উষ্ণতাত বায়ুত শব্দৰ বেগ হ’ব প্ৰায় ৩৪৩ মিটাৰ/চেকেণ্ড। ২০⁰ চেলচিয়াচ উষ্ণতাত বিশুদ্ধ পানীত শব্দৰ বেগ হৈছে প্ৰায় ১,৪8২ মিটাৰ/চেকেণ্ড (৫,৩৩৫ কিল’মিটাৰ/ঘণ্টা; ৩,৩১৫ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা)। . তীখাত শব্দৰ বেগ হৈছে প্ৰায় ৫,৯৬০ মিটাৰ/চেকেণ্ড (২১,৪৬০ কিল’মিটাৰ/ঘণ্টা; ১৩,৩৩০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা)।<ref>The Soundry: The Physics of Sound</ref> শব্দৰ বেগ খুব কম পৰিমাণে তৰংগৰ বিস্তাৰৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে। ==শব্দবিদ্যা বা এক’ষ্টিক্‌চ্‌== বিজ্ঞানৰ যিটো বিভাগ, কঠিন, তৰল আৰু গেছীয় পদাৰ্থত বিভিন্ন যান্ত্ৰিক তৰংগ যেনে কম্পন, শব্দ‌, অতিশব্দ, অৱশব্দকে আদিৰ বিষয়ে অধ্যয়নৰ লগত জড়িত তাকে শব্দবিদ্যা বা এক’ষ্টিক্‌চ্‌ বুলি কোৱা হয়। আধুনিক সমাজৰ প্ৰায় সকলো ক্ষেত্ৰতে শব্দবিদ্যাৰ প্ৰয়োগ দেখা যায়। == তথ্য সূত্ৰ == <references/> == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons category|Sound|শব্দ}} *[http://www.acoustics.salford.ac.uk/schools/index1.htm Sounds Amazing; a KS3/4 learning resource for sound and waves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120313122023/http://www.acoustics.salford.ac.uk/schools/index1.htm |date=2012-03-13 }} *[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/sound/soucon.html HyperPhysics: Sound and Hearing] *[http://podcomplex.com/guide/physics.html Introduction to the Physics of Sound] *[http://www.phys.unsw.edu.au/~jw/hearing.html Hearing curves and on-line hearing test] *[http://www.audiodesignline.com/howto/audioprocessing/193303241 Audio for the 21st Century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123120804/http://www.audiodesignline.com/howto/audioprocessing/193303241 |date=2009-01-23 }} *[http://www.sengpielaudio.com/calculator-soundlevel.htm Conversion of sound units and levels] *[http://www.sengpielaudio.com/Calculations03.htm Sound calculations] *[http://www.audiocheck.net Audio Check: a free collection of audio tests and test tones playable on-line] *[http://www.acoustics.salford.ac.uk/feschools/ More Sounds Amazing; a sixth-form learning resource about sound waves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140617160826/http://www.acoustics.salford.ac.uk/feschools/ |date=2014-06-17 }} [[শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] h44t69yawzv89a8gfx68uju39lwzg93 0 26850 640978 639503 2026-10-02T00:43:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640978 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{About| ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি|ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মুক্তিযোদ্ধাজনৰ বিষয়ে চাবৰ|আবুল কালাম আজাদ}} {{Infobox officeholder | name = এ পি জে আব্দুল কালাম | image = APJ Abdul Kalam Speech.JPG | image_size = 230px | office = ভাৰতৰ [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলৰ তালিকা|একাদশ]] [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ৰাষ্ট্ৰপতি]] | term_start = {{Start date|2002|7|25|df=yes}} | term_end = {{End date|2007|7|25|df=yes}} | predecessor = [[কে আৰ নাৰায়ণন]] | primeminister = [[অটল বিহাৰী বাজপায়ী]]<br/>[[মনমোহন সিং]] | successor = [[প্ৰতিভা দেৱী সিং পাটিল]] | vicepresident = [[কৃষ্ণ কান্ত]]<br/>[[ভৈৰোঁ সিং শ্বেখৱট]] | birth_name = আবুল পাকিৰ জয়নুল আবেদিন আব্দুল কালাম | birth_date = {{birth date|1931|10|15|df=yes}} | birth_place = ৰামেশ্বৰম, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<br>{{small|(বৰ্তমান [[তামিলনাডু]], ভাৰত}} | death_date = {{death date and age|df=y|2015|7|27|1931|10|15}} | death_place = [[শ্বিলং]], [[মেঘালয়]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | alma_mater = চেইণ্ট যোচেফ কলেজ, তিৰুচিৰাপল্লী<br />মাদ্ৰাছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনলজি | profession = {{hlist|এ'ৰস্পেছ অভিযন্তা|লিখক}} | signature = Abdul_kalam_autograph.jpg | website = {{URL|www.abdulkalam.com|abdulkalam.com}} | awards = [[ভাৰত ৰত্ন]] (১৯৯৭)<br>[[হুভাৰ মেডেল]] (২০০৯)<br/>ভন ব্ৰাউন বঁটা (২০১৩) | blank1 = উল্লেখযোগ্য&nbsp;কৰ্ম | data1 = [[অগ্নিৰ ডেউকা]] }} '''আবুল পাকিৰ জয়নুল আবেদিন আব্দুল কালাম''' ({{lang-en|Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam}}, {{audio|AbdulKalam.ogg|উচ্চাৰণ}}; {{lang-ta|ஆவுல் பக்கிர் ஜைனுலாபுதீன் அப்துல் கலாம்}}; ১৫ অক্টোবৰ ১৯৩১- ২৭ জুলাই ২০১৫) সৰ্বপৰিচিত নাম '''ড॰ এ পি জে আব্দুল কালাম''', হৈছে এজন ভাৰতীয় বিজ্ঞানী, ৰাজনীতিবিদ আৰু ভাৰতৰ প্ৰাক্তন [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকল|ৰাষ্ট্ৰপতি]]। কালামৰ জন্ম আৰু শৈশৱ [[তামিলনাডু]]ৰ [[ৰামেশ্বৰম]] নামে ঠাইত হৈছিল। তিৰুচিৰাপল্লীৰ চেইণ্ট যোচেফ কলেজৰ পৰা [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] আৰু [[চেন্নাই]]ৰ মাদ্ৰাছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ পৰা [[এৰ'স্পেছ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] বিষয় হিচাপে লৈ উত্তীৰ্ণ হয়। ৰাষ্ট্ৰপতি পদত অধিষ্ঠিত হোৱাৰ আগেয়ে তেখেত এজন এৰ'স্পেছ অভিযন্তা হিচাপে [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু বিকাশ সংগঠন]] (ডি আৰ ডি অ') আৰু [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ত (ইছৰো) কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name=Britannica /> কালামৰ আন এটা জনপ্ৰিয় নাম হৈছে "ভাৰতৰ মিছাইল মানৱ"। ভাৰতত বেলিষ্টিক ক্ষেপনাস্ত্ৰ (ballistic missile) আৰু [[উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান]] প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ অৰিহণাৰ বাবে এই উপাধি তেখেতক প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book|first=R. K.|last=Pruthi |url=http://books.google.com/?id=Ee3PR5HFBCAC| title=President A.P.J. Abdul Kalam| publisher=Anmol Publication| year =2005|isbn= 978-81-261-1344-6| chapter= Ch. 4. Missile Man of India| pages=61–76}}</ref> ১৯৭৪ চনৰ প্ৰথম নিউক্লীয় পৰীক্ষাৰ পাছত ১৯৯৮ চনত হোৱা ভাৰতৰ "পোখৰান-২" পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণত কালামে কাৰিকৰী দিশৰ উপৰিও ৰাজনৈতিক আৰু সাংগঠনিক দিশত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। তথাপিও কোনো কোনো বিজ্ঞান বিশেষজ্ঞই ক'ব বিচাৰে যে কালামে কোনো কৃতিত্ব নোহোৱাকৈয়ে [[হোমি জাহাংগীৰ ভাবা]] আৰু [[বিক্ৰম সাৰাভাই]]য়ে কৰি থৈ যোৱা কামখিনি আগবঢ়াই নিছিল।<ref>{{Cite book| first=Amartya|last= Sen |url= http://books.google.com/?id=IjZA-bQde1wC&pg=RA1-PA169|chapter=India and the Bomb|title= Prisoners of the Nuclear Dream| editors= M. V. Ramana and C. Rammanohar Reddy| pages=167–188| publisher=Sangam Book| year=2003|isbn=978-81-250-2477-4}}</ref> ২০০২ চনত কালামে লক্ষ্মী চেহগলক নিৰ্বাচনত পৰাস্ত কৰি ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হয়। তেখেতলৈ ভাৰতৰ দুই মুখ্য ৰাজনৈতিক দল [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]য়ে সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ পাছত তেখেতে [[ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান আহমেদাবাদ]] আৰু [[ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান ইণ্ডোৰ]]ৰ অতিথি প্ৰাধ্যাপক; থিৰুঅনন্তপুৰমৰ ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ([[:en:Indian Institute of Space Science and Technology Thiruvananthapuram|Indian Institute of Space Science and Technology Thiruvananthapuram]])-ৰ চেঞ্চেলৰ, চেন্নাইৰ [[আন্না বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ এৰ'স্পেচ ইঞ্জিনিয়াৰঙৰ প্ৰাধ্যাপকৰ উপৰিও [[মহীশূৰ]]ৰ JSS বিশ্ববিদ্যলয়ৰ লগতে আন কেইবাখনো শিক্ষা আৰু গৱে‍ষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগী অধ্যাপক বা অতিথি অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২০ চনৰ ভিতৰত ভাৰতবৰ্ষক উন্নয়নশীলৰ পৰা উন্নত দেশৰ মৰ্য্যাদালৈ লৈ যাবৰ বাবে কালামে তেখেতৰ [[ইণ্ডিয়া ২০২০]] নামৰ পুথিখনৰ যোগেদি নিজৰ পৰিকল্পনাসমূহ জনগণৰ মাজলৈ আগবঢ়াইছিল। অনূদিত ৰূপত তেখেতৰ দ্বাৰা ৰচিত পুথিসমূহে [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]কে ধৰি নানান দেশত অভূতপূৰ্ব জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছে।<ref>{{cite book|title= Spirit of India|last= A.P.J.Abdul|first= Kalam|year= 2012-06|publisher= Reem Publications Pvt.ltd.|isbn= 8183512046|url= http://goarticles.com/article/Spirit-of-India-Book-Summary-Review-and-Plot/6584069/|access-date= 2012-08-12|archivedate= 2019-07-13|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190713074326/https://ezinearticles.com/}}</ref> জীৱনকালত তেখেতে বিভিন্ন সন্মানীয় পুৰস্কাৰৰ লগতে ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]]ৰেও বিভূষিত হৈছে। বি‍শেষকৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ প্ৰতি তেখেতৰ উৎসাহমূলক বক্তৃতা আৰু আলোচনা সমূহৰ বাবে তেখেত যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজতো অতি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>{{cite news|title=Dr A P J Abdul Kalam visits Rukmini Devi Public School|url=http://www.indianexpress.com/news/school-notes-dr-a-p-j-abdul-kalam-visits-rukmini-devi-public-school/943123/|publisher=The Indian Express |date=30 April 2012 |accessdate=2012-07-06 }}</ref> যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে তেখেতে ২০১১ চনত "মই কি দিব পাৰোঁ" (What Can I Give Movement) নামেৰে এক আন্দোলনৰ সূচনা কৰে, যাৰ মূল লক্ষ্য আছিল দুৰ্নীতি নিৰ্মূলকৰণ। তথাপিও ৰাষ্ট্ৰপতি হৈ থকা কালছোৱাত ক্ষমাদানৰ আবেদন আৰু শাস্তিপ্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত পলম কৰাৰ বাবে কালাম সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল। ২০১৫ চনৰ ২৭ জুলাইত [[শ্বিলং|শ্বিলঙ]]ৰ ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত এক বক্তৃতা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ মাজতে অসুস্থ হৈ পৰি বেথানী চিকিৎসালয়ত কালামৰ মৃত্যু হয়। ==শৈশৱ আৰু শিক্ষা== ১৯৩১ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত [[তামিলনাডু]]ৰ [[ৰামেশ্বৰম]]ত জন্ম হয়। তেখেতৰ পিতৃ জয়নাল আবদিন এগৰাকী নাৱৰীয়া আৰু মাতৃ অসীমা এগৰাকী গৃহিনী আছিল।<ref>{{cite news|title=Dr Abdul Kalam, People's President in Sri Lanka|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2567111001.html|accessdate=3 May 2012|newspaper=Daily News (Sri Lanka) via HighBeam Research|date=23 January 2012|archivedate=18 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518223333/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2567111001.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="KalamTiwari1999"/><ref name="Jai2003">{{cite book|last=Jai|first=Janak Raj|title=Presidents of India, 1950–2003|url=http://books.google.com/books?id=r2C2InxI0xAC&pg=PA295|accessdate=22 April 2012|date=1 January 2003|publisher=Regency Publications|isbn=978-81-87498-65-0|page=296}}</ref><ref name="PIB01march12">{{cite web |url=http://pib.nic.in/profile/apjak.asp |title=Bio-data: Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam |publisher=Press Information Bureau, Government of India |date=1 March 2012 |accessdate=1 March 2012}}</ref> তেওঁলোকৰ আৰ্থিক অৱস্থা ভাল নাছিল আৰু সেয়ে তেখেতে কম বয়সৰ পৰাই পৰিয়াললৈ আৰ্থিক অৱদান আগবঢ়াবৰ বাবে কাম কৰা আৰম্ভ কৰে।<ref name="SharmaDas2004">{{cite book|last1=Sharma|first1=Mahesh|last2=Das|first2=P.K.|last3=Bhalla|first3=P.|title=Pride Of The Nation : Dr. A.P.J. Abdul Kalam|url=http://books.google.com/books?id=TkGyzKt-l6cC&pg=PA13|accessdate=30 June 2012|year=2004|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|isbn=978-81-288-0806-7|page=13}}</ref> ভিন্ন ভিন্ন ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়ৰ মাজত ডাঙৰ হ'লেও কালামে এক নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মীয় নিয়মাৱলী পালন কৰি চলিছিল।<ref name="visit"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত দেউতাকক আৰ্থিক সকাহ দিবলৈ তেওঁ বাতৰি কাকত বিক্ৰী কৰাৰ কাম লৈছিল।<ref name="SharmaDas2004"/><ref name="visit"/> বিদ্যালয়ত তেওঁ মজলীয়া গ্ৰেড পাইছিল যদিও তেওঁ শিকিবলৈ অত্যন্ত ইচ্ছুক আৰু অনেক সময় পঢ়া-শুনাত, বিশেষকৈ অংকত, ব্যস্ত থকা ছাত্ৰ আছিল বুলি জনা যায়।<ref name="visit"/> {{quote box | quoted = true | width = 250px | align = right | salign = right | quote =মই সততা আৰু আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে মোৰ দেউতা, মাৰ পাইছোঁ, আৰু তেনেকৈয়ে মই আৰু মোৰ ভাই-ককাই-বা-ভনীহঁতেও উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে ভালত বিশ্বাস আৰু গভীৰ মমতাৰ শিক্ষা পাইছিল। (I inherited honesty and self-discipline from my father; from my mother, I inherited faith in goodness and deep kindness as did my three brothers and sisters.) |source=-কালামৰ আত্মজীৱনীৰ পৰা<ref name="Jai2003"/> }} ৰামেশ্বৰম বুনিয়াদী স্কুলত স্কুলীয়া শিক্ষা শেষ কৰাৰ পাছত কালামে ১৯৫৪ চনত [[তিৰুচিৰাপল্লী]]ৰ চেইণ্ট জোচেফ'চ কলেজৰ পৰা [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]]ত স্নাতক উপাধি অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite news|title=Kalam meets the teacher who moulded him|url=http://www.hindu.com/2006/09/24/stories/2006092404791000.htm|accessdate=29 June 2012|newspaper=The Hindu|date=24 September 2006|author=K. Raju|author2=S. Annamalai}}</ref> পাঠ্যক্ৰমৰ শেষৰ ফালে তেওঁ বিষয়টোত আগ্ৰহ হেৰুৱায় আৰু পাছত এই বিষয় পঢ়াৰ বাবে অনুতাপো কৰে।{{cn}} পাছত তেওঁ [[মাদ্ৰাজ]]লৈ গৈ মাদ্ৰাজ ইন্সটিটিউট অৱ টেকন'ল'জীৰ পৰা এৰ'স্পেচ ইঞ্জিনিয়াৰিঙত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।{{cn}} ডক্টৰেট নকৰিলেও পৰৱৰ্তীকালত তেখেতে কেইবাটাও সন্মানসূচক ডক্টৰেট লাভ কৰে।{{cn}} ;শ্ৰুতিকথা (Anecdote) কালামে এবাৰ এটা ছিনিয়'ৰ ক্লাচ প্ৰজেক্টত কাম কৰি আছিল। কিন্তু ডীন তেওঁৰ কামৰ অগ্ৰগতি লেহেমীয়া হোৱা দেখি অসন্তুষ্ট হৈ আৰু দুদিনৰ ভিতৰতে কাম সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ আদেশ দিলে আৰু নহ'লে তেওঁৰ জলপানি বন্ধ কৰি দিব বুলি ভাবুলি দিলে। কালামে অমানুষিক পৰিশ্ৰমেৰে সময়মতে প্ৰজেক্ট শেষ কৰিলে। সন্তুষ্ট ডীনে কালামক কৈছিল, "মই তোমাক ইমান কঠিন সময়সীমা দি মানসিক কষ্ট দিলোঁ"।<ref name="PIB01march12" /><ref>{{cite web|last=Dixit|first=Sumita Vaid|title=The boy from Rameswaram who became President|url=http://getahead.rediff.com/slide-show/2010/mar/18/slide-show-1-achievers-indias-best-students-apj-abdul-kalam.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=4 July 2012|date=18 March 2010}}</ref> ==বৈজ্ঞানিক জীৱন== {{quote box | quoted = true | width = 250px | align = right | salign = right | quote = এয়া আছিল মোৰ প্ৰথম অৱস্থা, য'ত মই তিনিজন মহান শিক্ষকৰ পৰা নেতৃত্ব গুণ শিকিছিলো: [[বিক্ৰম সাৰাভাই|ড॰ বিক্ৰম সাৰাভাই]], অধ্যাপক সতীশ ধৱন আৰু [[ব্ৰহ্ম প্ৰকাশ|ড॰ ব্ৰহ্ম প্ৰকাশ]]। এই সময়খিনি মোৰ বাবে শিকা আৰু জ্ঞান অৰ্জন কৰাৰ সময় আছিল। | source = এ পি জে আব্দুল কালাম<ref name="nic">{{cite web|title=Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam|url=http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/abdulkalam/abdulkalam.htm|publisher=National Informatics Centre|accessdate=1 March 2012}}</ref>}} ১৯৬০ চনত মাদ্ৰাজ ইন্সটিটিউট অৱ টেকন'ল'জীৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত কালামে [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু বিকাশ সংগঠন]]ৰ (ডি আৰ ডি অ') [[:en:Aeronautical Development Establishment|এৰ'নৌটিকেল ডেভেল'পমেণ্ট এষ্টাব্লিশ্বমেণ্ট]]ত মুখ্য বিজ্ঞানী হিচাবে যোগদান কৰে। কালামে [[ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]]ৰ বাবে এখন সৰু [[হেলিকপ্টাৰ]] ডিজাইনেৰে তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে যদিও ডিআৰডিঅ'ত নিজৰ চাকৰিৰ পছন্দ সম্পৰ্কে তেওঁ "সুখী নাছিল"।<ref name="Sumita Vaid Dixit">{{cite news|last=Gopalakrishnan|first=Karthika|title=Kalam tells students to follow their heart|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-23/chennai/28168542_1_kalam-primary-school-maths-class|accessdate=4 July 2012|newspaper=The Times of India|date=23 June 2009|location=Chennai, India|archivedate=23 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523213320/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-23/chennai/28168542_1_kalam-primary-school-maths-class|deadurl=yes}}</ref> কালাম ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ গৱেষণা কমিটি ([[:en:Indian National Committee for Space Research|Indian National Committee for Space Research]])-ৰ সদস্য আছিল। ইয়াত তেওঁ বিখ্যাত ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক [[বিক্ৰম সাৰাভাই]]ৰ তত্ত্বাবধানত কাম কৰিছিল।<ref name="PIB01march12" /> ১৯৬৯ চনত কালামৰ [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]] (ইছৰো)-লৈ বদলি হয় আৰু তেখেতে তাত ভাৰতৰ প্ৰথম থলুৱা প্ৰযুক্তিৰে নিৰ্মিত হ'বলগীয়া [[উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান]] (এছ এল ভি-৩) প্ৰকল্পৰ প্ৰকল্প নিৰ্দেশকৰ দ্বায়িত্বভাৰ লাভ কৰে। উল্লেখযোগ্য যে এই এছ এল ভি-৩ য়ে ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত ভাৰতীয় কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ [[ৰোহিণী (কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ)|ৰোহিণী]]ক সফলতাৰে পৃথিৱীসমীপ কক্ষপথত প্ৰক্ষেপ কৰাত সফল হয়। ইছৰোত যোগদান কৰাটো কালামৰ জীৱনৰ সকলোতকৈ ডাঙৰ সফলতা বুলি ধৰিব পাৰি, তেখেতৰ নিজৰ ভাষ্যমতেই এছএলভি-৩ প্ৰকল্পত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ পাছতহে নিজকে সঠিককৈ বিচাৰি পাইছিল। ১৯৬৫ চনত কালামে ডিআৰডিঅ'ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্বাধীনভাৱে এক "বিস্তাৰসক্ষম ৰকেট প্ৰকল্প" (expandable rocket project)-ৰ কাম আৰম্ভ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite book|last=editor|title=A to C (Abd Allah ibn al-Abbas to Cypress).|year=2000|publisher=Encyclopædia Britannica (India)|location=New Delhi|isbn=978-0-85229-760-5|page=2|url=http://books.google.com/?id=Kpd9lLY_0-IC&dq=abdul+kalam+first+worked+drdo|coauthors=Ramchandani, vice president Dale Hoiberg; editor South Asia, Indu}}</ref> ১৯৬৯ চনত কালামে আৰু বেছি অভিযন্তাৰ অংশগ্ৰহণেৰে উক্ত প্ৰকল্প বহলাই নিবলৈ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ সেউজ সংকেত লাভ কৰে।<ref name="nic" /> [[চিত্ৰ:Dr A P J Abdul Kalam addresses the 14th Convocation ceremony at the Indian Institute of Technology Guwahati.jpg|thumb|কালামে [[ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, গুৱাহাটী]]ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক সম্বোধন কৰিছে]] ১৯৬৩-৬৪ চনত কালামে [[আমেৰিকা]]ৰ [[ভাৰ্জিনিয়া]] প্ৰদেশৰ হেম্পটনত থকা [[নাছা]]ৰ [[:en:Langley Research Center|লেংলে গৱে‍ষণা কেন্দ্ৰ]], মেৰিলেণ্ডৰ গ্ৰীণবেল্টত থকা ([[:en:Goddard Space Flight Center|গদাৰ্দ স্পেচ ফ্লাইট কেন্দ্ৰ]]) আৰু ভাৰ্জিনিয়াৰে পূব উপকু্লস্থিত [[:en: Wallops Flight Facility|ৱাল’প ‌ফ্লাইট ফেচিলিটী]] পৰিদৰ্শন কৰে।<ref name="KalamTiwari1999">{{cite book|author1=Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam|author2=Arun Tiwari|title=Wings of fire: an autobiography|url=http://books.google.com/books?id=c3qmIZtWUjAC&pg=PA37|accessdate=1 March 2012|date=1 January 1999|publisher=Universities Press|isbn=978-81-7371-146-6|page=37}}</ref><ref name="Inc.1989">{{cite book|author=Educational Foundation for Nuclear Science, Inc.|title=Bulletin of the Atomic Scientists|url=http://books.google.com/books?id=6AUAAAAAMBAJ&pg=PA32|accessdate=1 March 2012|date=November 1989|publisher=Educational Foundation for Nuclear Science, Inc.|pages=32–|issn=00963402}}</ref> ১৯৭০ ৰ পৰা ১৯৯০ চনৰ এই কালছোৱাত কালামে [[ধ্ৰুৱীয় উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান]] (পিএছএলভি) আৰু এছএলভি-৩, এই দুয়োটা প্ৰকল্পতে মনোনিবেশ কৰে, আৰু এই দুয়োটাই অৱশেষত সফলতাৰ মুখ দেখা পায়। ভাৰতৰ প্ৰথম পাৰমাণৱিক পৰীক্ষণ "[[:en: Smiling Buddha |স্মাইলিং বুদ্ধ]]"ৰ সময়ত [[:en:Terminal Ballistics Research Laboratory|TBRL]]-ৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে প্ৰত্যক্ষদৰ্শী হবলৈ কালামে [[ৰাজা ৰমান্না]]ৰ পৰা নিমন্ত্ৰণ লাভ কৰে, যদিও তেখেতে ইয়াৰ বিকাশ, ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুতি বা অস্ত্ৰ পৰিকল্পনাত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল। ১৯৭০ চনত থলুৱা প্ৰযুক্তিৰে নিৰ্মিত কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ [[ৰোহিণী (কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ)|ৰোহিণী-১]]ক এছ এল ভি ৰকেটৰ সহায়ত কক্ষপথত স্থাপন কৰি ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাই ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি বিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰখনত এক নতুন দিগন্তৰ সূচনা কৰে।<ref name="James Martin Center for Nonproliferation Studies"/> ১৯৭০ চনতেই কালামক [[:en:Project Devil|প্ৰজেক্ট ডেভিল]] আৰু [[:en: Project Valiant|প্ৰজেক্ট ভেলিয়েণ্ট]] নামৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকল্পক দ্বায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়, যাৰ লক্ষ্য আছিল এছ এল ভি ৰকেটৰ সফল প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি বেলিষ্টিক ক্ষেপনাস্ত্ৰ তৈয়াৰ কৰা।<ref name="James Martin Center for Nonproliferation Studies"/> [[ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভা]]ৰ অনুমোদন নোহোৱা স্বত্বেও তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]]য়ে নিজৰ বিশেষ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰি কালামৰ তত্ত্বাৱধানত চলি থকা এই পৰীক্ষণসমূহৰ বাবে গোপনে পূঁজিৰ যোগান ধৰে।<ref name="James Martin Center for Nonproliferation Studies"/> এই গোপনীয় মহাকাশ পৰীক্ষণসমূহৰ আচল উদ্দেশ্য লোকচক্ষুৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিবলৈ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাক সন্মত কৰোৱাতো কালামৰ উল্লেখযোগ্য ভূমিকা আছিল।<ref name="James Martin Center for Nonproliferation Studies">{{cite web|url=http://www.nti.org/media/pdfs/india_missile.pdf?_=1316466791|format=PDF|publisher=James Martin Center for Nonproliferation Studies at Monterey Institute of International Studies, Nuclear Threat Initiative|date=July 2003|title=Missile Chronology, 1971–1979|accessdate=1 March 2012}}</ref> কালামৰ গৱেষণা আৰু শৈক্ষিক নেতৃত্ব সেই সময়ত তেখেতক অতি জনপ্ৰিয় আৰু সন্মানীয় আসনত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু তাৰ বাবেই ১৯৮০ চনত চৰকাৰে তেখেতৰ নিৰ্দেশনাত এক উচ্চাকাংক্ষী ক্ষেপনাস্ত্ৰ কাৰ্যসূচী হাতত লৈছিল।<ref name="James Martin Center for Nonproliferation Studies"/> কালাম আৰু ধাতুবিদ তথা প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ বিজ্ঞান উপদেষ্টা ড॰ ৱি এচ অৰুণাচলমে, তদানীন্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[আৰ ভেংকটৰমণ]]ৰ উপদেশমৰ্মে, একেলগে কেইবাবিধৰো ক্ষেপনাস্ত্ৰ বিকাশ কৰাৰ আঁচনি তৈয়াৰ কৰে।<ref name="RV">{{Cite news| url = http://www.frontlineonnet.com/fl1913/19131240.htm | title = The prime motivator | newspaper=Frontline | first1= | last1= |agency=| date=June 22 - Jul 5, 2002|accessdate=2012-07-05}}</ref> প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী ভেংকটৰমণে কালামক এই "সংহত দিকনিৰ্দেশিত ক্ষেপনাস্ত্ৰ বিকাশ পৰিযোজনা" ([[:en:Integrated Guided Missile Development Programme|IGMDP]]) আৰু ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাৰে এই পৰিযোজনাৰ বাবে ৩৮৮ কোটি টকা মন্ত্ৰীসভাৰ পৰা অনুমোদন কৰাইছিল।<ref name="RV"/> ভাৰতৰ মধ্যম দূৰত্বৱৰ্তী বেলিষ্টিক ক্ষেপনাস্ত্ৰ [[অগ্নি (ক্ষেপনাস্ত্ৰ)|অগ্নি]] ([[:en:Agni (missile)|Agni]]) আৰু টেক্টিকেল চাৰফেচ টু চাৰফেচ ক্ষেপনাস্ত্ৰ [[পৃথিৱী (ক্ষেপনাস্ত্ৰ)|পৃথিৱী]]ৰ ([[:en:Prithvi (missile)|Prithvi]]) বিকাশত কালামৰ অবদান সকলোতকৈ অধিক, যদিও এই প্ৰকল্প দুটা অধিক সময় আৰু পূঁজি ব্যয় কৰাৰ লগতে প্ৰশাসনীয় খেলিমেলিৰ বাবে সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref name="RV"/><ref name="IGMDP Criticism">{{Cite news| url = http://timesofindia.indiatimes.com/Missile_plan_Some_hits_misses/articleshow/2684641.cms | title = Missile plan: Some hits, misses | newspaper=The Times Of India | first1=Rajat | last1=Pandit |agency=TNN| date=9 January 2008|accessdate=1 March 2012}}</ref> ১৯৯২ চন জুলাই মাহৰ পৰা ১৯৯৯ চনৰ ডিচেম্বৰলৈকে কালামে [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|প্ৰধানমন্ত্ৰী]]ৰ মুখ্য বিজ্ঞান উপদেষ্টা আৰু ডি আৰ ডি অ'ৰ সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। এই সময়ছোৱাতে [[পোখৰান-২]] ([[:en:Pokhran-II|Pokhran-II]]) নিউক্লীয় পৰীক্ষা লানি সম্পন্ন হয় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ কাৰিকৰী আৰু ৰাজনৈতিক অবদান অত্যন্ত মহত্ত্বপূৰ্ণ। এই পৰীক্ষণত কালামে [[আৰ. চিদাম্বৰম]]ৰ সৈতে মুখ্য প্ৰকল্প সমন্বয়ৰক্ষী (Chief Project Co-ordinator)-ৰ দ্বায়িত্ব পালন কৰে।<ref name="KalamTiwari1999" /><ref name="Conley2001">{{cite book|author=Jerome M. Conley|title=Indo-Russian military and nuclear cooperation: lessons and options for U.S. policy in South Asia|url=http://books.google.com/books?id=SZRk_z3dhtYC&pg=PA106|accessdate=4 March 2012|year=2001|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-0217-6|page=106}}</ref> সংবাদ মাধ্যমৰ যোগেদি প্ৰকাশ হোৱা আলোকচিত্ৰ আৰু খবৰ বিলাকে কালামক দেশৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আনৱিক বিজ্ঞানীৰ ৰূপত প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite news|title=Koodankulam nuclear plant: APJ Abdul Kalam's safety review has failed to satisfy nuke plant protestors, expert laments|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-11-08/news/30373196_1_safety-review-safety-norms-koodankulam|accessdate=20 June 2012|newspaper=The Economic Times|date=8 November 2011|author=ANI|location=Chennai, India|archivedate=3 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130103085216/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-11-08/news/30373196_1_safety-review-safety-norms-koodankulam|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৮ চনত [[হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ]] ড॰ সোমা ৰাজুৰ সৈতে লগ লাগি কালামে এক কম খৰচী "[[:en:Coronary stent|কৰনেৰী ষ্টেণ্ট]]" নিৰ্মাণ কৰি উলিয়ায়। বিজ্ঞানী দুজনৰ সন্মানত এই ‍ষ্টেণ্টটোক "কালাম-ৰাজু ষ্টেণ্ট" নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Story of indigenous stents|url=http://www.hindu.com/businessline/2001/08/15/stories/041567so.htm|newspaper=The Hindu-Businessline|date=15 August 2001|location=India}}</ref><ref>{{cite news|title=The stent man|url=http://www.rediff.com/news/1998/dec/19ap.htm|newspaper=Rediff-News|date=19 December 1998|location=India}}</ref> ২০১২ চন দুয়োজনা বিজ্ঞানীয়ে গ্ৰাম্যাঞ্চলত স্বাস্থ্য সেৱাত ব্যৱহাৰ কৰাত সুবিধা হোৱাকৈ "কালাম-ৰাজু টেবলেট" নামেৰে এটা শক্তিশালী টেবলেট কম্পিউটাৰ সাজি উলিয়ায়।<ref>{{cite news|title=Now, ‘Kalam-Raju tablet' for healthcare workers|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article3025860.ece|accessdate=19 April 2012|newspaper=The Hindu|date=22 March 2012|location=Hyderabad, India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425093504/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article3025860.ece|archivedate=25 April 2012|deadurl=yes}}</ref> ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব== আব্দুল কালাম ভাৰতৰ [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলৰ তালিকা|একাদশ]] [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ৰাষ্ট্ৰপতি]] আছিল। তেওঁৰ আগৰজন ৰাষ্ট্ৰপতি আছিল [[কে আৰ নাৰায়ণন]]। ২০০২ চনৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বী [[লক্ষ্মী চেহগল]]ক ১,০৭,৩৬৬ ভোটৰ বিপৰিতে ৯,২২,৮৮৪টা ভোটত হৰুৱাই ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ২০০২ চনত ১০ জুনত সেই সময়ত ক্ষমতাত থকা [[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চাই]] বিপক্ষ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] নেতা [[ছোনিয়া গান্ধী]]ক জানিবলৈ দিয়ে যে তেওঁলোকে কালামক ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ বাবে মনোনীত কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news|title=NDA’s smart missile: President Kalam|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2002-06-11/news/27348497_1_nda-alliance-nda-today-president-kalam|accessdate=29 April 2012|newspaper=The Economic Times|date=11 June 2002|author=Times News Network|archivedate=25 November 2013|archiveurl=https://archive.today/20131125034912/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2002-06-11/news/27348497_1_nda-alliance-nda-today-president-kalam|deadurl=yes}}</ref> [[সমাজবাদী দল]] আৰু [[ৰাষ্ট্ৰবাদী কংগ্ৰেছ দল|ৰাষ্ট্ৰবাদী কংগ্ৰেছ দলেও]] ইয়াক সমৰ্থন কৰে আৰু লগতে তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাৰায়ণনেও দ্বিতীয়বাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বিতা কৰাৰ পৰা বিৰত থাকে। তথাক্ৰমে কালাম ভাৰতৰ একাদশ ৰাষ্ট্ৰপতিৰূপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web|title=Narayanan opts out, field clear for Kalam |url=http://www.rediff.com/news/2002/jun/11prez5.htm |date=11 June 2002 |publisher=Rediff.com |accessdate=1 March 2012}}</ref> {{quote |text= মই সঁচাকৈয়ে অভিভূত হৈছোঁ। ইণ্টাৰনেটত আৰু অন্যান্য মাধ্যমবিলাকে মোৰ পৰা কোনো এটা বাণী বিচাৰিছে। মই ভাবি আছোঁ এই সন্ধিক্ষণত মই মোৰ দেশৰ জনতাক কি কওঁ। |sign= প্ৰধানমন্ত্ৰী [[অটল বিহাৰী বাজপায়ী]]ৰ দ্বাৰা প্ৰাৰ্থীত্ব ঘোষণাৰ পাছত কালাম।<ref>{{cite web|title=Overwhelmed by response: Kalam|url=http://www.rediff.com/news/2002/jun/13prez2.htm |date=13 June 2002 |publisher=Rediff.com |accessdate=1 March 2012}}</ref> }} ১৮ জুন তাৰিখে বাজপায়ী আৰু তেওঁৰ কেবিনেটৰ সতীৰ্থসকলৰ লগত গৈ কালামে [[ভাৰতীয় সংসদ]]ত মনোনয়ন পত্ৰ দাখিল কৰে।<ref>{{cite web|title=Presidential nominee Abdul Kalam files nomination papers |url=http://www.rediff.com/news/2002/jun/18prez1.htm |date=18 June 2002 |publisher=Rediff.com |accessdate=1 March 2012}}</ref> ২০০২ চনৰ ১৫ জুলাইত দেশৰ সংসদ আৰু ৰাজ্য বিধানসভা সমূহত ভোটগ্ৰহণ আৰম্ভ হয় আৰু ১৮ জুলাই তাৰিখে গণনা আৰম্ভ হয়।<ref>{{cite web|title=Polling for presidential election begins |url=http://www.rediff.com/news/2002/jul/15prez1.htm|date=15 July 2002 |publisher=Rediff.com |accessdate=1 March 2012}}</ref> সংবাদ মাধ্যমসমূহ ইতিমধ্যেই এই প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বিতা একতৰফীয়া হ'ব বুলি ধৰি লৈছিল আৰু প্ৰকৃততেও কালামে তেওঁৰ প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বী [[লক্ষ্মী চেহগল]]ক ১,০৭,৩৬৬ ভোটৰ বিপৰীতে ৯,২২,৮৮৪টা ভোটত হৰুৱাই ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ২৫ জুলাইত শপত গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত কালামে [[ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন]]ত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{cite news|title=Abdul Kalam elected President|url=http://hindu.com/2002/07/19/stories/2002071905340100.htm|newspaper=The Hindu|date=18 July 2002|accessdate=1 March 2012}}</ref> [[চিত্ৰ:Vladimir Putin with Abdul Kalam 26 January 2007.jpg|thumb|right|220px|ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে থকা সময়ত [[ভ্লাডিমিৰ পুটিন]] আৰু [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙৰ]] সৈতে এখন চিত্ৰ]] ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্য্যকালত কালামক আদৰতে "জনগণৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" (people's president) বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Misra">{{cite book|last1=Tyagi|first1=Kavita|last2=Misra|first2=Padma|title=Basic Technical Communication|url=http://books.google.com/books?id=N3ixJ62qwqcC&pg=PA124|accessdate=2 March 2012|publisher=PHI Learning Pvt. Ltd.|isbn=978-81-203-4238-5|page=124}}</ref><ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/abdul-kalam-is-peoples-president-mamata/266740-37-64.html|title=APJ Abdul Kalam is people's president: Mamata Banerjee|date=19 June 2012|newspaper=CNN-IBN|agency=Press Trust of India|accessdate=4 July 2012|archivedate=20 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120620094235/http://ibnlive.in.com/news/abdul-kalam-is-peoples-president-mamata/266740-37-64.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2007/04/14/stories/2007041411130100.htm|title=The people's President does it again|last=Perappadan |first=Bindu Shajan |date=14 April 2007|newspaper=The Hindu|accessdate=1 March 2012 |location=Chennai, India}}</ref> কালাম ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন|ভাৰত ৰত্নৰে]] বিভূষিত তৃতীয়জন ৰাষ্ট্ৰপতি। আগৰ দুজন আছিল [[সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ]] (১৯৫৪) আৰু [[জাকিৰ হুছেইন (ৰাজনীতিবিদ)|জাকিৰ হুছেইন]] (১৯৬৩)।<ref>[http://www.mha.nic.in/pdfs/Recipients-BR.pdf List of Bharat Ratna Awardees]</ref> কালাম প্ৰথম ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, যি চিৰকুমাৰ আৰু পেছাত এজন বিজ্ঞানী।<ref>{{cite web|title=A P J Kalam is sworn in as India's eleventh President |url=http://www.rediff.com/news/2002/jul/25prez5.htm |date=25 July 2002 |publisher=Rediff.com |accessdate=1 March 2012}}</ref> কালামৰ মতে [[অফিচ অৱ প্ৰফিট]] বিধেয়কখন চহী কৰাটোৱেই তেখেতৰ কৰ্মকালত ল'বলগীয়া হোৱা সকলোতকৈ কঠিন নিৰ্ণয় আছিল।<ref>{{cite news|title=Signing office of profit bill was toughest decision: A P J Kalam|url=http://economictimes.indiatimes.com/features/dateline-india/signing-office-of-profit-bill-was-toughest-decision-a-p-j-kalam/articleshow/6182455.cms|accessdate=2 May 2012|newspaper=The Economic Times|date=18 Julu 2010|place=Coimbatore}}</ref> ২০ জুন ২০০৭ চনত হ'বলগা ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ আগে আগে কালামে জয়ৰ নিশ্চয়তা থাকিলে দ্বিতীয়বাৰৰ প্ৰাৰ্থীত্বৰ বাবে বিবেচনা কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web|title=Kalam not to contest presidential poll|url=http://www.rediff.com/news/2007/jun/22prezpoll6.htm|date=22 June 2007|publisher=Rediff.com|accessdate=2 March 2012}}</ref> কিন্তু দুদিন পাচতে তেওঁ কয় যে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন]]ক ৰাজনীতিত জড়িত কৰিব নোখোজে আৰু নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰিবলৈ থিৰাং কৰে।<ref>{{cite news|title=Kalam not to contest Presidential polls|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-06-22/india/27955990_1_unpa-leaders-united-national-progressive-alliance-nda-leaders|accessdate=2 March 2012|newspaper=The Times of India|date=22 June 2007|archivedate=23 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523223931/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-06-22/india/27955990_1_unpa-leaders-united-national-progressive-alliance-nda-leaders|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ পুনৰ্নিৰ্বাচনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ভোট পাবৰ কাৰণে প্ৰয়োজনীয় বামপন্থী দলসমূহ, [[শিৱসেনা]] আৰু [[সংযুক্ত প্ৰগতিকামী মৰ্চা]]ৰ সমৰ্থন নাছিল।<ref>{{cite news|title=Kalam not to contest Presidential polls|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-06-22/india/27955990_1_unpa-leaders-united-national-progressive-alliance-nda-leaders|accessdate=3 March 2012|newspaper=The Times of India|date=22 June 2007|archivedate=23 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523223931/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-06-22/india/27955990_1_unpa-leaders-united-national-progressive-alliance-nda-leaders|deadurl=yes}}</ref><ref name="hindu">{{cite news | url=http://www.hindu.com/2007/05/10/stories/2007051008450100.htm | location=Chennai, India | newspaper=The Hindu | title=Talks under way on Presidential election | date=10 May 2007 | accessdate=2 March 2012 | archivedate=17 March 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317101008/http://www.hindu.com/2007/05/10/stories/2007051008450100.htm | deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনৰ ২৮ জুলাইত দ্বাদশ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল]]ৰ কাৰ্য্যকালৰ সমাপ্তি আগবাঢ়ি অহাৰ লগে লগে প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ খবৰে কালাম দ্বিতীয়বাৰৰ প্ৰাৰ্থীত্বৰ বাবে মনোনীত হ'ব পাৰে বুলি প্ৰচাৰ কৰে।<ref>{{cite news|last=Prafulla Marapakwar|first=Times News Network|title=Next President should be apolitical: Pawar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Next-President-should-be-apolitical-Pawar/articleshow/12830216.cms|accessdate=23 April 2012|newspaper=Times of India|date=23 April 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Raj|first=Rohit|title=Virtual world seeks second term for Abdul Kalam|url=http://www.deccanchronicle.com/channels/nation/south/virtual-world-seeks-second-term-abdul-kalam-590|accessdate=23 April 2012|newspaper=Deccan Chronicle|date=23 April 2012|archivedate=23 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120423195211/http://www.deccanchronicle.com/channels/nation/south/virtual-world-seeks-second-term-abdul-kalam-590|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Race for Rashtrapati Bhawan: APJ Abdul Kalam a good choice, says SP; backs Pawar|url=http://www.ndtv.com/article/india/race-for-rashtrapati-bhawan-apj-abdul-kalam-a-good-choice-says-sp-backs-pawar-200986|accessdate=23 April 2012|newspaper=NDTV|date=23 April 2012|author=NDTV Correspondent}}</ref> খবৰটো বিয়পি পৰাৰ লগে লগে [[ছচিয়েল নেটৱৰ্কিং]] ৱেবছাইটবিলাক (যেনে: [[ফেইচবুক]], [[টুইটাৰ]] আদি) কালামৰ সমৰ্থনেৰে ভৰি পৰে।<ref>{{cite news|last=Azeez|first=Parwin|title=Kalam for President clicks on social networks|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/Kalam-for-President-clicks-on-social-networks/articleshow/13044137.cms|accessdate=8 May 2012|newspaper=The Times of India|date=8 May 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Netizens campaign for second term to Kalam|url=http://www.deccanherald.com/content/245135/netizens-campaign-second-term-kalam.html|accessdate=27 April 2012|newspaper=Deccan Herald|date=26 April 2012}}</ref> [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিয়ে]] কয় যে যদিহে [[সমাজবাদী পাৰ্টি]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছে]] সমৰ্থন কৰে তেন্তে তেওঁলোকেও কালামলৈ সমৰ্থন আগবঢ়াব।<ref>{{cite news|title=President poll: BJP rejects Pranab Mukherjee, Hamid Ansari, may back Kalam|url=http://ibnlive.in.com/news/president-poll-bjp-rejects-pranab-may-back-kalam/253558-37.html|accessdate=30 April 2012|newspaper=CNN-IBN|date=30 April 2012|place=New Delhi|archivedate=8 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131208161314/http://ibnlive.in.com/news/president-poll-bjp-rejects-pranab-may-back-kalam/253558-37.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Presidential polls: We will not support Pranab Mukherjee, BJP says|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Presidential-polls-We-will-not-support-Pranab-Mukherjee-BJP-says/articleshow/12937364.cms|accessdate=30 April 2012|newspaper=The Times of India|date=30 April 2012|author=Press Trust of India|place=New Delhi}}</ref> নিৰ্বাচনৰ এমাহৰ আগতে [[মুলায়ম সিং যাদৱ]] ([[সমাজবাদী পাৰ্টি]]) আৰু [[মমতা বন্দ্যোপাধ্যায়|মমতা বন্দ্যোপাধ্যায়ে]] ([[তৃণমূল কংগ্ৰেছ]]) তেওঁলোকৰ সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰে।<ref name="TOI 16 June 2012">{{cite news|last=Times of India|title=Mamata turns to Facebook, seeks support for Kalam|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/social-media/Mamata-turns-to-Facebook-seeks-support-for-Kalam/articleshow/14174984.cms|accessdate=16 June 2012|newspaper=The Times of India|date=16 June 2012|author=PTI|location=Kolkata, India}}</ref> কেইদিনমানৰ পাছতে মুলায়মে তেওঁ সমৰ্থন উঠায় লয়।<ref name="TOI 16 June 2012"/> ২০১২ চনৰ ৮ জুন তাৰিখে কালামে ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।<ref name="toirefused">{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Abdul-Kalam-not-to-contest-presidential-poll-2012/articleshow/14237561.cms | title=Abdul Kalam not to contest presidential poll 2012| newspaper=The Times of India | date=18 June 2012 |accessdate=18 June 2012|author=Karthick S|location=Chennai, India}}</ref> {{quote |text=অনেক নাগৰিকে এই একে ইচ্ছাই প্ৰকাশ কৰিছে। ই তেওঁলোকৰ মোৰ প্ৰতি থকা মৰম আৰু তেওঁলোকৰ আকাংক্ষ্যা প্ৰতিফলিত কৰিছে। এই সমৰ্থনত মই অভিভূত। মই তেওঁলোকৰ এই সমৰ্থনক সন্মান কৰোঁ। মোৰ ওপৰত ৰখা আস্থাৰ বাবে মই তেওঁলোকক ধন্যবাদ দিছোঁ। |sign=২০১২ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰি দিয়া কালামৰ বাৰ্তা।<ref name="toirefused"/> }} ==মৃত্যু== ২০১৫ চনৰ ২৭ জুলাই তাৰিখে [[শ্বিলং|শ্বিলঙৰ]] ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান (আই আই এম)-ত ''Livable Planet earth'' বিষয়ত বক্তৃতা প্ৰদান কৰি থাকোঁতে সন্ধিয়া প্ৰায় ৬:৩০ বজাত অসুস্থ হৈ পৰা কালামক তৎকালীনভাৱে চিকিৎসালয়লৈ লৈ গৈ তেওঁক আই-চি-ইউত ভৰ্ত্তি কৰোৱা হ'ল। সুস্থ কৰি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰা পাছতো হৃদয়ন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ সন্ধিয়া ৭:৪৫ বজাত বেথানী চিকিৎসালয়ত তেখেতৰ মৃত্যু ঘটে।<ref name="IBN">{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/abdul-kalam-showed-no-signs-of-life-when-brought-to-hospital-doctor-1026532.html|title=Abdul Kalam showed no signs of life when brought to hospital: Doctor|author=PTI|date=28 July 2015|publisher=IBN Live.com|accessdate=29 July 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150729225600/http://www.ibnlive.com/news/india/abdul-kalam-showed-no-signs-of-life-when-brought-to-hospital-doctor-1026532.html|archivedate=29 July 2015|df=dmy-all}}</ref><ref name="AS">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/india/former-president-apj-abdul-kalam-passes-away-after-collapsing-during-lecture-at-iim-shillong-2366030.html|title=End of an era: 'Missile man' APJ Abdul Kalam passes away after cardiac arrest|work=Firstpost|accessdate=28 July 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150728112529/http://www.firstpost.com/india/former-president-apj-abdul-kalam-passes-away-after-collapsing-during-lecture-at-iim-shillong-2366030.html|archivedate=28 July 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/former-president-apj-abdul-kalam-admitted-to-icu-in-shillong-sources-1201111|title=Former President APJ Abdul Kalam Dies at 83|author=Anindita Sanyal|date=27 July 2015|publisher=NDTV.com|accessdate=28 July 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150729222948/http://www.ndtv.com/india-news/former-president-apj-abdul-kalam-admitted-to-icu-in-shillong-sources-1201111|archivedate=29 July 2015|df=dmy-all}}</ref> ==সমালোচনা আৰু বিবাদসমূহ== নিউক্লীয় বিজ্ঞানী হিচাপে কালামৰ লগত সাঙোৰ খোৱা বিতৰ্কটো হ’ল, "[[পোখৰাণ-২]]" পৰীক্ষণৰ ফলাফল সমূহৰ বিশ্বাসযোগ্য আৰু তথ্য ভিত্তিক প্ৰতিবেদনৰ অভাৱ।<ref name="pok">{{Cite news| url =http://www.frontlineonnet.com/fl2619/stories/20090925261902000.htm | title = Pokhran row | newspaper=Frontline | first1=Ramachandran | last1=R. |agency=| date=September 12–25, 2009|accessdate=2012-07-05}}</ref> ক্ষেত্ৰ পৰীক্ষণৰ নিৰ্দেশক কে সনাথনমে ৰাজহুৱা ভাবে স্বীকাৰ কৰিছিল যে সেই তাপ-নিউক্লীয় বোমাৰ ([[:en: Thermonuclear weapon|thermonuclear bomb]]) পৰীক্ষণ প্ৰকৃততে [[:en: Fizzle (nuclear explosion)|বিফল]] হৈছিল, আৰু ভুল প্ৰতিবেদন দাখিল কৰাৰ বাবে কালামক সমালোচনা কৰিছিল।<ref name="pok"/> সি যি কি নহওক, কালামে এই সকলোবোৰ নুই কৰে আৰু এই পৰীক্ষণৰ লগত ওতপ্ৰোত ভাৱে জড়িত [[:en:Rajagopala Chidambaram|আৰ চিদাম্বৰমেও]] সনাথনমৰ দাবী ভুল বুলি সদৰি কৰে।<ref>{{cite web|author=Hardnews bureau|title=Pokhran II controversy needless: PM|url=http://www.hardnewsmedia.com/2009/08/3161|publisher=Hard News|date=August 2009|accessdate=1 March 2012|archivedate=25 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120525092955/http://www.hardnewsmedia.com/2009/08/3161|deadurl=yes}}</ref> ===ব্যক্তিগত আক্ৰমণ=== কালামক ২১ খনৰ ভিতৰত ২০ খনৰ দয়াৰ আবেদন (mercy petition) বিবেচনা নকৰাকৈ পেলাই থোৱা বাবে সমালোচনা কৰা হয়।<ref name="hang"/> [[ভাৰতীয় সংবিধান]]ৰ দফা ৭২ মতে সৰ্বোচ্চ আদালতত দোষী সাব্যস্ত হোৱা অপৰাধীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ক্ষমাদান, মৃত্যুদণ্ড স্থগিত বা বাতিলকৰণ বা আন দণ্ডলৈ সলনি কৰিব পাৰে।<ref name="hang"/><ref name="hang1"/> কালামে বিবেচনা কৰা একমাত্ৰ আবেদনখন আছিল ধৰ্ষণকাৰী [[ধনঞ্জয় চেটাৰ্জি]]ৰ দয়া আবেদন নাকচ কৰা, যাক পাচত ফাঁচি দিয়া হয়।<ref name="hang">{{cite news|title=The journey of a mercy plea|url=http://www.indianexpress.com/news/the-journey-of-a-mercy-plea/621586/0|date=21 May 2010 |accessdate=2012-07-05 |publisher=The New Indian Express}}</ref> বাকী ২০ খনৰ ভিতৰত এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ আবেদন আছিল কাশ্মিৰী সন্ত্ৰাসবাদী [[আফজল গুৰু]]ৰ, যাক ২০০১ চনৰ [[ভাৰতীয় সংসদ ভৱন]]ৰ আক্ৰমণৰ ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়|ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে]] মৃত্যুদণ্ড বিহিছিল।<ref name="hang1">{{cite news|title=Mercy Guidelines|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2607/stories/20090410260703400.htm|date=March 28–10 April 2009 |accessdate=2012-07-05 |publisher=Frontline|last=V.|first=Venkatesan}}</ref> ইয়াৰ ফলত ২০ অক্টোবৰ ২০০৬ ত ফাঁচি হবলগীয়া অপৰাধীজন, "মৃত্যুদণ্ডৰ অভিযুক্ত" (convict in a death row) হিচাবেই অপেক্ষা কৰিব লগা হয়।<ref name="hang1"/> ভাৰতীয় নিউক্লীয় কাৰ্যসুচীত ([[:en:India and weapons of mass destruction|Indian nuclear programme]]) নেতৃত্ব প্ৰদান কৰা স্বত্বেও কালামে বিভিন্ন স্তৰৰ পৰা বিভিন্ন সময়ত সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল। সমালোচক সকলে দাবী কৰে যে নিউক্লীয় বিজ্ঞানৰ ওপৰত কালামৰ কোনো কৃতিত্ব নাই (No Authority)।<ref name="Redcliff.com">{{cite news|title=Kalam not qualified to talk about Pokhran II: Sethna|url=http://news.rediff.com/report/2009/sep/01/how-can-kalam-talk-on-pokhran.htm|accessdate=11 November 2011|publisher=Rediff.com|date=1 September 2009}}</ref> হোমি চেথনা নামৰ নিউক্লীয় বিজ্ঞানী আৰু ৰাসায়নিক অভিযন্তা এজনে দাবী কৰিছিল যে কালামে নিউক্লীয় বিজ্ঞান, আনকি নিউক্লীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ওপৰতো কোনো প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰি পোৱা নাই। চেথনাই আৰু কৈছিল যে কালামে এৰ'স্পেচ ইঞ্জিনিয়াৰিঙত হে স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল, যি নিউক্লীয় ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ পৰা সম্পূৰ্ণ পৃথক আৰু বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয় সমূহে তেখেতক প্ৰদান কৰা সন্মানসমূহৰ নিউক্লীয় পদাৰ্থ বিদ্যাৰ লগত কোনো সম্পৰ্ক নাই। ৰাষ্ট্ৰীয় দূৰদৰ্শনৰ যোগে দিয়া তেখেতৰ সাক্ষাৎকাৰত চেথনাই কয় যে ১৯৫০ চনত কালামে মহাবিদ্যালয়ৰ উচ্চ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ বিষয় বিলাকত উত্তীৰ্ণ হ'ব পৰা নাছিল। চেথনাই "তেওঁ (কালামে) (নিউক্লীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ বি‍ষয়ে) কি জানে" বুলিও প্ৰশ্ন কৰে। হোমি চেথনাই কালামে ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ অপপ্ৰয়োগ কৰি নিজকে সৰ্বভাৰতীয় পৰ্যায়ৰ নিউক্লীয় বিজ্ঞানী সজাইছে বুলিও অভিযোগ আনে।<ref name="IBN-CNN"/> চেথনাই লগতে এয়াও কয় যে, কালামে [[উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান]] প্ৰকল্পত ১৯৭০ চনৰ পৰা এৰ’স্পেচ অভিযন্তা হিচাপে আৰু ১৯৮০ চনৰ পৰা প্ৰকল্প নিৰ্দেশক হিচাপেহে কাম কৰিছিল আৰু তাৰ পাছত কালামক [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু বিকাশ সংগঠন|ডি আৰ ডি অ'লৈ]] বদলি কৰা হয়। [[বেংগালুৰু]]ৰ সন্মানীয় [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানে]] প্ৰয়োজনীয় বৈজ্ঞানিক দক্ষতাৰ প্ৰমাণ নথকাৰ বাবে কালামৰ আবেদন খাৰিজ কৰিছিল।<ref name="IBN-CNN">{{cite web|last=IBN-CNN|title=Kalam no authority on Pokhran II test Ex AEC chief|url=http://www.youtube.com/watch?v=lwDKahtHVDQ}}</ref> আন কিছু সমালোচকৰ মতে কালামে কেতিয়াও কোনো ভাৰতীয় নিউক্লীয় শক্তি কেন্দ্ৰত কাম কৰি পোৱা নাই আৰু নিউক্লীয় অস্ত্ৰসমূহ তৈয়াৰ কৰাতো তেওঁৰ কোনো অবদান নাই। এই কামবোৰ [[ৰাজা ৰামান্না]]ৰ অধীনতহে সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{cite news|last=Zeenews bureau|title=Pokhran-II: ex-AEC chief slams Kalam|url=http://zeenews.india.com/news/nation/pokhran-ii-ex-aec-chief-slams-kalam_560066.html|accessdate=11 November 2011|publisher=Zee News|date=1 September 2009}}</ref> ২০০৮ চনত ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমে এই গোপনীয় ক্ষেপনাস্ত্ৰ কাৰ্যসূচীত ([[:en:Integrated Guided Missile Development Programme|Classified missile programme]]) কালামৰ ব্যক্তিগত অৱদানৰ দাবী সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন উঠাইছিল।<ref name="IBN-CNN"/> কালামক [[অগ্নি (ক্ষেপনাস্ত্ৰ)|অগ্নি]] ([[:en:Agni (missile)|Agni]]), [[পৃথিৱী (ক্ষেপনাস্ত্ৰ)|পৃথিৱী]] ([[:en:Prithvi (missile)|Prithvi]]) আৰু [[আকাশ (ক্ষেপনাস্ত্ৰ)|আকাশ]] ([[:en:Akash (missile)|Aakash]]) ক্ষেপনাস্ত্ৰ প্ৰণালীৰ উদ্ভাৱনাৰ শ্ৰেয় দিয়া হয়।<ref name="IBN-CNN"/> এই সকলোবোৰ গৱে‍ষণা, বিকাশ আৰু ৰূপাংকন আন আন লোকে কৰিছিল, যি সময়ত কালাম পূঁজি সংগ্ৰহ তথা আন সমলসমূহ সংগ্ৰহ কৰাত ব্যস্ত আছিল।<ref name="IBN-CNN"/>। ডি আৰ ডি অ'ৰ নিৰ্দেশক হিচাপে কালামক বহু কৃতিত্ব দিয়া হয়। কিন্তু "এডভান্স চিষ্টেম লেবৰেটৰী"-ৰ প্ৰাক্তন নিৰ্দেশক আৰু অগ্নি ক্ষেপনাস্ত্ৰ প্ৰকল্পৰ প্ৰাক্তন নিৰ্দেশক ড॰ ৰাম নাৰায়ণ আগৰৱালহে অগ্নিৰ সফল ৰূপাংকনৰ মূল হোতা বুলি ভৱাৰ থল আছে।<ref name="IBN-CNN"/><ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.in/2005/07/25/stories/2005072501331400.htm|title=ASL: From long-range missiles to lightweight callipers|last=M.|first=Somasekar|publisher=The Hindu businessline|date=25 July 2005 |accessdate=2012-07-05 }}</ref> নিজৰ আত্মজীৱনী [[অগ্নিৰ ডেউকা|অগ্নিৰ ডেউকাত]] কালামে অগ্নিৰ সফলতাৰ কৃতিত্ব MIT-ত শিক্ষালাভ কৰা ড॰ আগৰৱাললৈ সমৰ্পিত কৰিছে। পৃথিৱী ক্ষেপনাস্ত্ৰৰ সফলতাৰ বাবে কৰ্ণেল ভি জে সুন্দৰম আৰু ত্ৰিশূল শ্ৰেণীৰ ক্ষেপনাস্ত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত কমাণ্ডাৰ এচ আৰ মোহনৰ মূল কৃতিত্ব আছে বুলি কালামে উল্লেখ কৰিছে।<ref name=autogenerated1>{{cite book|last1=Kalam|first1=Avul Pakir Jainulabdeen Abdul|last2=Tiwari|first2=Arun|title=Wings of fire: an autobiography|url=http://books.google.com/books?id=c3qmIZtWUjAC&pg=PA123|accessdate=1 March 2012|date=1 January 1999|publisher=Universities Press|isbn=978-81-7371-146-6|page=123}}</ref> ২০০৬ চনত জ্যেষ্ঠ সংবাদদাতা প্ৰফুল বিডৱায়ে "দি ডেইলি ষ্টাৰ" বাতৰি কাকতত লিখিছিল যে, [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ ইচ্ছানুসৰী কালামৰ নিৰ্দেশনাত চলা [[:en: Project Valiant|প্ৰজেক্ট ভেলিয়েণ্ট]] আৰু [[:en:Project Devil|প্ৰজেক্ট ডেভিল]] দুয়োটা কাৰ্যসূচীয়েই সম্পূৰ্ণ বিফল হৈছে। ১৯৮০ চনত ভাৰতীয় সেনা বাহিনীৰ হেঁচাত ভাৰত চৰকাৰে দুয়োটা প্ৰকল্পই বাতিল কৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="The Daily Star">{{cite web|last=Bidwai|first=Praful|title=After the Agni-III crash|url=http://www.thedailystar.net/2006/07/17/d607171502138.htm|work=The Daily Star|accessdate=14 November 2011}}</ref> বহুতো অসামৰিক সংগঠনে কুন্দনকুলম নিউক্লীয় শক্তি কেন্দ্ৰ ([[:en:Kudankulam Nuclear Power Plant|Kudankulam Nuclear Power Plant]]) সম্পৰ্কে কালামৰ স্থিতিকো সমালোচনা কৰে। তেখেতে এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু সেই বিষয়ে স্থানীয় লোকসকলৰ লগত কেতিয়াও আলোচনা কৰিব নিবিছাৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Dr Kalam’s ‘assurance’ on nuclear power plants draws flak|url=http://moneylife.in/article/dr-kalams-assurance-on-nuclear-power-plants-draws-flak/21199.html|accessdate=11 November 2011|newspaper=Financial Magazine|date=7 November 2011<!--, 12:50 IST-->}}</ref> এবাৰ কালামে এই প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰ পৰিদৰ্শন কৰোঁতে স্থানীয় ৰাইজৰ পৰা ভীষণ প্ৰতিবাদৰ সন্মুখীন হৈছিল। প্ৰতিবাদী সকলে কালামে নিশ্চিত কৰা এই কেন্দ্ৰৰ সুৰক্ষা উপকৰণ সমূহৰ বিশ্বাসযোগ্যতা নাই বুলি মতপোষণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Kalam bats for Kudankulam but protesters unimpressed|accessdate=2012-07-05|newspaper=The Times of India|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-07/india/30369212_1_kudankulam-plant-kudankulam-nuclear-power-project-kasinath-balaji|date=7 November 2011|archivedate=2013-11-25|archiveurl=https://archive.ph/20131125051911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-07/india/30369212_1_kudankulam-plant-kudankulam-nuclear-power-project-kasinath-balaji|deadurl=yes}}</ref> ;আমেৰিকান নিৰাপত্তা কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা তালাচী ২০১১ চনৰ ২৯ চেপ্টেম্বৰত বিমানত উঠিবলৈ লওতে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ|নিউয়ৰ্কৰ]] জন এফ কেনেডী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত কালাম তালাচীৰ সন্মুখীন হৈছিল। আমেৰিকান নিয়ম অনুসৰি যিসকল লোকৰ তালাচীৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়, সেইসকল লোকৰ তালিকাত কালামৰ নাম নথকাৰ বাবে তেখেতৰ ব্যক্তিগত তালাচী লোৱা হৈছিল। এবাৰ [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]ৰ বিমানত উঠিবলৈ যাওঁতেও আমেৰিকান কৰ্তৃপক্ষই তেখেতৰ তালাচী লয় আৰু তেখেতৰ জেকেট আৰু জোতা খুলিবলৈ বাধ্য কৰে, কিয়নো তেওঁলোকৰ নিয়ম মতে ব্যক্তিগত তালাচী লওতে এইকেইটা বস্তু পিন্ধি থাকিব নোৱাৰি। এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ বিমানখনৰ কৰ্মচাৰী সকলে কালাম ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বুলি নি‍শ্চিত কৰাৰ পাছতো আমেৰিকান কৰ্তৃপক্ষই তেখেতক এই তালাচীৰ পৰা ৰেহাই দিবলৈ মান্তি নহয়।<ref>{{cite news|title=Outrage over Kalam's frisking, US says sorry|url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Outrage-over-Kalam-s-frisking-US-says-sorry/Article1-768549.aspx|accessdate=4 July 2012|newspaper=Hindustan Times|date=13 November 2011|archivedate=21 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021182901/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Outrage-over-Kalam-s-frisking-US-says-sorry/Article1-768549.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name="US regrets">{{cite news|title=U.S. 'regrets inconvenience' after Kalam faces double security check|url=http://www.thehindu.com/news/national/article2624194.ece|accessdate=1 March 2012|newspaper=The Hindu|date=13 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113184806/http://www.thehindu.com/news/national/article2624194.ece|archivedate=13 November 2013|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰলৈকে এই ঘটনাটো কাকো জনোৱা হোৱা নাছিল,<ref>{{cite news|title=Former President APJ Abdul Kalam frisked twice in US|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-13/india/30393407_1_frisked-president-apj-abdul-kalam-civil-aviation|accessdate=3 February 2012|newspaper=The Times of India|date=13 November 2011|archivedate=4 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140104165710/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-13/india/30393407_1_frisked-president-apj-abdul-kalam-civil-aviation|deadurl=yes}}</ref> কিন্তু এয়াক গম পোৱাৰ লগে লগে দেশজুৰি ইয়াৰ তুমুল প্ৰতিবাদ হয় আৰু ভাৰত চৰকাৰেও প্ৰতিক্ৰিয়ামূলক পদক্ষেপ লোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে।<ref>{{cite news|title=Kalam frisking: US apologises to India|url=http://www.ndtv.com/article/india/kalam-frisking-us-apologises-to-india-149347|accessdate=3 February 2012|newspaper=NDTV|date=13 November 2011}}</ref> ভাৰতৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়েও আধিকাৰিক ভাবে এই ঘটনাৰ প্ৰতিবাদ জনায়। পিছত প্ৰকাশ কৰা এক বিজ্ঞপ্তিত মন্ত্ৰালয়ে জনাই যে আমেৰিকান চৰকাৰে এই ব্যৱহাৰৰ বাবে লিখিত ভাবে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref name="US regrets" /> ভাৰতীয় "ব্যুৰো' অফ চিভিল এভিয়েচন চিকিঅ'ৰিটি"-ৰ তালাচীৰ পৰা ৰেহাই পাব লগা ব্যক্তি সকলৰ তালিকাত তেখেতৰ নাম থকা স্বত্বেও ২০০৯ চনৰ জুলাই মাহত নতুন দিল্লীৰ ইন্দিৰা গান্ধী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত কণ্টিনেণ্টেল এয়াৰলাইনচৰ কৰ্মচাৰী সকলে সাধাৰণ যাত্ৰীৰ দৰে কালামৰ তালাচী লোৱাৰ ঘটনা ঘটিছিল।<ref>{{cite news|title=Dr Abdul Kalam frisked at Delhi airport|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-21/india/28153637_1_continental-airlines-frisked-security-checks|accessdate=1 March 2012|newspaper=The Times of India|date=21 July 2009|archivedate=13 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113185336/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-21/india/28153637_1_continental-airlines-frisked-security-checks|deadurl=yes}}</ref> ==ভাৰতৰ ভৱিষ্যত: ২০২০== [[চিত্ৰ:A.P.J Abdul Kalam.jpg|thumb|২০১০ চনত এক অনুষ্ঠানত বক্তৃতা প্ৰদান কৰা অৱস্থাত কালাম]] তেখেত ৰচিত গ্ৰন্থ [[ভাৰতবৰ্ষ ২০২০: নতুন সহস্ৰাব্দৰ ৰূপৰেখা]] ([[:en:India 2020|India 2020: A Vision for the New Millennium]])-ত কালামে ২০২০ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক এক প্ৰজ্ঞা মহাশক্তি (Knowledge Superpower) আৰু উন্নতিশীলৰ পৰা উন্নত দেশলৈ পৰিবৰ্তিত কৰিবৰ বাবে এক কৰ্মসূচী তৈয়াৰ কৰাৰ দৃঢ়মত পোষণ কৰে। নিউক্লীয় অস্ত্ৰৰ ওপৰত কৰা তেখেতৰ গৱে‍‍ষণাক তেখেতে ভাৰতক ভৱিষ্যতৰ মহাশক্তি ৰূপে গঢ়ি তোলাৰ এক পদক্ষেপ বুলি গণ্য কৰে। কালামে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিকাশৰ আন আন ক্ষেত্ৰ সমূহতো সক্ৰিয় সহযোগ আৰু আগ্ৰহ অব্যাহত ৰাখিছিল। তেখেতে "জৈৱ-প্ৰত্যাৰোপক" ([[:en:Implant (medicine)|Bio-Implants]])-ৰ বিকাশৰ বাবে এক গৱষণা কাৰ্যসূচীৰ প্ৰস্তাৱ ৰাখিছিল। তেখেত মালিকীস্বত্বাধীন চফ্টৱেৰতকৈ "[[অপেন চ'ৰ্চ]]" ([[:en:Open-source software|Open Source]]) চফ্টৱেৰৰ ব্যৱহাৰৰ এজন সমৰ্থক আছিল। তেখেতে বিশ্বাস কৰিছিল যে বৃহৎ পৰিসৰত ব্যৱহাৰ হ'লেহে তথ্য প্ৰযুক্তিৰ সুবিধাসমূহ সৰ্বসাধাৰণে উপভোগ কৰিব পাৰিব।<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/India-leader-advocates-open-source/2100-1016_3-1011255.html|title=India leader advocates open source|last=Becker|first=David|publisher=CNET|date=29 May 2003|accessdate=17 July 2012}}</ref> ১৯৯৯ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বিজ্ঞান উপদেষ্টাৰ পদৰ পৰা অব্যাহতি লোৱাৰ পাছত কালামে প্ৰত্যেক বছৰতে ১,০০,০০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ লগত কথা বতৰা হোৱা লক্ষ্য বান্ধি লৈছিল।<ref name="visit"/> তেখেতৰ নিজৰ ভাষাৰেই: {{quote |text= মই নতুন প্ৰজন্মৰ লগত থাকি বেছি ভাল পাও, বি‍শেষকৈ স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ লগত। এতিয়াৰ পৰা মই তেওঁলোকৰ লগত মোৰ অভিজ্ঞতা বিনিময় কৰিম, তেওঁলোকৰ কল্পনা শক্তিক জাগ্ৰত কৰিবৰ চেষ্টা কৰিম, আৰু তেওঁলোকক এখন উন্নত ভাৰতবৰ্ষৰ বাবে কাম কৰিবলৈ সাজু কৰি তুলিম, যাৰ বাবে পথচিত্ৰ ইতিমধ্যে তৈয়াৰ কৰা হৈছে। |sign= এ পি জে আব্দুল কালাম<ref name="visit">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=W3K3wQsM9PUC&pg=PA153&lpg=PA153&dq=kalam+%2B+interaction+with+students&source=bl&ots=K01yrB5vKv&sig=Q87cLmvdC6KfHC419LHQ2IDV8Nk&hl=en&sa=X&ei=mi_2T6ySBY-y8ASzpbiGBw&ved=0CDsQ6AEwAQ#v=onepage&q=kalam%20%2B%20interaction%20with%20students&f=false|title=A.P.J. Abdul Kalam: The Visionary of India|pages=1–10,153|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|location=New Delhi|year=2002|last1=Bhushan|first1=K.|last2=Katyal|first2=G.}}</ref> }} ৰাষ্ট্ৰপতি হৈ থাকোঁতে বা তাৰ পৰবৰ্তী সময়তো তেখেতে ছাত্ৰ ছাত্ৰীৰ লগত যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.iimahd.ernet.in/assets/upload/News/Former_President_Abdul_%20Kalam_%20lectures.pdf |title=Campus Connect, Class Apart |publisher=The Times of India |date=14 September 2008 |location=Ahmedabad |accessdate=2012-07-05 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924033409/http://www.iimahd.ernet.in/assets/upload/News/Former_President_Abdul_%20Kalam_%20lectures.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=Former President Dr. A P J Abdul Kalam teaches the students of IIM Indore|url=http://www.iimidr.ac.in/iimi/pages/posts/former-president-dr.-a-p-j-abdul-kalam-teaches-the-students-of-iim-indore135.php|publisher=IIM Indore|year=2009 |accessdate=2012-07-05 }}</ref><ref>{{cite web|title=Mission moon and Mars our goals: Kalam|publisher=The Hindu|date=29 June 2012|accessdate=2012-07-05|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/article3582080.ece|location=Thiruvananthapuram|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120702073829/http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/article3582080.ece|archivedate=2012-07-02|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |title=Kalam may become honorary professor at Anna University |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-15/india/27986299_1_anna-university-president-kalam-missile-man |date=15 July 2007 |accessdate=2012-07-05 |publisher=The Times of India |archivedate=2013-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113184944/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-15/india/27986299_1_anna-university-president-kalam-missile-man |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news|title=Students can interact with Abdul Kalam on R&D|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mysore/Students-can-interact-with-Abdul-Kalam-on-RD/articleshow/13191634.cms|date=17 May 2012 |accessdate=2012-07-05 |publisher=The Times of India}}</ref> তেখেত ৰচনা কৰা গ্ৰন্থ সমূহৰ অনূদিত ৰূপ [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]ত অতীৱ জনপ্ৰিয়।<ref name="Southkorea1">{{cite web | url=http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=354077 | title=Kalam, the author catching on in South Korea | date=9 February 2006 | accessdate=25 March 2012 | publisher=Outlook magazine | first=PTI | archivedate=11 May 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090511001515/http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=354077 | deadurl=yes }}</ref> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি== ২০১১ চনৰ মে' মাহত কালামে দেশৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে "মই কি দিব পাৰোঁ আন্দোলন" (What Can I Give Movement) নামেৰে এক মিশ্যন আৰম্ভ কৰে, যাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দুৰ্নীতি নিৰ্মূলকৰণ।<ref>{{cite web |url=http://www.whatcanigive.info/BlankBodyWGnrlRightPanl.php?PageTitle=AboutUs |title=About us |publisher=What Can I Give |accessdate=1 March 2012 |archivedate=22 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522051003/http://www.whatcanigive.info/BlankBodyWGnrlRightPanl.php?PageTitle=AboutUs |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/states/tamil-nadu/article2137285.ece | title=Take part in movement against corruption: Kalam | newspaper=The Hindu | date=26 June 2011 | accessdate=1 March 2012 | author=Mallady, Shastry}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও কালামে [[তামিল ভাষা]]ত [[কবিতা]] লিখিছিল আৰু বীণা বজাই ভাল পাইছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2040386,00.html |title=India's A.P.J. Abdul Kalam |date=30 Nov 1998 |publisher=Time (magazine) |accessdate=1 March 2012 |archivedate=28 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120228182257/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2040386,00.html |deadurl=yes }}</ref> ২০০৩<ref>{{cite news|title=Anil Ambani Voted MTV Youth Icon Of The Year|url=http://www.financialexpress.com/news/story/90874/|accessdate=3 March 2012|newspaper=The Financial Express|date=5 September 2003}}</ref><ref>{{cite news|title=MTV's Youth Icon|url=http://www.hindu.com/lf/2004/05/21/stories/2004052101120200.htm|accessdate=3 March 2012|newspaper=The Hindu|date=21 May 2004|archivedate=13 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113191739/http://www.hindu.com/lf/2004/05/21/stories/2004052101120200.htm|deadurl=yes}}</ref>আৰু ২০০৬<ref>{{cite news|title=Dhoni voted youth icon 2006|url=http://www.dnaindia.com/sport/report_dhoni-voted-youth-icon-2006_1037270|accessdate=3 March 2012|newspaper=Daily News and Analysis|date=23 June 2006}}</ref> চনত তেখেতক এম টি ভি-য়ে "বছৰতোৰ যুৱ আদৰ্শ" (MTV Youth Icon of the Year) খিতাপ প্ৰদান কৰে। ২০১১ চনৰ [[আই এম কালাম]] নামৰ এখন [[হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]]ত কালামক ছটু নামৰ এক দুখীয়া অথচ তীক্ষ্ণধী ৰাজস্থানী ল'ৰাৰ ওপৰত এক অসাধাৰণ যোগাত্মক প্ৰভাৱ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। চলচ্চিত্ৰ খনত ছটুৱে এই মহান ব্যক্তিজনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ নিজৰ নামটোকে সলাই কালাম কৰি লয়।<ref>{{cite news|title=I Am Kalam: Movie Review|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-08-04/news-interviews/29849681_1_film-nila-madhab-panda-harsh-mayar|accessdate=3 March 2012|newspaper=The Times of India|date=4 August 2011|archivedate=23 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523204749/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-08-04/news-interviews/29849681_1_film-nila-madhab-panda-harsh-mayar|deadurl=yes}}</ref> ==পুৰস্কাৰ আৰু সন্মানসমূহ== ২০১৫ চনত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ই তেওঁৰ জম্মদিন ১৫ অক্টোবৰক "বিশ্ব শিক্ষাৰ্থী দিৱস" হিচাপে পালন কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{citation |title=When UN declared Dr APJ Abdul Kalam's 79th birthday as World Students' Day |url=http://zeenews.india.com/news/india/when-un-declared-dr-apj-abdul-kalams-79th-birthday-as-world-students-day_1637880.html |work=Zee News |date=28 July 2015 }}</ref><ref>{{Cite web | url=http://indianexpress.com/article/education/world-students-day-why-is-this-day-celebrated-on-apj-abdul-kalams-death-anniversary3083974/ | title=World Student’s Day: Why is this day celebrated on APJ Abdul Kalam’s birth anniversary?}}</ref><ref>{{Cite web | url=http://www.edsys.in/u-n-o-declares-dr-a-p-j-abdul-kalams-birthday-as-the-world-students-day/ | title=U.N.O Declared Dr.A.P.J. Abdul Kalam‘s Birthday as the "World Students Day" | access-date=2019-01-28 | archivedate=2018-10-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015044851/http://www.edsys.in/u-n-o-declares-dr-a-p-j-abdul-kalams-birthday-as-the-world-students-day/ | deadurl=yes }}</ref> ৪০খন বিশ্ববিদ্যালয়ে তেখেতক সন্মানসূচক ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Dr.Kalam's Page|url=http://www.abdulkalam.com/kalam/jsp/display_content.jsp?menuid=22&menuname=Dr.Kalam%F6s%20Page&linkid=130&linkname=Profile&content=457&columnno=0&starts=0&menu_image=-|publisher=abdulKalam.com|accessdate=1 March 2012|archivedate=24 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120424232206/http://www.abdulkalam.com/kalam/jsp/display_content.jsp?menuid=22&menuname=Dr.Kalam%F6s%20Page&linkid=130&linkname=Profile&content=457&columnno=0&starts=0&menu_image=-|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Dr Abdul Kalam former President of India arrives to Dubai|url=http://www.zawya.com/story.cfm/sidZAWYA20110417054039|date=16 April 2011|last=Dayekh|first=Ribal|publisher=Zawya.com|accessdate=17 March 2012}}</ref> ভাৰত চৰকাৰেও ডি আৰ ডি অ' আৰু ইছৰোৰ লগতে চৰকাৰৰ বিজ্ঞান উপদেষ্টাৰ ৰূপত তেখেতৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ১৯৮১ চনত [[পদ্মভূষণ]] আৰু ১৯৯০ চনত [[পদ্মবিভূষণ]] উপাধিৰে কালামক সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|title=Kalam receives honorary doctorate from Queen's University Belfast|url=http://news.oneindia.in/2009/06/11/kalamreceives-honorary-doctorate-from-queensuniver.html|date=11 June 2009|publisher=Oneindia.in|accessdate=13 March 2012|archivedate=15 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515153517/http://news.oneindia.in/2009/06/11/kalamreceives-honorary-doctorate-from-queensuniver.html|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৭ চনত, ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তিৰ বিজ্ঞানসন্মত গৱেষণাৰ আৰু আধুনিকীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত কালামৰ যুগান্তকাৰী অৱদানৰ বাবে তেখেতক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন|ভাৰত ৰত্নৰে]] বিভূষিত কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Bharat Ratna conferred on Dr Abdul Kalam|url=http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm|date=26 November 1997|publisher=Rediff.com|accessdate=13 March 2012}}</ref> {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ!! সন্মান বা বঁটা!! বঁটা প্ৰদানকাৰী |- | ২০১৪ | Doctor of Science | Edinburgh University, UK<ref>{{cite web |url=http://www.ed.ac.uk/schools-departments/informatics/news-events/recentnews/abdul-kalam-visit |title=Ex-President of India Abdul Kalam visits the Forum |publisher=University of Edinburgh |accessdate=27 May 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140528022039/http://www.ed.ac.uk/schools-departments/informatics/news-events/recentnews/abdul-kalam-visit |archivedate=28 May 2014 |df=dmy-all }}</ref> |- | ২০১৩ | ভন ব্ৰাউন বঁটা | National Space Society |- | ২০১২ | Doctor of Laws ([[Honoris Causa]]) | Simon Fraser University<ref>{{cite web |url=https://www.sfu.ca/convocation/honorary-degrees.html |title=Honorary Degrees – Convocation |publisher=Simon Fraser University |accessdate=31 August 2012 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120617114214/http://www.sfu.ca/convocation/honorary-degrees.html |archivedate=17 June 2012 |df=dmy-all }}</ref> |- | ২০১১ | IEEE Honorary Membership | IEEE<ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |title=IEEE Honorary Membership Recipients |publisher=IEEE |format=PDF |page=1 |accessdate=28 August 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629021316/http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |archivedate=29 June 2011 |df=dmy-all }}</ref> |- | ২০১০ | Doctor of Engineering | University of Waterloo<ref>{{cite web|title=Yet another honorary doctorate for Kalam|url=http://news.rediff.com/report/2010/oct/06/yet-another-honorary-doctorate-for-kalam.htm|date=6 October 2010|publisher=Rediff.com|accessdate=13 March 2012}}</ref> |- | ২০০৯ | হুভাৰ মেডেল ([[:en:Hoover Medal|Hoover Medal]]) | ASME Foundation, USA<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Kalam-chosen-for-Hoover-Medal/articleshow/4321760.cms|title=Former President Kalam chosen for Hoover Medal|date=27 March 2009|publisher=Indiatimes|accessdate=30 October 2010|location=New York}}</ref> |- | ২০০৯ | International von Kármán Wings Award | California Institute of Technology, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]<ref>{{cite web|url=http://www.galcit.caltech.edu/ahs/recipients/2009Kalam.html |title=Caltech GALCIT International von Kármán Wings Award |publisher=galcit.caltech.edu|accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | ২০০৮ | Doctor of Engineering ([[Honoris Causa]]) | Nanyang Technological University, Singapore<ref>{{cite web |url=http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http://news.ntu.edu.sg/news/Pages/NR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |title=Dr Abdul Kalam, former President of India, receives NTU Honorary Degree of Doctor of Engineering |publisher=Nanyang Technological University |date=26 August 2008 |accessdate=28 August 2011 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823054102/http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http%3A%2F%2Fnews.ntu.edu.sg%2Fnews%2FPages%2FNR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |archivedate=23 August 2011 |df=dmy-all }}</ref> |- | ২০০৭ | King Charles II Medal | ৰয়েল ছ'ছাইটি [[:en:Royal Society|(Royal Society)]], U.K<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2007/07/12/stories/2007071253391300.htm |title=King Charles II Medal for President |work=The Hindu |date=12 July 2007 |accessdate=1 March 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |title=King Charles II Medal for Kalam |work=The Economic Times |location=India |date=11 July 2007 |accessdate=1 March 2012 |archivedate=5 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305021340/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |deadurl=yes }}</ref> |- | ২০০৭ | Honorary Doctorate of Science | University of Wolverhampton, U.K<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership |title=Kalam conferred Honorary Doctorate of Science |work=The Economic Times |location=India |date=23 October 2007 |accessdate=1 March 2012 |archivedate=13 November 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113185701/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership |deadurl=yes }}</ref> |- | ২০০০ | ৰামানুজন বঁটা | Alwars Research Centre, Chennai<ref name="iitm">{{cite web|title=Dr. Abdul Kalam's Diverse Interests: Prizes/Awards|url=http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|publisher=Indian Institute of Technology Madras|accessdate=1 March 2012|archivedate=17 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070717070245/http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|deadurl=yes}}</ref> |- | ১৯৯৮ | Veer Savarkar Award | [[ভাৰত চৰকাৰ]]<ref name="PIB01march12" /> |- | ১৯৯৭ | Indira Gandhi Award for National Integration | ভাৰত চৰকাৰ<ref name="PIB01march12" /><ref name="iitm" /> |- | ১৯৯৭ | [[ভাৰত ৰত্ন]] | ভাৰত চৰকাৰ<ref name="iitm" /><ref name="mha.nic.in">{{cite web|title=List of recipients of Bharat Ratna|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/Recipients-BR.pdf|format=PDF|accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | ১৯৯০ | [[পদ্মবিভূষণ]] | ভাৰত চৰকাৰ<ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov">{{cite news |url=http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm |title=Bharat Ratna conferred on Dr Abdul Kalam |publisher=Rediff.com |date=26 November 1997 |accessdate=1 March 2012}}</ref> |- | ১৯৮১ | [[পদ্মভূষণ]] | ভাৰত চৰকাৰ<ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov" /> |} ==প্ৰকাশন== ;কালামৰ লিখনিসমূহ * ''[[ভাৰতবৰ্ষ ২০২০: নতুন সহস্ৰাব্দৰ ৰূপৰেখা]]'' (''India 2020: A Vision for the New Millennium''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত, Y. S. Rajan; New York, 1998.<ref>{{cite book|last1=Kalam|first1=A.P.J. Abdul|last2=Y.S.|first2=Rajan|title=India 2020: A Vision for the New Millennium|publisher=New York|date=1998|url=https://books.google.com/?id=pCN7NwAACAAJ&dq=vision+2020+abdul+kalam|isbn=978-0-670-88271-7}}</ref> * ''[[অগ্নিৰ ডেউকা|অগ্নিৰ ডেউকা]]'' (''Wings of Fire''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত, Arun Tiwari; Universities Press, 1999.<ref name="KalamTiwari1999" /> * ''[[তেজস্বী মন]]'' (''Ignited Minds: Unleashing the Power Within India''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; Viking, 2002.<ref>{{cite book|last1=Kalam|first1=A.P.J. Abdul|title=Ignited minds: unleashing the power within India|publisher=Viking|date=2002|url=https://books.google.com/?id=kypuAAAAMAAJ&q=ignited+minds&dq=ignited+minds}}</ref> * ''The Luminous Sparks'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত, by; Punya Publishing Pvt Ltd., 2004.<ref>{{cite book|last=Kalam|first=A.P.J. Abdul|title=The luminous sparks : a biography in verse and colours|date=2004|publisher=Punya Pub.|location=Bangalore|isbn=978-81-901897-8-1}}</ref> * ''Mission India'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত, Paintings by Manav Gupta; Penguin Books, 2005<ref>{{cite book|last=Rajan|first=A.P.J. Abdul Kalam with Y.S.|title=Mission India : a vision for Indian youth|url=https://archive.org/details/missionindiavisi0000abdu|date=2005|publisher=Puffin Books|location=New Delhi, India|isbn=978-0-14-333499-6}}</ref> * ''Inspiring Thoughts'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; Rajpal & Sons, 2007<ref>{{cite book|last=Kalam|first=A.P.J. Abdul|title=Inspiring thoughts|date=2007|publisher=Rajpal & Sons|location=Delhi|isbn=978-81-7028-684-4}}</ref> * ''[[অদম্য শক্তি]]'' (''Indomitable Spirit''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; Rajpal and Sons Publishing<ref>{{cite book|last=Kalam|first=A.P.J. Abdul|title=Indomitable Spirit|url=https://archive.org/details/indomitablespiri0000abdu|date=2006|publisher=Rajpal & Sons|location=Delhi|isbn=978-81-7028-654-7}}</ref> * ''Envisioning an Empowered Nation'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত with A Sivathanu Pillai; Tata McGraw-Hill, New Delhi * ''[[চিৰ জ্যোতিষ্মান হোৱা]]'' (''You Are Born To Blossom: Take My Journey Beyond''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত and Arun Tiwari; Ocean Books, 2011.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=DXQ8&printsec=frontcover#v=onepage |title=You Are Born To Blossom : Take My Journey Beyond |publisher=Ocean Books |location=New Delhi, India |isbn=81-8430-037-9}}</ref> * ''[[টাৰ্নিং পইণ্ট্‌ছ: প্ৰত্যাহ্বান ভৰা এক যাত্ৰা]]'' (''Turning Points: A journey through challenges''): এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; Harper Collins India, 2012.<ref>{{cite web |url=http://www.flipkart.com/turning-points-9350293471/p/itmda654mcrqdgfh |title=Turning Points:A journey through challenges |publisher=Harper Collins India |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121001024222/http://www.flipkart.com/turning-points-9350293471/p/itmda654mcrqdgfh |archivedate=1 October 2012 |df=dmy-all }}</ref> * ''Target 3 Billion'': এ পি জে আব্দুল কালাম আৰু শ্ৰীজন পাল সিঙৰ দ্বাৰা ৰচিত; December 2011 | Publisher Penguin Books. * ''My Journey: Transforming Dreams into Actions'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; August 2013 by the Rupa Publication. * ''A Manifesto for Change: A Sequel to India 2020'': এ পি জে আব্দুল কালাম আৰু ভি পুনৰাজৰ দ্বাৰা ৰচিত; July 2014 by Harper Collins.<ref>{{cite web|title=Dr. Abdul Kalam's new Book A Manifesto for Change to release on July 14|url=http://news.biharprabha.com/2014/06/dr-abdul-kalams-new-book-a-manifesto-for-change-to-release-on-july-14/|publisher=news.biharprabha.com|accessdate=27 June 2014|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140707150021/http://news.biharprabha.com/2014/06/dr-abdul-kalams-new-book-a-manifesto-for-change-to-release-on-july-14/|archivedate=7 July 2014|df=dmy-all}}</ref> * ''Forge your Future: Candid, Forthright, Inspiring'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত; by Rajpal and Sons, 29 October 2014.<ref>{{cite book|last1=Abdul Kalam|first1=A P J|title=Forge Your Future: Candid, Forthright, Inspiring|date=29 October 2014|publisher=Rajpal and Sons|isbn=978-93-5064-279-5|id= {{ASIN|9350642794|country=in}}}}</ref> * ''Reignited: Scientific Pathways to a Brighter Future'': এ পি জে আব্দুল কালাম আৰু শ্ৰীজন পাল সিঙৰ দ্বাৰা ৰচিত; by Penguin India, 14 May 2015.<ref>{{cite book|last1=Abdul Kalam|first1=A P J|last2=Pal Singh|first2=Srijan|title=Reignited: Scientific Pathways to a Brighter Future|url=https://archive.org/details/reignitedscienti0000abdu|date=14 May 2015|publisher=Penguin India|isbn=978-0-14-333354-8|id= {{ASIN|0143333542|country=in}}}}</ref> * ''Transcendence: My Spiritual Experiences with Pramukh Swamiji'': এ পি জে আব্দুল কালামৰ দ্বাৰা ৰচিত with Arun Tiwari; HarperCollins Publishers, June 2015<ref>{{Cite book|title=Dr. Abdul Kalam's new Book Transcendence My Spiritual Experiences with Pramukh Swamiji to release on June 15 |publisher=Harper Collins India Publication|id= {{ASIN|9351774058|country=in}}}}</ref> * ''Advantage India: From Challenge to Opportunity'': এ পি জে আব্দুল কালাম আৰু শ্ৰীজন পাল সিঙৰ দ্বাৰা ৰচিত; HarperCollins Publishers,15 Oct 2015.<ref>{{cite book|last1=A P J|first1=Abdul Kalam|last2=Srijan|first2=Pal Singh|title=Advantage India: From Challenge to Opportunity|isbn=935177645X}}</ref> ;জীৱনীমূলক গ্ৰন্থ * ''Eternal Quest: Life and Times of Dr Kalam'' by S Chandra; Pentagon Publishers, 2002.<ref name="NYTimes2002">{{cite news|last=Rohde|first=David|title=Nuclear Scientist, 70, a Folk Hero, Is Elected India's President|url=https://www.nytimes.com/2002/07/19/world/nuclear-scientist-70-a-folk-hero-is-elected-india-s-president.html|accessdate=29 June 2012|newspaper=The New York Times|date=19 July 2002|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109144604/http://www.nytimes.com/2002/07/19/world/nuclear-scientist-70-a-folk-hero-is-elected-india-s-president.html|archivedate=9 November 2012|df=dmy-all}}</ref> * ''President A P J Abdul Kalam'' by R K Pruthi; Anmol Publications, 2002.<ref name="Pruthi2003">{{cite book|last=Pruthi|first=Raj|title=President Apj Abdul Kalam|url=https://books.google.com/books?id=Ee3PR5HFBCAC|date=2003|publisher=Anmol Publications|isbn=978-81-261-1344-6|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160603190326/https://books.google.com/books?id=Ee3PR5HFBCAC|archivedate=3 June 2016|df=dmy-all}}</ref> * ''A P J Abdul Kalam: The Visionary of India'' by K Bhushan, G Katyal; A P H Pub Corp, 2002.<ref name="BhushanKatyal2002">{{cite book|last1=Bhushan|first1=K.|last2=Katyal|first2=G.|title=A.P.J. Abdul Kalam: The Visionary of India|url=https://books.google.com/books?id=W3K3wQsM9PUC|date=2002|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-7648-380-3|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160507014259/https://books.google.com/books?id=W3K3wQsM9PUC|archivedate=7 May 2016|df=dmy-all}}</ref> * ''A Little Dream'' (documentary film) by P. Dhanapal; Minveli Media Works Private Limited, 2008.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2008/01/25/stories/2008012550520200.htm|title=Documentary on Kalam released |date=12 January 2008|work=The Hindu |accessdate=27 March 2009|location=Chennai, India| archiveurl= https://web.archive.org/web/20090511012413/http://www.hindu.com/2008/01/25/stories/2008012550520200.htm| archivedate= 11 May 2009 | deadurl= no}}</ref> * ''The Kalam Effect: My Years with the President'' by P M Nair; Harper Collins, 2008.<ref name="Nair2008">{{cite book|last=Nair|first=P. M.|title=The Kalam Effect: My Years with the President|url=https://books.google.com/books?id=NldWPgAACAAJ|date=2008|publisher=HarperCollins Publishers, a joint venture with the India Today Group|isbn=978-81-7223-736-3|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160426081144/https://books.google.com/books?id=NldWPgAACAAJ|archivedate=26 April 2016|df=dmy-all}}</ref> * ''My Days With Mahatma Abdul Kalam'' by Fr A K George; Novel Corporation, 2009.<ref name="George2009">{{cite book|author=Fr A K George|title=My Days with Mahatma Abdul Kalam|url=https://books.google.com/books?id=PyvbRgAACAAJ|date=2009|publisher=Novel Corp|isbn=978-81-904529-5-3|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160513053103/https://books.google.com/books?id=PyvbRgAACAAJ|archivedate=13 May 2016|df=dmy-all}}</ref> == জীৱন বৃত্ত<ref name="jiwon britta">{{cite book | title=এ. পি. জে আব্দুল কালাম, 2nd Edition | author=ত্ৰিদিব কুমাৰ গোস্বামী | year=2015}}</ref> == * ১৫ অক্টোবৰ ১৯৩১ : [[তামিলনাডু]]ৰ ৰামেশ্বৰম মছজিদ পথত জন্ম * ১৯৩৯ : ৰামেশ্বৰম প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত যোগদান * ১৯৪৪ : হাইস্কুলত যোগদান কৰিবলৈ ৰামনাথপুৰমলৈ যাত্ৰা * ১৯৫০ : ছেইণ্ট জ'ছেফ মহাবিদ্যালয় (তিৰুবিনাপল্লী)ত শিক্ষা আৰম্ভ * ১৯৫৪ : পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰসহ বি এছ ছিত উত্তীৰ্ণ হৈ মাদ্ৰাজ ইন্ষ্টিটিউট অৱ টেক্নলজিত যোগদান * ১৯৫৫-৫৬ : ভনীয়েক জোহাৰাৰ সোণৰ অলংকাৰ বন্ধকত দি ডি এম আই টিত যোগদান * ১৯৫৮ : দিল্লীৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ত মাহিলী ২৫০/- টকা বেতনত জ্যেষ্ট বিজ্ঞানীৰ সহায়কৰ পদ লাভ * ১৯৬১ : [[বাংগাল'ৰ]]ৰ বৈমাণিক বিকাশ প্ৰতিষ্ঠানত এ ডি ই * ১৯৬২ : [[থুম্বা]]ত ইকুৱেট'ৰিয়েল ৰকেট লঞ্চিং ষ্টেচন স্থাপিত হ'ল INCOSPACৰ দ্বাৰা * ২১ নৱেম্বৰ ১৯৬৩ : ভাৰতৰ প্ৰথম ৰকেট নাইক এপেক (Nike Apache) উৎক্ষেপন * ১৯৬৪ : ৰোহিণী ৭৫ ৰকেট উৎক্ষেপণ * ১৯৬৭ : মেনকা ৰকেট উৎক্ষেপণ * ১৯৬৮ : ইণ্ডিয়ান ৰকেট ছ'চাইটিৰ গঠন * ৮ অক্টোবৰ ১৯৭২ : [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] বেৰেলী এয়াৰ ফট্ ষ্টেচনত RATO প্ৰণালী পৰীক্ষণ * ১৯৭৪ : ভনী-জোঁৱাই, ঘনিষ্ঠ জালালুদ্দিনৰ মৃত্যু * ১৯৭৬ : ১০২ বছৰ বয়সত দেউতাক জৈনুলাবদিনৰ মৃত্যু। মাকৰো কেইদিনমানৰ পাছতে মৃত্যু * ১৯৭৯ : কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ যান SLV-3ৰ পৰীক্ষামূলক উৰণ * ১৭ জুলাই ১৯৮০ : কালামৰ সঞ্চালনাত [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথম কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ * ১৯৮১ : [[গণতন্ত্ৰ দিৱস (ভাৰত)|গণতন্ত্ৰ দিৱস]]ত ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা পদ্মভূষণ বঁটা গ্ৰহণ * ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮২ : ডি আৰু ডি এলৰ সঞ্চালকৰ পদত নিযুক্তি * ১৯৮৩ : ক্ষেপণাস্ত্ৰ বিকাশ কাৰ্যক্ৰমৰ আৰম্ভণি * ২৬ জুন ১৯৮৪ : ভাৰতৰ প্ৰথম ক্ষেপণাস্ত্ৰ গাইডেন্সৰ পৰীক্ষণ * ১৯৮৭ : ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা পদ্মবিভূষণ বঁটা গ্ৰহণ * ২৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৮ : স্বদেশী ক্ষেপণাস্ত্ৰ 'পৃথ্বী' উৎক্ষেপিত ==তথ্য সংগ্ৰহ== <div class="reflist4" style="height: 300px; overflow: auto; padding: 3px noprint" > {{reflist|3}} </div> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category-inline|A. P. J. Abdul Kalam|আব্দুল কালাম}} *[http://www.abdulkalam.com আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227160818/http://www.abdulkalam.com/ |date=2021-02-27 }} *[http://www.abdulkalam.nic.in/ ড॰ এ. পি. জে. আব্দুল কালাম: ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি] *[http://thequotes.net/2011/12/dr-apj-abdul-kalam-quotes/ ড॰ এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ উক্তিসমূহ] *[http://www.abdulkalam.nic.in/profile.html ড॰ এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ প্ৰফাইল] {{IndianPresidents}} {{Bharat Ratna}} {{Authority control|PND=124468047|LCCN=n/98/925888|VIAF=49404258|SELIBR=}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ লগত জড়িত ব্যক্তি]] p2q5k5wpxm8dafsbxxl9epd3xbkbqpy 0 28679 641125 637167 2026-10-02T10:18:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641125 wikitext text/x-wiki {{ভাল প্ৰবন্ধ}} {{Infobox writer | name = জে. কে. ৰাউলিং | image = J. K. Rowling 2010.jpg | imagesize = | caption = ২০১০ চনত ৰাউলিং | birth_name = জোৱান <!--Her name does NOT contain "Kathleen"; see the section "Name"--> ৰাউলিং | birth_date = {{Birth date and age|1965|7|31|df=yes}}<ref>{{Cite encyclopedia | title = Rowling, J.K | encyclopedia = World Book | volume = 2006}}</ref> | birth_place = [[Yate|য়াটে]], [[Gloucestershire|গ্লচেষ্টাৰশ্বায়াৰ]], ইংলেণ্ড | pen_name = ৰবাৰ্ট গলব্ৰেইথচ | nationality = ব্ৰিটিছ | education = কলাৰ স্নাতক | alma_mater =এক্সটাৰ বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = উপন্যাসিকা | period = | genre = [[শিশু সাহিত্য]], [[ৰমন্যাসিক]] | subject = যাদু জগত, ৰহস্য, সামাজিক | movement = | notableworks = ''[[হেৰী পটাৰ]]'' শৃংখলা | influences = [[:en:Harry Potter influences and analogues|Harry Potter influences and analogues]] | spouse = জৰ্জ এৰেণ্টিছ <br /> নীল মাইকেল মূৰে | partner = | children = ২ কন্যা, ১ পুত্ৰ | relatives = পিটাৰ ৰাউলিং (পিতৄ)<br /> এন্নে ৰাউলিং (মাতৃ)<br />ডিয়েন মোৰ (ভগ্নী) | website = http://www.jkrowling.com | signature = JKRowlingsignature.png }} '''জে. কে. ৰাউলিং''' ({{lang-en|J. K. Rowling}}) এগৰাকী ইংৰাজ লেখিকা। ৰাউলিঙৰ জন্ম হয় ১৯৬৫ চনৰ ৩১ জুলাইত।<ref>http://m.imdb.com/name/nm0746830/</ref> তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম '''জোৱান ৰাউলিং''' ({{lang-en|Joanne Rowling}})। তেওঁক ঘাইকৈ [[হেৰী পটাৰ|হেৰী পটাৰ কল্প কাহিনী শৃংখলাৰ]] বাবে জনা যায়। এই গ্ৰন্থসমূহে বিভিন্ন বঁটাৰ উপৰিও ৪০০ মিলিয়নতকৈয়ো অধিক কপিৰ বিক্ৰীৰে সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থ শৃংখলাৰ অভিলেখ স্থাপন কৰে।<ref>http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/5000/best-selling-book-series-for-children/</ref> শৃংখলাটোৰ আধাৰত হেৰী পটাৰ চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাও ইতিমধ্যে নিৰ্মিত হৈছে যাৰ শেষৰ ফালে ৰাউলিঙে প্ৰযোজকৰ ভূমিকাও পালন কৰিছে। এই গ্ৰন্থ শৃংখলাটোৱে লেখিকাগৰাকীক জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষলৈ তুলি নিয়ে আৰু পাঁচ বছৰৰ ভিতৰতে কোটিপতিৰ শাৰীত থিয় কৰোৱায়। ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ [[ফৰ্বছ আলোচনী|ফৰ্বছ আলোচনীৰ]] এক সমীক্ষা মতে ৰাউলিঙৰ মুঠ সম্পত্তিৰ মূল্য ১ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ। ২০০৮ চনত ছানডে টাইমছ ৰিচ্চ্ লিষ্টে ৰাউলিঙক ইংলেণ্ডৰ সবাতোকৈ ধনী ব্যক্তিৰ তালিকাত দ্বাদশ স্থান (৭৯৮ মিলিয়ন ডলাৰ মূল্যৰ সম্পত্তিৰে) দিয়ে। ২০০৭ চনত [[:en:Forbes|ফৰ্বছ আলোচনীয়ে]] লেখিকাগৰাকীক বিশ্বৰ ৪৮তম প্ৰভাৱশালী চেলিব্ৰিটীৰূপে চিহ্নিত কৰে। একে বছৰতে অনুৰাগীসকলক লেখিকাগৰাকীয়ে দিয়া সামাজিক, মানৱীয় আৰু ৰাজনৈতিক অনুপ্ৰেৰণাৰ ভিত্তিত [[:en:Time (magazine)|টাইম আলোচনীয়ে]] তেওঁক "বছৰটোৰ ব্যক্তি"ৰ ৰাণাৰ-আপ খিতাপ প্ৰদান কৰে। ২০১০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত অগ্ৰণী আলোচনীসমূহৰ সম্পাদকসকলে 'ব্ৰিটেইনৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী মহিলা' (The Most Influential Woman) হিচাপে বিভূষিত কৰে।<ref>http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2010/oct/11/harry-potter-jkrowling-influential-woman</ref> ৰাউলিং কেইবাটাও স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন যেনে কমিক ৰিলিফ, ৱান পেৰেণ্ট ফেমিলিজ, মাল্টিপল শ্লিৰ'চিচ ছ'চাইটি অফ গ্ৰেট ব্ৰিটেইন, লুম'ছ আদিৰ সৈতৈও জড়িত। ২০১২ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত লেখিকাগৰাকীয়ে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলক উদ্দেশ্যি লিখা তেওঁৰ পৰৱৰ্ত্তী উপন্যাস [[:en:The Casual Vacancy|দ্য কেজুৱেল ভেকেন্সিৰ]] কথা প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখন ২৭ ছেপ্টেম্বৰত বিশ্বজুৰি ছপা তথা ইলেক্ট্ৰনিক মাধ্যমত মুক্তি পায়।<ref name="TCVS" /> ==নাম== লেখিকাগৰাকীয়ে জে. কে. ৰাউলিং নামেৰে লিখা-মেলা কৰে যদিও হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে তেওঁৰ নাম আছিল '''জোৱান ৰাউলিং'''। প্ৰকাশকসকলে আশংকা কৰিছিল যে কিশোৰসকলে এগৰাকী মহিলাই লিখা এনে এখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ উৎসাহ নাপাবও পাৰে। গতিকে তেওঁলোকে ৰাউলিঙক তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নামৰ সলনি নামৰ প্ৰথম আখৰ দুটা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ক'লে। নিজৰ নামত মধ্যম অংশৰ অভাৱত ৰাউলিঙে পিতৃৰ ফালৰ আইতাক কেথলিন এদা বুলগেন ৰাউলিঙৰ (Kathleen Ada Bulgen Rowling) নামৰ পৰা 'কে' আখৰটো গ্ৰহণ কৰিলে।<ref>"Jo Rowling Interview on Oprah". The Oprah Winfrey Show. 2010-10-01. Event occurs at 1:50</ref><ref>Powell, Kimberly. "J.K. Rowling Family Tree". About.com</ref> ==জীৱনপঞ্জী== ===জন্ম আৰু পৰিয়াল=== ৰাউলিঙৰ পিতৃ আৰু মাতৃ ক্ৰমে পিটাৰ '''জেমছ ৰাউলিং''' ({{lang-en|Peter James Rowling}}) আৰু '''এন ৰাউলিং''' ({{lang-en|Anne Rowling}})। তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল [[ইংলেণ্ড]]ৰ [[:en:Gloucestershire|গ্ল'চেষ্টাৰশ্বায়াৰ]] [[:en:Yate|য়েটত]]। ঠাইখন ব্ৰিষ্টলৰ পৰা ১৬ কি:মি: দূৰত্বত অৱস্থিত।<ref>"J.K. Rowling's biography". J.K. Rowling Official Site</ref> তেওঁৰ মাতৃ এন আছিল জাৰ্মানী আৰু স্কটলেণ্ডীয় মূলৰ। এন ৰাউলিঙৰ মাতৃৰ ফালৰ ককাদেউতাক ''লুইচ ভ'লাণ্ট'' (Louis Volant)-এ [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ|প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত]] তেওঁৰ প্ৰতিৰক্ষামূলক ভূমিকাৰ বাবে বিশেষ সাহসিকতাৰ পুৰস্কাৰ পাইছিল।<ref>"The Creator of Harry Potter unravels her French heritage". Who Do You Think You Are? Magazine. 2011</ref> ===শৈশৱ=== ৰাউলিঙৰ বয়স ১ বছৰ ১১ মাহ হওঁতে তেওঁৰ ভগ্নী '''ডিয়েন''' (Dianne)ৰ জন্ম হয় আৰু ৪ বছৰ বয়সত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো দাঁতিকাষৰীয়া [[:en:Winterbourne, Gloucestershire|ৱিনটাৰব'ৰ্ণ]]লৈ উঠি আহে।<ref name="Shapiro, Marc 2000">Shapiro, Marc (2000). J.K. Rowling : The Wizard Behind Harry Potter. New York : St. Martin's Press. ISBN 0-312-32586-X</ref><ref>Colleen A. Sexton (2008). J.K. Rowling. Brookfield, Conn : Twenty-First Century Book. p.13. ISBN 0-8225-7949-9</ref> ৰাউলিঙে দাস প্ৰথা বিলোপনত ভূমিকা লোৱা [[:en:William Wilberforce|উইলিয়াম ৱিলবাৰফৰ্চ]] আৰু শিক্ষা সংস্কাৰক হান্না ম'ৰেই (Hannah More) প্ৰতিষ্ঠা কৰা ছেইণ্ট মাইকেলছ প্ৰাইমেৰী স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref>Winterbourne Family History Online, St. Michael's School Admission Register 1966-1970 - Rowling listed as admission No.305</ref><ref>"Happy birthday J.K. Rowlin - here are 10 magical facts about Harry Potter author". The Los Angeles Times. 31 July 2010</ref> হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ প্ৰধান শিক্ষক এলবাছ ডাম্বলড'ৰৰ চৰিত্ৰটো স্কুলখনৰ প্ৰধান শিক্ষক আলফ্ৰেড ডানৰ অনুপ্ৰেৰণাৰে গঢ় লৈ উঠে।<ref>Kirk, Connie Ann (2003). J.K. Rowling : a biography. Westport, Conn : Greenwood Press. p.28. ISBN 0-313-32205-8</ref> শিশু অৱস্থাতে ৰাউলিঙে কিছুমান কল্প কাহিনী লিখি ভনীয়েক ডিয়েনক পঢ়ি শুনাইছিল। তেওঁ কয়, "I can still remember me telling her a story in which she fell down a rabbit hole and was fed strawberries by the rabbit family inside it. Certainly the first story I ever wrote down (when I was five or six) was about a rabbit called Rabbit. He got the measles and was visited by his friends : includin a giant bee called Miss Bee."<ref>"The Not Especially Fascinating Life So Far of J.K. Rowling". J.K. Rowling from accio-quote.org</ref> (মোৰ তাইক এটা কাহিনী কোৱা এতিয়াও মনত আছে য'ত তাই শহাপহুৰ গাঁত এটাৰে সৰি পৰিছিল আৰু শহাপহুৰ পৰিয়ালটোৱে তাইক ষ্ট্ৰবেৰী খুৱাইছিল। নিশ্চিতভাৱে পাঁচ-ছয় বছৰ বয়সতে মই লিখা সাধুটো 'ৰেবিট' নামৰেই এটা শহাপহুৰ বিষয়ে আছিল। সি বসন্ত ৰোগত আক্ৰান্ত হওঁতে তাৰ বন্ধুবৰ্গই তাক দেখা কৰিছিলহি। তাৰ ভিতৰত 'মিছ বি' নামৰ এজনী মৌমাখিও আছিল। ) ৯ বছৰ বয়সত ৰাউলিং ৱেলছৰ (Wales) চেপষ্ট'ৰ (Chepstow) কাষৰীয়া টাটছিল গাঁৱৰ (Tutshill) চাৰ্চ কটেজলৈ যায়গৈ।<ref>http://jkrowling.com official website of J.K. Rowling</ref> কৈশোৰ কালত খুড়ী আইতাকে (great aunt, যি তেওঁক পৌৰাণিক সাহিত্য পঢ়াইছিল আৰু অতিশয় জ্ঞানপিপাসু আছিল) ৰাউলিঙক Hons and Rebels নামৰ জেচিকা মিটফৰ্ডৰ আত্মজীৱনী এখন দিয়ে। মিটফৰ্ড ৰাউলিকৰ দৃষ্টিত নায়িকা হৈ উঠে আৰু পৰ্যায়ক্ৰমে তেওঁ মিটফৰ্ডৰ আটাইবোৰ কিতাপ পঢ়ি পেলায়।<ref>Rowling, J.K. The First It Girl. The Daily Telegraph. 26 November 2006</ref> ৰাউলিঙে মাধ্যমিক স্তৰত [[:en:Wyedean School and College|ৱিডিন স্কুল এণ্ড কলেজত]] পঢ়া-শুনা কৰিছিল। তেওঁৰ মাতৃ এন ৰাউলিঙে সেই শিক্ষানুষ্ঠানৰ বিজ্ঞান শাখাত কাৰিকৰী বিভাগত কাম কৰিছিল।<ref>Sean Smith, "J.K. Rowling : A Biography". (Michael O'Mare, London, 2003), p.55</ref> তেওঁ নিজৰ কৈশোৰ সম্পৰ্কে কৈছে, "Harmiome [A bookish; know-it-all Harry Potter character] is loosely based on me, she's a caricature of me when I was eleven, which I'm not particularly proud of."<ref>Feldman, Roxanne. The Truth about Harry, School Library Journal, September 1999</ref> (হাৰমায়নিৰ চৰিত্ৰটো কিছু পৰিমাণে মোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ়া হৈছে। তাই এঘাৰ বছৰীয়া মোৰ এক উপহাসমূলক উপস্থাপন, বিশেষভাৱে যাক লৈ মই গৰ্বিত নহয়)। উল্লেখ্য যে হাৰমায়নি হৈছে হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ এক কিতাপৰ পোক আৰু সৰ্বজান্তা চৰিত্ৰ। আপাৰ ছিক্সথৰ (Upper Sixth) তেওঁৰ বন্ধু ছীন হেৰিছৰ (Sean Harris) এখন মূল্যৱান ফৰ্ড এঙলিয়া গাড়ী আছিল। হেৰিছ হেৰী পটাৰৰ বন্ধু ৰণ ৱিজলী চৰিত্ৰটোৰ অনুপ্ৰেৰণা আছিল। উল্লেখ্য যে ৰণ ৱিজলীৰ দেউতাকৰ এখন যাদুকৰী গাড়ী আছিল। ৰাউলিঙে কৈছে, "Ron Weasley isn't a living portrait of Sean, but he really is very Sean-ish."<ref>Fraser, Lindsey. Conversations with J.K. Rowiling, p.19-20, Scholastic</ref> (ৰণ ৱিজলী ছীনৰ জীৱন্ত প্ৰতিমূৰ্ত্তি নহয়, কিন্তু চৰিত্ৰটো সঁচাকৈয়ে ছীনৰ দৰে। ) ৰাউলিঙে [[:en:University of Exeter|এক্সটাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত]] পৌৰাণিক সাহিত্য আৰু [[ফৰাচী ভাষা]] অধ্যয়ন কৰিছিল। তাৰ আগতে তেওঁ ইংৰাজী, ফৰাচী আৰু [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান ভাষাত]] A Levels-ৰ (Advanced Level General Certificate of Education) শিক্ষাগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Rowling, J.K., [jkrowlin.com "Wyedean Comprehensive - J.K. Rowling.com"</ref> [[পেৰিছ|পেৰিছত]] এবছৰ পঢ়াৰ পিছত তেওঁ লণ্ডনৰ এমনেষ্টী ইণ্টাৰনেচনেলত (Amnesty International) দ্বিভাষী সম্পাদিকা (bilingual secretary) হিচাপে যোগদান কৰে। একে সময়তে তেওঁ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ এগৰাকী গৱেষিকাও আছিল।<ref>Norman-Culp, Sheila. British author rides up the charts on a wizard's tale. Associated Press. 1998</ref> ===অনুপ্ৰেৰণা আৰু মাতৃ বিয়োগ=== এমনেষ্টী ইণ্টাৰনেচনেলত কাম কৰাৰ পিছত ৰাউলিং আৰু তেওঁৰ সংগী মানচেষ্টাৰলৈ উঠি যোৱাটোকে ঠিক কৰিলে। ১৯৯০ চনত তেওঁলোক লণ্ডনৰপৰা [[মানচেষ্টাৰ|মানচেষ্টাৰলৈ]] ৰাওনা হওঁতে ৰেলগাড়ীখনৰ চাৰিঘণ্টা পলম হৈছিল। তাতেই ৰাউলিঙৰ মনলৈ যাদুৰ এখন বিদ্যালয়ত পঢ়া ল'ৰা এজনৰ ধাৰণা মনলৈ আহে। এইদৰেই হেৰী পটাৰৰ কাহিনীৰ জুমুঠিটোৱে গঢ় লয়। তেওঁ [[দ্য ব'ষ্টন গ্ল'ব|দ্য ব'ষ্টন গ্ল'বক]] জানিবলৈ দিয়ে যে প্ৰথমতে শিশু হেৰীৰ কথা তেওঁৰ মনত খেলাইছিল। তাৰপাছতেই বিভিন্ন চৰিত্ৰ আৰু কাহিনীভাগ মনলৈ আহিবলৈ ধৰে।<ref>Loer, Stephanic. All about Harry Potter from quidditch to the future of the Sorting Hat. The Boston Globe. 18 October 1999</ref> ৰাউলিঙে ক্লেপহাম জাংচনৰ বাসস্থান গৈ পোৱাৰ প্ৰায় লগে লগেই কাহিনীটো লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>"Harry Potter and Me". BBC Christmas Special. 13 November 2002</ref><ref name="jkrowling.com">http://jkrowling.com</ref> সেই বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত লেখিকাগৰাকীৰ মাতৃ দুৰাৰোগ্য ৰোগত (multiple sclerosis) আক্ৰান্ত হৈ পৰলোকগামী হয়। তেওঁ নিজে কৈছে যে মাতৃ এনক তেওঁ লিখি থকা হেৰী পটাৰৰ বিষয়ে একো জনোৱা নাছিল।<ref>Greig, Geordie, "There would be so much to tell her...". Daily Telegraph. 10 January 2006</ref><ref>Official Site of J.K. Rowling. "MS Society Scottland"</ref> মাকৰ মৃত্যুৱে ৰাউলিঙৰ লেখনিতো গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। ৰাউলিঙে ব্যক্ত কৰিছে যে শৃংখলাটোৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থত তেওঁ হেৰীৰ মৰ্মবেদনাৰ কথা বিশদভাৱে বৰ্ণাইছে কিয়নো তেওঁ এই বিষয়ে ভালদৰে অনুভৱ কৰিব পাৰে।<ref>Transcript of Richard and Judy. Recard & Judy, Channel Foul Corporation (UK). 26 June 2006</ref> ===বিবাহ=== ইয়াৰ পিছতে তেওঁ বিদেশী ভাষা হিচাপে ইংৰাজী বিষয়ৰ শিক্ষকতা কৰিবলৈ [[পৰ্টুগাল|পৰ্টুগালৰ]] পৰ্ট'লৈ আহে। তাতেই ১৯৯২ চনৰ ১৬ অক্টোবৰত পৰ্টুগীজ সাংবাদিক জৰ্জ এৰেণ্টিছৰ (George Arantes) সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref name="Shapiro, Marc 2000"/> ১৯৯৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁলোকৰ সন্তান জেচিকা ইছাবেল ৰাউলিং এৰেণ্টিছৰ জন্ম হয়।<ref>McGinty, Stephen. The J.K. Rowling Story. The Scotsman. 16 June. 2003</ref> একে বছৰৰে নৱেম্বৰ মাহত দুয়োৰে বিচ্ছেদ ঘটে আৰু ডিচেম্বৰত নিজ কন্যাৰে সৈতে ৰাউলিং [[স্কটলেণ্ড|স্কটলেণ্ডৰ]] এডিনবাৰ্গলৈ গুচি আহে।<ref name="jkrowling.com"/><ref>Weeks, Linton. "Charmed, I'm Sure". The Washington Post. 20 October 1999</ref> তাতে তেওঁৰ ভগ্নী ডিয়েনো থাকিছিল। সেই সময়ত, অৰ্থাৎ স্নাতক হোৱাৰ সাত বছৰৰ পাছত তেওঁ নিজকে চৰম অকৃতকাৰ্য ব্যক্তিৰ দৰে অনুভৱ কৰে। তেওঁৰ নিজা ভাষাত "the biggest failure I knew."<ref>J.K. Rowling (June 2008) " J.K. Rowling : the fringe benefits of failure". TED</ref> তেওঁৰ বিবাহিত জীৱন অসফল হৈছিল আৰু এটি নাবালক শিশু লৈ তেওঁ নিবনুৱা অৱস্থাত থাকিবলগাত পৰিছিল। তথাপি তেওঁ এই বিফলতাকে মুক্তি লাভৰ চাবি-কাঠীৰূপে ল'লে আৰু নিজৰ পুৰণি টাইপ ৰাইটাৰটোৰ সহায়ত আধৰুৱা কাহিনীটো গঢ় দিলে। এই সময়ছোৱাত মানসিক ডিপ্ৰেছনৰ বলি হৈ তেওঁ আত্মহত্যাৰ কথাও ভাবিছিল।<ref>"Harry Potter author : I considered suicide". CNN. 23 March 2008</ref> এই মানসিক অস্থিৰতাই তেওঁৰ মনলৈ প্ৰথমে [[ডিমেণ্টৰ|ডিমেণ্টৰৰ]] ধাৰণা আনি দিয়ে আৰু তেওঁ হেৰী পটাৰ শৃংখলাত এই জীৱনশক্তি শোহণকাৰী প্ৰাণীৰ জন্ম দিয়ে।<ref>Harry Potter magician. BBC News. 18 February 2003</ref> স্কটলেণ্ডত শিক্ষকতা কৰিবলৈ এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ উপাধিৰ (postgraduate certificate of education) প্ৰয়োজন হোৱা হেতুকে ৰাউলিঙে ১৯৯৫ চনৰ আগষ্টত এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ম'ৰে হাউছ স্কুল অফ এডুকেচনত নামভৰ্ত্তি কৰে।<ref>"J.K. Rowling awarded honorary degree". Daily Telegraph. 8 July 2004</ref><ref>Sean Smith. "J.K. Rowling, A Biography", p.128-129</ref> তাৰ পূৰ্বে তেওঁ প্ৰথমখন কিতাপো সম্পূৰ্ণকৈ লিখি উলিয়ায়। তেওঁ এডিনবাৰ্গৰ বিভিন্ন কেফেত বহি লিখা-মেলা কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত নিকলছনছ কেফে, দ্য এলিফেণ্ট হাউচ আদি উল্লেখযোগ্য।<ref>Dunn, Elisabeth (30 June 2007). "From the dole to Hollywood". Daily Telegraph (London)</ref> বহুলোকে কৈছিল যে ৰাউলিঙৰ ভাড়ালৈ লোৱা ফ্লেট শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত নহয় বাবেই তেও কেফেসমূহত লিখা-মেলা কৰিছিল। ২০০১ চনৰ বিবিচিৰে (BBC) হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ এই কথা অস্বীকাৰ কৰি কয় যে তেওঁ নিজ কন্যাক টোপনিত ৰাখি লিখা কাম আগবঢ়াই নিবলৈহে কন্যাসহ কেফেলৈ আহিছিল।<ref>Damien Henderson (2007). "How J.K. Rowling has us spellbound". The Herald</ref> ===হেৰী পটাৰ=== ====১৯৯৫-২০০০ চন==== ১৯৯৫ চনত পুৰণি টাইপ ৰাইটাৰটোৰ সহায়তে ৰাউলিঙে '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'ন]]''' {{enwiki|Harry Potter and the Philosopher's Stone}} পূৰাকৈ লিখি উলিয়ায়।<ref>Riccio, Heather. Interview with JK Rowling, Author of Harry Potter. Hillary Magazine</ref> ''ব্ৰায়'নি ইভেনছ'' (Bryony Evens) নামৰ পাঠক এজনক গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম তিনিটা অধ্যায় পঢ়ি চাবলৈ দিওঁতে তেওঁৰ পৰা পোৱা উৎসাহজনক সঁহাৰিত [[:en:Christopher Little Literary Agents|ক্ৰিষ্ট'ফাৰ লিটল লিটাৰেৰী এজেণ্টছ]] নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটো গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশৰ বাবে আগবাঢ়ি আহিল। ৰাউলিঙৰ হৈ উক্ত প্ৰতিষ্ঠানটোৱে যথাক্ৰমে বাৰটা প্ৰকাশন গোষ্ঠীৰ কাষ চাপিল। কিন্তু তেওঁলোক আটায়ে ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'নৰ পাণ্ডুলিপি নাকচ কৰিলে।<ref name="ReferenceA">McGinty, Stephen. The JK Rowling Story. The Scotsman</ref> তাৰ এবছৰৰ পিচত লণ্ডনৰ এক সৰু প্ৰকাশন গোষ্ঠী [[:en:Bloomsbury Publishing|ব্লুমছবেৰীয়ে]] গ্ৰন্থখন প্ৰকাশৰ দায়িত্ব ল'লে আৰু তাৰ সম্পাদক বেৰী কানিঙহামে (Barry Cunningham) তেওঁক ১৫০০ পাউণ্ড অগ্ৰিম ধন আদায় দিলে।<ref name="ReferenceA"/><ref>"Meet the Writers: JK Rowling". Barnes and Noble</ref> প্ৰথমতে ব্লুমছবেৰীৰ মুৰব্বীয়ে তেওঁৰ ৮ বছৰীয়া কন্যা এলিচ নিউটনক (Alice Newton) পাণ্ডুলিপিৰ প্ৰথম অধ্যায়টো পঢ়ি চাবলৈ দিছিল। এলিচে তাকে পঢ়িয়েই পৰৱৰ্ত্তী অংশটো বিচৰাত তেওঁ গ্ৰন্থখনৰ ভৱিষ্যত জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে পতিয়ন গৈ পাণ্ডুলিপিটো প্ৰকাশৰ বাবে লয়।<ref>Lawless, John (3 July 2005). "Revealed: The eight-year-old girl who saved Harry Potter". The New Zealand Herald.</ref> কানিঙহামৰ মতে সেই সময়ত তেওঁলোক গ্ৰন্থখন ছপাবলৈ সন্মত হয় যদিও তেওঁ ৰাউলিঙক নিয়মীয়া চাকৰি এটা যোগাৰ কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল। কিয়নো তেওঁৰ ধাৰণা আছিল যে শিশু উপযোগী লেখনিৰে ৰাউলিঙৰ পৰ্যাপ্ত উপাৰ্জনৰ সম্ভাৱনা নিচেই তাকৰ।<ref>Blaise, Jacqueline. "Harry Potter has been very good to JK Rowling. USA Today 9 July 2005</ref> পিছলৈ, ১৯৯৭ চনত ৰাউলিঙে সাহিত্যচৰ্চা আগুৱাই নিবলৈ স্কটিচ আৰ্ট কাউঞ্চিলৰ পৰা ৮০০০ পাউণ্ড আৰ্থিক অনুদান লাভ কৰে।<ref>Scottish Art Council Wants Payback. hpna.com. 30 November 2003</ref> ১৯৯৮ চনৰ আৰম্ভণিতে গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশন স্বত্বৰ বাবে আমেৰিকাত এক নীলাম অনুষ্ঠিত কৰা হয় আৰু স্কলাষ্টিক কৰ্পৰেচনে (Scholastic Inc.) ১০৫০০০ ডলাৰেৰে সেই স্বত্ব নিজহাতলৈ আনে।<ref>$ 100,000 Stccess Story for Penniless Mother". The Daily Telegraph. 7 July 1997</ref> ১৯৯৭ চনৰ জুন মাহত ব্লুমছবেৰীয়ে '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিলচফাৰ্ছ ষ্ট'ন|ফিলচফাৰ্ছ ষ্ট'নৰ]]''' ১০০০টা কপি ছপা কৰে। তাৰে ৫০০ কপি বিভিন্ন গ্ৰন্থাগাৰলৈ পথোৱা হয়। বৰ্ত্তমান সময়ত এনে একোটা কপিৰ মূল্য ১৬০০০ পাউণ্ড আৰু ২৫০০০ পাউণ্ড। প্ৰকাশৰ পাঁচোটা মাহৰ পিচতেই কিতাপখনে নেচলে স্মাৰ্টিজ বুক প্ৰাইজ লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছতেই ফেব্ৰুৱাৰীত ই চিলড্ৰেনছ বুক অফ দ্য ইয়েৰ খিতাপেৰে ব্ৰিটিছ বুক এৱাৰ্ড লাভ কৰে। ১৯৯৮ চনৰ অক্টোবৰত স্কলাষ্টিকে তেওঁলোকৰ স্বত্বাধীন কাহিনীটো হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চৰ্চাৰাৰ্ছ ষ্ট'ন নামেৰে প্ৰকাশ কৰে। ৰাউলিঙৰ মতে তেওঁ এই সালসলনিৰ কথাক লৈ অনুতপ্ত আৰু সেই সময়ত তেওঁৰ স্থিতি অধিক সবল হোৱা হ'লে তেওঁ ইয়াৰ বিৰোধিতা কৰিলেহেঁতেন।<ref>"Red Nose Day" Online Chat Transcript, BBC Online, 12 March 2001, The Burrow</ref> ইয়াৰ ছিকুৱেল অৰ্থাৎ পৰৱৰ্ত্তী গ্ৰন্থ চেম্বাৰ অফ চিক্ৰেটছ ১৯৯৮ চনৰ জুলাই মাহত প্ৰকাশ পায় আৰু তাৰ জৰিযতে ৰাউলিঙে দ্বিতীয়টো স্মাৰ্টিজ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। ১৯৯৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত শৃংখলাটোৰ তৃতীয়খন গ্ৰন্থ '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান|প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান]]''' প্ৰকাশ পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে তৃতীয়বাৰৰ বাবে ৰাউলিঙে স্মাৰ্টিজ বঁটা লাভ কৰি ক্ৰমাগতভাৱে তৃতীয়টো স্মাৰ্টিজ বঁটা লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>Potter's award hat-trick. BBC News. 1 December 1999</ref> পৰৱৰ্ত্তী সময়ত তেওঁ আন গ্ৰন্থসমূহক সুযোগ দিবলৈ চতুৰ্থ গ্ৰন্থ গব্লেট অফ ফায়াৰৰ নাম উক্ত বঁটাৰ বাছনিৰ পৰা প্ৰত্যাহাৰ কৰে। ২০০০ চনৰ জানুৱাৰীত প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবানে প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত হুইটব্ৰেড চিলড্ৰেনছ বুক অফ দ্য ইয়েৰ বঁটা পায় যদিও শেষত [[ছিমাচ হিয়েনি]]ৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Seamus Heaney) বিয়'ৱালফে (Beowulf) এই বঁটা জয় কৰে।<ref>"Beowulf slays the wizard". Reuters/PRNewswire. 11 July 2000</ref> চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অফ ফায়াৰ|গব্লেট অফ ফায়াৰ]]''' ২০০০ চনৰ ৮ জুলাইত [[ইংলেণ্ড]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] মুক্তি পায় আৰু প্ৰথমদিনাই কেৱল ইংলেণ্ডতে ৩,৭২,৭৭৫ সংখ্যক কপিৰ বিক্ৰী হয়। আমেৰিকাত তিনি কোটিৰো অধিক কপিৰ বিক্ৰীৰে ই সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক কপি বিক্ৰেত গ্ৰন্থৰ অভিলেখ স্থাপন কৰে।<ref>"Potter Sales Records". Reulers/PRNewswire. 11 July 2000</ref> সেই বছৰতে তেওঁ [[:en:British Book Awards|ব্ৰিটিছ বুক এৱাৰ্ডছৰ]] ''বৰ্ষটোৰ লেখিকা'' (author of the year) সন্মানো লাভ কৰে।<ref>"Previous Winners"</ref> ====২০০১-২০০৭ চন==== ইয়াৰ তিনি বছৰৰ পিছত, ২০০৩ চনৰ ২১ জুনত শৃংখলাটোৰ পঞ্চম গ্ৰন্থ '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য অৰ্ডাৰ অফ দ্য ফিনিক্স|অৰ্ডাৰ অফ দ্য ফিনিক্স]]''' প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ বাবে তেওঁ সেই বছৰৰ 'চেমনীয়াৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যকৰ্ম'ৰ ব্ৰেন ষ্টকাৰ বঁটা (Bran Stoker Award) লাভ কৰে। ২০০৫ চনৰ ১৬ জুলাইত মুক্তি পোৱা ষষ্ঠখন গ্ৰন্থ '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স|হাফ-ব্লাড প্ৰিন্সে]]''' ২০০৬ চনৰ ব্ৰিটিছ বুক এৱাৰ্ডছৰ 'বুক অফ দ্য ইয়েৰ' সন্মান লাভ কৰে।<ref>"Previous Winners". Publishing News</ref> ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গ্ৰন্থখনৰ ৯ মিলিয়নকপিৰ বিক্ৰী হয়।<ref>New Potter book topples US sales records. MSNBC. 18 July 2005</ref> হাফ-ব্লাড প্ৰিন্সৰ বিষয়ে তেওঁ কয় যে কিতাপখনৰ পৰিকল্পনা তেওঁৰ বহুদিনীয়া আৰু লিখিবলৈ লোৱাৰ আগেয়ে গোটেই পৰিকল্পনাটো তেওঁ দুমাহ ধৰি জুকিয়াই চাইছিল।<ref>J.K. Rowling world Book Day Chat. 4 March 2004. BBC</ref> লেখিকাই এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে যাদু মন্ত্ৰালয়ৰ মুৰব্বী আৰু ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ এক কথোপকথন সন্নিৱিষ্ট কৰিছে। ৰাউলিঙে নিজা ৱেবছাইটযোগে এই কথা সদৰি কৰে যে তেওঁ এই অংশটো যথাক্ৰমে ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'ন, চেম্বাৰ অফ ছিক্ৰেটছ নাইবা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবানতহে সন্নিৱিষ্ট কৰিবলৈ মনস্থ কৰিছিল।<ref>The Opening Chapter of Book Six. J. K. Rowling's Official Site</ref> ২০০৬ চনৰ ২১ ডিচেম্বৰত [[ব্লুমছবেৰী|ব্লুমছবেৰীয়ে]] শৃংখলাটোৰ সপ্তম তথা অন্তিম গ্ৰন্থ '''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড থ্য ডেথ্লী হেল'জ|হেৰী পটাৰ এণ্ড থ্য ডেথ্লী হেল'জৰ]]''' নাম সদৰি কৰে।<ref>Harry Potter and the Deathly Hallows. Bloomsbury. 21 December 2006</ref> ২০০৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাউলিঙে এডিনবাৰ্গৰ বলমৰেল হোটেলৰ নিজা কোঠাত কিতাপখন লিখি শেষ কৰা বুলি বাতৰি ওলায়।<ref>Cornwell, Tim. Finish or bust - J. K. Rowling's unlikely message in an Edinburg hotel room. The Scotsman. 3 February 2007</ref> অৱশেষত সেই বছৰৰে ২১ জুলাইত গ্ৰন্থখনে মুক্তি পায় আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক গতিবেগত বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থৰ অভিলেখ গঢ়ে। কেৱল ইংলেণ্ড আৰু আমেৰিকাতে প্ৰথমদিনাই ১১ মিলিয়নৰো অধিক কপিৰ বিক্ৰী হয়।<ref>Harry Potter finale sales hit 11 m. BBC News. 28 July, 2007</ref> অপ্ৰা উইনফ্ৰিৰে (Oprah Winfrey) হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত ৰাউলিঙে তেওঁৰ সফলতাৰ কৃতিত্ব নিজ মাতৃক দি কয় যে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহে বৰ্ত্তমানৰ অৱস্থা তেওঁৰ প্ৰয়াত মাতৃৰ বাবেহে পাইছে, কিয়নো তেওঁ নিজৰ মাতৃক বৰ ভাল পাইছিল আৰু তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল। ("the books are what they are because she died....because I loved her and she died.") বৰ্ত্তমান হেৰী পটাৰ এক গোলকীয় ব্ৰেণ্ড আৰু ইয়াৰ আনুমানিক মূল্য ৭ বিলিয়ন পাউণ্ড (১৫ বিলিয়ন ডলাৰ)।<ref>Harry Potter, the $ 15 man. Advertising Age</ref> ইয়াৰোপৰি অন্তিম চাৰিওখন গ্ৰন্থই ক্ৰমাগতভাৱে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক গতিবেগত বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থৰ অভিলেখ ৰচিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>Pauls Michelle "June date for Harry Potter 5". The Guardian; "Potter is fastest selling book ever". BBC News</ref> ===হেৰী পটাৰ চলচ্চিত্ৰ=== [[File:Platform9.75 - 2012.jpg|thumb|left|কিংছ ক্ৰছক যাদু জগতৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে বৰ্ণনা কৰাৰ পিছত ই এক আকৰ্ষণীয় পৰ্যটন স্তল হৈ পৰিছে।]] চেম্বাৰ অফ চিক্ৰেটছৰ প্ৰকাশৰ ৩ মাহ পিছতেই, অৰ্থাৎ ১৯৯৮ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [[ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ]] নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে সাতখন ছবিৰ এক শৃংখলাৰ বাবে ফিল'ছফাৰ্ছ ষ্ট'ন আৰু চেম্বাৰ অফ চিক্ৰেটছৰ স্বত্ব ক্ৰয় কৰে।<ref>Walker, Andrew. "Harry Potter is off to Hollywood - writer a Millionairess". The Scotsman. 9 October 1998</ref> যথাক্ৰমে ২০০১ আৰু ২০০২ চনৰ নৱেম্বৰত গ্ৰন্থকেইখনৰ সৈতে একেই নামেৰে দুয়োখন চলচ্চিত্ৰই মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="ReferenceB">Harry Potter release dates. Box Office Mojo</ref> দুয়োখনৰে পৰিচালক আছিল ক্ৰিছ কলম্বাছ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Chris Columbus)। ২০০৪ চনৰ ৪ জুনত এলফোনছ' কোৱাৰনৰ ([[স্পেনীছ ভাষা|স্পেনীছ]] : Alfonso Cuarón) পৰিচালনাত তৃতীয়খন গ্ৰন্থ আধাৰিত ছবি হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবানে মুক্তি পায়। ২০০৫ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত মাইক নিৱেলৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Mike Newell) পৰিচালনাত হেৰী পটাৰ এণ্ড দা গব্লেট অফ ফায়াৰ আৰু ২০০৭ চনৰ ১১ জুলাইত হেৰী পটাৰ এণ্ড দি অৰ্ডাৰ অফ দা ফিনিক্সে মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="ReferenceB"/> পৰৱৰ্ত্তী ছবি হেৰী পটাৰ এণ্ড দা হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স মুক্তি পায় ২০০৯ চনৰ ১৫ জুলাইত। মাইকেল গল্ডেনবাৰ্গৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Michael Goldenberg) চিত্ৰনাট্যৰে ছবিখনৰ পৰিচালনা আছিল [[ডেভিদ য়েটছ]]ৰ।<ref>Half-Blood Prince Filming News : Threat of Strike to Affect Harry Potter Six?. The Leaky Couldron. 19 September 2007. 19 September তাৰিখে আহৰণ কৰা হৈছে</ref><ref>Half-Blood Prince release delayed until July 2009, studio says. Reuters. 2008. 28 August, 2008 তাৰিখে আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৮ চনৰ মাৰ্চ মাহত ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছে ঘোষণা কৰে যে অন্তিম গ্ৰন্থ হেৰী পটাৰ এণ্ড দা ডেথ্লী হেল'জ চলচ্চিত্ৰ ৰূপ দুটা খণ্ডত নিৰ্মাণ কৰা হ'ব আৰু খণ্ড দুটা যথাক্ৰমে ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰ আৰু ২০১১ চনৰ জুলাইত মুক্তি দিয়া হ'ব।<ref>Jeff Boucher (13 March 2008). "Final 'Harry Potter' book will be split into two movies". Los Angeles Times</ref><ref>"WB Sets Lots of New Release Dates!". Comingsoon.net. 24 February 2009. ২০১০ চনৰ ১ আগষ্টত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছে ৰাউলিঙৰ ইচ্ছাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছবিকেইখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ ইংলেণ্ডৰ সম্পন্ন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ অভিনয় শিল্পীসকলো আটায়ে ইংৰাজ আছিল।<ref>Treneman, Ann. J. K. Rowling, the interview. The Times. 30 June 2000. ২৬ জুলাই, ২০০৬ চনত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> হেৰী পটাৰ এণ্ড দি অৰ্ডাৰ অফ দা ফিনিক্সৰ বাদে বাকীকেইখন ছবিৰ চিত্ৰনাট্য ষ্টিভ ক্লভছৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Steve Kloves)। পৰৱৰ্ত্তী গ্ৰন্থসমূহত পেলাব পৰা প্ৰভাৱ ৰোধ কৰিবলৈ ক্লভছক এই কামত ৰাউলিঙেও সহযোগ কৰিছিল।<ref>Mzimba, Lizo, moderator. "Interview with Steve Kloves and J. K. Rowling". BBC Newsround. February 2003</ref> তেওঁ কিতাপসমূহত প্ৰকাশ কৰাৰ পূৰ্বেই ক্ৰমে [[চেভেৰাছ স্নেইপ]] আৰু হেগৰিডৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণকাৰী [[এলান ৰিকমেন]] আৰু ৰবি কলট্ৰেনকো ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Robbie Coltrane) তেওঁলোক ৰূপায়ণ কৰা চৰিত্ৰকেইটাৰ কিছু গুপুত কথাৰ আভাস দিছিল।<ref>"J. K. Rowling: 'Fans will be happy' ". CBBC Newsround, 2 November 2001</ref> প্ৰথম ছবিখনৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বভাৰ ল'বলৈ পৰিচালক [[ষ্টিভেন স্পিলবাৰ্গ]]([[ইংৰাজী ভাষা]] : Steven Spielberg) আগুৱাই আহিছিল যদিও তেওঁ বিমুখ হয়। ইয়াত ৰাউলিঙৰ হাত থকা বুলি সংবাদদাতাসকলৰ বাৰম্বাৰ দাবীৰ বিপৰীতে ৰাউলিঙে এই কথা অস্বীকাৰ কৰে।<ref>Rowling denies vetoing Spielberg. J. K. Rowling's official site. ৩ এপ্ৰিল ২০০৬ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> লেখিকাগৰাকীয়ে আটাইকেইখন ছবিৰে চিত্ৰনাট্যসমূহ পুনৰীক্ষণ কৰি ছবিকেইখনৰ সৃষ্টিশীল দিশটো কিছু পৰিমাণে নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিছে।<ref>Billington, Alex; Exclusive Video Interview: 'Harry Potter' Producer David Heyman. firstshowing.net 9 December 2010</ref> ইয়াৰোপৰি তেওঁ দুটা খণ্ডৰ অন্তিম ছবিখনৰ প্ৰযোজনাতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Warner Bros. Pictures J. K. Rowling as producer. Business Wire. 22 September 2010. ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০১১ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> নিজা ৱেবছাইটযোগে ৰাউলিঙে জনায় যে দ্বিতীয় ছবিখনত তেওঁ হেঁপাহ জিলিকা আইনাৰ (Mirror of Erised) দৃশ্যটোত তেওঁ নিজে [[লিলি পটাৰ]]ৰ ভূমিকাত ওলোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু পিছত তেওঁ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণৰ পৰা বিৰত থাকে।<ref>Rowling, J. K.; I am 'Witch No. 1' in the film of 'Chamber of Secrets'. জে. কে. ৰাউলিঙৰ আনুষ্ঠানিক ছাইট। ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০১১ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০১১ চনত ব্ৰিটিছ একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত প্ৰযোজকদ্বয় [[ডেভিদ হেইমেন]] আৰু [[ডেভিদ বেৰন]], পৰিচালক ক্ৰমে [[ডেভিদ য়েটছ]], মাইক নিৱেল আৰু এলফ'নছো কোৱাৰনৰ সৈতে জে. কে. ৰাউলিঙে 'চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ অভূতপূৰ্ব ব্ৰিটিছ বৰঙনি'ৰ (Outstanding British Contribution to Cinema) শিতানত সমূহীয়াভাৱে মাইক বেলকন বঁটা লাভ কৰে।<ref>"Outstanding British Contribution to Cinema in 2011 - The Harry Potter Films". British Academy of Film and Television Arts. 2011. ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১১ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ===সফলতা=== ফৰ্বছে ৰাউলিঙক গ্ৰন্থ ৰচনাৰ জৰিয়তে বিলিয়ন মূল্যৰ ইউ এছ ডলাৰৰ গৰাকী হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে চিহ্নিত কৰে।<ref>Watson, Julie and Kellner, Tomas. "J. K. Rowling And The Billion-Dollar Empire". Forbes.com. 26 February</ref> ইয়াৰোপৰি তেওঁ আটাইতকৈ ধনী মহিলা মনোৰঞ্জনকাৰী (the richest female entertainer) আৰু বিশ্বৰ আটাইতকৈ ধনী ব্যক্তিৰ তালিকাত ক্ৰমে দ্বিতীয় আৰু ১০৬২তম স্থান পায়।<ref>#1062 Joanne (JK) Rowling. Forbes.com. ১৬ মাৰ্চ ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে; Oprah is Richest Female Entertainer. Contact Music. ২০ জানুৱাৰী ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৪ চনত ফৰ্বছৰ বিলিয়নাৰৰ তালিকাত স্থান পোৱাৰ বিপৰীতে ৰাউলিঙে কয় যে তেওঁৰ যথেষ্ট সম্পত্তি আছে যদিও তেওঁ বিলিয়নাৰ নহয়।<ref>J. K. Rowling, the author with magic touch. MSN</ref> ইয়াৰোপৰি, ২০০৮ চনত ছানডে টাইম ৰিচ্চ লিষ্টে ৰাউলিঙক ব্ৰিটেইনৰ ধনী মহিলাৰ তালিকাত ১৪৪তম স্থান দিয়ে।<ref>Sunday Times Rich List -- Joanne Rowling; Women's Rich List -- Joanne Rowling. The Sunday Times. 27 April 2008. ২০ মে' ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০১ চনত ৰাউলিঙে [[স্কটলেণ্ড|স্কটলেণ্ডত]] কিল্লিকেছি হাউচ (Killiechassie House) নামৰ ১৯ শতিকাৰ এক বাংলো ক্ৰয় কৰে।<ref>Nichols, Michelle. Hogarts hideaway for Potter author. The Scotsman. 22 November 2001</ref> এডিনবাৰ্গ আৰু পশ্চিম লণ্ডনৰ কেনছিংটনতো লেখিকাগৰাকীৰ নিজা ঘৰ আছে। ইয়াৰে দ্বিতীয়টো ২৪ ঘণ্টাই নিৰাপত্তাৰে পৰিৱেষ্টিত<ref>Collinson, Patric. "Rub shoulders with Brucie for £4.3m, or Tony for £7,250". Guardian Unlimited. 26 April 2005</ref> আৰু ইয়াৰ মূল্য ৪.৫ পাউণ্ড (৯ মিলিয়ন ডলাৰ)।<ref>Boshoff, Alison. What does JK Rowling do with her money. Daily Mail. 24 August</ref> ===পুনৰ্বিবাহ=== ২০০১ চনৰ ২৬ ডিচেম্বৰত ৰাউলিঙ এনাস্থেটিষ্ট (anaesthetist) নীল মাইকেল মূৰেৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Neil Michael Murray) সৈতে এক অনুষ্টুপীয়া অনুষ্ঠানেৰে বিয়াত বহে।<ref>Christmas wedding for Rowling. BBC News. 30 December 2001</ref> এয়া তেওঁলোক উভয়ৰে বাবে দ্বিতীয় বিবাহ আছিল। ২০০৩ চনৰ ২৪ মাৰ্চত তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ডেভিদ গৰ্ডন ৰাউলিঙ মূৰেৰ জন্ম হয়।<ref>"Baby joy for JK Rowling". March 2003</ref> সন্তানটিৰ যত্ন ল'বৰ বাবে ৰাউলিঙে কিছুদিন লেখা-মেলাৰ পৰা আঁতৰি থাকে।<ref>J. K. Rowling's Oeicial Site, "Progress on Book Six". 15 March 2004</ref> ৰাউলিঙৰ কনিষ্ঠা কন্যা মেকেঞ্জি জীন ৰাউলিঙ মূৰেৰ জন্ম হয় ২০০৫ চনৰ ২৩ জানুৱাৰীত।<ref>J. K. Rowling's Official Site, "JKR gives Birth to Baby Girl". ২৫ জানুৱাৰী ২০০৫ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> লেখিকাগৰাকীয়ে হেৰী পটাৰ এণ্ড দা হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স মেকেঞ্জিৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছে। ===দ্য কেজুৱেল ভেকেন্সি=== ২০১১ চনৰ জুলাই মাহত পূৰ্বৰ এজেণ্ট ক্ৰিষ্ট'ফাৰ লিটলৰ সৈতে চুক্তি শেষ কৰে আৰু নিজৰেই সহকৰ্মীদলৰ অন্যতম নীল ব্লেয়াৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক নতুন এজেঞ্চীৰ সৈতে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.thebookseller.com/news/rowling-leaves-christopher-little-agency.html | title=Rowling leaves Christopher Little Agency | publisher=The Bookseller | date=জুন ৩০, ২০১১ | accessdate=জানুৱাৰী 5, 2014 | author=Charlotte Williams}}</ref> এই বিষয়ত ৰাউলিঙে কয়, “নীল আৰু ক্ৰিষ্ট’ফাৰ দুয়ো একেলগে এনে এটা বিন্দু পাইছিলগৈ য’ত কামবোৰ কাৰ্যকৰী হোৱা নাছিল, আৰু মই এটা সিদ্ধান্ত ল’ব লগা হৈছিল। ই অতিশয় কঠিন আছিল। ’’ ২০১২ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাউলিঙৰ নতুন এজেন্সী ব্লেয়াৰ পাৰ্টনাৰশ্বিপে নিজা ৱেবচাইটত লেখিকাগৰাকীয়ে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলক উদ্দেশ্যি এখন নতুন কিতাপ প্ৰকাশ কৰিবলৈ যো-জা কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref name="TCV">{{cite web | url=https://www.littlebrown.co.uk/TheCasualVacancy.page | title=The Casual Vacancy by J.K. Rowling | publisher=Little Brown Book Group | accessdate=জানুৱাৰী 5, 2014 | archivedate=2017-10-06 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20171006064006/https://www.littlebrown.co.uk/TheCasualVacancy.page | deadurl=yes }}</ref> হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ সৈতে নতুন কিতাপখনৰ ভিন্নতাৰ বিষয়ে ৰাউলিঙে কয়, “মই ইয়াক লিখি থাকোঁতে একেদৰেই উপভোগ কৰিছিলো যদিও মোৰ নতুন কিতাপখন হেৰী পটাৰ শৃংখলাতকৈ বহুত বেলেগ হ’ব। ” সেই বছৰৰে ১২ এপ্ৰিলত লিটল, ব্ৰাউন এণ্ড কোম্পানীয়ে এই কিতাপখন [[দ্য কেজুৱেল ভেকেঞ্চি]] নামেৰে ২০১২ চনৰ ২৭ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশ পাব বুলি ঘোষণা কৰে। মুক্তিৰ প্ৰথম সপ্তাহতে বিশ্বজুৰি উপন্যাসখনৰ এক কোটি কপিৰ বিক্ৰী হয়।<ref name="TCVS">{{cite web | url=http://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/10/19/after-strong-start-j-k-rowlings-the-casual- | title=After Strong Start, J.K. Rowling’s 'The Casual Vacancy' Falls On Charts | publisher=Speakeasy | date=অক্টোবৰ ৯, ২০১২ | accessdate=জানুৱাৰী 5, 2014}}</ref> ২০১২ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত এই কথা ঘোষণা কৰা হয় যে দ্যচ কেজুৱেল ভেকেঞ্চিক বিবিচিৰ দূৰদৰ্শন নাট্যৰূপ দিয়া হ’ব আৰু ২০১৪ চনৰপৰা বিবিচি ৱানযোগে ইয়াক সম্প্ৰচাৰিত কৰাৰ আশা কৰা হৈছে। <ref name="BBCTV">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-20581286 | title=Rowling's Casual Vacancy to become BBC TV drama series | publisher=BBC | date=ডিচেম্বৰ ৩, ২০১২ | accessdate=জানুৱাৰী 5, 2014}}</ref> ===কৰ্মৰান ষ্ট্ৰাইক=== বিগত বছৰবোৰত ৰাউলিঙে প্ৰায়েই এখন অপৰাধ উপন্যাস লিখাৰ কথা কৈ আহিছে। ২০১২ চনত ''দ্য গাৰ্ডিয়ান'' কাকতত ৰাউলিনঙৰ পৰৱৰ্তী উপন্যাসখন অপৰাধমূলক হোৱাৰ সম্ভাৱনীয়নাৰ বিষয়ে এক বাতৰি ওলায়।<ref name="TG">{{cite web | url=http://www.theguardian.com/books/booksblog/2012/feb/24/jk-rowling-crime-fiction- | title=JK Rowling's new book: clues suggest a turn to crime fiction | publisher=theguardian.com | work=Allison Flood | date=February 24, 2012 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014}}</ref> ২০০৫ চনত ষ্টিফেন ফ্ৰাইৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত লেখিকাগৰাকীয়ে কৈছিল যে তেওঁ অনাগত দিনবোৰত ছদ্মনামতহে লিখা-মেলা কৰিবলৈ ভাল পাব। তেওঁ লগতে এই কথাও কয় যে ‘‘সংবাদ মাধ্যমে হয়তো টিলিকতে এই কথাৰ উমান পাব’’।<ref name="BBC">{{cite web | url=http://www.accio-quote.org/articles/2003/0619-bbcnews-paxman.htm | title=Living with Harry Potter | publisher=BBC Radio | work=Stefen Fry | date=December 10, 2005 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130717020352/http://www.accio-quote.org/articles/2003/0619-bbcnews-paxman.htm | archivedate=July 17, 2013 | deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত ''দ্য নিউ য়ৰ্কাৰ''ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ এই কথা সদৰী কৰে যে তেওঁ এখন নতুন উপন্যাসৰ কাম কৰি আছে আৰু মাত্ৰ ‘‘দুটামান অধ্যায়হে’’ লিখি অঁতাইছে।<ref name="Mugglemarch">{{cite web | url=http://www.newyorker.com/reporting/2012/10/01/121001fa_fact_parker?currentPage=all | title=Mugglemarch | publisher=The New Yorker | date=October 1, 2012 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | author=Ian Parker}}</ref> ২০১৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত লিটল ব্ৰাউনে [[দ্য কাক্কুজ কলিং]] নামৰ এক উপন্যাস প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। এইখন আছিল কৰ্মৰান ষ্ট্ৰাইক ডিটেক্টিভ শৃংখলাৰ প্ৰথমখন উপন্যাস। প্ৰকাশকৰ বৰ্ণনা অনুসৰি এই উপন্যাসখনৰ লেখক ''ৰবাৰ্ট গলব্ৰেইথ'' পূৰ্বতে আছিল সেনাবাহিনীৰ এক অনুসন্ধানকাৰী যি ২০০৩ চনত গণ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আহে।<ref name="TST">{{cite web | url=https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sunday_Times | title=JK Rowling's Secret Life As A Wizard Crime Writer Revealed | publisher=The Sunday TImes | date=July 14, 2013 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | author=Richard Brooks}}</ref> এগৰাকী চুপাৰমডেলৰ আত্মহননৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট এই উপন্যাসখনৰ প্ৰায় ১৫০০টা পকাবন্ধা কপিৰ বিক্ৰী হয়<ref name="Abe">{{cite web | url=http://www.abebooks.com/blog/index.php/2013/07/18/more-on-the-cuckoos-calling-signed-first-sells-for-4453/ | title=More On The Cucoo's Calling-Signed First Sells for $4,453 | publisher=abebooks.com | date=July 18, 2013 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | author=Beth Carswell | archivedate=July 31, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130731012758/http://www.abebooks.com/blog/index.php/2013/07/18/more-on-the-cuckoos-calling-signed-first-sells-for-4453/ | deadurl=yes }}</ref> আৰু ই অন্যান্য অপৰাধ কাহিনীৰ লেখক তথা সমালোচকসকলৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত হয়।<ref name="TST" /> ''পাব্লিচাৰ্চ ৱিকলী'' আলোচনীয়ে উপন্যাসখন সম্পৰ্কে এক ‘তৰাৰ আৰম্ভণি’ বুলি কোৱাৰ<ref name="PUB">{{cite web | url=http://www.publishersweekly.com/978-0-316-20684-6 | title=The Cuckoo's Calling | publisher=Publisher's Weekly | date=July 13, 2013 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014}}</ref> লগতে ''লিটাৰেৰী জাৰ্ণেল''ৰ ৰহস্য শাখাই ইয়াক ‘মাহটোৰ নৱতম’ আখ্যা দিয়ে।<ref name="LIB">{{cite web | url=http://reviews.libraryjournal.com/2013/04/books/genre-fiction/mystery/mystery-reviews-april-1-2013/ | title=Mystery Reviews | publisher=Library Journal | date=July 13, 2013 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | archivedate=October 12, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012060545/http://reviews.libraryjournal.com/2013/04/books/genre-fiction/mystery/mystery-reviews-april-1-2013/ | deadurl=yes }}</ref> ছানডে টাইমছৰ এগৰাকী উপন্যাসিক তথা স্তম্ভ লেখিকা ''ইণ্ডিয়া নাইট''ৰ প্ৰ্চেষ্টাত চলা অনুসন্ধানত উপন্যাসখনৰ প্ৰ্কৃত লেখিকা ৰাউলিং বুলি প্ৰমাণিত হয়<ref name="reveal">{{cite web | url=http://www.nytimes.com/2013/07/15/books/a-detective-storys-famous-author-is-unmasked.html?pagewanted=1&_r=1&smid=tw-share& | title=This Detective Novel's Story Doesn't Add Up | publisher=The New York Times | date=July 14, 2013 | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | author=Lyall, Sarah}}</ref> আৰু এই কথা জনাজাত হোৱাৰ কেইদিনমানৰ ভিতৰতে কিতাপখনৰ বিক্ৰী ৪০০০ শতাংশ বৃদ্ধি পায়। বৰ্দ্ধিত চাহিদা পূৰাবলৈ লিটল ব্ৰাউনে অতিৰিক্ত ১৪০,০০০টা কপি ছপাই উলিয়ায়। ২০১৩ চনৰ ১৮ জুনৰ হিচাপ মতে প্ৰথম সংস্কৰণৰ এক স্বাক্ষৰিত কপি ৪,৪৫৩ ইউ এছ ডলাৰত বিক্ৰী হোৱাৰ লগতে আন এটা কপিৰ মূল্য ৬,১৮৮ ইউ এছ ডলাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref name="Abe" /> ৰাউলিঙে কয়, “কোনোধৰণৰ চৰ্চা বা আকাংক্ষা নোহোৱাকৈ কিতাপখন প্ৰকাশ কৰাটো বৰ সুন্দৰ আছিল আৰু এক ভিন্ন নামত সঁহাৰি লাভ কৰাটো আছিল নিৰ্ভেজাল ৰূপত সুখকৰ। ”<ref name="XYZ">{{cite web | url=http://www.telegraph.co.uk/culture/books/10178344/JK-Rowling-unmasked-as-author-of-detective-novel-writing-under-nom-de-plume.html | title=JK Rowling unmasked as author of detective novel writing under non de-plume | publisher=The Telegraph | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014 | archivedate=2013-07-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724064610/http://www.telegraph.co.uk/culture/books/10178344/JK-Rowling-unmasked-as-author-of-acclaimed-detective-novel.html | deadurl=yes}}</ref> লেখিকাগৰাকীয়ে নিজা ৱেবছাইটত এই কথাৰ নিশ্চিতি দিয়ে যে তেওঁ এই এই “শৃংখলাটো লিখি যাবলৈ সম্পূৰ্ণভাৱে আগ্ৰহী” আৰু ছদ্মনামতেই তেওঁ এই কাম অব্যাহত ৰাখিব।<ref name="Site">{{cite web | url=http://www.jkrowling.com/en_GB/news-events | title=Latest | publisher=jkrowling.com | accessdate=জানুৱাৰী 6, 2014}}</ref> ২০১৪ চনৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাউলিঙে কৰ্মৰান ষ্ট্ৰাইক শৃংখলাৰ দ্বিতীয়খন উপন্যাস [[দ্য ছিল্কৱৰ্ম|দ্য ছিল্কৱৰ্মৰ]] বিষয়ে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|title=J.K. Rowling Returns As Robert Galbraith For New Cormoran Strike Novel, 'The Silkworm,' Plot Summary And Release Date|author= Charles Poladian|date=17 February 2014|url=http://www.ibtimes.com/jk-rowling-returns-robert-galbraith-new-cormoran-strike-novel-silkworm-plot-summary-release-date|accessdate=19 March 2014}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুন মাহত গ্ৰন্থখনে মুক্তি লাভ কৰে। ===পৰৱৰ্ত্তী লেখনি=== ২০০৫ চনত ষ্টিফেন ফ্ৰাইৰে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত ৰাউলিঙে কয় যে তেওঁ ছদ্মনামেৰে পৰৱৰ্ত্তী সময়ত লেখা-মেলা চলাই নিবলৈ ভাল পাব। অৱশ্যে তেওঁ সাংবাদিক জেৰেমি পেক্সমেনৰ (Jeremy Paxman) সৈতে ২০০৩ চনত হোৱা আন এক টেলিভিচন সাক্ষাৎকাৰত ছদ্মনামেৰে লিখিলেও সংবাদ মাধ্যমে টিলিকতে এই কথাৰ সম্ভেদ উলিয়াব পৰাৰ সম্ভাৱনাৰ কথাও স্বীকাৰ কৰে।<ref>"JK's OOTP interview". Newsnight. 2003. * "Living with Harry Potter". BBC Radio 4. 2005</ref> ২০০৬ চনত লেখিকাগৰাকীয়ে কিছুসংখ্যক চুটিগল্প আৰু আৰু আন এখন শিশু-গ্ৰন্থ লিখি শেষ কৰাৰ কথা সদৰি কৰে।<ref>"J. K. Rowling on Finishing Harry Potter". in.rediff.com. 11 January 2006</ref> হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ অষ্টম গ্ৰন্থ এখনৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে ৰাউলিঙে কয় যে এই কথা ক'ব পৰা নাযায় যে তেওঁ পুনৰ এইখন জগতৰ বিষয়ে লিখিবনে নাই। হয়তো ১০ বছৰৰ পিছত তেওঁ এই জগতলৈ উলটিব খুজিব, কিন্তু ইয়াৰ কোনো নিশ্চয়তা নাই। ("I can't say I'll never write another book about that world just because I think, what do I know, in ten year's time I might want to return to it but I think it's unlikely.")<ref>Transcript of J. K. Rowling interview on Friday Night with Jonathan Ross. 6 July 2007. ২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১২ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০১০ চনৰ ১ অক্টোবৰত অপ্ৰা উইনফ্ৰিৰে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ এক 'চাগা'ৰ (saga) সম্ভাৱনীয়তাৰ কথা ব্যক্ত কৰে।<ref>"Oprah and Harry Potter phenom JK Rowing interview"</ref> ৰাউলিঙে হেৰী পটাৰৰ যাদু জগতৰ বিষয়ে এক বিশ্বকোষ ৰচনা কৰিবলৈ মনস্থ কৰে।<ref>Brown, Jen. Stop your sobbing! More Potter to come. MSNBC. 24 July 2007</ref> তাৰপৰা হোৱা যিকোনো লাভ দাতব্য অনুষ্ঠানলৈ দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref>No eighth book. J. K. Rowling official site</ref> ২০১২ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত ৰাউলিঙে নিজৰ নতুন ৱেবছাইটৰ উদ্বোধনীৰ পিছতে এই সম্পৰ্কে নিশ্চিতি প্ৰদান কৰি কয় যে পূৰ্বৰ পৰিকল্পনা অনুসৰিয়েই ইয়াৰ সমূহ ৰয়েল্টি দাতব্য অনুষ্ঠানলৈ দিয়া হ'ব।<ref>Jo Rowling. "J.K. Rowling.com - FAQ & Rumours"</ref> ২০০৭ চনৰ নৱেম্বৰত ৰাউলিঙে শিশুসকলৰ কাৰণে আন এখন গ্ৰন্থৰ কামত লাগি থকাৰ কথা জানিবলৈ দিয়ে।<ref>"Rowling completes post-Harry Potter book". Associated Press. 1 November 2007</ref> ২০০৭ চনৰ জুলাইত ৰাউলিঙে ব্যক্ত কৰে যে তেওঁ নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে যথেষ্ট সময় কটাব বিচাৰে, কিন্তু তেওঁ শিশু আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বাবে দুখন কিতাপৰ কামত ব্যস্ত হৈ আছে।<ref>Memmott, Carol. A fond look back at Harry. USA Today. 25 July 2007</ref> তেওঁ কিতাপ দুখনৰ বিষয়ে সবিশেষ জনোৱাৰ পৰা বিৰত থাকে। সেই বছৰৰে অক্টোবৰত তেওঁ জনায় যে ভৱিষ্যতে কল্প-কাহিনীক (ফেণ্টাছী) তেওঁৰ লেখনিৰ বিষয়বস্তু হিচাপে লোৱাৰ সম্ভাৱনা নিচেই তাকৰ। তেওঁ কয় যে হেৰী পটাৰৰ প্ৰভাৱ নপৰাকৈ আৰু এখন কাল্পনিক জগত সৃষ্টি কৰাটো অতিশয় কঠিন হ'ব।<ref>Topel, Fred. "Harry Potter Author J. K. Rowling Enchants Readers on Her U.S. Book Tour". New York Post. 2007</ref> [[File:Jk-rowling-crop.JPG|thumb|ৰিঘত|200px|এবাৰ্ডিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সন্মানীয় উপাধি গ্ৰহণৰ সময়ত ৰাউলিং]] ২০০৮ চনৰ মাৰ্চত ৰাউলিঙে এডিনবাৰ্গৰ কেফেত শিশুসকলৰ বাবে এখন নতুন উপন্যাস লিখি থকাৰ কথা সদৰি কৰে। তেওঁ দা ডেইলী টেলিগ্ৰাফক কয়, "মই শিশুহঁতৰ বাবে লিখি যাম কিয়নো এই কামটো মই উপভোগ কৰোঁ। " তেওঁ লগতে কয়, "মই উপযুক্ত কেফে এখন বিচাৰি উলিওৱা কামত বৰ ভাল; ভিৰৰ মাজত মই মিলি যাওঁ আৰু, নিশ্চিতভাৱে, আটায়ে দেখি থকাকৈ কেফেৰ মাজভাগত নবহো। "<ref>Richard Eden. "New adventure is child's play for Jo". The Daily Telegraph (UK). 2 March 2008</ref> ২০১১ চনৰ জুনত ৰাউলিঙে হেৰী পটাৰৰ ভৱিষ্যত প্ৰকল্পসমূহ আৰু সকলো ধৰণৰ বৈদ্যুতিন ডাউনলোড সামৰি ৰখা পটাৰম'ৰ (Pottermore)<ref>http://www.pottermore.com/</ref> নামৰ এক নতুন ৱেবছাইটৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>Anita Singh (16 June 2011). "JK Rowling launches Pottermore Website". London: The Telegraph</ref> ছাইটটোত হেৰী পটাৰৰ চৰিত্ৰ, স্থান আৰু সামগ্ৰীসমূহৰ বিষয়ে ১৮,০০০ শব্দৰ অতিৰিক্ত তথ্য সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref>Alison Flood (23 June 2011). "Pottermore website launched by JK Rowling as 'give-back to fans". The Guardian (UK)</ref> পৰৱৰ্ত্তী মাহত ৰাউলিঙে ক্ৰিষ্ট'ফাৰ লিটলৰ সৈতে এজেঞ্চীৰ চুক্তি শেষ কৰে আৰু লিটলৰ এজন সহকৰ্মী নীল ব্লেয়াৰৰ নতুন এজেঞ্চীৰ সৈতে যুক্ত হয়।<ref>Chariotte Williams (2011). "Rowling leaves Christopher Little Agency". thebookseller.com. ৪ জুলাই ২০১১ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ==সামাজিক কৰ্ম== ২০০০ চনত ৰাউলিঙে ভলেণ্ট চেৰিটেবল ট্ৰাষ্টৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Volant Charitable Trust) প্ৰতিষ্ঠা কৰে। অনুষ্ঠানটোৱে বাৰ্ষিক ৫.১ মিলিয়ন পাউণ্ডৰ বাজেটেৰে দৰিদ্ৰতা আৰু সামাজিক বৈষম্য নিমূলৰ হকে কাম কৰে। শিশু, একক অভিভাৱকত্বৰ পৰিয়ালসমূহ আৰু মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছ ৰোগৰ গৱেষণালৈ সহায় আগবঢ়োৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহলৈও এই অনুষ্ঠানটোৱে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰে।<ref>"The Volant Charitable Trust (UK and overseas)". Merseyside Funding</ref> ৰাউলিঙে কয়, "মই ভাবো যেতিয়া তুমি প্ৰয়োজনতকৈ অধিক লাভ কৰা তেতিয়া ইয়াৰে বহুদৰ্শী কাম কৰিবলৈ আৰু বুদ্ধিমত্তাৰে প্ৰদান কৰিবলৈ তোমাৰ এক নৈতিক দায়িত্ব থাকে। "<ref>Memmott, Carol. A fond look back at Harry. USA Toaday. 25 July 2007</ref> ===দৰিদ্ৰতা-বিৰোধী আৰু শিশু কল্যাণ=== ৰাউলিঙ, যি এসময়ত অকলেই তেওঁৰ সন্তানৰ অভিভাৱকত্বৰ দায়িত্ব ল'ব লগা হৈছিল, বৰ্তমান সময়ত জিঞ্জাৰব্ৰেড ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Gingerdread) (পূৰ্বতে 'ওৱান পেৰেণ্ট ফেমিলিজ') নামৰ দাতব্য অনুষ্ঠানৰ মুৰব্বী। ২০০০ চনত তেওঁ উক্ত অনুষ্ঠানৰ প্ৰথমগৰাকী ৰাজদূত অৰ্থাৎ এম্বেছাদৰ আছিল।<ref>"One Parent Families Gingerbread". OneParentFamilies. 7 July 2007</ref><ref>J K Rowling becomes President of One Parent Families. 16 November 2004. ২০ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> অনুষ্ঠানটোৰ সাহায্যাৰ্থে ৰাউলিঙে ছাৰাহ ব্ৰাউনৰে সৈতে একেলগে শিশু উপযোগী কাহিনীৰ পুথি এখন লিখিছিল।<ref>Gordon's Women. Guardian Unlimited. 13 May 2007</ref> ২০০১ চনত ইউ কেৰ দৰিদ্ৰতা নিবাৰণৰ হকে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা অনুষ্ঠান কমিক ৰিলিফে (Comic Relief) তিনিগৰাকী সৰ্বাধিক-বিক্ৰেত লেখিকা -- ৰন্ধন-প্ৰণালী লেখিকা আৰু দূৰদৰ্শন উপস্থাপিকা ডেলিয়া স্মিথ, ব্ৰিজ জ'নছ, হেলেন ফিল্ডিং আৰু জে. কে. ৰাউলিঙৰ পৰা তেওঁলোকৰ বিখ্যাত লেখনিসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা একোখন বুকলেট আহ্বান কৰে।<ref>Goodson, Rory and Chittenden, Maurice. "Rowling casts a spell that will give chaqities millions". The Sunday Times. 7 January 2001</ref> তেতিয়াই ৰাউলিঙে [[ফেণ্টাষ্টিক বিষ্টছ এণ্ড হোৱেৰ টু ফাইণ্ড দেম]] আৰু [[কুইডিচ থ্ৰু দি এজেছ]] ৰচনা কৰে। ২০০১ চনৰ মাৰ্চলৈকে গ্ৰন্থ দুখনৰ পৰা ১৫.৭ মিলিয়ন পাউণ্ড পুঁজি গোট খায়।<ref>The Money. Comic Relief</ref> ২০০৫ চনত ৰাউলিঙ আৰু এমা নিকলছনে ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Emma Nicholson) চিলড্ৰেনছ হাই লেভেল গ্ৰুপ নামৰ শিশু কল্যাণৰ হকে এক অনুষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বৰ্তমান অনুষ্ঠানটোৰ নাম লুমছ।<ref>"Who We Are". Lumos</ref><ref>Launch of the Children's High Level Group. J. K. Rowling's Official Site. ২০ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> অনুষ্ঠানটোৰ সাহায্যাৰ্থে ৰাউলিঙে দা টেলছ অফ বিডল দা বাৰ্ডৰ হাতেলিখা সাতটা কপিৰ এটা নীলাম কৰে। ২০০৭ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত অনলাইন গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা [[এমাজন (কোম্পানী)|আমাজন ডট কমে]] (Amazon.com) ১.৯৫ মিলিয়ন পাউণ্ডত গ্ৰন্থখন ক্ৰয় কৰে।<ref name="ReferenceC">"JK Rowling Fairy Tales To Go On Sale For Charity". ANI. 2008</ref> লগে লগে ই সৰ্বাধিক মূল্যত নীলাম হোৱা আধুনিক গ্ৰন্থৰ অভিলেখ স্থাপন কৰে।<ref>Rare JK Rowling book fetches £2m. BBC News. 13 December 2007</ref> ২০০৮ চনত গ্ৰন্থখনৰ পৰা হোৱা আয় চিলড্ৰেনছ হাই লেভেল গ্ৰুপক প্ৰদান কৰাৰ চৰ্ত্ত ৰাখি ৰাউলিঙ ইয়াৰ প্ৰকাশৰ বাবে সন্মত হয়।<ref name="ReferenceC"/> ১ জুন ২০১০ তাৰিখে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু দিৱসত লুমছে 'লাইট এ বাৰ্থদে কেণ্ডেল ফৰ লুমছ' নামৰ বাৰ্ষিক অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি কৰে। এই কাৰ্যত সহযোগ আগবঢ়োৱাৰ উদ্দেশ্যে ৰাউলিঙে ৰেডঅনলাইন ডট কো ডট ইউ কেক (Redonline.co.uk) সেইদিনাই এক সাক্ষাৎকাৰ প্ৰদান কৰে। ২০১২ চনৰ জুলাইত লণ্ডন গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক ক্ৰীড়া সমাৰোহত উপস্থিত থাকি ৰাউলিঙে গ্ৰেট অৰ্মণ্ড ষ্ট্ৰীট চিলড্ৰেনছ হস্পিটালৰ সন্মানাৰ্থে [[জে. এম. বেৰী]]ৰ [[পিটাৰ পেন]]ৰ কেইশাৰীমান পাঠ কৰে। ইয়াৰ সৈতে লৰ্ড ভলডেম'ৰ্টৰ লগতে অন্যান্য শিশু-সাহিত্যৰ চৰিত্ৰৰো উপস্থাপন কৰা হয়।<ref>"Rupert Grint Runs in Olympic Torch Relay, JK Rowling in Opening Ceremony". The Leaky Cauldron. ২৮ জুলাই ২০১২ চনত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ===মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছ=== ৰাউলিঙে মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছ ৰোগৰ চিকিৎসা আৰু ইয়াৰ বিষয়ে কৰা গৱেষণাৰ বাবেই আৰ্থিক সহায় তথা সমৰ্থন আগবঢ়াই আহিছে। উল্লেখ্য যে ১৯৯০ চনত তেওঁৰ মাতৃৰ এই ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল। ২০০৬ চনত ৰাউলিঙে [[এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়|এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ত]] এক নতুন জীৱনদায়িনী ঔষধ কেন্দ্ৰৰ নিৰ্মাণৰ বাবে বুজন পৰিমাৰ্ণৰ ধন প্ৰদান কৰে। পিছত সেই কেন্দ্ৰটোৰ নাম এন ৰাউলিং ৰিজেনেৰেটিভ নিউৰ'লজি ক্লিনিক ৰখা হয়।<ref>"J K Rowling marks start for clinic". University of Fdinburgh. ২০১১ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০১০ চনত কেন্দ্ৰটোলৈ তেওঁ পুনৰ ১০ মিলিয়ন পাউণ্ড আগবঢ়ায়।<ref>"J.K. Rowling donates £10m to multiple sclerosis clinic". AFP. 2010. ৩০ আগষ্ট ২০১০ তাৰিখে আহৰণ কৰা হৈছে</ref> অজ্ঞাত কাৰণত ৰাউলিঙৰ দেশ [[স্কটলেণ্ড|স্কটলেণ্ডৰ]] লোকে সৰ্বাধিক হাৰত মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছত আক্ৰান্ত হয়।<ref>MS Society, Scotland JK Rowling funds new MS cenre. Edinburgh Research and Innovation, University of Edinburgh. 21 April 2006. ১০ জুন ২০০৬ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৩ চনত ৰাউলিঙে মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছত ভোগা লোকসকলৰ যত্নৰ বাবে এক ৰাষ্ট্ৰীয় মান নিৰূপনৰ হকে জনমত গঠনতো ভাগ লয়।<ref name="Andy McSmith 2009">Andy McSmith (10 April 2009). "Rowling quits multiple sclerosis charity over Anglo-Scottish feud". The Independent (UK). ২০ এপ্ৰিল ২০০৯ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিলত ৰাউলিঙে স্কটলেণ্ডৰ মাল্টিপল শ্লেৰ'ছিছ চছাইটীৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ শাখাৰ মাজত চলি থকা বিবাদৰ বাবে অনুষ্ঠানটোৰ প্ৰতি সমৰ্থন উঠাই লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref name="Andy McSmith 2009"/> ===অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম=== ২০০৮ চনৰ মে'ত গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা প্ৰতিষ্ঠান ৱাটাৰষ্ট'নছে (Waterstones) ৰাউলিঙ আৰু অন্যান্য ১২ গৰাকী লেখক-লেখিকাক এখন মাত্ৰ A5 জোখৰ কাৰ্ডত স্ব-নিৰ্বাচিত যিকোনো বিষয়ৰ ওপৰত লিখিবলৈ আহ্বান কৰে আৰু এইসমূহ নীলাম কৰি পোৱা ধনেৰে দিজলেক্সিয়া একচন আৰু ইংলিছ পেন নামৰ দাতব্য অনুষ্ঠান দুটাৰ সাহায্যাৰ্থে ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰে।<ref>Rachel Williams (29 May 2008). "Rowling pens Potter prequel for charities". The Guardian (UK). ৫ মে' ২০১০ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref><ref>JK Rowling. "Waterstones Charity Auction". jkrowling.com. ৩১ মে' ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> সেই বছৰৰে আগষ্টত এই কাৰ্ডসমূহ একেলগ কৰি দাতব্য অনুষ্ঠানকেইটাৰ সাহায্যৰ বাবে কিতাপ আকাৰে বিক্ৰী কৰা হয়।<ref>JK Rowling "Waterstones Charity Auction". jkrowling.com. ৩১ মে' ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৬ চনৰ ১ আৰু দুই আগষ্টত ৰাউলিঙে নিউয়ৰ্কৰ ৰেডিঅ' চিটী মিউজিক হলত ষ্টিফেন কিং আৰু জন আৰভিঙৰ পাঠ আগবঢ়ায়। ইয়াৰ পৰা হোৱা লাভ আৰ্থিক নিৰাপত্তাৰহিত তথা অক্ষম শিল্পী আৰু কলাকাৰসকললৈ সাহায্য আগবঢ়োৱা দাতব্য অনুষ্ঠান হেভেন ফাউণ্ডেচন আৰু এক চিকিৎসাবিষয়ক স্বেচ্ছাসেৱী অনুষ্ঠান মেডিচিনছ ছেনছ ফ্ৰণ্টিয়াৰিছলৈ (Médecins Sans Frontières) দান কৰা হয়।<ref>Harry, Carri, Garp. Scholastic. 2006. ২৫ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৭ চনৰ মে'ত ৰাউলিঙে পৰ্টুগালত নিৰুদ্দেশ হোৱা এক ইংৰাজ কন্যা শিশু মেডেলিন মেককেনৰ (Madeleine McCann) সুৰক্ষিত প্ৰত্যাৱৰ্ত্তনৰ বাবে ব্ৰিটিছ টেবলইড নিউজ অফ দা ৱৰ্ল্ডে আৰম্ভ কৰা পুৰস্কাৰ-পুঁজি এটালৈ ২৫০,০০০ পাউণ্ড অথবা ৪৯৫,০০০ পাউণ্ডতকৈও অধিক ধনৰাশি আগ কৰে।<ref>'Potter' Author Adds to UK Reward Fund. USA Today. 13 May 2007. ১৯ মাৰ্চ ২০১২ ত আহৰণ কৰা হৈছে; Harry Potter Author Add To Reward. Sky News. 13 May 2007. ১৯ মাৰ্চ ২০১২ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> লেখিকাগৰাকীয়ে [[নেলছন মেণ্ডেলা]], এল গ'ৰ আৰু এলান গ্ৰীনস্পেনৰ সৈতে একেলগে গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ ভাষণৰ এক সংগ্ৰহৰো পাতনি লিখে আৰু ইয়াৰ পৰা হোৱা আয় জেনিফাৰ ব্ৰাউন গৱেষণাগাৰলৈ দান কৰা হয়।<ref>Brown publishes greatest speeches. BBC News. 5 April 2006. ২০ অক্টোবৰ ২০০৭ ত সংগ্ৰহ কৰা হৈছে</ref> ==ৰাজনৈতিক দৰ্শন== ২০০৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত শ্ৰমিক দলৰ আলোচনাচক্ৰত (Labour Party Conference) ৰাউলিঙে শ্ৰমিক দললৈ ১ মিলিয়ন পাউণ্ড আগবঢ়োৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে আৰু ৰাজহুৱাভাৱে [[ডেভিদ কেমেৰুণ|ডেভিদ কেমেৰুণৰ]] বিপক্ষৰ নেতা শ্ৰমিক প্ৰধান মন্ত্ৰী [[গৰ্ডন ব্ৰাউন|গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ]] প্ৰতি সমৰ্থন আগবঢ়ায়।<ref>Ben Leach (20 September 2008). "Harry Potter author JK Rowling giver £1 million to Labour". The Daily Telegraph (London). ২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ৰাউলিঙ গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ পত্নী ছাৰাহ ব্ৰাউনৰো ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী। তেওঁৰ সৈতে ৰাউলিঙে এক দাতব্য প্ৰকল্পৰ হকে সহযোগিতাৰে কাম কৰোঁতে চিনাকি হৈছিল। তেওঁ ২০০৩ চনত ব্ৰাউনৰ প্ৰথম সন্তান ফ্ৰেজাৰৰ (Fraser) জন্মৰ সময়ত চিকিৎসালয়ত প্ৰথমেই দেখা কৰা লোকসকলৰ অন্যতম আছিল।<ref>Morrison, Jenny (23 April 2004). "Chancellor's daughter remembered at christening service". The Scotsman (Edinburgh). ১৬ এপ্ৰিল ২০১০ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ==ধৰ্মীয় দৰ্শন== ==সংবাদ জগতৰে সম্পৰ্ক== সংবাদ জগতৰ সৈতে ৰাউলিঙৰ সম্পৰ্ক বৰ মধুৰ নহয়। লেখিকাগৰাকীয়ে এই কথা স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁ স্পৰ্শকাতৰ আৰু সাংবাদিকতাৰ সলনি হৈ থকা চৰিত্ৰ তেওঁ পছন্দ নকৰে। সাক্ষাৎকাৰ দিবলৈ ভাল নোপোৱা ব্যক্তি হিচাপে থকা তেওঁৰ দুৰ্নামৰ বিষয়তো ৰাউলিঙে অসন্মতি প্ৰকাশ কৰে।<ref>Treneman, Ann. "I'm not writing for the money: It's for me and out of loyalty to fans." The Times. 20 June 2003. ২৫ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০১১ চনলৈকে ৰাউলিঙে সাংবাদ জগতৰ বিৰুদ্ধে ৫০ ৰো অধিক বাৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Lisa O'Carroll and Josh Halliday (2011). "Leveson inquiry: JK Rowling and Sienna Miller give evidence". The Guardian. ২০১২ ৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০১ চনত প্ৰেছ কমপ্লেইণ্টছ কমিছনে ৰাউলিঙে দাখিল কৰা এক অভিযোগ গ্ৰহণ কৰে। 'অ'কে!' (OK!) নামৰ এখন আলোচনীয়ে [[মৰিছাছ|মৰিচাছৰ]] সাগৰ পাৰত নিজ কন্যাৰ সৈতে সময় কটোৱাৰ এলানি আলোকচিত্ৰ অনুমতিবিহীনভাৱে ছপোৱাৰ বাবে এই অভিযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>Press Complaints Commission: JK Rowling. pcc.org.uk. 2001. ৮ ডিচেম্বৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ২০০৭ চনত ৰাউলিঙৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ ডেভিদে পিতৃ-মাতৃৰ সহযোগত ছানডে এক্সপ্ৰেছ কাকতৰ এক প্ৰবন্ধত প্ৰকাশ পোৱা তেওঁৰ এক আলোকচিত্ৰ নিষিদ্ধ কৰিবলৈ যত্ন কৰে যদিও আইনী যুঁজত হাৰে।<ref>Judge rules against JK Rowling in privacy case. Guardian Unlimited. 7 August 2007. ২১ আগষ্ট ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> কিন্তু ২০০৮ চনৰ মে'ত আদালতে ডেভিদৰ সপক্ষে ৰায় সলনি কৰে।<ref>Rozenberg, Joshua. JK Rowling's son wins privacy battle in court. The Daily Telegraph. 2008. ৮ মে' ২০০৮ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref><ref>David Murry (by his litigation friends Neil Murry and Joanne Murry) v Big Pictures (UK) Limited [{{{year}}} EWCA Civ 446 (7 May 2008)</ref> ৰাউলিঙৰ পূৰ্বৰ স্বামীৰ সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণ কৰা ব্ৰিটিছ টেবলইড 'ডেইলী মেইল'ৰ প্ৰতি তেওঁ বিশেষ বিষোদগাৰ প্ৰকাশ কৰে।<ref>Lockerbie, Catherine. "All aboard the Hogwarts Express". The Scotsman. UK. 11 July 2000. ৩০ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> কিছুসংখ্যক লোকৰ অনুমান মতে সংবাদ জগতৰ সৈতে থকা তিক্ত সম্পৰ্কৰ অনুপ্ৰেৰণাতে তেওঁ [[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা গব্লেট অফ ফায়াৰ|হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অফ ফায়াৰত]] ৰীতা স্কীটাৰ ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Rita Skeeter) চৰিত্ৰটোৰ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু ২০০০ চনত ৰাউলিঙে জনায় যে উক্ত চৰিত্ৰটোৱে প্ৰকৃততে খ্যাতিৰ দিশলৈ তেওঁৰ উত্থানক আগতীয়া কৰিছে : "মানুহে মোক সোধে যে ৰীতা স্কীটাৰক উদ্ভাসিত কৰা হৈছিল নে কি [হেৰী পটাৰৰ জনপ্ৰয়তাক প্ৰতিফলন কৰিবলৈ], কিন্তু প্ৰকৃততে চৰিত্ৰটোৰ পৰিকল্পনা আগৰেপৰা কৰা হৈছিল। "<ref>"About the Books transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com". ৩০ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> উল্লেখ্য যে ৰীতা স্কীটাৰ হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ এক গছিপি সাংবাদিক। তেওঁ লগতে কয়, "মই ৰীতাৰ চৰিত্ৰটো ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'নতে উনুকিওৱাৰ কথা ভাবিছিলো -- যেতিয়া হেৰী লিকী ক'লড্ৰনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে সোমাই আহে আৰু আটায়ে কৈ উঠে, "পটাৰ, তুমি উলটি আহিলা!" মই সেইডোখৰতে এক সাংবাদিকক ৰাখিব খুজিছিলো। তেওঁৰ নাম ৰীতা নাছিল কিন্তু এগৰাকী মহিলাই আছিল। আৰু তেতিয়া গোটেই কাহিনীটো জুকিয়াই চাই মই ভাবিলো যে সেই ঠাইৰ বাবে তেওঁ উপযুক্ত নহয়। তেওঁ চতুৰ্থখনৰ বাবেহে উপযুক্ত য'ত হেৰীয়ে নিজৰ খ্যাতিৰে সৈতে শিক্ষাবৰ্ষটোলৈ আহিছিল। "<ref>Transcript of interview with J.K. Rowling. BBC Newsround. 2000. ২৫ অক্টোবৰ ২০০৭ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ==বঁটা আৰ সন্মানসমূহ== ৰাউলিঙে ছেইণ্ট এণ্ড্ৰিওছ ইউনিভাৰ্চিটী, ইউনিভাৰ্চিটী অফ এডিনবাৰ্গ, নেপিয়েৰ ইউনিভাৰ্চিটী, ইউনিভাৰ্চিটী অফ এক্সটাৰ,<ref>Sally Pook (15 July 2000). "J K Rowling given honorary degree at her alma mater". Daily Telegraph (London)</ref> ইউনিভাৰ্চিটী অফ এবাৰ্ডিন<ref>David Cribb (2006). "J K Rowling receives honorary degree". digital spy</ref><ref>" 'Harry Potter' author JK Rowling receives honorary degree". University of Aberdeen. 2006</ref> আৰু হাৰ্ভাৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটীৰ পৰা সন্মানীয় ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[নিক'লাছ ছাৰ্ক'জি|নিক'লাছ ছাৰ্ক'জিয়ে]] ([[ইংৰাজী ভাষা]] : Nicolas Sarkozy) ৰাউলিঙে লিজন ডি অ'নাৰ (Légion d'honneur) সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>Keaten, Jamey (3 February 2009). "France honors Harry Potter author Rowling". USA Today. Associated Press. ৭ নৱেম্বৰ ২০১০ ত আহৰণ কৰা হৈছে</ref> ৰাউলিঙে লাভ কৰা অন্যান্য বঁটাসমূহ: *১৯৯৭: নেচলে স্মাৰ্টিছ বুক প্ৰাইজ, স্বৰ্ণ বঁটা (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা ফিল'চফাৰ্চ ষ্ট'ন) *১৯৯৮: নেচলে স্মাৰ্টিজ বুক প্ৰাইজ, স্বৰ্ণ বঁটা (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান) *১৯৯৮: ব্ৰিটিছ চিলড্ৰেনছ বুক অফ দা ইয়েৰ (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'ন) *১৯৯৯: নেচলে স্মাৰ্টিজ বুক প্ৰাইজ, স্বৰ্ণ বঁটা (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান) *১৯৯৯: নেচনেল বুক এৱাৰ্ডছ চিলড্ৰেনছ বুক অফ দা ইয়েৰ (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা চেম্বাৰ অফ চিক্ৰেটছ) *১৯৯৯: হুইটব্ৰেড চিলড্ৰেনছ বুক অফ দা ইয়েৰ (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান) *২০০০: ব্ৰিটিছ বুক এৱাৰ্ডছ, অ'থৰ অফ দা ইয়েৰ *২০০০: অৰ্ডাৰ অফ দা ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ, অফিচাৰ *২০০০: লুকাছ এৱাৰ্ড (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান) *২০০১: হিউগ' এৱাৰ্ড ফৰ বেষ্ট নভেল (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা গব্লেট অফ ফায়াৰ) *২০০৩: প্ৰিমিয়' প্ৰিনচিপি ডি অ'ষ্টাৰিয়াছ, কঙ্কৰ্ড *২০০৩: ব্ৰেম ষ্ট'কাৰ এৱাৰ্ড, বেষ্ট ৱৰ্ক ফৰ য়াং ৰিডাৰছ (হেৰী পটাৰ এণ্ড দি অৰ্ডাৰ অফ দা ফিনিক্স) *২০০৬: ব্ৰিটিছ বুক অফ দা ইয়েৰ (হেৰী পটাৰ এণ্ড দা হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স) *২০০৭: ব্লু পিটাৰ বেজ, স্বৰ্ণ বঁটা *২০০৮: ব্ৰিটিছ বুক এৱাৰ্ডছ, আউটষ্টেণ্ডিং এচিভমেণ্ট *২০১০: হন্স ক্ৰিষ্টিয়ান এৱাৰ্ড *২০১১: ব্ৰিটিছ একাডেমী ফিল্ম এৱাৰ্ডছ, আউটষ্টেণ্ডিং ব্ৰিটিছ কণ্ট্ৰিবিউছন টু চিনেমা (হেৰী পটাৰ চলচ্চিত্ৰ শৃংখলা) *২০১২: ফ্ৰীডম অফ দা চিটী অফ লণ্ডন ==সৃষ্টি আৰু লিখনিসমূহ== ===হেৰী পটাৰ শৃংখলা=== # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা ফিল'চফাৰ্ছ ষ্ট'ন]]'' (২৬ জুন ১৯৯৭) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা চেম্বাৰ অফ চিক্ৰেটছ]]'' (২ জুলাই ১৯৯৮) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা প্ৰিজনাৰ অফ আজকাবান]]'' (৮ জুলাই ১৯৯৯) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা গব্লেট অফ ফায়াৰ]]'' (৮ জুলাই ২০০০) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দি অৰ্ডাৰ অফ ফিনিক্স]]'' (২১ জুন ২০০৩) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স]]'' (১৬ জুলাই ২০০৫) # ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দা ডেথ্লী হেল'জ]]'' (২১ জুলাই ২০০৭) ===অন্যান্য গ্ৰন্থ=== * ''[[ফেণ্টাষ্টিক বিষ্টছ এণ্ড হোৱেৰ টু ফাইণ্ড দেম]]'' {{enwiki|Fantastic Beasts and Where to Find Them}} : হেৰী পটাৰৰ সহায়ক গ্ৰন্থ, ২০০১) * ''[[কুইডিচ থ্ৰু দি এজেজ]]'' {{enwiki|Quidditch Through the Ages}} : হেৰী পটাৰৰ সহায়ক গ্ৰন্থ, ২০০১ * ''[[দ্য টেলছ অফ বিডল দ্য বাৰ্ড]]'' {{enwiki|The Tales of Beedle the Bard}}) : হেৰী পটাৰ সহায়ক গ্ৰন্থ, ২০০৮ ===প্ৰাপ্তবয়স্কৰ গ্ৰন্থ=== * [[:en:The Casual Vacancy|দ্য কেজুৱেল ভেকেঞ্চি]] (২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১২) * [[:en:The Cuckoo's Calling|দ্য কাক্কুজ কলিং]] (ৰবাৰ্ট গলব্ৰেইথ হিচাপে) (১৮ এপ্ৰিল ২০১৩) ===চুটিগল্প=== * [[:en:Harry Potter prequel|হেৰী পটাৰ প্ৰিকুৱেল]] (জুলাই ২ ০০৮) <!-- ===প্ৰবন্ধ আৰু অন্যান্য=== * Anelli, Melissa (2008). Foreword to ''[[Harry, A History]]: The True Story of a Boy Wizard, His Fans, and Life Inside the Harry Potter Phenomenon''. Pocket Books. * [[Gordon Brown|Brown, Gordon]] (2006). Introduction to "Ending Child Poverty" in ''Moving Britain Forward. Selected Speeches 1997–2006''. Bloomsbury. * McNeil, Gil and [[Sarah Brown (spouse)|Brown, Sarah]], editors (2002). Foreword to the anthology ''Magic''. Bloomsbury. * Rowling, J.K. (2008, 5 June). [http://harvardmagazine.com/go/jkrowling.html "The Fringe Benefits of Failure, and the Importance of Imagination".] ''Harvard Magazine''. * Rowling, J.K. (2009, 30 April). [http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1894410_1893847_1894201,00.html "Gordon Brown&nbsp;– The 2009 Time 100"]. ''Time Magazine''. * Rowling, J.K. (2010, 14 April). [http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article7096786.ece "The Single Mother's Manifesto".] ''The Times''. * Sussman, Peter Y., editor (2006, 26 July). "The First It Girl: J.K. Rowling reviews ''Decca: the Letters of [[Jessica Mitford]]''. ''[[The Daily Telegraph]]''. --> ==তথ্য সংগ্ৰহ== <div class="reflist4" style="height: 400px; overflow: auto; padding: 3px noprint" > {{reflist|3}} </div> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{কমন্স শ্ৰেণী|commons=J. K. Rowling|জে. কে. ৰাউলিং}} * {{Official website|http://www.jkrowling.com/ }} * {{hpw|J. K. Rowling}} * [http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2006/11/26/bomit05.xml The first It Girl]: Rowling's article on Jessica Mitford for ''The Telegraph'' * [http://www.bloomsbury.com/magic/ Rowling's foreword to the anthology ''Magic''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526151931/http://www.bloomsbury.com/magic/ |date=2011-05-26 }} * [http://harvardmagazine.com/go/jkrowling.html Video, audio and transcript] of Rowling's speech at [[Harvard University]]'s 2008 [[graduation|commencement]]. * {{isfdb name|id=J._K._Rowling|name=J. K. Rowling}} * {{IMDb name| id=0746830 | name=J.K. Rowling}} * {{OL author|id=OL23919A}} * {{IBList |type=author|id=146|name=J.K. Rowling}} * {{worldcat id|id=lccn-n97-108433}} {{হেৰী পটাৰ}} |PLACE OF BIRTH=[[Yate]], Gloucestershire, England |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:হেৰী পটাৰ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] khq45rjp1ld228nfbg3x2bmrud5we6t 0 29713 640699 639175 2026-10-01T14:10:46Z Kandarpajit Kallol 6257 640699 wikitext text/x-wiki ==অসম সম্পৰ্কীয়== *ইংৰাজী ৱেবছাইট: **'''[https://assam.gov.in/home.php অসম চৰকাৰৰ মূল ৱেবছাইট]''' **'''[https://assam.gov.in/home.php/districts-page.html জিলা ভিত্তিক ৱেবছাইটৰ তালিকা]''' **'''[https://www.assam.org/ অসম সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী ৱেবছাইট]''' **'''[https://tezpuronline.in/ তেজপুৰ অনলাইন]''' ==ধৰ্ম সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘ]]|| [https://srimantasankardevsangha.org/ srimantasankardevsangha.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[আউনীআটী সত্ৰ]] || [https://www.auniati.org/ auniati.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |} ==পৰ্যটন সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | নেচাৰ ফৰেষ্ট || [https://www.naturesfoster.org/ naturesfoster.org] || [[ইংৰাজী]] |- | মাজুলী || [https://www.majuli.info/ majuli.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250428094020/https://www.majuli.info/ |date=2025-04-28 }} || [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] |- | [[ৱিকি ভ্ৰমণ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wy/as/বেটুপাত wikivoyage] || [[অসমীয়া]] |} ==ব্যক্তি সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://zubeenda.online/ zubeenda.online] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[সৌৰভ কুমাৰ চলিহা]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://www.sauravkumarchaliha.in/intro.html sauravkumarchaliha.in] || [[ইংৰাজী]] |} ==বিশ্বকোষ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- |- | [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]|| [https://as.wikipedia.org/ wikipedia] |- | [[বিকাশপেডিয়া]]|| [https://vikaspedia.in vikaspedia] |- | অসমীয়াপিডিয়া || [https://assamesepedia.miraheze.org/wiki/বেটুপাত assamesepedia] |- | [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] || [https://as.m.wikiquote.org/wiki/বেটুপাত wikiquote] |} ==অনলাইন অভিধান/অনুবাদক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | অসমীয়া সমাৰ্থক শব্দকোষ || [https://www.axombichitra.com/p/assamese-synonyms.html?m=1 axombichitra.com] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- |আহোম ৱেব ডিক্সনেৰি |[https://www.ahomweb.in/ ahomweb.in] |[[আহোম ভাষা|আহোম]] |- |ওখ্ৰাং জিটিআৰ |[https://bodookhrang.com/app/okhrangtr bodookhrang.com] |[[বড়ো ভাষা|বড়ো]] |- | [[চন্দ্ৰকান্ত অভিধান]] || [https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/candrakanta/ candrakanta] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[শব্দ (অভিধান)|শব্দ ডট নেট]] || [https://xobdo.org/ xobdo.org] || [[শব্দ (অভিধান)#ভাষা আৰু শব্দৰ সংখ্যা|বহুভাষিক]] |} ===আৰু চাওক=== *[[যান্ত্ৰিক অনুবাদকৰ তালিকা]] ==অনলাইন কীব'ৰ্ড/কনভাৰ্টাৰ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! বিষয়বস্তুৰ প্ৰকাৰ!! ভাষা |- | অনলাইন কীব'ৰ্ড || [https://www.lexilogos.com/keyboard/assamese.htm lexilogos.com] || অসমীয়া অনলাইন [[কীব'ৰ্ড]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | টেক্সট্ কনভাৰ্ট || [http://www.textconvert.mobie.in/ textconvert.mobie.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250219222854/http://textconvert.mobie.in/ |date=2025-02-19 }} || লিপ্যন্তৰ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক || [https://spellchecker.lachit.org spellchecker.lachit.org] || বৰ্ণাশুদ্ধি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==গ্ৰন্থ সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |-|| [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | বনলতা প্ৰকাশন || [https://www.banalata.in/ banalata.in] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | বাণী মন্দিৰ || [https://banimandir.com/ banimandir.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ৱিকিগ্ৰন্থ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wb/as/বেটুপাত wikibook] || অসমীয়া |} ==বিনামূলীয়া ই-বুক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট/এপচ্!! ভাষা |- | অসমীয়া [[ৱিকিউৎস]] || [https://as.m.wikisource.org/ wikisource.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভ]] || [https://archive.org/search?query=Assamese+ archive.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- | প্ৰচেষ্টা || [https://prosestaa.wordpress.com/ prosestaa.wordpress.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | সাৰথি || [https://www.sarothiasom.in/e-books/#google_vignette sarothiasom.in] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==সাহিত্য বিষয়ক ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[সাহিত্য ডট অৰ্গ]] || [https://xahitya.org/ xahitya.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==শিক্ষামূলক== ===বাতৰি কাকত=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | জিজ্ঞাস|| [https://jigyas.co.in/ Jigyas] || স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া |- |} ===স্কুল-কলেজৰ পাঠ্যক্ৰম সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! মাধ্যম |- | আসাম ব'ৰ্ড এক্সাম|| [https://assamboardexam.com/ Assam Board Exam] || অসমীয়া |- | আসাম ৱেব|| [https://assamweb.in/ AssamWeb] || অসমীয়া |- | ডেইলী আসাম|| [https://dailyassam.com/ Daily Assam] || অসমীয়া, বাংলা |- | দেৱ লাইব্ৰেৰী|| [https://devlibrary.in/ Dev Library] || অসমীয়া, ইংৰাজী, বাংলা |- | লাৰ্ণিং আসাম|| [https://learningassam.com/ Learning Assam] || অসমীয়া |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | এজুকেশ্বন ফ'ৰ আসাম|| [https://youtube.com/@educationforassam?si=8_GSbgFlqsQNXnah Education For Assam] || চৰকাৰী চাকৰিৰ প্ৰস্তুতিমূলক|| অসমীয়া |- | কেকেচ্ ব্ল'গ সাপটগ্ৰাম || [https://youtube.com/@kksvlogsapatgram?si=wBxMsof-qPx9gqfQ KKs Vlog Sapatgram] || শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন || অসমীয়া |- |} ==বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী== {{Details|অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীৰ তালিকা}} '''''বিনামূলীয়া ইণ্টাৰনেট সংস্কৰণ (ই-পেপাৰ/ই-আলোচনী) :''''' {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! প্ৰকাৰ!! পৃষ্ঠা সংখ্যা!! মূল্য (টকা) |- | অসম আদিত্য<ref>{{Cite web |title='অসম আদিত্য'ৰ পঞ্জীয়ন |url=https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |access-date=2024-03-14 |archivedate=2024-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240314084919/https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |deadurl=yes }}</ref> || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asomaditya.com/ epaper.asomaditya.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | অসম বাৰ্তা || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asombarta.in/ epaper.asombarta.in] || দৈনিক || ৮ || ১০.০০ |- | [[অসমীয়া খবৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://www.assamiyakhabor.com/ assamiyakhabor.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240302062606/https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ |date=2024-03-02 }} || দৈনিক || ১৪ || ৯.০০ |- | [[দৈনিক জনমভূমি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://dainikjanambhumi.co.in dainikjanambhumi.co.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723071857/http://dainikjanambhumi.co.in/ |date=2011-07-23 }} || দৈনিক || ১৪ || ১২.০০ |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/epaper/ niyomiyabarta.com/epaper] || দৈনিক || ১৬ || ৮.০০ |- | [[আমাৰ অসম]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১৬ || ৯.০০ |- | [[নিউ ইণ্ডিয়া সমাচাৰ]] || বহুভাষিক ([[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] উপলব্ধ) || [https://newindiasamachar.pib.gov.in/ newindiasamachar] || পষেকীয়া || ৪৪ || বিনামূলীয়া |- | অন্যযুগ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.anyayug.com/?m=1 anyayug.com] || মাহেকীয়া || অনলাইন || বিনামূলীয়া |- | শিল্পীৰ দাপোন || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://shilpirdapon.in/ shilpirdapon.in] || মাহেকীয়া || ১৬ || ১৫.০০ |- | বিজ্ঞান জেউতি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assamsciencesociety.in/information/bijyan_jeuti Bijyan Jeuti] || দুমহীয়া || ৬৮ || ৫০.০০ |- | [[:w:en:The North East Times|The North East Times]] || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ৮ || ২.০০ |- | The Meghalaya Guardian || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ৫.০০ |- | दैनिक पूर्वोदय || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://epaper.dainikpurvoday.com/ epaper.dainikpurvoday.com] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | प्रातः खबर || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://www.pratahkhabar.in/mpaper.aspx pratahkhabar.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | पूर्वांचल प्रहरी || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | সাময়িক প্ৰসঙ্গ || [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ||[https://samayikprasanga.in/epaper.php samayikprasanga.in/epaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210531181113/https://samayikprasanga.in/epaper.php |date=2021-05-31 }} || দৈনিক || ১২ || ৮.০০ |} ==সংবাদভিত্তিক== ===সংবাদভিত্তিক ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! ধৰণ |- | [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.asomiyapratidin.in/ asomiyapratidin.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[এন কে টিভি|এন.কে. টিভি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://as.nktv.in/ as.nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/ETV_Network ই.টি.ভি. ভাৰত - অসম] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://www.etvbharat.com/assamese/assam etvbharat.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[গণ অধিকাৰ|গণ অধিকাৰ]] || [[ইংৰাজী]] || [https://ganaadhikar.com/ ganaadhikar.com/] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [https://en.wikipedia.org/wiki/Dailyhunt ডেইলি হাণ্ট] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://m.dailyhunt.in/news/india/assamese/news?mode=pwa&launch=true dailyhunt.in/assamese] || নিউজ ৱেব |- | [[দৈনন্দিন বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.dainandinbartagroup.in/ dainandinbartagroup.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240223094502/https://dainikagradoot.in/ |date=2024-02-23 }} || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | নৰ্থ-ইষ্ট নাও || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assam.nenow.in/ assam.nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assam.news18.com/amp/ assam.news18.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/home/ niyomiyabarta.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] || [https://pragnews.com/ pragnews.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hindustan_Samachar হিন্দুস্থান সমাচাৰ] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assamese.hindusthansamachar.in/ hindusthansamachar.in] || নিউজ ৱেব |- | Asom Barta || [[ইংৰাজী]] || [https://asombarta.in/ asombarta.in] || নিউজ ৱেব |- | Assam Times|| [[ইংৰাজী]] || [https://www.assamtimes.org/ assamtimes.org] || নিউজ ৱেব |- | EastMojo || [[ইংৰাজী]] || [https://www.eastmojo.com/ eastmojo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240315193400/https://www.eastmojo.com/ |date=2024-03-15 }} || নিউজ ৱেব |-[https://en.m.wikipedia.org/wiki/DY365 DY365] || [[ইংৰাজী]] || [https://dy365.in/ dy365.in ] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিউজ লাইভ|NEWS LIVE]] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://newslivetv.com/ newslivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[এন কে টিভি|NK TV]] || [[ইংৰাজী]] || [https://nktv.in/ nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/North_East_Live#p-lang North-East Live] || [[ইংৰাজী]] || [https://northeastlivetv.com/ northeastlivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | NorthEast Now || [[ইংৰাজী]] || [https://m.nenow.in/amp nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | North East Times || [[ইংৰাজী]] || [https://www.northeasttimes.in/ northeasttimes.in] || নিউজ ৱেব |- | [[প্ৰতিদিন টাইম|Pratidin TIME]] || [[ইংৰাজী]] || [https://www.pratidintime.com/ pratidintime.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[দ্যা আছাম ট্ৰিবিউন|The Assam Tribune]] || [[ইংৰাজী]] || [https://assamtribune.com/ assamtribune] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দ্যা ছেণ্টিনেল|The Sentinel]] || [[ইংৰাজী]] || [https://sentinelassam.com/ sentinelassam.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | এ.আই.আৰ. নিউজ (আকাশবাণী) গুৱাহাটী|| [https://youtube.com/@airnewsguwahati?si=TpQ2gPYaRHa7xrjh AIR News Guwahati] || অসমীয়া |- | [[এন কে টিভি]] || [https://youtube.com/@nktvplus?si=lRk8NplR_2dttISV NKTV PLUS] || অসমীয়া |- | এন বি নিউজ || [https://youtube.com/@nbnewstv?si=MTtInk2nOXRg_OpH NB News] || অসমীয়া |- | এন ডি ২৪ || [https://youtube.com/@nd24assam?si=MQZ3FwRs1cu1VLdC ND24] || অসমীয়া |- | কাৰেণ্ট ট্ৰেণ্ড আসাম || [https://youtube.com/@currenttrendassam5783?si=Avuxl_DyWI4qlRS7 Current Trend Assam] || অসমীয়া |- | টাইম ৮ অসম|| [https://youtube.com/@time8axom150?si=bJGIoS6Je9RjDYKf Time8 Axom] || অসমীয়া |- | [[ডি ৱাই ৩৬৫|ডি.ৱাই. ৩৬৫]] || [https://youtube.com/@dy365news?si=Ates6rAJttG-QVoH/ DY365] || অসমীয়া |- | ডী ডী নিউজ অসমীয়া|| [https://youtube.com/@ddnewsassamese?si=GqYAKjy6GcikH0GG DD News Assamese] || অসমীয়া |- | নৰ্থ ইষ্ট লাইভ || [https://youtube.com/@northeastliveyt?si=2N8HU3BmAVWr3Cqu Northeast Live] || অসমীয়া |- | [[নিউজ লাইভ]] || [https://youtube.com/@newslivetvofficial?si=TwNgt-P77iTtSbfn NEWS LIVE] || অসমীয়া |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [https://youtube.com/@news18assamnortheastlive?si=QKgGeEW-P-cKVNlR News18 Assam/Northeast] || অসমীয়া |- | প্ৰথম খবৰ ২৪×৭|| [https://youtube.com/@prathamkhabar24x7?si=M0yDjDTcnowCZo-4 Pratham Khabar 24×7] || অসমীয়া |- | [[প্ৰতিদিন টাইম]] || [https://youtube.com/@prtidintime?si=Jqg2cUMzEkdCw7-Y Pratidin Time] || অসমীয়া |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [https://youtube.com/@pragnews-assam?si=jFQrCunxk3pUaI1o Prag News] || অসমীয়া |- |} ==মনোৰঞ্জনমূলক== ===অনলাইন ৰেডিঅ' চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.<ref>[https://gupshupradio.com/ ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.]</ref> || [https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm <br/> Radio Gup-Shup] |- | ৯৯.১ বুব্বা এফ.এম. উলুবাৰী || [http://e.radioindia.in/embed/991-bubba-fm-504946 <br/> 99.1 Bubba FM] |- | এনিটাইম ইণ্টাৰনেট ৰেডিঅ' || [https://zeno.fm/radio/anytimeinternetradio/ Anytime Internet Radio] |- | জুবিন এফ.এম. || [https://zeno.fm/radio/zubeen/ Zubeen FM] |- | আকাশবাণী গুৱাহাটী মহাবাহু || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-mahabahu <br/> AIR Guwahati Mahabahu] |- | আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-pragjyotishpur <br/> AIR Guwahati Pragjyotishpur] |- | [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] || [https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese <br/> AIR Assamese] |- | [[আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar <br/> AIR Kokrajhar] |- | [[আকাশবাণী তেজপুৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-tezpur <br/> AIR Tezpur] |- | আকাশবাণী নগাঁও || [https://indiaradio.in/akashvani-nagaon <br/> AIR Nagaon] |- | আকাশবাণী যোৰহাট || [https://indiaradio.in/akashvani-jorhat <br/> AIR Jorhat] |- | [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] || [https://indiaradio.in/akashvani-dibrugarh <br/> AIR Dibrugarh] |- | আকাশবাণী ডিফু || [https://indiaradio.in/akashvani-diphu <br/> AIR Diphu] |- | আকাশবাণী হাফলং || [https://indiaradio.in/akashvani-haflong <br/> AIR Haflong] |- | আকাশবাণী শিলচৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-silchar <br/> AIR Silchar] |- | মিক্সিফাই হিন্দী হিটছ ৰেডিঅ' || [https://indiaradio.in/mixify-hindi-hits-radio <br/> MixiFy Hindi Hits Radio] |} ===অসমীয়া গানৰ ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | গীত সংকলন || [https://geetsankalan.com/ geetsankalan.com] |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | [[জোনাক (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|জোনাক]] || [https://youtube.com/@jonackchannel?si=GTm6W51vM5Wpi40i Jonack] || অসমীয়া |- | [[ৰং (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|ৰং]] || [https://youtube.com/@rangtv?si=3EYm2KEmLJVNE4bQ Rang TV] || অসমীয়া |- | [[ৰেঙণি টিভি|ৰেঙণি]] || [https://youtube.com/@rengonitv?si=sIxckAJ1kfs1hB2- Rengoni TV] || অসমীয়া |- | স্পন্দন || [https://youtube.com/@spondontvassam?si=ncxCaqnGbR7SLcuE Spondon Tv] || অসমীয়া |- |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংবাদ পত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:আলোচনী]] [[en:List of Assamese periodicals#E-Magazines]] ez0tex4wpxy2040jxn53hvcv2yd2foi 640700 640699 2026-10-01T14:12:27Z Kandarpajit Kallol 6257 640700 wikitext text/x-wiki ==অসম সম্পৰ্কীয়== *ইংৰাজী ৱেবছাইট: **'''[https://assam.gov.in/home.php অসম চৰকাৰৰ মূল ৱেবছাইট]''' **'''[https://assam.gov.in/home.php/districts-page.html জিলা ভিত্তিক ৱেবছাইটৰ তালিকা]''' **'''[https://www.assam.org/ অসম সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী ৱেবছাইট]''' **'''[https://tezpuronline.in/ তেজপুৰ অনলাইন]''' ==ধৰ্ম সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘ]]|| [https://srimantasankardevsangha.org/ srimantasankardevsangha.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[আউনীআটী সত্ৰ]] || [https://www.auniati.org/ auniati.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |} ==পৰ্যটন সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | নেচাৰ ফৰেষ্ট || [https://www.naturesfoster.org/ naturesfoster.org] || [[ইংৰাজী]] |- | মাজুলী || [https://www.majuli.info/ majuli.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250428094020/https://www.majuli.info/ |date=2025-04-28 }} || [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] |- | [[ৱিকি ভ্ৰমণ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wy/as/বেটুপাত wikivoyage] || [[অসমীয়া]] |} ==ব্যক্তি সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://zubeenda.online/ zubeenda.online] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[সৌৰভ কুমাৰ চলিহা]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://www.sauravkumarchaliha.in/intro.html sauravkumarchaliha.in] || [[ইংৰাজী]] |} ==বিশ্বকোষ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- |- | [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]|| [https://as.wikipedia.org/ wikipedia] |- | [[বিকাশপেডিয়া]]|| [https://vikaspedia.in vikaspedia] |- | অসমীয়াপিডিয়া || [https://assamesepedia.miraheze.org/wiki/বেটুপাত assamesepedia] |- | [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] || [https://as.m.wikiquote.org/wiki/বেটুপাত wikiquote] |} ==অনলাইন অভিধান/অনুবাদক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | অসমীয়া সমাৰ্থক শব্দকোষ || [https://www.axombichitra.com/p/assamese-synonyms.html?m=1 axombichitra.com] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- |আহোম ৱেব ডিক্সনেৰি |[https://www.ahomweb.in/ ahomweb.in] |[[আহোম ভাষা|আহোম]] |- |ওখ্ৰাং জিটিআৰ |[https://bodookhrang.com/app/okhrangtr bodookhrang.com] |[[বড়ো ভাষা|বড়ো]] |- | [[চন্দ্ৰকান্ত অভিধান]] || [https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/candrakanta/ candrakanta] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[শব্দ (অভিধান)|শব্দ ডট নেট]] || [https://xobdo.org/ xobdo.org] || [[শব্দ (অভিধান)#ভাষা আৰু শব্দৰ সংখ্যা|বহুভাষিক]] |} ===আৰু চাওক=== *[[যান্ত্ৰিক অনুবাদকৰ তালিকা]] ==অনলাইন কীব'ৰ্ড/কনভাৰ্টাৰ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! বিষয়বস্তুৰ প্ৰকাৰ!! ভাষা |- | অনলাইন কীব'ৰ্ড || [https://www.lexilogos.com/keyboard/assamese.htm lexilogos.com] || অসমীয়া অনলাইন [[কীব'ৰ্ড]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | টেক্সট্ কনভাৰ্ট || [http://www.textconvert.mobie.in/ textconvert.mobie.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250219222854/http://textconvert.mobie.in/ |date=2025-02-19 }} || লিপ্যন্তৰ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক || [https://spellchecker.lachit.org spellchecker.lachit.org] || বৰ্ণাশুদ্ধি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==গ্ৰন্থ সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |-|| [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | বনলতা প্ৰকাশন || [https://www.banalata.in/ banalata.in] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | বাণী মন্দিৰ || [https://banimandir.com/ banimandir.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ৱিকিগ্ৰন্থ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wb/as/বেটুপাত wikibook] || অসমীয়া |} ==বিনামূলীয়া ই-বুক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট/এপচ্!! ভাষা |- | অসমীয়া [[ৱিকিউৎস]] || [https://as.m.wikisource.org/ wikisource.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভ]] || [https://archive.org/search?query=Assamese+ archive.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- | প্ৰচেষ্টা || [https://prosestaa.wordpress.com/ prosestaa.wordpress.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | সাৰথি || [https://www.sarothiasom.in/e-books/#google_vignette sarothiasom.in] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==সাহিত্য বিষয়ক ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[সাহিত্য ডট অৰ্গ]] || [https://xahitya.org/ xahitya.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==শিক্ষামূলক== ===বাতৰি কাকত=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | জিজ্ঞাস|| [https://jigyas.co.in/ Jigyas] || স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া |- |} ===স্কুল-কলেজৰ পাঠ্যক্ৰম সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! মাধ্যম |- | আসাম ব'ৰ্ড এক্সাম|| [https://assamboardexam.com/ Assam Board Exam] || অসমীয়া |- | আসাম ৱেব|| [https://assamweb.in/ AssamWeb] || অসমীয়া |- | ডেইলী আসাম|| [https://dailyassam.com/ Daily Assam] || অসমীয়া, বাংলা |- | দেৱ লাইব্ৰেৰী|| [https://devlibrary.in/ Dev Library] || অসমীয়া, ইংৰাজী, বাংলা |- | লাৰ্ণিং আসাম|| [https://learningassam.com/ Learning Assam] || অসমীয়া |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | এজুকেশ্বন ফ'ৰ আসাম|| [https://youtube.com/@educationforassam?si=8_GSbgFlqsQNXnah Education For Assam] || চৰকাৰী চাকৰিৰ প্ৰস্তুতিমূলক|| অসমীয়া |- | কেকেচ্ ব্ল'গ সাপটগ্ৰাম || [https://youtube.com/@kksvlogsapatgram?si=wBxMsof-qPx9gqfQ KKs Vlog Sapatgram] || শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন || অসমীয়া |- |} ==বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী== {{Details|অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীৰ তালিকা}} '''''বিনামূলীয়া ইণ্টাৰনেট সংস্কৰণ (ই-পেপাৰ/ই-আলোচনী) :''''' {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! প্ৰকাৰ!! পৃষ্ঠা সংখ্যা!! মূল্য (টকা) |- | অসম আদিত্য<ref>{{Cite web |title='অসম আদিত্য'ৰ পঞ্জীয়ন |url=https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |access-date=2024-03-14 |archivedate=2024-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240314084919/https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |deadurl=yes }}</ref> || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asomaditya.com/ epaper.asomaditya.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | অসম বাৰ্তা || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asombarta.in/ epaper.asombarta.in] || দৈনিক || ৮ || ১০.০০ |- | [[অসমীয়া খবৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://www.assamiyakhabor.com/ assamiyakhabor.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240302062606/https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ |date=2024-03-02 }} || দৈনিক || ১৪ || ৯.০০ |- | [[দৈনিক জনমভূমি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://dainikjanambhumi.co.in dainikjanambhumi.co.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723071857/http://dainikjanambhumi.co.in/ |date=2011-07-23 }} || দৈনিক || ১৪ || ১২.০০ |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/epaper/ niyomiyabarta.com/epaper] || দৈনিক || ১৬ || ৮.০০ |- | [[আমাৰ অসম]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১৬ || ৯.০০ |- | [[নিউ ইণ্ডিয়া সমাচাৰ]] || বহুভাষিক ([[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] উপলব্ধ) || [https://newindiasamachar.pib.gov.in/ newindiasamachar] || পষেকীয়া || ৪৪ || বিনামূলীয়া |- | অন্যযুগ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.anyayug.com/?m=1 anyayug.com] || মাহেকীয়া || অনলাইন || বিনামূলীয়া |- | শিল্পীৰ দাপোন || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://shilpirdapon.in/ shilpirdapon.in] || মাহেকীয়া || ১৬ || ১৫.০০ |- | বিজ্ঞান জেউতি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assamsciencesociety.in/information/bijyan_jeuti Bijyan Jeuti] || দুমহীয়া || ৬৮ || ৫০.০০ |- | [[:w:en:The North East Times|The North East Times]] || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ৮ || ২.০০ |- | The Meghalaya Guardian || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ৫.০০ |- | दैनिक पूर्वोदय || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://epaper.dainikpurvoday.com/ epaper.dainikpurvoday.com] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | प्रातः खबर || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://www.pratahkhabar.in/mpaper.aspx pratahkhabar.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | पूर्वांचल प्रहरी || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | সাময়িক প্ৰসঙ্গ || [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ||[https://samayikprasanga.in/epaper.php samayikprasanga.in/epaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210531181113/https://samayikprasanga.in/epaper.php |date=2021-05-31 }} || দৈনিক || ১২ || ৮.০০ |} ==সংবাদভিত্তিক== ===সংবাদভিত্তিক ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! ধৰণ |- | [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.asomiyapratidin.in/ asomiyapratidin.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[এন কে টিভি|এন.কে. টিভি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://as.nktv.in/ as.nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/ETV_Network ই.টি.ভি. ভাৰত - অসম] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://www.etvbharat.com/assamese/assam etvbharat.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[গণ অধিকাৰ|গণ অধিকাৰ]] || [[ইংৰাজী]] || [https://ganaadhikar.com/ ganaadhikar.com/] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [https://en.wikipedia.org/wiki/Dailyhunt ডেইলি হাণ্ট] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://m.dailyhunt.in/news/india/assamese/news?mode=pwa&launch=true dailyhunt.in/assamese] || নিউজ ৱেব |- | [[দৈনন্দিন বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.dainandinbartagroup.in/ dainandinbartagroup.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240223094502/https://dainikagradoot.in/ |date=2024-02-23 }} || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | নৰ্থ-ইষ্ট নাও || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assam.nenow.in/ assam.nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assam.news18.com/amp/ assam.news18.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/home/ niyomiyabarta.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] || [https://pragnews.com/ pragnews.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hindustan_Samachar হিন্দুস্থান সমাচাৰ] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assamese.hindusthansamachar.in/ hindusthansamachar.in] || নিউজ ৱেব |- | Asom Barta || [[ইংৰাজী]] || [https://asombarta.in/ asombarta.in] || নিউজ ৱেব |- | Assam Times|| [[ইংৰাজী]] || [https://www.assamtimes.org/ assamtimes.org] || নিউজ ৱেব |- | EastMojo || [[ইংৰাজী]] || [https://www.eastmojo.com/ eastmojo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240315193400/https://www.eastmojo.com/ |date=2024-03-15 }} || নিউজ ৱেব |-[https://en.m.wikipedia.org/wiki/DY365 DY365] || [[ইংৰাজী]] || [https://dy365.in/ dy365.in ] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিউজ লাইভ|NEWS LIVE]] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://newslivetv.com/ newslivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[এন কে টিভি|NK TV]] || [[ইংৰাজী]] || [https://nktv.in/ nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/North_East_Live#p-lang North-East Live] || [[ইংৰাজী]] || [https://northeastlivetv.com/ northeastlivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | NorthEast Now || [[ইংৰাজী]] || [https://m.nenow.in/amp nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | North East Times || [[ইংৰাজী]] || [https://www.northeasttimes.in/ northeasttimes.in] || নিউজ ৱেব |- | [[প্ৰতিদিন টাইম|Pratidin TIME]] || [[ইংৰাজী]] || [https://www.pratidintime.com/ pratidintime.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[দ্যা আছাম ট্ৰিবিউন|The Assam Tribune]] || [[ইংৰাজী]] || [https://assamtribune.com/ assamtribune] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দ্যা ছেণ্টিনেল|The Sentinel]] || [[ইংৰাজী]] || [https://sentinelassam.com/ sentinelassam.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | এ.আই.আৰ. নিউজ (আকাশবাণী) গুৱাহাটী|| [https://youtube.com/@airnewsguwahati?si=TpQ2gPYaRHa7xrjh AIR News Guwahati] || অসমীয়া |- | [[এন কে টিভি]] || [https://youtube.com/@nktvplus?si=lRk8NplR_2dttISV NKTV PLUS] || অসমীয়া |- | এন বি নিউজ || [https://youtube.com/@nbnewstv?si=MTtInk2nOXRg_OpH NB News] || অসমীয়া |- | এন ডি ২৪ || [https://youtube.com/@nd24assam?si=MQZ3FwRs1cu1VLdC ND24] || অসমীয়া |- | কাৰেণ্ট ট্ৰেণ্ড আসাম || [https://youtube.com/@currenttrendassam5783?si=Avuxl_DyWI4qlRS7 Current Trend Assam] || অসমীয়া |- | টাইম ৮ অসম|| [https://youtube.com/@time8axom150?si=bJGIoS6Je9RjDYKf Time8 Axom] || অসমীয়া |- | [[ডি ৱাই ৩৬৫|ডি.ৱাই. ৩৬৫]] || [https://youtube.com/@dy365news?si=Ates6rAJttG-QVoH/ DY365] || অসমীয়া |- | ডী ডী নিউজ অসমীয়া|| [https://youtube.com/@ddnewsassamese?si=GqYAKjy6GcikH0GG DD News Assamese] || অসমীয়া |- | নৰ্থ ইষ্ট লাইভ || [https://youtube.com/@northeastliveyt?si=2N8HU3BmAVWr3Cqu Northeast Live] || অসমীয়া |- | [[নিউজ লাইভ]] || [https://youtube.com/@newslivetvofficial?si=TwNgt-P77iTtSbfn NEWS LIVE] || অসমীয়া |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [https://youtube.com/@news18assamnortheastlive?si=QKgGeEW-P-cKVNlR News18 Assam/Northeast] || অসমীয়া |- | প্ৰথম খবৰ ২৪×৭|| [https://youtube.com/@prathamkhabar24x7?si=M0yDjDTcnowCZo-4 Pratham Khabar 24×7] || অসমীয়া |- | [[প্ৰতিদিন টাইম]] || [https://youtube.com/@prtidintime?si=Jqg2cUMzEkdCw7-Y Pratidin Time] || অসমীয়া |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [https://youtube.com/@pragnews-assam?si=jFQrCunxk3pUaI1o Prag News] || অসমীয়া |- |} ==মনোৰঞ্জনমূলক== ===অনলাইন ৰেডিঅ' চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.<ref>[https://gupshupradio.com/ ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.]</ref> || [https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm <br/> Radio Gup-Shup] |- | ৯৯.১ বুব্বা এফ.এম. উলুবাৰী || [http://e.radioindia.in/embed/991-bubba-fm-504946 <br/> 99.1 Bubba FM] |- | এনিটাইম ইণ্টাৰনেট ৰেডিঅ' || [https://zeno.fm/radio/anytimeinternetradio/ Anytime Internet Radio] |- | জুবিন এফ.এম. || [https://zeno.fm/radio/zubeen/ Zubeen FM] |- | [[আকাশবাণী_গুৱাহাটী#এফ. এম._মহাবাহু|আকাশবাণী গুৱাহাটী মহাবাহু]] || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-mahabahu <br/> AIR Guwahati Mahabahu] |- | আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-pragjyotishpur <br/> AIR Guwahati Pragjyotishpur] |- | [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] || [https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese <br/> AIR Assamese] |- | [[আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar <br/> AIR Kokrajhar] |- | [[আকাশবাণী তেজপুৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-tezpur <br/> AIR Tezpur] |- | আকাশবাণী নগাঁও || [https://indiaradio.in/akashvani-nagaon <br/> AIR Nagaon] |- | আকাশবাণী যোৰহাট || [https://indiaradio.in/akashvani-jorhat <br/> AIR Jorhat] |- | [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] || [https://indiaradio.in/akashvani-dibrugarh <br/> AIR Dibrugarh] |- | আকাশবাণী ডিফু || [https://indiaradio.in/akashvani-diphu <br/> AIR Diphu] |- | আকাশবাণী হাফলং || [https://indiaradio.in/akashvani-haflong <br/> AIR Haflong] |- | আকাশবাণী শিলচৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-silchar <br/> AIR Silchar] |- | মিক্সিফাই হিন্দী হিটছ ৰেডিঅ' || [https://indiaradio.in/mixify-hindi-hits-radio <br/> MixiFy Hindi Hits Radio] |} ===অসমীয়া গানৰ ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | গীত সংকলন || [https://geetsankalan.com/ geetsankalan.com] |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | [[জোনাক (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|জোনাক]] || [https://youtube.com/@jonackchannel?si=GTm6W51vM5Wpi40i Jonack] || অসমীয়া |- | [[ৰং (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|ৰং]] || [https://youtube.com/@rangtv?si=3EYm2KEmLJVNE4bQ Rang TV] || অসমীয়া |- | [[ৰেঙণি টিভি|ৰেঙণি]] || [https://youtube.com/@rengonitv?si=sIxckAJ1kfs1hB2- Rengoni TV] || অসমীয়া |- | স্পন্দন || [https://youtube.com/@spondontvassam?si=ncxCaqnGbR7SLcuE Spondon Tv] || অসমীয়া |- |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংবাদ পত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:আলোচনী]] [[en:List of Assamese periodicals#E-Magazines]] pkvhmfwy83am7wlp5xvu7z9jehri37c 640703 640700 2026-10-01T14:22:40Z Kandarpajit Kallol 6257 /* অনলাইন ৰেডিঅ' চেনেল */ 640703 wikitext text/x-wiki ==অসম সম্পৰ্কীয়== *ইংৰাজী ৱেবছাইট: **'''[https://assam.gov.in/home.php অসম চৰকাৰৰ মূল ৱেবছাইট]''' **'''[https://assam.gov.in/home.php/districts-page.html জিলা ভিত্তিক ৱেবছাইটৰ তালিকা]''' **'''[https://www.assam.org/ অসম সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী ৱেবছাইট]''' **'''[https://tezpuronline.in/ তেজপুৰ অনলাইন]''' ==ধৰ্ম সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘ]]|| [https://srimantasankardevsangha.org/ srimantasankardevsangha.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[আউনীআটী সত্ৰ]] || [https://www.auniati.org/ auniati.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |} ==পৰ্যটন সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | নেচাৰ ফৰেষ্ট || [https://www.naturesfoster.org/ naturesfoster.org] || [[ইংৰাজী]] |- | মাজুলী || [https://www.majuli.info/ majuli.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250428094020/https://www.majuli.info/ |date=2025-04-28 }} || [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] |- | [[ৱিকি ভ্ৰমণ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wy/as/বেটুপাত wikivoyage] || [[অসমীয়া]] |} ==ব্যক্তি সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://zubeenda.online/ zubeenda.online] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[সৌৰভ কুমাৰ চলিহা]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://www.sauravkumarchaliha.in/intro.html sauravkumarchaliha.in] || [[ইংৰাজী]] |} ==বিশ্বকোষ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- |- | [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]|| [https://as.wikipedia.org/ wikipedia] |- | [[বিকাশপেডিয়া]]|| [https://vikaspedia.in vikaspedia] |- | অসমীয়াপিডিয়া || [https://assamesepedia.miraheze.org/wiki/বেটুপাত assamesepedia] |- | [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] || [https://as.m.wikiquote.org/wiki/বেটুপাত wikiquote] |} ==অনলাইন অভিধান/অনুবাদক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | অসমীয়া সমাৰ্থক শব্দকোষ || [https://www.axombichitra.com/p/assamese-synonyms.html?m=1 axombichitra.com] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- |আহোম ৱেব ডিক্সনেৰি |[https://www.ahomweb.in/ ahomweb.in] |[[আহোম ভাষা|আহোম]] |- |ওখ্ৰাং জিটিআৰ |[https://bodookhrang.com/app/okhrangtr bodookhrang.com] |[[বড়ো ভাষা|বড়ো]] |- | [[চন্দ্ৰকান্ত অভিধান]] || [https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/candrakanta/ candrakanta] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[শব্দ (অভিধান)|শব্দ ডট নেট]] || [https://xobdo.org/ xobdo.org] || [[শব্দ (অভিধান)#ভাষা আৰু শব্দৰ সংখ্যা|বহুভাষিক]] |} ===আৰু চাওক=== *[[যান্ত্ৰিক অনুবাদকৰ তালিকা]] ==অনলাইন কীব'ৰ্ড/কনভাৰ্টাৰ== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! বিষয়বস্তুৰ প্ৰকাৰ!! ভাষা |- | অনলাইন কীব'ৰ্ড || [https://www.lexilogos.com/keyboard/assamese.htm lexilogos.com] || অসমীয়া অনলাইন [[কীব'ৰ্ড]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | টেক্সট্ কনভাৰ্ট || [http://www.textconvert.mobie.in/ textconvert.mobie.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250219222854/http://textconvert.mobie.in/ |date=2025-02-19 }} || লিপ্যন্তৰ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক || [https://spellchecker.lachit.org spellchecker.lachit.org] || বৰ্ণাশুদ্ধি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==গ্ৰন্থ সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |-|| [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | বনলতা প্ৰকাশন || [https://www.banalata.in/ banalata.in] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | বাণী মন্দিৰ || [https://banimandir.com/ banimandir.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ৱিকিগ্ৰন্থ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wb/as/বেটুপাত wikibook] || অসমীয়া |} ==বিনামূলীয়া ই-বুক== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট/এপচ্!! ভাষা |- | অসমীয়া [[ৱিকিউৎস]] || [https://as.m.wikisource.org/ wikisource.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভ]] || [https://archive.org/search?query=Assamese+ archive.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- | প্ৰচেষ্টা || [https://prosestaa.wordpress.com/ prosestaa.wordpress.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | সাৰথি || [https://www.sarothiasom.in/e-books/#google_vignette sarothiasom.in] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==সাহিত্য বিষয়ক ৱেবছাইট== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[সাহিত্য ডট অৰ্গ]] || [https://xahitya.org/ xahitya.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ==শিক্ষামূলক== ===বাতৰি কাকত=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | জিজ্ঞাস|| [https://jigyas.co.in/ Jigyas] || স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া |- |} ===স্কুল-কলেজৰ পাঠ্যক্ৰম সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! মাধ্যম |- | আসাম ব'ৰ্ড এক্সাম|| [https://assamboardexam.com/ Assam Board Exam] || অসমীয়া |- | আসাম ৱেব|| [https://assamweb.in/ AssamWeb] || অসমীয়া |- | ডেইলী আসাম|| [https://dailyassam.com/ Daily Assam] || অসমীয়া, বাংলা |- | দেৱ লাইব্ৰেৰী|| [https://devlibrary.in/ Dev Library] || অসমীয়া, ইংৰাজী, বাংলা |- | লাৰ্ণিং আসাম|| [https://learningassam.com/ Learning Assam] || অসমীয়া |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | এজুকেশ্বন ফ'ৰ আসাম|| [https://youtube.com/@educationforassam?si=8_GSbgFlqsQNXnah Education For Assam] || চৰকাৰী চাকৰিৰ প্ৰস্তুতিমূলক|| অসমীয়া |- | কেকেচ্ ব্ল'গ সাপটগ্ৰাম || [https://youtube.com/@kksvlogsapatgram?si=wBxMsof-qPx9gqfQ KKs Vlog Sapatgram] || শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন || অসমীয়া |- |} ==বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী== {{Details|অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীৰ তালিকা}} '''''বিনামূলীয়া ইণ্টাৰনেট সংস্কৰণ (ই-পেপাৰ/ই-আলোচনী) :''''' {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! প্ৰকাৰ!! পৃষ্ঠা সংখ্যা!! মূল্য (টকা) |- | অসম আদিত্য<ref>{{Cite web |title='অসম আদিত্য'ৰ পঞ্জীয়ন |url=https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |access-date=2024-03-14 |archivedate=2024-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240314084919/https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |deadurl=yes }}</ref> || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asomaditya.com/ epaper.asomaditya.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | অসম বাৰ্তা || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asombarta.in/ epaper.asombarta.in] || দৈনিক || ৮ || ১০.০০ |- | [[অসমীয়া খবৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://www.assamiyakhabor.com/ assamiyakhabor.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240302062606/https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ |date=2024-03-02 }} || দৈনিক || ১৪ || ৯.০০ |- | [[দৈনিক জনমভূমি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://dainikjanambhumi.co.in dainikjanambhumi.co.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723071857/http://dainikjanambhumi.co.in/ |date=2011-07-23 }} || দৈনিক || ১৪ || ১২.০০ |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/epaper/ niyomiyabarta.com/epaper] || দৈনিক || ১৬ || ৮.০০ |- | [[আমাৰ অসম]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১৬ || ৯.০০ |- | [[নিউ ইণ্ডিয়া সমাচাৰ]] || বহুভাষিক ([[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] উপলব্ধ) || [https://newindiasamachar.pib.gov.in/ newindiasamachar] || পষেকীয়া || ৪৪ || বিনামূলীয়া |- | অন্যযুগ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.anyayug.com/?m=1 anyayug.com] || মাহেকীয়া || অনলাইন || বিনামূলীয়া |- | শিল্পীৰ দাপোন || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://shilpirdapon.in/ shilpirdapon.in] || মাহেকীয়া || ১৬ || ১৫.০০ |- | বিজ্ঞান জেউতি || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assamsciencesociety.in/information/bijyan_jeuti Bijyan Jeuti] || দুমহীয়া || ৬৮ || ৫০.০০ |- | [[:w:en:The North East Times|The North East Times]] || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ৮ || ২.০০ |- | The Meghalaya Guardian || [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ৫.০০ |- | दैनिक पूर्वोदय || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://epaper.dainikpurvoday.com/ epaper.dainikpurvoday.com] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | प्रातः खबर || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://www.pratahkhabar.in/mpaper.aspx pratahkhabar.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | पूर्वांचल प्रहरी || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | সাময়িক প্ৰসঙ্গ || [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ||[https://samayikprasanga.in/epaper.php samayikprasanga.in/epaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210531181113/https://samayikprasanga.in/epaper.php |date=2021-05-31 }} || দৈনিক || ১২ || ৮.০০ |} ==সংবাদভিত্তিক== ===সংবাদভিত্তিক ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! ধৰণ |- | [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.asomiyapratidin.in/ asomiyapratidin.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[এন কে টিভি|এন.কে. টিভি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://as.nktv.in/ as.nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/ETV_Network ই.টি.ভি. ভাৰত - অসম] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://www.etvbharat.com/assamese/assam etvbharat.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[গণ অধিকাৰ|গণ অধিকাৰ]] || [[ইংৰাজী]] || [https://ganaadhikar.com/ ganaadhikar.com/] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [https://en.wikipedia.org/wiki/Dailyhunt ডেইলি হাণ্ট] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://m.dailyhunt.in/news/india/assamese/news?mode=pwa&launch=true dailyhunt.in/assamese] || নিউজ ৱেব |- | [[দৈনন্দিন বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.dainandinbartagroup.in/ dainandinbartagroup.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/ dainikagradoot.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240223094502/https://dainikagradoot.in/ |date=2024-02-23 }} || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | নৰ্থ-ইষ্ট নাও || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assam.nenow.in/ assam.nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assam.news18.com/amp/ assam.news18.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/home/ niyomiyabarta.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] || [https://pragnews.com/ pragnews.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hindustan_Samachar হিন্দুস্থান সমাচাৰ] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assamese.hindusthansamachar.in/ hindusthansamachar.in] || নিউজ ৱেব |- | Asom Barta || [[ইংৰাজী]] || [https://asombarta.in/ asombarta.in] || নিউজ ৱেব |- | Assam Times|| [[ইংৰাজী]] || [https://www.assamtimes.org/ assamtimes.org] || নিউজ ৱেব |- | EastMojo || [[ইংৰাজী]] || [https://www.eastmojo.com/ eastmojo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240315193400/https://www.eastmojo.com/ |date=2024-03-15 }} || নিউজ ৱেব |-[https://en.m.wikipedia.org/wiki/DY365 DY365] || [[ইংৰাজী]] || [https://dy365.in/ dy365.in ] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিউজ লাইভ|NEWS LIVE]] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://newslivetv.com/ newslivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[এন কে টিভি|NK TV]] || [[ইংৰাজী]] || [https://nktv.in/ nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/North_East_Live#p-lang North-East Live] || [[ইংৰাজী]] || [https://northeastlivetv.com/ northeastlivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | NorthEast Now || [[ইংৰাজী]] || [https://m.nenow.in/amp nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | North East Times || [[ইংৰাজী]] || [https://www.northeasttimes.in/ northeasttimes.in] || নিউজ ৱেব |- | [[প্ৰতিদিন টাইম|Pratidin TIME]] || [[ইংৰাজী]] || [https://www.pratidintime.com/ pratidintime.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[দ্যা আছাম ট্ৰিবিউন|The Assam Tribune]] || [[ইংৰাজী]] || [https://assamtribune.com/ assamtribune] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দ্যা ছেণ্টিনেল|The Sentinel]] || [[ইংৰাজী]] || [https://sentinelassam.com/ sentinelassam.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | এ.আই.আৰ. নিউজ (আকাশবাণী) গুৱাহাটী|| [https://youtube.com/@airnewsguwahati?si=TpQ2gPYaRHa7xrjh AIR News Guwahati] || অসমীয়া |- | [[এন কে টিভি]] || [https://youtube.com/@nktvplus?si=lRk8NplR_2dttISV NKTV PLUS] || অসমীয়া |- | এন বি নিউজ || [https://youtube.com/@nbnewstv?si=MTtInk2nOXRg_OpH NB News] || অসমীয়া |- | এন ডি ২৪ || [https://youtube.com/@nd24assam?si=MQZ3FwRs1cu1VLdC ND24] || অসমীয়া |- | কাৰেণ্ট ট্ৰেণ্ড আসাম || [https://youtube.com/@currenttrendassam5783?si=Avuxl_DyWI4qlRS7 Current Trend Assam] || অসমীয়া |- | টাইম ৮ অসম|| [https://youtube.com/@time8axom150?si=bJGIoS6Je9RjDYKf Time8 Axom] || অসমীয়া |- | [[ডি ৱাই ৩৬৫|ডি.ৱাই. ৩৬৫]] || [https://youtube.com/@dy365news?si=Ates6rAJttG-QVoH/ DY365] || অসমীয়া |- | ডী ডী নিউজ অসমীয়া|| [https://youtube.com/@ddnewsassamese?si=GqYAKjy6GcikH0GG DD News Assamese] || অসমীয়া |- | নৰ্থ ইষ্ট লাইভ || [https://youtube.com/@northeastliveyt?si=2N8HU3BmAVWr3Cqu Northeast Live] || অসমীয়া |- | [[নিউজ লাইভ]] || [https://youtube.com/@newslivetvofficial?si=TwNgt-P77iTtSbfn NEWS LIVE] || অসমীয়া |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [https://youtube.com/@news18assamnortheastlive?si=QKgGeEW-P-cKVNlR News18 Assam/Northeast] || অসমীয়া |- | প্ৰথম খবৰ ২৪×৭|| [https://youtube.com/@prathamkhabar24x7?si=M0yDjDTcnowCZo-4 Pratham Khabar 24×7] || অসমীয়া |- | [[প্ৰতিদিন টাইম]] || [https://youtube.com/@prtidintime?si=Jqg2cUMzEkdCw7-Y Pratidin Time] || অসমীয়া |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [https://youtube.com/@pragnews-assam?si=jFQrCunxk3pUaI1o Prag News] || অসমীয়া |- |} ==মনোৰঞ্জনমূলক== ===অনলাইন ৰেডিঅ' চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | [[ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌]] ৯৪.৩ এফ.এম.<ref>[https://gupshupradio.com/ ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.]</ref> || [https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm <br/> Radio Gup-Shup] |- | ৯৯.১ বুব্বা এফ.এম. উলুবাৰী || [http://e.radioindia.in/embed/991-bubba-fm-504946 <br/> 99.1 Bubba FM] |- | এনিটাইম ইণ্টাৰনেট ৰেডিঅ' || [https://zeno.fm/radio/anytimeinternetradio/ Anytime Internet Radio] |- | জুবিন এফ.এম. || [https://zeno.fm/radio/zubeen/ Zubeen FM] |- | [[আকাশবাণী_গুৱাহাটী#এফ. এম._মহাবাহু|আকাশবাণী গুৱাহাটী মহাবাহু]] || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-mahabahu <br/> AIR Guwahati Mahabahu] |- | আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-pragjyotishpur <br/> AIR Guwahati Pragjyotishpur] |- | [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] || [https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese <br/> AIR Assamese] |- | [[আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar <br/> AIR Kokrajhar] |- | [[আকাশবাণী তেজপুৰ]] || [https://indiaradio.in/akashvani-tezpur <br/> AIR Tezpur] |- | আকাশবাণী নগাঁও || [https://indiaradio.in/akashvani-nagaon <br/> AIR Nagaon] |- | আকাশবাণী যোৰহাট || [https://indiaradio.in/akashvani-jorhat <br/> AIR Jorhat] |- | [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] || [https://indiaradio.in/akashvani-dibrugarh <br/> AIR Dibrugarh] |- | আকাশবাণী ডিফু || [https://indiaradio.in/akashvani-diphu <br/> AIR Diphu] |- | আকাশবাণী হাফলং || [https://indiaradio.in/akashvani-haflong <br/> AIR Haflong] |- | আকাশবাণী শিলচৰ || [https://indiaradio.in/akashvani-silchar <br/> AIR Silchar] |- | মিক্সিফাই হিন্দী হিটছ ৰেডিঅ' || [https://indiaradio.in/mixify-hindi-hits-radio <br/> MixiFy Hindi Hits Radio] |} ===অসমীয়া গানৰ ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | গীত সংকলন || [https://geetsankalan.com/ geetsankalan.com] |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | [[জোনাক (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|জোনাক]] || [https://youtube.com/@jonackchannel?si=GTm6W51vM5Wpi40i Jonack] || অসমীয়া |- | [[ৰং (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|ৰং]] || [https://youtube.com/@rangtv?si=3EYm2KEmLJVNE4bQ Rang TV] || অসমীয়া |- | [[ৰেঙণি টিভি|ৰেঙণি]] || [https://youtube.com/@rengonitv?si=sIxckAJ1kfs1hB2- Rengoni TV] || অসমীয়া |- | স্পন্দন || [https://youtube.com/@spondontvassam?si=ncxCaqnGbR7SLcuE Spondon Tv] || অসমীয়া |- |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংবাদ পত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:আলোচনী]] [[en:List of Assamese periodicals#E-Magazines]] 72nd4pqiz0agp5kt8gacddywwh628ed 0 33412 640950 548336 2026-10-01T21:30:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640950 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আদিল হুছেইন | image = Adil Hussain at 'Life of Pi' press meet.jpg | image_size = | caption = [[লাইফ অৱ পাই]] চলচ্চিত্ৰখনৰ এখন সংবাদমেলত | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1963|10|05}} | birth_place = [[গোৱালপাৰা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | other_names = | occupation = অভিনেতা | height = | yearsactive = ১৯৯৯–বৰ্তমানলৈ | known_for = ''[[লাইফ অৱ পাই]]'', ''[[:en:The Reluctant Fundamentalist (film)|দ্য ৰিলাকটেণ্ট ফাণ্ডামেণ্টেলিষ্ট]]'' | alma mater = [[নেচনেল স্কুল অৱ ড্ৰামা]]<br> [[ড্ৰামা ষ্টুডিঅ' লণ্ডন]] }} '''আদিল হুছেইন''' ({{lang-en|Adil Hussain}}) [[অসম]]ৰ এজন প্ৰসিদ্ধ মঞ্চ, দূৰদৰ্শন আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। তেখেতে বহুকেইখন [[হিন্দী চলচ্চিত্ৰ|হিন্দী]] আৰু [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ত অভিনয় কৰিছে। তেখেতে ''[[:en:The Reluctant Fundamentalist (film)|দ্য ৰিলাকটেণ্ট ফাণ্ডামেণ্টেলিষ্ট ]]'' (২০১২) আৰু ''[[লাইফ অৱ পাই]]'' (২০১২) আদিৰ দৰে [[হলিউড]]ৰ চলচ্চিত্ৰটো অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite news |title=Life of Pi - a fascinating story |2=movie review |url=http://www.efi-news.com/2012/11/life-of-pi-fascinating-story-movie.html |publisher=''EF News International'' |date=28 November 2012 |access-date=25 February 2013 |archivedate=1 November 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131101005406/http://www.efi-news.com/2012/11/life-of-pi-fascinating-story-movie.html |deadurl=yes }}</ref> আদিল হুছেইনে মঞ্চ নাটকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আন্তর্জাতিক পৰ্যায়ৰ পৰ্দালৈকে নিজৰ প্ৰতিভা বিস্তাৰ কৰিছে। অসমৰ বহুতো চিনেমাত তেখেতে অভিনয় কৰাৰ লগতে, বলিউডত একাধিক জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁৰ স্বাভাৱিক আৰু শক্তিশালী অভিনয়শৈলীৰ বাবে সমালোচকৰ পৰা বিৰাট প্ৰশংসা লাভ কৰিছে।<ref>[https://devlibrary.in/adil-hussain-biography আদিল হুছেইনৰ জীৱনী]: Dev Library অসমৰ বিশ্বখ্যাত অভিনেতা Post Updated 21-09-2025</ref> ==চমু জীৱনী== ===জন্ম আৰু পৰিয়াল=== আদিল হুছেইনৰ জন্ম অসমৰ [[গোৱালপাৰা জিলা]]ত হৈছিল আৰু তেওঁৰ শৈশৱ তাতেই অতিবাহিত হয়। তেওঁৰ পিতৃ পেচাত এজন শিক্ষক আছিল। মুঠ ৭জন সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ সকলোতকৈ সৰু আছিল।<ref name=today12>{{cite web |title=Grey Matter |url=http://indiatoday.intoday.in/story/adil-hussain-is-bollywood-life-of-pi-english-vinglish-ishqiya/1/239865.html |date=December 28, 2012 |publisher=India Today |accessdate=Feb 25, 2013 |archivedate=February 18, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130218180014/http://indiatoday.intoday.in/story/adil-hussain-is-bollywood-life-of-pi-english-vinglish-ishqiya/1/239865.html |deadurl=yes }}</ref> ===শিক্ষা=== হুছেইনে বিদ্যালয়ত অনুষ্ঠিত [[নাটক]] আদিত অভিনয় কৰিছিল<ref>{{cite web |title=Psychologies: ‘English Should Not Diminish Respect For All Languages’ |url=http://tehelka.com/psychologies-english-should-not-diminish-respect-for-all-languages/ |date=2013-03-02, Issue 09 Volume 10 |publisher=Tehelka |accessdate=Feb 25, 2013 |archivedate=2013-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103094827/http://www.tehelka.com/psychologies-english-should-not-diminish-respect-for-all-languages/ |deadurl=yes }}</ref>। তেখেতে ১৮ বছৰ বয়সত ঘৰ এৰি<ref name=hin12/> [[দৰ্শন]] শিক্ষা অধ্যায়নৰ বাবে [[গুৱাহাটী]]ৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত নাম ভৰ্ত্তি কৰে<ref name=today12/>। মহাবিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা কালছোৱাত তেখেতে [[নাটক]]ত ব্যংগাত্মক চৰিত্ৰসমূহত অভিনয় কৰে। তেখেতে অসমৰ বিখ্যাত কৌতুকগোষ্ঠী [[ভায়ামামা কৌতুক গোষ্ঠী|"ভায়ামামা"]]ত বলিউডৰ অভিনেতাসকলৰ ব্যংগাত্মক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ পাছত তেখেতে এখন [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত যোগ দিয়ে আৰু কিছু স্থানীয় ছবিটো কাম কৰে<ref name=hin12>{{cite news |title=Steamed to perfection |url=http://www.thehindu.com/life-and-style/Food/steamed-to-perfection/article3961330.ece |publisher=The Hindu |date=3 October 2012 }}</ref><ref name=tout/>। তেখেত এনেদৰে প্ৰায় ৬ বছৰ কাল অসমত অতিবাহিত কৰে। ১৯৯০ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ তেখেতে [[দিল্লী]]ত অৱস্থিত [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ত (National School of Drama) অভিনয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ পাছত তেখেতে "চাৰ্লছ ৱালেছ ইণ্ডিয়া ট্ৰাষ্ট"ৰ বৃত্তি পাই [[লণ্ডন]]ৰ [[:en:Drama Studio London|"ড্ৰামা ষ্টুডিঅ’ লণ্ডন"]]ত অভিনয়ৰ উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়<ref name=hin10/><ref name=marTOI2012>{{cite news |title=Goalpara boy hits the big time |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-23/guwahati/31229682_1_adil-hussain-ang-lee-bollywood |publisher=The Times of India |date=23 Mar 2012 |access-date=2013-02-25 |archivedate=2013-01-03 |archiveurl=https://archive.today/20130103100519/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-23/guwahati/31229682_1_adil-hussain-ang-lee-bollywood |deadurl=yes }}</ref><ref name=toicrest>{{cite news |title=Adil Hussain: Destiny's child |url=http://www.timescrest.com/culture/adil-hussain-destinys-child-4672 |publisher=The Times of India, Crest Edition |date=29 January 2011 |access-date=25 February 2013 |archivedate=16 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016211933/http://www.timescrest.com/culture/adil-hussain-destinys-child-4672 |deadurl=yes }}</ref>। ===কৰ্মজীৱন=== ১৯৯৪ চনত ভাৰতলৈ ঘূৰি অহাৰ পাছত, হুছেইনে অসমৰ '[[হেঙুল থিয়েটাৰ]]ত' যোগদান কৰি ৩ বছৰ কাম কৰি পুনৰ [[দিল্লী]]লৈ যায়<ref name=today12/>। দিল্লীত তেখেতে মঞ্চ কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি কৰে যদিও তেখেতে "খালিদ ত্যাবজী"ৰ তত্ত্বাৱধানত অভিনয় শিক্ষা বৰ্তাই ৰাখে। ত্যাবজীৰ পাছত তেখেতে [[পণ্ডিচেৰী]]ৰ "অৰবিন্দ্ৰ আশ্ৰম"ত "সৌপান বসু"ৰ তত্ত্বাৱধানত, আৰু পাছত পুনৰ দিল্লীৰ "দিলীপ শংকৰ"ৰ ওচৰত অভিনয় শিক্ষা লয়<ref name=today12/>। অভিনেতা হিচাপে, ১৯৯৯ চনত আদিলে "অ’থেল’: এ প্লে ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট" (Othello: A Play in Black and White) নাটকৰ বাবে [[:en:Edinburgh Fringe|"এডিনবাৰ্গ ফ্ৰিঞ্জ"]] পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল<ref name=hin10>{{cite news |title=Role call |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article621922.ece |publisher=The Hindu |date=9 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130924175321/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article621922.ece |archivedate=24 September 2013 |access-date=25 February 2013 |deadurl=yes}}</ref>। ইয়াৰ পাছতেই "ৰয়ষ্টেন এবেল" (Roysten Abel) পৰিচালিত "গুডবাই ডেচডি’মনা" (Goodbye Desdemona) নাটকত অভিনয়ৰ বাবেও প্ৰশংসিত হৈছিল। [[হাম্পি]]ৰ "ছ’চাইটি ফৰ আৰ্টিষ্ট এণ্ড পাৰফৰ্মাছ"ৰ ২০০৪ চনৰ পৰা ২০০৭ চনলৈ প্ৰশিক্ষক হোৱাৰ উপৰিও<ref name=tout>{{cite web |title=A new thinking woman’s pin-up is born |url=http://www.timeoutmumbai.net/film/features/look-who%E2%80%99s-talking |date=27 April 2012 |publisher=Time Out, Mumbai |access-date=25 February 2013 |archivedate=22 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922085947/http://www.timeoutmumbai.net/film/features/look-who%E2%80%99s-talking |deadurl=yes }}</ref> হেগ চহৰৰ "ৰয়েল কনজাৰভেটৰী অব্‌ পাৰফৰ্মিং আৰ্ট"ৰ<ref>{{cite news |title=I’m Sridevi’s husband: Adil Hussain |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/I-m-Sridevi-s-husband-Adil-Hussain/Article1-833360.aspx |publisher=Hindustan Times |date=1 April 2012 |access-date=25 February 2013 |archivedate=3 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103065533/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/I-m-Sridevi-s-husband-Adil-Hussain/Article1-833360.aspx |deadurl=yes }}</ref> আৰু তেখেতৰ পূৰ্বৰ অভিনয়ৰ শিক্ষাস্থল দিল্লীৰ "ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়"ত এজন অনিয়মিত প্ৰশিক্ষক।<!--visiting faculty--> হিচাপে কাম কৰিছিল<ref name=tout/><ref name=toicrest/> ২০০৪ চনত তেওঁ [[ছোহা আলি খান]]ৰ সৈতে ''[[:en:Iti Srikanta|ইতি শ্ৰীকান্ত]]'' বোলছবিৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয়েৰে বঙালী ছবিজগতত খোজ পেলায়।<ref>{{cite news |title=Adil is back |author= |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-11/news-interviews/28080926_1_adil-hussain-irrfan-nsd |newspaper=[[The Times of India]] |date=11 Nov 2009 |accessdate= |archivedate=2013-01-03 |archiveurl=https://archive.today/20130103114424/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-11/news-interviews/28080926_1_adil-hussain-irrfan-nsd |deadurl=yes }}</ref> দূৰদৰ্শনত [[:en:BBC World Service Trust|বিবিচি ৱৰ্ল্ড চাৰ্ভিচ ট্ৰাষ্টে]] প্ৰযোজনা কৰা ডিটেকটিভ ধাৰাবাহিক ''[[:en:Jasoos Vijay|জাচুচ বিজয়]]''ৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। যদিও তেওঁ কেইখনমান অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ,<ref name=toicrest/> [[বিশাল ভৰদ্বাজ]]ৰ [[:en:Kaminey|কমিনে']] আৰু ছ'না জৈনৰ ''ফৰ ৰিয়েল'' বোলছবিৰ দুই-এটি সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, ২০১০ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত [[:en:Abhishek Chaubey|অভিষেক চৌবে']]ৰ [[:en:Ishqiya|ইস্কিয়া]] বোলছবিৰ জৰিয়তেহে তেওঁ [[বলিউড]]ৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=I'm paid well now: Adil Hussainref |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-16/news-interviews/28217312_1_saif-ali-khan-kareena-omkara |publisher=The times of India |date=16 Sep 2010 |access-date=2013-02-25 |archivedate=2013-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130822113341/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-16/news-interviews/28217312_1_saif-ali-khan-kareena-omkara |deadurl=yes }}</ref> বলিউডত তেওঁ প্ৰথমটো গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে ২০১২ চনৰ [[:en:Agent Vinod (2012 film)|এজেণ্ট বিনোদ]] বোলছবিত। একেবছৰতে তেওঁ অভিনীত বোলছবি [[ইটালী]]ৰ পৰিচালক Italo Spinelliৰ 'Gangor', [[মীৰা নায়াৰ]]ৰ 'দ্য ৰিলাকটেণ্ট ফাণ্ডামেণ্টেলিষ্ট' আৰু [[:en:Ang Lee|এং লী]]ৰ 'লাইফ অৱ পাই' মুক্তি পায়।<ref name=marTOI2012/> তেওঁ [[শ্ৰীদেৱী]]ৰ সৈতে [[:en:English Vinglish|ইংলিছ ৱিংলিছ]] (২০১২) বোলছবিত অভিনয় কৰি ছবি সমালোচকৰপৰা উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰে। [[:en:Lessons in Forgetting|লেছন্‌ছ ইন ফৰগেটিং]] বোলছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবেও [[:en:New Jersey Independent South Asian Cine Fest|New Jersey Independent South Asian Cine Fest]]ত তেওঁ ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title='English Vinglish' star Adil Hussain wins best actor award at US fest |url=http://ibnlive.in.com/news/english-vinglish-star-adil-hussain-wins-best-actor-award-at-us-fest/300039-8-66.html |publisher=CNN-IBN |date=12 Oct 2012 |access-date=2013-02-25 |archivedate=2012-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015021038/http://ibnlive.in.com/news/english-vinglish-star-adil-hussain-wins-best-actor-award-at-us-fest/300039-8-66.html |deadurl=yes }}</ref> ===ব্যক্তিগত জীৱন=== হুছেইন এজন বিবাহিত পুৰুষ আৰু তেখেতৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে। তেখেত বৰ্তমান [[দিল্লী]]ৰ বাসিন্দা।<ref name=tout/> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== {| class="wikitable" border="1" |+ আদিল হুছেইনৰ অভিনীত চলচ্চিত্ৰসমূহ ! চলচ্চিত্ৰৰ নাম!! মুক্তিৰ বৰ্ষ!! ভাষা |- | ইন অথেল || ২০০৩ || [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- | [[:en:Iti Srikanta|ইতি শ্ৰীকান্ত]] || ২০০৪ || [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] |- | [[:en:Kaminey|কমিনে']] || ২০০৯ || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |- | [[:en:Ishqiya|ইস্কিয়া]] || ২০১০ || হিন্দী |- | [[:en:Agent Vinod (2012 film)|এজেণ্ট বিনোদ]] || ২০১২ || হিন্দী |- | [[:en:English Vinglish|ইংলিছ ৱিংলিছ]] || ২০১২ || হিন্দী |- | [[:en:The Reluctant Fundamentalist (film)|দ্য ৰিলাকটেণ্ট ফাণ্ডামেণ্টেলিষ্ট]] || ২০১২ || ইংৰাজী |- | [[লাইফ অৱ পাই (চলচ্চিত্ৰ)|লাইফ অৱ পাই]] || ২০১২ || ইংৰাজী |- | [[:en:Lessons in Forgetting|লেছনচ ইন ফৰগেটিং]] (Lessons in Forgetting) || ২০১২ || ইংৰাজী |- | [[:en:Lootera|লুটেৰা]] || ২০১৩ || হিন্দী |- | [[ৰাগ - দ্য ৰিদম অৱ লাভ]] || ২০১৪ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[:en:Kaanchi: The Unbreakable|কাঞ্চি - দ্য আনব্ৰেকেবোল]] || ২০১৪ || হিন্দী |- |[[:en:The Xpose|দ্য এক্সপ'জ]] || ২০১৪ || হিন্দী |- | [[শৃংখল (চলচ্চিত্ৰ)|শৃংখল]] || ২০১৪ || অসমীয়া |- |[[ৰ'দৰ চিঠি]] || ২০১৪ || অসমীয়া |- |[[:en:Zed Plus|জেদ প্লাচ]] || ২০১৪ || হিন্দী |- |[[:en:Tigers_(film)|টাইগাৰছ্]] / [[:en:White_Lies_(2013_Indian_film)|হোৱাইট লাইজ]] || ২০১৪ || হিন্দী |- |[[:en:Main Aur Charles|মেই অউৰ চাৰ্লচ]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Jai Ho Democracy|জয় হো ডেম'ক্ৰেচি]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Unfreedom|আনফ্ৰিড'ম]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Parched|পাৰ্চড]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |:en:feast of varanasi|ফিষ্ট অৱ্ বাৰাণসী || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Yatchan|য়াট্চান]] || ২০১৫ || তামিল |- |[[:en:Ahaan|আহান]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Nanak Shah Fakir|নানক শ্বাহ ফকিৰ]] || ২০১৫ || [[ইংৰাজী]] |- |[[:en:Sunrise (2014 film)|অৰুনোদয়]] ||২০১৫ || মাৰাঠী |- |[[:en:Angry Indian Goddesses|এংগ্ৰি ইণ্ডিয়ান গডেছ]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |[[:en:Har Har Byomkesh|হৰ হৰ ব্যোমকেশ]] ||২০১৫ || বঙালী |- |[[:en:Umrika|উম্ৰিকা]] || ২০১৫ || হিন্দী |- |:en:The Violin Player|দ্য ভায়'লিন প্লেয়াৰ || ২০১৬ || হিন্দী |- |[[:en:Crash test Aglaé|ক্ৰেচ টেষ্ট আলগে]] || ২০১৬ || |- |:en:Bombairiya|বম্বাৰিয়া || ২০১৬ || হিন্দী |- |[[:en:Force 2|ফ'ৰ্ছ ২]] ||২০১৬ || হিন্দী |- |[[কথানদী]] || ২০১৬ || [[অসমীয়া]] |- |:en:Leena's Beauty Parlour|লীনাচ বিউটি পাৰ্লাৰ || ২০১৬ || |- |[[:en:Chakra (2016 film)|চক্ৰ]] || ২০১৬ || হিন্দী |- |[[:en:Commando 2|কামাণ্ডো ২]]'' ||২০১৭ || হিন্দী |- |Love Sonia || ২০১৬ || হিন্দী |- |[[:en:Mantra (2017 film)|মন্ত্ৰ]]'' || ২০১৭ || হিন্দী |- |[[:en:Hotel Salvation|মুক্তি ভৱন]] || ২০১৭ || হিন্দী |- | দোবাৰা: ছি ইয়'ৰ এভিল || ২০১৭ || হিন্দী |- |[[:en:What Will People Say|হোৱাট ৱিল পিপ'ল চে]]''<ref>{{cite web |url=http://cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=323647 |title=Iram Haq making a film about how she was kidnapped by her own parents |website=Cineuropa.org |date=21 February 2017 |accessdate=15 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171020084013/http://cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=323647 |archive-date=20 October 2017 |url-status=live }}</ref> || ২০১৭ ||[[:en:Norwegian language|নৰৱে']] |- |[[মাজ ৰাতি কেতেকী]]''<ref>{{cite news | url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/people-will-go-to-theatres-if-quality-of-films-improve-adil-115121700705_1.html | title=People will go to theatres if quality of films improve: Adil | work=Business Standard | date=17 December 2015 | agency=Press Trust of India | accessdate=4 January 2016 | location=[[Guwahati]] | archive-url=https://web.archive.org/web/20160305172348/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/people-will-go-to-theatres-if-quality-of-films-improve-adil-115121700705_1.html | archive-date=5 March 2016 | url-status=live }}</ref> || ২০১৭ || [[অসমীয়া]] |- |Naval Enna Jewel || ২০১৭ || মালায়ালম |- |দ্য ইলিগেল || ২০১৭ || ইংৰাজী<ref>{{cite news |title=Looking forward to start 'The Illegal' shoot: Adil Hussain |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2017/jun/30/looking-forward-to-start-the-illegal-shoot-adil-hussain-1622594.html |accessdate=9 February 2020 |work=The New Indian Express |date=30 June 2017}}</ref> |- ||[[:en:Maati (film)|মাটি]] || ২০১৮ || বঙালী |- | অহাৰে মন || ২০১৮ || বঙালী |- | আইয়াৰী || ২০১৮ || হিন্দী |- | বায়'স্ক'পৱালা || ২০১৮ || হিন্দী |- |2.0 (film)<ref>{{cite news|author= |url=http://www.timesofindia.com/entertainment/tamil/movies/news/Adil-Hussain-has-a-role-in-2-0/articleshow/52054145.cms |title=Adil Hussain has a role in 2.0 |newspaper=[[Times of India]] |date= |accessdate=15 June 2017}}</ref>|| ২০১৮ || তামিল |- |Nine Hours In Mumbai || ২০০১৮ || হিন্দী<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/nine-hours-in-mumbai/movieshow/61934638.cms|title=Nine Hours In Mumbai Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=timesofindia.indiatimes.com|access-date=3 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520081353/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/nine-hours-in-mumbai/movieshow/61934638.cms|archive-date=20 May 2018|url-status=live}}</ref> |- |[[:en:Rajma Chawal|ৰাজমা চাৱল]]'' || ২০১৮ || হিন্দী |- |[[:en:Delhi Crime|দিল্লী ক্ৰাইম]] || ২০১৯ || হিন্দী |- |[[:en:Kabir Singh|কবীৰ সিং]] || ২০১৯ || হিন্দী |- |[[:en:Good Newwz|গুড নিউজ]] || ২০১৯ || হিন্দী |- |[[:en:Nirvana Inn|নিৰ্ভনা ইন্]] || ২০১৯ || হিন্দী |- |[[:en:Raahgir - The Wayfarers|ৰাহগীৰ]] || ২০১৯ || হিন্দী |- |[[:en:Ram (film)|ৰাম]] || ২০১৯ || মালায়ালম |- |[[আখুনি (চলচ্চিত্ৰ)]] || ২০২০ || হিন্দী |- |[[:en:pareeksha (2020 film)|পৰীক্ষা]] || ২০২০ || হিন্দী |-} ; দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক *''[[:en:Jasoos Vijay|জাচুছ বিজয়]]'' (২০০২–২০০৩, ১ম আৰু ২য় বৰ্ষ) ; চুটি ছবি ([[সত্যজিৎ ৰায়]] চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন ইনষ্টিটিউটৰ বাবে) *''[[:en:Doctor, Nurse and Patient|ডক্টৰ, নাৰ্ছ এণ্ড পেছেণ্ট]]'' (হিন্দী, ২০১০) *''[[:en:Infected|ইনফেক্টেড]]'' (ইংৰাজী, ২০১২) ==ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা== {| class="wikitable" style="width:100%; " |- ! width=5%| চন ! style="width:40%; "| শ্ৰেণী ! style="width:40%; "| চলচ্চিত্ৰ ! style="width:15%; "| ফলাফল |- | ২০১৭ |[[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] – বিশেষ উল্লেখ (ফিচাৰ চলচ্চিত্ৰ) [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] – বিশেষ জুৰী বঁ‌টা / বিশেষ উল্লেখ (ফিচাৰ চলচ্চিত্ৰ) |''[[:en: Hotal salvation|মুক্তি ভৱন]]'' |{{বিজয়ী}} |- |২০১৭ |[[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] – বিশেষ উল্লেখ (ফিচাৰ চলচ্চিত্ৰ) [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] – বিশেষ জুৰী বঁ‌টা / বিশেষ উল্লেখ (ফিচাৰ চলচ্চিত্ৰ) |''[[মাজ ৰাতি কেতেকী]]'' |{{বিজয়ী}} |} ==অন্যান্য বঁ‌টা/সন্মান== নৰৱে’ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ''[[:en:what will people say|হোৱাট উইল পিপ’ল চে]]'' ছবিত কৰা সাৱলীল অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা হিচাপে সন্মানীয় ‘আমান্দা বঁটা’ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="আদিলহুছেইন">{{cite web | url=https://assam.nenow.in/assam-cm-sonowal-congratulates-adil-hussain-for-winning-amanda-award-in-norway/ | title=নৰৱে’ৰ চলচ্চিত্ৰ সন্মানীয় ‘আমান্দা বঁটা’ লাভ কৰা আদিল হুছেইনক অভিনন্দন মুখ্য মন্ত্ৰী সোণোৱালৰ | publisher=নৰ্থ-ইষ্ট নাও | accessdate=21 June 2020}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|1300009}} *[https://devlibrary.in/adil-hussain-biography আদিল হুছেইনৰ জীৱনী]: অসমৰ বিশ্বখ্যাত অভিনেতা [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা- জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] jktea38bfly3sit4nhp2yq7q0ypj1sm 0 35069 640940 398225 2026-10-01T20:32:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640940 wikitext text/x-wiki {{biography stub}} {{Infobox Indian politician | name-ললিত কুমাৰ দলে | image = | caption = |office = [[অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি]]ৰ সভাপতি | birth_date = {{Birth date|1927|5|25|df=y}} | death_date = {{Death date|1986|3|16|df=y}} | birth_place = | residence = | alma_mater = [[কটন কলেজ]] | death_place = | constituency = [[লখিমপুৰ]] লোকসভা সমষ্টি |occupation = ৰাজনীতিক | religion = [[হিন্দু]] |profession = |nationality = [[ভাৰতীয়]] | party =[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | spouse = এমিলি দলে | children = ৪ কন্যা, ৩ পুত্ৰ | office1 = [[লোকসভা]]ৰ সাংসদ<br>ঢকুৱাখনা (জনজাতি) |term_start1 = |term_end1 = |majority1 = |office2 =[[অসম বিধানসভা]]ৰ বিধায়ক |term_start2 =১৯৬২ |term_end2 =১৯৬৭ |majority2 = |office3 =বন বিভাগৰ উপ মন্ত্ৰী(অসম) |predecessor3 = |successor3 = |term_start3 = |term_end3 = |office4 =জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু সমবায় মন্ত্ৰী(অসম) }} '''ললিত কুমাৰ দলে ''' (২৫ মে' ১৯২৭- ১৬ মাৰ্চ ১৯৮৬) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিক আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ দলৰ অসমৰ নেতা আছিল{{citation needed}}। অসমৰ মিছিঙ সম্প্ৰদায়ৰ পৰা [[অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি]]ৰ সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱা তেওঁৱেই প্ৰথম ব্যক্তি আছিল। তেওঁ ১৯৭২ আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হৈছিল। মিছিং সম্প্ৰদায়ৰ সৰ্বাগ্ৰগণ্য নেতা হিচাপে ললিত কুমাৰ দলে পৰিচিত। জীৱন কালত অসমৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰতি নিস্বাৰ্থ আৰু নিষ্ঠাপূৰ্ণ সেৱাৰ বাবে তেওঁ বহুল ভাৱে জনপ্ৰিয় আছিল।{{citation needed}} == তথ্য উৎস == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.assampcc.org/pastprez.html ললিত কুমাৰ দলেৰ কাৰ্যকাল]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] 1ba4sc0w4tgvbi6ip3ao0bjmjs9ditu 0 37632 640970 619461 2026-10-01T23:13:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640970 wikitext text/x-wiki {{Infobox |name = ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেম (IRNSS) |above = ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেম (IRNSS) |image = |caption = IRNSSৰ পৰিসৰ |label5 = শুদ্ধতা |data5 = ভাৰত মহাসাগৰত ২০ মিটাৰতকৈ অধিক<br /> ভাৰতৰ মূল ভূ-খণ্ডৰ ভিতৰত ১০ মিটাৰতকৈ অধিক |label6 = পৰিসৰ |data6 = ১৫,০০০ কিমি |label4 = দেশ |data4 = [[ভাৰত]] |label7 = কাৰ্যক্ষম হ’ব |data7 = ২০১৬ৰ পৰা |label8 = মুঠ খৰচ |data8 = ১৬ শ কোটি [[ভাৰতীয় টকা|টকা]] |label3 = প্ৰকাৰ |data3 = চেটেলাইট নেভিগেচন চিষ্টেম }} [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]] (ISRO)-ৰ দ্বাৰা বিকশিত আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণভাৱে নিয়ন্ত্ৰিত ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেম (IRNSS) হৈছে এক স্বয়ংক্ৰিয় কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ ভিত্তিক নেভিগেচন চিষ্টেম।<ref>{{cite web|author=K. Raghu |url=http://www.livemint.com/2007/09/05002237/India-to-build-a-constellation.html |title=India to build a constellation of 7 navigation satellites by 2012 |publisher=Livemint.com |date=2007-09-05 |accessdate=18 May 2013}}</ref> যুদ্ধকালীন পৰিস্থিতিত বিদেশৰ পৰা নিয়ন্ত্ৰিত নেভিগেচন চিষ্টেমৰ সুবিধা ব্যাহত হৈ পৰিব পাৰে, IRNSSক বিকাশ কৰাৰ ই এক প্ৰধান কাৰণ। IRNSSএ মূলতঃ দুই প্ৰকাৰৰ সেৱা আগবঢ়াব, তাৰে প্ৰথম প্ৰকাৰৰ নেভিগেচন চিষ্টেমৰ সেৱা সাধাৰণ জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি থাকিব, দ্বিতীয় প্ৰকাৰ সেৱা বিশেষ এনক্ৰিপচন চিষ্টেমৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত হৈ থাকিব, এই সেৱা সেনাবাহিনীৰ কাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব। ==বিকাশ== এই প্ৰকল্পৰ অধীনত, ২০১৩ চনৰ ২৮ মে’ত [[বেংগালুৰু]] স্থিত ISROৰ ডিপ স্পেচ নেটৱৰ্ক (DSN)ৰ চৌহদৰ ভিতৰতে ISROএ এটা নতুন চেটেলাইট নেভিগেচন চেণ্টাৰ মুকলি কৰে।<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/space/isro-opens-navigation-centre-for-satellite-system_851487.html|title=ISRO opens navigation centre for satellite system|publisher=Zeenews.com|date=2013-05-28| accessdate=30 June 2013}}</ref> ভৱিষ্যতে সমগ্ৰ দেশত বিস্তৃত হৈ থকা মুঠ ২১টা ৰেনজিং কেন্দ্ৰ‍ই উপগ্ৰহ সমূহৰ কক্ষ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তথ্য যোগান ধৰিব আৰু নেভিগেচন চিগনেল সমূহৰ নিৰীক্ষণ কৰিব। সম্পূৰ্ণ ভাৱে ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকিব লগা এই প্ৰকল্পত, ব্যৱহাৰ হ’বলগা উপগ্ৰহ, ভূ-ভাগৰ নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰৰ যন্ত্ৰপাতি আৰু সাধাৰণ ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ব্যৱহাৰ কৰিব লগা গ্ৰাহক যন্ত্ৰ সকলোবোৰ ভাৰতত থলুৱা ভাৱে নিৰ্মিত হ’ব। নিম্নতম-ঢাল (low-inclination)ৰ উপগ্ৰহ সমূহৰ সহায়ত নিম্ন-অক্ষাংক্ষৰ স্থান সমূহত সেৱা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই প্ৰকপ্লত মুঠ ৭টা কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ থাকিব, তাৰে তিনিটা উপগ্ৰহ ভাৰত মহাসাগৰৰ ওপৰত ভুস্থৈতিক কক্ষপথত থাকিব। মিচাইল প্ৰক্ষেপণত এই সেৱাই ভাৰতীয় সেনানাহিনীত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা ল’ব।<ref name="DN239">{{cite news|title=India Making Strides in Satellite Technology|url=http://www.defencenews.in/defence-news-internal.asp?get=old&id=239|accessdate=26 July 2012|newspaper=Defence News|archivedate=6 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130606194638/http://www.defencenews.in/defence-news-internal.asp?get=old&id=239|deadurl=yes}}</ref> প্ৰকল্পটোৰ মুঠ ব্যয় প্ৰায় {{INRConvert|1420|c|0}} মান হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে, তাৰে ভূভাগত থকা অংশৰ খৰচ প্ৰায় {{INRConvert|300|c|0|nolink=yes}} আৰু প্ৰতিটো উপগ্ৰহৰ খৰচ প্ৰায় {{INRConvert|125|c|0|nolink=yes}}.<ref name="dnai2j13" /><ref name="ndtv2j13" /> == সময় ৰেখা == ২০১০ চনত ভাৰতৰ দ্বাৰা এই প্ৰকল্পৰ কথা প্ৰস্তাৱ কৰা হয়, সেইমতে ২০১১ চনৰ শেষ ভাগৰ পৰা প্ৰতি ছমাহৰ অন্তৰে অন্তৰে একোটাকৈ উপগ্ৰহ উত্‍ক্ষেপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। প্ৰকল্পটো&nbsp;এই পৰিকল্পনা মতে &nbsp;২০১৫ চনৰ ভিতৰত কাৰ্যক্ষম হ'ল হেতেন &nbsp;<ref>{{cite web |author=S. Anandan |url=http://www.thehindu.com/sci-tech/article393892.ece |title=Launch of first satellite for Indian Regional Navigation Satellite system next year |publisher=Beta.thehindu.com |date=10 April 2010 |accessdate=2010-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140704141052/http://www.thehindu.com/sci-tech/article393892.ece |archivedate=2014-07-04 |deadurl=yes}}</ref> যদিও ২০১৩ চনৰ পৰাহে উপগ্ৰহৰ উত্‍ক্ষেপন কাৰ্য আৰম্ভ হয়। প্ৰকল্পটোৰ মহাকাশস্থিত অৰ্ধাংশ মুঠ ৭টা উপগ্ৰহৰে গঠিত হব, যিবোৰ্ৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম IRNSS-1। ২০১৩ চনৰ ১ জুলাইত এই শৃংখলাৰ প্ৰথম উপগ্ৰহ [[IRNSS-1A]] সফল ভাৱে উত্‍ক্ষেপন কৰা হয়।<ref name="isro2">{{cite web|url = http://www.isro.org/scripts/futureprogramme.aspx#Satellite|title = ISRO's Future programme|publisher = [[ISRO]]|date = |accessdate = 18 May 2013}} </ref><ref name="businessline12">{{cite web|url = http://www.thehindubusinessline.com/news/countdown-begins-for-pslvc22-launch/article4863108.ece|title = Countdown begins for PSLV-C22 launch|publisher = thehindubusinessline.com|date = |accessdate = 2013-06-29}} </ref> ২০১৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিল [[ভাৰতীয় মান সময়]] মতে ১৭:১৪ত PSLV-C24 ৰকেটৰ সহায়ত দ্বিতীয় উপগ্ৰহ [[IRNSS-1B|IRNSS-1Bক]] উত্‍ক্ষেপন কৰা হয়।<ref name="TOI">{{cite web | url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Isro-successfully-launches-navigation-satellite-IRNSS-1B/articleshow/33240651.cms | title=Isro successfully launches navigation satellite IRNSS-1B | publisher=Times Of India | accessdate=4 April 2014}}</ref> ১৫ অক্টোবৰ ২০১৪ত তৃতীয় উপগ্ৰহ [[IRNSS-1C]] উত্‍ক্ষেপন কৰা হয়, ২০১৪ চনৰ শেষলৈ চতুৰ্থটো উপগ্ৰহো উত্‍ক্ষেপন কৰা হ’ব। বাকী থকা তিনিটা উপগ্ৰহ ২০১৫ চনৰ প্ৰথমভাগত আৰু মধ্যভাগত উত্‍ক্ষেপিত হ’ব, আৰু ভাৰতীয় নেভিগেচন চিষ্টেমটো এই বছৰতে সম্পূৰ্ণ ৰূপে কাৰ্যক্ষম হৈ উঠিব। <ref>{{cite web|title=ISRO puts India’s Navigation satellite IRNSS 1B into orbit|url=http://news.biharprabha.com/2014/04/isro-puts-second-irnss-navigation-satellite-into-orbit/|work=IANS|publisher=news.biharprabha.com|accessdate=4 April 2014|archivedate=6 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406212550/http://news.biharprabha.com/2014/04/isro-puts-second-irnss-navigation-satellite-into-orbit/|deadurl=yes}}</ref> == বিৱৰণ == প্ৰস্তাবিত নেভিগেচন চিষ্টেমটোত মুঠ ৭টা উপগ্ৰহৰ মণ্ডল আৰু এটা ভূস্থিত কেন্দ্ৰ থাকিব। উপগ্ৰহ-মণ্ডলৰ তিনিটা উপগ্ৰহ ৩২.৫° পূৱ, ৮৩° পূৱ আৰু ১৩১.৫° পূৱ দ্ৰাঘিমাংশত ভূ-স্থৈতিক কক্ষপথত স্থাপন কৰা হ’ব। দুটা ভূ-স্থৈতিক কক্ষপথে নিৰক্ষ-ৰেখাক ৫৫ পূৱ আৰু ১১১.৭৫ পূৱ্ত চেদ কৰিব।<ref name="ASM">{{cite web|url=http://www.asmmag.com/news/first-irnss-satellite-by-december-|title=First IRNSS satellite by December|date=5 May 2009|work=Magazine article|publisher=Asian Surveying and Mapping |accessdate=2009-05-05}} {{dead link|date=October 2013}}</ref> এনে এক সজ্জাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত আতাইকেইটা উপগ্ৰহ ভাৰতীয় নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰ সমূহৰ পৰা অনৰবৰতে দৃশ্যমান হৈ থাকিব। উপগ্ৰহ সমূহহ্ত আণৱিক ঘড়ী, আৰু নেভিগেচন সংকেত উত্‌পাদন কৰিব পৰাকৈ বৈদ্যুতিক সৰঞ্জাম ৰখা হৈছে। IRNSSৰ সংকেতত স্থান নিৰূপনকাৰী (পজিচনিং) সেৱা আৰু শুদ্ধতা নিৰ্ণয়কাৰী সেৱা (প্ৰেচিচন চাৰ্ভিচ) থাকিব। L5 (১১৭৬.৪৫&nbsp;মেগাহাৰ্টজ) আৰু S বেণ্ড (২৪৯২.০২৮&nbsp;মেগাহাৰ্টজ)ত এই দুয়োবিধ সেৱা যোগান ধৰা হ’ব। SPS সংকেতসমূহ ১ মেগাহাৰ্টজ BPSK সংকেতেৰে মডুলেট কৰা হ’ব। শুদ্ধতা নিৰ্ণয়কাৰী সেৱাই [[Binary offset carrier|BOC(5,2)]] ব্যৱহাৰ কৰিব। নেভিগেচন সংকেত সমূহ ২ৰ পৰা ৪ গিগাহাৰ্টজৰ S-বেণ্ডত বিতৰণ কৰা হ’ব, কিছুমান দশা নিয়ণ্ট্ৰণকাৰী (ফেজ এৰে) এণ্টিনাৰ সহায়ত এই সংকেত সমূহৰ প্ৰাবল্য আৰু সেৱা প্ৰদান কৰিব লগা ক্ষেত্ৰসমূহত সংকেতৰ বিতৰণ নিশ্ছিত কৰিব। উপগ্ৰহ সমূহৰ একোটাৰ ওজন প্ৰায় ১,৩৩ও কেজি হ’ব আৰু ইয়াত সংযোগ থকা সৌৰশক্তি উত্‍পাদনক্ষম পাতসমূহে ১,৪০০ ৱাট বিদ্যুত উত্‍পাদন কৰিব। তন্ত্ৰটোৱে ভাৰতীয় ভূ-ভাগত ১০মিটাৰতকৈ অধিক শুদ্ধতাৰে স্থান নিৰূপন কৰিব পাৰিব, আনহাতেদি ভাৰতৰ চাৰিসীমাৰ বাহিৰৰ ১,৫০০ কিমি পৰ্যন্ত জল-স্থল ক্ষেত্ৰত ই ২০ মিটাৰতকৈ অধিক শুদ্ধতাৰে সেৱা প্ৰদান কৰিব পাৰিব।<ref>A. Bhaskaranarayana Director SCP/FMO & Scientific Secretary Indian Space Research Organisation – [http://www.oosa.unvienna.org/pdf/icg/2008/expert/2-3.pdf Indian IRNSS and GAGAN]</ref> IRNSS উপগ্ৰহতন্ত্ৰৰ সহায়ক হিচাপে ভূ-ভাগত এটা মুখ্য নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰ (মাষ্টাৰ কন্ত্ৰ’ল চেণ্টাৰ, MCC), উপগ্ৰহ সমূহক লক্ষ্য কৰা, ইহঁতৰ কক্ষ নিৰ্ধাৰণ কৰা, আৰু সমুদায় তন্ত্ৰটোৰ অখণ্ডতা নিশ্ছিত কৰাৰ বাবে কেইবাটাও ভূস্থিত-কেন্দ্ৰ (IRIM) আৰু উপগ্ৰহ সমূহৰ স্বাস্থ্য আৰু ইহঁতৰ ৰেডিঅ’ সংকেত প্ৰেৰণ কৰাৰ সক্ষমতা পৰ্যবেক্ষণ কৰিবৰ বাবে কিছুমান অতিৰিক্ত ভূস্থিত-কেন্দ্ৰ (TT&C কেন্দ্ৰ) থাকিব। ==উপগ্ৰহ সমূহ== ===IRNSS-1A=== {{main|IRNSS-1A}} ভূসমকালিক (Geosynchronous) কক্ষপথত স্থাপিত IRNSS-1A ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ প্ৰথম উপগ্ৰহ<ref name=n2yo>{{cite web|title=IRNSS-1A|url=http://www.n2yo.com/satellite/?s=39199|publisher=n2yo|accessdate=26 July 2013}}</ref><ref name=skyrocket.de>{{cite web|url=http://space.skyrocket.de/doc_sdat/irnss.htm |title=IRNSS |publisher=space.skyrocket.de |date= |accessdate=2012-04-08}}</ref>, {{INRConvert|125|c|0}} মুঠ খৰচেৰে ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ [[বেংগালুৰু]]ত থকা উপগ্ৰহ কেন্দ্ৰত ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref name="dnai2j13">{{cite news|title=India's first ever dedicated navigation satellite launched|url=http://www.dnaindia.com/scitech/1855830/report-india-s-first-ever-dedicated-navigation-satellite-launched|accessdate=24 July 2013|newspaper=DNA India|date=2 July 2013}}</ref><ref name="ndtv2j13">{{cite news|title=India's first dedicated navigation satellite placed in orbit|url=http://www.ndtv.com/article/india/india-s-first-dedicated-navigation-satellite-placed-in-orbit-386649|accessdate=24 July 2013|newspaper=NDTV|date=2 July 2013}}</ref><ref name="isro">{{cite web|url=http://www.isro.org/scripts/futureprogramme.aspx#Satellite |title=ISRO's Future programme |publisher=[[ISRO]] |date= |accessdate=18 May 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.isro.org/scripts/futureprogramme.aspx#Forth |title=ISRO Forthcoming Satellite launches |publisher=[[ISRO]] |date= |accessdate=24 September 2011}}</ref> IRNSS-1Aৰ ওজন ১৩৮০ কেজি, নেভিগেচন সা-সৰঞ্জাম, L৫-বেণ্ড (১১৭৬.৪৫ মেগাহাৰ্টজ) আৰু S-বেণ্ড (২৪৯২.০২৮ মেগাহাৰ্টজ)ত কাৰ্যক্ষম এটা C-বেণ্ড ৰেন্‌জিং ট্ৰেন্স্‌প’ণ্ডাৰ ইয়াৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="ISRO irnss-1a">{{cite web|url=http://www.isro.org/satellites/irnss-1a.aspx |title=IRNSS-1A |publisher=[[ISRO]] |date=1 July 2013 |accessdate=2 August 2013}}</ref> ১জুলাই ২০১৩ত শতীস ধৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা [[Polar Satellite Launch Vehicle#PSLV flight C22|PSLV-C22ৰে]] ইয়াক উত্‍ক্ষেপন আৰু কক্ষত স্থাপন কৰা হয়, ২০১৬ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ ভিৰতৰ সকলোবোৰ উপগ্ৰহ কক্ষত স্থাপন কৰা সম্পূৰ্ণ হ’ব।<ref name="isro"/><ref name = "businessline1">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/countdown-begins-for-pslvc22-launch/article4863108.ece |title=Countdown begins for PSLV-C22 launch |publisher=thehindubusinessline.com |date= |accessdate=2013-06-29}}</ref><ref name="zn2j">{{cite news|title=Indian PSLV successfully launches IRNSS-1A navigation satellite|url=http://zeenews.india.com/news/space/indian-pslv-successfully-launches-irnss-1a-navigation-satellite_859281.html|accessdate=1 July 2013|newspaper=Zee News|date=2 July 2013}}</ref><ref name=skyrocket.de/> ===IRNSS-1B=== {{main|IRNSS-1B}} IRNSS-1B ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ দ্বিতীয় উপগ্ৰহ। ২০১৪ৰ ৪ এপ্ৰিলত PSLV-C24 ৰেকেটৰ সহায়ত ইয়াক সফলভাৱে কক্ষপথত স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=India launches second navigation satellite IRNSS 1B|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/india-launches-second-navigation-satellite-irnss-1b-114040400946_1.html|publisher=Business Standard|accessdate=4 April 2014}}</ref><ref name=skyrocket.de/> ===IRNSS-1C=== {{main|IRNSS-1C}} IRNSS-1C ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ সাতটা উপগ্ৰহৰ তৃতীয় উপগ্ৰহ। ২০১৪ৰ ১০ অক্টোবৰত ইয়াক উত্‍ক্ষেপন কৰাৰ কথা আছিল, পাছত এইসময় পিছুৱাই দিয়া হয় আৰু ১৬ অক্টোবৰৰ নিশা ১ বাজি ৩২ মিনিটত শতীস ধৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা [[Polar Satellite Launch Vehicle#PSLV flight C22|PSLV-C26ৰে]] ইয়াক উত্‍ক্ষেপন আৰু কক্ষত স্থাপন কৰা হয়। <ref>http://gadgets.ndtv.com/science/news/isro-to-launch-indias-third-navigation-satellite-on-october-16-604832</ref><ref>{{cite web|title=ISRO getting ready for IRNSS 1C launch next month |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/science/isro-getting-ready-for-irnss-1c-launch-next-month/articleshow/43550303.cms|website=Economic Times}}</ref><ref>{{cite web|title=ISRO to launch IRNSS 1C on October 10|url=http://ibnlive.in.com/news/isro-to-launch-irnss-1c-on-october-10/503570-11.html|publisher=IBN Live|accessdate=3 October 2014|archivedate=3 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141003141832/http://ibnlive.in.com/news/isro-to-launch-irnss-1c-on-october-10/503570-11.html|deadurl=yes}}</ref><ref name=skyrocket.de/> ===IRNSS-1D=== {{main|IRNSS-1D}} IRNSS-1D ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ চতুৰ্থ উপগ্ৰহ। ২০১৫চনৰ ২৮মাৰ্চৰ সন্ধিয়া ৫বাজি ১৯ মিনিটত PSLV-C27ৰে ইয়াক উত্‍ক্ষেপন আৰু কক্ষপথত স্থাপন কৰা হ্য়।<ref name=skyrocket.de/><ref>http://timesofindia.indiatimes.com/india/Countdown-begins-for-launch-of-IRNSS-1D/articleshow/46697869.cms</ref> ===IRNSS-1E=== {{main|IRNSS-1E}} IRNSS-1E ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ পঞ্চম উপগ্ৰহ। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ইয়াক উত্‍ক্ষেপন কৰা হ’ব।<ref name=skyrocket.de/> ===IRNSS-1F=== {{main|IRNSS-1F}} IRNSS-1F ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ ষষ্ঠ উপগ্ৰহ। ২০১৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াক উত্‍ক্ষেপন কৰা হ’ব।<ref name=skyrocket.de/> ===IRNSS-1G=== {{main|IRNSS-1G}} IRNSS-1G ইণ্ডিয়ান ৰিজিয়নেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেমৰ সপ্তম তথা অন্তিমটো উপগ্ৰহ। ২০১৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত ইয়াক উত্‍ক্ষেপন কৰা হ’ব।<ref name=skyrocket.de/> ==লগতে পঢ়ক== *[[গ্ল’বেল নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেম]] **[[গ্ল’বেল পজিচ’নিং চিষ্টেম]] **[[গ্ল’নাচ]] **[[বেইড’ নেভিগেচন চেটেলাইট চিষ্টেম]] **[[গেলিলিঅ’ (নেভিগেচন চিষ্টেম)]] ==তথ্য-সূত্ৰ== {{reflist|2}} {{IRNSS satellites}} {{Indian space programme}} [[শ্ৰেণী:প্ৰযুক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]] 0wd9dvoree99b6eckvoph2x4c2uh5ud 8 39760 640849 630655 2026-10-01T17:59:17Z Nayan j Nath 15159 640849 wikitext text/x-wiki <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> <div style="float: right;"> [[meta:Events:Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[meta:Events:Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন-২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> 0b4l6tp9pw3gdcsqj2lz9gmnsyhpub6 640851 640849 2026-10-01T18:02:20Z Nayan j Nath 15159 640851 wikitext text/x-wiki <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> <div style="float: right;"> [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon |মহাত্মা গান্ধী এডিট-আ-থন, ২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> 4wjd7l8gabpu2dtd767tm141w0ez87a 640852 640851 2026-10-01T18:05:22Z Nayan j Nath 15159 640852 wikitext text/x-wiki <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> <div style="float: right;"> [[:m:event:Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[:m:event:Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিট-আ-থন, ২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> 8ctqkbsdkfx4w73jtdf5tihx2dp3hx6 640859 640852 2026-10-01T18:10:04Z Nayan j Nath 15159 [[Special:Contributions/Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[User talk:Nayan j Nath|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 619799 wikitext text/x-wiki <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> [[File:Kerala Houseboat Scene.svg|100px|left|link=ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] <div style="float: right;"> [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> mqywll7iebutphrv8r51ktizamb0yui 640862 640859 2026-10-01T18:17:32Z Nayan j Nath 15159 640862 wikitext text/x-wiki <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> <div style="float: right;"> [[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> <div style="line-height: 1.4; text-align: center; font-size: 1.1em; padding: 2rem; padding-top: 1rem; padding-bottom: 1rem; border-style:solid; border-width:1px; border-color:#f57a9f"> <div style="float: right;"> [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|{{Clickable button|যোগদান কৰক|color=blue}}]] </div> ৱিকিপিডিয়াত চলি আছে '''[[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিট-আ-থন, ২০২৬]]'''।<br/>আপুনিও ইয়াত যোগ দিয়ক আৰু অসমীয়া ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিত সহভাগী হওক।</div> h1z9wpuwtg0q9ni921n1shamg1s61ly 0 40590 640676 439278 2026-10-01T13:15:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্য সংগ্ৰহ */ 640676 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 3tz3xi3g4e3lrp6cbvgmw2e6d3f2oj2 640677 640676 2026-10-01T13:16:08Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640677 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭.৫ কোটি লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 7t9qa3ts6zm7pm0yauw4hbmx8tdaanp 640678 640677 2026-10-01T13:17:11Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640678 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] k2ot5iku8ox0fdjxs1et7r93pgm7fzt 640679 640678 2026-10-01T13:17:50Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640679 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।[5][6] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] hgh8dpwsqp6f3hf5i7nxld26ksg97vy 640680 640679 2026-10-01T13:18:50Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640680 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।[5][6] ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"[7] অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] sjgq42t5ya73k7sy0987t705cwfxyi9 640681 640680 2026-10-01T13:19:24Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640681 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।[5][6] ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"[7] অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 9m2tnsbvkvfpnzycxmlf8x7hpacp8ij 640682 640681 2026-10-01T13:20:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640682 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।[4] ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।[5][6] ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"[7] অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।[9] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] qd6760ee67bp9utbmc2nebt2tcpxqm9 640684 640682 2026-10-01T13:38:51Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640684 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।[5][6] ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"[7] অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।[9] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] qeqkn2x0v9t5qw307zji6r1qcnx9ilr 640685 640684 2026-10-01T13:39:26Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640685 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"[7] অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।[9] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] qax9bwgwbnwsitmk9htfnlo2su57yvy 640686 640685 2026-10-01T13:40:10Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640686 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |title=Global Education Monitoring Report |publisher=UNESCO |access-date=4 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150228023240/http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |archive-date=28 February 2015 |url-status=live }}</ref> অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।[8] বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।[9] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] cprnptce19m6rigvcl69z7tmkj3by09 640687 640686 2026-10-01T13:40:39Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640687 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |title=Global Education Monitoring Report |publisher=UNESCO |access-date=4 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150228023240/http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |archive-date=28 February 2015 |url-status=live }}</ref> অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।<ref>{{Cite web|date=2020-09-08|title=International Literacy Day 2020: History, significance and theme of the UNESCO designated day|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/international-literacy-day-2020-history-significance-and-theme-of-the-unesco-designated-day/story-A81OztLrU8p8MZfnm8uVJK.html|access-date=2020-09-08|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।[9] ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 9f2hwjdlacaxcarnk0o92gj27z2u5hr 640688 640687 2026-10-01T13:41:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তাৎপৰ্য */ 640688 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |title=Global Education Monitoring Report |publisher=UNESCO |access-date=4 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150228023240/http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |archive-date=28 February 2015 |url-status=live }}</ref> অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।<ref>{{Cite web|date=2020-09-08|title=International Literacy Day 2020: History, significance and theme of the UNESCO designated day|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/international-literacy-day-2020-history-significance-and-theme-of-the-unesco-designated-day/story-A81OztLrU8p8MZfnm8uVJK.html|access-date=2020-09-08|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।<ref>{{Cite web |last1=NEWS |first1=SA |date=2022-09-08 |title=International Literacy Day: ILD Should Assess Spiritual Literacy |url=https://news.jagatgururampalji.org/international-literacy-day/ |access-date=2022-09-08 |website=SA News Channel |language=en-US}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== আন্তজাৰ্তিক সাক্ষৰতা [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] oz0tsqi5ybjrmsywdwoc9heu2n3mdtk 640689 640688 2026-10-01T13:41:29Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্য সংগ্ৰহ */ 640689 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |title=Global Education Monitoring Report |publisher=UNESCO |access-date=4 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150228023240/http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |archive-date=28 February 2015 |url-status=live }}</ref> অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।<ref>{{Cite web|date=2020-09-08|title=International Literacy Day 2020: History, significance and theme of the UNESCO designated day|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/international-literacy-day-2020-history-significance-and-theme-of-the-unesco-designated-day/story-A81OztLrU8p8MZfnm8uVJK.html|access-date=2020-09-08|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।<ref>{{Cite web |last1=NEWS |first1=SA |date=2022-09-08 |title=International Literacy Day: ILD Should Assess Spiritual Literacy |url=https://news.jagatgururampalji.org/international-literacy-day/ |access-date=2022-09-08 |website=SA News Channel |language=en-US}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] a2ai6gt6lce94cdaxsy1ve67w8hzntx 640955 640689 2026-10-01T21:56:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640955 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | type = আন্তৰ্জাতিক | longtype = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] | image = | caption = ৰাষ্ট্ৰসংঘ আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস | official_name = International Literacy Day | nickname = | observedby = বিশ্বজুৰি | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | scheduling = প্ৰতি বছৰৰ একে তাৰিখে | date = ৮ ছেপ্টেম্বৰ | firsttime = ৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৬ | celebrations = | relatedto = | portal = | website = }} ১৯৬৫ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]] (ইউনেস্কো)-ৱে [[৮ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখটো আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে । ইয়াক ১৯৬৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পালন কৰা হৈছিল । ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ব্যক্তিগত, গোষ্ঠীগত তথা সামাজিক ভিত্তিত সাক্ষৰতাৰ আৱশ্যকতা দাঙি ধৰা । প্ৰত্যেক বছৰে আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিৱসৰ দিনা ইউনেস্কোৱে বিশ্ববাসীক সাক্ষৰতা আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ কথা মনত পেলাব বিচাৰে । সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এই দিৱস পালন কৰা হয় ।<ref>[http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy/advocacy/international-literacy-day/ International Literacy Day 2015]</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস উদযাপনত বিশেষ বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, শিক্ষাৰ বাবে সকলো লক্ষ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যান্য কাৰ্যসূচী যেনে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাক্ষৰতা দশকৰ সৈতে সংগতি ৰাখি। বছৰ বছৰ ধৰি উদযাপন আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়বস্তু যেনে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য তথা দৈনন্দিন জীৱনৰ স্বাস্থ্য চৰ্চা। <ref>আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাক্ষৰতা দিৱস</ref> ==তাৎপৰ্য== প্ৰায় ৭৭৫ নিযুত লোকৰ নূন্যতম সাক্ষৰতাৰ দক্ষতাৰ অভাৱ; প্ৰতি পাঁচজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ ভিতৰত এজন এতিয়াও সাক্ষৰ নহয় আৰু ইয়াৰে দুই তৃতীয়াংশ মহিলা।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/en/topic/literacy |title=Literacy |date=18 November 2016 |access-date=24 October 2018 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> ৬০.৭ নিযুত শিশু বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰত আছে আৰু আৰু বহুতে অনিয়মিতভাৱে পঢ়ে বা বিদ্যালয় এৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |title=More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide |publisher=UNESCO Institute for Statistics |access-date=24 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180921152905/http://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/fs46-more-than-half-children-not-learning-en-2017.pdf |archivedate=21 September 2018 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-07|title=International Literacy Day 2020: Current Theme, History and Significance|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/international-literacy-day-1536312685-1|access-date=2020-09-08|website=Jagranjosh.com}}</ref> ইউনেস্ক’ৰ "গ্ল'বেল মনিটৰিং ৰিপ'ৰ্ট অন এডুকেচন ফৰ অল (২০০৬)"<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |title=Global Education Monitoring Report |publisher=UNESCO |access-date=4 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150228023240/http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-agenda/efareport/reports/2006-literacy/ |archive-date=28 February 2015 |url-status=live }}</ref> অনুসৰি দক্ষিণ এছিয়াত আঞ্চলিক প্ৰাপ্তবয়স্ক সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন (৫৮.৬%), তাৰ পিছতে আছে উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা (৫৯.৭%)।<ref>{{Cite web|date=2020-09-08|title=International Literacy Day 2020: History, significance and theme of the UNESCO designated day|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/international-literacy-day-2020-history-significance-and-theme-of-the-unesco-designated-day/story-A81OztLrU8p8MZfnm8uVJK.html|access-date=2020-09-08|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহ হ’ল বুৰ্কিনা ফাচো (১২.৮%), নাইজাৰ (১৪.৪%) আৰু মালি (১৯%)। প্ৰতিবেদনখনে নিৰক্ষৰতা আৰু অতি দৰিদ্ৰ দেশসমূহৰ মাজৰ স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে, লগতে নিৰক্ষৰতা আৰু মহিলাৰ প্ৰতি থকা পক্ষপাতিত্বৰ মাজতো এক স্পষ্ট সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে।<ref>{{Cite web |last1=NEWS |first1=SA |date=2022-09-08 |title=International Literacy Day: ILD Should Assess Spiritual Literacy |url=https://news.jagatgururampalji.org/international-literacy-day/ |access-date=2022-09-08 |website=SA News Channel |language=en-US}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 94sc41x6bnl3683tb3aifsjhl153t6j 0 40854 640674 631723 2026-10-01T12:27:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ বিভিন্ন বৰ্ষৰ থী'মসমূহ */ 640674 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱস |type = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় |longtype = |image = World Mental Health Day.jpg |caption = ২০২৩ চনৰ বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ উপলক্ষে জাৰী কৰা মানসিক স্বাস্থ্য সজাগতাৰ প্ৰতীকি "সেউজ ৰিবন" সম্বলিত এখন প্ৰচাৰপত্ৰ |official_name = |nickname = |observedby = ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থ (WFMH), বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা, WFMHৰ সদস্য সংস্থাসমূহ |duration = এদিন |frequency = বাৰ্ষিক |scheduling = প্ৰতি বছৰে একেটা দিনত |date = ১০ অক্টোবৰ |celebrations = |relatedto = }} [[File:Mental Health Awareness Rally, 2014.JPG|thumb|তামিলনাডুৰ ছালেমত মানসিক স্বাস্থ্য সজাগতাৰ এক সমদল, ২০১৪]] [[File:173 Aktionstag zur Woche der Seelischen Gesundheit am 10.10.2015 in München.JPG|thumb|২০১৫ চনত জাৰ্মেনীৰ মিউনিখ চহৰত আয়োজিত বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ সমদল]] বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱস ([[১০ অক্টোবৰ]]) হৈছে মানসিক স্বাস্থ্য শিক্ষা, সজাগতা সৃষ্টি, আৰু মানসিক স্বাস্থ্য বা মানসিক ৰোগৰ প্ৰতি থকা সামাজিক সংকোচবোধৰ বিৰুদ্ধে জনমত গঢ়ি তোলাৰ উদ্দেশ্যে পালিত এক গোলকীয় দিৱস।<ref>{{cite book|last=Jenkins|first=Rachel|author2=Lynne Friedli |author3=Andrew McCulloch |author4=Camilla Parker |title=Developing a National Mental Health Policy|url=https://archive.org/details/developingnation0000unse_k3g2|publisher=Psychology Press|year=2002|page=[https://archive.org/details/developingnation0000unse_k3g2/page/65 65]|isbn=978-1-84169-295-1}}</ref>ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থৰ উদ্যোগত ইয়াক ১৯৯২ চনত পোনপ্ৰথমবাৰলৈ পালন কৰা হৈছিল । ১৫০ খনতকৈও অধিক দেশত ব্যাপ্তি আৰু সদস্যতা থকা ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থ হৈছে মানসিক স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় বিষয়ৰ বিশ্বস্তৰীয় সংগঠন। <ref>{{cite book|last=Watson|first=Robert W.|title=White House Studies Compendium, Volume 5|publisher=Nova Science Publishers|year=2006|page=69|isbn=978-1-60021-542-1}}</ref> প্ৰতিবছৰে অক্টোবৰ মাহৰ এই বিশেষ দিনটোত মানসিক স্বাস্থ্য সজাগতাৰ সহস্ৰাধিক প্ৰবক্তা-সমৰ্থকে এই বাৰ্ষিক সজাগতা সৃষ্টিকাৰী কাৰ্য্যক্ৰমণিকাত অংশ গ্ৰহণ কৰি মানসিক ৰোগ আৰু বিশ্বৰ ভিন্ন প্ৰান্তৰ নাগৰিকসকলৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। <ref>{{cite journal|title=World Mental Health Day|journal=Mental Health in Family Medicine|year=2010|volume=7|issue=1|pages=59–60}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Mngoma|first1=Nomusa F.|last2=Ayonrinde|first2=Oyedeji A.|last3=Fergus|first3=Stevenson|last4=Jeeves|first4=Alan H.|last5=Jolly|first5=Rosemary J.|date=2020-04-20|title=Distress, desperation and despair: anxiety, depression and suicidality among rural South African youth|url=https://doi.org/10.1080/09540261.2020.1741846|journal=International Review of Psychiatry|volume=0|pages=1–11|doi=10.1080/09540261.2020.1741846|issn=0954-0261|pmid=32310008}}</ref> কিছুমান দেশত ইয়াক মানসিক ৰোগ সজাগতা সপ্তাহৰ অংশ হিচাপে পালন কৰা হয়। <ref>{{সাঁচ:Cite news|title = Let compassion substitute stigmatisation|publisher = Times of Malta|date = 10 October 2009|url = http://www.timesofmalta.com/articles/view/20091010/opinion/editorial|accessdate = 24 June 2010}}</ref> <ref>[https://www.cbhs.com.au/news/2015/10/02/mental-health-week-7-ways-you-can-get-involved Mental Health Week: 7 Ways You Can Get Involved 2 October 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170304192352/https://www.cbhs.com.au/news/2015/10/02/mental-health-week-7-ways-you-can-get-involved |date=4 March 2017 }} Retrieved 15 October 2015</ref> ==ইতিহাস== বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱস প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯২ চনৰ ১০ অক্টোবৰ তাৰিখে পালন কৰা হৈছিল। এইক্ষেত্ৰত ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থৰ নামৰ সংস্থাটোৰ তদানীন্তন উপ-সচিব প্ৰধান ৰিচাৰ্ড হান্টাৰে মুখ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চন পৰ্য্যন্ত এই দিৱস পালনৰ কাৰ্য্যসূচীত মানসিক স্বাস্থ্য সম্পৰ্কে সজাগতাৰ উদগনি আৰু সাধাৰণ জনতাক মানসিক স্বাস্থ্য সম্পৰ্কে তথ্যসমৃদ্ধ কৰাৰ বাহিৰে কোনো বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত থী'ম বা কেন্দ্ৰীয় বিষয়বস্তু নাছিল। ১৯৯৪ চনত বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ সৈতে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত থী'ম সংযুক্ত কৰা হয়। ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থৰ তদানীন্তন সচিব প্ৰধান ইউগেন ব্ৰ'ডীয়ে থীম সংযুক্ত কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল। সেইবছৰৰ দিৱসৰ থী'ম আছিল: "সমগ্ৰ বিশ্বতে মানসিক স্বাস্থ্য সংলগ্ন সেৱাসমূহৰ গুণগত উন্নয়ন সাধন"। <ref>{{Cite web|url=https://wfmh.global/world-mental-health-day/|title=World Mental Health Day History|website=World Federation for Mental Health|language=en-US|access-date=2019-08-21|archivedate=2021-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211009173545/https://wfmh.global/world-mental-health-day/|deadurl=yes}}</ref> [[বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]](WHO)-ই ৱৰ্ল্ড ফেডাৰে'ছন ফৰ মেণ্টেল হেল্থৰ উদ্যোগত আয়োজিত বিশ্ব মানসিক দিৱসৰ কাৰ্য্যসূচীসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়ায়। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই বিশ্বৰ ভিন ভিন দেশৰ স্বাস্থ্য মন্ত্ৰালয়সমূহ আৰু নাগৰিক সামাজিক সংস্থাসমূহৰ সৈতে থকা ইয়াৰ শক্তিশালী যোগসূত্ৰৰ ফলপ্ৰসু প্ৰয়োগেৰে মানসিক স্বাস্থ্য সম্বন্ধীয় বিষয়সমূহত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ প্ৰয়াস চলায়। WHO-য়ে এই সম্পৰ্কীয় কাৰিকৰী উপাদানসমূহ আৰু সংযোগ সৃষ্টিকাৰী প্ৰচাৰ উপাদানসমূহৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰতো সহযোগিতা আগবঢ়ায়। <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/mental_health/world-mental-health-day/2013/en/|title=WHO {{!}} World Mental Health Day|website=WHO|access-date=2019-08-21}}</ref> ২০১৮ চনৰ বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ দিনটোতে [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী টেৰেছা মে'ই জে'কী ড'ইল-প্ৰাইছক যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰথমগৰাকী মানসিক স্বাস্থ্য, আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ আৰু ৰোগীৰ নিৰাপত্তা ইত্যাদি বিষয় পৰিচালনাৰ বাবে ''আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ বিভাগ''ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰে। সেইবেলি যুক্তৰাজ্যৰ চৰকাৰে বিশ্বৰ সৰ্বপ্ৰথমখন গোলকীয় মানসিক স্বাস্থ্য শীৰ্ষ সন্মিলনৰ আয়োজক হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। <ref>{{Cite news|date=2018-10-10|title=World Mental Health Day: PM appoints suicide prevention minister|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/health-45804225|access-date=2020-10-31}}</ref> == বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিৱসৰ বিভিন্ন বৰ্ষৰ থী'মসমূহ == {| class="wikitable" !বৰ্ষ !থীম<ref>{{cite web | url=https://www.who.int/mental_health/world-mental-health-day/previous_WMHDs/en/ | title=WHO &#124; Previous World Mental Health Days}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://wfmh.global/world-mental-health-day/|title=World Mental Health Day History - World Federation for Mental Health|work=World Federation for Mental Health|access-date=2018-10-04|language=en-US|archivedate=2021-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211009173545/https://wfmh.global/world-mental-health-day/|deadurl=yes}}</ref> |- |২০২৫ |সেৱাৰ সুবিধা – বিপৰ্যয় আৰু জৰুৰীকালীন অৱস্থাত মানসিক স্বাস্থ্য <ref>{{Cite web |date=October 9, 2025 |title=A Global Call to Action - World Mental Health Day 10 October |url=https://wfmh.global/news/2025.25-10-09_a-global-call-to-action |website=wfmh.global}}</ref> |- |২০২৪ |কৰ্মস্থলীত মানসিক স্বাস্থ্যক প্ৰাধান্য দিয়াৰ এয়াই সময়<ref>{{Cite web |title=World Federation for Mental Health |url=https://wfmh.global/news/2024.24-04-17_wmhd2024-theme |access-date=2024-10-02 |website=wfmh.global}}</ref> |- |২০২৩ |মানসিক স্বাস্থ্য এক সাৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ<ref>{{Cite web |title=World Federation for Mental Health |url=https://wfmh.global/news/2023.23-03-29_announcement |access-date=2023-07-11 |website=wfmh.global}}</ref> |- |২০২২ |সকলোৰে বাবে মানসিক স্বাস্থ্য আৰু মানসিক সুস্থতাক গোলকীয় প্ৰাধান্য়তাৰ স্বীকৃতি দিয়ক<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2022/ |website=World Health Organization |access-date=3 October 2022 | title=2022 World Mental Health Global Awareness Campaign - World Mental Health Day Theme |date=1 October 2022 }}</ref> |- |২০২১ |এখন অসমতাৰ বিশ্বত মানসিক স্বাস্থ্য<ref>{{cite web |url=https://wfmh.global/2021-world-mental-health-global-awareness-campaign-world-mental-health-day-theme/ |website=World Federation For Mental Health |access-date=13 September 2021 |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=14 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210914130611/https://wfmh.global/2021-world-mental-health-global-awareness-campaign-world-mental-health-day-theme/ |deadurl=yes }}</ref> |- |২০২০ |মানসিক স্বাস্থ্যৰ বাবে পদক্ষেপ: মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত অধিক বিনিয়োগ<ref>{{Cite journal|last=Lancet|first=The|date=2020-10-10|title=Mental health: time to invest in quality|url= |journal=The Lancet|language=English|volume=396|issue=10257|pages=1045|doi=10.1016/S0140-6736(20)32110-3|pmid=33038951|pmc=7544469|issn=0140-6736|doi-access=free}}</ref> |- |২০১৯ |মানসিক স্বাস্থ্য্যৰ উদগনি আৰু আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ |- |২০১৮ |পৰিৱৰ্তিত বিশ্বত যুৱপ্ৰজন্ম আৰু মানসিক স্বাস্থ্য |- |২০১১৭ |কৰ্মক্ষেত্ৰত মানসিক স্বাস্থ্য |- |২০১৬ |মনস্তাত্ত্বিক প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য সেৱা |- |২০১৫ |মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত মৰ্য্যদা |- |২০১৪ |স্ক্ৰিজ'ফেনিয়াৰ সৈতে জীৱন |- |২০১৩ |মানসিক স্বাস্থ্য আৰু বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কসকল |- |২০১২ |অৱসাদগ্ৰস্ততা: এক গোলকীয় সংকট |- |২০১১ |জোৰদাৰ দাবী: মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত বিনিয়োগ |- |২০১০ |মানসিক স্বাস্থ্য আৰু সঞ্চিত শাৰীৰিক অসুস্থতা |- |২০০৯ |প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱাত মানসিক স্বাস্থ্য: চিকিৎসাৰ সংবৰ্দ্ধন আৰু মানসিক স্বাস্থ্যৰ উদগনি |- |২০০৮ |মানসিক স্বাস্থ্যক গোলকীয় প্ৰাধান্য প্ৰদান: নাগৰিকৰ পৃষ্ঠপোষকতা আৰু কৰ্মসূচীৰ মাধ্যেমেৰে সেৱাৰ পৰিৱৰ্দ্ধন |- |২০০৭ |পৰিৱৰ্তিত বিশ্বত মানসিক স্বাস্থ্য: সংস্কৃতি আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰভাৱ |- |২০০৬ |সজাগতাৰ সৃষ্টি- বিপদশংকাৰ হ্ৰাসকৰণ: মানসিক অসুস্থতা আৰু আত্মহত্যা |- |২০০৫ |জীৱন কালত মানসিক আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্য |- |২০০৪ |শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্যৰ সম্পৰ্ক: সহ-সাংঘটনিক বিসংগতিসমূহ |- |২০০৩ |শিশু আৰু কিশোৰৰ মাজত আৱেগজনিত আৰু আচৰণজনিত বিসংগতি |- |২০০২ |শিশু আৰু কিশোৰৰ ওপৰত হিংসা আৰু অভিঘাত (ট্ৰ'মা)ৰ প্ৰভাৱ |- |২০০০-০১ |মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম |- |১৯৯৯ |মানসিক স্বাস্থ্য আৰু বয়স-বৃদ্ধি |- |১৯৯৮ |মানসিক স্বাস্থ্য আৰু মানৱ অধিকাৰ |- |১৯৯৭ |শিশু আৰু মানসিক স্বাস্থ্য |- |১৯৯৬ |নাৰী আৰু মানসিক স্বাস্থ্য |- |১৯৯৪ |সমগ্ৰ বিশ্বতে মানসিক স্বাস্থ্য সংলগ্ন সেৱাসমূহৰ গুণগত উন্নয়ন সাধন |} ==লগতে চাওক== *[[স্বাস্থ্য]] == References == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:স্বাস্থ্য]] [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] rngzzzxnovjd8hq12htpz2gvr4o6lw1 0 41400 640968 603196 2026-10-01T22:44:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640968 wikitext text/x-wiki {{Infobox geographical indication | name = আৰানমুলা কান্নাড়ি | color = Golden | image = Aranmula kannadi.jpg | image_size = 250px | alternative names = আৰানমুলা দাপোন | description = হস্তজাত ধাতৱ দাপোন | type = হস্তশিল্প | area = আৰানমুলা, [[কেৰালা]] | country = [[ভাৰত]] | material = দাপোন | official website = {{URL|http://aranmulakannadi.org/}} }} '''আৰানমুলা কান্নাড়ি''' ({{lang-ml|ആറന്മുളക്കണ്ണാടി}}, মানে '''[[:en:Aranmula kannadi|Aranmula mirror]]''' বা আৰানমুলা দাপোন) হল এক প্ৰকাৰৰ হস্তজাত ধাতৱ দাপোন। এই দাপোন কেৱল ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ আৰানমুলা গাৱত তৈয়াৰ কৰা হয়। ==বিৱৰণ== এই দাপোনৰ সন্মুখৰ তল স্বচ্ছ আৰু পিছফালৰ তলত ধাতুৰে নিৰ্মিত আৰু এখন দাপোন থাকে। এই দাপোন প্ৰস্তুত কৰা শিল্পীসকলক বিশ্বকৰ্মা বোলে। আৰানমুলা কান্নাড়িৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্যত ব্যৱহাৰ হোৱা উপাদানসমূহৰ বিষয়ে কেৱল বিশ্বকৰ্মাসকলে জানে। কাৰণ ইয়াৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী পাৰিবাৰিক গোপনীয়তা হিচাপে পৰিয়ালত চলি আহিছে। ধাতুবিজ্ঞানৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই দাপোনত টিন আৰু তাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name= Hindu2012>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3634151.ece?textsize=small&test=2 | location=Kollam, India | work=The Hindu | title=Aranmula mirrors | date=2012-07-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224184857/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/aranmula-mirrors-for-sale/article3634151.ece?test=2&textsize=small | archivedate=2018-12-24 | access-date=2016-01-31 | deadurl=yes}}</ref> টিন আৰু তামৰ সঠিক মিশ্ৰণৰ মাধ্যমত এই আয়না তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত যেতিয়ালৈকে দাপোনত স্বচ্ছ প্ৰতিবিম্ব গঠন নহয় তেতিয়ালৈকে আৰানমুলা কান্নাড়িক পলিচ কৰা হয়। ==ব্যৱহাৰ == [[Image:ARANMULA KANNADI RAW.jpg|thumb|right| আৰানমুলা কান্নাড়িৰ আয়না অংশ]] সাধাৰণ দাপোন হিচাপে আৰানমুলা কান্নাড়িক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কইনাৰ বিদায় সময়ত বিভিন্ন উপকৰণৰ লগত এই দাপোনো দিয়া হয়। কেৰালাৰ এই ধাতৱ দাপোন ঐতিহ্যৰ ইতিহাস বহন কৰিছে আৰু এই আয়নাক সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়<ref name= Hindu2012/>। সেয়ে যুগ যুগ ধৰি এই আয়না ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ এটি অংশ হৈ পৰিছে। লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ মিউজিয়ামত এখন ৪৫ ছেন্টিমিটাৰ ব্যাসাৰ্দ্ধৰ আৰানমুলা কান্নাড়ি আছে।<ref name= Hindu2012/> == ভৌগোলিক অস্তিত্ব== এই দাপোনে ভাৰতৰ ভৌগোলিক অস্তিত্বৰ ইংগিত বহন কৰে। সেইবাবে এই আয়না ২০০৪-০৫ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে স্বীকৃতি পায়।<ref name="GITag"> {{cite web|url=http://ipindia.nic.in/girindia/|title=STATE WISE REGISTRATI ON DETAILS OF G.I APPLICATIONS |year=2004-05|publisher= |pages=|accessdate= 13 June 2013|location=India}}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.aranmulakannadi.org aranmulakannadi.org] * [http://www.aranmulamirror.com aranmulamirror.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607004907/http://aranmulamirror.com/ |date=2019-06-07 }} * [http://www.exploreruralindia.org/sitenvillages/Aranmula/tourism_interests.asp?atpSltState=Kerala&atpSltVillage=Aranmula Explore Rural India]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] [[শ্ৰেণী:সঁজুলি]] ai440f6ab2175v3kdz8a3qjekgii562 0 42266 640990 632093 2026-10-02T02:31:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640990 wikitext text/x-wiki '''কলোম্বিয়ান বিবাদ '''১৯৬৪ বা ১৯৬৬ত আৰম্ভ হোৱা এক কম-উগ্ৰ যুদ্ধ কলোম্বিয়ান চৰকাৰ, অৰ্ধ-সামৰিক গোট, অপৰাধী আৰু বাওঁপন্থী গুৱেৰিলা গোট যেনে ৰিভ'লিউচনেৰী আৰ্মড ফ'ৰ্চেচ অৱ কলোম্বিয়াৰ আৰু নেচনেল লিবাৰেচন আৰ্মিৰ মাজত। সকলোৱে কমোম্বিয়ান ভূখণ্ডত প্ৰভাৱ বিস্তাৰৰ বাবে যুদ্ধৰত।<ref name="crisisgroup.org">{{Cite web|url=http://www.crisisgroup.org/en/regions/latin-america-caribbean/andes/colombia/011-war-and-drugs-in-colombia.aspx?alt_lang=es|title=War and Drugs in Colombia – International Crisis Group|publisher=Crisisgroup.org|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/10/daniel_loco_barrera_barrera_colombia_s_last_drug_lord_extradited_to_new_york|title='Loco,' Colombia's Last Drug Lord, Extradited to New York|date=July 10, 2013|work=Foreign Policy|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014|archivedate=October 18, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018213625/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2013/07/10/daniel_loco_barrera_barrera_colombia_s_last_drug_lord_extradited_to_new_york|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.insightcrime.org/news-analysis/colombia-bacrim-paramilitary-cartels-nuevo-arco-iris|title=Neo-Paramilitary Groups Consolidating in Colombia: Report|publisher=Insightcrime.org|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://colombiareports.co/neo-paramilitaries-have-no-political-agenda-govt/|title=Neo-paramilitaries do not deserve political status: Govt|work=Colombia News – Colombia Reports|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014|archivedate=February 23, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223095323/http://colombiareports.co/neo-paramilitaries-have-no-political-agenda-govt/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://colombiareports.co/tag/armed-conflict/|title=armed conflict Archives – Colombia News – Colombia Reports|work=Colombia News – Colombia Reports|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014|archivedate=September 1, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901112610/http://colombiareports.co/tag/armed-conflict/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://colombiareports.co/tag/peace-talks-2/|title=peace talks Archives – Colombia News – Colombia Reports|work=Colombia News – Colombia Reports|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014|archivedate=October 16, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016173854/http://colombiareports.co/tag/peace-talks-2/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.shoah.org.uk/2012/10/26/the-colombian-war-on-drugs-a-family-affair/|title=The Colombian "War on Drugs", A Family Affair – SHOAH|publisher=Shoah.org|accessdate=October 14, 2014|access-date=October 14, 2014|archivedate=March 1, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150301161118/http://www.shoah.org.uk/2012/10/26/the-colombian-war-on-drugs-a-family-affair/|deadurl=yes}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে ই লা ভায়'লেঞ্চিয়া বিবাদত আৰম্ভ হোৱা। ১৯৪৮ চনত ৰাজনৈতিক নেতা জৰ্জ এলেয়েচাৰ গাইটানক হত্যা কৰা হ'ল।<ref name="beyond-bogota-timeline">{{Cite book|title=Beyond Bogota: Diary of a Drug War Journalist|url=https://archive.org/details/beyondbogotdiary0000leec|author=Garry Leech|publisher=Beacon Press|location=Boston, MA|year=2009|isbn=978-0-8070-6148-0|ISBN=978-0-8070-6148-0|pages=[https://archive.org/details/beyondbogotdiary0000leec/page/242 242]–247}}</ref> তাৰ পাছত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ সহায়ত সবলভাৱে সাম্যবাদীসকলক গ্ৰাম্য কলোম্বিয়াত দমন কৰা হ'ল, যাৰ বাবে মুক্তবাদীসকল আৰু সাম্যবাদী সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামীসকল 'ফাৰ্ক' হিচাপে ঐক্যবদ্ধ হ'বলৈ বাধ্য হ'ল।<ref name="americas-other-war-57">{{Cite book|title=Colombia and the United States: war, unrest, and destabilization|author1=Mario A. Murillo|author2=Jesús Rey Avirama|publisher=Seven Stories Press|isbn=978-1-58322-606-3|ISBN=978-1-58322-606-3|year=2004|url=https://books.google.com/?id=EdhCanqQN8kC&pg=PA57&dq=%22la+violencia%22+colombia+united+states&q=%22la%20violencia%22%20colombia%20united%20states|page=57}}</ref> == সশস্ত্ৰ বিবাদ == এই সশস্ত্ৰ বিবাদৰ কাৰণ ৬০ বছৰৰ আগৰ কলোম্বিয়ান অৰ্থনৈতিক, ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক কাৰণ।<ref name="Colombian armed conflict">{{Cite web|author=Lilian Yaffe|url=http://www.icesi.edu.co/revistas/index.php/revista_cs/article/view/1133/1509|title=Armed conflict in Colombia: analysis of the economic, social and institutional causes of violent opposition|publisher=icesi.edu.co|date=3 October 2011|language=Spanish|accessdate=April 24, 2013|access-date=April 24, 2013|archivedate=October 16, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016063214/http://www.icesi.edu.co/revistas/index.php/revista_cs/article/view/1133/1509|deadurl=yes}}</ref> ১৯৭৪-১৯৮২লৈ ফাৰ্ক আৰু ইএলএনে সাম্যবাদেৰে অধিক সমতাৰ শ্ল'গানেৰে কিছু কিছু লোকৰ সমৰ্থন লভিছিল।<ref>{{Cite web|last=Ángel|first=Gabriel|title=A PROPÓSITO DE LOS 22 AÑOS DE SU MUERTE Memoria de una entrevista con Jacobo Arenas|url=http://farc-ep.co/?p=1635|publisher=FARC-EP|accessdate=14 April 2014|access-date=14 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209093852/http://farc-ep.co/?p=1635|archivedate=9 February 2014|deadurl=yes}}</ref>  ১৯৮০ৰ দশকত পিচে চৰকাৰৰ নতুন ফিস্কেল নীতি আৰু স্থানীয় চৰকাৰক অধিক স্বায়ত্তশাসনৰ শক্তি প্ৰদান কৰাৰ বাবে চৰকাৰ ৰাইজৰ অধিক কাষ চাপিল। ১৯৮৫ত ফাৰ্কে বাওঁপন্থী 'পেট্ৰিয়টিক ইউনিয়ন'  গঠন কৰিলে। যদিও ইউনিয়নে পাছলৈ সশস্ত্ৰ গোটসমূহৰ পৰা দূৰত্ব বজাই ৰাখিলে, সোঁপন্থী অৰ্ধসামৰিক গোট কিচুমানে  ৰাজনৈতিক দলটোৰ নেতাসমূহক আক্ৰমণ কৰি গ'ল।<font color="rgb(6,69,173)" size="2"><ref name="Colombian armed conflict" /></font> ১৯৭০ৰ দশকত পিচ কৰ্পছৰ নামত আমেৰিকাই কলোম্বিয়াত মাৰ্কটিক্সৰ উৎপাদনহে আমেৰিকান মাফিয়া আৰু কলোম্বিয়ান ট্ৰেফিককাৰীৰ োথ মুকলি কৰি আৰম্ভ কৰিলে। উৎপাদিত ককেইন প্ৰায় ইউৰোপীয় সংঘ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৮০ৰ দশকত ড্ৰাগছৰ প্ৰভাৱ চৰকাৰী তৎপৰতাত হ্ৰাস পোৱাত বাওঁপন্থী আৰু সোঁপন্থী উভয় অৰ্ধ-সামৰিক গোটসমূহেই ধনৰ বাবে অপহৰণ, ভাবুকি আদিত নামিল যাৰ বাবে সিঁহতৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পালে।<ref name="Colombian armed conflict" /> আলভাৰ' উৰিবেৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বত ফাৰ্কৰ ওপৰত বৰ্দ্ধিত সামৰিক হেঁচা আৰু সোঁপন্থী সশস্ত্ৰ এইউচিৰে হোৱা শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সোঁপন্থী এইউচিয়ে কাম বন্ধ কৰিলে, সুৰক্ষা সূচক ভাল হ'ল আৰু ককেইনৰ উৎপাদন হ্ৰাস পালে।<ref>{{Cite web|url=http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/Mindefensa/Documentos/descargas/estudios%20sectoriales/info_estadistica/Logros_Sector_Defensa.pdf|title=Military Personnel – Logros de la Política Integral de Seguridad y Defensa para la Prosperidad|language=Spanish|publisher=mindefensa.gov.co|access-date=2016-10-09|archivedate=2015-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413195638/http://www.mindefensa.gov.co/irj/go/km/docs/Mindefensa/Documentos/descargas/estudios%20sectoriales/info_estadistica/Logros_Sector_Defensa.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref name="CIAWFB">{{Cite web|author=CIA world fact book|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/co.html|title=Colombia|work=CIA|accessdate=May 24, 2009|access-date=May 24, 2009|archivedate=May 13, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090513074502/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/co.html|deadurl=yes}}</ref> লাখ লাখ লোকে ২০০৮ৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাৰ্ক আৰু অন্যান্য অবৈধ গোটৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্তকৰিলে।<ref>{{Cite web|url=http://www.movements.org/case-study/entry/oscar-morales-and-one-million-voices-against-farc/|title=Oscar Morales and One Million Voices Against FARC|publisher=movements.org|date=23 July 2010|accessdate=1 April 2013|access-date=1 April 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130410102452/http://www.movements.org/case-study/entry/oscar-morales-and-one-million-voices-against-farc|archivedate=April 10, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bushcenter.org/blog/2012/09/13/one-million-voices-against-farc-milestone-freedom|title=One Million Voices Against the FARC: A Milestone for Freedom|publisher=bushcenter.org|date=4 February 2011|accessdate=1 April 2013|access-date=1 April 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.millondevoces.org/contenido/|title=One Million Voices Against FARC|publisher=millondevoces.org|language=Spanish|accessdate=1 April 2013|access-date=1 April 2013|archivedate=23 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130323095958/http://www.millondevoces.org/contenido/|deadurl=yes}}</ref> ২৬৬৪৮ ফাৰ্ক আৰু ইএলএন যুঁজাৰুৱে ২০০২লৈ কৰ্ম ত্যাগৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে।<ref name="eltiempo.com"><cite class="citation web">[http://www.eltiempo.com/justicia/desmovilizacion-principal-arma-contra-las-guerrillas_13077339-4 "Desmovilización, principal arma contra las guerrillas"] (in Spanish). eltiempo.com<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> ২০১২ত পিচ প্ৰচেচ ইন কলোম্বিয়া আৰম্ভ হ'ল। ৬ পইণ্ট থকা নীতি তৈয়াৰ কৰা হ'ল ৰাজ্য আৰু ফাৰ্কৰ দ্বাৰা।<ref>{{Cite news|url=https://www.mesadeconversaciones.com.co/documentos-y-comunicados|title=Colombia’s peace deals|publisher=mesadeconversaciones.com.co|accessdate=24 August 2016|access-date=24 August 2016}}</ref>  == পটভূমি == বিবাদৰ উৎস বিচাৰি ১৯২০ৰ দশকৰ চুমাপাজ আৰু টেকুৱেণ্ডামাৰ কফি উৎপাদনৰ ভূমিৰ অধিকাৰক লৈ সৃষ্টি হোৱা বিবাদ বুলিব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=http://www.ecsbdefesa.com.br/defesa/fts/HGC.pdf|title=History of the Guerillas in Colombia|format=PDF|publisher=Ecsbdefesa.com.br|accessdate=14 October 2014|access-date=14 October 2014|archivedate=26 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141126224947/http://ecsbdefesa.com.br/defesa/fts/HGC.pdf|deadurl=yes}}</ref> জৰ্জ গাইটানৰ হত্যাই পৰিস্থিতি অধিক উত্তপ্ত কৰিলে। পাছলৈ পৰিস্থিতি শান্ত হ'লেও অনেক গোটে সংগ্ৰাম ত্যাগ নকৰিলে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:যুদ্ধ]] [[শ্ৰেণী:আধুনিক ইতিহাস]] aj5or0o9tebnr3fxvxfzj62ust1jiqf 2 43099 641171 640610 2026-10-02T11:23:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641171 wikitext text/x-wiki <!-- begin date code --> <div style="border:0px solid #ccc; background: none; text-align: center; padding:3px; float:right; font-size: smaller; font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 1.144; "> <div style="width:50"><br></div> <div style="width:50">{{CURRENTDAYNAME}}</div> <div style="font-size: x-large; width: 50; ">{{CURRENTDAY}}</div> <div style="width: 50; "> {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div class="plainlinks" style="background: #aaaa; color: #000; "><font color="#000000">{{CURRENTTIME}}</font> UTC</div> </div> <!-- end date code --> <div id="EnWpMpBook" style="padding:1em 0 0; background-repeat:no-repeat; background-position:0% 0%; text-align:center; "> <div style="font-size:150%; ">{{font color | green |'''''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ'''''}}</div> <center><div style="font-size:150%; ">{{Blue|'''''সদস্য পৃষ্ঠালৈ'''''}}</div></center> <center><div style="font-size:150%; ">{{Red|'''''স্বাগতম'''''}}</div></center> {{Infobox user |name= '''''[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]''''' </br> [[সদস্য:Human Anubhav|হিউমেন অনুভৱ]] |image = Assamese couple in traditional dress (cropped).jpg|thumb |birthdate= {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} |birthplace= [[হৰলটাৰী]], [[সাপটগ্ৰাম]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |location= [[বঙাইগাঁও]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |nationality = {{flagicon|IND}} [[ভাৰতীয়]] | spouse = [[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]] | children = [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]] |occupation= |nick_name = |language= |university= <!-- CONTACT INFO --------------> | email = kallolkandarpajit@gmail.com }} *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit_Kallol/0/noredirects/live মোৰ '''অসমীয়া''' প্ৰবন্ধ] (২৭২৩+[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Human_Anubhav ২১০]=২৯৩৩) * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/পৰীক্ষাগাৰ|মোৰ '''পৰীক্ষাগাৰ''']] *[https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(ৱিকি কমন্স)'' *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:চিত্ৰ-তালিকা/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' * [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/User:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''অন্যান্য ভাষাৰ একাউণ্টসমূহ'''] *[https://as.wikipedia.org/wiki/সদস্য:Human_Anubhav মোৰ দ্বিতীয় একাউণ্ট] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:CentralAuth/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''গোলকীয় একাউণ্ট'''ৰ তথ্য] * [https://as.wikiquote.org/wiki/সদস্য:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''ৱিকিউদ্ধৃতি''' একাউণ্ট] * [https://drive.google.com/drive/folders/1C1e8K-xoVcdCZ9IVoVapB6vZQZ0HiAkM মোৰ কবিতা, প্ৰবন্ধ, গল্প, অনুবাদ আদি] *[https://archive.org/details/@kandarpajit ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভত মোৰ পিডিএফ ফাইলসমূহ] * [https://youtube.com/@KKsVlogSapatgram মোৰ '''ইউটিউব চেনেল'''] * [https://www.facebook.com/kandarpajit মোৰ '''ফেচবুক একাউণ্ট'''] {{div col|2}} * [https://kandarpajit.blogspot.com/?m=0 মোৰ '''ব্লগ'''] * [https://www.kkallol.xtgem.com মোৰ '''ৱেবছাইট'''] {{div col end}} *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া কৰ্মশালা, ২০২৫|“ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫” — কৰ্মশালা]] ---- ==মই পোৱা পদক, পুৰস্কাৰ== [[File:Barnstar mex gold.png|100px]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২১|মে' ২০২১]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৬|জানুৱাৰী ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৬|মাৰ্চ ২০২৬]] [[File:Wiki expansion 200+ barnstar.png|100px]] * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] [[File:Wiki expansion 400+ barnstar.png|100px]] * চাৰি শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ ২০২৫]] [[File:Wiki expansion 700+ barnstar.png|100px]] * সাত শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] [[চিত্ৰ:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]] * দুই সহস্ৰাধিক প্ৰবন্ধৰ তাৰকা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৬|এপ্ৰিল ২০২৬]] [[File:Tireless Contributor Barnstar.gif|100px]] * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: **৫ নৱেম্বৰ, ২০১৪ **[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে' ২০২৫]] [[File:Assamese Wikiquote Barnstar.png|100px]] * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে’ ২০২৬]] [[File:WikiProject Barnstar Hires.png|100px]] * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৪ দ্বিতীয় স্থান] (২০২৪) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫ প্ৰথম স্থান] (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই ২০২৫]]) [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|100px]] * নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫ দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ]‌ (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Global Consolation Top 10 winners] **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ প্ৰথম স্থান]‌ (২০২৬) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners (প্ৰথম স্থান)] [[File:Cleanup Barnstar a.png|thumb]] * চিকুণ কৰ্মী পদক: [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্টেম্বৰ-২০২৫ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Assamese Banner.svg|200px]] </br> *''[[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালী-বাংলা_আন্তঃৱিকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/anbwikiedit25 চতুৰ্থ স্থান] ''([[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]])'' [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> *''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/as-ne-bn-2025 প্ৰথম স্থান] ''([[বাংলা ৱিকিপিডিয়া|বাংলা উইকিপিডিয়া]])'' [[File:Wikipedia Asian Month Certificate 2024.jpg|thumb|• [[:en:Wikipedia:Asian_Month|Wikipedia Asian Month]] Certificate]] [[চিত্ৰ:BlackHeraldicHorse.svg|100px]] * এডিটাথনৰ তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ ২০২৫]] [[চিত্ৰ:বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান ২০২৫.jpg|thumb]]<br/> [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px]] *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]], [https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 দ্বিতীয় স্থান] * [[File:Wikipedia Asian Month, Assamese Wikipedia, 2nd place certificate.jpg|thumb|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫‌, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ প্ৰতিযোগিতাত দ্বিতীয় স্থান হিচাপে লাভ কৰা চাৰ্টিফিকেট]] * [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|thumb|Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar]] ---- ==ৱিকিমিডিয়াৰ পৰা পোৱা উপহাৰ== [[File:Prizes and gift items (t-shirt and pen) Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025)- Kandarpajit Kallol.jpg|thumb|• ''টি-চাৰ্ট আৰু কলম ([[২৬ জুন]], [[২০২৫]])'']] [[File:Prizes and gift items of Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025).png|thumb|• দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ, [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]], ''[[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card (₹ 4000/-) ([[৩০ জুন]], [[২০২৫]])'']] * ''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ] Gift Card,<br/> 70 USD (₹ 6025/-) ([[১৭ জুলাই]], [[২০২৫]])'' [[File:Gift from Wikipedia Asian Month 2025.jpg|thumb|• [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ত অংশগ্ৰহণ কৰি দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ হিচাপে লাভ কৰা উপহাৰ। <br/>''([[৮ জানুৱাৰী]], [[২০২৬]])'']] * [https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] <br/> পঞ্চম পুৰস্কাৰ, ৫০০ টকা ''([[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card)'' [[File:Wikipedia Asian Month 2nd face.jpg|thumb|[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|• ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়,<br/> ২০২৬]]-ৰ পুৰস্কাৰ।]] [[File:TTT Bag Hyderabad 2026.jpg|thumb|[[File:TTT OKI 2026.jpg|thumb]] • [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 TTT]-ত পোৱা উপহাৰ]] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]‌<br/> প্ৰথম স্থান — ''[[ফ্লিপকাৰ্ট|Flipkart]] Gift Card<br/> 55 USD (₹ 5258/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬] আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ প্ৰথম পুৰস্কাৰ হিচাপে ''[[:en:Tanishq|Tanishq]] Gift Card<br/> 300 USD (₹ 28,674/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' [[File:Recived laptop from Hardware donation program.jpg|thumb|• [https://meta.wikimedia.org/wiki/Hardware_donation_program Hardware donation program]ৰ তৰফৰ পৰা পোৱা লেপটপ ([[১১ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])]] ---- ==ভ্ৰমণ/সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ== *[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 IIT Hyderabad] (৯–১২ জুলাই, ২০২৬) ---- ==মনৰ কথা== *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[জুলাই]], [[২০২৫]])'' *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্তেম্বৰ-২০২৬/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])'' ---- [[শ্ৰেণী:User as]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]] p8mzg9mt70hsisre1mrhefc3p6s9g5h 0 49292 640996 639227 2026-10-02T03:49:20Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640996 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Mising Ka:sí:suné Milung (মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ) | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = স্বায়ত্বশাসিত অঞ্চল | image_skyline = Mising Autonomous Council, Gogamukh.jpg | image_alt = মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ সচিবালয় | image_caption = মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ | base_map = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_type = | coordinates_display = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|ভাৰত}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = পৰিষদ গঠন | established_date = ১৯৯৫ | founder = | seat_type = মুখ্য কাৰ্যালয় | seat = [[গোগামুখ]], [[ধেমাজি জিলা]] | government_footnotes = | government_type = স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ | governing_body = মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ | leader_title = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া | leader_name = পৰমানন্দ চায়েঙীয়া | unit_pref = | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মিচিং ভাষা]] | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +৫:৩০ | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = | area_code_type = Telephone code | area_code = | registration_plate = | website = {{URL|http://www.macassam.nic.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | footnotes = }} '''মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Mising Autonomous Council, [[মিচিং ভাষা|মিচিং]]: Mising Ka:sí:suné Milung''')''' অসমৰ এক স্বায়ত্বশাসিত অঞ্চলৰ পৰিষদ। [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ উন্নয়ন আৰু স্বায়ত্ব শাসনৰ বাবে অসম চৰকাৰে ১৯৯৫ চনত এই পৰিষদ গঠনৰ অধিসূচনা জাৰি কৰিছিল। ২০০৫ চনত [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] এই পৰিষদ গঠন কৰে। মিচিং জনজাতিৰ অৰ্থনৈতিক, শৈক্ষিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু নৃগোষ্ঠীয় উন্নয়নৰ বাবে এই পৰিষদে কাম কৰে। ইয়াৰ বৰ্তমান মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া পৰমানন্দ চায়েঙীয়া<ref>{{cite web|title=List of the Executive Members along with their Designation and Port-folios.|url=http://macgov.in/pdf/List_of_C.E.C._and_P.S..pdf|website=macgov.in|publisher=Mising Autonomous Council|accessdate=8 January 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141228003617/http://macgov.in/pdf/List_of_C.E.C._and_P.S..pdf|archivedate=28 December 2014|df=dmy-all}}</ref> আৰু পৰিষদৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[ধেমাজি জিলা]]ৰ গোগামুখত অৱস্থিত।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0213/at05 Rabha Council Act challenged in SC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002627/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0213%2Fat05 |date=2016-03-04 }} , ''The Assam Tribune''আহৰণ কৰা হৈছে। আহৰণৰ তাৰিখ ২৭/০৯/২০২৬</ref> [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]] আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ মাজৰ [[ধেমাজি জিলা]], [[শিৱসাগৰ জিলা]], [[লখিমপুৰ জিলা]], [[শোণিতপুৰ জিলা]], [[তিনিচুকীয়া জিলা]], [[শিৱসাগৰ জিলা]], [[যোৰহাট জিলা]], [[গোলাঘাট জিলা]] আৰু [[মাজুলী জিলা]]ৰ অংশৰে মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ গঠিত। এই অঞ্চলত বাস কৰা মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অভাৱ অভিযোগৰ অন্তত এই পৰিষদ গঠন কৰা হৈছিল। এই পৰিষদৰ প্ৰথম পৰিষদীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন ২০১৩ চনত হৈছিল।<ref>{{cite news|title=First anniversary of Mising Autonomous Council|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov2214/state052|accessdate=8 January 2015|publisher=Assam Tribune|date=21 November 2014|archivedate=8 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150108160441/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov2214%2Fstate052|deadurl=yes}}</ref><ref>[http://indianexpress.com/article/news-archive/web/assam-tribal-council-polls-today-amid-bandh-call/ Assam tribal council polls today amid bandh call] , ''Indian Express''</ref> ইয়াৰ দ্বিতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন হৈছিল ২০১৯ চনত।<ref>https://www.guwahatiplus.com/guwahati/bjp-sweeps-tribal-council-elections</ref> == অন্তৰ্গত জিলাসমূহ == * [[ধেমাজি]] * [[লখিমপুৰ]] * [[বিশ্বনাথ]] * [[শোণিতপুৰ]] * [[তিনিচুকীয়া]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[মাজুলী]] * [[গোলাঘাট]] <ref>https://ermssec.assam.gov.in/mac/download-pdf-electoral-roll-all?_token=SFRdtyWUI0bmU5uKnw0PX1NZIQRVQ7s9VwACygB4&elctn_dist=eyJpdiI6IndwdlRSR1piWGZoTnpjSThCNzBQWHc9PSIsInZhbHVlIjoielRhQVJnRk5CWnpIQ2tZYllyQWx6QT09IiwibWFjIjoiODQ4OWNiMWNkNTg2NzVhNGNmZDI3MDQ0OGZkMTllNWJkM2EyNjIwNjEyMjkwYjdmMTZlMTk4YTE3YjQ0N2Y4MCIsInRhZyI6IiJ9&ward_id=eyJpdiI6ImJtY3pKZG9wWksxNkZkZWFpVXhPaUE9PSIsInZhbHVlIjoiL2RCaXlzS3ZhRS9Dbjh5VkNkcXl5QT09IiwibWFjIjoiMDUzM2E1YzBmYzkyMjg5NDgwMGY2ZWQ2ZGVkOTFlYjFmOWIxMjEyMWEwMTkzZDFhNjdlZGY1MzU2Nzk1NjdlNCIsInRhZyI6IiJ9</ref> == মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ সমষ্টিসমূহ == {| class="wikitable" |+ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ অন্তৰ্গত জিলা আৰু সমষ্টি |- ! ক্ৰমিক নং !! জিলাৰ নাম !! সমষ্টি নং আৰু নাম |- | ১|| [[ধেমাজি]] || ০১. জোনাই <br> ০২. মুর্কং চেলেক <br> ০৩. গালি বিজয়পুৰ <br> ০৪. দে:বিং দে:তাক <br> ০৫. অৱাং জোনাই <br> ০৬. লালি তেলেম তাক' <br> ০৭. চিমেন চমক'<br> ০৮. চিলাচুটি <br> ০৯. মুক্তিয়াৰ <br> ১০. অকাজান <br> ১১. গি:দাং কুলাজান <br> ১২. চিচি টঙানি <br> ১৩. চিচি কলঘৰ <br> ১৪. দি:তে কেৰেং <br> ১৫. গোগামুখ <br> ১৬. জীয়াধল <br> ১৭. মিংমা |- | ২ || [[লখিমপুৰ]] || ১৮. বগীনদী <br> ১৯. পূব তেলেহি <br> ২০. অবনৰি <br> ২১. বৰনৈ <br> ২২. কেৰকটা দাংধৰা |- | ৩ || [[মাজুলী]] || ২৩. লোহিত |- | ৪ || [[লখিমপুৰ]] || ২৪. ৰঙানদী <br> ২৫. দিক্ৰং |- | ৫ || [[শোণিতপুৰ]] || ২৬. বুৰুলি |- | ৬ || [[বিশ্বনাথ]] || ২৭. লোহিতমুখ |- | ৭ || [[গোলাঘাট]] || ২৮. দনচিৰি <br> ২৯. দিচৈ |- | ৮ || [[মাজুলী]] || ৩০. চাংগা মাজুলী <br> ৩১. ফুলনী জঁকাইবোৱা <br> ৩২. ৰিককং মাজুলী |- | ৯ || [[যোৰহাট]] || ৩৩. যোৰহাট |- | ১০ || [[শিৱসাগৰ]] || ৩৪. দিচাং দিখৌ |- | ১১ || [[ডিব্ৰুগড়]] || ৩৫. দিহিং চেঁচা |- | ১২ || [[তিনিচুকীয়া]] || ৩৬. শদিয়া |- | ১৩ || [[বিশ্বনাথ]] || ৩৭. বুৰৈ |- | ১৪ || [[যোৰহাট]] || ৩৮. জাঁজী |- | ১৫ || [[লখিমপুৰ]] || ৩৯. ঘূণাসুঁতি |- | ১৬ || [[গোলাঘাট]] || ৪০. বৰনৈ বিলাম |} <ref>https://ermssec.assam.gov.in/mac/download-pdf-electoral-roll-all?_token=SFRdtyWUI0bmU5uKnw0PX1NZIQRVQ7s9VwACygB4&elctn_dist=eyJpdiI6IndwdlRSR1piWGZoTnpjSThCNzBQWHc9PSIsInZhbHVlIjoielRhQVJnRk5CWnpIQ2tZYllyQWx6QT09IiwibWFjIjoiODQ4OWNiMWNkNTg2NzVhNGNmZDI3MDQ0OGZkMTllNWJkM2EyNjIwNjEyMjkwYjdmMTZlMTk4YTE3YjQ0N2Y4MCIsInRhZyI6IiJ9&ward_id=eyJpdiI6ImJtY3pKZG9wWksxNkZkZWFpVXhPaUE9PSIsInZhbHVlIjoiL2RCaXlzS3ZhRS9Dbjh5VkNkcXl5QT09IiwibWFjIjoiMDUzM2E1YzBmYzkyMjg5NDgwMGY2ZWQ2ZGVkOTFlYjFmOWIxMjEyMWEwMTkzZDFhNjdlZGY1MzU2Nzk1NjdlNCIsInRhZyI6IiJ9 আহৰণ কৰা হৈছে। আহৰণৰ তাৰিখ ২৭/০৯/২০২৬</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.macassam.nic.in/ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ] {{সাঁচ:ভাৰতৰ স্বায়ত্বশাসিত প্ৰশাসনীয় বিভাগ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰশাসন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]] 15lk7gr58cihdbn24bsnwfe5ofzjiir 0 50595 640905 304928 2026-10-01T19:01:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640905 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = অনিতা দেশাই (Anita Desai) | birth_name = অনিতা মজুমদাৰ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1937|6|24}} | birth_place = [[মুছ'ৰী]], [[গাড়ৱাল ৰাজ্য]] (বৰ্তমানৰ [[উত্তৰাখণ্ড]], [[ভাৰত]]) | occupation = লেখক, অধ্যাপক | nationality = ভাৰতীয় | period = ১৯৬৩-বৰ্তমানলৈ | genre = কাল্পনিক<!-- prefer more specific, perhaps more than one --> | alma_mater = [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]] | children = [[কিৰণ দেশাই]]কে ধৰি ৪ গৰাকী }} '''অনিতা দেশাই''', বা '''অনিতা মজুমদাৰ''' (জন্ম ২৪ জুন, ১৯৩৭) এগৰাকী ভাৰতীয় ঔপন্যাসিকা আৰু মাচাচুচেট্‌ছ ইন্‌ষ্টিটিউট অৱ টেক্‌ন'ল'জীৰ হিউমেনিটী বিষয়ৰ এমাৰিটা জন ই বুৰ্চাৰ্ড অধ্যাপিকা।<ref name=britishcouncil>{{cite web|title=Anita Desai- Biography|url=https://literature.britishcouncil.org/writer/anita-desai|website=British Council|publisher=Chatto & Windus|accessdate=29 April 2018}}</ref><ref name=goodreads>{{cite web|title=Anita Desai|url=https://www.goodreads.com/author/show/8841.Anita_Desai|website=Goodreads|publisher=Goodreads|accessdate=29 April 2018}}</ref> লেখিকা হিচাপে তেখেত তিনিবাৰ [[বুকাৰ বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হৈছে।<ref name=goodreads/> ১৯৭৮ চনত ''Fire on the Mountain'' উপন্যাসৰ বাবে তেখেতে [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Sahitya Akademi Award – English (Official listings)|url=http://www.sahitya-akademi.gov.in/old_version/awa10304.htm|publisher=[[Sahitya Akademi]]|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090331233952/http://www.sahitya-akademi.gov.in/old_version/awa10304.htm|archivedate=31 March 2009}}</ref> ''The Village by the Sea'' উপন্যাসৰ বাবে তেখেতে ব্ৰিটিছ গাৰ্ডিয়ান বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name=relaunch> [https://www.theguardian.com/books/2001/mar/12/guardianchildrensfictionprize2001.guardianchildrensfictionprize "Guardian children's fiction prize relaunched: Entry details and list of past winners"], guardian.co.uk, 12 March 2001; retrieved 5 August 2012.</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৭ চনত মুছ'ৰীত দেশাইৰ জন্ম হয়। তেখেতৰ মাক টনি নাইম জাৰ্মান আৰু দেউতাক ডি এন মজুমদাৰ বঙালী।<ref name=kirjasto>{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/desai.htm|title=Anita Desai|website=Books and Writers|first=Petri|last=Liukkonen|publisher=[[Kuusankoski]] Public Library|location=Finland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041014083145/http://www.kirjasto.sci.fi/desai.htm|archivedate=14 October 2004|dead-url=yes}}</ref><ref name=britishcouncil/> সৰুকালত তেখেতে ঘৰত [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] আৰু ঘৰৰ বাহিৰত [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] কৈছিল। ডাঙৰ হোৱালৈকে তেখেতে জাৰ্মানী গৈ পোৱা নাছিল। ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয়ত পঢ়া বাবে ইংৰাজীয়েই তেখেতৰ "সাহিত্যৰ ভাষা" হৈ পৰে। তেখেতে সাত বছৰ বয়সত লিখা আৰম্ভ কৰে আৰু ন বছৰ বয়সত তেখেতৰ প্ৰথমটো গল্প প্ৰকাশ পায়।<ref name=kirjasto/> দিল্লীৰ কুইন মেৰী মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়াৰ পাছত [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ [[মিৰাণ্ডা হাউছ]]ৰ পৰা তেখেতে ইংৰাজী সাহিত্যত বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰত তেখেতে এটা ছফ্টৱেৰ কোম্পানীৰ সঞ্চালক আৰু ''Between Eternities: Ideas on Life and The Cosmos'' কিতাপৰ লেখক অশ্বিন দেশাইৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name="Thakur">{{cite book|author=Dr. Kajal Thakur|title=Man-Woman Bonding In Socio-Cultural Indian Concept|url=https://books.google.com/books?id=iudCCwAAQBAJ&pg=PA9|publisher=Lulu.com|isbn=978-1-329-13103-3|pages=9–}}</ref> [[বুকাৰ বঁটা]] বিজয়ী [[কিৰণ দেশাই]]কে ধৰি তেওঁলোকৰ সন্তান চাৰিটা। বন্ধৰ দিনৰ সন্তানসকলক আলিবাগৰ ওচৰৰ থুল নামৰ ঠাইলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। এই ঠাইকে কেন্দ্ৰ কৰি দেশাইয়ে ''The Village by the Sea'' উপন্যাস লিখে।<ref name="Thakur"/><ref name=kirjasto/> ইয়াৰ বাবে তেখেতে ১৯৮৩ চনত ব্ৰিটিছ শিশু গ্ৰন্থ লেখকৰ পেনেলে বাছনি কৰা গাৰ্ডিয়ান বঁটা লাভ কৰে।<ref name=relaunch/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৬৩ চনত দেশাইৰ প্ৰথম উপন্যাস ''Cry The Peacock'' প্ৰকাশ পায়। তেখেতে ''Clear Light of Day'' (১৯৮০) উপন্যাসক সকলোতকৈ বেছি আত্মজীৱনীমূলক বুলিছে।<ref>Elizabeth Ostberg. [http://www.haverford.edu/engl/engl277b/Contexts/anita_desai.htm "Notes on the Biography of Anita Desai"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070120033542/http://www.haverford.edu/engl/engl277b/Contexts/anita_desai.htm|date=20 January 2007|accessdate=21 June 2012}}</ref> ১৯৮৪ চনত জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পোৱা এজন উৰ্দু কবিৰ বিষয়ে লিখা ''In Custody'' উপন্যাসৰ বাবে তেখেতক [[বুকাৰ বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। ১৯৯৩ চনত তেখেত মাচাচুচেট্‌ছ ইন্‌ষ্টিটিউট অৱ টেক্‌ন'ল'জীত সৃষ্টিমূলক লেখাৰ শিক্ষকৰূপে যোগদন কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.litweb.net/biogs/desai_anita.html|title=Archived copy|accessdate=27 December 2006|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061006221431/http://www.litweb.net/biogs/desai_anita.html|archivedate=6 October 2006}} {{page needed|date=August 2012}}</ref> ১৯৯৯ চনত বুকাৰ বঁটাৰ বাবে মনোনীত ''Fasting Feasting'' উপন্যাসে তেখেতৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি কৰে। ২০০৪ চনত মেক্সিক'ৰ পটভূমিত লিখা উপন্যাস ''The Zigzag Way'' আৰু ২০১১ চনত চুটিগল্পৰ সংকলন ''The Artist of Disappearance'' প্ৰকাশ পায়।<ref>{{cite web|title=A Page in the Life: Anita Desai|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/bookreviews/9347151/A-Page-in-the-Life-Anita-Desai.html|accessdate=24 March 2018}}</ref> দেশাইয়ে মাউণ্ট হ'লয়'ক কলেজ, বাৰুক কলেজ আৰু স্মিথ কলেজতো শিক্ষাদান কৰিছে। তেখেত ৰয়েল চ'চাইটী অৱ লিটাৰেচাৰ, আমেৰিকান একাডেমী অৱ আৰ্ট্‌ছ এণ্ড লেটাৰ্ছ আৰু গ্ৰিটন কলেজ, কেমব্ৰিজৰ ফেল'।<ref>''Baumgartner's Bombay'', Penguin, 1989.<!-- ISSN/ISBN, page(s) needed --></ref> ==চলচ্চিত্ৰ== ১৯৯৩ চনত তেখেতৰ উপন্যাস ''In Custody''ৰ অভিযোজনাৰে একে নামৰ এখন ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। পৰিচালক আছিল ইছমাইল মাৰ্চেণ্ট আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্বাহৰুখ হুছেইন।<ref>{{IMDb name|id=0220809|name=Anita Desai}}</ref> [[শশী কাপুৰ]], [[শ্বাবানা আজমী]] আৰু [[ওম পুৰী]]য়ে অভিনয় কৰা চলচ্চিত্ৰখনে ১৯৯৪ চনত [[শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সোণৰ পদক]] লাভ কৰে। <!-- ==Awards<ref name=britishcouncil/>== * 1978 – [[Winifred Holtby Memorial Prize]] – [[Fire on the Mountain (1977 novel)|Fire on the Mountain]] * 1978 – [[Sahitya Akademi Award]] (National Academy of Letters Award) – ''Fire on the Mountain'' * 1980 – [[List of winners and shortlisted authors of the Booker Prize for Fiction|Shortlisted, Booker Prize]] for Fiction – ''[[Clear Light of Day]]'' * 1983 – Guardian Children's Fiction Prize – ''[[The Village by the Sea]]: an Indian family story''<ref name="relaunch"/> * 1984 – [[List of winners and shortlisted authors of the Booker Prize for Fiction|Shortlisted, Booker Prize]] for Fiction – ''[[In Custody (novel)|In Custody]]'' * 1993 – [[Neil Gunn]] Prize * 1999 – [[List of winners and shortlisted authors of the Booker Prize for Fiction|Shortlisted, Booker Prize]] for Fiction: ''[[Fasting, Feasting]]'' * 2000 – Alberto Moravia Prize for Literature (Italy) * 2003 – [[Benson Medal]] of [[Royal Society of Literature]] * 2007 – [[List of Sahitya Akademi fellows|Sahitya Akademi Fellowship]]<ref>{{cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/fellows/fellows_and_honorary_fellows.jsp|title=Conferment of Sahitya Akademi Fellowship|publisher=Official listings, [[Sahitya Akademi]] website}}</ref> * 2014 – [[Padma Bhushan]] == Selected works<ref name=britishcouncil/> == * ''The Artist of Disappearance'' (2011) * ''[[The Zigzag Way]]'' (2004) * ''Diamond Dust and Other Stories'' (2000) * ''[[Fasting, Feasting]]'' (1999) * ''[[Journey to Ithaca]]'' (1995) * ''Baumgartner's Bombay'' (1988) * ''[[In Custody (novel)|In Custody]]'' (1984) * ''[[The Village by the Sea]]'' (1982) * ''[[Clear Light of Day]]'' (1980) * ''Games at Twilight'' (1978) * ''Fire on the Mountain'' (1977) * ''Cat on a Houseboat'' (1976) * ''Where Shall We Go This Summer?'' (1975) * ''The Peacock Garden'' (1974) * ''Bye-bye Blackbird'' (1971) * ''Voices in the City'' (1965) * ''Cry, The Peacock'' (1963) --> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==উৎস== * [[M. H. Abrams|Abrams, M. H.]] and [[Stephen Greenblatt]]. "Anita Desai". ''The Norton Anthology of English Literature,'' Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W.W. Norton]], 2000: 2768 – 2785. * Alter, Stephen and Wimal Dissanayake. "A Devoted Son by Anita Desai". ''The Penguin Book of Modern Indian Short Stories.'' New Delhi, Middlesex, New York: Penguin Books, 1991: 92–101. * Gupta, Indra. ''India's 50 Most Illustrious Women''. (ISBN 81-88086-19-3) * Selvadurai, Shyam (ed.). "Anita Desai:Winterscape". ''Story-Wallah: A Celebration of South Asian Fiction.'' New York: Houghton Mifflin, 2005:69–90. *Nawale, Arvind M. (ed.). "Anita Desai's Fiction: Themes and Techniques". New Delhi: B. R. Publishing Corporation, 2011. ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/133_wbc_archive_new/page2.shtml Anita Desai discusses ''Fasting, Feasting''] on the BBC ''[[World Book Club]]'' * [http://voices.cla.umn.edu/vg/Bios/entries/desai_anita.html Voices from the Gaps] * [https://web.archive.org/web/20051105015918/http://www.sawnet.org/books/authors.php?Desai+Anita SAWNET bio] * [https://web.archive.org/web/20071114194930/http://www.mit.edu/~humanistic/faculty/desai.html MIT page] * [http://www.numilog.com/fiche_livre.asp?id_livre=58981&id_theme=&format=3&id_collec=&rubzone=STD Revisiting Anita Desai's "In Custody" for the Agrégation-Relire "Un héritage exorbitant" d'A. Desai] * {{imdb name|220809}} ;সাক্ষাৎকাৰ * [http://jaiarjun.blogspot.com/2007/12/conversation-with-anita-desai-and-some.html Jabberwock: a conversation with Anita Desai] * {{cite web | title = "You Turn Yourself into an Outsider": An interview with Anita Desai |publisher= Sampsonia Way Magazine | url = http://www.sampsoniaway.org/interviews/2014/01/14/you-turn-yourself-into-an-outsider-an-interview-with-anita-desai/ |date = 14 January 2014}} ;বাতৰি কাকত *[http://www.hrc.utexas.edu/research/fa/desai.html অষ্টিনৰ টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয়ত থকা অনিতা দেশাইৰ সাহিত্য সম্ভাৰ] * [https://web.archive.org/web/20140914115708/http://bookshub.org/author/Anita-Desai অনিতা দেশাইৰ গ্ৰন্থসমূহ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমিৰ ফেলোশ্বিপ প্ৰাপক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] 5iwtjbfisaf14udmd5y4211ghgdbgvu 0 50785 640958 254749 2026-10-01T22:00:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640958 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আন্না ৰাজম মলহোত্ৰা | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = আন্না ৰাজম জৰ্জ | birth_date = {{Birth date|1927|07|17}} | birth_place = নিৰণাম, ব্ৰিটিছ ভাৰত | death_date = {{Death date and age|2018|09|17|1927|07|17}} | death_place = অন্ধেৰী, [[মুম্বাই]] | nationality = ভাৰতীয় | other_names = | occupation = প্ৰশাসনিক বিষয়া | years_active = | known_for = | notable_works = | awards = [[File:IND Padma Bhushan BAR.png|30px]] [[পদ্মভূষণ]] | spouse = আৰ. এন. মলহোত্ৰা }} '''আন্না ৰাজম মলহোত্ৰা''' (১৭ জুলাই ১৯২৭ – ১৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৮)<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/indias-first-woman-ias-officer-dead/article24971462.ece?homepage=true</ref> এগৰাকী [[ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা]]ৰ বিষয়া আছিল।<ref>{{cite web|url=https://theprint.in/governance/indias-first-woman-ias-officer-who-knew-how-to-handle-men-and-guns/121084/|title=India’s first woman IAS officer who knew how to handle men and guns}}</ref> তেওঁ ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাত যোগদান কৰে প্ৰথম গৰাকী মহিলা। তেওঁ ১৯৫০ চনত অসামৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ মাদ্ৰাজ কেডাৰত যোগদান কৰিছিল। ৰাজ্যিক আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিভিন্ন পদবীত অধিষ্ঠিত হোৱা আন্না ৰাজম মলহোত্ৰায়ে তেওঁৰ ১৯৫১ চনৰ অসামৰিক সেৱাৰ সহপ্ৰশিক্ষাৰ্থী আৰ. এন. মলহোত্ৰাৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।<ref name=":0">{{cite web |author=Priyadershini S. |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/article2981603.ece |title=Grit meets grace |publisher=Thehindu.com |date=2012-03-11 |accessdate=2015-05-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126133957/http://www.thehindu.com/features/metroplus/article2981603.ece |archivedate=2013-11-26 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title = अन्ना राजम थीं देश की पहली महिला IAS, 67 साल पहले हुआ था सिलेक्शन|url = http://www.bhaskar.com/news/ENT-KZHK-anna-rajam-malhotra-is-the-first-woman-ias-officer-of-india-5055564-PHO.html|website = www.bhaskar.com|accessdate = 2015-08-24}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১৭ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ মুম্বাই নগৰীৰ অন্ধেৰীত অৱস্থিত নিজা বাসভৱনত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯২৭ চনৰ ১৭ জুলাই তাৰিখে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্গত এল্লেপ্পেৰ নিৰণমানত আন্না ৰাজম মলহোত্ৰাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ অট্টাভেলীল অ.এ. জৰ্জ আৰু মাতৃ এনা পল। তেওঁ মালায়ালম ভাষাৰ বিখ্যাত লেখক পাইল' পলৰ নাতিনীয়েক। তেওঁ [[কেৰালা]]ৰ কলিকটত প্ৰাৰম্ভিক জীৱন অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ প্ৰভিডেন্স ৱমেন কলেজৰ পৰা ইণ্টাৰমিডিয়েট পৰীক্ষা উত্তীৰ্ণ হৈছিল। তাৰপিছত তেওঁ মালাবাৰ খ্ৰীষ্টান কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৫০ চনত তেওঁ ভাৰতীয় অসামৰিক পৰীক্ষা উত্তীৰ্ণ হয়। তেওঁ ভাৰতীয় অসামৰিক পৰীক্ষা উত্তীৰ্ণ হোৱা প্ৰথম গৰাকী মহিলা।<ref name=":0" /> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া হিচাপে মাদ্ৰাজ কেডাৰত যোগদান কৰে। ==কৰ্মজীৱন== অসামৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁক সাক্ষাৎকাৰলৈ মতা হৈছিল। আৰ.এন. বেনাৰ্জীয়ে অধ্যক্ষতা কৰা চাৰি গৰাকী আই.চি.এছ. বিষয়াৰ সাক্ষাৎকাৰ পীঠে তেওঁক ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা বাছনি নকৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত ধাৰণা মতে নাৰীয়ে প্ৰশাসনিক কাম কৰিব নোৱাৰে। তেওঁলোকে আন্না ৰাজমক ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা বা আন কেন্দ্ৰীয় সেৱা বাছনি কৰিবলৈ কৈছিল। কিন্তু তেওঁৰ অদম্য ইচ্ছা শক্তিৰ ফলত তেওঁলোকে আন্নাক প্ৰশাসনিক সেৱাত যোগদান কৰিবলৈ অনুমতি প্ৰদান কৰিলে।<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thebetterindia.com/82410/anna-rajam-malhotra-india-first-female-ias-officer/|title=The Untold and Inspiring Story of Anna Rajam Malhotra, India's First Female IAS Officer|date=2017-01-17|work=The Better India|access-date=2017-10-28|language=en-US}}</ref> আৰু তেওঁ মাদ্ৰাজ কেডাৰৰ এগৰাকী প্ৰশাসনিক বিষয়া হিচাপে পৰিগণিত হল। তেওঁৰ প্ৰথমে মাদ্ৰাজ ৰাজ্যত সেৱা আগবঢ়াবলৈ সুযোগ পাইছিল। সেইসময়ৰ মাদ্ৰাজ ষ্টেটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী]]য়ে তেওঁক মহিলা হোৱাৰ বাবে জিলাৰ উপায়ুক্তৰ পদৰ সলনি সচিবালয়ত পদ যাঁচিছিল। তেওঁ ৰাজাগোপালাচাৰীক নিজৰ ইচ্ছাৰ কথা কলে। লগতে তেওঁৰ প্ৰশিক্ষণৰ কালছোৱাত ঘোঁৰা চলোৱা, ৰাইফল আৰু ৰিভলভাৰ চলোৱা আৰু দণ্ডাধীশৰ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰা শিকিছিল, আৰু সেয়ে তেওঁ উপায়ুক্তৰ পদবী সম্ভালিব পাৰিব বুলি মুখ্যমন্ত্ৰীক বিশ্বাস জন্মইছিল। তেওঁৰ কথাত সন্তুষ্ট হৈ চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰীয়ে তেওঁক মাদ্ৰাজ ষ্টেটৰ তিৰুপাট্টুৰ জিলাৰ উপায়ুক্ত পাতিলে। ভাৰতৰ কোনো জিলাৰ তেওঁ প্ৰথম গৰাকী মহিলা উপায়ুক্ত। তেওঁ সাত গৰাকী মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ৰাজীৱ গান্ধী]]ৰ লগত কাম কৰিছিল। এছিয়াড প্ৰকল্পত কিছুসময়ৰ বাবে [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ লগতো কাম কৰাৰ সুযোগ পাইছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম কম্পিউটাৰাইজ বন্দৰ [[মুম্বাই]]ৰ নাভাছাভা বন্দৰ স্থাপন কৰিবলৈ অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> তেওঁ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সচিব পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম গৰাকী মালায়ালমী মহিলা।<ref name=":1" /> [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ১৯৮৯ চনত [[পদ্মভূষণ]] বঁটা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="Padma Awards">{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |accessdate=July 21, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archivedate=November 15, 2014 |df= }}</ref><ref name=":1" /> ==মৃত্যু== ২০১৮ চনৰ ১৭ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে মুম্বাইৰ অন্ধেৰীৰ নিজা বাসভৱনত আন্না ৰাজম মলহোত্ৰায়ে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। ==তথ্য উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] r9u2xg4s0pd8wwl6ysg6j09sznhckpv 0 51760 641173 528008 2026-10-02T11:25:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641173 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|box_width=|name=টেঙ-ঙাই ম'হুং<br>টেঙাই মহন |image=Statue of Tengai Mohon.jpg |imagesize= |alt= |caption=টেঙাই মহনৰ আৱক্ষ মূৰ্তি |birth_name=টেঙ-ঙাই|birth_date=১৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দ|birth_place=ছে-ৰাই-দয়|death_date=১৮২৩|death_place=খোৱাং,ডিব্ৰুগড় , অসম|resting_place=টেঙ-ঙাই মৈদাম, খোৱাং, ডিব্ৰুগড়|resting_place_coordinates=|penname=|pseudonym=|occupation=অভিধান প্ৰণেতা,লেখক,বুদ্ধিজীৱী|language=[[আহোম ভাষা]]|nationality=|ethnicity=[[আহোম জনগোষ্ঠী]]|citizenship=|education=|alma_mater=|period=|genre=|subject=|movement=তাঈ আহোম পুনৰ উদ্ধাৰ অভিযান|notableworks= [[হ '-মু'ঙ]] (অসমৰ প্ৰথম অভিধান) প্ৰণেতা|awards=|spouse=|partner=|children=|relatives=|relations=|influences=|expand=|influenced=|signature=|signature_alt=|website=|portaldisp=}} '''টেঙাই মহন''' (Tenggai Mohan, টেঙ-ঙাই ম'হুং, জন্ম:১৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দ) অসমৰ প্ৰথম অভিধান প্ৰণেতা, তাঈ আহোম লেখক, সাহিত্যিক,বুদ্ধিজীৱী আছিল।{{sfn|Phukan|Nath|2019}}<ref name="অ">বৈচিত্ৰময় অসম,অসম ৰাজ্যিক পাঠ্যপুথি প্ৰণয়ন আৰু প্ৰকাশন নিগম লিমিটেড,পৃষ্ঠা ৮-৯ </ref>তেওঁ ১৭৯৫ চনত লিখা [[হ '-মু'ঙ]] নামৰ [[আহোম ভাষা|টাই আহোম]]—[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] দ্বিভাষিক অভিধানখন অসমৰ প্ৰথম অভিধান আছিল।{{Sfn|Phukon|2012|p=07}} তেখেতে প্ৰায় ৫০ খন পুথি ৰচনা কৰিছিল।{{sfn|Rahman|2015}} তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাম '''টেঙাই মহন'''। ==জন্ম== তেখেতৰ জন্ম [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী]]ৰ দিহিঙীয়া মহন ফৈদত হৈছিল।{{Sfn|Phukon|2012|p=07}} তেখেতৰ বংশধৰ সকল চে-মুন (বৰ্তমান [[শিৱসাগৰ]]ৰ) পাটসাঁকো অঞ্চলত বাস কৰে।{{sfn|Rahman|2015}} == কৰ্মৰাজি == [[File:Moidam of Tengai Mohon.jpg|thumb|200px|টেঙাই মহনৰ মৈদাম]] ===হ'-মুং=== ১৭৯৫ চনত চাওফা [[চুহিত্পংফা|চুহিতপংফাৰ]] শাসনকালত তেঁও লিখা [[আহোম ভাষা|টাই আহোম]]—[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] দ্বিভাষিক অভিধানত [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম ভাষাত]] ২৫০০ টা শব্দ আৰু ইয়াৰ [[অসমীয়া ভাষা]]ত অৰ্থ সমুহ [[টাই-আহোম লিপি]]ত লিখা আছিল। সাঁচিপাতত লিখা হ'-মুং পুথিত তেঁও প্ৰতিটো পৃষ্ঠাত [[লাক-নি]] আৰু [[অসমীয়া বৰ্ষ]] গণনাত তাৰিখসমূহ লিখি গৈছিল আৰু অভিধানখন শেষ হোৱাৰ তাৰিখো লিখা হৈছিল।{{sfn|Rahman|2015}} পাছলৈ তেঁওৰ ছাত্ৰ সকলে তেঁওৰ অভিধানখনৰ বহুতো প্ৰতিলিপি প্ৰস্তুত কৰে। বৰ্তমানলৈকে প্ৰায় ৫১খন অভিধান উদ্ধাৰ কৰা হৈছে।{{Sfn|Phukon|2012|p=07}} প্ৰায় একে সময়তে ৰমাকান্ত মলাইঘৰীয়া বৰুৱাই সংকলন কৰা আন এখন টাই-অসমীয়া অভিধানত শব্দসমুহ বিষয়বস্তুৰ বিন্যাসৰ বিপৰীতে শব্দৰ বৰ্ণানুক্ৰমিকভাৱে সজ্জিত কৰা হৈছিল। অসমীয়া অভিধান [[হেমকোষ]]ৰ এক শতিকাৰ আগতেই এই অভিধানসমূহ লিখা হৈছিল।{{sfn|Phukan|Nath|2019}} তেঁও সাঁচিপাতৰ ওপৰত লিখা অভিধানখনত প্ৰতিটো পৃষ্ঠাত টাই-আহোম কেলেণ্ডাৰ আৰু অসমীয়া কেলেণ্ডাৰত তাৰিখ আৰু অভিধানখন সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ তাৰিখ পৰ্যন্ত লিখা আছিল।{{sfn|Phukan|Nath|2019}} অসম চৰকাৰে ১৯৬৪ চনত তেওঁৰ অভিধানৰ প্ৰথম সংস্কৰণ ছপা কৰি উলিয়াইছিল আৰু ২০১০ চনৰ জানুৱাৰী মাহত টাই-আহোম গৱেষকসকলে দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিছিল।{{sfn|Phukan|Nath|2019}} ==সোঁৱৰণি== ===মূৰ্তি স্থাপন=== অসম জাতীয় প্ৰকাশৰ দ্বাৰা তেখেতৰ সোঁৱৰণিত ডিব্ৰগড়ৰৰ খোৱাংত তেখেতৰ মৈদামত প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Assam’s first lexicographer Tengai Mohon’s statue installed|website=NorthEast Now|date=February 13, 2018|url=https://www.nenow.in/north-east-news/assams-first-lexicographer-tengai-mohons-statue-installed.html|access-date=March 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250312104532/https://www.nenow.in/north-east-news/assams-first-lexicographer-tengai-mohons-statue-installed.html|archivedate=March 12, 2025|deadurl=yes}}</ref> ===টেঙাই মহন বঁটা=== [[টাই আহোম যুৱ পৰিষদ, অসম]]ৰ দ্বাৰা টেঙাই মহনৰ স্মৃতিত টেঙাই মহন বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|last=Bharat|first=ETV|title=মৰাণত টাই আহোম যুৱ পৰিষদ অসমৰ উদ্যোগত টেঙাই মহন বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান|website=ETV Bharat News|date=February 12, 2022|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/dibrugarh/tengai-mohan-award-ceremony-at-moran/assam20220212130230541|language=as|access-date=March 9, 2025}}</ref> ২০২২ চনত মৰানত গৱেষক জ্ঞানানন্দ ফুকনক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Bharat|first=ETV|title=মৰাণত টাই আহোম যুৱ পৰিষদ অসমৰ উদ্যোগত টেঙাই মহন বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান|website=ETV Bharat News|date=February 12, 2022|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/dibrugarh/tengai-mohan-award-ceremony-at-moran/assam20220212130230541|language=as|access-date=March 9, 2025}}</ref> ২০২৩ চনত শিক্ষাবিদ ড৹ দেবব্ৰত শৰ্মাক টেঙাই মহন বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|last=Bharat|first=ETV|title=Tengai Mahan Award: দেৱব্ৰত শৰ্মাক টেঙাই মহন বঁটা প্ৰদান|website=ETV Bharat News|date=February 12, 2023|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/dibrugarh/tengai-mahan-award-presentation-ceremony-in-dibrugarh/assam20230212140909662662165|language=as|access-date=March 9, 2025}}</ref> == লগতে চাওক == *[[আহোম ভাষা]] *[[আহোম জনগোষ্ঠী]] *[[আহোম লিপি]] == তথ্য সূত্ৰ == {{Reflist}} ==উৎস প্ৰসংগ== * {{Citation|year=2012|pubdate=April – July, 2012|issn=2319–5304|title=Kriti Rakshana|url=https://www.namami.gov.in/sites/default/files/Kriti%20Rakshana-April12-July12.pdf|chapter=Tai Manuscripts: An Overview|first=Girin|last=Phukon|pages=6-7}} * {{Citation|last=Phukan|first=Khammoun|last2=Nath|first2=Arup|title=Dictionary Writing in Assam: A Study Through Select Classical Texts|website=Search eLibrary|date=July 1, 2019|url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3683125|access-date=March 9, 2025}} * {{Citation|last=Rahman|first=Wasim|title=Call to recognise Assam lexicographer|website=Telegraph India|date=July 9, 2015|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/call-to-recognise-assam-lexicographer/cid/1390851|access-date=March 9, 2025}} [[শ্ৰেণী:টাই-আহোম সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] ohwtjci41vshrey33dh82qnet7tok2b 10 53929 641036 387137 2026-10-02T06:09:05Z AjayDas 12623 641036 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = মহাত্মা গান্ধী | title = [[মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী|মহাত্মা গান্ধী]] | bodyclass = hlist | state = {{{state|autocollapse}}} | group1 = জীৱনৰ ঘটনাৱলী<br/>আৰু আন্দোলন | list1 = * [[ইণ্ডিয়ান এম্বুলেঞ্চ ক'ৰ্পছ]] * [[টলষ্টয় ফাৰ্ম]] * [[বাৰদোলী সত্যাগ্ৰহ]] * [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] * [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]] * [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] * [[অসহযোগ আন্দোলন]] * [[চৌৰী চোৰা ঘটনা]] * [[পূৰ্ণ স্বৰাজ]] **[[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]] * [[দাণ্ডী যাত্ৰা]] * [[ধৰাশন সত্যাগ্ৰহ]] * [[ভাইকম সত্যাগ্ৰহ]] * [[ঔন্ধ পৰীক্ষণ]] * [[গান্ধী–আৰউইন চুক্তি]] **[[Round Table Conferences (India)#Second Round Table Conference (September – December 1931)|দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজ মেল]] * [[পদযাত্ৰা]] * [[পুনা চুক্তি]] * [[নাটল ভাৰতীয় কংগ্ৰেছ]] * [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] **[[Quit India speech|ভাষণ]] * [[Gujarat Vidyapith|গুজৰাট বিদ্যাপীঠ বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[হৰিজন সেৱক সংঘ]] * [[কোচৰাব আশ্ৰম|আশ্ৰম (কোচৰাব)]] * [[সাবৰমতী আশ্ৰম|সাবৰমতী]] * [[সেৱাগ্ৰাম]] * [[মহাত্মা গান্ধীয়ে কৰা অনশনৰ তালিকা|অনশনৰ তালিকা]] * [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|হত্যা]] | group2 = দৰ্শন | list2 = * [[গান্ধীবাদ]] * [[গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি|অৰ্থনীতি]] * [[Trusteeship (Gandhism)|trusteeship]] * [[Nai Talim|Education]] * [[সৰ্বোদয়া‎]] * [[সত্যাগ্ৰহ]] * [[স্বদেশী আন্দোলন|স্বদেশী]] * [[স্বৰাজ]] * [[গান্ধী টুপী]] * [[তিনি জ্ঞানী বান্দৰ‎]] | group3 = [[Gandhi Heritage Portal|প্ৰকাশন]] | list3 = * ''[[হৰিজন|হৰিজন]]'' * ''[[হিন্দ স্বৰাজ]]'' * ''[[ইণ্ডিয়ান অপিনিয়ন]]'' * ''[[মোৰ সত্য অন্বেষণৰ কাহিনী]]'' * ''[[ইয়ং ইণ্ডিয়া]]'' * ''[[Seven Social Sins]]'' * ''[[হিন্দু-ধৰ্ম কি?]]'' * [[নৱজীৱন ট্ৰাষ্ট]] * [[Gandhi Heritage Portal|Gandhi Heritage Portal]] | group4 = প্ৰভাৱিত হয় | list4 = * "[[এ লেটাৰ টু এ হিন্দু]]" * [[অহিংসা]] <!-- **[[Nonviolence|nonviolence]] --> * ''[[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা]]'' * [[Henry David Thoreau]] * [[Civil Disobedience (Thoreau)|''Civil Disobedience'' (essay)]] * [[Civil disobedience]] * [[অনশন]] * [[হৰিশ্চন্দ্ৰ]] * [[হিন্দুত্ববাদ]] * [[খাদী]] * [[John Ruskin]] * [[Parsee Rustomjee]] * [[লীঅ' টলষ্টয়]] * ''[[দ্য কিংডম অব গড ইজ ৱিদিন ইউ]]'' * ''[[The Masque of Anarchy]]'' * [[মুহাম্মাদ]] * [[Narmad]] * [[Pacifism]] * [[Sermon on the Mount]] * [[শ্ৰৱণ কুমাৰ]] * [[Shrimad Rajchandra]] * [[Henry Stephens Salt]] * [[Tirukkuṛaḷ]] * ''[[Unto This Last]]'' * [[সৰ্বোদয়া‎|গান্ধীৰ অনুবাদ]] * "[[ৰঘুপতি ৰাঘৱ ৰাজা ৰাম]]" * "[[একলা চলো ৰে]]" * "[[Hari Tuma Haro]]" * "[[বৈষ্ণৱ জন তো]]" * [[Vegetarianism]] | group5 = সহযোগী | list5 = * [[স্বামী আনন্দ]] * [[Charles Freer Andrews|C. F. Andrews]] * [[Jamnalal Bajaj]] * [[Shankarlal Banker]] * [[Sarla Behn]] * [[বিনোৱা ভাৱে]] * [[Brij Krishna Chandiwala]] * [[Sudhakar Chaturvedi]] * [[Jugatram Dave]] * [[মহাদেৱ দেশাই]] * [[Dada Dharmadhikari]] * [[Kanu Gandhi]] * [[শিৱপ্ৰসাদ গুপ্ত]] * [[Umar Hajee Ahmed Jhaveri]] * [[J. C. Kumarappa]] * [[Hermann Kallenbach]] * [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] * [[J. B. Kripalani|Acharya Kripalani]] * [[মীৰাবেন]] * [[Mohanlal Pandya]] * [[বল্লভভাই পেটেল]] * [[Narhari Parikh]] * [[Mithuben Petit]] * [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী]] * [[বিবি আমতুছ চালাম]] * [[Sonja Schlesin]] * [[Anugrah Narayan Sinha]] * [[Shri Krishna Singh (politician)|Shri Krishna Singh]] * [[Rettamalai Srinivasan]] * [[V. A. Sundaram]] * [[Abbas Tyabji]] * [[Ravishankar Vyas]] | group6 = প্ৰবাদ | list6 = * [[List of artistic depictions of Mahatma Gandhi|Artistic depictions]] * [[গান্ধীগিৰি]] * [[Gandhi Peace Award]] * [[আন্তৰ্জাতিক গান্ধী শান্তি পুৰস্কাৰ|গান্ধী শান্তি পুৰস্কাৰ]] * [[Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith]] * [[Mahatma Gandhi Series|Indian currency]] * [[গান্ধী গ্লবেল ফেমিলি]] | group7 = [[গান্ধী পৰিয়াল|পৰিয়াল]] | list7 = * [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী‎ |কৰমচান্দ গান্ধী (পিতৃ)]] * [[কস্তুৰবা গান্ধী|কস্তুৰবা গান্ধী (পত্নী)]] * [[হৰিলাল গান্ধী|হৰিলাল (পুত্ৰ)]] * [[মণিলাল গান্ধী‎|মণিলাল (পুত্ৰ)]] * [[ৰামদাস গান্ধী‎|ৰামদাস (পুত্ৰ)]] * [[দেৱদাস গান্ধী‎|দেৱদাস (পুত্ৰ)]] * [[মগনলাল গান্ধী‎|মগনলাল (ভাতৃ)]] * [[সমলদাস Gandhi|সমলদাস (ভতিজা)]] * [[অৰুণ মণিলাল গান্ধী|অৰুণ (নাতি)]] * [[ইলা গান্ধী|ইলা (নাতিনী)]] * [[ৰাজমোহন গান্ধী|ৰাজমোহন (নাতি)]] * [[গোপালকৃষ্ণ গান্ধী‎|গোপালকৃষ্ণ (নাতি)]] * [[ৰামচন্দ্ৰ গান্ধী|ৰামচন্দ্ৰ (নাতি)]] * [[কানু গান্ধী|কানু (নাতি)]] * [[কানু গান্ধী (ফটোগ্ৰাফাৰ)|কানু (নাতি)]] * [[তুষাৰ গান্ধী|তুষাৰ (আজো নাতি)]] * [[লীলা গান্ধী|লীলা (আজো নাতিনী)]] | group8 = প্ৰভাৱিত কৰে | list8 = * [[James Bevel]] * [[Steve Biko]] * [[টেনজিং গিয়াত্‍ ছো|চতুৰ্দশ দালাই লামা]] * [[Gopaldas Ambaidas Desai]] * [[মোৰাৰজী দেশাই]] * [[Eknath Easwaran]] * [[Maria Lacerda de Moura]] * [[James Lawson (activist)|James Lawson]] * [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং, অনুজ]] * [[নেলছন মেণ্ডেলা]] * [[Brajkishore Prasad]] * [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ]] * [[Ramjee Singh]] * [[আং চান চ্যু কি]] * [[Lanza del Vasto]] * [[Abhay and Rani Bang|Abhay Bang]] * [[Pandurang Sadashiv Sane|Sane Guruji]] | group9 = স্মাৰক | list9 = {{navbox|subgroup | group1 = মূৰ্তি | list1 = * ভাৰত **[[মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি, গান্ধী ময়দান|পাটনা]] **[[মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি, ভাৰতীয় সংসদ ভৱন|নতুন দিল্লী]] * দক্ষিণ আফ্ৰিকা ** [[Statue of Mahatma Gandhi, Johannesburg|জোহানেছবাৰ্গ]] * ইংলেণ্ড ** [[Statue of Mahatma Gandhi, Parliament Square|পাৰ্লিয়ামেণ্ট স্কোৱেৰ]] ** [[Statue of Mahatma Gandhi, Tavistock Square|টেভিষ্টোক স্কোৱেৰ]] * আমেৰিকা ** [[Statue of Mahatma Gandhi (Houston)|হিউষ্টন]] ** [[Mahatma Gandhi Memorial (Milwaukee)|মিলৱাকী]] ** [[Statue of Mahatma Gandhi (New York City)|নিউয়ৰ্ক]] ** [[Statue of Mahatma Gandhi (San Francisco)|ছান ফ্ৰান্সিস্কো]] ** [[Mahatma Gandhi Memorial (Washington, D.C.)|ৱাশ্বিংটন]] | group2 = উদযাপন | list2 = * [[গান্ধী জয়ন্তী]] * [[আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱস]] * [[ছহিদ দিৱস (ভাৰত)|ছহিদ দিৱস]] * [[অহিংসাৰ বতৰ]] | group3 = অন্যান্য | list3 = * [[Aga Khan Palace|আগা খান পেলেচ]] * [[গান্ধী ভৱন]] * [[Gandhi Mandapam (Chennai)|গান্ধী মণ্ডপম]] * [[গান্ধী বজাৰ]] * [[Gandhi (bookstore)|Bookstores]] * [[Gandhi Promenade]] * [[গান্ধী স্মৃতি]] * [[Kanyakumari#Tourist sites|Gandhi Memorial]] * [[Gandhi Memorial Museum, Madurai]] * [[Kaba Gandhi No Delo]] * [[Kirti Mandir, Porbandar|Kirti Mandir]] * [[Mahatma Gandhi College]] * [[আলফ্ৰেড হাইস্কুল|মহাত্মা গান্ধী হাইস্কুল]] * [[National Gandhi Museum]] * [[ৰাজঘাট সমাধি পৰিসৰ|ৰাজঘাট]] * [[সাবৰমতী আশ্ৰম]] * [[Satyagraha House]] * [[গান্ধী তীৰ্থ]] * [[List of roads named after Mahatma Gandhi|Roads named after Gandhi]] * [[Mahatma Gandhi Memorial Centre, Matale]] }} | group10 = মিডিয়া | list10 = * [[গান্ধী (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[দ্য মেকিং অৱ দ্য মহাত্মা]] * [[মেইনে গান্ধীকো নেঁহি মাৰা‎]] }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> dumchg0jcxnyz958z9q7wlymojye9g6 0 56669 640702 433516 2026-10-01T14:20:18Z Pranamikaadhikary 27435 640702 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] lg9bh6n9dgg0o4fnb2edbaktlhngor1 640705 640702 2026-10-01T14:24:51Z Pranamikaadhikary 27435 640705 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] s4h6u05sqsdv5vdh0jusla8ht4yz4oq 640726 640705 2026-10-01T14:41:51Z Pranamikaadhikary 27435 /* পটভূমি */ 640726 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা। ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 68otec2y3btx19urgkamh91lvjjekpk 640731 640726 2026-10-01T14:43:04Z Pranamikaadhikary 27435 /* পটভূমি */ 640731 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা। ===অৰণ্য আৰু বন-সংৰক্ষণ আইন=== ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] t76aagkcaa9trnbtvo8p0x471mfa74z 640747 640731 2026-10-01T14:49:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* অৰণ্য আৰু বন-সংৰক্ষণ আইন */ 640747 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা। ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল। ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] fp6o2p4q6g6sjegs4ieueo23vzlj8m5 640753 640747 2026-10-01T14:52:44Z Pranamikaadhikary 27435 /* পটভূমি */ (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 640753 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা।<ref name="অৰণ্য">{{cite journal | title=Forest of dreams | author=Deka, Trishna | journal=Horizon, The Assam Tribune | year=2025 | month=24 November | pages=1}}</ref> ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="অৰণ্য"/> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] b022qriyugohzrfmeml540inl5txdwy 640754 640753 2026-10-01T14:53:40Z Pranamikaadhikary 27435 /* বঁটা আৰু সন্মান */ 640754 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা।<ref name="অৰণ্য">{{cite journal | title=Forest of dreams | author=Deka, Trishna | journal=Horizon, The Assam Tribune | year=2025 | month=24 November | pages=1}}</ref> ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="অৰণ্য"/> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==উত্তৰাধিকাৰ== ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 76ru86kipk5mgywccy5xthyvmmdk9ql 640757 640754 2026-10-01T14:58:15Z Pranamikaadhikary 27435 /* অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন */ 640757 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা।<ref name="অৰণ্য">{{cite journal | title=Forest of dreams | author=Deka, Trishna | journal=Horizon, The Assam Tribune | year=2025 | month=24 November | pages=1}}</ref> ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশ আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="অৰণ্য"/> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==উত্তৰাধিকাৰ== ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] l8uc70rq8ju1vv3a4tdoyqmyvi19uik 640758 640757 2026-10-01T15:03:00Z Pranamikaadhikary 27435 /* উত্তৰাধিকাৰ */ 640758 wikitext text/x-wiki {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা।<ref name="অৰণ্য">{{cite journal | title=Forest of dreams | author=Deka, Trishna | journal=Horizon, The Assam Tribune | year=2025 | month=24 November | pages=1}}</ref> ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশ আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="অৰণ্য"/> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==উত্তৰাধিকাৰ== ===জিপ্সী গীল্ড আৰু অৰণ্য=== অৰণ্য সৃষ্টিৰ বহুবছৰ পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছতো মঙলদৈৰ বাসিন্দাই অৰণ্যক তেওঁলোকৰ সম্পদ হিচাপে বিবেচনা কৰি কথাছবিখন মুক্তি পোৱা ১২ নৱেম্বৰ দিনটো “অৰণ্যৰ দিন’’ হিচাপে উদযাপন কৰি আহিছে। ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] czq7bcr5oknplkxg30dwxe06xtkfqdy 640759 640758 2026-10-01T15:03:44Z Pranamikaadhikary 27435 640759 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{about|সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|অৰণ্য, হাবি বা জংঘল (Forest)|অৰণ্য}} {{Infobox film | name = অৰণ্য <br />Aranya | image =Poster.aranya.film.jpeg | image_size = 140px | alt = | caption = অৰণ্য ছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | producer = ইউনাইটেড ক্লাৱ, মঙলদৈ | writer = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | screenplay = সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ | story = | based on = | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন ]] <br />[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] | music = [[সুধীন দাশগুপ্ত]] | choreography = সুৰেন চাও | cinematography = ৰামানন্দ সেনগুপ্ত | editing = গোবিন্দ চেটাৰ্জী | sound = মৃণাল গুহঠাকুৰতা | costume = ত্ৰিলোচন পাল | studio = | distributor = | released = ১২ নৱেম্বৰ, ১৯৭১, [[কেলভিন চিনেমা হল]] গুৱাহাটী | runtime = ১ ঘণ্টা ৪৭ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = ৯০০০০.০০ টকা | gross = }} '''অৰণ্য''' ({{Lang-en|Aranya}}) ১৯৭১ চনত মুক্তি পোৱা এখন ক'লা-বগা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ছবিৰ পৰিচালক আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] আৰু প্ৰযোজক আছিল [[মঙ্গলদৈ]]ৰ ইউনাইটেড প্ৰডাকচন।সঙ্গীত [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ৰ। চোৰাং চিকাৰ আৰু অৰণ্য ধ্বংসযজ্ঞক বিষয়বস্ত হিচাপে লৈ ছবিৰ কাহিনী ৰচনা কৰা হৈছিল। অৰণ্যই অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=181}}</ref> ==পটভূমি== অসমৰ মঙলদৈ চহৰ (তেতিয়াৰ দিনত যথেষ্ট অনুন্নত)ত [[ফুটবল]]প্ৰেমী যুৱকসকলৰ দ্বাৰা এটি ক্লাৱ গঠিত হৈছিল। ক্লাৱটোৰ নাম দিয়া হৈছিল, '''ইউনাইটেড ক্লাৱ'''। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ মাজত নতুন কিবা কৰাৰ উৎসাহতে জন্ম হৈছিল এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ কথাছবি নিৰ্মাণৰ ধাৰণা। সেই সময়ত অসমত কথাছবি নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক পৰিস্থিতি আৰু প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট নাছিল; প্ৰতিটো সৰু-বৰ কামৰ বাবে কলিকতালৈ ঢাপলি মেলিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ সপোনে এই সকলোবোৰ বাধা ওফোৰাই পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সপোনৰ নেতৃত্ব দিছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] নামৰ এগৰাকী উৎসাহী যুৱকে। সমস্যা আছিল অৰ্থৰ। ক্লাৱৰ সদস্যসকলৰ প্ৰচেষ্টাত স্থানীয় কেইগৰাকীমান লোকৰ দান-বৰঙনিৰে পুঁজি গঠন কৰা হৈছিল। আনকথাত অৰণ্যৰ প্ৰযোজক হৈ পৰিছিল জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে তেতিয়াৰ মঙলদৈ চহৰৰ স্থানীয় বাসিন্দা। ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতত দুটা ইতিহাস ৰচিত হৈছিল; (১) ৰাইজৰ দান-বৰঙনিৰে এখন পূৰ্ণ-দৈৰ্ঘ্যৰ ছবি নিৰ্মাণ আৰু (২) এটা ক্লাৱৰ তত্ত্বাৱধানত এখন ছবি সম্পূৰ্ণ হৈ উঠা।<ref name="অৰণ্য">{{cite journal | title=Forest of dreams | author=Deka, Trishna | journal=Horizon, The Assam Tribune | year=2025 | month=24 November | pages=1}}</ref> ===অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন=== উল্লেখযোগ্য কথা যে, ভাৰতত [[বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২]] গৃহীত হোৱাৰ আগতেই বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ দিশ আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত আলোকপাত কৰি “অৰণ্য’’ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ কেইবাবছৰো পিছত ১৯৮০ চনত বন সংৰক্ষণ আইন ১৯৮০ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। অৰণ্য সেইসময়ত বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আৰু বন সংৰক্ষণৰ দিশত এক শক্তিশালী কণ্ঠ হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="অৰণ্য"/> ==কাহিনী== আদৰ্শবান ডেকা জয়ন্ত বৰুৱাই ফৰেষ্ট ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰি পাই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল এখনত যোগদান কৰিলে। তাতেই জয়ন্তই চিনাকি হ’ল প্ৰতাপ দুৱৰাৰ সৈতে। প্ৰতাপে সেই অৰণ্যতে কাঠৰ কাৰবাৰ কৰে যদিও অবৈধভাবে ভাবে কাঠৰ সৰবৰাহ কৰা আৰু গড়ৰ খড়্গৰ চোৰাং চিকাৰৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত। প্ৰতাপৰ অবৈধ ব্যৱসায়ত জয়ন্ত বাধা হৈ পৰে। সেয়ে তেওঁক বিভিন্ন উপায়ে প্ৰলোভিত কৰিবলৈ প্ৰতাপে চেষ্টা চলালে যদিও তেওঁ নিজৰ আদৰ্শত অচল-অটল হৈ থাকে।<ref name="arun" /> এদিন জয়ন্তৰ সৈতে চিনাকি হ’ল বনৰ হৰিণীৰ দৰে সৰল নেপালী গাভৰু কৃষ্ণাৰ সৈতে। সেই চিনাকি প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰ হ’ল। মাতৃহীনা কৃষ্ণা দেউতাক বাহাদুৰৰ সৈতে সেই অৰণ্যতে বাস কৰে। বাহাদুৰ এজন নিপুণ চিকাৰী, যাৰ বন্দুকৰ লক্ষ্য অব্যৰ্থ আৰু প্ৰতাপৰ গড়ৰ খড়্গৰ অবৈধ চিকাৰৰ সৈতে জড়িত। বহু দুখীয়া-দৰিদ্ৰ নাৰীক ধনৰ বলত ভোগ কৰা প্ৰতাপৰ কৃষ্ণাৰ প্ৰতি দুৰ্বলতা অপৰিসীম। কিন্তু তাই প্ৰতাপক অলপো আসৈ নিদিয়ে।<ref name="arun" /> জয়ন্তক হাত কৰাৰ সকলো চেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাত জিঘাংসু প্ৰতাপে তেওঁক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিলে। এই কামৰ বাবে বাহাদুৰক ভয়-ভাবুকিৰে ৰাজী কৰালে। সীতাৰামৰ হতুৱাই গড় ওলোৱাৰ মিছা সম্ভেদ দি জয়ন্তক অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা হ’ল।<ref name="arun" /> ইফালে দেউতাক নথকাৰ সুযোগ লৈ প্ৰতাপে কৃষ্ণাক বলাৎকাৰৰ চেষ্টা চলালে। তাই নিজকে বচাই হাবিৰ ফালে দৌৰ মাৰিলে। প্ৰতাপে পিছে পিছে খেদি গ’ল। কৃষ্ণাৰ চিঞৰ বাহাদুৰৰ কাণত পৰিল। জয়ন্তক হত্যা কৰিবলৈ খাপ পাতি থকা বাহাদুৰ দৌৰি আহিল আৰু জীয়েকৰ সৰ্বনাশ কৰিবলৈ সাজু হোৱা প্ৰতাপক গুলীয়াই মাৰিলে। == অভিনয় শিল্পী== *[[বিজু ফুকন]] ((জয়ন্ত) *[[বিদ্যা ৰাও (অভিনেত্ৰী)|বিদ্যা ৰাও]] (কৃষ্ণা) *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] (প্ৰতাপ) *পূণ্য দাস, [[বীণা বাৰুৱতী]], অবলা ৰয়, অখিল ডেকা, তৰুণ হাজৰিকা, দেউতি বৰুৱা, [[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]]।<ref name="arun" /> ==গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক [[সুধীন দাশগুপ্ত]]ই। দাশগুপ্তই [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ে পৰিচালনা কৰা আন এখন [[অৰণ্য]] বিষয়ক ছবি [[কাজিৰঙাৰ কাহিনী]]তো সঙ্গীত পৰিচালনা কৰিছিল। ছবিখনত চাৰিটা গীত আছিল। আটাইকেইটা গীত ৰচনা কৰিছিল [[কেশৱ মহন্ত]]ই।<ref name="bolchabi">{{Cite book |authors=Babul Das |year=1985 |title=অসমীয়া বোলছবিৰ গীতৰ সংকলন |pages=151 |publisher=Bani Mandir, Dibrugarh |accessdate=2019-10-10}}</ref><ref name="arun" /> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 = দিনৰ পোহৰ ৰংচঙীয়া ভাল মানুহৰ সং, ৰাতিৰ আন্ধাৰ গমগমীয়া চোৰ মাতালৰ ৰঙ | extra1 = [[মান্না দে]] | lyrics1 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length1 = | title2 = গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ গুৰ ডম্বৰু বজাওঁ ডম্বৰু বজাওঁ, হাজো ডুবি দেৰগাঁও ডম্বৰু বজাওঁ | extra2 = [[দ্বীপেন বৰুৱা]] | lyrics2 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length2 = | title3 =এই পূৰ্ণিমা ৰাতি এই পাহাৰৰে দাঁতি | extra3 = [[জাতিলেশ্বৰ মুখাৰ্জী]], [[সুজাতা মুখাৰ্জী]] | lyrics3 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length3 = | title4 =শিলে শিলে ঠেকা খালে নিজৰাৰে পানী | extra4 = [[আৰতি মুখাৰ্জী]] | lyrics4 =[[কেশৱ মহন্ত]] | length4 = }} ==বঁটা আৰু সন্মান== ছবিখন ১৯তম (১৯৭১) ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি হিচাপে ৰজত কমল বঁটা লাভ কৰে।<ref name="arun" /> ==উত্তৰাধিকাৰ== ===জিপ্সী গীল্ড আৰু অৰণ্য=== অৰণ্য সৃষ্টিৰ বহুবছৰ পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছতো মঙলদৈৰ বাসিন্দাই অৰণ্যক তেওঁলোকৰ সম্পদ হিচাপে বিবেচনা কৰি কথাছবিখন মুক্তি পোৱা ১২ নৱেম্বৰ দিনটো “অৰণ্যৰ দিন’’ হিচাপে উদযাপন কৰি আহিছে। ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.youtube.com/watch?v=m3wvY6l-Hlo ইউটিউৱত 'অৰণ্য'] *[https://geetsankalan.com/movies/aranya গীত সংকলন ৱেবচাইটত অৰণ্যৰ গীত] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 6lykloa0kwvjo0mgf6zgk1eemas850v 0 57258 640906 639432 2026-10-01T19:03:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640906 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=অনিতা ৰত্নম|other_names=|occupation=নৃত্যশিল্পী, নৃত্য পৰিকল্পনাকাৰ|known_for=পৰিচালক, আৰাঙ্গাম ইণ্টাৰেক্টিভ, [[চেন্নাই]]|years_active=|alma_mater=|education=[[কলাক্ষেত্ৰ]]|residence=[[চেন্নাই]]|nationality=ভাৰতীয়|image=Pressegespräch zum Festival Ramayana in Performance im Rautenstrauch-Joest-Museum-9095.jpg|death_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|birth_place=[[মাদুৰাই]], তামিলনাডু|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1954|05|21}}|caption=অনিতা ৰত্নম, ২০১২ কোলোনত|alt=|website=[http://www.anitaratnam.com/ www.anitaratnam.com]}} '''অনিতা ৰত্নম''' ({{Lang-en|Anita Ratnam}}; জন্ম: ২১ মে' ১৯৫৪) এগৰাকী [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] শাস্ত্ৰীয় আৰু সমসাময়িক [[নৃত্যশিল্পী]] তথা নৃত্য পৰিকল্পনাকাৰ। [[ভাৰতনাট্যম|ভাৰতনাট্যমত]] প্ৰশিক্ষণ প্ৰাপ্ত, তেওঁ [[কথাকলি]], [[মোহিনীঅট্টম]], আৰু [[তাই চি]] তথা [[কলাৰিপায়ত্তু]]তো আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছে, এনেকৈ তেওঁ এখন নৃত্যশৈলী তৈয়াৰ কৰিছিল যিটো তেওঁ "নব্য ভাৰতনাট্যম" ৰচনা কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Potent rasa|url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2007/08/17/stories/2007081750070300.htm|publisher=[[Business Line]]|date=17 August 2007}}</ref><ref>{{cite news|title=Stirs the intellect: Anita Ratnam does it, with her holistic approach to choreography, the spoken word, sets, lighting design and costumes.|url=http://www.hindu.com/ms/2008/01/04/stories/2008010450200800.htm|publisher=[[The Hindu]]|date=4 January 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Dance diva waltzes on: Anita Ratnam has struck a fine balance between the commercial and aesthetic components of her art|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2005/03/15/stories/2005031500740100.htm|publisher=[[The Hindu]]|date=15 March 2005|access-date=30 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105142135/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2005/03/15/stories/2005031500740100.htm|archive-date=5 January 2010|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=5 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100105142135/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2005/03/15/stories/2005031500740100.htm|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ১৯৯২ চনত [[চেন্নাই|চেন্নাইত]] প্ৰতিষ্ঠিত 'আৰঙ্গাম ট্ৰাষ্টৰ' প্ৰতিষ্ঠাতা-পৰিচালক আছিল। তেওঁ ১৯৯৩ চনত 'আৰঙ্গাম ডাঞ্চ থিয়েটাৰ' প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ১৯৯৩ চনত তেওঁ এটা 'নৰ্তক ডটকম' নামত এখন 'ভাৰতীয় নৃত্য প'ৰ্টেল' তৈয়াৰ কৰিছিল। কেইবাবছৰ ধৰি তেওঁ নৃত্য পৰিকল্পনা, পণ্ডিত আৰু সাংস্কৃতিক কৰ্মী হিচাপে ভাৰত তথা বিদেশেত পাৰফৰ্মিং আৰ্টত তেওঁৰ কামৰ বাবে অসংখ্য বঁটা আৰু স্বীকৃতি পাইছে।<ref name="p">[http://www.arangham.com/anita/anita.html Anita Ratnam Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171123051537/http://www.arangham.com/anita/anita.html |date=2017-11-23 }} www.arangham.com.</ref><ref>[http://ccrtindia.gov.in/anita-ratnam.htm Anitha Ratnam's profile at Center for Cultural Resources and Training] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224031140/http://ccrtindia.gov.in/anita-ratnam.htm|date=24 February 2011}} [[Ministry of Culture]], [[Government of India]]</ref> == শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণ == অনিতা ৰত্নমৰ [[ভাৰতনাট্যম]] গুৰু আদায়ৰ কে. লক্ষ্মণৰ পৰা তেওঁৰ প্ৰাথমিক নৃত্য প্ৰশিক্ষণ লৈছিল<ref>{{cite news|title=Singing paeans to a guru|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/article69923.ece|publisher=[[The Hindu]]|date=25 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407083234/http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/article69923.ece|archivedate=7 April 2014|access-date=23 February 2020|deadurl=yes}}</ref> আৰু পিছত [[ৰুক্মিণী দেৱী অৰুণ্ডেল]] 'কালাক্ষেত্ৰ'ত উন্নত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে গৈ নৃত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লোমা অৰ্জন কৰে। তেওঁ [[ভাৰতনাট্যম|ভাৰতনাট্যমৰ]] লগতে শাস্ত্ৰীয় নৃত্য [[কথাকলি]] তথা [[মোহিনীঅট্টম]]ত প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।<ref>[http://www.webindia123.com/personal/dancer/anita.htm Anita Ratnam]</ref> == পেচা == [[চিত্ৰ:Pressegespräch_zum_Festival_Ramayana_in_Performance_im_Rautenstrauch-Joest-Museum-9131.jpg|alt=|thumb|অনিতা ৰত্নম, ৰাউটেনষ্ট্ৰাক-জোষ্ট-যাদুঘৰ, কোলোন, ২০১২-ত "পাৰফৰ্মেঞ্চ [[ৰামায়ণ]]"]] তেওঁ 'নিউ অৰলিঞ্চ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ' পৰা [[থিয়েটাৰ]] আৰু [[দূৰদৰ্শন|টেলিভিচনত]] এমএ পাচ কৰে আৰু পিছৰ দহ বছৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ টেলিভিচন প্ৰযোজক আৰু ভাষ্যকাৰ হিচাপে [[ভাৰত|ভাৰতত]] শিল্প, ভ্ৰমণ আৰু সংস্কৃতি সম্পৰ্কিত সাপ্তাহিক চিৰিজ সহ প্ৰযোজনাৰ সৈতে পাৰ কৰিছে। তেওঁ ১৯৯২ চনত [[চেন্নাই|চেন্নাইত]] প্ৰতিষ্ঠিত 'আৰঙ্গাম ট্ৰাষ্ট' প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ১৯৯৩ চনত এটা পাৰফৰ্মেঞ্চ সংস্থাৰ 'আৰঙ্গাম ডাঞ্চ থিয়েটাৰ' প্ৰতিষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite book|title=New directions in Indian dance|last=Kothari|first=Sunil|authorlink=Sunil Kothari|year=2003|publisher=Marg Publications on behalf of the National Centre for the Performing Arts|isbn=|page=186|url=|ref=}}</ref><ref name="cla">{{cite web|title=Interview:'I Call Myself A Contemporary Classicist...'|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?222385|date=17 December 2003|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|page=|access-date=23 February 2020|archivedate=5 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005000033/http://www.outlookindia.com/article.aspx?222385|deadurl=yes}}</ref> আধুনিকতাবাদী, তেওঁৰ চৌপাশৰ [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন|পৰিৱেশ]] গঢ়াৰ বিষয়ত উৎসাহিতভাবে বিশ্বাসী, ৰত্নম তেওঁৰ [[ভাৰতনাট্যম|ধ্ৰুপদী ভাৰতনাট্যমৰ]] প্ৰাথমিক প্ৰশিক্ষণৰ লগত সংযুক্ত বিভিন্ন গতিবিধি আৰু ৰীতিনীতি অনুসন্ধান কৰিছে। তেওঁৰ অনুপ্ৰেৰণা আৰু তেওঁৰ কৰ্মৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে, "মই নাচি থাকো কাৰণ নিজৰ আৰু বিশ্বৰ লগত যোগাযোগৰ এইটো মোৰ নিজস্ব উপায় মই নিজকে এখন সমসাময়িক ক্লাচিক হিচাপে বিবেচনা কৰোঁ।<ref name="cla" /> মোৰ সকলো চিন্তা-ধাৰণা ঐতিহ্যগত উৎসৰ পৰা, কিন্তু সেইবিলাক পঢ়া আৰু প্ৰকৃতিৰ পৰাও হ'ব পাৰে: এটা সৰু পিতলৰ পাত্ৰত ভাসমান এটা পদুম ফুল, এজন শিশু চাবনৰ ফেনাঁ ফুঁৱাইছে, আনকি বতাহত উৰি থকা কাগজৰ এখিলা টুকুৰাও মোক অনুপ্ৰেৰণা দিয়ে। ধাৰণা বিলাক গোটেই বিশ্ব আৰু বহু মানুহ তথা সিহঁতৰ পদ্ধতিবিলাক সকলো চকুৰ পতাৰ ঢিমিক-ঢামাক, হাতৰ বিকাশ আৰু শৰীৰৰ মনোভাবৰ দ্বাৰা পৰামৰ্শ দিব পৰা যায়। ধাৰাণাবিলাক অনেক উত্সৰ পৰা আহে কিন্তু মই সেইবিলাক ব্যৱহাৰ কৰোঁ আৰু সিহঁতৰ নিজস্ব শৈলীৰ নৃত্য, চলন আৰু থিয়েটাৰ কৌশলসমূহত একলগ কৰোঁ। মানুহে যেতিয়া মোৰ কৰ্ম চায়, সিহঁতে কব পাৰে যে এইটো চেতনাত [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] কিন্তু পদ্ধতিৰ ফালৰ পৰা বৰ সমসাময়িক। লোক নৃত্যশিল্পী আৰু নাট্যকাৰ যিহঁত পথাৰত দিনৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ পিছত নিতৌ গধূলি নৃত্য কৰে, ঐতিহ্যময় মন্দিৰৰ শিল্পীসকলে যিহঁতৰ জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱসমূহৰ সময়ত ইশ্বৰৰ উপাসনাৰ উপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কণ্ঠ সংস্কৃতিৰ লগত আন্দোলনক ফিউজ কৰে এনে অভিনেতা, তৰুণ অভিনয় শিল্পী আৰু গোটেই বিশ্বৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে যিহঁতে শিকিব বিচাৰে নতুন আন্দোলন আৰু সাংস্কৃতিক স্মৃতিসমূহৰ গতিশীলতা আমাৰ [[দক্ষিণ এচিয় আঞ্চলিক সহযোগিতা সংস্থা|দক্ষিণ এছিয়া]]ৰ তেজ ​​প্ৰবাহত এম্বেড - এই শিল্পীসকল মোৰ কৰ্মৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। মই মোৰ সংস্কৃতিত বিশ্বাস কৰোঁ বুলি নিজকে নিজকে এজন সংস্কৃতিবিদ বুলি অভিহিত কৰোঁ। মোৰ সংস্কৃতি মানে কেৱল পাৰফৰ্মিং আৰ্টচ নহয়। মোৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এইটো মোৰ শিপাবিলাকৰ সন্ধান আৰু মই কোন সেইটো জানিবৰ বাবে থিয় দিছোঁ। আৰু ক্লাচিকাল আৰ্টচ আমাৰ সংস্কৃতিৰ এটা বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অঙ্গ।"<ref name="p" /> ২০০৭ চন, তেওঁ [[কানাডা]]-ভিত্তিক নৃত্যশিল্পী-নৃত্যপৰিকল্পনা 'হৰি কৃষ্ণনৰ' সহযোগিতাত [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ|নিউয়ৰ্ক]] জয়েচ সোহোত তেওঁৰ একক অপাৰেটিক পাৰফৰ্মেঞ্চ "চেভেন গ্ৰেচেচ" (7 Graces) পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Anita Ratnam presents "7 Graces" in New York|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/holnus/009200710192080.htm|publisher=[[The Hindu]]|date=19 October 2007}}{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> তেওঁ কিছু বছৰ ধৰি কিছুমান [[তামিল ভাষা|তামিল]] [[চলচ্চিত্ৰ]]ও উপস্থিত হৈছিল, যেনে- ''কান্দুকোনদাইন কান্দুকোনদাইন'' (২০০০) আৰু ''বয়েচ'' (২০০৩)। == ক'ৰিয়'গ্ৰাফীসমূহ == * এ মেপ টু দ্য নেক্সট ৱাৰ্ল্ড (১৯৯৭), স্থানীয় [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকান]] কবি জয় হাৰজোৰ সৈতে। * ইন্নাৰ ৱাৰ্ল্ড (১৯৯৮), ; মিনিয়াপলিচৰ পঙ্গিয়া ৱাৰ্ল্ড থিয়েটাৰৰ সৈতে। * ডটাৰচ অফ দি অচেয়ান (১৯৯৯), ; লিখক শোবিতা পুঞ্জৰ সৈতে । * ডাষ্ট (২০০২), ডাঞ্চ এলয়েৰ মাৰ্ক টেইলৰৰ সৈতে, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ পিটচবাৰ্গ।<ref>{{cite news|title=Spirituality in dance: Popular danseuse Anita Ratnam in partnership with Mark Taylor..|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/12/04/stories/2002120400330100.htm|publisher=[[The Hindu]]|date=4 December 2002|access-date=30 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202111908/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/12/04/stories/2002120400330100.htm|archive-date=2 December 2008|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=2 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202111908/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/12/04/stories/2002120400330100.htm|deadurl=yes}}</ref> * হাইফেনেটেড (২০০২), টৰণ্টৰ লতা অনৰ বাবে। * চেভেন গ্ৰেচেচ (২০০৫), [[কানাডা]] ভিত্তিক হৰি কৃষ্ণনৰ সৈতে। * ৱৰ্টেক্স (২০০৬), [[কানাডা|কানাডিয়ান নৃত্য]] শিল্পী পিটাৰ চিনৰ সৈতে। * মা৩কা (২০০৯).<ref name="pro">[http://www.4to40.com/legends/index.asp?id=950 Anita Ratnam: Classical dancer & Choreographer Profile] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416045336/http://www.4to40.com/legends/index.asp?id=950|date=16 April 2008}}</ref><ref name="ma">{{cite news|title=Celebrating woman power|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/article72341.ece|publisher=[[The Hindu]]|date=29 December 2009}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == বঁটাসমূহ == অনিতা ৰত্নম [[ভাৰত]] আৰু বিদেশত পাৰফমিং আৰ্টচত তেওঁৰ কৰ্মৰ বাবে ভালেমান বঁটা আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ মাজত কিছুমান হ'ল: * ''নৃত্য চুদমণি'' (১৯৯৬) শ্ৰী কৃষ্ণ গণ সভা, চেন্নাই * ''[[Kalaimamani|কালাইমণি]]'' (১৯৯৮) তামিলনাডুৰ চৰকাৰ কৰ্তৃক নৃত্য গৱেষণাৰ বাবে। * ''মিডিয়া এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড'' (১৯৯১) নিউ য়াৰ্কৰ মহিলাসকলোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা দ্বাৰা। * ''[[মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী|মহাত্মা গান্ধী এৱাৰ্ড]]'' সাংস্কৃতিক সম্প্ৰীতিৰ বাবে (১৯৮৬) মাৰ্কিন * ''ললিতাকলাৰত্ন'' (২০০৩) শ্ৰী ললিতাকলা একাদেমি ফাউণ্ডেচন ট্ৰাষ্ট (ইনক।), মহীশূৰ, ২০০৩ * ''নাট্য ৰত্ন'' (২০০৩) শ্ৰী শানমুখানন্দ সংগীত সভা, নতুন দিল্লী। * ''বিশ্ব কলা ৰত্ন'' (২০১৭) নেচনাল ইণ্ডিয়ান আৰ্টচ এৱাৰ্ডচ (মিলাপেষ্টেষ্ট), যুক্তৰাজ্যৰ দ্বাৰা<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.milapfest.com/news/national-indian-arts-awards-winners/ |access-date=2020-02-23 |archivedate=2020-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927053148/https://www.milapfest.com/news/national-indian-arts-awards-winners/ |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যউৎস্য == {{reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Anita Ratnam|অনিতা ৰত্নম}} * {{Official website|http://www.anitaratnam.com}} * [http://www.arangham.com/index.html Arangham Trust, website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200210003941/http://www.arangham.com/index.html |date=2020-02-10 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]] mjvv0ov6ssv9rza9i1mledakfirs535 0 59688 640886 603699 2026-10-01T18:38:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640886 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=অক্ষয় কুমাৰ|occupation={{hlist|অভিনেতা|চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা|উপস্থাপক}}|signature=AkshayKumarSignature.png|awards=<!-- [[অক্ষয় কুমাৰ প্ৰাপ্ত বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা|সম্পূৰ্ণ তালিকা]] -->|children=১|spouse={{marriage|[[টুৱেংকেল খান্না]]|2001}}|notable_works=|years_active=১৯৯১–বৰ্তমান|citizenship=কানাডিয়ান|image=Akshay Kumar.jpg|relatives=[[ৰাজেশ খান্না]] (শহু)<br>[[দীম্পল কাপাডিয়া]] (শাহু)<br> [[ৰিংকি খান্না]] (শালি)|birth_place=[[অমৃতসৰ]], [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]], [[ভাৰত]]|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1967|09|9}}|birth_name=ৰাজীৱ হৰি ঔম ভটিয়া|image_size=|caption=কুমাৰ ২০১৩ চনত 'ৱানচ্ আপন এ টাইমচ ইন মুম্বই দুবাৰ!'-ৰ বাবে আয়োজিত এক অনুষ্ঠানত|alma_mater=গুৰু নানক খলচা কলা, বিজ্ঞান আৰু বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়}} '''অক্ষয় কুমাৰ''' ({{Lang-en|Akshay Kumar}}; জন্ম: ৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৭; জন্ম নাম: '''ৰাজীৱ হৰি ঔম ভটিয়া''')<ref name="birth">{{Cite book|title=Britannica Book of the Year 2010|editor1-last=Sparks|editor1-first=Karen Jacobs|url=https://books.google.com/books?id=QeKbAAAAQBAJ&pg=PA95|date=2010|place=[[Chicago]]|publisher=[[Encyclopædia Britannica]], Inc.|isbn=978-1-61535-366-8|oclc=799040256|page=95}}</ref> হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় মূলৰ কানাডিয়ান অভিনেতা, প্ৰযোজক, মাৰ্চাল আৰ্টিষ্ট আৰু টেলিভিচন ব্যক্তিত্ব যিয়ে বলিউড ছবিত কাম কৰে। ২৯ বছৰৰ বেছি কেৰিয়াৰত, কুমাৰ ১০০ টাতকৈ বেছি [[চলচ্চিত্ৰ]]ত অভিনয় কৰিছে। 'ৰৌস্তম' (২০১৬) ত অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু 'অজানাবি' (২০০১) আৰু 'গৰম মচলা' (২০০৫) ৰ বাবে দুটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] সহ ভালেমান বঁটা অৰ্জন কৰিছে। কুমাৰ সৰ্বকালৰ অন্যতম সফল বলিউড অভিনেতা, তেখেত ১১৩খন ছবিত অভিনয় কৰিছ, যাৰ মাজত ৫২খন বাণিজ্যিকভাৱে সফল হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5792|title=Akshay Kumar Has A Historic Year|website=[[Box Office India]]|publisher=Box Office India Trade Network|date=8 January 2019|accessdate=8 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226204807/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5792|archive-date=26 February 2020|url-status=live|archivedate=26 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200226204807/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5792|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://boxofficeindia.com/success-count-actor.php|title=Success Count Actor All Time|publisher=boxofficeindia.com|date=15 July 2016|accessdate=15 July 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=http://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2353|title=Rustom Is Akshay Kumar Silver Jubilee HIT|date=29 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5894|title=Star Rankings Jan 2020 - Salman Khan And Akshay Kumar Lead|publisher=boxofficeindia.com|date=6 February 2020|accessdate=6 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5894|title=Star Rankings Jan 2020 - Salman Khan And Akshay Kumar Lead|publisher=boxofficeindia.com|date=6 February 2020|accessdate=6 February 2020}}</ref> তেখেতেই প্ৰথম বলিউড অভিনেতা, যাৰ চলচ্চিত্ৰৰ দেশীয় মুঠ আজীৱন সংগ্ৰহসমূহৰ ২০১৩ সালৰ মাজত ২০ বিলিয়ন (২৮০ মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ)<ref>{{cite news|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/forget-rs-100-crore-club-akshay-kumar-is-now-a-rs-2-000-crore-hero_128129.htm|title=Forget Rs 100 crore club, Akshay Kumar is now a Rs 2,000 crore hero!|publisher=[[Zee News]]|accessdate=9 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130217140601/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/forget-rs-100-crore-club-akshay-kumar-is-now-a-rs-2-000-crore-hero_128129.htm|archivedate=17 February 2013}}</ref> আৰু ২০১৬ চনৰ ভিতৰত ₹৩০ বিলিয়ন (৪২০ মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ) অতিক্ৰম কৰিছে।<ref>{{cite web|url=https://www.bollyarena.net/akshay-kumar-box-office-collection-analysis-hits-flops-blockbuster/|title=Akshay Kumar becomes the first actor to cross 3000 cr|publisher=bollyarena.net|accessdate=22 August 2016|archivedate=31 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160831062750/https://www.bollyarena.net/akshay-kumar-box-office-collection-analysis-hits-flops-blockbuster/|deadurl=yes}}</ref> সেয়া কৰি তেখেত নিজকে [[হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]]ৰ অন্যতম বিশিষ্ট অভিনেতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিছে।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/akshay-kumar-might-well-be-the-new-king-of-bollywood-here-is-why-3005752/|title=Akshay Kumar might well be the new king of Bollywood. Here is why|work=The Indian Express|date=31 August 2016|accessdate=31 August 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/every-6-out-of-10-akshay-kumar-films-are-hits-his-ridiculously-high-success-rate-in-graphs/story-4N0PaZpzZHwmm6fEjdKpyM.html|title=10 years, 37 films: Akshay Kumar's ridiculously high success rate in graphs|work=Hindustan Times|date=12 August 2017|accessdate=12 August 2017}}</ref> নব্বৈৰ দশকত যেতিয়া তেখেত তেওঁৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল, তেতিয়া তেখেত মূলত একচন ছবিত অভিনয় কৰিছিল। পিছত, কুমাৰ তেওঁৰ ড্ৰামা, ৰোমাণ্টিক আৰু কমিক চৰিত্ৰত খ্যাতিও অৰ্জন কৰিছিল। অভিনয়ৰ উপৰিও অক্ষয় কুমাৰ ষ্টাণ্ড অভিনেতা হিচাপেও কাম কৰিছে; তেখেতে প্ৰায়বোৰ তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰসমূহত বহু বিপজ্জনক ষ্টাণ্ড অভিনয় কৰিছে, যিটো তেওঁক "ইণ্ডিয়ান জেকি চেন" উপকৃত কৰিছে।<ref name="Chan2">{{cite news|title=Akshay Kumar meets Jackie Chan in Hong Kong|date=20 May 2004|publisher=[[Bollywood Hungama]]|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/2004/05/20/1112/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081210042549/http://www.bollywoodhungama.com/news/2004/05/20/1112/index.html|archivedate=10 December 2008|accessdate=11 April 2011}}</ref><ref>{{cite web|last=Mahipal|first=Nikita|url=http://www.koimoi.com/box-office/will-akshay-kumar-s-100th-film-make-100-crores/|title=Will Akshay Kumar's 100th Film Make 100 Crores?|publisher=[[Koimoi]]|date=19 July 2012|accessdate=31 July 2014}}</ref> ২০০৮ চনত তেখেত 'ফিয়াৰ ফেক্টৰ: খাতৰোঁ কে খিলাড়ী' শ্ব' অনুষ্ঠানটো কৰে। ২০০৯ চনত, তেখেত 'হৰি ঔম ইণ্টাৰ্টেইনমেণ্ট' প্ৰযোজনা সংস্থা<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-09/news-interviews/28090093_1_akshay-kumar-producer-taare-zameen-par|archive-url=https://archive.is/20120714220114/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-09/news-interviews/28090093_1_akshay-kumar-producer-taare-zameen-par|url-status=dead|archive-date=14 July 2012|title=Main bhi producer!|date=9 October 2009|work=[[The Times of India]]|publisher=[[The Times Group]]|accessdate=18 November 2010|archivedate=14 July 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120714220114/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-09/news-interviews/28090093_1_akshay-kumar-producer-taare-zameen-par|deadurl=yes}}</ref> আৰু ২০১২ চনত 'গ্ৰাজিং গ'ট পিকচাৰ' প্ৰযোজনা সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ২০১৪ চনত, কুমাৰ টিভি ৰিয়েলিটি শ্ব' 'ডেয়াৰ টু ডাঞ্চ' আৰম্ভ কৰিছিল। ৱাৰ্ল্ড কাবাডি লিগেও তেখেত 'টীম খালচা ৱাৰিয়ৰ্চৰ' মালিক। ২০১৯ চনৰ হিচাপে, কুমাৰ বিশ্বৰ সৰ্বাধিক দৰমহা বিনোদনকাৰীসকলৰ ফোৰ্বচৰ তালিকাত আছিল,<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/celebrities/|title=The Celebrity 100: The World's Highest-Paid Entertainers 2019|website=Forbes|accessdate=11 March 2020}}</ref> আৰু তেখেত ভাৰতত আটাইতকৈ বেছি দৰমহা পায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/industry/media/akshay-kumar-only-bollywood-star-in-forbes-highest-paid-celebrities-list-1562841295933.html|title=Akshay Kumar only Bollywood star in Forbes highest paid celebrities list|date=11 July 2019}}</ref> ২০০৮ চনত, ৱিণ্ডচ'ৰ বিশ্ববিদ্যালয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি হিচাপে অক্ষয় কুমাৰক সন্মানসূচক ডক্টৰেট প্ৰদান কৰে। ২০০৯ চনত, তেখেত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ পৰা [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১১ চনত, [[দি এছিয়ান ৱাৰ্ডচ]] কুমাৰক চলচ্চিত্ৰত অসামান্য কৃতিত্বৰ বাবে সন্মানিত কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পটভূমি == অক্ষয় কুমাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] প্ৰদেশৰ অমৃতসৰত,<ref name="birth"/> ('হৰি ঔম ভটিয়া' আৰু 'অৰুণা ভটিয়া)' এটা পঞ্জাবী পৰিয়ালত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="HTMKhalid2">{{cite news|last1=Mohammad|first1=Khalid|title=Akshay Kumar is a Punjabi by nature|url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/entertainment/akshay-kumar-is-a-punjabi-by-nature/article1-211213.aspx|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=17 June 2014|location=Mumbai|date=22 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225000554/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Akshay-Kumar-is-a-Punjabi-by-nature/Article1-211213.aspx|archivedate=25 December 2013}}</ref><ref name="25years2">{{cite web|author=Verma, Sukanya|title=40 things you didn't know about Akki|date=5 September 2007|url=http://www.rediff.com/movies/2007/sep/05akshay.htm|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080219044744/http://www.rediff.com/movies/2007/sep/05akshay.htm|archivedate=19 February 2008}}</ref> তেওঁৰ পিতা সেনা অফিচাৰ আছিল।<ref>{{cite news|author1=Ritika Handoo|title=Lesser known facts about Akshay Kumar|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/lesser-known-facts-about-akshay-kumar_1668704.html|accessdate=5 May 2016|work=Zee News|date=8 September 2015}}</ref> কম বয়সৰ পৰাই অক্ষয় কুমাৰ খেল-ধেমালিত বৰ আগ্ৰহী আছিল। তেওঁৰ পিতাকেও কুস্তি উপভোগ কৰি ভাল পাইছিল। তেখেত [[দিল্লী]]ৰ চাঁদনী চ'কত থাকি ডাঙৰ-দীঘল হয় আৰু পিছত তেখেত [[মুম্বাই]]লৈ গুচি আহে যেতিয়া তেওঁৰ পিতা সেনা ত্যাগ কৰি [[UNICEF]]-ৰ হিচাপ ৰক্ষক পৰিণত হয়।<ref name="rstv2">{{cite news|last1=S|first1=Irfan|title=Guftagoo with Akshay Kumar|publisher=Rajya Sabha TV|date=3 June 2014}}</ref> সোনকালেই, তেওঁৰ সৰু ভনী জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৰ মাজত মুম্বাইৰ পঞ্জাবী অধ্যুষিত অঞ্চল কলিৱাদাত বাস কৰিছিল।<ref name="HTMKhalid3">{{cite news|last1=Mohammad|first1=Khalid|title=Akshay Kumar is a Punjabi by nature|url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/entertainment/akshay-kumar-is-a-punjabi-by-nature/article1-211213.aspx|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=17 June 2014|location=Mumbai|date=22 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225000554/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Akshay-Kumar-is-a-Punjabi-by-nature/Article1-211213.aspx|archivedate=25 December 2013}}</ref> তেখেত ডন বচকো স্কুলৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষাৰ লগতে [[কাৰাটে]] শিকিছিল। তেখেত উচ্চশিক্ষাৰ বাবে মুম্বাইৰ গুৰু নানক খালচা কলেজত ভৰ্তি হয়, কিন্তু তেনে আগ্ৰহী নোহোৱাত তেখেত বাদ পৰে। তেখেত তেওঁৰ পিতৃক অনুৰোধ কৰিছিল যে তেখেত আৰু মাৰ্শাল আৰ্ট শিকিব বিচাৰে আৰু তেওঁৰ দেউতা তেওঁক কোনোমতে থাইলেণ্ড পঠোৱাৰ বাবে অৰ্থ সঞ্চয় কৰিছিল। কুমাৰ মাৰ্শাল আৰ্ট শিকিবলৈ বেংক’কলৈ যায় আৰু থাইলেণ্ডত থাই বক্সিং শিকিবৰ বাবে পাঁচ বছৰ তাতেই থাকিবলগা হয়।<ref name="HTMKhalid">{{cite news|last1=Mohammad|first1=Khalid|title=Akshay Kumar is a Punjabi by nature|url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/entertainment/akshay-kumar-is-a-punjabi-by-nature/article1-211213.aspx|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=17 June 2014|location=Mumbai|date=22 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225000554/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Akshay-Kumar-is-a-Punjabi-by-nature/Article1-211213.aspx|archivedate=25 December 2013}}</ref><ref>{{cite news|last1=Gupta|first1=Priya|title=I've got more than what I had ever dreamt of: Akshay Kumar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ive-got-more-than-what-I-had-ever-dreamt-of-Akshay-Kumar/articleshow/21776783.cms|accessdate=19 August 2015|work=[[The Times of India]]|publisher=[[The Times Group]]|date=13 August 2013}}</ref> কুমাৰৰ এগৰাকী ভনীয়েক আছে, যাৰ নাম '''''অলকা ভাটিয়া'''''<ref>{{cite news|url=http://www.ndtv.com/photos/entertainment/akshay-twinkle-at-pre-karva-chauth-bash-8460 |title=Akshay, Twinkle at pre-Karva Chauth bash|publisher=[[NDTV]]|accessdate=9 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524134015/http://www.ndtv.com/photos/entertainment/akshay-twinkle-at-pre-karva-chauth-bash-8460|archivedate=24 May 2013}}</ref> কুমাৰ যেতিয়া সৰু আছিল, তেতিয়া তেওঁৰ দেউতাই তেওঁক প্ৰশ্ন কৰিছিল যে তেখেত কি হ'ব বিচাৰে? অক্ষয় কুমাৰ অভিনেতা হোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Unplugged: Akshay Kumar|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/people/Unplugged-Akshay-Kumar/articleshow/4328069.cms|work=[[The Times of India]]|publisher=[[The Times Group]]|accessdate=9 October 2014|date=21 September 2009}}</ref> ভাৰতত থকাকালীন টাইকোৱান্দোত ব্লেক বেল্ট প্ৰাপ্তিৰ পিছত তেখেত থাইলেণ্ডৰ বেংককত মাৰ্শাল আৰ্ট লৈ পঢ়া-শুনা কৰিছিল,<ref name="AS 2012">{{cite web | last=AS | first=Sashidhar | title=Akshay obtained a black belt in Taekwondo | website=The Times of India | date=8 September 2012 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/did-you-know-/Akshay-obtained-a-black-belt-in-Taekwondo/articleshow/16312135.cms | accessdate=29 November 2015}}</ref> য’ত তেখেত মুয়ে থাই শিকিছিল আৰু চেফ আৰু ৱেটাৰৰ কাম কৰিছিল।<ref name="Zee News 2015">{{cite web | title=Lesser known facts about Akshay Kumar | website=Zee News | date=8 September 2015 | url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/lesser-known-facts-about-akshay-kumar_1668704.html | language=la | accessdate=29 November 2015}}</ref> থাইলেণ্ডৰ পিছত কুমাৰ [[কলকাতা]]ত এটা ট্ৰাভেল এজেঞ্চিত, [[ঢাকা]]ত এটা হোটেল আৰু [[দিল্লী]]ত কাম কৰিবলৈ গৈছিল য’ত তেখেত কুন্দনৰ অলঙ্কাৰ বিক্ৰী কৰিছিল। [[মুম্বাই|বোম্বে]]লৈ উভতি আহি তেখেত মাৰ্শাল আৰ্টৰ পাঠদান আৰম্ভ কৰে।<ref name="rstv">{{cite news |last1=S |first1=Irfan |title=Guftagoo with Akshay Kumar |publisher=Rajya Sabha TV |date=3 June 2014}}</ref> এই সময়ত, তেওঁৰ এক শিক্ষাৰ্থীৰ দেউতা, (তেখেত নিজেই এগৰাকী মডেল কো-অৰ্ডিনেটৰ) কুমাৰক মডেলিংৰ বাবে উপদেশ দিছিল যিটো শেষলৈকে এখন আচবাবপত্ৰ শ্ব’-ৰুমৰ বাবে এখন মডেলিংৰ দায়িত্ব লৈছিল। কুমাৰ কাৰ্যকৰভাৱে তেওঁৰ গোটেই মাহৰ দৰমহাতকৈ শুটিংৰ প্ৰথম দুদিনৰ ভিতৰত আৰু বেছি অৰ্থ উপাৰ্জন কৰিছিল আৰু সেই বাবে তেওঁ মডেলিং কেৰিয়াৰৰ পথ বাছি লৈছিল। তেখেত প্ৰথম প’ৰ্টফোলিঅ’ অঙ্কুৰিত কৰাবলৈ পেমেণ্ট অবিহনে ১৮ মাহ ধৰি ফ’টগ্ৰাফাৰ জয়েচ শেঠৰ সহকাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Akshay before he became a star|url=http://www.rediff.com/movies/2009/jan/07slide1-jayesh-on-akshay-kumar.htm|accessdate=5 May 2016|publisher=Rediff.com}}</ref><ref>{{cite news|author1=Upala KBR|title=There and back again for Akshay|url=http://www.mid-day.com/articles/there-and-back-again-for-akshay/98013|accessdate=5 May 2016|work=mid-day|date=12 October 2010}}</ref> তেখেত বিভিন্ন ছবিত বেকগ্ৰাউণ্ড নৃত্যশিল্পী হিচাপেও কাম কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=So what if I play Akshay Kumar's dad?: Jackie Shroff|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-so-what-if-i-play-akshay-kumar-s-dad-jackie-shroff-2024216|accessdate=6 November 2014|work=[[Daily News and Analysis]]|publisher=Diligent Media Corporation|date=8 October 2014|location=Mumbai}}</ref> এদিন ৰাতিপোৱা, তেখেত বেঙ্গালুৰুত এখন বিজ্ঞাপন শুটৰ বাবে তেওঁৰ ফ্লাইট মিচ কৰিছিল। নিজকে লৈ হতাশ হৈ তেখেত তেওঁৰ প’ৰ্টফোলিঅ’ সহ এখন চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ’ত যায়। সেই সন্ধিয়াত কুমাৰক নিৰ্মাতা ''প্ৰমোদ চক্ৰবৰ্তীৰ'' পৰিচালিত ''দীদাৰ'' ছবিৰ প্ৰধান চৰিত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last1=Verma|first1=Sukanya|title=Star of the Week – Akshay Kumar|url=http://www.rediff.com/movies/2002/nov/20list.htm|publisher=[[Rediff.com]]|accessdate=29 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140809104524/http://www.rediff.com/movies/2002/nov/20list.htm|archivedate=9 August 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Prashant|title=Karisma Kapoor is Akshay Kumar's lucky charm?|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/karisma-kapoor-is-akshay-kumar-s-lucky-charm/article1-1171327.aspx|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=29 July 2014|location=Mumbai|date=10 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140405101732/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/karisma-kapoor-is-akshay-kumar-s-lucky-charm/article1-1171327.aspx|archivedate=5 April 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Prashant|title=Akshay Kumar offers to act in student's film|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/akshay-kumar-offers-to-act-in-student-s-film/article1-885198.aspx|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=29 July 2014|location=Mumbai|date=8 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120812102655/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Akshay-Kumar-offers-to-act-in-student-s-film/Article1-885198.aspx|archivedate=12 August 2012}}</ref> == চলচ্চিত্ৰ পেচা ==<!-- many vague claims of "commercial success", etc. State the actual facts and let reader determine if "success" [[WP:ASF]] --> === ১৯৯১–৯৯ === কুমাৰ ''সুগন্ধ'' (১৯৯১) ত ৰাখি আৰু শান্তিপ্ৰিয়াৰ বিপৰীতত প্ৰধান অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম অভিনয় কৰিছিল। একেখন বছৰতে, তেখেত কিশোৰ বেস পৰিচালিত নৃত্যশিল্পী-ত অভিনয় কৰিছিল, যিটো বেয়া প্ৰতিক্ৰিয়া পাইছিল।<ref>{{cite news|last1=Verma|first1=Sukanya|title=The Ten Worst Films of Akshay Kumar (Dancer)|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-worst-of-akshay-kumar/20111128.htm#1|accessdate=8 November 2014|publisher=[[Rediff.com]]|date=28 November 2011|location=Mumbai}}</ref> পিছৰ বছৰত তেখেত আব্বাচ মুস্তান পৰিচালিত চাচপেঞ্চ থ্ৰিলাৰ, খিলাড়ীত অভিনয় কৰিছিল তেওঁৰ যুগান্তকাৰী ভূমিকাটো ব্যাপকভাৱে বিবেচিত হৈছিল।<ref name="FP786">{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-khiladi-786-is-a-leave-your-brains-at-home-kinda-comedy-550305.html|title=Movie review: Khiladi 786 is a leave-your-brains-at-home kinda comedy|work=[[Firstpost]]|publisher=[[Network 18]]|date=8 December 2012|accessdate=31 July 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=Akshay Kumar- The Khiladi superstar|url=http://zeenews.india.com/entertainment/slideshow/akshay-kumar-the-khiladi-star_203.html|publisher=[[Zee News]]|accessdate=2 August 2014}}</ref><ref name="KSeries">{{cite web|last1=Basu|first1=Mohar|title=Khel Khiladi Ka – Akshay Kumar Strikes Back with Khiladi 786|url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/khel-khiladi-ka-akshay-kumar-strikes-back-with-khiladi-786/|publisher=[[Koimoi]]|accessdate=4 October 2014|date=3 November 2012}}</ref> তেওঁৰ পৰবৰ্তী মুক্তি লাভ কৰা জমচ বণ্ড অবলম্বনত ৰাজ চিপ্পিৰ পৰিচালিত গোয়েন্দা চলচ্চিত্ৰ মিঃ বণ্ড আছিল।<ref>{{cite news|title=Bombay Bond – Akshay Kumar to play lead in Raj Sippy's film Mr Bond|url=http://indiatoday.intoday.in/story/akshay-kumar-to-play-lead-in-raj-sippy-film-mr-bond/1/318818.html|accessdate=8 November 2014|work=[[India Today]]|date=30 September 1991}}</ref> ১৯৯২-ৰ শেষ প্ৰকাশটো দিদাৰ আছিল। এইটো বক্স অফিচত দুৰ্দ্দান্ত পাৰফৰ্ম কৰিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছিল।<ref>{{cite news|last1=Srinivasan|first1=V S|title=Akki up front|url=http://www.rediff.com/entertai/1998/aug/10akki.htm|accessdate=8 November 2014|publisher=[[Rediff.com]]|date=11 August 1998}}</ref> ১৯৯৩ চনত তেখেত ''কেশু ৰামস্য'' পৰিচালিত দ্বিভাষিক ছবি আচানত ([[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]]ক বিষ্ণু-বিজয়া হিচাপে প্ৰকাশিত) আৰু ''ড॰ বিষ্ণুবৰ্ধন'', ''অশ্বিনী ভাভে'' আৰু ''আশুতোষ ৰাণা'' অভিনীত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৯৩ চনত মুক্তি পাইছে তেওঁৰ সকলো ছবি, ''"দিল কি বাজী"'', ''"কায়দা কানুন"'', ''"ৱাক্ত হমাৰা হ্যাঁ"'' আৰু ''"সৈনিক"'' সহ বাণিজ্যিকভাৱে ভাল অভিনয় কৰিব পৰা নাই।<ref name="Slide6">{{cite web|title=Akshay Kumar, the Entertainment Khiladi, Turns 47 (Slide 6)|url=http://movies.ndtv.com/photos/akshay-kumar-the-entertainment-khiladi-turns-47-15948/slide/6|publisher=[[NDTV]]|accessdate=6 October 2014|archivedate=9 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141009144427/http://movies.ndtv.com/photos/akshay-kumar-the-entertainment-khiladi-turns-47-15948/slide/6|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৪ চনত, তেখেত দুখন ছবিত এগৰাকী পুলিচ পৰিদৰ্শকৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল: ''চমীৰ মালকান'' পৰিচালিত হলিউড ছবি ''দি হাৰ্ড ৱে,'' ''মেঁ খিলাড়ী তু অনাৰী'' আৰু ''ৰাজীব ৰাই'' পৰিচালিত ''মোহৰাৰ'' ৰিমেক যি এই বছৰৰ আটাইতকৈ বেছি আয় কৰা চলচ্চিত্ৰৰ মাজত আছিল।<ref name="1994 BO">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=200&catName=MTk5NA==|title=Box Office 1994|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040854/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=200&catName=MTk5NA%3D%3D&PHPSESSID=dfc0170bd04e78fc807ed337537b9c9f|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> বছৰৰ পিছভাগত, তেখেত [[য়শ চোপ্ৰা]] প্ৰযোজিত ৰোমাঞ্চ, ''ইয়ে দিল্লাগী'' ছবিত কাজলৰ বিপৰীত অভিনয় কৰিছিল। ছবিত তেওঁৰ ভূমিকা কুমাৰক [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]<ref>{{cite news|title=The nominations-1994|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368622.cms|archive-url=https://archive.is/20130103094834/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368622.cms|url-status=dead|archive-date=3 January 2013|work=[[Times Internet|The Times of India]]|accessdate=27 August 2014|archivedate=28 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071028152030/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368622.cms|deadurl=yes}}</ref> আৰু [[ষ্টাৰ স্ক্ৰীন বঁটা]] শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম নাম অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="Slide6" /> একে বছৰত, কুমাৰ ''সুহাগ'' আৰু কম বাজেটৰ একচন চলচ্চিত্ৰ ''এলান-''ৰ নিচিনা ছবিতও সাফল্য অৰ্জন কৰিছিল। এই সকলো কৃতিত্ব, কুমাৰক বছৰৰ অন্যতম সফল অভিনেতা হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=Box Office India|title=Top Actor|url=http://www.boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actors|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080323030211/http://www.boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actors&PHPSESSID=7ad4adadd9d256d7d66d404f22e56d40|archivedate=23 March 2008|url-status=dead}}</ref> ১৯৯৪ চনত, তেখেত ১১খন বৈশিষ্ট্যযুক্ত ছবিত উপস্থিত হয়।<ref name="maxmrelease">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/4327|title=After 20 years, Akshay to set new record with Special Chabbis|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=22 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203064510/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/4327|archivedate=3 December 2013}}</ref> পিছৰ বছৰ, কুমাৰ উমেশ মেহৰা পৰিচালিত একচন থ্ৰিলাৰ, ''চবচে বড়া খিলাড়ি-ত'' দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিছিল, যটো বাণিজ্যিক সাফল্য আছিল।<ref>{{cite web|title=Box Office 1995|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=201&catName=MTk5NQ==|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=11 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040900/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=201&catName=MTk5NQ%3D%3D&PHPSESSID=dfc0170bd04e78fc807ed337537b9c9f|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> তেখেত খিলাড়ি ছিৰিজত সাফল্যৰ প্ৰমাণ কৰিছিল, পিছৰ বছৰ যেনে তেখেত খিলাড়ি ছিৰিজৰ চতুৰ্থ ছবিত অভিনয় কৰিছিল, খিলাড়িওঁ কা খিলাড়ি ৰেখাৰ লগত আৰু ৰুবীণা টণ্ডনৰ বিপৰীতত। ছবিখন বাণিজ্যিক সাফল্য আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=202&catName=MTk5Ng==|title=Box Office 1996|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040905/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=202&catName=MTk5Ng%3D%3D&PHPSESSID=dfc0170bd04e78fc807ed337537b9c9f|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> ছবিৰ শুটিং চলি থকা সময়ত কুমাৰ আহত হৈছিল। তেখেত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিছে। দি ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেচৰ শুভ্ৰ গুপ্ত এক বছৰৰ শেষ পৰ্যালোচনাত লিখিছিল, "খিলাড়িওঁ কা খিলাড়িত অক্ষয় কুমাৰ যিয়ে আইচেলচ্ পেক কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কত কোনো সন্দেহ নাই... তেখেত ষ্টিভেন চেগালৰ নিচিনা বহুখিনি চটজলদি পোনিটেলত চুলি {{What}}। , গোড়ালি দৈৰ্ঘ্যৰ দুৰ্দান্ত কোট পৰিধান কৰিছিল, ভয়ংকৰ এণ্ডাৰটেকাৰৰ লগত কুস্তি কৰিছিল আৰু ফিল্মখন লৈ গৈছে"<ref>{{cite news|last1=Gupta|first1=Shubhra|title=Formula Fatigue|url=http://www.expressindia.com/ie/daily/19961006/28050762.html|accessdate=20 April 2020|work=The Indian Express|date=24 April 1997|archivedate=24 April 1997|archiveurl=https://web.archive.org/web/19970424094007/http://www.expressindia.com/ie/daily/19961006/28050762.html|deadurl=yes}}</ref> কুমাৰ [[য়শ চোপ্ৰা]]ৰ পৰিচালিত ৰোমাঞ্চ, ''দিল তো পাগল হ্যাঁ'' (১৯৯৭), [[শ্বাহৰুখ খান]], [[মাধুৰী দীক্ষিত]] আৰু [[কৰিশমা কাপুৰ]] অভিনীত এটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ বাবে তেখেত ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ সহায়ক অভিনেতা বঁটাৰ বাবে তেওঁ প্ৰথম মনোনয়ন পাইছিলেন।<ref name="FFD">{{cite news|title=The Nominations – 1997|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368659.cms|archive-url=https://archive.is/20120709173248/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368659.cms|url-status=dead|archive-date=9 July 2012|work=[[Times Internet|The Times of India]]|accessdate=18 June 2014|archivedate=9 July 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120709173248/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368659.cms|deadurl=yes}}</ref> একেখন বছৰতে, তেখেত খিলাড়ি চিৰিজৰ পঞ্চম কিস্তি ডেভিড ধাৱান পৰিচালিত কৌতুক ''মিঃ এণ্ড মিচেচ খিলাড়ি'' জুহি চাওলাৰ লগত অভিনয় কৰিছিল। চিৰিজৰ তেওঁৰ আগৰ ছবিসমূহৰ নিচিনা নহয়, এইটো বাণিজ্যিকভাবে ব্যৰ্থ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=203&catName=MTk5Nw==|title=Box Office 1997|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=203&catName=MTk5Nw%3D%3D&PHPSESSID=dfc0170bd04e78fc807ed337537b9c9f|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> উল্লেখযোগ্য সাফল্য অবশ্য ৰোমাণ্টিক একশ্ব’ন ফিল্ম আফলাটুনত আৰু এটা দ্বৈত ভূমিকা লৈ আহিছিল। সমালোচক খালিদ মোহাম্মদ চলচ্চিত্ৰটোৰ সমালোচনা কৰাৰ সময়ত কুমাৰৰ প্ৰচেষ্টাৰ অনুমোদন দিছিল: "অক্ষয় কুমাৰ জীৱনত উভতি আহে। কিছুমান ভিন্ন কিছু কৰিবলৈ পিছত তেখেত এই অনুষ্ঠানত উত্থাপিত হয়"।<ref>{{cite news|last1=Mohamed|first1=Khalid|title=Hiss Story|url=http://www.filmfare.com/site/btalkies/bomb2.htm|work=Filmfare|publisher=Times Group|archiveurl=https://web.archive.org/web/19991001170900/http://www.filmfare.com/site/btalkies/bomb2.htm|archivedate=1 October 1999}}</ref> তেখেতৰ নিম্নলিখিত প্ৰকাশসমূহ বাণিজ্যিকভাৱে অসফল হৈছিল আৰু এয়া তেখেতৰ চলচ্চিত্ৰ পেচাত এটা হেঁচা দিয়ে।<ref>{{cite news|title=I started my career with B-grade films: Akshay Kumar|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2012/akshay-kumar-b-grade-films-096240.html|publisher=[[Oneindia.in]]|accessdate=17 June 2014|date=5 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715043640/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2012/akshay-kumar-b-grade-films-096240.html|archivedate=15 July 2014}}</ref> ১৯৯৯ চনত, কুমাৰ ''ইণ্টাৰ্নেচনাল খিলাড়ি''ত টুৱেঙ্কল খান্নাৰ বিপৰীত অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন বক্স অফিচত গড় গ্ৰোসাৰে পৰিণত হৈছিল।<ref name="KSeries" /> সংঘৰ্ষ তথা জানোৱাৰ ছবিত তেখতৰ ভূমিকাৰ ভাবে তেখেত সমালোচকসকলৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। প্ৰাক্তনটো বক্স অফিচত কোনো লাভ কৰিব পৰা নাই, কিন্তু পৰবৰ্তীটো বাণিজ্যিক সাফল্যত পৰিণত হৈছিল আৰু তাৰ প্ৰত্যাবৰ্তন চিহ্নিত ৰিছিল।<ref name="akki">{{cite web|title=Akshay Kumar|url=http://www.koimoi.com/actor/akshay-kumar/|publisher=[[Koimoi]]|accessdate=17 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140211095734/http://www.koimoi.com/actor/akshay-kumar/|archivedate=11 February 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-birthday-akshay-kumar-bollywoods-khiladi-turns-46/#b_id_417845_akshaysangharshjanwar|title=Happy Birthday Akshay Kumar: Bollywood's Khiladi turns 46|work=[[The Indian Express]]|publisher=[[Indian Express Group]]|accessdate=31 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=205&catName=MTk5OQ==|title=Box Office 1999|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040915/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=205&catName=MTk5OQ%3D%3D&PHPSESSID=dfc0170bd04e78fc807ed337537b9c9f|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> === ২০০০–০৬ === ২০০০ চনত কুমাৰে প্ৰিয়দৰ্শন পৰিচালনা কৰা কমেডী হেৰা ফেৰিত পাৰেশ ৰাৱাল আৰু সুনীল ছেট্টীৰ সৈতে নৃত্য কৰে।<ref>{{cite news|title=Siddique's not teaming up with Priyadarshan for Hera Pheri 3|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Siddiques-not-teaming-up-with-Priyadarshan-for-Hera-Pheri-3/articleshow/18046718.cms|work=[[The Times of India]]|accessdate=28 August 2014|date=17 January 2013|archive-date=14 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914025139/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Siddiques-not-teaming-up-with-Priyadarshan-for-Hera-Pheri-3/articleshow/18046718.cms|url-status=live}}</ref> মালায়ালম ছবি ৰামজী ৰাও স্পিকিঙৰ ৰিমেক হোৱা চিনেমাখন বাণিজ্যিক সফলতাত পৰিণত হয়<ref name="2000 BO">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=206&catName=MjAwMA==|title=Box Office 2000|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080323090246/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=206&catName=MjAwMA%3D%3D|archivedate=23 March 2008|url-status=dead}}</ref> আৰু কুমাৰৰ কেৰিয়াৰত এক টাৰ্ণিং পইণ্ট হিচাপে প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{cite news|last1=Jha|first1=Subhash K.|title=Akshay Kumar teams up with Priyadarshan again|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/2508177/Akshay-Kumar-teams-up-with-Priyadarshan-again|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=28 August 2014|date=23 May 2014|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903143717/http://www.bollywoodhungama.com/news/2508177/Akshay-Kumar-teams-up-with-Priyadarshan-again|url-status=live}}</ref> হিন্দুস্থান টাইমছে চিনেমাখনৰ "মানৱ অৱস্থাৰ অতিৰিয়তা তীব্ৰ ভাৱে চিত্ৰগ্ৰহণ" বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Kumar Choudhury, Arnab|date=2000|url=http://www.go4i.com/cinema/reviews/bollywood/reviewsbollywoodhp.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010609181551/http://www.go4i.com/cinema/reviews/bollywood/reviewsbollywoodhp.shtml|url-status=dead|archivedate=9 June 2001|accessdate=19 April 2020|title=Hera Pheri|newspaper=Hindustan Times}}</ref> তেওঁ সেই বছৰৰ পিছত ধৰমেশ দৰ্শন পৰিচালনা কৰা ৰোমাণ্টিক নাটক ধাদকানত ও প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ছবিখনে বক্স অফিচত মজলীয়াভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছিল<ref name="2000 BO" /> কিন্তু তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে কুমাৰক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last1=Nair|first1=Padmaraj|title=The good ol' 60s revisited|url=http://www.screenindia.com/20000818/freview.htm#dha|accessdate=19 April 2020|work=Screen|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021007002208/http://www.screenindia.com/20000818/freview.htm#dha|date=18 August 2000|archivedate=7 October 2002}}</ref><ref>{{cite news|last1=Raheja|first1=Dinesh|authorlink1=Dinesh Raheja|title=Dhadkan — Misses a beat|url=http://movies.india-today.com/reviews/reviewdhadkan.shtml|accessdate=9 May 2020|work=India Today|date=2000|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010222060827/http://movies.india-today.com/reviews/reviewdhadkan.shtml|archivedate=22 February 2001}}</ref> [[Rediff.com]]ৰ সমীক্ষাত কোৱা হৈছে যে তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে যে তেওঁ "পৰিচালকৰ অভিনেতা" আৰু "তেওঁ তেওঁৰ ভূমিকাৰ ওপৰত কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিছে" স্পষ্ট।<ref>{{cite web|title=The Dhadkan review|url=http://in.rediff.com/movies/2000/aug/11dhad.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=27 August 2014|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903114811/http://in.rediff.com/movies/2000/aug/11dhad.htm|url-status=live}}</ref> সেই বছৰতে, তেওঁ নিৰজ ভোৰা পৰিচালিত একচন থিৰিলাৰ খিলাড়ী ৪২০-ত তেওঁৰ কিছুমান বিপদজনক ষ্টাণ্ট প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, য'ত তেওঁ চলি থকা বিমানত আৰোহণ কৰিছিল, বায়ুত এক হেজাৰ ফুট উৰি থকা বিমানৰ ওপৰত থিয় হৈ বিমানৰ পৰা গৰম বায়ু ৰূমৰ ওপৰত জঁপিয়াই দিয়ে। পৰবৰ্তী দৃশ্যত, তেওঁক গাড়ীৰে অনুসৰণ কৰা, বুলেট ছটিওৱা, অট্টালিকাত জঁপিয়াই থকা, আৰু দেৱাল আৰোহণ কৰা দেখা যায়।<ref>{{cite news|title=Akshay Kumar's Top 5 Stunts|publisher=[[DesiHits]]|url=http://www.desihits.com/news/view/akshay-kumar-s-top-5-stunts-20100616|accessdate=11 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202230148/http://www.desihits.com/news/view/akshay-kumar-s-top-5-stunts-20100616|archivedate=2 December 2013}}</ref> চিনেমাখনত তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ দুটা নাম আছিল আৰু তেওঁৰ ভূমিকাই মিশ্ৰিত সমীক্ষা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie review: Khiladi 420|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201884|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=28 August 2014|date=30 December 2000|archive-date=16 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816095022/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201884|url-status=live}}</ref> সুক্য বাৰ্মাই লিখিছিল "নেতিবাচক ভূমিকা আৰু অক্ষয় কুমাৰে হাতেৰে নাযায়। [...] অক্ষয় ওপৰৰ ওপৰত হাস্যকৰ আৰু মূলৰ বাবে জ্বালামুখী। অৱশ্যে, তেওঁ সংযমী আৰু সভ্য আৰু কোমল আংকল হিচাপে এক ভাল প্ৰদৰ্শন পৰিস্থিত কৰে"।<ref>{{cite web|last1=Verma|first1=Sukanya|title=Action?Thriller|url=http://www.rediff.com/movies/2000/dec/29khil.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=28 August 2014|date=29 December 2000|archive-date=15 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130315075447/http://www.rediff.com/movies/2000/dec/29khil.htm|url-status=live}}</ref> কিন্তু স্ক্ৰীণৰ পদ্মৰাজ নায়াৰে বিশ্বাস কৰিছিল যে ই আছিল "তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন"।<ref>{{cite news|last1=Nair|first1=Padmaraj|title=Desi version of Surrogate Mother|url=http://www.screenindia.com/20010112/review.htm|accessdate=19 April 2020|work=Screen|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021206160451/http://www.screenindia.com/20010112/review.htm|date=12 January 2001|archivedate=6 December 2002}}</ref> ২০০১ চনত তেওঁৰ প্ৰথম মুক্তি আছিল সুনিল দৰ্শন পৰিচালনা কৰা নাটক এক ৰিষ্টঃ দি বণ্ড অৱ লাভ। চিনেমাখনত কৰা প্ৰদৰ্শনৰ বাবে কুমাৰক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last1=Someshwar|first1=Savera R|title=Movie review: Ek Rishtaa: The Bond of Love|url=http://www.rediff.com/entertai/2001/may/18rish.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=28 August 2014|date=18 May 2001|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125229/http://www.rediff.com/entertai/2001/may/18rish.htm|url-status=live}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ আবাব মছলান পৰিচালনা কৰা ছবি অজনাবিত নেতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a572942/akshay-kumar-i-want-to-do-more-villain-roles.html|title=Akshay Kumar: 'I want to do more villain roles'|work=[[Digital Spy]]|date=23 May 2014|accessdate=31 July 2014|archive-date=10 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810103652/http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a572942/akshay-kumar-i-want-to-do-more-villain-roles.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Happy Birthday Akshay Kumar: Bollywood's Khiladi turns 46|url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-birthday-akshay-kumar-bollywoods-khiladi-turns-46/#b_id_417843_akshayaankheinajnabee|work=[[The Indian Express]]|publisher=[[Indian Express Group]]|accessdate=3 August 2014|archive-date=10 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810223720/http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-birthday-akshay-kumar-bollywoods-khiladi-turns-46/#b_id_417843_akshayaankheinajnabee|url-status=live}}</ref> ছবিখন Rediff.com সময়ত সৰিতা তাঁৱাৰে কুমাৰক ছবিখনৰ "চমৰ্চা পেকেজ" বুলি কৈছিল। তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ "বেয়া লোক হিচাপে সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণত" আছিল।<ref>{{cite web|last=Tanwar|first=Sarita|title=The Rediff Review: Ajnabee|url=http://www.rediff.com/movies/2001/sep/20ajna.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=23 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417233043/http://www.rediff.com/movies/2001/sep/20ajna.htm|archivedate=17 April 2009}}</ref> চিনেমাখনে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ খলখলৰ প্ৰথম ফিল্মফৰ বঁটা আৰু ঋণাত্মক ভূমিকাত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আই আই এ বঁটা ২০০২ লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.iifa.com/city_malaysia.php|title=IIFA 2002|accessdate=21 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120528050050/http://www.iifa.com/city_malaysia.php|archivedate=28 May 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=The Winners – 2001 – The 51st Filmfare Awards|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/368739.cms|archive-url=https://archive.today/20120709023301/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/368739.cms|url-status=dead|archive-date=9 July 2012|work=[[The Times of India]]|accessdate=28 August 2014|archivedate=9 July 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120709023301/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/368739.cms|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Akshay_Kumar_in_Sydney_for_Heyy_Babyy.jpg|upright|thumb|হেই বেবি, ২০০৭-ৰ ছেটত কুমাৰ]] ২০০২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম মুক্তি আছিল ধৰমেশ দৰ্শন পৰিচালনা কৰা ৰোমাণ্টিক নাটক হান মেইন ভী পইয়াৰ কিয়া। তেওঁ বিপুল অৰুতলাল শ্বাহ আৰু শৰং দেব পাণ্ডিত পৰিচালনা কৰা হেচটেচিনেচিনে [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতভ বচ্চন]], অৰ্জুন ৰামপাল, আদ্য পাঁচোলি, সুষ্মিতা সেন আৰু পাৰেশ ৰাৱলত অন্ধ ব্যক্তি হিচাপে ভূমিকা পালন কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁৰ প্ৰদৰ্শন সমালোচনাৰ ভাৱে প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Aankhen|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/735/Aankhen|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=27 August 2014|date=5 April 2002|archive-date=10 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810164130/http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/735/Aankhen|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Aankhen takes you on a roller-coaster ride|url=https://www.bbc.co.uk/coventry/films/reviews/a_f/aankhen-review.shtml|publisher=BBC|accessdate=27 August 2014|date=12 April 2002|archive-date=28 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141028234118/http://www.bbc.co.uk/coventry/films/reviews/a_f/aankhen-review.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ganapati|first1=Priya|title=Movie review: Aankhen|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=28 August 2014|date=5 April 2002|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130453/http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|url-status=live}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ বিক্ৰম ভট্ট পৰিচালনা কৰা কমাডী আৱাৰা পাগাল দিৱানাত প্ৰদৰ্শন কৰে। Rediff.com কৰা সমীক্ষাত উল্লেখ কৰা হৈছে যে হেৰা ফেৰী, এক ৰিস্তা – দি বণ্ড অফ লাভ আৰু আনখনে দেখা তেওঁৰ গৌৰৱ আৰু তীব্ৰতা "সন্ধানহিন যেন লাগে"।<ref>{{cite web|author=Anjum, N|title=Akshay, Sunil, Aftab's star power fails, Paresh Rawal steals the show|url=http://www.rediff.com/movies/2002/jun/21apd.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=28 August 2014|date=21 June 2002|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924141728/http://www.rediff.com/movies/2002/jun/21apd.htm|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ বছৰটোৰ অন্তিমখন ছবি আছিল ৰাজকুমাৰ কোহলী পৰিচালনা কৰা অতিপ্ৰাকৃত বিভ্ৰান্ত ছবি জানী দুশ্মানঃ এক অনুকি কাহিনী ৰ কাষত [[মনিচা কৈৰালা]], [[সুনীল ছেট্টী]], [[চানি দেউল]], [[আফতাব শিবদসানী]], [[আৰ্শদ ৱাৰ্ছি]], [[আদ্য পাঁচোলি]] আৰু [[আৰমান কোহলী]]। ছবিখন কোহলী ৰ পূৰ্বৰ ছবি নাগইনৰ ৰিমেক আছিল আৰু সমালোচকৰ পৰা বেছিভাগ নেতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|last1=Kulkarni|first1=Ronjita|title=Jaani Dushman – Ek Anokhi torture|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/aug/17jaani.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=28 August 2014|date=17 August 2002|archive-date=12 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512084737/http://www.rediff.com/entertai/2002/aug/17jaani.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Movie Review: Jaani Dushman – Ek Anokhi Kahani|url=http://www.sify.com/movies/bollywood/preview.php?ctid=5&cid=2425&id=11829641|publisher=[[Sify]]|accessdate=28 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908073530/http://www.sify.com/movies/bollywood/preview.php?ctid=5&cid=2425&id=11829641|archive-date=8 September 2014|url-status=dead}}</ref> তৰণ আদাৰে লিখিছিল "কেৱল মুনীশ[আৰমান] কোহলী আৰু অক্ষয় কুমাৰে প্ৰভাৱ ত্যাগ কৰে"।<ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie review: Jaani Dushman|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/539470|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=28 August 2014|date=16 August 2002|archive-date=19 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719083537/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/539470|url-status=live}}</ref> ২০০৩ চনত তেওঁ সুনিল দৰ্শনৰ একশ্বন ছবি তালাছ: ''The Hunt Bunges'' ত কাৰ্যক্ষম কৰে... বিপৰীত [[কৰীণা কাপুৰ]]। চিনেমাখন পৰ্দাত, তৰণ আদাৰ্শলিখিছিল "অক্ষয় কুমাৰ সাধাৰণ ম'হ। ভূমিকাটোৱে তেওঁক আন কিবা চেষ্টা কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে"।<ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie review: Talaash... The Hunt Begins|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/923/Talaash...%20The%20Hunt%20Begins|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=28 August 2014|date=3 January 2003|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903143630/http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/923/Talaash...%20The%20Hunt%20Begins|url-status=live}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ [[প্ৰিয়ংকা চোপ্ৰা]] আৰু লৰা দত্তৰ সৈতে ৰাজ কানৱাৰ পৰিচালনা কৰা ৰোমাণ্টিক নাটক আণ্ডজত প্ৰদৰ্শন কৰে। ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা মিশ্ৰিত সমীক্ষা লাভ কৰে,<ref>{{cite web|last1=Magotra|first1=Ashish|title='Andaaz': Flight to boredom|url=http://www.rediff.com/movies/2003/may/23andaaz.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=24 May 2003|archive-date=27 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227100804/http://www.rediff.com/movies/2003/may/23andaaz.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Shah|first1=Kunal|title=Andaaz: Old story, fresh faces|url=http://www.sify.com/movies/andaaz-old-story-fresh-faces-review-bollywood-13157317.html|publisher=Sify|accessdate=30 August 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140329142128/http://www.sify.com/movies/andaaz-old-story-fresh-faces-review-bollywood-13157317.html|archivedate=29 March 2014}}</ref> কিন্তু বক্স অফিচত বাণিজ্যিক সফলতা আৰু ২০০৩ চনৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন হিট হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|title=Box Office 2003|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=209&catName=MjAwMw==|publisher=Box Office India|accessdate=30 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110121000737/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=209&catName=MjAwMw%3D%3D|archivedate=21 January 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title='Andaaz' Celebrations: Rocking|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/news/type/view/id/1192968|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=30 August 2014|date=29 August 2003|archive-date=16 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016185910/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/news/type/view/id/1192968|url-status=live}}</ref> ২০০৪ চনত কুমাৰে [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতভ বচ্চন]], [[অজয় দেৱগন|অজয় দেবগন]] আৰু [[ঐশ্বৰ্য ৰায়|ঐশ্বৰ্য ৰায়ৰ]] সৈতে ৰাজকুমাৰ সম্প্ৰতিৰ একচন নাটক থ্ৰিলাৰ খাকীত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। কুমাৰে এজন ক্ষতিগ্ৰস্ত, নৈতিকভাৱে দেউলুৱা পুলিচ ইন্সপেক্টৰ শেখৰ বাৰ্মা ৰ ভূমিকাত ভূমিকা পালন কৰিছিল যি এজন অভিযুক্ত পাকিস্তানী আৰক্ষী ৰক্ষক ড. ইকবাল আনছাৰী (অতুল কুলকাৰ্ণীৰ দ্বাৰা পালন কৰা) এজন অভিযুক্ত পাকিস্তানী আৰক্ষী ৰক্ষাকৰ্তা ড. ইকবাল আনছাৰীক [[মহাৰাষ্ট্ৰ|মহাৰাষ্ট্ৰৰ]] এখন দূৰৱৰ্তী চহৰৰ পৰা [[মুম্বাই]]লৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ অভিযানৰ সময়ত নিজকে সলনি কৰে। ছবিখন আৰু কুমাৰৰ অভিনয়ৰ ইতিবাচক পৰ্বণ কৰিছিল সমালোচনাৰ দ্বাৰা।<ref>{{cite news|title=The Hindu : "Khakee"|url=http://www.thehindu.com/fr/2004/02/06/stories/2004020601230302.htm|newspaper=[[The Hindu]]|publisher=[[The Hindu Group]]|accessdate=30 August 2014|date=6 February 2004|archive-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107054738/http://www.thehindu.com/fr/2004/02/06/stories/2004020601230302.htm|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160107054738/http://www.thehindu.com/fr/2004/02/06/stories/2004020601230302.htm|archivedate=7 January 2016|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last1=Verma|first1=Sukanya|title=Khakee is money's worth. What more do you want?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/jan/23khakee.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=24 January 2004|archive-date=25 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141125031352/http://www.rediff.com/movies/2004/jan/23khakee.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Elley|first1=Derek|title=Review: 'Khakee'|url=https://variety.com/2004/film/reviews/khakee-1200536726/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=30 August 2014|date=31 January 2014|archive-date=4 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140904174851/http://variety.com/2004/film/reviews/khakee-1200536726/|url-status=live}}</ref> চিনেমাখনত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে তেওঁক ফিল্মফৰ শ্ৰেষ্ঠ সহ অভিনেত্ৰী বঁটাৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last1=Roy|first1=Deb|title=10 Best Action Movies of Akshay Kumar (Slide 1)|url=http://www.mensxp.com/entertainment/top-10s/20760-10-best-action-movies-of-akshay-kumar-p1.html|publisher=[[MensXP.com]]|accessdate=5 October 2014|archive-date=12 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912191002/http://www.mensxp.com/entertainment/top-10s/20760-10-best-action-movies-of-akshay-kumar-p1.html|url-status=live}}</ref> <!-- His other releases included Dileep Shukla's crime film ''[[Police Force: An Inside Story]]''. He starred alongside Raveena Tandon, [[Amrish Puri]] and [[Raj Babbar]]. The film's production was delayed following the break-up of the lead actors Tandon and Kumar.<ref>{{cite web|title=Akki, Raveena join forces!|url=http://www.rediff.com/movies/2004/feb/13look.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=16 February 2004|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903120622/http://www.rediff.com/movies/2004/feb/13look.htm|url-status=live}}</ref> Upon release it received negative reviews from critics.<ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie review : Police Force|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/956/Police%20Force|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=30 August 2014|date=28 May 2004|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903144811/http://www.bollywoodhungama.com/movies/reviews/type/view/id/956/Police%20Force|url-status=live}}</ref> Next, Kumar played Hari Om Patnaik, an [[Indian Police Services|IPS]] officer in [[Madhur Bhandarkar]]-directed ''[[Aan: Men at Work]]''.<ref>{{cite web|last1=Fernandes|first1=Vivek|title=Akshay: It's payback time!|url=http://www.rediff.com/movies/2004/may/27akshay.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=27 May 2004|archive-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903120631/http://www.rediff.com/movies/2004/may/27akshay.htm|url-status=live}}</ref> He starred in [[David Dhawan]]-directed romantic comedy ''[[Mujhse Shaadi Karogi]]'' alongside [[Salman Khan]] and [[Priyanka Chopra]]. He played the role of Sunny, Sameer (played by Khan)'s roommate who pursuits Rani (played by Chopra)-Sameer's love interest. The film received positive reviews.<ref>{{cite web|last1=Verma|first1=Sukanya|title='Mujhse Shaadi Karogi' is another 'Main Hoon Na'|url=http://www.rediff.com/movies/2004/jul/30mujhse.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=30 July 2004|archive-date=1 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101214911/http://www.rediff.com/movies/2004/jul/30mujhse.htm|url-status=live}}</ref> Taran Adarsh praised Kumar and wrote "Akshay Kumar is a revelation [...] he surpasses his previous work. His timing is fantastic and the conviction with which he carries off the evil streak in his personality is bound to be talked-about in days to come."<ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Mujhse Shaadi Karogi|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54557|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=30 August 2014|date=28 July 2004|archive-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006075221/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54557|url-status=live}}</ref> His performance in the film earned him his third nomination for supporting actor at the [[Filmfare Awards]] as well as a nomination for [[Filmfare Award for Best Performance in a Comic Role|best comic role]].<ref>{{cite web|title=Nominees of 50th Filmfare Awards- The 51st Filmfare Awards|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1021384.cms|archive-url=https://archive.today/20120710013930/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1021384.cms|url-status=dead|archive-date=10 July 2012|work=The Times of India|accessdate=27 August 2014}}</ref> His other films included Abbas-Mustan directed ''[[Aitraaz]]'' and S M Iqbal's ''[[Meri Biwi Ka Jawaab Nahin]]''. In the former, Kumar [[Playing against type|played against type]] as a worker wrongly accused of [[sexual harassment]] by his female boss played by Chopra. According to the directors, ''Aitraaz'' was inspired by [[National Basketball Association]] player [[Kobe Bryant]] (who was accused of rape by a fan);<ref>{{cite web|title=Akshay Kumar plays a rapist!|url=http://www.sify.com/movies/Akshay-Kumar-plays-a-rapist-news-bollywood-kkfvKIjbegi.html|publisher=Sify|accessdate=30 August 2014|date=13 July 2004|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160107054739/http://www.sify.com/movies/Akshay-Kumar-plays-a-rapist-news-bollywood-kkfvKIjbegi.html|archivedate=7 January 2016}}</ref> and the film's development began when they read about [[Kobe Bryant sexual assault case|his sexual-assault case]] in the newspapers.<ref>{{cite web|title=Akshay has a lot of experience: Abbas-Mustan|url=http://www.sify.com/movies/bollywood/interview.php?id=13606747&cid=2398|publisher=Sify|accessdate=30 August 2014|date=8 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107054739/http://www.sify.com/movies/bollywood/interview.php?id=13606747&cid=2398|archive-date=7 January 2016|url-status=dead}}</ref> Talking about the character Kumar said that it is realistic and could be described as a "new-age [[metrosexual]]" man. He added that ''Aitraaz'' was the boldest film he had done.<ref>{{cite web|last=Jha|first=Subhash K|title='Aitraaz' is my boldest film: Akshay Kumar|url=http://www.sify.com/movies/bollywood/interview.php?id=13609029&cid=2398|publisher=Sify|accessdate=30 August 2014|date=12 November 2004|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160107054739/http://www.sify.com/movies/bollywood/interview.php?id=13609029&cid=2398|archivedate=7 January 2016}}</ref> In the latter he starred opposite [[Sridevi]]. The film was shot in 1994 but was released in 2004 after a delay of 10 years. The next year Kumar starred in Dharmesh Darshan-directed [[romantic drama]] [[musical film]] ''[[Bewafaa (2005 film)|Bewafaa]]'' opposite Kareena Kapoor. He played the role of Raja, an aspiring musician who pursues his love interest Anjali (played by Kareena Kapoor) even after she is married to Aditya Sahai (played by [[Anil Kapoor]]). The film received mixed reviews from film critic but Kumar was praised for his acting. Anupama Chopra of India Today wrote that "Kareena Kapoor and Kumar stand out." Taran Adarsh wrote "Akshay Kumar does well in a role that fits him like a glove."<ref>{{cite web|last1=Chopra|first1=Anupama|title=Old refashioned|url=http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-bewafaa-starring-anil-kapoor-akshay-kumar-kareena-kapoor/1/194289.html|work=India Today|accessdate=7 September 2014|date=14 March 2005|archive-date=7 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907155805/http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-bewafaa-starring-anil-kapoor-akshay-kumar-kareena-kapoor/1/194289.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie Review : Bewafaa|url=http://www.sify.com/movies/bewafaa-review-bollywood-13680719.html|publisher=Sify|accessdate=7 September 2014|archive-date=12 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912130317/http://www.sify.com/movies/bewafaa-review-bollywood-13680719.html|url-status=live}}</ref> Later that year he acted in Vipul Amrutlal Shah's family drama ''[[Waqt: The Race Against Time]]'' alongside Amitabh Bachchan, another Priyadarshan-directed comedy ''[[Garam Masala (2005 film)|Garam Masala]]'' alongside John Abraham. ''Waqt: The Race Against Time'' was a family drama film. The film and Kumar's acting received mixed reviews.<ref>{{cite web|last1=Pandohar|first1=Jaspreet|title=Waqt: The Race Against Time (2005)|url=https://www.bbc.co.uk/films/2005/04/20/waqt_2005_review.shtml|publisher=BBC|accessdate=30 August 2014|date=14 April 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091006152845/http://www.bbc.co.uk/films/2005/04/20/waqt_2005_review.shtml|archivedate=6 October 2009}}</ref> Vishal D'Souza wrote "Akshay shoulders an author-backed role, carrying more of the film's emotional baggage though he is distinctly uncomfortable in the soppy-weepy scenes."<ref>{{cite web|last1=D'Souza|first1=Vishal|title=Waqt loses the race|url=http://www.rediff.com/movies/2005/apr/22waqt.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=30 August 2014|date=22 April 2005|archive-date=20 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020024131/http://www.rediff.com/movies/2005/apr/22waqt.htm|url-status=live}}</ref> The films succeeded at the box office<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=210&catName=MjAwNA==|title=Box Office 2004|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404040700/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=210&catName=MjAwNA%3D%3D|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=211&catName=MjAwNQ==|title=Box Office 2005|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404041634/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=211&catName=MjAwNQ%3D%3D|archivedate=4 April 2008|url-status=dead}}</ref> and his performance in the latter earned him his second Filmfare Award, for [[Filmfare Best Comedian Award|Best Comedian]]. His other films included Vikram Bhatt-directed action comedy romance film ''[[Deewane Huye Paagal]]'' and Suneel Darshan directed [[romantic drama]] ''[[Dosti: Friends Forever]]''. In the former he starred alongside Shahid Kapoor, Sunil Shetty and [[Rimi Sen]] while in the latter he starred alongside Kareena Kapoor and Bobby Deol. Both of these films received positive reviews.<ref>{{cite web|last1=N|first1=Patcy|title=Deewane Hue Paagal: Good fun|url=http://www.rediff.com/movies/2005/nov/25dhp.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=7 September 2014|date=25 November 2005|archive-date=27 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150127105831/http://www.rediff.com/movies/2005/nov/25dhp.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Adarsh|first1=Taran|title=Movie Review : Dosti – Friends Forever|url=http://www.sify.com/movies/review.php?id=14056806&ctid=5&cid=2425|publisher=Sify|accessdate=7 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912213501/http://www.sify.com/movies/review.php?id=14056806&ctid=5&cid=2425|archive-date=12 September 2014|url-status=dead}}</ref> Kumar's first release of 2006 was [[Rajkumar Santoshi]]-directed drama ''[[Family - Ties of Blood]]'' followed by Suneel Darshan's ''[[Mere Jeevan Saathi (2006 film)|Mere Jeevan Saathi]]'' and Raj Kanwar's ''[[Humko Deewana Kar Gaye]]''. Next, he starred in a sequel to ''Hera Pheri'' titled ''[[Phir Hera Pheri]]''. As was the former, the sequel became a huge success at the box office.<ref name="2006 BO">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg==|title=Box Office 2006|publisher=Box Office India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080221095752/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg%3D%3D|archivedate=21 February 2008|url-status=dead}}</ref> Later that year he starred alongside Salman Khan and [[Preity Zinta]] in the [[Shirish Kunder]]-directed romantic musical film ''[[Jaan-E-Mann]]''. The film was a well anticipated release, and despite receiving positive reviews from critics, did not do as well as expected at the box office.<ref name="2006 BO" /> The film received mostly negatively reviews. Vidya Pradhan of Rediff.com called it a "bizarre movie."<ref>{{cite web|last1=Pradhan|first1=Vidya|title=Jaan-E-Mann is a bizarre movie|url=http://www.rediff.com/movies/2006/oct/23jaan.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=7 September 2014|date=23 October 2006|archive-date=13 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013232214/http://www.rediff.com/movies/2006/oct/23jaan.htm|url-status=live}}</ref> Though the film under-performed, his role as a shy, lovable nerd was praised.<ref>{{cite web|author=Adarsh, Taran|publisher=[[Bollywood Hungama|IndiaFM]]|title=Jaan-E-Mann Review|url=http://www.indiafm.com/movies/review/12573/index.html|date=20 October 2006|accessdate=14 April 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070403101903/http://indiafm.com/movies/review/12573/index.html|archivedate=3 April 2007|url-status=dead}}</ref> He ended the year with Priyadarshan's comedy murder mystery film ''[[Bhagam Bhag]]''. He starred alongside Lara Dutta, Govinda and Paresh Rawal and played the character of a theatre actor. The film received mixed reviews and Rediff.com called Kumar the real hero of the film.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Gullu|title=Bhagam Bhag: Akshay top, Govinda flop|url=http://www.rediff.com/movies/2006/dec/22bb.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=7 September 2014|date=22 December 2006|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924143637/http://www.rediff.com/movies/2006/dec/22bb.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kazmi|first1=Nikhat|title=Bhagam Bhaag|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/Bhagam-Bhaag/movie-review/903798.cms|work=The Times of India|accessdate=7 September 2014|date=22 December 2006|archive-date=8 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151108020548/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/Bhagam-Bhaag/movie-review/903798.cms|url-status=live}}</ref> The film was commercially successful.<ref name="2006 BO" /> The same year, he led the ''Heat 2006'' world tour along with fellow stars [[Saif Ali Khan]], [[Preity Zinta]], [[Sushmita Sen]] and [[Celina Jaitley]].<ref>{{cite news|title=Akshay Kumar & Preity Zinta in Bollywood New York Shows for Aron Govil Productions|date=10 March 2006|url=http://www.businesswireindia.com/PressRelease.asp?b2mid=9273|publisher=Business Wire India|accessdate=14 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060323185651/http://www.businesswireindia.com/PressRelease.asp?b2mid=9273|archivedate=23 March 2006}}</ref> --> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট|30em}} {{শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{wikiquote}} [[শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] k4o4i0w53bqr7zwrf4bzukdzws7i1gp 0 60031 641167 335702 2026-10-02T11:18:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641167 wikitext text/x-wiki {{Stub}} {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |টাৰডিগ্ৰেড<br /><div style="font-size: 85%;">Temporal range: <span style="display:inline-block;">Turonian–Recent</span> <div style="margin: 4px auto 0; clear:both; width:220px; padding:0px; height:18px; overflow:visible; border:1px #666; border-style:solid none; position:relative; z-index:0; font-size:13px;"> <div style="position:absolute; height:100%; left:0px; width:208.07692307692px; padding-left:5px; text-align:left; background-color:rgb(254,214,123); background-image: -moz-linear-gradient(left, rgba(255,255,255,1), rgba(254,217,106,1) 15%, rgba(254,217,106,1)); background-image: -o-linear-gradient(left, rgba(255,255,255,1), rgba(254,217,106,1) 15%, rgba(254,217,106,1)); background-image: -webkit-linear-gradient(left, rgba(255,255,255,1), rgba(254,217,106,1) 15%, rgba(254,217,106,1)); background-image: linear-gradient(to right, rgba(255,255,255,1), rgba(254,217,106,1) 15%, rgba(254,217,106,1));">[[Precambrian|PreЄ]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(129,170,114); left:36.892307692308px; width:18.818461538462px;">[[Cambrian|Є]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(0,169,138); left:55.710769230769px; width:14.08px;">[[Ordovician|O]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(166,223,197); left:69.790769230769px; width:8.3261538461539px;">[[Silurian|S]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(221,150,81); left:78.116923076923px; width:20.409230769231px;">[[Devonian|D]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(63,174,173); left:98.526153846154px; width:20.307692307692px;">[[Carboniferous|C]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(247,88,60); left:118.83384615385px; width:15.907015384615px;">[[Permian|P]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(153,78,150); left:134.74086153846px; width:17.126830769231px;">[[Triassic|T]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(0,187,231); left:151.86769230769px; width:19.055384615385px;">[[Jurassic|J]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(111,200,107); left:170.92307692308px; width:26.738461538462px;">[[Cretaceous|K]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(254,161,99); left:197.66153846154px; width:14.543692307692px;">[[Paleogene|<small>Pg</small>]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(254,221,45); left:212.20523076923px; width:6.9215384615385px;">[[Neogene|<small>N</small>]]</div> <div style="position:absolute; height:100%; background-color:#666; width:1px; left:219px"></div><div style="margin:0 auto; line-height:0; clear:both; width:220px; padding:0px; height:8px; overflow:visible; background-color:transparent; position:relative; top:-4px; z-index:100;"><div style="position:absolute; height:8px; left:40.276923076923px; width:179.72307692308px; background-color:#360; opacity:0.42;"></div> <div style="position:absolute; height:8px; left:188.21846153846px; width:31.781538461538px; background-color:#360; opacity:1;"></div> <div style="position:absolute; height:6px; top:1px; left:189.21846153846px; width:29.781538461538px; background-color:#6c3;"></div> </div> </div></div> |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:SEM_image_of_Milnesium_tardigradum_in_active_state_-_journal.pone.0045682.g001-2.png|frameless]] |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |''[[Milnesium tardigradum]]'', a [[eutardigrade]] |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Echiniscus_succineus_(10.3897-evolsyst.3.33580)_Figure_2_(cropped).jpg|frameless]] |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |''[[Echiniscus]] succineus'', a [[heterotardigrade]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|link=Template:Taxonomy/Tardigrades| e ]]</span> |- |Kingdom: |[[Animal|এনিমেলিয়া]] |- |(unranked): |Protostomia |- |Superphylum: |Ecdysozoa |- |(unranked): |Panarthropoda |- |Phylum: |টাৰডিগ্ৰেডা<br /><small>লাজ্জাৰো স্পাল্লানজানি, ১৭৭৭</small> |- style="text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |Classes |- | colspan="2" style="text-align: left" | * [[Eutardigrada]] * [[Heterotardigrada]] *?[[Mesotardigrada]] (dubious) |} [[শ্ৰেণী:Articles with 'species' microformats]] '''টাৰডিগ্ৰেড''' ({{Lang-en|Tardigrade}}; {{Lang-la|Tardigrada}}) হৈছে এটি পানীত থকা আঠ ঠেঙীয়া অতিক্ষুদ্ৰ প্ৰাণী৷<ref name="Americanscientist">{{cite web | url=https://www.americanscientist.org/article/tardigrades | title=Tardigrades | publisher=americanscientist | accessdate=10 May 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180414091816/https://www.americanscientist.org/article/tardigrades | archivedate=14 April 2018 | deadurl=yes}}</ref> ইয়াক কেৱল [[মাইক্ৰোস্কোপ]]ৰ সহায়তহে দেখা পোৱা যায়। ই 'পানী ভালুক' বা 'moss piglets' নামেৰেও পৰিচিত৷<ref name="Americanscientist" /><ref name="Serc" /> ইয়াক সৰ্বপ্ৰথম আৱিষ্কাৰ কৰে জাৰ্মান বিজ্ঞানী [[জোহান আগষ্ট ইফ্ৰাইম গোয়েজ|জোহান আগষ্ট ইফ্ৰাইম গোয়েজে]] ১৯৭৩ চনত আৰু ১৯৭৭ চনত ইয়াক লেটিন নাম Tardigrada (অৰ্থ- ধীৰ পদক্ষেপকাৰী) দিয়ে ইটালীৰ বিজ্ঞানী [[লাজ্জাৰো স্পাল্লানজানি]]য়ে<ref name="Serc">{{cite web | url=https://serc.carleton.edu/microbelife/topics/tardigrade/index.html | title=Tardigrades (Water Bears) | publisher=Serc.carleton.edu | accessdate=10 May 2020}}</ref> ই 1 K (−458 °F; −272 °C) [[সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা]]ৰ পৰা 420 K (300 °F; 150 °C) [[সৰ্বস্ব তাপমাত্ৰা]]লৈকে জীয়াই থকাৰ লগতে ই ৩০ বছৰ পৰ্যন্ত বিনা খাদ্য গ্ৰহণ কৰি জীয়াই থাকিব পাৰে।<ref name="Americanscientist" /> ==নাম== [[File:Johann August Ephraim Goeze1.jpg|thumb|199px|[[জোহান আগষ্ট ইফ্ৰাইম গোয়েজ]]]] [[File:Spallanzani.jpg|thumb|199px|[[লাজ্জাৰো স্পাল্লানজানি]]]] জোহান আগষ্ট ইফ্ৰাইম গোয়েজ (Johann August Ephraim Goeze) মূলতঃ টাৰডিগ্ৰেড ক্লিনাৰ উৱাচেৰবাৰৰ নামকৰণ কৰিছিল, যাৰ অৰ্থ জাৰ্মান ভাষাত “সৰু পানী-ভালুক” (আজি, সিহঁত প্ৰায় জাৰ্মানীত বাৰ্তিৰচেন বা “সৰু ভালুকৰ প্ৰাণী” হিচাবে পৰিচিত)। “পানী-ভালুক” নামটো খোজ কঢ়াৰ পৰাই অহা, ই এটি ভালুকৰ খোজ স্মৰণ কৰি দিয়ে। টাৰডিগ্ৰেডাম নামৰ অৰ্থ “ধীৰ পদক্ষেপকাৰী” লাজ্জাৰো স্পাল্লানজানি (Lazzaro Spallanzani) -য়ে ১৭৭৭ চনত দিছিল।<ref name="Bordenstein-2008">{{cite web |last=Bordenstein |first=Sarah |title=Tardigrades (Water Bears) |url=http://serc.carleton.edu/microbelife/topics/tardigrade/index.html |date=17 December 2008 |publisher=[[Carleton College]] |accessdate=2012-09-16 }}</ref> ==বিৱৰণ== বৃহত্তম প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ শৰীৰৰ দৈৰ্ঘ্য ১.৫ মিলি মিটাৰ (০.০৫৯ ইঞ্চি) পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে, যি ০.১ মিলি মিটাৰৰ তলত সকলোতকৈ সৰু। নতুনকৈ পোৱা টাৰডিগ্ৰেডসমূহ ০.০৫ মিলি মিটাৰতকৈ কম হ’ব পাৰে। [[File:Waterbear.jpg|thumbnail|right|[[:en:Scanning electron microscope|এছইএম]] ফটো ''হাইপচিবিয়াচ দুজাৰ্ডিনী'']] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} kct5v8ridtcurwna9zk30jgj6wrk29i 0 60565 640951 639464 2026-10-01T21:36:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640951 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আনন্দ কুমাৰ | image = AnandKumarJI1.jpg | image_size = | caption = | birth_name = আনন্দ কুমাৰ | birth_date = {{Birth date and age|1973|1|1|df=y}} | birth_place = [[পাটনা]], [[বিহাৰ]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | other_names = | alma_mater = [[বিহাৰ নেচনেল কলেজ]],<br/>[[পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = [[শিক্ষাবিদ]], [[গণিতজ্ঞ]] | years_active = ২০০২–বৰ্তমান | known_for = [[চুপাৰ ৩০]] কাৰ্য্যসূচী | notable_works = ভাৰতীয় জে ই ই পৰীক্ষাৰ বাবে আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক প্ৰশিক্ষণ | spouse = ৰিতু ৰশ্মি | parents = জয়ন্তী দেবী (মাতৃ) | relatives = প্ৰণব কুমাৰ ( ভাতৃ)<br/> | children = জগত কুমাৰ (পুত্ৰ) | awards = শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন বঁটা (২০১০),<ref name="irdsawards">{{cite web |url=http://irdsindia.com/IRDS%20Awards%20Details.htm |title=IRDS Awards 2010 }}{{dead link|date=May 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> মৌলানা আবুল কালাম আজাদ শিক্ষা পুৰস্কাৰ (নবেম্বৰ ২০১০) | honours = Named in ''[[Time (magazine)|Time]]'' magazine's list of ''Best of Asia 2010''<ref name="biharaward">{{cite news | url=http://biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | work=The Times of India | title=Bihar honours Super 30 founder with top award | access-date=20 February 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130518231054/http://www.biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | archive-date=18 May 2013 | url-status=dead | df=dmy-all | archivedate=18 May 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518231054/http://www.biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | deadurl=yes }}</ref> | website = {{URL|http://www.super30.org/|Super 30}} }} '''আনন্দ কুমাৰ''' (জন্ম ১ জানুৱাৰী ১৯৭৩) এজন ভাৰতীয় [[গণিত]]ৰ প্ৰশিক্ষক যি ২০০২ চনত [[বিহাৰ]]ৰ [[পাটনা]]ত আৰম্ভ কৰা [[চুপাৰ ৩০]] কাৰ্য্যসূচীৰ বাবে বেছি জনপ্ৰিয় যʼত আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক [[ভাৰতীৰ প্ৰায়োগিক প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা [[আই আই টি-জে ই ই]] পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। ২০১৮ চনত ৪৮১ জন শিক্ষাৰ্থীৰ পৰা ৪২২ জনে [[আই আই টি]]লৈ যাবলৈ সক্ষম হয় আৰু [[ডিস্কভাৰী চেনেলে]] তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ এখন ডকুমেণ্টেৰি প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref name="hindustantimes">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/education/jee-advanced-result-2017-it-is-30-30-for-anand-kumar-s-super-30/story-ZcXXIfQfg20qqHtyXgwERN.html|title=JEE Advanced result 2017: It is 30/30 for Anand Kumar’s Super 30|date=12 June 2017|work=Hindustan Times|access-date=13 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613154230/http://www.hindustantimes.com/education/jee-advanced-result-2017-it-is-30-30-for-anand-kumar-s-super-30/story-ZcXXIfQfg20qqHtyXgwERN.html|archive-date=13 June 2017|url-status=live}}</ref><ref name="di">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-14/patna/28000386_1_crack-iit-jee-super-30-discovery-communications-india|title=Discovery to showcase Super-30 today|date=14 March 2009|work=The Times of India|first1=Pranava K|last1=Chaudhary|access-date=30 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130630105823/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-14/patna/28000386_1_crack-iit-jee-super-30-discovery-communications-india|archive-date=30 June 2013|url-status=live|archivedate=30 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230173736/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-14/patna/28000386_1_crack-iit-jee-super-30-discovery-communications-india|deadurl=yes}}</ref><ref name="telegraphindia">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1050222/asp/frontpage/story_4407084.asp|title=Living the vilayat dream at home – Teacher who failed to study abroad coaches students to do so|date=22 February 2005|work=The Telegraph|access-date=15 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923213719/http://www.telegraphindia.com/1050222/asp/frontpage/story_4407084.asp|archive-date=23 September 2009|url-status=live}}</ref><ref name="bc">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5345100.stm|title=Helping poor Indians crack toughest test|date=21 September 2006|work=BBC News|first=Amarnath|last=Tewary|access-date=15 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100529101336/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5345100.stm|archive-date=29 May 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title= Super 30 does it again: 28 of its students crack JEE Advanced|url= http://www.hindustantimes.com/education/super-30-does-it-again-29-of-its-students-crack-jee-advanced/story-NusjppZ3LFxjZ9EKqWTstO.html|newspaper= Hindustan Times|date= 12 June 2016|access-date= 27 June 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160622070733/http://www.hindustantimes.com/education/super-30-does-it-again-29-of-its-students-crack-jee-advanced/story-NusjppZ3LFxjZ9EKqWTstO.html|archive-date= 22 June 2016|url-status= live}}</ref>ভাৰতীয় সমাজৰ পিছপৰা অঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে কৰা কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে কুমাৰে মাছাচ্যুছেটছ্ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আৰু হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত বক্তৃতা দিছিল।<ref name="Super 30 founder Anand Kumar invited to speak at MIT and Harvard ">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/super-30-founder-anand-kumar-invited-to-speak-at-mit-and-harvard/articleshow/43795140.cms|title=Super 30 founder Anand Kumar invited to speak at MIT and Harvard|date=29 September 2014|work=The Economic Times India|access-date=29 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001143331/http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/super-30-founder-anand-kumar-invited-to-speak-at-mit-and-harvard/articleshow/43795140.cms|archive-date=1 October 2014|url-status=live}}</ref> কুমাৰ আৰু তেওঁৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান কেবাবাৰো অপপ্ৰচাৰৰ বলি হৈছে আৰু ইয়াৰে কিছুমান ভাৰতীয় প্ৰচাৰ মাধ্যমতো প্ৰচাৰ হৈছে।<ref name="thehindu2018"/> তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্মক লৈ ২০১৯ চনত ''চুপাৰ ৩০'' চলচিত্ৰ নিৰ্মাণ হয় য'ত হৃতিক ৰোশনে কুমাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="it"/> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== কুমাৰৰ জন্ম হৈছিল [[ভাৰত]]ৰ [[বিহাৰ]]ৰ [[পাটনা]]ত। তেওঁৰ দেউতাক ভাৰতীয় [[ডাক বিভাগৰ]] এজন কেৰাণী আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://getahead.rediff.com/report/2009/dec/15/meet-anand-kumar-of-super-30.htm |title=Archived copy |access-date=15 December 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091217080621/http://getahead.rediff.com/report/2009/dec/15/meet-anand-kumar-of-super-30.htm |archive-date=17 December 2009 |url-status=live }}</ref> দেউতাকে তেওঁৰ সন্তানক ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিদ্যালয়ত দিব নোৱাৰাত আনন্দে হিন্দী মাধ্যমৰ চৰকাৰী বিদ্যালয় এখনত অধ্যয়ন কৰিছিল য'ত তেওঁৰ গণিতৰ প্ৰতি ধাউতি বৃদ্ধি পায়।<ref name="careers360">{{cite web|url=http://getahead.rediff.com/report/2009/dec/15/meet-anand-kumar-of-super-30.htm|title=He trains India's poorest students for the IIT|work=Careers360|date=15 December 2009|accessdate=15 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217080621/http://getahead.rediff.com/report/2009/dec/15/meet-anand-kumar-of-super-30.htm|archive-date=17 December 2009|url-status=live}}</ref><ref name="Super 30 Founder Anand Kumar, a Mathematician on a Mission">{{cite web |url=http://www.successstories.co.in/super-30-founder-anand-kumar-a-mathematician-on-a-mission/ |title=Super 30 Founder Anand Kumar, a Mathematician on a Mission |publisher=Success Stories |date=28 May 2012 |access-date=25 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107065509/http://www.successstories.co.in/super-30-founder-anand-kumar-a-mathematician-on-a-mission/ |archive-date=7 November 2012 |url-status=live |archivedate=7 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107065509/http://www.successstories.co.in/super-30-founder-anand-kumar-a-mathematician-on-a-mission/ |deadurl=yes }}</ref> শৈশৱত কুমাৰে [[বিহাৰ]]ৰ [[পাটনা]]ত থকা পাটনা হাইস্কুলত পঢ়িছিল। স্নাতক ডিগ্ৰীৰ সময়ত কুমাৰে জমা দিয়া [[সংখ্যাতত্ত্ব]]ৰ গৱেষণা পত্ৰসমূহ ''[[মেথেমেটিকেল স্পেকট্ৰাম]]''ত প্ৰকাশ হয়।{{citation needed|date=September 2019}} লগতে ডিগ্ৰীৰ সময়তে তেওঁ''[[দি মেথেমেটিকেল গেজেট]]''ৰ সম্পাদকলৈকো চিঠি লিখিছিল।<ref name="appliedProbabilityTrust">{{citeweb|url=http://www.appliedprobability.org/content.aspx?Group=ms&Page=MS254|title=Letter to the Editor: Happy numbers (page 122 and 123)|url-status=live|access-date=2020-05-23|archivedate=2020-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625212902/http://www.appliedprobability.org/content.aspx?Group=ms&Page=MS254|deadurl=yes}}</ref> পিতৃৰ বিয়োগ ঘটাত আৰু ঘৰৰ আৰ্থিক দুৰৱস্থাৰ বাবে কুমাৰে [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত ছিট পাইও <!-- even after seeking sponsors in 1994–1995, both in Patna and Delhi.<ref name=hin/> -->যাব নোৱাৰিলে।<ref name="careers360"/><ref name="tribune">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2009/20090614/spectrum/main2.htm|title=Genius at work|work=The Sunday Tribune|first=Uttam|last=Sengupta|date=14 June 2009|accessdate=11 July 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923144049/http://www.tribuneindia.com/2009/20090614/spectrum/main2.htm|archive-date=23 September 2009|url-status=live}}</ref> দিনত গণিত চৰ্চা কৰি সন্ধিয়া কুমাৰে মাকৰ সৈতে পাপৰ বিক্ৰী কৰিছিল। পৰিয়ালটো চলাবলৈ মাকে ঘৰৰপৰা এই ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="careers360"/> অধিক আয়ৰ বাবে কুমাৰে ল'ৰা-ছোৱালীক টিউছন কৰিবলৈ লয়।যিহেতু পাটনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰন্থাগাৰত বিদেশী জাৰ্ণেল নাছিল, আনন্দ কুমাৰে প্ৰতি দেওবাৰে প্ৰায় ছয় ঘণ্টা জোৰা ৰেলভ্ৰমণ কৰি বাৰানসীলৈ যাবলগীয়া হৈছিল। তাতেই তেওঁৰ সৰু ভায়েকৰ (যিয়ে এন. ৰাজমৰ তত্বাৱধানত ভায়'লিন শিকিছিল) হোষ্টেলৰ কোঠাত তেওঁ থাকিছিল যাতে তেওঁ তাত কাম কৰিব পাৰে। ==শিক্ষন কেৰিয়াৰ আৰু চুপাৰ ৩০== ১৯৯২ চনত গণিত পঢ়াবলৈ আৰম্ভ কৰা<ref name="careers360"/><ref name="Super 30 Founder Anand Kumar, a Mathematician on a Mission"/> কুমাৰে ৫০০ টকাত এটা ভাড়াঘৰ লৈ ৰামানুজন গণিত বিদ্যালয় (Ramanujan School of Mathematics) আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="careers360"/><ref name="deccanherald">{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/6677/i-am-planning-expansion-super.html|title=I am planning expansion of Super 30|last=Kumar|first=Abhay|work=[[Deccan Herald]]|accessdate=18 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924013440/http://www.deccanherald.com/content/6677/i-am-planning-expansion-super.html|archive-date=24 September 2009|url-status=live}}</ref> প্ৰথম বছৰতে দুজনৰ পৰা ৩৬ জনলৈ শিক্ষাৰ্থী বৃদ্ধি পোৱা অনুষ্ঠানটিত তিনি বছৰত শিক্ষাৰ্থীৰ অন্তৰ্ভুক্তি প্ৰায় ৫০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="careers360"/> ২০০০ চনৰ প্ৰথম ভাগত এজন ছাত্ৰই আহি কুমাৰক ক'লে যে তেওঁ আই আই টি জে ই ই (IIT-JEE)ৰ প্ৰশিক্ষণ লʼব বিচাৰে কিন্তু নামভৰ্তি মাছুল আৰ্থিক অনাটনৰ কাৰণে পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰিব। তেনেকৈয়ে কুমাৰে অনুপ্ৰাণিত হৈ ২০০২ চনত চুপাৰ ৩০ আৰম্ভ কৰে যিটোৰ বাবে তেওঁক জনা যায়।<ref name="careers360"/><ref name="hin"/> ২০০২ চনৰ পৰা প্ৰতি বছৰে মে'মাহত ৰামানুজন গণিত বিদ্যালয়ে এটা প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে চুপাৰ ৩০ ৰ বাবে ৩০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী বাছনি কৰে। আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা ৩০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক এবছৰৰ কাৰণে থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰি পঠন সামগ্ৰীৰ লগতে প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref name="careers360"/> ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ খোৱা লোৱাৰ কাম কুমাৰৰ মাতৃ জয়ন্তী দেৱীয়ে কৰে আৰু ভাতৃ প্ৰণৱ কুমাৰে মেনেজমেণ্টত সহায় কৰে।<ref name="careers360"/><ref name="tet"/> ২০০৩ ৰ পৰা ২০১৭ চনৰ ভিতৰত ৪৫০ জনৰ ৩৯১ জনেই আই আই টিৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।<ref name="careers360"/><ref name="financialexpress">{{cite web |url=http://www.financialexpress.com/news/jee-advance-result-anand-kumars-super-30-wins-laurels-again-27-out-of-30-qualify-for-iits/1262305 |title=JEE advance result: Anand Kumar's Super 30 wins laurels again, 27 out of 30 qualify for IITs' |last=Patna |first=PTI |work=[[The Financial Express (India)|Financial Express]] |accessdate=19 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622110218/http://www.financialexpress.com/news/jee-advance-result-anand-kumars-super-30-wins-laurels-again-27-out-of-30-qualify-for-iits/1262305 |archive-date=22 June 2014 |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনত চুপাৰ ৩০ ৰ এশ শতাংশ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে আই আই টি জে ই ই প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। প্ৰতিষ্ঠানটোৰ এইয়া আছিল ক্ৰমাগতভাবে তিনি নম্বৰবাৰৰ বাবে এশ শতাংশ উত্তীৰ্ণ।<ref>{{cite news | work=[[The Hindu]] | title=Super 30's super record in IIT-JEE | url=http://www.thehindu.com/features/education/college-and-university/article438654.ece | date=26 May 2010 | accessdate=25 September 2010 | location=Chennai, India | archive-url=https://web.archive.org/web/20130731181534/http://www.thehindu.com/features/education/college-and-university/article438654.ece | archive-date=31 July 2013 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130731181534/http://www.thehindu.com/features/education/college-and-university/article438654.ece | archivedate=31 July 2013 | deadurl=yes }}</ref> চুপাৰ ৩০ৰ বাবে কুমাৰে চৰকাৰী অথবা ব্যক্তিগত খণ্ড একোৰে পৰা আৰ্থিক সাহৈয্য লাভ কৰা নাছিল। বৰঞ্চ নিজৰ ৰামানুজন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনেৰেই চুপাৰ ৩০ চলাই আছিল।<ref name=hin/> চুপাৰ ৩০ ৰ সফলতা আৰু জনপ্ৰিয়তা দেখি কুমাৰলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিগত খণ্ড কিছুমানৰ লগতে চৰকাৰৰ পৰাও আৰ্থিক সহযোগৰ প্ৰস্তাৱ আহিছিল কিন্তু কুমাৰে চুপাৰ ৩০ ক নিজ চেষ্টাৰে চলাই নিবলৈ সেইয়া প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref name=hin>{{cite news |title=Mr. Cent Per Cent |url=http://www.thehindu.com/arts/article48693.ece |work=The Hindu |date=14 November 2009 |location=Chennai, India |access-date=26 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012647/http://www.thehindu.com/arts/article48693.ece |archive-date=30 April 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120430012647/http://www.thehindu.com/arts/article48693.ece |archivedate=30 April 2012 |deadurl=yes }}</ref><ref name="tet"/> ২০০৬ ৰ পৰা ২০০৭ লৈ ৩০ জনেই আই আই টি জে ই ই প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী বৰ্ষসমূহত ৩০ জনৰ ভিতৰত উত্তীৰ্ণ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা এনেধৰণৰ ২০১১ – ২৪, ২০১২–২৭, ২০১৩–২৮, ২০১৪–২৭, ২০১৫–২৫, ২০১৬–২৮, ২০১৭–৩০, আৰু ২০১৮ – ২৬.<ref name="tet">{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/education/26-students-from-anand-kumars-super-30-academy-crack-iit-jee/articleshow/64529608.cms|title=26 students from Anand Kumar's Super 30 academy crack IIT-JEE|date=10 June 2018|work=[[The Economic Times]]|accessdate=5 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323072226/https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/education/26-students-from-anand-kumars-super-30-academy-crack-iit-jee/articleshow/64529608.cms|archive-date=23 March 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news | publisher=[[NDTV]] | title=JEE Advanced 2017 Results | url=http://www.ndtv.com/education/jee-advanced-2017-result-sarvesh-mehtani-from-chandigarh-all-india-topper-punes-akshat-chugh-second-1710638 | date=17 June 2017 | location=Patna, India | access-date=12 June 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170611103712/http://www.ndtv.com/education/jee-advanced-2017-result-sarvesh-mehtani-from-chandigarh-all-india-topper-punes-akshat-chugh-second-1710638 | archive-date=11 June 2017 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news | work=[[Times of India|TOI]] | title=26 students from Anand Kumar's Super 30 academy crack IIT-JEE | url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/26-students-from-anand-kumars-super-30-academy-crack-iit-jee/articleshow/64529602.cms | date=10 June 2018 | location=Patna, India | access-date=11 June 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180611132006/https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/26-students-from-anand-kumars-super-30-academy-crack-iit-jee/articleshow/64529602.cms | archive-date=11 June 2018 | url-status=live }}</ref> ==স্বীকৃতি== ২০০৯ চনৰ মাৰ্চত [[ডিস্কভাৰী চেনেল|ডিস্কভাৰী চেনেলে]] চুপাৰ ৩০ ক লৈ এক ঘণ্টাৰ এটা অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰে<ref name="di"/><ref name="tribune"/><ref name="thehindu">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/05/26/stories/2009052655010700.htm|title=100/100 for Super 30 in IIT-JEE|work=[[The Hindu]]|date=26 May 2009|accessdate=11 July 2009|location=Chennai, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610060452/http://www.hindu.com/2009/05/26/stories/2009052655010700.htm|archive-date=10 June 2009|url-status=live}}</ref> আৰু [[দি নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ৰ এখন পৃষ্ঠাৰ অৰ্ধাংশ তেওঁৰ নামত দিয়া হয়।<ref name="tribune"/>অভিনেত্ৰী আৰু পূৰ্বৰ মিছ জাপান খিতাপ অৰ্জন কৰা [[নৰিকা ফুজিয়াৰা]]ই কুমাৰৰ পদক্ষেপৰ ওপৰত তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ [[পাটনা]]লৈ আহিছিল।<ref name="deccanherald"/> [[বি বি চি]]ৰ অনুষ্ঠানসমূহত কুমাৰ সম্প্ৰচাৰিত হৈছে।<ref name="tribune"/> ''ইণ্ডিয়ান ইন্সটিটিউট অৱ মেনেজমেন্ট, আহমেদাবাদ'', কেইবাখনো ''ভাৰতীয় প্ৰায়োগিক প্ৰতিষ্ঠান'', ''ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া'', ''টকিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়'' আৰু ''ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়'' আদি বহুতো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানত কুমাৰে নিজৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰি বক্তৃতা দিয়ে।<ref name="tribune"/><ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-08-26/news/53243580_1_iit-students-anand-kumar-super30|title=Use skills to ensure country's growth: Super30 founder to IIT students|date=26 August 2014|work=Economics Times|accessdate=15 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101032835/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-08-26/news/53243580_1_iit-students-anand-kumar-super30|archive-date=1 November 2014|url-status=live|archivedate=1 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101032835/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-08-26/news/53243580_1_iit-students-anand-kumar-super30|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1141008/jsp/bihar/story_18902551.jsp#.VD3V8-nCWcw|title=Anand focus on teachers for excellence|date=8 October 2014|work=The Telegraph|accessdate=14 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019123616/http://www.telegraphindia.com/1141008/jsp/bihar/story_18902551.jsp#.VD3V8-nCWcw|archive-date=19 October 2014|url-status=live}}</ref> আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক আই আই টি জে ই ই পৰীক্ষাৰ বাবে বিনামূলীয়া প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ বাবে ২০০৯ চনত তেওঁ [[লিমিকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ''ত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-15/patna/28082404_1_super-30-mathematician-anand-kumar-iit-jee|title=Kumar of Super-30 finds place in Limca Book|date=15 September 2009|work=The Times of India|accessdate=18 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705112757/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-15/patna/28082404_1_super-30-mathematician-anand-kumar-iit-jee|archive-date=5 July 2013|url-status=live|archivedate=5 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130705112757/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-15/patna/28082404_1_super-30-mathematician-anand-kumar-iit-jee|deadurl=yes}}</ref> এছিয়া ২০১০ৰ শ্ৰেষ্ঠ তালিকাত [[টাইম আলোচনী]]য়ে চুপাৰ ৩০ ক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।২০১০ চনৰ জুলাইত ইনষ্টিটিউট ফৰ ৰিচাৰ্ছ এণ্ড ডকুমেণ্টেছন ইন ছচিয়েল ছায়েন্স(IRDS)এ কুমাৰক ২০১০ৰ ''এছ.ৰামানুজন'' বঁটাৰে সন্মানিত কৰে।<ref name="irdsawards">{{cite web |url=http://irdsindia.com/IRDS%20Awards%20Details.htm |title=IRDS Awards 2010 }}{{dead link|date=May 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> <!-- Super 30 received praise from United States President [[Barack Obama]]'s special envoy, [[Rashad Hussain]], who termed it the "best" institute in the country.<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article559325.ece?homepage=true | work=The Hindu| title=Obama's special envoy hails Super 30 | date=8 August 2010 | accessdate=25 September 2010 | location=Chennai, India | archive-url=https://web.archive.org/web/20121021071658/http://www.thehindu.com/news/states/other-states/article559325.ece?homepage=true | archive-date=21 October 2012 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> --> ''নিউজউইক মেগাজিন''য়ে আনন্দ কুমাৰৰ চুপাৰ ৩০ ৰ পদক্ষেপক লক্ষ্য কৰি তেওঁৰ বিদ্যালয়খন বিশ্বৰ চাৰিখন সৃষ্টিশীল বিদ্যালয়ৰ এখন হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।<ref>{{cite news| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-19/patna/28249959_1_super-30-iit-jee-ramanujam-school| title=Super-30-incredible-says-Newsweek| accessdate=25 September 2010| work=The Times of India| date=19 September 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20130705112754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-19/patna/28249959_1_super-30-iit-jee-ramanujam-school| archive-date=5 July 2013| url-status=live| archivedate=3 November 2012| archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103215914/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-19/patna/28249959_1_super-30-iit-jee-ramanujam-school| deadurl=yes}}</ref> আনন্দ কুমাৰে ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰত বিহাৰ চৰকাৰৰ শীৰ্ষ বঁটা ''মৌলানা আব্দুল কালাম আজাদ শিক্ষা পুৰস্কাৰ'' অৰ্জন কৰে।<ref name="biharaward">{{cite news | url=http://biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | work=The Times of India | title=Bihar honours Super 30 founder with top award | access-date=20 February 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130518231054/http://www.biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | archive-date=18 May 2013 | url-status=dead | df=dmy-all | archivedate=18 May 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518231054/http://www.biharfoundation.in/bihar-honours-super-30-founder-with-top-award/2010/ | deadurl=yes }}</ref> বাংগালোৰত ২০১০ চনত [[অখিল ভাৰতীয় বিদ্যাৰ্থী পৰিষদ]]য়ে কুমাৰক ''Prof. Yashwantrao Kelkar Yuva Puraskar'' বঁটা প্ৰদান কৰে। ''ব্যতিক্ৰমী প্ৰতিভাশালী ব্যক্তি গঢ়িব পৰা ক্ষমতা থকা বিশ্ববৰেণ্য ব্যক্তি''ৰ এজন হিচাপে ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইউৰোপৰ ‌''ফ'কাছ'' আলোচনীয়ে কুমাৰক স্থান দিয়ে।<ref>{{cite news|title=Super 30 founder is Europe journal's global personality|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-others/tp-states/article1713341.ece|accessdate=22 April 2011|newspaper=Hindu Business Line|date=20 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121007152757/http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-others/tp-states/article1713341.ece|archive-date=7 October 2012|url-status=live}}</ref> ''[[আৰাকছন]]'' চলচ্চিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]]ক চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰাতো কুমাৰে সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Big B gets teaching tips from Super 30's Anand|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-31/india/29835189_1_saif-ali-khan-super-30-s-anand-aarakshan|accessdate=31 July 2011|newspaper=The Times of India|date=31 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120104212234/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-31/india/29835189_1_saif-ali-khan-super-30-s-anand-aarakshan|archive-date=4 January 2012|url-status=live|archivedate=4 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120104212234/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-31/india/29835189_1_saif-ali-khan-super-30-s-anand-aarakshan|deadurl=yes}}</ref>বলীউডৰ বহুতো পৰিচালক আৰু প্ৰযোজকে আনন্দ কুমাৰৰ জীৱন কাহিনীক লৈ এখন চিনেমা কৰাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Bollywood movie on Bihar's Super-30 on cards|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-23/patna/30432905_1_super-30-anand-kumar-iit-jee|accessdate=23 November 2011|newspaper=The Times of India|date=23 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501132305/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-23/patna/30432905_1_super-30-anand-kumar-iit-jee|archive-date=1 May 2013|url-status=live|archivedate=1 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501132305/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-23/patna/30432905_1_super-30-anand-kumar-iit-jee|deadurl=yes}}.</ref>যুক্তৰাজ্যৰ ''ম'ন'কল'' নামৰ আলোচনীখনত বিশ্বৰ ২০ জন আদৰ্শ শিক্ষকৰ তালিকাত তেওঁ স্থান পাইছে।<ref>{{cite news|title=Math wizard Anand Kumar in list of world's 20 top teachers|url=http://www.indianexpress.com/news/math-wizard-anand-kumar-in-list-of-worlds-20-top-teachers/884028/|newspaper=Indian Express|date=4 December 2011|access-date=1 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121101011609/http://www.indianexpress.com/news/math-wizard-anand-kumar-in-list-of-worlds-20-top-teachers/884028|archive-date=1 November 2012|url-status=live}}</ref> কানাডাৰ ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া চৰকাৰৰ পৰাও সন্মান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Bihar's Super 30 coaching idea wins high praise in Canada|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-21/india/31082619_1_iit-jee-technology-joint-entrance-examination-bihar-s-super|newspaper=The Times of India|date=21 February 2012|access-date=2020-05-23|archivedate=2012-07-08|archiveurl=https://archive.today/20120708100803/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-21/india/31082619_1_iit-jee-technology-joint-entrance-examination-bihar-s-super|deadurl=yes}}</ref>কুমাৰক [[মুম্বাই]]ত [[বেংক অৱ বৰোদা]]ই ''বৰোদা চান লাইফ এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড'' প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Founder of 'Super-30' programme Anand Kumar honoured |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-07-21/news/32776828_1_anand-kumar-super-30-programme |newspaper=The Economic Times |date=21 July 2012 |access-date=20 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517205154/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-07-21/news/32776828_1_anand-kumar-super-30-programme |archive-date=17 May 2013 |url-status=live |archivedate=17 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130517205154/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-07-21/news/32776828_1_anand-kumar-super-30-programme |deadurl=yes }}</ref> ৰাজকোটত অনুষ্ঠিত অষ্টম সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় গণিত সন্মিলনত কুমাৰক '''''ৰামানুজন মেথেমেটিক্স এৱাৰ্ড''''' আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite news|title=Anand Kumar, Founder of Super30 Classes, Gets Ramanujan Mathematics Award|url=http://www.indiatimes.com/news/more-from-india/anand-kumar-founder-of-super30-classes-gets-ramanujan-mathematics-award-125478.html|newspaper=Indiatimes|date=29 January 2014|access-date=30 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140130034041/http://www.indiatimes.com/news/more-from-india/anand-kumar-founder-of-super30-classes-gets-ramanujan-mathematics-award-125478.html|archive-date=30 January 2014|url-status=live}}</ref> কম্বাট'ৰৰ কাৰপাগাম বিশ্ববিদ্যালয়ে কুমাৰক সন্মানীয় ''ডক্টৰেট অৱ চায়েন্স (ডি এছ ছি)'' ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite news |title=Honorary doctorate conferred on 'Super 30' founder |url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/Honorary-doctorate-conferred-on-Super-30-founder/articleshow/45505934.cms |newspaper=The Times of India |date=14 December 2014 |access-date=15 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141215153234/http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/Honorary-doctorate-conferred-on-Super-30-founder/articleshow/45505934.cms |archive-date=15 December 2014 |url-status=live }}</ref> শিক্ষা ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অসাধাৰণ বৰঙণিৰ বাবে মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰে কুমাৰলৈ আগবঢ়াইছে ''মহৰ্ষি বেদব্যাস'' বঁটা।<ref>{{cite news|title=ANAND KUMAR FOUNDER OF ‘SUPER 30′ AWARDED MAHARISHI VED VYAS NATIONAL AWARD|url=http://admissions.dreamiit.com/anand-kumar-awarded-maharishi-ved-vyas-national-award/|newspaper=Dreamiit|date=17 August 2015|access-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222160558/http://admissions.dreamiit.com/anand-kumar-awarded-maharishi-ved-vyas-national-award/|archive-date=22 December 2015|url-status=live}}</ref> জাৰ্মানীৰ ছেক্সনিৰ শিক্ষামন্ত্ৰীৰ পৰাও কুমাৰে সন্মান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Super 30 founding mathematician honoured in Germany|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-12-01/news/68688152_1_anand-kumar-indian-students-higher-studies|newspaper=Economics Times|date=1 December 2015|access-date=18 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145419/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-12-01/news/68688152_1_anand-kumar-indian-students-higher-studies|archive-date=22 December 2015|url-status=live|archivedate=22 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222145419/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-12-01/news/68688152_1_anand-kumar-indian-students-higher-studies|deadurl=yes}}</ref>কানাডাৰ মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ বিজু মেথিউ ৰচিত কুমাৰৰ জীৱনীখন ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰণৱ মুখাৰ্জী]]ক আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news |title= Mukherjee lauds Anand Kumar's work |url= http://www.business-standard.com/article/news-ians/mukherjee-lauds-anand-kumar-s-work-116061001187_1.html |newspaper= Business Standard |date= 10 June 2016 |access-date= 27 June 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160813182425/http://www.business-standard.com/article/news-ians/mukherjee-lauds-anand-kumar-s-work-116061001187_1.html |archive-date= 13 August 2016 |url-status= live }}</ref> ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাম নাথ কোবিন্দে কুমাৰক ''ৰাষ্ট্ৰীয় বাল কল্যাণ এৱাৰ্ডে''ৰে বিভূষিত কৰে।<ref>{{cite news|title= Rashtriya Bal Kalyan Award presented to Super-30 founder |url= http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/rashtriya-bal-kalyan-award-presented-to-super-30-founder/article20447452.ece |newspaper= Hindu |date= 15 November 2017}}</ref> ==সন্মান== ২০১৮ চনৰ ৮ নবেম্বৰত [[ডুবাই]]ত আনন্দ কুমাৰক মালবাৰ গল্ড এণ্ড ডায়মণ্ড(Malabar Gold & Diamonds)ৰ দ্বাৰা ''আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা বঁটা(Global Education Award)''ৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://globaleducationawards.com/|title=Home – Prime Time Research Media Global Education Awards, Market Research Company|website=globaleducationawards.com|access-date=7 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307173908/http://globaleducationawards.com/|archive-date=7 March 2019|url-status=live|archivedate=7 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190307173908/http://globaleducationawards.com/|deadurl=yes}}</ref> শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ কৰা চেষ্টা হৈছে এক আদৰ্শ। আমেৰিকাৰ [[কেলিফ'ৰ্ণিয়া]]ৰ ছান জ'ছত এক অনুষ্ঠানত ''ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ এডুকেশ্বন ইন এক্সিলেনছে(FFE)'' আনন্দ কুমাৰক '''''এডুকেশ্বন এক্সিলেনছ এৱাৰ্ড ২০০৯''''' আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news|title= Rashtriya Bal Kalyan Award presented to Super-30 founder |url= https://economictimes.indiatimes.com/nri/nris-in-news/super-30-founder-anand-kumar-felicitated-in-us/articleshow/71194746.cms |newspaper= The Economic Times |date= 19 September 2019}}</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত স্থান == আনন্দ কুমাৰৰ জীৱন আৰু কৰ্মক লৈ বলিউডৰ এজন পৰিচালক বিকাশ বাহ্‌লে (Vikas Bahl) ২০১৯ চনত চুপাৰ ৩০ শীৰ্ষক এখন চিনেমা পৰিচালনা কৰে য'ত হৃতিক ৰোচনে আনন্দ কুমাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। চলচ্চিত্ৰখনে বক্স অফিছত সুনাম লাভ কৰে আৰু বহুতো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হৈছে।<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-mathematician-anand-kumar-in-vikas-bahl-super-30-confirmed-4859925/|title=Confirmed! Hrithik Roshan is playing mathematician Anand Kumar in Vikas Bahl’s Super 30|date=25 September 2017|work=The Indian Express|access-date=25 September 2017|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724093143/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-mathematician-anand-kumar-in-vikas-bahl-super-30-confirmed-4859925/|archive-date=24 July 2018|url-status=live}}</ref><ref name="it">{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/super-30-trailer-out-hrithik-roshan-stuns-as-math-wizard-anand-kumar-in-new-film-1542286-2019-06-04|title=Super 30 trailer out. Hrithik Roshan stuns as math wizard Anand Kumar in new film|publisher=[[India Today]]|date=4 June 2019|accessdate=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604092114/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/super-30-trailer-out-hrithik-roshan-stuns-as-math-wizard-anand-kumar-in-new-film-1542286-2019-06-04|archive-date=4 June 2019|url-status=live}}</ref> ==মিথ্যা প্ৰচাৰ== ২০১৮ চনৰ ২৩ জুলাইত [[দৈনিক জাগৰণ]] কাকতত প্ৰকাশিত এটা বাতৰিত মাত্ৰ তিনিজনেহে আই আই টি জে ই ই পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল বুলি চুপাৰ ৩০ ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰিছিল য'ত কুমাৰে ২৬ জন উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ দাবী কৰিছিল।<ref name="India Today">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/patna-super-30-anand-kumar-1293475-2018-07-23|title=Patna's Super 30 mentor Anand Kumar accused of deceit to gain popularity|date=23 July 2018|work=[[India Today]]|access-date=23 July 2018|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725063523/https://www.indiatoday.in/india/story/patna-super-30-anand-kumar-1293475-2018-07-23|archive-date=25 July 2018|url-status=live}}</ref> বাতৰিটোত চুপাৰ ৩০ ত নামভৰ্তিৰ বাবে যোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ৰামানুজ ক্লাছ নামৰ আন এটা প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰত দি তাত ভাল ফলাফল দেখুৱালেহে কুমাৰে প্ৰশিক্ষণ দিয়ে বুলি উল্লেখ আছে। তদুপৰি ৰামানুজ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ পৰা কুমাৰে বছৰি এক কোটি উপাৰ্জন কৰে ।<ref name="India Today" /> কুমাৰৰ পক্ষত থিয় দিছিল বিহাৰৰ পূৰ্বৰ ডেপুটি চীফ মিনিষ্টাৰ [[তেজস্বী যাদব]] আৰু তেওঁ কৈছিল,"সংবাদ মাধ্যমত হৈ থকা সংঘবদ্ধ প্ৰচাৰ কাৰ্য কুমাৰক হীন কৰিবলৈ কৰা কোনো সামন্ততান্ত্ৰিক মনোভাৱৰ কাম। ইউনিয়ন কেবিনেট মন্ত্ৰী আৰু অভিনেতা [[শত্ৰুঘ্ন সিন্‌হা]]ইও কুমাৰৰ পক্ষত টুইট কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/030818/anand-kumar-fighting-a-smear-campaign.html|title=Anand Kumar fighting a smear campaign|work=[[Deccan Chronicle]]|date=3 August 2018|author=Subhash K Jha|accessdate=5 June 2019|quote=But ever since the announcement of the project, it seems people are out to discredit Anand’s work.|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605154114/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/030818/anand-kumar-fighting-a-smear-campaign.html|archive-date=5 June 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/india-news/super-30-mentor-anand-kumar-gets-support-from-tejashwi-yadav-shatrughan-sinha-amid-charges-of-fabrication/1264394/|title=Super 30 mentor Anand Kumar gets support from Tejashwi Yadav, Shatrughan Sinha amid charges of&nbsp;fabrication|date=31 July 2018|work=The Financial Express|access-date=7 October 2018|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327145758/https://www.financialexpress.com/india-news/super-30-mentor-anand-kumar-gets-support-from-tejashwi-yadav-shatrughan-sinha-amid-charges-of-fabrication/1264394/|archive-date=27 March 2019|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ আগষ্টত [[দি হিন্দু]] কাকতে প্ৰকাশ কৰে যে কুমাৰ আৰু কুমাৰৰ প্ৰতিষ্ঠান সঘনে মিথ্যা প্ৰচাৰৰ বলি হৈছে আৰু জুলাইত [[দৈনিক জাগৰণ]] কাকতত প্ৰকাশ হোৱা ভুৱা বাতৰিৰো উৎস চিহ্নিত কৰে।<ref name="thehindu2018">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/bihar-super-30-founder-faces-smear-campaign/article24754008.ece|title=Bihar Super-30 founder faces smear campaign|author=Amarnath Tewary|date=22 August 2018|accessdate=5 June 2019|quote=When asked who is behind all this, he quipped, "everyone knows in Patna who is he…why should I take his name?” Is he former DGP Abhyanand who was earlier associated with Super-30 for five years?, Mr. Kumar did not respond.|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713085252/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/bihar-super-30-founder-faces-smear-campaign/article24754008.ece|archive-date=13 July 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/banker-jailed-for-86-days-for-no-crime/articleshow/66141077.cms|title=Banker jailed for 86 days for 'no crime' in Bihar|work=[[The Times of India]]|date=10 October 2018|accessdate=5 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190301150040/https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/banker-jailed-for-86-days-for-no-crime/articleshow/66141077.cms|archive-date=1 March 2019|url-status=live}}</ref> <!-- On 23 July 2018, an article in [[Dainik Jagran]] cited former Super 30 students who said that only three students from the program had passed the IIT JEE exam that year, contrary to Kumar's claim that 26 had passed. The report also claimed that students who sought to enroll in Super 30 were pushed to enroll in another coaching center called Ramanuj Classes, a for-profit institution, on the pretext that Kumar would coach them if they performed well. Furthermore, the article alleged that by asking IIT aspirants to enroll in Ramanuj Classes, Kumar made over Rs 1 crore annually. Former Deputy Chief Minister of Bihar [[Tejashwi Yadav]] spoke in favour of Anand Kumar and said that "propaganda is being run in media influenced by feudal mindset to discredit and defame Anand Kumar." Union Cabinet Minister and former actor, [[Shatrughan Sinha]], has also spoken in Kumar's favour on [[Twitter]]. In August 2018, [[The Hindu]] reported that Kumar and his school are frequently the target of [[smear campaigns]], and identified the potential sources of the fabricated stories that appeared in the [[Dainik Jagran]] newspaper in July. --> ==তথ্যউৎস== {{reflist|}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.super30.org/ Super 30 website] [[শ্ৰেণী:গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] eoa78qwxjcxy1tqhcatw3lat1sflfub 0 63416 641027 383247 2026-10-02T06:02:45Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[সৰ্বোদয়া]]ৰ পৰা [[সৰ্বোদয়]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 383247 wikitext text/x-wiki '''সৰ্বোদয়া''' হৈছে এটা সংস্কৃত শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে 'সৰ্বজনীন উন্নতি' বা 'সকলোৰে প্ৰগতি'। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে ১৯০৮ চনত [[জন ৰাস্কিন]]ৰ ৰাজনৈতিক অৰ্থনীতিৰ ওপৰত ৰচা ''আনটু দিছ লাষ্ট''ৰ অনুবাদৰ শিৰোনাম হিচাপে এই শব্দটি ব্যৱহাৰ কৰিছিল, আৰু গান্ধীয়ে তেওঁৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ আদৰ্শৰ বাবে শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>[[Joan Bondurant|Bondurant, Joan]]. ''Conquest of Violence: The Gandhian Philosophy of Conflict.'' (Princeton, 1958) p 156.</ref> পিছত ভাৰতীয় অহিংসা কৰ্মী ভিনোবা ভাৱেৰ দৰে গান্ধীৱানসকলে স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতত সামাজিক আন্দোলনৰ নাম হিচাপে এই শব্দটো গ্ৰহণ কৰিছিল যি ভাৰতীয় সমাজৰ সকলো পৰ্য্যায়ত আত্মনিৰ্ধাৰণ আৰু সমতা উপনীত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক নিশ্চিত কৰিছিল। ২য় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এজন প্ৰথিতব্য দিগমবাৰা ভিক্ষু সমান্তভদ্ৰই ''Mahāvīra''ৰ ''tīrtha''ক 'সৰ্বোদয়' বুলি কৈছিল।<ref>{{cite book|last=Upadhye|first=Dr. A. N.|authorlink=A.N. Upadhye|title=Mahavira His Times and His philosophy of life|date=2000|url=https://books.google.com/books?id=GHfzERhGUjQC|publisher=Bharatiya Jnanpith|p=54}}</ref><!-- Later Gandhians, like the Indian [[nonviolence]] activist [[Vinoba Bhave]], embraced the term as a name for the social movement in post-independence [[India]] which strove to ensure that self-determination and equality reached all strata of Indian society. [[Samantabhadra (Jain monk)|Samantabhadra]], an illustrious [[Digambara monk]], as early as the 2nd century A.D., called the ''tīrtha'' of ''Mahāvīra'' (24th [[Tirthankara]]) by the name ''sarvodaya''. --> == উৎস আৰু গান্ধীৰ ৰাজনৈতিক ধাৰণা == ১৯০৪ চনত উকীল হিচাপে কাম কৰি থাকোঁতে গান্ধীয়ে ব্ৰিটিছ বন্ধু হেনৰি পোলাকৰ পৰা ৰাস্কিনৰ ''আনটু দিছ লিষ্ট'' কিতাপখন লাভ কৰে। তেওঁ আত্মজীৱনীত উল্লেখ কৰিছে যে ডুৰবান(য'ৰ পৰা কিতাপখন পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল)ৰ পৰা ২৪ ঘণ্টীয়া ৰে'লযাত্ৰাত ৰাস্কিনৰ চিন্তাত ডুবি তেওঁ অলপো শুব পৰা নাছিল:- "এই কিতাপখনৰ আদৰ্শেৰে মই মোৰ জীৱনটো সলনি কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত ল'লো। "<ref name="Autobiography">''Autobiography'', part IV, chapter xviii.</ref> গান্ধীয়ে ধাৰ্য কৰা অনুসৰি ৰাস্কিনৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক জীৱন তিনিটা কেন্দ্ৰীয় ধাৰণাত প্ৰবাহিত: {{cquote| That # the good of the individual is contained in the good of all. # a lawyer's work has the same value as the barber's in as much as all have the same right of earning their livelihood from their work. # a life of labour, i.e., the life of the tiller of the soil and the handicraftsman is the life worth living. The first of these I knew. The second I had dimly realized. The third had never occurred to me. ''Unto This Last'' made it clear as daylight for me that the second and third were contained in the first. I arose with the dawn, ready to reduce these principles to practice.<ref name="Autobiography" />}} চাৰি বছৰ পিছত, ১৯০৮ চনত গান্ধীয়ে ৰাস্কিনৰ কিতাপখন স্থানীয় ভাষা গুজৰাটীলৈ অনুবাদ কৰে। তেওঁ কিতাপখনৰ শিৰোনাম দিয়ে ''সৰ্বোদয়া'', এটা সংস্কৃত শব্দ, যিটো তেওঁ দুটা সংস্কৃত মূলীয় শব্দৰ পৰা আনিছে- ''সৰ্বা'' মানে সকলো আৰু ''উদয়'' মানে উন্নতি অৰ্থাৎ - "সকলোৰে উন্নতি"। ৰাস্কিনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'লেও গান্ধীৰ বাবে শব্দটো তেওঁৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক আদৰ্শৰো প্ৰতীক হৈ থিয় দিলে। (Indeed, Gandhi was keen to distance himself from Ruskin's more conservative ideas.)<ref>See Bondurant (1958), pp. 156-159.</ref>গান্ধীয়ে তেওঁৰ আশ্ৰমসমূহত অনুশীলন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা আদৰ্শ আছিল তেওঁৰ আশা, বিশ্বৰ আন জাতিবোৰৰ বাবে পোহৰ হ'ব পৰাকৈ সমগ্ৰ ভাৰতক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সৈমান কৰিব পৰা। গান্ধীৱান সামাজিক আদৰ্শত শ্ৰমৰ সন্মান, সম্পদৰ সমবিতৰণ, সাম্প্ৰদায়িক স্বাৱলম্বীতা আৰু ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ হৈছিল।<ref>Bondurant (1958), chapter 5.</ref> == সৰ্বোদয়া আন্দোলন == গান্ধীৰ এটা মুখ্য প্ৰকল্প ভাৰতীয় স্বাধীনতাপ্ৰাপ্তিলৈকে তেওঁৰ আদৰ্শ ভালদৰে চলিছিল। তেওঁৰ অনুগামীসকলে (বিশেষকৈ বিনোৱা ভাবে) ভাৰতত তেওঁৰ আদৰ্শৰ সমাজখনৰ বাবে কাম কৰি গৈছিল আৰু এওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাকেই সৰ্বোদয়া আন্দোলন বোলা হৈছিল। অনিমা বসুৱে এই আন্দোলনক এইবুলি আখ্যা দিছিল- "আমি এতিয়ালৈকে জনা জনতাৰ গণতন্ত্ৰৰ ধাৰণাবোৰৰ এইটো এটা সম্পূৰ্ণ আৰু সচ্ছল ধাৰণা। " ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ সময়ত বিনোৱা ভাবে আৰু তেওঁৰ সৰ্বোদয়া সহযোগী জয় প্ৰকাশ নাৰায়ণ, দাদা ধৰ্মাধিকাৰী, ৰবি শংকৰ মহাৰাজ, ধীৰেন্দ্ৰ মজুমদাৰ, শংকৰাও দেউ, কে জি মাছৰুৱালা আদিয়ে স্ব-আয়োজনৰ জনপ্ৰিয়তাক উৎসাহ যোগাবলৈ ভূদান, গ্ৰামদান আন্দোলন প্ৰভৃতি বিভিন্ন কৰ্মত অগ্ৰসৰ হৈছিল। এই যোগসূত্ৰৰে বহুতো গোটে আজি ভাৰতত স্থানীয়ভাৱে কাম কৰি আছে। গান্ধীৰ ভস্ম ৰখাৰ প্ৰথমবাৰ্ষিকীৰ পৰা শ্ৰীৰংগপাটনা আৰু টিৰুনাভয়াত এক বাৰ্ষিক সৰ্বোদয়া মেলা বা মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref>Sharath S. Srivatsa, [http://www.hindu.com/2006/02/12/stories/2006021203020400.htm "A confluence by the Cauvery"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130411021047/http://www.hindu.com/2006/02/12/stories/2006021203020400.htm |date=2013-04-11 }}, ''[[The Hindu]]'', 12 February 2006.</ref> পিছত এইটো কে কালাপানে অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref>T. Madhava Menon, ''A handbook of Kerala'', Volume 2, Thiruvananthapuram: International School of Dravidian Linguistics, 2002, {{ISBN|9788185692272}}, p. 617.</ref><ref>''Tourist Guide to Kerala'', Chennai: Sura, 2008, {{ISBN|9788174781642}}, [https://books.google.com/books?id=ZYfRBcLdTNYC&pg=PA40 p. 40].</ref> <!-- ==Further reading== * ''The Sarvodaya Movement: Gandhian Approach to Peace and Non Violence'', by S. Narayanasamy. New Delhi, Mittal Publications, 2003. {{ISBN|81-7099-877-8}}. --> == তথ্যউৎস == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- {{Sister project links|wikt= no |commons= no |b= no |n= no |q= no |v= no }} --> {{Refbegin}} * [http://www.iisg.nl/publications/sarvo.php The Sarvodaya Movement in India in the 1950s] {{Refend}} {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:দৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] bduil2effkq0r6s08uyfnmmsz8fjng3 641032 641027 2026-10-02T06:04:06Z AjayDas 12623 641032 wikitext text/x-wiki '''সৰ্বোদয়''' হৈছে এটা সংস্কৃত শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে 'সৰ্বজনীন উন্নতি' বা 'সকলোৰে প্ৰগতি'। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে ১৯০৮ চনত [[জন ৰাস্কিন]]ৰ ৰাজনৈতিক অৰ্থনীতিৰ ওপৰত ৰচা ''আনটু দিছ লাষ্ট''ৰ অনুবাদৰ শিৰোনাম হিচাপে এই শব্দটি ব্যৱহাৰ কৰিছিল, আৰু গান্ধীয়ে তেওঁৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ আদৰ্শৰ বাবে শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>[[Joan Bondurant|Bondurant, Joan]]. ''Conquest of Violence: The Gandhian Philosophy of Conflict.'' (Princeton, 1958) p 156.</ref> পিছত ভাৰতীয় অহিংসা কৰ্মী ভিনোবা ভাৱেৰ দৰে গান্ধীৱানসকলে স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতত সামাজিক আন্দোলনৰ নাম হিচাপে এই শব্দটো গ্ৰহণ কৰিছিল যি ভাৰতীয় সমাজৰ সকলো পৰ্য্যায়ত আত্মনিৰ্ধাৰণ আৰু সমতা উপনীত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক নিশ্চিত কৰিছিল। ২য় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এজন প্ৰথিতব্য দিগমবাৰা ভিক্ষু সমান্তভদ্ৰই ''Mahāvīra''ৰ ''tīrtha''ক 'সৰ্বোদয়' বুলি কৈছিল।<ref>{{cite book|last=Upadhye|first=Dr. A. N.|authorlink=A.N. Upadhye|title=Mahavira His Times and His philosophy of life|date=2000|url=https://books.google.com/books?id=GHfzERhGUjQC|publisher=Bharatiya Jnanpith|p=54}}</ref><!-- Later Gandhians, like the Indian [[nonviolence]] activist [[Vinoba Bhave]], embraced the term as a name for the social movement in post-independence [[India]] which strove to ensure that self-determination and equality reached all strata of Indian society. [[Samantabhadra (Jain monk)|Samantabhadra]], an illustrious [[Digambara monk]], as early as the 2nd century A.D., called the ''tīrtha'' of ''Mahāvīra'' (24th [[Tirthankara]]) by the name ''sarvodaya''. --> == উৎস আৰু গান্ধীৰ ৰাজনৈতিক ধাৰণা == ১৯০৪ চনত উকীল হিচাপে কাম কৰি থাকোঁতে গান্ধীয়ে ব্ৰিটিছ বন্ধু হেনৰি পোলাকৰ পৰা ৰাস্কিনৰ ''আনটু দিছ লিষ্ট'' কিতাপখন লাভ কৰে। তেওঁ আত্মজীৱনীত উল্লেখ কৰিছে যে ডুৰবান(য'ৰ পৰা কিতাপখন পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল)ৰ পৰা ২৪ ঘণ্টীয়া ৰে'লযাত্ৰাত ৰাস্কিনৰ চিন্তাত ডুবি তেওঁ অলপো শুব পৰা নাছিল:- "এই কিতাপখনৰ আদৰ্শেৰে মই মোৰ জীৱনটো সলনি কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত ল'লো। "<ref name="Autobiography">''Autobiography'', part IV, chapter xviii.</ref> গান্ধীয়ে ধাৰ্য কৰা অনুসৰি ৰাস্কিনৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক জীৱন তিনিটা কেন্দ্ৰীয় ধাৰণাত প্ৰবাহিত: {{cquote| That # the good of the individual is contained in the good of all. # a lawyer's work has the same value as the barber's in as much as all have the same right of earning their livelihood from their work. # a life of labour, i.e., the life of the tiller of the soil and the handicraftsman is the life worth living. The first of these I knew. The second I had dimly realized. The third had never occurred to me. ''Unto This Last'' made it clear as daylight for me that the second and third were contained in the first. I arose with the dawn, ready to reduce these principles to practice.<ref name="Autobiography" />}} চাৰি বছৰ পিছত, ১৯০৮ চনত গান্ধীয়ে ৰাস্কিনৰ কিতাপখন স্থানীয় ভাষা গুজৰাটীলৈ অনুবাদ কৰে। তেওঁ কিতাপখনৰ শিৰোনাম দিয়ে ''সৰ্বোদয়'', এটা সংস্কৃত শব্দ, যিটো তেওঁ দুটা সংস্কৃত মূলীয় শব্দৰ পৰা আনিছে- ''সৰ্বা'' মানে সকলো আৰু ''উদয়'' মানে উন্নতি অৰ্থাৎ - "সকলোৰে উন্নতি"। ৰাস্কিনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'লেও গান্ধীৰ বাবে শব্দটো তেওঁৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক আদৰ্শৰো প্ৰতীক হৈ থিয় দিলে। (Indeed, Gandhi was keen to distance himself from Ruskin's more conservative ideas.)<ref>See Bondurant (1958), pp. 156-159.</ref>গান্ধীয়ে তেওঁৰ আশ্ৰমসমূহত অনুশীলন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা আদৰ্শ আছিল তেওঁৰ আশা, বিশ্বৰ আন জাতিবোৰৰ বাবে পোহৰ হ'ব পৰাকৈ সমগ্ৰ ভাৰতক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সৈমান কৰিব পৰা। গান্ধীৱান সামাজিক আদৰ্শত শ্ৰমৰ সন্মান, সম্পদৰ সমবিতৰণ, সাম্প্ৰদায়িক স্বাৱলম্বীতা আৰু ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ হৈছিল।<ref>Bondurant (1958), chapter 5.</ref> == সৰ্বোদয় আন্দোলন == গান্ধীৰ এটা মুখ্য প্ৰকল্প ভাৰতীয় স্বাধীনতাপ্ৰাপ্তিলৈকে তেওঁৰ আদৰ্শ ভালদৰে চলিছিল। তেওঁৰ অনুগামীসকলে (বিশেষকৈ বিনোৱা ভাবে) ভাৰতত তেওঁৰ আদৰ্শৰ সমাজখনৰ বাবে কাম কৰি গৈছিল আৰু এওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাকেই সৰ্বোদয় আন্দোলন বোলা হৈছিল। অনিমা বসুৱে এই আন্দোলনক এইবুলি আখ্যা দিছিল- "আমি এতিয়ালৈকে জনা জনতাৰ গণতন্ত্ৰৰ ধাৰণাবোৰৰ এইটো এটা সম্পূৰ্ণ আৰু সচ্ছল ধাৰণা। " ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ সময়ত বিনোৱা ভাবে আৰু তেওঁৰ সৰ্বোদয় সহযোগী জয় প্ৰকাশ নাৰায়ণ, দাদা ধৰ্মাধিকাৰী, ৰবি শংকৰ মহাৰাজ, ধীৰেন্দ্ৰ মজুমদাৰ, শংকৰাও দেউ, কে জি মাছৰুৱালা আদিয়ে স্ব-আয়োজনৰ জনপ্ৰিয়তাক উৎসাহ যোগাবলৈ ভূদান, গ্ৰামদান আন্দোলন প্ৰভৃতি বিভিন্ন কৰ্মত অগ্ৰসৰ হৈছিল। এই যোগসূত্ৰৰে বহুতো গোটে আজি ভাৰতত স্থানীয়ভাৱে কাম কৰি আছে। গান্ধীৰ ভস্ম ৰখাৰ প্ৰথমবাৰ্ষিকীৰ পৰা শ্ৰীৰংগপাটনা আৰু টিৰুনাভয়াত এক বাৰ্ষিক সৰ্বোদয় মেলা বা মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref>Sharath S. Srivatsa, [http://www.hindu.com/2006/02/12/stories/2006021203020400.htm "A confluence by the Cauvery"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130411021047/http://www.hindu.com/2006/02/12/stories/2006021203020400.htm |date=2013-04-11 }}, ''[[The Hindu]]'', 12 February 2006.</ref> পিছত এইটো কে কালাপানে অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref>T. Madhava Menon, ''A handbook of Kerala'', Volume 2, Thiruvananthapuram: International School of Dravidian Linguistics, 2002, {{ISBN|9788185692272}}, p. 617.</ref><ref>''Tourist Guide to Kerala'', Chennai: Sura, 2008, {{ISBN|9788174781642}}, [https://books.google.com/books?id=ZYfRBcLdTNYC&pg=PA40 p. 40].</ref> <!-- ==Further reading== * ''The Sarvodaya Movement: Gandhian Approach to Peace and Non Violence'', by S. Narayanasamy. New Delhi, Mittal Publications, 2003. {{ISBN|81-7099-877-8}}. --> == তথ্যউৎস == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- {{Sister project links|wikt= no |commons= no |b= no |n= no |q= no |v= no }} --> {{Refbegin}} * [http://www.iisg.nl/publications/sarvo.php The Sarvodaya Movement in India in the 1950s] {{Refend}} {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:দৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] naigo9y2x1zjbxma86uf58hkybs1r3l 1 63474 641029 247834 2026-10-02T06:02:45Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:সৰ্বোদয়া]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:সৰ্বোদয়]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 247834 wikitext text/x-wiki {{মহাত্মা গান্ধী ২০২০ এডিটাথন}} klxmvg7t65omku6ang7b8nmu62y05ge 0 67372 640977 394357 2026-10-02T00:36:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640977 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =উৰ্বশী বুটালিয়া | image = UrvashiButalia.jpg | alt = | caption = ২০১১ চনত উৰ্বশী বুটালিয়া | birth_name = | birth_date = {{Birth year and age|1952}}<!-- {{Birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|df=yes|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = আম্বালা, [[হাৰিয়ানা]], [[ভাৰত]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = {{Nowrap|প্ৰকাশক আৰু ইতিহাসবিদ <br> 'কালী ফ'ৰ ৱুইমেন'ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা (১৯৮৪) <br> 'ঝুবান বুকচ্‌'ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা (২০০৩)}} | known_for = | relatives = পংকজ বুটালিয়া | website = {{URL|zubaanbooks.com}} }} '''উৰ্বশী বুটালিয়া''' ({{Lang-en|Urvashi Butalia}}; জন্ম: ১৯৫২) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী]] লেখক, প্ৰকাশক আৰু সমাজ-কৰ্মী। তেওঁ 'দি আডাৰ চাইড অৱ চাইলেঞ্চ: ভইচেচ ফ্ৰ'ম দ্য পাৰ্টিচন অৱ ইণ্ডিয়া' আৰু 'স্পীকিং পিচ: ৱুইমেনচ্‌ ভইচেচ ফ্ৰ'ম কাশ্মীৰ' দৰে মাৰ্গদৰ্শী কিতাপ আৰু মহিলাৰ উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে জনাজাত। ১৯৮৪ত বুটালিয়াই ৰিতু মেননৰ সৈতে লগ-লাগি [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথমটো একচেতীয়া নাৰীবাদী প্ৰকাশন 'কালী ফ'ৰ ৱুইমেন' প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০০৩ চনত তেওঁ আনটো প্ৰকাশন 'ঝুবান বুকচ্‌' প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite news|last=Daftuar|first=Swati|title=Identity matters|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article853524.ece|access-date=26 April 2013|newspaper=The Hindu|date=28 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200122161233/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/Identity-matters/article15794408.ece|archivedate=22 January 2020|deadurl=yes}}</ref> শিক্ষা আৰু সাহিত্য ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা তেওঁলোকৰ অৱদানৰ বাবে, ২০১১ চনত বুটালিয়া আৰু মেননলৈ যুটীয়াভাৱে [[পদ্মশ্ৰী]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364|title=Press Information Bureau|website=www.pib.nic.in|access-date=2019-03-07}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=716285|work=Outlook India|access-date=7 March 2019}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== [[হাৰিয়ানা]] পঞ্জাবৰ, পঞ্জাবী ঐতিহ্যৰ এটা সমৃদ্ধ, প্ৰগতিশীল আৰু নাস্তিক পৰিয়ালত উৰ্ব্বশী বুটালিয়াৰ জন্ম হৈছিল। শুভদ্ৰা আৰু যোগিন্দৰ সিং বুটালিয়াৰ তেওঁ চতুৰ্থটি সন্তান। তেওঁৰ মাক শুভদ্ৰা আছিল [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী]], যি মহিলাক দিহা-পৰামৰ্শ দিয়া সংস্থা এটা পৰিচালনা কৰিছিল। বুটালিয়াৰ এগৰাকী বায়েক আছিল, যাৰ নাম বেলা আৰু পংকজ আৰু ৰাহুল নামৰ দুজন ভাতৃ আছিল। পংকজ বুটালিয়া এগৰাকী বাওঁপন্থী তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা। তেওঁ বৃন্দাৱনৰ বিধবাসকলৰ দুৰ্দশাগ্ৰস্ত জীৱনৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা এখন তথ্যচিত্ৰৰ বাবে সুপৰিচিত। বুটালিয়াই ১৯৭১ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মিৰাণ্ডা হাউচৰপৰা সাহিত্যত স্নাতক আৰু ১৯৭৩ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰাই সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭৭ চনত, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা দক্ষিণ এছিয়াৰ অধ্যয়নত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লয়।<ref name=lettre>{{cite web|title=Bio – Butalia|url=http://www.lettre-ulysses-award.org/jury06/bio_butalia.html|publisher=Lettre Ulysses Award for the Art of Reportage|access-date=26 April 2013}}</ref> তেওঁ হিন্দী, পঞ্জাবী, বঙালীৰ উপৰিও ইংৰাজী, ফৰাছী আৰু ইটালিয়ান ভাষা জানে।<ref name="lettre-ulysses-award.org">{{cite web|url=https://www.lettre-ulysses-award.org/jury06/bio_butalia.html|title=Lettre Ulysses Award {{!}} Urvashi Butalia, India|website=www.lettre-ulysses-award.org|access-date=2019-03-07}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== দিল্লীৰ অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰচিটি প্ৰেছত কাম কৰি বুটালিয়াই তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। ১৯৮২ চনত লণ্ডনত অৱস্থিত 'জেদ বুকচ্‌'ৰ সম্পাদক ৰূপে কাম কৰাৰ আগতে তেওঁ এবছৰৰ বাবে অক্সফৰ্ডৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত<ref name=lettre/> কাম কৰিছিল। ভাৰতলৈ ঘূৰি অহাৰ পাছত তেওঁ ৰিতু মেননৰ সৈতে ১৯৮৪ চনত এটা একচেতীয়া নাৰীবাদী প্ৰকাশন 'কালী ফ'ৰ ৱুইমেন' আৰম্ভ কৰে।<ref name="mint">{{cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/595QfElEltDLfuvgNqTiOI/Urvashi-Butalia--I-want-to-prove-that-feminist-publishing-c.html|title=Urvashi Butalia: I want to prove that feminist publishing can survive commercially|last=Ghoshal|first=Somak|date=14 June 2013|publisher=Livemint|access-date=16 August 2013}}</ref> তেওঁৰ অধ্যয়নৰ পৰিসৰ নাৰী, সমাজ আৰু পৰিৱৰ্তিত ভাৰতৰ অন্তৰ্গত, বুটালিয়াই অশোকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় 'ইয়ং ইণ্ডিয়া ফেলোশ্বিপ'ত শিক্ষাদান কৰিছিল। নাৰীবাদী আৰু বাওঁপন্থী দৃষ্টিকোণৰ পৰা দেশ বিভাজন আৰু মৌখিক ইতিহাস হৈছে বুটালিয়াৰ আগ্ৰহৰ মুখ্য ক্ষেত্ৰ। তেওঁ লিংগ, সাম্প্ৰদায়িকতা, মৌলবাদ আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত লিখিছে। তেওঁৰ লেখাবোৰ ''দ্য গাৰ্জিয়ান'', ''নিউ ইণ্টাৰনেচনেলিষ্ট'', ''দ্য ষ্টেটচ্‌মেন'', ''দ্য টাইমচ্‌ অৱ ইণ্ডিয়া'', ''আউটলুক'' আৰু ''ইণ্ডিয়া টুডে''কে ধৰি বিভিন্ন বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁ বাওঁপন্থী ''তেহেলকা'' আৰু ইণ্ডিয়ান ''প্ৰিণ্টাৰ এণ্ড পাবলিচাৰ'' ছপা আৰু প্ৰকাশন উদ্যোগৰ সৈতে কাম কৰা বি২বি প্ৰকাশনৰ এগৰাকী নিয়মীয়া স্তম্ভকাৰ। বুটালিয়া 'অক্সফাম ইণ্ডিয়া'ৰ পৰামৰ্শদাতা আৰু তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ''কলেজ অৱ ভকেচনেল ষ্টাডিজ''ৰ ৰিডাৰৰ পদত আছে।<ref name=lettre/> ==বঁটা আৰু সম্মান== *২০০০ চনত মহিলা প্ৰকাশকৰ ''পিণ্ডোৰা বঁটা'' লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boell.de/en/person/urvashi-butalia|title=Urvashi Butalia|website=Heinrich-Böll-Stiftung|language=en|access-date=2019-03-07}}</ref> *২০১১ চনত [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] *২০১৭ চনত 'জাৰ্মান ফেডাৰেল ৰিপাবলিক'ৰ ''গ'থ মেডেল''<ref name="Staff">{{cite web|url=https://shop.scroll.in/book/843417/feminist-publisher-urvashi-butalia-wins-the-prestigious-goethe-medal|title=Feminist publisher Urvashi Butalia wins the prestigious Goethe Medal|author=Scroll Staff|website=Scroll.in|language=en-US|access-date=2019-03-07}}</ref><ref>https://www.goethe.de/resources/files/pdf131/about-urvashi-butalia.pdf</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী লেখক]] 8slcvfrgszw9ymlfc718ysrujl67xmh 0 67385 640961 634000 2026-10-01T22:15:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640961 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আমিনা আহমেদ আহুজা | image = | imagesize = | caption = | birth_date = | birth_place = ভাৰত | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | alma_mater = শ্লেড স্কুল অফ আৰ্ট, লণ্ডন | occupation = চিত্ৰশিল্পী<br>[[কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফাৰ]]<br>ভাষাবিদ<br>সাহিত্যিক | yearsactive = | known for = কেলিগ্ৰাফিক চিত্ৰ | spouse = বিষ্ণু অহুজা | domesticpartner = | children = | parents = নুৰুদ্দিন আহমেদ | website = {{Url|http://www.ameenaahuja.com/}} | awards = [[পদ্মশ্ৰী]], ২০০৯ }} '''আমিনা আহমেদ আহুজা''' ({{lang-en|Ameena Ahmad Ahuja}}) এগৰাকী ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী, [[কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফাৰ]], ভাষাবিদ আৰু সাহিত্যিক। তেওঁৰ উৰ্দু কবিতা অনুপ্ৰাণিত কলাৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত। [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] কলাক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ২০০৯ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref name="Calligraphying Poetry on Canvas">{{cite web | url=http://www.the-south-asian.com/april2005/ameena_ahmed_calligraphy.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20170203231049/http://www.the-south-asian.com/april2005/ameena_ahmed_calligraphy.htm | url-status=dead | archive-date=2017-02-03 | title=Calligraphying Poetry on Canvas | publisher=The South Asian | date=April 2005 | access-date=12 February 2016 | archivedate=2017-02-03 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170203231049/http://www.the-south-asian.com/april2005/ameena_ahmed_calligraphy.htm | deadurl=yes }}</ref> ==জীৱনী== আমিনা আহমেদ আহুজাৰ মাতৃ এগৰাকী ব্ৰিটিছ মহিলা আৰু পিতৃ মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ আছিল। তেওঁৰ পিতৃ বেৰিষ্টাৰ আৰু সাহিত্যিক নুৰুদ্দিন আহমেদ। তেওঁৰ পিতৃ এজন পাৰ্চী আৰু আৰবী পণ্ডিত আছিল আৰু তেওঁ আমিনাক কেলিগ্ৰাফী শিকাইছিল। আমিনাৰ জন্ম ভাৰতত হৈছিল। তেওঁ লণ্ডনৰ শ্লেড স্কুল অফ আৰ্টত কলাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Amazing synthesis of art, poetry">{{cite web | url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-newdelhi/amazing-synthesis-of-art-poetry/article1843317.ece | title=Amazing synthesis of art, poetry | newspaper=The Hindu | date=17 May 2007 | access-date=12 February 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20221122114440/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-newdelhi/Amazing-synthesis-of-art-poetry/article14764547.ece | archivedate=22 November 2022 | deadurl=yes}}</ref> তেওঁ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰুছ ভাষা বিভাগৰ অনুষদৰ প্ৰাক্তন সদস্য আছিল।<ref name="Amazing synthesis of art, poetry" /> তেওঁ [[ৰুছ ভাষা]]ৰ উপৰিও, তেওঁ [[পাৰ্চী ভাষা|পাৰ্চী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজীৰ]] দৰে ভাষাত দক্ষ।<ref name="Calligraphying Poetry on Canvas" /> কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত কবিতাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৱাসিক শিল্পী আছিল। তেওঁ [[মস্কো]], [[টকিঅ']], [[ভেনিজুৱেলা]], [[কলম্বিয়া]] আৰু [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ|নিউয়ৰ্ককে]] ধৰি ভাৰত<ref name="Animal verse">{{cite web | url=http://indiatoday.intoday.in/story/wisdom-of-birds-and-animals-exhibition-of-calligraphic-paintings-by-ameena-ahmed-ahuja/1/232814.html | title=Animal verse | publisher=India Today | date=5 March 2001 | access-date=12 February 2016}}</ref> আৰু বিদেশত তেওঁৰ কলা প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰিছে।<ref name="Ameena Ahmad Ahuja donates 33 paintings to Jamia Millia Islamia">{{cite web | url=http://www.oneindia.com/2007/05/16/ameena-ahmad-ahuja-donates-33-paintings-to-jamia-millia-islamia-1179310308.html | title=Ameena Ahmad Ahuja donates 33 paintings to Jamia Millia Islamia | publisher=One India | date=16 May 2007 | access-date=12 February 2016}}</ref> তেওঁ এলেক্সি কোচিজিন, নিকোলাই বুলগানিন, নিকিতা খ্ৰুশ্চেভ আৰু লিওনিড ব্ৰেজনেভকে ধৰি ছোভিয়েট বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত আনুষ্ঠানিক অনুবাদক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Calligraphying Poetry on Canvas" /> তেওঁ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু কূটনীতিবিদ বিষ্ণু আহুজাৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে বহুতো দেশ ভ্ৰমণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref name="Calligraphying Poetry on Canvas" /> ==কেলিগ্ৰাফী== তেওঁ কেলিগ্ৰাফীত চৰাই আৰু জীৱ-জন্তুৰ কলাকৃতি আৰু কবিতা প্ৰকাশ কৰে। বিশেষকৈ উৰ্দু কবিতাৰ মহান কবি যেনে গালিব আৰু ইকবাল আৰু আতাৰ আৰু ৰুমিৰ দৰে চুফী সাধক আৰু হাফিজ আৰু সাদিৰ দৰে মহান পাৰ্চী কবি সকলৰ কবিতাসমূহ কেলিগ্ৰাফীত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ কোজিক, নাষ্টলিক, শিকাষ্টে আৰু চিৰিলিকৰ দৰে বহুতো কেলিগ্ৰাফিক শৈলী ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁ আৰবী, পাৰ্চী, উৰ্দুত পূৰ্বৰ শাস্ত্ৰীয় কবিতাৰ দৰে বিভিন্ন উৎসৰ লগতে পুষ্কিন, টাইৎশ্বেভ অন্ন অখমাটোভা আৰু মায়াকোভস্কিৰ দৰে ৰাছিয়ান লেখকসকলৰ কবিতাক কেলিগ্ৰাফীৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="Ameena Ahmad Ahuja donates 33 paintings to Jamia Millia Islamia"/> তেওঁৰ বেছিভাগ চিত্ৰকলাত কলা আৰু বগা ৰং ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে আমিনাৰ ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰবোৰ ৰঙীন আৰু জীৱন্ত। তেওঁ ভাৰতৰ বিশেষ হস্তনিৰ্মিত চাউলৰ কাগজ আৰু জাপানৰ পৰা আমদানি কৰা প্ৰাচীন কলম বা ৰীড পেন ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="Calligraphying Poetry on Canvas" /> ==প্ৰকাশন== ২০০৯ চনত তেওঁৰ [[উৰ্দু ভাষা]]ৰ 'কেলিগ্ৰাফী ইন ইছলাম' নামৰ গ্ৰন্থখন প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ উৰ্দু কবিতা অনুপ্ৰাণিত কলাৰ বাবে কিতাপখন বিশেষভাৱে সমাদৃত। কিতাপখন পেংগুইন ইণ্ডিয়ায়ে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Calligraphy in Islam">{{cite book | url=https://www.amazon.in/dp/0670082600 | title=Calligraphy in Islam | publisher=Penguin India | author=Ameena Ahmed Ahuja | year=2009 | pages=120 | isbn=9780670082605}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] কলাক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ২০০৯ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref name="Padma Awards">{{cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2016 |access-date=3 January 2016 |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 November 2014 |archivedate=15 October 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{cite book | title=Calligraphy in Islam | publisher=Penguin India | author=Ameena Ahmed Ahuja | year=2009 | pages=120 | isbn=9780670082605}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] eo04rs51zuol6qja8r3oil696eph4sx 0 67905 640986 632497 2026-10-02T01:49:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640986 wikitext text/x-wiki [[File:Chief_Vestal.jpg|thumb|right|upright|ওৰণিৰ সৈতে ৰোমান মূৰ্তি [[:en:Vestal Virgin|ভেষ্টেল ভাৰ্জিন]]]] '''ওৰণি''' ({{lang-en|Veil}}) হৈছে এক কাপোৰৰ আৱৰণ, যি মূৰ বা মুখৰ কিছু অংশ ঢাকিবলৈ ব্যৱহাৰ হয়। [[ইউৰোপ]], [[এছিয়া]] আৰু [[আফ্ৰিকা]]ৰ সমাজত এই আৱৰণৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস আছে। ওৰণিৰ স্থায়ী ধৰ্মীয় গুৰুত্বৰ উপৰিও, বিবাহৰ ৰীতি-নীতিৰ দৰে কিছুমান আধুনিক ধৰ্মনিৰপেক্ষ প্ৰসংগতো ইয়াৰ এক বিশেষ ভূমিকা আছে। ওৰণি লোৱাৰ অনুশীলন বিশেষকৈ মহিলা আৰু পৱিত্ৰ বস্তুৰ সৈতে জড়িত, যদিও কিছুমান সংস্কৃতিত পুৰুষ সকলেও ওৰণি লোৱা দেখা যায়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.wikigender.org/wiki/veil/ |access-date=2021-03-02 |archivedate=2021-02-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211023233/https://www.wikigender.org/wiki/veil/ |deadurl=yes }}</ref> বিভিন্ন ধৰ্মত কইনাৰ পোছাকত ওৰণি দেখা যায়। প্ৰাচীনকালৰ পৰাই "অশুভ আত্মাৰ পৰা" কইনাক লুকুৱাবলৈ গ্ৰীক আৰু ৰোমানসকলৰ মাজত কইনাৰ পোছাকত ওৰণি এক অপৰিহাৰ্য অংশ আছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.brides.com/story/wedding-traditions-debunked-the-veil|title=Wedding Veil Traditions Explained|last=Susong|first=Liz|date=28 September 2017|website=Brides|access-date=18 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305035941/https://richmond.com/life/celebrations/history-behind-the-bridal-veil/article_1d042232-e3f9-11e2-af1e-0019bb30f31a.html |archivedate=2021-03-05 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://richmond.com/life/celebrations/history-behind-the-bridal-veil/article_1d042232-e3f9-11e2-af1e-0019bb30f31a.html |access-date=2021-03-05 |deadurl=yes}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.snopes.com/fact-check/wedding-veil/|title=FACT CHECK: Wedding Veil|last=Mikkelson|first=Barbara|date=27 June 2005|website=Snopes|access-date=18 January 2019}}</ref><ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.wisegeek.com/what-is-the-symbolism-of-a-brides-veil.htm|title=What is the Symbolism of a Bride's Veil?|website=WiseGeek|access-date=19 January 2019}}</ref> প্ৰাচীন কালৰ পৰা ওৰণিৰে কইনাৰ মুখখন দৰাৰ পৰা লুকুৱাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিয়নো অন্ধবিশ্বাস আছিল যে বিবাহ অনুষ্ঠানৰ আগতে কইনাক দেখা পোৱাটো দৰাৰ বাবে দুৰ্ভাগ্যৰ চিহ্ন।<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.richmond.com/life/celebrations/history-behind-the-bridal-veil/article_1d042232-e3f9-11e2-af1e-0019bb30f31a.html|title=History behind the bridal veil|date=7 July 2013|website=Richmond Times-Dispatch|access-date=18 January 2019}}</ref><ref name=":9" />সময়ৰ লগে লগে বিবাহ পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিত অধিক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান হৈ পৰিছিল আৰু ওৰণি অন্যান্য কাৰণতো ব্যৱহাৰ কৰা দেখা গʼল যেনে ঈশ্বৰৰ প্ৰতি নিষ্ঠা আৰু সন্মান আৰু বিশেষভাৱে বগা ওৰণি সতীত্বৰ চিন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":9" /><ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.thoughtco.com/christian-wedding-traditions-701948|title=Uncover the Meaning Behind Today's Christian Wedding Traditions|last=Fairchild|first=Mary|date=20 May 2018|website=ThoughtCo|access-date=18 January 2019|archivedate=19 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190119120845/https://www.thoughtco.com/christian-wedding-traditions-701948|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lipstickandpolitics.com/play-2/the-meaning-of-wedding-traditions-and-what-to-watch-for-friday|title=The Meaning of Wedding Traditions...and What to Watch for Friday|last=Markel|first=Katrina|date=25 April 2011|website=Lipstick & Politics|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022215031/http://www.lipstickandpolitics.com/play-2/the-meaning-of-wedding-traditions-and-what-to-watch-for-friday|archive-date=22 October 2014|url-status=dead|access-date=22 October 2014|archivedate=22 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022215031/http://www.lipstickandpolitics.com/play-2/the-meaning-of-wedding-traditions-and-what-to-watch-for-friday|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.academia.edu/244364|title=Remedies for Sexism in Christian Weddings|last=Paez|first=Tory|date=5 May 2010|website=Academia|access-date=18 January 2019}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰাচীন মেছোপটেমিয়া, গ্ৰীক আৰু পাৰ্চী সাম্ৰাজ্যত অভিজাত মহিলাসকলে সন্মানপূৰ্ব আৰু উচ্চ স্থিতিৰ চিহ্ন হিচাপে ওৰণি পিন্ধিছিল।<ref name="Ahmed 1992 15">{{cite book|last=Ahmed|first=Leila|title=Women and Gender in Islam|url=https://archive.org/details/womengenderinisl0000ahme|year=1992|publisher=Yale University Press|location=New Haven|page=[https://archive.org/details/womengenderinisl0000ahme/page/15 15]}}</ref> ওৰণিৰ প্ৰাচীনতম প্ৰমাণ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৪০০ৰ পৰা ১১০০ৰ মাজত [[:en:Middle Assyrian Empire|মধ্য অচিৰিয়া]] সাম্ৰাজ্যৰ আইন কোডত পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last= Graeber |first= David |year= 2011 |title= Debt: The First 5000 Years |place= Brooklyn, NY |publisher= Melville House |isbn= 9781933633862 |lccn= 2012462122 |page= [https://archive.org/details/debtfirst5000yea00grae/page/184 184] |url-access= registration |url= https://archive.org/details/debtfirst5000yea00grae/page/184 }}</ref> অচিৰিয়াৰ আইনত উল্লেখ কৰা আছিল যে, মহিলাসকলে সমাজত মহিলাৰ শ্ৰেণী, পদ আৰু বৃত্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি আৱৰণ ৰাখিব লাগিব। মহিলা দাস আৰু পতিতাবৃত্তিত নিয়োজিত মহিলাৰ ওপৰত ওৰণি নিষেধ কৰা হৈছিল আৰু যদি তেওঁলোকে এনে কৰে তেন্তে কঠোৰ জৰিমনাৰ সম্মুখীন হৈছিল।<ref name="El Guindi">{{Cite book|last=El Guindi|first=Fadwa|title=Hijab|publisher=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|author2=Sherifa Zahur|year= 2009|doi=10.1093/acref/9780195305135.001.0001|isbn=9780195305135}}</ref> এনেদৰে ওৰণি কেৱল আভিজাত্যৰ চিহ্নই নহয়,"সন্মানীয়' মহিলা আৰু "সাধাৰণ মহিলাৰ" মাজত পাৰ্থক্য ৰাখিবলৈও পিন্ধা হৈছিল।<ref name="Ahmed 1992 15" /><ref name="El Guindi" /> এই ওৰণি পৰিধানৰ অনুশীলন প্ৰাচীন গ্ৰীচত বিবাহিত মহিলাসকলৰ মাজত প্ৰচলিত আছিল। ৫৫০ৰ পৰা ৩২৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত গ্ৰীক সমাজৰ সন্মানীয় মহিলাসকলে নিজকে পৰপুৰুষৰ চকুৰ পৰা লুকুৱাই ৰাখিবলৈ ওৰণি পৰিধান কৰিছিল।<ref name=ahmed26>Ahmed 1992, p. 26-28.</ref> ৰোমান মহিলাসকলৰ মাজত তেওঁলোকৰ নিজৰ ওপৰত স্বামীৰ কৰ্তৃত্বৰ প্ৰতীক হিচাপে ওৰণি পিন্ধাৰ প্ৰচলন আছিল। ওৰণি নিপিন্ধা বিবাহিত মহিলাক বিবাহৰ পৰা নিজকে আঁতৰাবলৈ কৰা প্ৰয়াস বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। অবিবাহিত ছোৱালীসকলে সাধাৰণতে ওৰণি নিপিন্ধিছিল, কিন্তু বিবাহিত মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ শালীনতা আৰু সতীত্বৰ চিহ্ন হিচাপে এনে আৱৰণ পৰিধান কৰিছিল। লোকবিশ্বাস আছিল যে ওৰণিয়ে মহিলাসকলক দুষ্ট চকুৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰিছিল।<ref>Sebesta, Judith Lynn. "Symbolism in the Costume of the Roman Woman", pp. 46–53 in Judith Lynn Sebesta & Larissa Bonfante, ''The World of Roman Costume'', University of Wisconsin Press 2001, p.48</ref> ১৭ আৰু ১৮ শতিকাত ওৰণিৰ প্ৰচলন কমি গৈছিল আৰু ব্ৰিটেইন আৰু [[উত্তৰ আমেৰিকা]]ত এই অনুশীলনটো পুৰণি ফেশ্বন বা শৈলী বুলি ধৰা হৈছিল। কইনাসকলে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে আন বহুতো বিকল্পৰ বাছনি কৰে।<ref name=":1" /><ref name=":5">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=o8JlWxBYs40C&pg=PA290|title=Marriage Customs of the World: From Henna to Honeymoons|last=Monger|first=George|publisher=Social Science|year=2004|isbn=9781576079874}}</ref> অৱশ্যে, [[:en:Queen Victoria|ৰাণী ভিক্টোৰিয়া]]ই ১৮৪০ চনত প্ৰিন্স এলবাৰ্টৰ সৈতে বিবাহত ওৰণি পিন্ধিৰ পিছত কইনাৰ ওৰণি জনপ্ৰিয়তা পুনৰ ঘূৰি আহিছিল।<ref name=":1" /> ভিক্টৰিয়ৰ যুগত ওৰণি আভিজাত্যৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল, আৰু ইয়াৰ ওজন, দৈৰ্ঘ্য আৰু গুণাগুণে কইনাৰ সামাজিক স্থিতি সূচিত কৰিছিল<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305035941/https://richmond.com/life/celebrations/history-behind-the-bridal-veil/article_1d042232-e3f9-11e2-af1e-0019bb30f31a.html |archivedate=2021-03-05 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://richmond.com/life/celebrations/history-behind-the-bridal-veil/article_1d042232-e3f9-11e2-af1e-0019bb30f31a.html |access-date=2021-03-05 |deadurl=yes}}</ref> == বিভিন্ন ধৰ্মত ওৰণিৰ অনুশীলন== [[চিত্ৰ:ওৰণি পিন্ধা অসমীয়া কইনা.jpg|thumb|ভাৰতৰ অসমত "[[জোৰোণ]]" অনুষ্ঠানত ওৰণিৰে অসমীয়া কইনা ]] [[File:हिन्दू विवाह सम्प्रदाय 5 - जयपुर, भारत.JPG|thumb|ভাৰতৰ ৰাজস্থানত 'মুহ দিখাই'অনুষ্ঠান ওৰণিৰে কইনা।]] [[ইহুদী ধৰ্ম|ইহুদী]],<ref>https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/313719/jewish/The-Jewish-Veiling-Ceremony-Bedeken.htm</ref> [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম‎|খ্ৰীষ্টান]],<ref>Tariq, T. (2013). Let Modesty Be Her Raiment: The Classical Context of Ancient-Christian Veiling. Implicit Religion, 16(4).</ref><ref>https://www.anabaptists.org/tracts/covertrc.html</ref> [[ইছলাম ধৰ্ম‎|ইছলাম]],<ref>Brünig, B., & Fleischmann, F. (2015). Understanding the veiling of Muslim women in the Netherlands. Journal for the Scientific Study of Religion, 54(1), 20-37.</ref> আৰু [[হিন্দু ধৰ্ম]]ত<ref>Sharma, U. M. (1978). Women and their affines: the veil as a symbol of separation. Man, 218-233.</ref> বিভিন্ন ৰূপত এই প্ৰথা চলি আহিছে। [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ত, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ পৰাই [[হিন্দু]] সমাজত বিবাহিত মহিলাৰ মাজত ওৰণি ব্যৱহাৰৰ প্ৰচলন দেখা যায়।<ref name=":7">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VYG4K0yYHQgC|title=The Position of Women in Hindu Civilization, from Prehistoric Times to the Present Day|last=Sadashiv Altekar|first=Anant|publisher=Motilal Banarsidass|year=1956|isbn=9788120803244|pages=171–175}}</ref> খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয় শতিকাত এই বৰ্ধিত অনুশীলনৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ লোকসকলে চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gautama Buddha in Life and Legend|url=https://archive.org/details/gautamabuddhainl0000kele|last=Kelen|first=Betty|publisher=Lothrop, Lee & Shepard Company|year=1967|pages=[https://archive.org/details/gautamabuddhainl0000kele/page/n10 7]–8}}</ref> বৌদ্ধসকলৰ যুক্তিসঙ্গত বিৰোধৰ ফলত বহু শতাব্দী ধৰি এই প্ৰণালীৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস হৈছিল।<ref name=":7"/> পিছত, মধ্যযুগীয় ইছলামিক মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত, মহিলাসকলৰ অতিৰিক্ত সুৰক্ষা বাবে আৱৰণৰ বিভিন্ন প্ৰণালী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল, যেনে ʼপৰদাʼ আৰু ʼজেনানাʼ।<ref name=":7" /> [[শিখ ধৰ্ম]]ই এই আৱৰণৰ কঠোৰ সমালোচনা কৰিছিল; গুৰু অমৰ দাসে ইয়াক কঠোৰভাৱে নিন্দা আৰু অস্বীকাৰ কৰিছিল। <ref>{{Cite book|title=The Position of Women in Hindu Civilization|last=Singh|first=Sardar Harjeet|year=2009|pages=259}}</ref> এই বিষয়ে [[কবীৰ|ভগত কবীৰে]] কৰা সমালোচনাৰ উদ্ধৃতিও পোৱা যায়।<ref name=jagbir_jhutti>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=37i7uAYe6QEC&pg=PA35 | title=Sikhism Today | publisher=A&C Black | last=Jhutti-Johal | first=Jagbir | year=2011 | pages=35 | isbn=9781847062727}}</ref> মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে কিছুমান শ্ৰেণীৰ মাজত ওৰণিৰ প্ৰচলন হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছিল। মুছলমান মহিলাসকলে [[বোৰ্খা]] পৰিধান কৰি শৰীৰ আৰু মুখ আৱৰি ৰাখিছিল আৰু পিন্ধিথকাজনক চাবলৈ অনুমতি দিবলৈ চকুৰ ওপৰত গ্ৰিল বা নেট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইছলামৰ উত্থানৰ আগতে আৰৱ জনজাতিৰ মাজত [[বোৰ্খা]] পিন্ধাৰ প্ৰথা নাছিল। বাজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ পৰাই এই প্ৰথা বিস্তাৰিত হয়, আৰু তাৰ পিছত প্ৰসাৰিত হৈ যায়।<ref>{{cite book |url=http://medievalnews.blogspot.com/2007/09/review-of-byzantium-surprising-life-of.html |title=Review of Herrin book and Michael Angold |work=Church and Society in Byzantium Under the Comneni, 1081–1261 |pages= 426–7|publisher=Cambridge University Press |isbn= 978-0-521-26986-5 |date=21 September 2000 }} see also {{cite book |author=John Esposito |title=Islam: The Straight Path |url=https://archive.org/details/islamstraightpat0001espo |pages=[https://archive.org/details/islamstraightpat0001espo/page/98 98]|edition=3rd|publisher=Oxford University Press |year= 2005}}</ref> ==পুৰুষৰ ওৰণি== [[File:Targui.jpg|thumb|ওৰণি পিন্ধা তুয়াৰেগ পুৰুষ]] পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ তুয়াৰেগ, চংহাই, হউচা আৰু ফুলানি জাতিৰ মহিলাসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে ওৰণি নলয়; কেৱল পুৰুষসকলেহে সচৰাচৰ লয়।<ref name=EI2/> উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ পুৰুষৰ ওৰণিয়ে মুখ আৰু কেতিয়াবা নাকৰ অংশ আৱৰি থাকে, যাক আৰবী ভাষাত 'লিথম' আৰু তুয়াৰেগ ভাষাত 'টাচেলমাষ্ট' বুলি কোৱা হয়।<ref name=EI2>{{Cite encyclopedia|author=Björkman, W. | year= 2012 | title=Lit̲h̲ām |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam| edition=2nd|publisher=Brill |editor=P. Bearman |editor2=Th. Bianquis |editor3=C.E. Bosworth |editor4=E. van Donzel |editor5=W.P. Heinrichs| doi= 10.1163/1573-3912_islam_SIM_4672 }}</ref><ref name=twareg>{{cite encyclopedia|encyclopedia=Oxford Encyclopedia of the Modern World|editor= Peter N. Stearns|title=Twareg|publisher=Oxford University Press|author=Allen Fromherz|year=2008|doi= 10.1093/acref/9780195176322.001.0001|isbn= 9780195176322}}</ref> তৱাৰেগ ল'ৰাবোৰে বয়ঃসন্ধিৰ আৰম্ভণিতে ওৰণি ল’বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু এই আৱৰ্তনক পুৰুষত্বৰ চিহ্ন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=twareg/>এজন মানুহে জ্যেষ্ঠসকলৰ সন্মুখত, বিশেষকৈ তেওঁৰ পত্নীৰ পৰিয়ালৰ লোকসকলৰ সন্মুখত ওৰণি পৰিধান নকৰাটো অনুচিত বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=twareg/> [[File:Sehrabandi.png|thumb|right|200px|পৰম্পৰাগত পোছাকত ভাৰতীয় দৰা, ছেৰৱানী, ছেহৰা আৰু মোজদিৰ সৈতে]] [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], আৰু [[নেপাল]]ৰ কিছুমান অংশত, পুৰুষসকলে তেওঁলোকৰ বিবাহৰ দিনত মুখ ঢাকিবলৈ 'ছেহৰা' পিন্ধে। ই গোটেই মুখ আৰু ডিঙি আৱৰি থকা এটা পুৰুষে পিন্ধা আৱৰণ। ছেহৰা ফুল বা মণিৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref>https://www.utsavpedia.com/attires/sehra/</ref><ref>Gullapalli, S., & Sagi, A. R. (2009). Indian Wedding Traditions. Valuable International Perspectives. </ref><ref>Durrani, A., & Khan, R. N. A. (2014). Women roles in weddings: ethnography of wedding rituals among Rajput in Punjab, Pakistan. Eurasian Journal of Anthropology, 5(1), 32-45.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]] fomdwy92fs5h880z8vh4hsnj9om2ugu 0 68066 641106 637152 2026-10-02T09:47:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641106 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} {{সম্পাদনা}} {{Infobox person |name=জাষ্টিন বিবাৰ |father=জেৰেমী বিবাৰ |awards=[[জাষ্টিন বিবাৰৰ দ্বাৰা প্ৰাপ্ত পুৰস্কাৰ আৰু মনোনয়নৰ তালিকা|সম্পূৰ্ণ তালিকা]] |origin=|years_active=২০০৭– বৰ্তমান |agent=[[স্কুটাৰ ব্ৰাউন]]|occupation={{flatlist| * কণ্ঠশিল্পী * গীতিকাৰ * বহু-বান্ত্ৰবিদ }} |signature=Signature Justin Bieber.svg |mother=[[পাটি মলেট]] |spouse={{marriage|[[হেইলি বল্ডউইন]]|September 13, 2018}} |image= |death_place= |death_date= |education=[[ছেণ্ট মাইকেল কেথলিক মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] |birth_place=[[লণ্ডন, অণ্টাৰিঅ']], কানাডা |birth_date={{Birth date and age|1994|3|1}}<ref>{{cite web|url=http://www.biography.com/people/justin-bieber-522504|title=Justin Bieber Biography|work=[[The Biography Channel]]|publisher=[[A+E Networks]]|access-date=July 6, 2013}}</ref><ref>{{cite web | url = http://inogolo.com/pronunciation/d1963/Justin_Bieber | title = Inogolo – English Pronunciation Guide to the Names of People, Places, and Stuff – Justin Bieber | access-date = January 31, 2015 | archivedate = March 6, 2012 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120306162808/http://inogolo.com/pronunciation/d1963/Justin_Bieber | deadurl = yes }}</ref> |birth_name=জাষ্টিন ড্ৰ' বিবাৰ |caption= |module={{Infobox musical artist|embed=yes | background = একক কণ্ঠশিল্পী | instrument = {{flatlist| * কণ্ঠস্বৰ * ড্ৰাম * পিয়ানো * কীবোৰ্ড * [[গীটাৰ]]<ref name="mitchell">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/268791/usher-introduces-teen-singer-justin-bieber|title=Usher Introduces Teen Singer Justin Bieber|last=Mitchell|first=Gail|date=April 28, 2009|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|access-date=July 23, 2009}}</ref> }} | genre = {{flatlist| * [[পপ সংগীত|পপ]] * [[সমসাময়িক আৰ এণ্ড বি|আৰ এণ্ড বি]] }} | label = {{flatlist| * [[কণ্টেম্পোৰআইলেণ্ড ৰেকৰ্ডছ|দ্বীপ]] * [[টিন আইলেণ্ড ৰেকৰ্ড|টিন আইলেণ্ড]] * [[আৰবিএমজি ৰেকৰ্ড|আৰবিএমজি]] * [[স্কুল বয় ৰেকৰ্ড|স্কুল বয়]] * [[ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিং|ডেফ জাম]] }}<!--DO NOT REMOVE AND READ; SOURCE IS PROVIDED BELOW ALSO. Because of the reconstruction of the labels within UMG, IDJMG (Island Def Jam) were split and many artists including Bieber were transferred to Def Jam. BIEBER IS ALSO SEEN ON DEF JAM'S ARTIST ROSTER INSTEAD OF ISLAND RECORDS. ABC Order--> | associated_acts = {{flatlist| *[[আৰিয়ানা গ্ৰেণ্ডে]] * [[বিগ শন]] * [[চাঞ্চ দ্য ৰেপাৰ]] * [[ডিপ্লো]] * [[এড ছিৰান]] * [[লিল টুইষ্ট]] * [[মেজোৰ]] * [[স্ক্ৰিলেক্স]] * [[উছাৰ (সংগীতজ্ঞ)|উছাৰ]] }} | website = {{URL|justinbiebermusic.com}} }}}} '''জাষ্টিন ড্ৰ' বিবাৰ''' ({{IPAc-en|ˈ|13=ˈ|6=ɪ|7=n|8=-|10=r|11=u|9=d|14=b|ʤ|15=i:|16=b|12=-|5=t|4=s|ʌ|17=ər}}; জন্ম ১ মাৰ্চ, ১৯৯৪) এজন কানাডিয়ান গায়ক, সুবাদক আৰু বহু-বান্ত্ৰবিদ।<ref>{{Cite web|last=Roth|first=Madeline|title=17 Times Justin Bieber Slayed On The Drums, Piano, Guitar, And... Trumpet?!|url=http://www.mtv.com/news/2160170/justin-bieber-multi-talented-musician/|access-date=2020-09-08|website=MTV News|language=en|archivedate=2020-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924110628/http://www.mtv.com/news/2160170/justin-bieber-multi-talented-musician/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.biography.com/people/justin-bieber-522504|title=Justin Bieber|website=Biography|language=en-us|access-date=2019-04-02}}</ref> বিবাৰক ২০০৮ চনত আৰবিএমজি ৰেকৰ্ডত স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনৰ শেষভাগত মুক্তি পোৱা বিবাৰৰ প্ৰথম খণ্ড "মায় ওৱাৰ্ল্ড"ৰ সৈতে, বিবাৰ বিলবোৰ্ড হট ১০০ ত এটা প্ৰথম ৰেকৰ্ড তালিকাৰ পৰা সাতটা গান গোৱা প্ৰথম শিল্পী হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/02/05/earlyshow/leisure/music/main6177327.shtml|title=Justin Bieber Fever Hits Miami|work=[[CBS News]]|date=February 5, 2010|access-date=March 27, 2010}}</ref> ১৬ বছৰ বয়সত, বিবাৰে তেওঁৰ প্ৰথম ষ্টুডিঅ' এলবাম ''মায় ওৱাৰ্ল্ড ২.০'' (২০১০) মুকলি কৰে, য'ত হিট একক "বেবী" আছিল। এলবামটো ইউএছ বিলবোৰ্ড ২০০ ৰ ওপৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ ফলত বিবাৰক ৪৭ বছৰত তালিকাত শীৰ্ষস্থান লাভ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সৰ একক পুৰুষ অভিনয় কৰি তুলিছিল।<ref name=":4" /> বিবাৰে সোনকালে নিজকে কিশোৰ মূৰ্তি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Kaushik|first=Preetam|title=Why is Justin Bieber both Famous and Infamous?|url=https://www.businessinsider.com/why-is-justin-bieber-both-famous-and-infamous-2011-11|access-date=2020-04-25|website=Business Insider}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম আৰু প্ৰচাৰমূলক ভ্ৰমণৰ পিছত, তেওঁ তেওঁৰ [[ত্ৰিমাত্ৰিক ক্ষেত্ৰ|3D]] জীৱনীমূলক-কনচাৰ্ট ছবি জাষ্টিন বিবাৰ: নেভাৰ চে নেভাৰ মুকলি কৰে, যিটো বক্স অফিচৰ সফলতা আছিল। বিবাৰৰ পৰৱৰ্তী এলবাম, মিষ্টলেটো (২০১১) ৰ অধীনত, বিলবোৰ্ড ২০০ ত প্ৰথম নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰা এজন পুৰুষ শিল্পীৰ প্ৰথম খ্ৰীষ্টমাছ এলবাম হৈ পৰিছিল।<ref name="BB200">{{cite web|last=Caulfield|first=Keith|date=November 9, 2011|title=Justin Bieber's 'Mistletoe' Brightens Billboard 200 with No. 1 Debut|url=http://www.billboard.com/articles/news/465232/justin-biebers-mistletoe-brightens-billboard-200-with-no-1-debut|access-date=November 9, 2011|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]}}</ref> বিশ্বাসৰ মুক্তিৰ পিছৰ বছৰবোৰত, বিবাৰে তেওঁৰ বিদ্ৰোহী প্ৰকৃতিৰ বাবে কেইবাটাও বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল,<ref>{{Cite web|last=Rivera|first=Zayda|title=Justin Bieber confesses to 'rebelling a little bit': 'I was disappointed in myself'|url=https://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/justin-bieber-confesses-rebelling-bit-article-1.2219143|access-date=2020-09-08|website=nydailynews.com}}</ref> আৰু তেওঁৰ শব্দ আৰ এণ্ড বি আৰু হিপ হপলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Allison|date=2013-12-23|title=With 'Complete My Journals,' Justin Bieber ends a bad year with a bad album|language=en-US|work=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/with-complete-my-journals-justin-bieber-ends-a-bad-year-with-a-bad-album/2013/12/23/956f18fc-6be0-11e3-a523-fe73f0ff6b8d_story.html|access-date=2020-12-03|issn=0190-8286}}</ref> "''হৱাৰ আৰ ইউ নাৱ''", ২০১৫ চনত মুক্তি পোৱা স্ক্ৰিলেক্স আৰু ডিপলোৰ সৈতে এক সহযোগিতাই বিবাৰৰ কেৰিয়াৰৰ এক নতুন যুগ চিহ্নিত কৰিছিল,<ref>{{Cite web|date=2020-02-28|title=5 Years After 'Where Are Ü Now,' We Remember Skrillex & Diplo's Only Album as Jack Ü|url=http://www.billboard.com/articles/news/dance/9324950/jack-u-album-5-years-skrillex-diplo|access-date=2020-09-08|website=Billboard}}</ref> যিহেতু তেওঁ ইডিএমলৈ পৰিৱৰ্তন কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Could Never Be the King of EDM, But These Are Some Great Remixes|url=https://www.complex.com/music/2014/03/justin-bieber-edm-remixes/|access-date=2020-01-01|website=Complex|language=en|archivedate=2023-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113000152/https://www.complex.com/music/2014/03/justin-bieber-edm-remixes/justin-bieber-baby-sheep-goat-remix|deadurl=yes}}</ref> গানটোৱে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ নৃত্য ৰেকৰ্ডিঙৰ বাবে গ্ৰেমী বঁটা অৰ্জন কৰাইছিল।<ref>{{Cite web|date=2016-02-15|title=Justin Bieber Wins His First Grammy Ever: See His Response|url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/6875328/justin-bieber-wins-first-grammy-grammys-2016|access-date=2020-08-12|website=Billboard}}</ref> ২০১৫ চনৰ শেষৰ ফালে, বিবাৰৰ চতুৰ্থ ষ্টুডিঅ' এলবাম ''পাৰ্পোজ'' মুকলি কৰা হৈছিল, যি তেওঁৰ আটাইতকৈ বাণিজ্যিকভাৱে সফল এলবাম হৈ পৰিছিল। ই তিনিটা বিলবোৰ্ড হট ১০০ নম্বৰ-এক একক প্ৰস্তুত কৰিছিল: ''"হোৱাট ডু ইউ মিন?"'', "''ছ’ৰী''", আৰু "''লাভ ইউৰছেলভ''।" ''পাৰ্প’ছ'' মুকলি হোৱাৰ পিছত, বিবাৰে কেইবাটাও সফল সহযোগিতাত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত আছে "''কোল্ড ৱাটাৰ''", "''লেট মি লাভ ইউ''", "''ডেস্পেচিটো (ৰিমিক্স)"'', "''আই এম দি ওৱান''", "''আই ডণ্ট কেয়াৰ''" আৰু "''১০,০০০ আওৱাৰ''", যি সকলোবোৰ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ শীৰ্ষ পাঁচলৈ গৈছিল। হেইলি বল্ডউইনৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিবলৈ কিছু সময় লোৱাৰ পিছত, লগতে লিম ৰোগৰ সৈতে জটিলতাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছত, বিবাৰে তেওঁৰ পঞ্চম ষ্টুডিঅ' এলবাম, ''চেঞ্জ'' মুকলি কৰে। এইটো আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত তেওঁ সপ্তম চাৰ্ট-টপাৰ হৈ পৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ ২৫ বছৰ বয়সত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত সাতট নম্বৰ এক এলবাম প্ৰাপ্ত কৰা সৰ্বকনিষ্ঠ একক শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="BB2002">{{cite web|last=Caulfield|first=Keith|date=February 23, 2020|title=Justin Bieber Earns Seventh No. 1 Album on Billboard 200 Chart With 'Changes'|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8551699/justin-bieber-changes-no-1-billboard-200-album-chart|access-date=February 24, 2020|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ১৫০ নিযুততকৈও অধিক ৰেকৰ্ডবিক্ৰী কৰাৰ সৈতে, বিবাৰ হৈছে বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী কৰা সংগীত শিল্পীসকলৰ ভিতৰত এজন। তেওঁ বহুতো প্ৰশংসা লাভ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে গ্ৰেমী বঁটা, ১৮টা আমেৰিকান সংগীত বঁটা, ২০টা বিলবোৰ্ড মিউজিক এৱাৰ্ড, দুটা ব্ৰিট পুৰস্কাৰ, এটা লেটিন গ্ৰেমী বঁটা, ৰেকৰ্ড ২১ এমটিভি ইউৰোপ মিউজিক এৱাৰ্ড, আৰু চাৰিটা এমটিভি ভিডিঅ' মিউজিক এৱাৰ্ড।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Wins His First-Ever Latin Grammy|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/8039417/justin-bieber-wins-first-ever-latin-grammy|work=Billboard|access-date=November 17, 2017}}</ref> [[টাইম (আলোচনী)|টাইম আলোচনী]]য়ে বিবাৰক ২০১১ চনত বিশ্বৰ ১০০জন প্ৰভাৱশালী লোকৰ ভিতৰত এজন বুলি নামকৰণ কৰিছিল। তেওঁক ২০১১, ২০১২ আৰু ২০১৩ চনত বিশ্বৰ শীৰ্ষ দহজন শক্তিশালী চেলিব্ৰিটিৰ ফ্ৰবছৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>Forbes 100: * 2011: {{cite magazine|title=The World's Most Powerful Celebrities 2011|url=https://www.forbes.com/lists/2012/celebrities/celebrity-100_2011.html|magazine=[[Forbes]]|access-date=2021-03-06|archivedate=2016-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160905004028/http://www.forbes.com/lists/2012/celebrities/celebrity-100_2011.html|deadurl=yes}} * 2012: {{cite web|title=Jennifer Lopez Tops Forbes Celebrity 100|url=http://www.mtv.com/news/1685235/jennifer-lopez-forbes-celebrity-100/|last1=Mitchell|first1=John|publisher=[[MTV News]]|access-date=December 6, 2014|archivedate=January 13, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113011912/https://www.mtv.com/news/kp89az/jennifer-lopez-forbes-celebrity-100|deadurl=yes}} * 2013: {{cite magazine|author=Dorothy Pomerantz|date=June 26, 2013|title=Oprah Winfrey Regains No. 1 Slot On Forbes 2013 List Of The Most Powerful Celebrities|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2013/06/26/oprah-winfrey-regains-no-1-slot-on-forbes-2013-list-of-the-most-powerful-celebrities/|magazine=Forbes|access-date=June 27, 2013}}</ref> ২০১৬ চনত, বিবাৰ ভেভোৰ প্ৰথম শিল্পী হিচাপে ১০ বিলিয়ন মুঠ ভিডিঅ' দৰ্শন অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Is the First Artist to Crack 10 Billion Views on Vevo|url=http://www.billboard.com/articles/news/7272496/justin-bieber-10-billion-views-vevo|work=Billboard|access-date=March 28, 2016}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বিবাৰৰ জন্ম ১৯৯৪ চনৰ ১ মাৰ্চত, লণ্ডন, অনটাৰিঅ'ত, চেণ্ট জোচেফ হস্পিটেলত হৈছিল,<ref>{{Cite news|last=Vlessing|first=Etan|date=February 28, 2012|title=Justin Bieber's Mom Joins Fight to Keep Canadian Pregnant Teen Shelter Open|work=The Hollywood Reporter|url=https://hollywoodreporter.com/news/justin-biebers-mom-joins-fight-295774|access-date=March 28, 2012}}</ref> আৰু অনটাৰিঅ'ৰ ষ্ট্ৰেটফৰ্ডত আহিছিল।<ref name="Parvis" /> তেওঁ জেৰেমী জেক বিবাৰ আৰু পেটী মলেটৰ একমাত্ৰ সন্তান, সিহঁতৰ কেতিয়াও বিয়া হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite web|title=Justin Bieber's Mom, Pattie Mallette: 7 Things to Know|url=https://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/11/justin-biebers-mom-pattie-mallette-7-things-to-know/|last=Marikar|first=Sheila|date=November 19, 2012|work=ABC News|access-date=May 9, 2014}}</ref> মল্লেটৰ মাতৃ ডায়ান আৰু দেউতাক ব্ৰুছে তাইক তাইৰ ল'ৰাক ডাঙৰ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="thestar">{{Cite news|last=Infantry|first=Ashante|date=May 14, 2010|title=Justin Bieber guide added to hometown of Stratford's tourism website|work=Toronto Star|location=Toronto|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/article/809366--justin-bieber-guide-added-to-hometown-of-stratford-s-tourism-website|access-date=December 16, 2011}}</ref> বিবাৰৰ পিতৃ-ভৱনৰ ভিতৰত আছে ফৰাচী-কানাডিয়ান, আইৰিছ, ইংৰাজী, স্কটিছ, আৰু জাৰ্মান।{{Sfn|Bieber|2010|pp=22, 23}}<ref>{{Cite web|title=Justin Bieber tops celebrity birthdays for March 1 – Celebrities – Entertainment|url=http://www.torontosun.com/2014/02/27/justin-bieber-tops-celebrity-birthdays-for-march-1|website=Toronto Sun|access-date=October 26, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|title=Justin Bieber: One day with the most Googled name on the planet – Music – The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/13/justin-bieber-interview|last=Jon Ronson|website=the Guardian|access-date=October 26, 2014}}</ref> তেওঁ এইটোও কৈছে যে তেওঁৰ কিছুমান অনিৰ্ধাৰিত আদিবাসী কানাডিয়ান পিতৃত্ব আছে।<ref name="native">{{Cite news|date=August 3, 2012|title=Justin Bieber gets offer of help tracing native ancestry after free gas comment|work=Toronto Star|url=https://www.thestar.com/news/canada/article/1236961--justin-bieber-gets-offer-of-help-tracing-native-ancestry-after-free-gas-comment}}</ref> তেওঁৰ দেউতাক জেৰেমিৰ জৰিয়তে, বিবাৰৰ তিনিজন সৰু সৎ ভাই-ভনী আছে। জেৰেমি আৰু তেওঁৰ প্ৰাক্তন প্ৰেমিকা এৰিন ৱাগনাৰ, যি সাত বছৰ একেলগে থকাৰ পিছত ২০১৪ চনত বিচ্ছেদ হৈছিল, তেওঁৰ দুটা সন্তান আছে, কন্যা জাজমিন আৰু পুত্ৰ জেক্সন।<ref>{{Cite news|last=Thomasos|first=Christine|date=March 4, 2014|title=Justin Bieber's Dad Jeremy Splits From Longtime Girlfriend Erin Wagner|work=Celebeat|url=https://www.celebeat.com/articles/12441/20140304/justin-biebers-dad-jeremy-splits-from-longtime-girlfriend-erin-wagner.htm|access-date=October 18, 2018}}</ref> জেৰেমীয়ে তেওঁৰ প্ৰেমিকা চেলচিক ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৮ ত বিয়া কৰাইছিল, আৰু তেওঁলোকৰ বে নামৰ এজনী ছোৱালী আছে।<ref>{{Cite news|last=Thomasos|first=Christine|date=March 2, 2014|title=Justin Bieber Birthday: Selena Gomez Not Part of Celebration That Included Father, Little Brother and Sister|work=The Christian Post|url=http://www.christianpost.com/news/justin-bieber-birthday-selena-gomez-not-part-of-celebration-that-included-father-little-brother-and-sister-115460/|access-date=May 9, 2014}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bailey|first=Alyssa|date=August 16, 2018|title=Justin Bieber Introduces the World to His New Baby Sister|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a22749425/justin-bieber-baby-sister-bay-bieber-instagram/|access-date=August 16, 2018}}</ref> বিবাৰৰ সৎ মাকৰ জীয়ৰী এলি নামৰ এগৰাকী সৎ ভগ্নীও আছে।<ref>{{Cite news|last=Thomasos|first=Christine|date=August 16, 2018|title=Justin Bieber welcomes baby half sister|work=NewsDay|url=https://www.newsday.com/entertainment/celebrities/justin-bieber-baby-half-sister-1.20505526|access-date=October 17, 2018|archivedate=July 9, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709170858/https://www.newsday.com/entertainment/celebrities/justin-bieber-baby-half-sister-1.20505526|deadurl=yes}}</ref> পেটিয়ে কম বেতনৰ কাৰ্যালয়ৰ চাকৰিৰ এটা শৃংখলা তৈয়াৰ কৰিছিল, নিম্ন উপাৰ্জনৰ গৃহত বিবাৰক এগৰাকী অকলশৰীয়া মাতৃ হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। বিবাৰে তেওঁৰ দেউতাকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছে।<ref name="nyimage">{{Cite news|last=Hoffman|first=Jan|date=December 31, 2009|title=Justin Bieber is Living the Tween Idol Dream|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2010/01/03/fashion/03bieber.html}}</ref> বিবাৰে [[ষ্ট্ৰেটফৰ্ড]]ৰ এখন [[ফৰাচী ভাষা]]ৰ নিমজ্জন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, জিনে চাউভে কেথলিক স্কুলত পঢ়িছিল।<ref name="thestar" /> ডাঙৰ হৈ তেওঁ [[পিয়ানো]], [[ড্ৰাম]], [[গীটাৰ]] আৰু [[ট্ৰাম্পেট]] বজাবলৈ শিকিছিল।<ref name="Parvis">{{Cite book|last=Parvis|first=Sarah E|url=https://books.google.com/books?id=XQ8YQQv45GkC&pg=PA13|title=Kansas City, MO|publisher=Simon & Schuster|year=2010|isbn=978-1-4494-0181-8|editor-last=McMeel|editor-first=Andrews|location=London|pages=13–17|access-date=August 4, 2010}}</ref><ref name="Colurso">{{Cite news|last=Colurso|first=Mary|date=December 17, 2010|title=Temperature's rising as Justin brings Bieber fever to Birmingham|work=Alabama|url=http://blog.al.com/mcolurso/2010/12/temperatures_rising_as_justin.html|access-date=January 11, 2011}}</ref> তেওঁ ২০১২ চনত অণ্টাৰিঅ'ৰ ষ্ট্ৰেটফৰ্ডৰ হাই স্কুল, ছেইণ্ট মাইকেল কেথলিক চেকেণ্ডাৰী স্কুলৰ পৰা<ref>{{Cite web|title=Justin Bieber Graduates From High School|url=http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2012/07/02/justin-bieber-graduates-high-school/?_r=0|last=Itzkoff|first=Dave|work=The New York Times|access-date=August 20, 2015}}</ref> ৪.০ জিপিএ সহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=FYI: Justin Bieber Is Actually Smart, Reveals He Graduated High School With a 4.0 GPA|url=http://www.celebuzz.com/2015-07-15/justin-bieber-martha-stewart-interview-high-school-gpa/|last=Laurie|first=Kaitlyn|website=Celebuzz!|publisher=Celebuzz.com|access-date=August 20, 2015|archivedate=2015-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722140301/http://www.celebuzz.com/2015-07-15/justin-bieber-martha-stewart-interview-high-school-gpa/|deadurl=yes}}</ref> ২০০৭ চনৰ আৰম্ভণিতে, ১২ বছৰ বয়সত, বিবাৰে ষ্ট্ৰেটফৰ্ডত স্থানীয় গান প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে নে-ইয়ো-ৰ "ছো ছিক" গানটো গাইছিল আৰু দ্বিতীয় স্থানত আছিল।<ref name="Colurso" /><ref name="autogenerated2">{{Cite web|title=Usher Introduces Teen Singer Justin Bieber|url=http://www.billboard.com/articles/news/268791/usher-introduces-teen-singer-justin-bieber|last=Mitchell|first=Gail|date=April 28, 2009|website=Billboard|access-date=July 23, 2009}}</ref> মেলেটে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গক চাবলৈ [[ইউটিউব]]ত প্ৰদৰ্শনৰ এটা ভিডিঅ' পোষ্ট কৰিছিল। তেওঁ বিবাৰৰ বিভিন্ন আৰ এণ্ড বি গানৰ কভাৰ গাই থকা ভিডিঅ' আপলোড কৰা অব্যাহত ৰাখিছিল, আৰু ছাইটটোত বিবাৰৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name="herrera">{{Cite news|last=Herrera|first=Monica|date=July 13, 2009|title='Time' is right for teen singer Justin Bieber|publisher=Thomson Reuters|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/musicNews/idUSTRE56I2BM20090719|access-date=July 22, 2009}}</ref> একে বছৰতে, বিবাৰে পৰ্যটনৰ বতৰত এটা ভাড়াৰ গীটাৰৰ সৈতে এভন থিয়েটাৰ ষ্টেপৰ সন্মুখত অনুষ্ঠান বোৰ তৈয়াৰ কৰে।<ref>{{cite news|last=Fishburn|first=Alison|date=February 11, 2020|title=How a small-town Canadian museum became a shrine to Justin Bieber|url=https://theoutline.com/post/8661/justin-bieber-museum-steps-to-stardom-stratford-perth-changes?zd=1&zi=365kyghn|work=The Outline|access-date=November 15, 2020}}</ref> == কেৰিয়াৰ == === ২০০৮-২০০৯: কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি আৰু মাই ৱাৰ্ল্ড === [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_2.png|right|thumb|255x255px|২০০৯ চনত স্বাক্ষৰ কৰা অনুষ্ঠানত বিবাৰ]] যেতিয়া স্কুটাৰ ব্ৰাউনে এজন বেলেগ গায়কৰ ভিডিঅ' বিচাৰি আছিল, (চ'ছো ডিফ ৰেকৰ্ডিংছৰ প্ৰাক্তন মাৰ্কেটিং এক্সিকিউটিভ) ভুলকৈ বিবাৰৰ ২০০৭ [[ইউটিউব]] [[ভিডিঅ']] এটাত ক্লিক কৰিছিল।<ref name="nyimage" /> প্ৰভাৱিত হৈ ব্ৰাউনে বিবাৰৰ বিদ্যালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰি থকা থিয়েটাৰত প্ৰদৰ্শন কৰি থকাটো ট্ৰেক কৰিছিল, আৰু অৱশেষত ব্ৰাউনৰ ইজুইডিমৰ বাবে অনিচ্ছুক মলেটৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। তাই প্ৰাৰ্থনা কৰি মনত ৰাখিছিল, "ঈশ্বৰ, মই তেওঁক আপোনাক দিছিলো। আপুনি মোক এজন খ্ৰীষ্টান মানুহ, খ্ৰীষ্টান লেবেল প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে!" আৰু, "ঈশ্বৰ, আপুনি এই ইহুদী শিশুটো জাষ্টিনৰ মানুহ হ'ব নিবিচাৰে, আপুনি নেকি?" অৱশ্যে, গীৰ্জাৰ প্ৰাচীনসকলে তাইক বিবাৰক ব্ৰাউনৰ সৈতে যাবলৈ দিছিল। ১৩ বছৰত, বিবাৰ ব্ৰাউনৰ সৈতে জৰ্জিয়াৰ এণ্টাণ্টালৈ ডেমো টেপ ৰেকৰ্ড কৰিবলৈ গৈছিল।<ref name="nyimage" /> বিবাৰে এসপ্তাহ পিছত উছৰৰ বাবে গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://neonlimelight.com/2009/08/11/neon-limelight-interviews-usher-protege-justin-bieber-accidental-star/|title=Neon Limelight Interviews: Usher Protegé Justin Bieber: Accidental Star|work=Neon Limelight|author=TJ|date=August 11, 2009|access-date=August 11, 2009|archivedate=May 26, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120526/http://neonlimelight.com/2009/08/11/neon-limelight-interviews-usher-protege-justin-bieber-accidental-star/|deadurl=yes}}</ref> বিবাৰক সোনকালেই ব্ৰাউন আৰু উছাৰৰ মাজত এক যৌথ উদ্যোগ ৰেমণ্ড ব্ৰাউন মিডিয়া গ্ৰুপ (আৰবিএমজি)ত স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল।<ref name="coverstory">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/959001/justin-bieber-the-billboard-cover-story|title=Justin Bieber – The Billboard Cover Story|last=Herrera|first=Monica|date=March 19, 2010|work=Billboard|publisher=e5 Global Media|access-date=May 7, 2010}}</ref>জাষ্টিন টিম্বাৰলেকও বিবাৰক স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ দৌৰত আছিল কিন্তু উছাৰৰ হাতত বিডিং যুদ্ধত পৰাজিত হৈছিল (আংশিকভাৱে এই ধাৰণাটোৰ বাবে যে দুজন সম্পৰ্কিত জাষ্টিনে বজাৰখনক বিভ্ৰান্ত কৰিব)।<ref name="coverstory" /><ref name="Vena">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1621324/usher-justin-timberlake-battled-it-out-justin-bieber.jhtml|title=Usher and Justin Timberlake Battled It Out For Justin Bieber|last1=Vena|first1=Jocleyn|last2=Kos|first2=Saimon|date=September 12, 2009|publisher=MTV|access-date=January 11, 2011|archivedate=May 24, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120524/http://www.mtv.com/news/articles/1621324/usher-justin-timberlake-battled-it-out-justin-bieber.jhtml|deadurl=yes}}</ref> তাৰ পিছত উচাৰে তেতিয়াৰ মেনেজাৰ ক্ৰিছ হিক্সৰ পৰা শিল্পীজনৰ বাবে এটা লেবেল ঘৰ বিচাৰি বলৈ সহায় বিচাৰিছিল, যিয়ে আইলেণ্ড ডেফ জাম মিউজিক গ্ৰুপৰ তেওঁৰ সম্পৰ্ক এল.এ. ৰিডৰ সৈতে অডিচন তৈয়াৰ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="hitquarters">{{cite web|url=http://www.hitquarters.com/index.php3?page=intrview/opar/intrview_CH.html|title=Interview with Chris Hicks|publisher=[[HitQuarters]]|date=August 23, 2011|access-date=August 25, 2011}}</ref> ৰিডে ২০০৮ চনৰ অক্টোবৰত আইলেণ্ড ৰেকৰ্ডছত বিবাৰক স্বাক্ষৰ কৰে (যাৰ ফলত আৰবিএমজি আৰু আইলেণ্ড ৰেকৰ্ডছৰ মাজত এক যৌথ উদ্যোগ হয়) আৰু হিক্সক ডেফ জেমৰ কাৰ্যবাহী উপ-সভাপতি হিচাপে নিযুক্ত কৰে, য'ত তেওঁ লেবেলত বিবাৰৰ কেৰিয়াৰ পৰিচালনা কৰিব পাৰে।<ref name="mitchell" /><ref name="herrera" /><ref name="coverstory" /><ref name="hitquarters" /> বিবাৰে তেতিয়া ব্ৰাউন আৰু উছাৰৰ সৈতে অধিক কাম কৰিবলৈ মাকৰ সৈতে আটলাণ্টালৈ গুচি গৈছিল।<ref name="coverstory" /> ব্ৰাউন ২০০৮ চনত বিবাৰৰ মেনেজাৰ হৈছিল।<ref name="herrera" /> [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_2010_2.jpg|left|thumb|279x279px|বিবাৰে ২০১০ হোৱাইট হাউচ ইষ্টাৰ এগ ৰোলত প্ৰদৰ্শন কৰে, তেওঁৰ ট্ৰেডমাৰ্ক আগতে চুল কাটি প্ৰদৰ্শন কৰে]] বিবাৰৰ প্ৰথম একক, "ৱান টাইম", ৰেডিঅ'ত মুকলি কৰা হৈছিল যেতিয়া বিবাৰে এতিয়াও তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম ৰেকৰ্ডিং কৰি আছিল।<ref name="autogenerated5">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/268791/usher-introduces-teen-singer-justin-bieber|title=Usher Introduces Teen Singer Justin Bieber|last=Mitchell|first=Gail|date=April 28, 2009|work=Billboard|publisher=e5 Global Media}}</ref> ২০০৯ চনৰ জুলাইত মুক্তিৰ প্ৰথম সপ্তাহত গানটো কানাডিয়ান হট ১০০ ত ১২ নম্বৰত উপনীত হৈছিল<ref name="herrera" /> আৰু পিছত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বিলবৰ্ড হট ১০০ চাৰ্টত ১৭ নম্বৰত শীৰ্ষত আছিল। ২০০৯ চনৰ শেষৰ সময়ত, ই আন্তৰ্জাতিক বজাৰত সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref name="BABYBILL" /> গানটো [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত প্লেটিনাম আৰু [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] আৰু [[নিউজিলেণ্ড|নিউজিলেণ্ডত]] সোণৰ প্ৰমাণপত্ৰ দিয়া হৈছিল।<ref name="ARIA">{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/pages/charts_display_singles.asp?chart=1U50|archive-url=https://web.archive.org/web/20100208082123/http://www.ariacharts.com.au/pages/charts_display_singles.asp?chart=1U50|archive-date=February 8, 2010|title=Justin Bieber AIRA Singles Certification|publisher=Australian Recording Industry Association|work=ARIA Charts|access-date=March 30, 2010}}</ref><ref name="RIANZ">{{cite web|url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp|title=The Official New Zealand Music Chart|quote=Note: Week commence on Monday, March 29, 2010|publisher=Recording Industry Association of New Zealand|access-date=March 31, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100323190927/http://www.rianz.org.nz/rianz/chart.asp|archive-date=March 23, 2010}}</ref><ref name="RIAA">{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Justin%20Bieber&format=SINGLE&go=Search&perPage=50|title=RIAA – Gold and Platinum – June 15, 2010|publisher=Recording Industry Association of America|access-date=January 10, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130405034755/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Justin%20Bieber&format=SINGLE&go=Search&perPage=50|archive-date=April 5, 2013}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম মুক্তি,“মাই ৱৰ্ল্ড” শীৰ্ষক এখন সম্প্ৰসাৰিত নাটক, ২০০৯ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত মুক্তি লাভ কৰে। এলবামটোৰ দ্বিতীয় একক, "ৱান লেছ লোনলী গাৰ্ল", আৰু দুটা প্ৰমো একক, "লাভ মি" আৰু "ফেভাৰিট গাৰ্ল", কেৱল আইটিউনচ ষ্টোৰত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ইউএছ বিলবৰ্ড হট ১০০-ৰ শীৰ্ষ ৪০ ৰ ভিতৰত তালিক কৰা হৈছিল।<ref name="BABYBILL" /> "ৱান লেছ লোনলী গাৰ্ল" পিছত ৰেডিঅ'লৈও মুকলি কৰা হৈছিল আৰু কানাডা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শীৰ্ষ ২০ ৰ ভিতৰত শীৰ্ষত আছিল, আৰু পিছৰটোত সোণৰ প্ৰমাণিত হৈছিল।<ref name="BABYBILL" /> অৱশেষত ''মাই ৱাৰ্ল্ড'' আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত প্লেটিনাম আৰু কানাডা আৰু যুক্তৰাজ্য দুয়োটাতে ডাবল প্লেটিনাম প্ৰমাণিত কৰা হৈছিল।<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Justin%20Bieber&format=ALBUM&go=Search&perPage=50|title=Justin Bieber RIAA album certifications|publisher=[[Recording Industry Association of America|RIAA]]|access-date=January 11, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101194153/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Justin%20Bieber&format=ALBUM&go=Search&perPage=50|archive-date=January 1, 2016}}</ref><ref name="PlatinumCanada">{{cite news|url=http://www.cria.ca/goldplat.php#album|title=November 2010 – Gold & Platinum Certifications|publisher=Canadian Recording Industry Association|access-date=December 15, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430201954/http://www.cria.ca/goldplat.php|archive-date=April 30, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080808061428/http://www.cria.ca/goldplat.php#album|archivedate=August 8, 2008|deadurl=yes}}</ref> এলবামটোৰ প্ৰচাৰৰ বাবে, বিবাৰে এমটিভিইউৰ ''ভিএমএ ০৯ ট্যুৰ'', ইউৰোপীয় প্ৰ'গ্ৰাম ''দ্য ডোম'', ''ৱাইটিভিৰ দ্য নেক্সট ষ্টাৰ,'' ''দ্য টুডে'' শ্ব'ৰ দৰে কেইবাটাও লাইভ শ্ব'ত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল,<ref name="Island DefJam article">{{Cite news|url=http://www.islanddefjam.com/artist/news_single.aspx?nid=5118&artistID=7342|title=The Today Show + Justin Bieber=Awesome|date=September 11, 2009|work=Island Def Jam|publisher=Universal Music Group|access-date=September 22, 2009}}</ref><ref name="VMATour">{{cite web|url=http://www.mtv.com/videos/misc/434200/one-time-live.jhtml|title=MTVU VMA Tour live performances|date=September 9, 2009|publisher=MTV|access-date=September 28, 2009|archivedate=June 30, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120630/http://www.mtv.com/videos/misc/434200/one-time-live.jhtml|deadurl=yes}}</ref> ''দ্য ৱেণ্ডি উইলিয়ামছ শ্ব, লোপেজ টুনাইট, দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব', ইটছ অন উইথ এলেক্সা চুং, গুড মৰ্ণিং আমেৰিকা, চেলচি ইণ্টিনেষ্ট'', আৰু ''বিইটিৰ ১০৬ এণ্ড পাৰ্ক''। বিবাৰে ২০০৯ চনৰ শেষৰ ফালে ''ট্ৰু জেকছন'', ভিপিৰ এটা খণ্ডত অতিথি হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite magazine|last1=Adam|first1=Markovitz|title=Justin Bieber on 'True Jackson, VP': Watch an exclusive clip|url=https://ew.com/article/2009/11/11/justin-bieber-true-jackson-vP|magazine=Entertainment Weekly|access-date=May 8, 2015}}</ref> ২০ ডিচেম্বৰ, ২০০৯ ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দূৰদৰ্শন সম্প্ৰচাৰক টিএনটিত সম্প্ৰচাৰিত হোৱাইট হাউচ ফৰ খ্ৰীষ্টমাছত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক অ'বামা]] আৰু প্ৰথম মহিলা মিচেল অ'বামাৰ বাবে বিবাৰে ''ৰন মিলাৰ'' আৰু ''ব্ৰাইন ৱেলছৰ'' "ছাম ডে এট খ্ৰীষ্টমাছ" প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://news-briefs.ew.com/2009/12/02/justin-bieber-joins-mary-j-blige-and-others-for-christmas-in-washington/|title=Justin Bieber joins Mary J Blige and others for 'Christmas In Washington'|date=December 2, 2009|last=Ram|first=Archana|work=Entertainment Weekly|access-date=March 6, 2021|archivedate=May 26, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120526/http://news-briefs.ew.com/2009/12/02/justin-bieber-joins-mary-j-blige-and-others-for-christmas-in-washington/|deadurl=yes}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত ৰিয়ান চিক্ৰেষ্টৰ সৈতে ডিক ক্লাৰ্কৰ নৱবৰ্ষৰ ৰকিন ইভৰ বাবেও বিবাৰ অন্যতম প্ৰদৰ্শনকাৰী আছিল।<ref name="NewYears">{{cite press release|url=http://www.nbcmiami.com/entertainment/television/Fergie_Joins_Dick_Clark__Ryan_Seacrest_As_West_Coast_Host_Of_Annual__New_Year_s_Rockin__Eve_-78714997.html|title=Fergie to host New Year's celebration with Dick Clark and Ryan Seacrest|date=December 7, 2009|publisher=NBC Universal|work=NBC Miami}}</ref> === ২০১০–২০১১: মাই ৱাৰ্ল্ড ২.০ আৰু নেভাৰ ছে নেভাৰ === বিবাৰ ২০১০ চনৰ ৩১ জানুৱাৰীত ৫২ তম বাৰ্ষিক গ্ৰেমী বঁটাত এজন উপস্থাপক আছিল। ভূমিকম্পৰ পিছত হাইতিলাভ কৰিবলৈ ২৫ তম বাৰ্ষিকীৰ বাবে তেওঁক "আমি আৰে দি ৱৰ্ল্ড" (মাইকেল জেকচন আৰু লিওনেল ৰিচিৰ দ্বাৰা লিখা এটা গান) পুনৰনিৰ্মাণৰ বাবে এজন সংগীতশিল্পী হ'বলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। বিবাৰে আৰম্ভণি ৰেখা গাইছিল, যিটো লিওনেল ৰিচিয়ে মূল সংস্কৰণত গাইছিল।<ref name="WeAretheworld2">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1631018/we-are-the-world-remake-brings-lil-wayne-kanye-west-pink-usher-more-together-for-haiti/|title='We Are The World' Remake Brings Lil Wayne, Kanye West, Pink, Usher, More Together For Haiti|last=Kaufman|first=Gil|publisher=MTV News|date=February 2, 2010|access-date=February 2, 2010|archivedate=September 19, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919064322/http://www.mtv.com/news/1631018/we-are-the-world-remake-brings-lil-wayne-kanye-west-pink-usher-more-together-for-haiti/|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনৰ ১২ মাৰ্চত, হাইতিৰ বাবে যুৱ শিল্পী হিচাপে জনাজাত কানাডিয়ান সংগীতজ্ঞসকলৰ এক সামূহিক দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা কে'নানৰ "ৱেভিন' পতাকাৰ এটা সংস্কৰণ মুকলি কৰা হয়। বিবাৰক গানটোত প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে, সমাপ্তি ৰেখাবোৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।{{Sfn|Shapiro|2010|p=[https://books.google.com/?id=LyrqE1c66mwC&pg=PA136 136]}} জানুৱাৰী ২০১০ চনত, "বেবী" তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম মাই ৱৰ্ল্ড ২.০-ৰ পৰা মুকলি কৰা হয়। গানটোত লুডাক্ৰিছ আছিল, আৰু আন্তৰ্জাতিক ভাৱে হিট হৈছিল। ই ইউএছ বিলবৰ্ড হট ১০০ ত পাঁচ নম্বৰত তালিকাভুক্ত হৈছিল, কানাডিয়ান হট ১০০ ত তিনি নম্বৰত শীৰ্ষত আছিল<ref>{{cite magazine|title=Justin Bieber – Chart History|url=http://www.billboard.com/artist/305459/Justin%2BBieber/chart?page=2&f=793|magazine=Billboard|access-date=2021-03-06|archivedate=2015-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150318043753/http://www.billboard.com/artist/305459/Justin%2BBieber/chart?page=2&f=793|deadurl=yes}}</ref> আৰু কেইবাখনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত শীৰ্ষ দহখনত উপনীত হৈছিল।<ref name="BABYBILL">{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=justin bieber|chart=all}}|title=Justin Bieber Chart History|work=Billboard|publisher=e5 Global Media|access-date=March 11, 2010}}</ref> "নেভাৰ লেট ইউ গো" আৰু "ইউ স্মাইল" নামৰ দুটা প্ৰমো একক ইউএছ হট ১০০ ত শীৰ্ষ ত্ৰিশটা হিট আছিল, আৰু কানাডাত শীৰ্ষ বিশটা হিট আছিল।<ref name="BABYBILL" /> পৰ্যালোচনা এগ্ৰিগেটৰ মেটাক্ৰিটিক অনুসৰি, এলবামটোৱে সাধাৰণতে অনুকূল পৰ্যালোচনা লাভ কৰিছে।<ref name="Metacritic">{{cite web|url=https://metacritic.com/music/artists/bieberjustin/myworld20?part=rss|title=Justin Bieber – My World 2.0|access-date=March 23, 2010|work=Metacritic|publisher=CBS Interactive}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ইউএছ বিলবৰ্ড ২০০ ত এক নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যাৰ ফলত বিবাৰ ১৯৬৩ চনত ষ্টিভি ৱাণ্ডাৰৰ পিছত তালিকাৰ শীৰ্ষস্থান দখল কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া একক পুৰুষ হিচাপে প্ৰকাশ হয়।<ref name=":4">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/958784/justin-bieber-tops-billboard-200-with-my-world-20|title=Justin Bieber Tops Billboard 200 With 'My World 2.0'|publisher=e5 Global Media|work=Billboard|date=March 31, 2010}}</ref> মাই ৱৰ্ল্ড ২.২-য়ে কানাডিয়ান এলবাম চাৰ্ট, আইৰিছ এলবাম চাৰ্ট, অষ্ট্ৰেলিয়ান এলবাম চাৰ্ট, আৰু নিউজিলেণ্ড এলবাম চাৰ্টত প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল<ref name="BABYBILL" /> আৰু আন পোন্ধৰখন দেশৰ শীৰ্ষ দহখনত উপনীত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://acharts.us/album/52011|title=Justin Bieber – My World – Music Charts|access-date=April 14, 2010|work=αCharts}}</ref><ref>{{cite web|url=http://acharts.us/album/54188|work=αCharts|title=Justin Bieber – My World 2.0 – Music Charts|access-date=April 14, 2010}}</ref> এলবামটোৰ প্ৰচাৰৰ বাবে, বিবাৰে ''দ্য ভিউ, ২০১০ কিডচ চইচ এৱাৰ্ডছ, নাইটলাইন, লেট শ্ব উইথ ডেভিড লেটাৰমেন, দ্য ডোম'' আৰু ''১০৬ এণ্ড পাৰ্ক''কে ধৰি কেইবাটাও লাইভ প্ৰ'গ্ৰামত উপস্থিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.jsyk.com/2010/03/23/justin-bieber-makes-millions-happy-with-the-release-of-my-world/|title=Justin Bieber Makes Millions Happy With the Release of 'My World 2.0'|publisher=AOL|work=JSYK|access-date=March 23, 2010|date=March 23, 2010|last=Cheung|first=Nadine|archive-url=https://web.archive.org/web/20100325015332/http://www.jsyk.com/2010/03/23/justin-bieber-makes-millions-happy-with-the-release-of-my-world/|archive-date=March 25, 2010|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> চেন কিংষ্টন এলবামটোৰ পৰৱৰ্তী একক "ইনি মেনি"ত উপস্থিত হৈছিল। গানটো যুক্তৰাজ্য আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ শীৰ্ষ দহখনত উপনীত হৈছিল, আৰু বেছিভাগ বজাৰৰ শীৰ্ষ-বিশখনত উপনীত হৈছিল। ১০ এপ্ৰিল, ২০১০ তাৰিখে, বিবাৰ শনিবাৰে নিশা লাইভত সংগীতৰ অতিথি আছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.longislandpress.com/2010/02/21/justin-bieber-coming-back-to-ny-for-saturday-night-live/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713232318/http://www.longislandpress.com/2010/02/21/justin-bieber-coming-back-to-ny-for-saturday-night-live/|archive-date=July 13, 2011|title=Justin Bieber Coming Back To NY For Saturday Night Live|work=Long Island Press|access-date=April 10, 2010|date=February 21, 2010|archivedate=July 13, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713232318/http://www.longislandpress.com/2010/02/21/justin-bieber-coming-back-to-ny-for-saturday-night-live/|deadurl=yes}}</ref> ৪ জুলাই, ২০১০ তাৰিখে, বিবাৰে [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ|নিউয়ৰ্ক চহৰ]]ৰ [[মেচি]]ৰ চতুৰ্থ জুলাই আতচবাজী দৰ্শনীয়ত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ikBY9CwvRqvB7M_GA8M9NJbrK35wD9GOJFEG0|archive-url=https://web.archive.org/web/20100708220110/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ikBY9CwvRqvB7M_GA8M9NJbrK35wD9GOJFEG0|archive-date=July 8, 2010|title=Fireworks follow sun-scorched July{{nbsp}}4{{nbsp}}festivals|agency=The Associated Press|access-date=July 4, 2010|date=July 4, 2010|last=Beja|first=Marc}}</ref> মাই ৱৰ্ল্ড ২.০-ৰ নিম্নলিখিত একক, "সামবডি টু লাভ", এপ্ৰিল ২০১০ ত মুক্তি দিয়া হৈছিল, আৰু বিবাৰৰ পৰামৰ্শদাতা উছাৰৰ সৈতে এটা ৰিমিক্স মুকলি কৰা হৈছিল। ২৩ জুন, ২০১০ তাৰিখে, বিবাৰে মাই ৱৰ্ল্ড এণ্ড মাই ৱৰ্ল্ড ২.০-ৰ প্ৰচাৰৰ বাবে কানেক্টিকাটৰ হাৰ্টফৰ্ডত আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ প্ৰথম অফিচিয়েল হেডলাইনিং ভ্ৰমণ, মাই ৱৰ্ল্ড ট্যুৰলৈ গৈছিল। ২০১০ চনৰ মে মাহত, বিবাৰে ছৌলজা বয়ৰ "ৰিচ গাৰ্ল" গানটোত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.seventeen.com/celebrity/music/reviews/a7478/soulja-boy-featuring-justin-bieber/|title=New Music Featuring Justin Bieber!|work=Seventeen|access-date=October 18, 2018|date=May 25, 2010}}</ref> জুলাই ২০১০-ত, খবৰ পোৱা গৈছিল যে বিবাৰ ইণ্টাৰনেটত আটাইতকৈ বেছি সন্ধান কৰা চেলিব্ৰিটি আছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/music/2010/07/07/14633631-wenn-story.html|title=Bieber the king of the Internet|newspaper=[[Toronto Sun]]|date=July 7, 2010}}</ref> সেই মাহত, "বেবী"ৰ বাবে তেওঁৰ সংগীত ভিডিঅ'টোৱে লেডী গাগাৰ "বেড ৰোমাঞ্চ" (২০০৯)ক আটাইতকৈ বেছি চোৱা, আৰু লগতে এতিয়ালৈকে আটাইতকৈ বেয়া, ইউটিউব ভিডিঅ' হিচাপে অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite news|title=Bieber's 'Baby' YouTube's most-watched video|url=http://www.today.com/id/38284173/ns/today-today_entertainment/t/biebers-baby-youtubes-most-watched-video/|work=Today|access-date=March 30, 2011|date=July 16, 2010|archivedate=July 2, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170702093754/http://www.today.com/id/38284173/ns/today-today_entertainment/t/biebers-baby-youtubes-most-watched-video/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite magazine|last=Kosner|first=Anthony Wing|title=PSY's Gangnam Style Tops Bieber's Baby To Become Most Viewed YouTube Video Ever|url=https://www.forbes.com/sites/anthonykosner/2012/11/24/psys-gangam-style-tops-biebers-baby-to-become-most-viewed-youtube-video-ever/|magazine=Forbes|access-date=May 9, 2014|date=November 24, 2012}}</ref> অৱশ্যে, [[টেইলৰ ছুইফ্ট|টেইলৰ চুইফ্ট]]ৰ তেওঁৰ একক "ব্লেংক স্পেচ" (২০১৪)ৰ ভিডিঅ'টোৱে ২০১৫ চনত ইয়াৰ দৰ্শনৰ সংখ্যা অতিক্ৰম কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6737360/taylor-swift-blank-space-vevo-record-most-views|title=Taylor Swift's 'Blank Space' Is Now the Most Viewed Video on Vevo|work=Billboard|date=October 20, 2015|access-date=October 20, 2015}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ ২০১০-ত, ছ'চিয়েল-নেটৱৰ্কিং ছাইটৰ এজন কৰ্মচাৰীৰ মতে, [[টুইটাৰ]]ত সকলো ট্ৰেফিকৰ ৩% আছিল বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://tvguide.com/News/Justin-Bieber-Twitter-1022684.aspx|title=Justin Bieber Accounts for 3 Percent of All Twitter Traffic|publisher=TVGuide|access-date=September 8, 2010|archivedate=October 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007110726/http://www.tvguide.com/news/justin-bieber-twitter-1022684.aspx|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_2011_2.jpg|right|thumb|২০১১ চনত মাই ৱৰ্ল্ড ট্যুৰৰ সময়ত বিবাৰে [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ত প্ৰদৰ্শন কৰিছিল]] ''মাই ৱৰ্ল্ড ২.০''-ত, বিবাৰৰ কণ্ঠস্বৰ তেওঁৰ প্ৰথম ইপিতকৈ গভীৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, যৌৱনৰ বাবে।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1675015/justin-bieber-new-album/|title=Justin Bieber Graduates To 'Adult Game' On New Album|publisher=MTV|date=November 28, 2011|access-date=November 29, 2011|author=Vena, Jocelyn|archivedate=September 19, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919064439/http://www.mtv.com/news/1675015/justin-bieber-new-album/|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত গায়কজনে তেওঁৰ কণ্ঠস্বৰ সম্পৰ্কে এইদৰে মন্তব্য কৰিছিল: "ই ফাটি পৰে। প্ৰতিজন কিশোৰ লৰা দৰে, মই ইয়াৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি আছোঁ আৰু মোৰ ওচৰত বিশ্বৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠপ্ৰশিক্ষক আছে... মই "বেবী"ত আঘাত কৰা কিছুমান টোকা মই আৰু মাৰিব নোৱাৰো। যেতিয়া মই লাইভ গান গাওঁ তেতিয়া আমি চাবিটো নমাই দিব লাগিব।" <ref>{{cite web|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/story/justin-biebers-voice-breaking_1140484|title=Justin Bieber's Voice Breaking|date=April 27, 2010|publisher=Contact music|access-date=October 31, 2010|archivedate=August 5, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110805234005/http://www.contactmusic.com/news.nsf/story/justin-biebers-voice-breaking_1140484|deadurl=yes}}</ref> ২৩ ছেপ্টেম্বৰ, ২০১০ তাৰিখে সম্প্ৰচাৰিত [[চিবিএচ|চিবিএছ]] আমেৰিকান অপৰাধ নাটক চিএছআই: অপৰাধ দৃশ্য অনুসন্ধানৰ চিজন প্ৰিমিয়াৰত বিবাৰে অতিথি-অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ এজন "সমস্যাগ্ৰস্ত কিশোৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যি তেওঁৰ একমাত্ৰ ভায়েকৰ সন্দৰ্ভত এক কঠিন সিদ্ধান্তৰ সন্মুখীন হৈছে", যি এজন ধাৰাবাহিক বোমাৰুও। ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ তাৰিখে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা শৃংখলাটোৰ পৰৱৰ্তী খণ্ডতো বিবাৰ আছিল, য'ত তেওঁৰ চৰিত্ৰটো হত্যা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|first=Willa|last=Paskin|title=Justin Bieber Got Shot and Killed on CSI Last Night|url=http://www.vulture.com/2011/02/justin_bieber_got_shot_and_kil.html|work=Vulture|access-date=May 9, 2014|date=February 18, 2011}}</ref> বিবাৰে ১২ ছেপ্টেম্বৰ, ২০১০ তাৰিখে ২০১০ ''এমটিভি ভিডিঅ''' ''মিউজিক এৱাৰ্ডছত'' তেওঁৰ একক "ইউ স্মাইল", "বেবী", আৰু "চামবডি টু লাভ"ৰ এটা মেডলী প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, আৰু চমুকৈ ড্ৰাম বজাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1647731/justin-biebers-triple-threat-vma-performance-making-the-show/|title=Justin Bieber's Triple-Threat VMA Performance: Making The Show|publisher=MTV|date=September 13, 2010|access-date=September 14, 2010|last=Vena|first=Jocelyn|archivedate=September 19, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919064324/http://www.mtv.com/news/1647731/justin-biebers-triple-threat-vma-performance-making-the-show/|deadurl=yes}}</ref> বিবাৰে অক্টোবৰ ২০১০ ত ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁ ''মাই ৱৰ্ল্ডছ একোষ্টিক'' নামৰ এটা একোষ্টিক এলবাম মুকলি কৰিব।<ref>{{cite web|last=Ziegbe|first=Mawuse|title=Justin Bieber Announces Acoustic Album Release Date|url=http://www.mtv.com/news/1650709/justin-bieber-announces-acoustic-album-release-date/|publisher=MTV|access-date=October 25, 2010|date=October 24, 2010|archivedate=September 19, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919064533/http://www.mtv.com/news/1650709/justin-bieber-announces-acoustic-album-release-date/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াক ২০১০ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] মুক্তি দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁৰ আগৰ এলবামসমূহৰ গানৰ ধ্বনিগত সংস্কৰণ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল, আৰু "প্ৰে" শীৰ্ষক এটা নতুন গান মুকলি কৰাৰ সৈতে।<ref>{{cite web|url=http://newsroom.mtv.com/2010/11/10/justin-bieber-acoustic/|archive-url=https://archive.today/20120526102218/http://newsroom.mtv.com/2010/11/10/justin-bieber-acoustic/|url-status=dead|archive-date=May 26, 2012|title=How Will Justin Bieber's My Worlds Acoustic Rank Against Great Unplugged Albums?|publisher=MTV|date=November 10, 2010|access-date=November 14, 2010|archivedate=May 26, 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120526102218/http://newsroom.mtv.com/2010/11/10/justin-bieber-acoustic/|deadurl=yes}}</ref> জাষ্টিন বিবাৰ: ''নেভাৰ ছে নেভা''ৰ শীৰ্ষক বিবাৰ অভিনীত এখন ৩-ডি অংশ-বায়োপিক, অংশ-কনচাৰ্ট চলচ্চিত্ৰ, ষ্টেপ আপ ৩ডি পৰিচালকজন এম চুৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ১১ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ তাৰিখে মুক্তি দিয়া হৈছিল। ই ৩,১০৫খন ছবিগৃহৰ পৰা আৰম্ভণিৰ দিনটোত আনুমানিক $১২.৪ নিযুত [[ডলাৰ]]ৰ সৈতে বক্স অফিচত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে।<ref name="BOM">[https://boxofficemojo.com/daily/chart/?sortdate=2011-02-11&p=.htm Justin Bieber: Never Say Never]. [[Box Office Mojo]]. Retrieved February 12, 2011.</ref> ই সপ্তাহান্তৰ বাবে $৩০.৩ নিযুত উপাৰ্জন কৰিছিল আৰু ৰোমাণ্টিক কমেডি ''জাষ্ট গো উইথ ইট''ৰ দ্বাৰা সামান্যভাৱে পৰাজিত হৈছিল, যিয়ে $৩১ নিযুত উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|last=Ellwood|first=Gregory|title=Box Office: 'Never Say Never' as Justin Bieber beats Adam Sandler Friday for no. 1|url=http://www.hitfix.com/articles/box-office-never-say-never-as-justin-bieber-beats-adam-sandler-friday-for-no-1|publisher=Hit Fix|access-date=February 13, 2011|date=February 12, 2011|archivedate=August 23, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160823200216/http://www.hitfix.com/articles/box-office-never-say-never-as-justin-bieber-beats-adam-sandler-friday-for-no-1|deadurl=yes}}</ref> ''নেভাৰ ছে নেভাৰে'' উদ্যোগৰ প্ৰত্যাশা অতিক্ৰম কৰা নাই, মাইলি চাইৰাছৰ ২০০৮ চনৰ ৩-ডি কনচাৰ্ট চলচ্চিত্ৰ ''হান্না মণ্টানা এণ্ড মাইলি চাইৰাছ'': ''বেষ্ট অফ বোথ ৱৰ্ল্ডছ কনচাৰ্ট''ৰ দ্বাৰা উপাৰ্জন কৰা $৩১.১ নিযুতৰ সৈতে প্ৰায় মিলাই, যি এটা সংগীত-তথ্যচিত্ৰৰ বাবে শীৰ্ষ আত্মপ্ৰকাশৰ অভিলেখ গঢ়িছে।<ref>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/news/?id=3080&p=.htm|title='Just', 'Justin', 'Juliet' Jumpin'|website=Box Office Mojo|date=February 14, 2011|access-date=February 14, 2011}}</ref> ''নেভাৰ ছে নেভাৰে'' বিশ্বজুৰি মুঠ $৯৮,৪৪১,৯৫৪ উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=bieber3d.htm|title=Justin Bieber: Never Say Never (2011)|website=Box Office Mojo|access-date=August 16, 2012}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বিতীয় ৰিমিক্স এলবাম ''নেভাৰ ছে নেভাৰ'' – ''দ্য ৰিমিক্সছ'' ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ ত মুক্তি লাভ কৰে আৰু তেওঁৰ প্ৰথম এলবামৰ গানৰ ৰিমিক্স প্ৰদৰ্শন কৰে, য'ত মাইলি চাইৰাছ, ক্ৰিছ ব্ৰাউন আৰু কেনে ৱেষ্টৰ অতিথি উপস্থিতি আছে।<ref name="Dinh2">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1656968/justin-bieber-never-say-never-remixes.jhtml|title=Justin Bieber's Never Say Never – The Remixes Due Valentine's Day|work=[[MTV News]] (Viacom)|access-date=January 31, 2011|date=January 31, 2011|first=James|last=Dinh|archivedate=June 30, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120630/http://www.mtv.com/news/articles/1656968/justin-bieber-never-say-never-remixes.jhtml|deadurl=yes}}</ref> ''আমেৰিকান কাণ্ট্ৰী বেণ্ড ৰাস্কাল ফ্লেটছ''ৰ সৈতে প্ৰদৰ্শিত ''"দ্যাট চুড বি মি (ৰিমিক্স)"'' নামৰ এলবামটোৰ এটা গানে তেওঁক জুন ২০১১ চনত ''চিএমটি মিউজিক এৱাৰ্ডছত'' সহযোগিতামূলক ''[[ভিডিঅ']] অফ দা ইয়েৰ''ৰ বাবে দেশৰ সংগীতত তেওঁৰ প্ৰথম বঁটা লাভ কৰিছিল। [[টাইম (আলোচনী)|টাইম আলোচনীয়ে]] বিবাৰক তেওঁলোকৰ বাৰ্ষিক তালিকাত বিশ্বৰ ১০০জন আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত এজন বুলি অভিষিক্ত কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Justin Bieber, Bruno Mars, Chris Colfer Make Time's 100 Most Influential List|date=April 21, 2011|url=http://www.mtv.com/news/1662416/time-100-most-influential-people-justin-bieber/|newspaper=MTV|location=London, United Kingdom|access-date=March 6, 2021|archivedate=July 13, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713014224/http://www.mtv.com/news/1662416/time-100-most-influential-people-justin-bieber/|deadurl=yes}}</ref> জুন ২০১১-ত, বিবাৰক ৩০ বছৰৰ তলৰ শ্ৰেষ্ঠ-বেতনপ্ৰাপ্ত চেলিব্ৰিটিৰ ফৰ্বছ তালিকাত ২ নম্বৰ স্থান দিয়া হৈছিল। তেওঁ হৈছে আটাইতকৈ কনিষ্ঠ তাৰকা, আৰু তালিকাৰ ৭জন সংগীতজ্ঞৰ ভিতৰত ১ জন, যি ১২ মাহৰ ম্যাদত ৫৩ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছে।<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/2011/06/09/top-earning-celebrities-under-30_slide_3.html|title=Full List: The Best-Paid Celebrities Under 30|work=Forbes|access-date=June 13, 2011|first=Dorothy|last=Pomerantz}}</ref> একে মাহত, আমেৰিকান গায়ক [[ক্ৰিছ ব্ৰাউন]]ৰ সৈতে তেওঁৰ সহযোগিতামূলক একক ''"নেক্সট টু ইউ"'' মুক্তি পাইছে। সেই গানটোৰ বাবে অসম্পূৰ্ণ ভিডিঅ'টো ৬ জুনত অনলাইনত লিক কৰা হৈছিল, আৰু অফিচিয়েল ভিডিঅ'টো ১৭ জুনত মুকলি কৰা হৈছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত বিবাৰে তেওঁৰ দ্বিতীয় ষ্টুডিঅ' এলবাম মিষ্টলেট'ৰ অধীনত খ্ৰীষ্টমাছ-থিমযুক্ত মুকলি কৰে। ই বিলবৰ্ড ২০০ ত ১ নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, মুক্তিৰ প্ৰথম সপ্তাহত ২১০,০০০ প্ৰতিলিপি বিক্ৰী হয়।<ref name="bb200">{{cite web|last=Caulfield|first=Keith|url=http://www.billboard.com/articles/news/465232/justin-biebers-mistletoe-brightens-billboard-200-with-no-1-debut|title=Justin Bieber's 'Mistletoe' Brightens Billboard 200 with No. 1 Debut|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=November 9, 2011|access-date=November 9, 2011}}</ref> এলবামটোৰ প্ৰথম একক, "মিষ্টলেটো" ইউএছ বিলবৰ্ড হলিডে ডিজিটেল গানচাৰ্টত এক নম্বৰত শীৰ্ষত আছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/464633/justin-bieber-hangs-mistletoe-atop-holiday-songs-chart|title=Justin Bieber Hangs 'Mistletoe' Atop Holiday Songs Chart|work=Billboard|access-date=October 19, 2018|first=Gary|last=Trust}}</ref> বিবাৰে কেৰীৰ সৈতে মাৰিয়াহ কেৰীৰ একক ''"অল আই ৱাণ্ট ফৰ খ্ৰীষ্টমাছ ইজ ইউ"'' পুনৰ ৰেকৰ্ড কৰে আৰু লগতে এলবামটোৰ বাবেও।<ref>{{cite news|url=https://www.nme.com/news/music/mariah-carey-19-1285020|title=Mariah Carey and Justin Bieber team up for new version of 'All I Want For Christmas Is You'|work=NME|access-date=October 19, 2018|first=NME|last=editor}}</ref> === ২০১২–২০১৪: বিশ্বাস কৰক, জাৰ্নেল, আৰু অন্যান্য উপস্থিতি === ২০১১ চনৰ শেষৰ ফালে, বিবাৰে তেওঁৰ তৃতীয় ষ্টুডিঅ' এলবামৰে ৰেকৰ্ডিং আৰম্ভ কৰে, যাৰ শিৰোনাম হৈছে ''বিলিভ''। পৰৱৰ্তী সপ্তাহত, বিবাৰে ''দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব'''ত উপস্থিত হৈ ঘোষণা কৰে যে প্ৰথম এককটোক ''"বয়ফ্ৰেণ্ড"'' বুলি কোৱা হ'ব, আৰু ২৬ মাৰ্চ, ২০১২ তাৰিখে মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|title=Justin Bieber Announces New Single, 'Boyfriend'|url=http://www.mtv.com/news/1680212/justin-bieber-boyfriend-single/|publisher=MTV|access-date=March 2, 2012|date=March 1, 2012|archivedate=April 5, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405170446/http://www.mtv.com/news/1680212/justin-bieber-boyfriend-single/|deadurl=yes}}</ref> গানটোৱে ইউএছ বিলবৰ্ড হট ১০০ ৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, মুঠ ৫২১,০০০ ডিজিটেল একক বিক্ৰী কৰে, যি হৈছে দ্বিতীয় সৰ্বাধিক আত্মপ্ৰকাশ কৰা ডিজিটেল বিক্ৰী সপ্তাহ।<ref name="debut">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/497102/justin-biebers-boyfriend-debuts-at-no-2-on-hot-100|title=Justin Bieber's 'Boyfriend' Debuts at No. 2 on Hot 100|last=Trust|first=Gary|date=April 4, 2012|access-date=April 4, 2012|work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media}}</ref> বিলবৰ্ডৰ বিল ৱেৰ্ডে উল্লেখ কৰিছিল যে ই এক নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল কিয়নো ট্ৰেকটোৰ ডিজিটেল ডাউনলোড কেৱল আইটিউনচ ষ্টোৰৰ জৰিয়তে উপলব্ধ আছিল, "যিসকলে এপল ৰিটেইল ষ্টোৰত সঘনাই নকৰে তেওঁলোকৰ বাবে ক্ৰয়বিকল্প সীমিত কৰে।" <ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/industry/record-labels/editor-s-note-what-role-did-bundling-and-1006670752.story|title=Editor's Note: What Role Did Bundling and Exclusives Play in Madonna and Justin Bieber's Big Debuts?|date=April 4, 2012|work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media|access-date=April 4, 2012|last=Werde|first=Bill}}</ref> ''"বয়ফ্ৰেণ্ড"'' প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰি আৰু এসপ্তাহ ৰৈ কানাডিয়ান হট ১০০ ত শীৰ্ষ স্থানত উপনীত হোৱা বিবাৰৰ প্ৰথম একক হৈ পৰিছিল।<ref name="debut" /> বিবাৰক ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ চনত তেওঁলোকৰ চতুৰ্থ ষ্টুডিঅ' এলবাম ''ডাৰ্টি বাছ''ৰ পৰা ''আমেৰিকান হিপ হপ গ্ৰুপ ফৰ ইষ্ট মুভমেণ্ট''ৰ গান ''"লাইভ মাই লাইফ"''ত দেখুওৱা হৈছিল। গানটো ইয়াৰ নিৰ্ধাৰিত মুক্তিৰ তাৰিখৰ পাঁচ দিন আগতে অনলাইনত উদ্ভৱ হৈছিল আৰু বিলবৰ্ড হট ১০০ ৰ শীৰ্ষ ত্ৰিশৰ ভিতৰত শীৰ্ষত আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/industry/record-labels/editor-s-note-what-role-did-bundling-and-1006670752.story|title=Justin Bieber and Far East Movement collaborate on Live My Life|date=February 24, 2012|work=Metro|publisher=Metro|access-date=October 18, 2018|last=Reporter|first=Metro Web}}</ref> এলবামটোৰ প্ৰথম প্ৰচাৰমূলক একক, ''"ডাই ইন ইয়ৰ আৰ্মছ"'', ২৯মে, ২০১২ তাৰিখে মুকলি কৰা হৈছিল আৰু দ্বিতীয় প্ৰচাৰমূলক একক, আমেৰিকান ৰেপাৰ ''লুডাক্ৰিছৰ'' সৈতে ''"অল এৰাউণ্ড দ্য ৱৰ্ল্ড"'' পৰৱৰ্তী সপ্তাহত অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2012/05/29/justin-biebers-new-single-die-in-your-arms-released-online-448529/|title=Justin Bieber's new single Die In Your Arms released online|date=May 29, 2012|work=Metro|publisher=Metro|access-date=January 10, 2019|last=Deen|first=Sarah}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/321246/first-listen-justin-bieber-joined-by-ludacris-for-all-around-the-world-single|title=First Listen! Justin Bieber Joined by Ludacris for "All Around the World" Single|date=June 5, 2012|work=E! News|publisher=E! News|access-date=January 10, 2019|last=Macatee|first=Rebecca}}</ref> ''বিলিভৰ'' দ্বিতীয় একক, ''"এজ লং এজ ইউ লাভ মি"'', য'ত ৰেপাৰ ''বিগ ছিন'' আছে, ১১ জুন, ২০১২ তাৰিখে মুক্তি দিয়া হৈছিল। বিলবৰ্ড হট ১০০ ত ই ছয় নম্বৰত শীৰ্ষত আছিল।<ref>{{cite news|title=Justin Bieber To Release 'As Long as You Love Me' as Second 'Believe' Single|date=June 27, 2012|url=https://www.capitalfm.com/artists/justin-bieber/news/as-long-as-you-love-me-single/|newspaper=Capital|location=London, United Kingdom}}</ref> [[চিত্ৰ:Believe_Tour_12,_2012.jpg|right|thumb|২০১২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁৰ ''বিলিভ ট্যুৰ''ৰ সময়ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰা বিবাৰ। ]] তেওঁৰ তৃতীয় ষ্টুডিঅ’ এলবাম বিলিভ ২০১২ চনৰ ১৯ জুনত আইলেণ্ড ৰেকৰ্ডছে মুকলি কৰে। এই এলবামটোৱে তেওঁৰ পূৰ্বৰ মুক্তিৰ টিন পপ শব্দৰ পৰা সংগীতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, আৰু ইয়াত ডান্স-পপ আৰু আৰ এণ্ড বি ধাৰাসমূহৰ উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="BILLBOARDBIO">{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=justin bieber|bio=true}}|title=Justin Bieber Biography & Awards|work=Billboard|access-date=June 15, 2010}}</ref> অধিক "পৰিপক্ব" শব্দ বিকশিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে বিবাৰে মুক্তিৰ বাবে নগৰীয়া প্ৰযোজকৰ লগতে ডাৰ্কচাইল্ড, হিট-বয়, ডিপ্লো, আৰু মেক্স মাৰ্টিনকে ধৰি কিছুমান দীৰ্ঘদিনীয়া সহযোগীৰ সৈতে সহযোগিতা কৰে। এণ্টাৰটেইনমেণ্ট উইকলিয়ে বিবাৰৰ সংগীতৰ পৰিৱৰ্তনক প্ৰশংসা কৰি এলবামটোক "পুনৰ উদ্ভাৱন আৰু পুনৰ পৰিচয়" দুয়োটাকে অভিহিত কৰে।<ref name="ew">{{cite news|last=Anderson|first=Kyle|url=https://ew.com/ew/article/0,,20603635,00.html|title=Believe (2012)|work=[[Entertainment Weekly]]|publisher=[[Time Inc.|Time Inc]]|date=June 13, 2012|access-date=June 17, 2012|archivedate=June 19, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120619014423/http://www.ew.com/ew/article/0,,20603635,00.html|deadurl=yes}}</ref> ৰলিং ষ্টোনে এলবামটোত পোৱা গভীৰ কণ্ঠ আৰু অধিক "তীব্ৰ" বিট লক্ষ্য কৰিছিল, যদিও ই নতুনকৈ পোৱা যৌন পৰিপক্বতাৰ বাবে তেওঁৰ এটা ইউফেমিজমক লেম্পুন কৰিছিল ("যদি আপুনি আপোনাৰ ডেউকা মেলিলে, আপুনি মোৰ সৈতে উৰি যাব পাৰে")।<ref name="rs">{{cite web|last=Dolan|first=Jon|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/believe-20120615|title=Believe|work=[[Rolling Stone]]|publisher=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|date=June 15, 2012|access-date=June 17, 2012}}</ref> বিলবোৰ্ড ২০০ ত প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ চতুৰ্থটো এক নম্বৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite news|title=Mumford & sons' 'Babel' fastest seller of 2012|date=October 3, 2012|url=https://www.theguardian.com/music/2012/oct/03/mumford-sons-babel-fastest-seller-2012|newspaper=The Guardian|location=London, United Kingdom}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Mumford & sons' 'Babel' scores biggest debut|magazine=Billboard.com|url=http://www.billboard.com/articles/news/474818/mumford-sons-babel-scores-biggest-debut-of-year-bows-at-no-1-on-billboard-200|access-date=November 13, 2015}}</ref><ref name="bbdebut">{{cite web|last=Caulfield|first=Keith|url=http://www.billboard.com/articles/news/482565/justin-biebers-believe-is-years-biggest-debut-bows-at-no-1|title=Official: Justin Bieber's 'Believe' Is Year's Biggest Debut, Bows at No. 1|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=June 26, 2012|access-date=June 27, 2012}}</ref> কানাডাত প্ৰথম সপ্তাহত ৫৭ হাজাৰ কপি বিক্ৰী হোৱা এই এলবামটোৱে কানাডাৰ এলবাম তালিকাৰ শীৰ্ষত স্থান পায়।<ref name="canada">{{cite web|last=Dowling|first=Marianne|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/B/Bieber_Justin/2012/06/27/19925461.html|title=Bieber's 'Believe' debuts at Nº 1|publisher=[[Jam! ]] [[Canadian Online Explorer|CANOE]]|date=June 27, 2012|access-date=June 27, 2012|url-status=dead|archive-url=https://www.webcitation.org/6ApYxNBML?url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/B/Bieber_Justin/2012/06/27/19925461.html|archive-date=September 21, 2012}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বিবাৰে কাৰ্লি ৰে জেপচেনৰ দ্বিতীয় ষ্টুডিঅ' এলবাম কিছ (২০১২)ৰ গীত "বিউটিফুল"ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|title='Beautiful': Carly Rae Jepsen & Justin Bieber's Song Mirrors One Direction's Hit (AUDIO)|date=September 5, 2012|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/05/beautiful-carly-rae-jepsen-justin-bieber_n_1859187.html|newspaper=HuffPost|location=London, United Kingdom}}</ref> ২০১২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত বিলিভৰ তৃতীয়টো একক গীত "বিউটি এণ্ড এ বিট" ৰেপাৰ নিকি মিনাজৰ সৈতে মুক্তি পায়। এই মিউজিক ভিডিঅ’টো মুক্তিৰ সময়ত ২৪ ঘণ্টাত ১ কোটি ৬০ লাখ দৰ্শনৰ সৈতে সৰ্বাধিক ভিডিঅ’ দৰ্শনৰ অভিলেখ গঢ়িছিল<ref>{{cite news|title=Justin Bieber's 'Beauty And A Beat' Video Confirms "Personal Footage" Theft Was A Hoax|date=October 12, 2012|url=https://www.capitalfm.com/artists/justin-bieber/news/beauty-and-a-beat-video-hoax/|newspaper=Capital|location=London, United Kingdom}}</ref> এলবামটোৰ অধিক প্ৰচাৰ কৰা ''বিলিভ ট্যুৰ'' ২০১২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত এৰিজোনাৰ গ্লেনডেলত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2012/05/30/nbc-presents-justin-bieber-all-around-the-world-thursday-june-21/136186/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120629053129/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2012/05/30/nbc-presents-justin-bieber-all-around-the-world-thursday-june-21/136186/|url-status=dead|archive-date=June 29, 2012|title=NBC Presents 'Justin Bieber: All Around the World' Thursday, June 21|publisher=TV By the Numbers|date=May 30, 2012|access-date=May 30, 2012|archivedate=June 29, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120629053129/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2012/05/30/nbc-presents-justin-bieber-all-around-the-world-thursday-june-21/136186/|deadurl=yes}}</ref> ১৪ ডিচেম্বৰ, ২০১২ তাৰিখে, বিবাৰে ''দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব'''ত উপস্থিত হৈছিল, য'ত তেওঁ বিলিভ একোষ্টিক শীৰ্ষক এটা একোষ্টিক এলবাম মুকলি কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰিছিল, যিটো ২৯ জানুৱাৰী, ২০১৩ তাৰিখে মুকলি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Kaufman|first=Gil|title=Justin Bieber Confirms January 29 Release For Believe Acoustic EP|url=http://www.mtv.com/news/1698931/justin-bieber-believe-acoustic-album/|publisher=MTV|access-date=December 15, 2012|date=December 14, 2012|archivedate=July 15, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190715193632/http://www.mtv.com/news/1698931/justin-bieber-believe-acoustic-album/|deadurl=yes}}</ref> বিবাৰে ফেব্ৰুৱাৰী ৯, ২০১৩ খণ্ডত আয়োজক আৰু সংগীত অতিথি হিচাপে ''চেটাৰ্ডে নাইট লাইভ''লৈ উভতি আহিছিল। তেওঁৰ চেহেৰা সমালোচকসকলৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল<ref>[http://marquee.blogs.cnn.com/2013/02/11/justin-bieber-hosts-snl-whats-the-verdict/ "Justin Bieber hosts 'SNL': What's the verdict?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626210451/http://marquee.blogs.cnn.com/2013/02/11/justin-bieber-hosts-snl-whats-the-verdict/|date=2019-06-26}}. [[CNN Entertainment]]. February 11, 2013.</ref><ref>Ryan, Mike (February 10, 2013). [https://huffingtonpost.com/mike-ryan/snl-scorecard-justin-bieber_b_2657680.html "'SNL' Scorecard: Justin Bieber's Show Was All About Justin Bieber"]. ''[[The Huffington Post]]''.</ref> আৰু কেট মেককিননকে ধৰি কাষ্ট সদস্যসকল, যিয়ে কৈছিল যে বিবাৰ তেওঁৰ হোষ্টিং কৰ্তব্যৰ সৈতে স্বাচ্ছন্দ্যবোধ নকৰে, আৰু বিল হেডাৰ, যিয়ে কৈছিল যে তেওঁ বিবাৰ বা তেওঁৰ দলৰ উপস্থিতি উপভোগ নকৰে। হেডাৰে লগতে কয় যে দূৰদৰ্শন অনুষ্ঠানত তেওঁৰ আঠ বছৰত, বিবাৰ আছিল একমাত্ৰ সঞ্চালক যি তেওঁৰ খ্যাতি ৰক্ষা কৰিছিল।<ref>Tewari, Nidhi (August 26, 2014). [https://web.archive.org/web/20140829045729/http://au.ibtimes.com/articles/564035/20140826/justin-biber-snl-host-bad-book.htm#.U_3eRUhJnZd ""]. ''[[International Business Times]]''.</ref><ref>Gicas, Peter (May 23, 2013). [http://www.eonline.com/news/422260/bill-hader-compares-saturday-night-live-hosts-disses-justin-bieber-calls-justin-timberlake-a-class-act "Bill Hader Compares ''Saturday Night Live'' Hosts: Disses Justin Bieber, Calls Justin Timberlake a 'Class Act'"]. [[E! Online]].</ref> ৭ মাৰ্চ, ২০১৩ তাৰিখে, বিবাৰে তেওঁৰ কনচাৰ্ট প্ৰদৰ্শনৰ সময়ছোৱাত উশাহ-নিশাহৰ সমস্যাৰ অভিযোগ কৰাৰ পিছত লণ্ডনৰ O2 এৰেনাত বেকষ্টেজত মূৰ্ছা গৈছিল আৰু চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হৈছিল।<ref>{{cite news|title=BIEBER RECOVERING AFTER FAINTING AT LONDON CONCERT|url=http://bigstory.ap.org/article/bieber-recovering-after-fainting-london-concert|agency=Associated Press|access-date=March 8, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014113446/http://bigstory.ap.org/article/bieber-recovering-after-fainting-london-concert|archive-date=October 14, 2013|url-status=live|archivedate=October 14, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014113446/http://bigstory.ap.org/article/bieber-recovering-after-fainting-london-concert|deadurl=yes}}</ref> টিকট বিক্ৰী কম হোৱাৰ বাবে বিবাৰে Pavilhão Atlântico তেওঁৰ দ্বিতীয় লিছবন, পৰ্তুগাল কনচাৰ্ট বাতিল কৰে, যিটো ১২ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া আছিল। ১১ মাৰ্চত একেখন স্থানতে অনুষ্ঠিত সংগীতানুষ্ঠানটো নিৰ্ধাৰিত সূচী অনুসৰি চলিছিল।<ref>{{cite news|title=JUSTIN BIEBER CANCELS Concert in Portugal|url=http://www.tmz.com/2013/03/10/justin-bieber-cancels-concert-portugal/|work=TMZ|access-date=March 12, 2013}}</ref> ২০১৩ চনৰ আগষ্টৰ মাজভাগত, মাইকেল জেকছনৰ আগতে মুক্তি নোপোৱা গান ''"স্লেভ টু দ্য ৰিদম"''ৰ এটা ৰিমিক্স ডুৱেট সংস্কৰণ, য'ত বিবাৰ আছে, অনলাইনত লিক হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com.au/news/justin-bieber-michael-jackson-song-slave-2-the-rhythm-leaks-online-190813/|title=Justin Bieber and Michael Jackson track 'Slave 2 the Rhythm' leaks online|publisher=MTV|date=August 19, 2013|access-date=August 20, 2013|author=Slight, Lucy|archive-date=July 16, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716155441/http://www.mtv.com.au/news/justin-bieber-michael-jackson-song-slave-2-the-rhythm-leaks-online-190813|url-status=dead|archivedate=July 16, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716155441/http://www.mtv.com.au/news/justin-bieber-michael-jackson-song-slave-2-the-rhythm-leaks-online-190813|deadurl=yes}}</ref> এই ৰিমিক্সক লৈ হোৱা সমালোচনাৰ উত্তৰত ''মাইকেল জেকচন ইষ্টেটে'' কয় যে ই এই ৰেকৰ্ডিং মুকলি কৰাৰ কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰা নাই, আৰু তেতিয়াৰ পৰা যিমান সম্ভৱ সিমান ৱেব ছাইট আৰু ইউটিউব চেনেলৰ পৰা গানটো আঁতৰাবলৈ চেষ্টা কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.inquisitr.com/912400/justin-bieber-michael-jackson-slave-to-the-rhythm-estate-releases-statement/|title=Justin Bieber, Michael Jackson Duet: Estate Releases Statement|publisher=inquisitr.com|date=August 20, 2013|access-date=May 21, 2014|archivedate=March 7, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307080331/http://www.inquisitr.com/912400/justin-bieber-michael-jackson-slave-to-the-rhythm-estate-releases-statement/|deadurl=yes}}</ref> পিছত, ৰেপাৰ লিল টুইষ্টৰ ''"টুৱেৰ্ক"'' শীৰ্ষক এটা গান, য'ত বিবাৰ আৰু মাইলি চাইৰাছ আছে, লিক হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.co.uk/lil-twist/news/justin-bieber-miley-cyrus-twerk-lil-twist-track-leaks|title=Justin Bieber, Miley Cyrus 'Twerk' Lil Twist Track Leaks|publisher=MTV|date=August 29, 2013|access-date=August 30, 2013}}</ref> ছেপ্টেম্বৰত, বিবাৰক ৰেপাৰ জুচি জেৰ সৈতে মেজোৰ আলীৰ গান ''"ললী"''ত দেখুওৱা হৈছিল।<ref name="Weekly, InTouch">{{cite web|url=https://www.intouchweekly.com/posts/has-justin-bieber-gone-too-far-in-new-song-lolly-listen-here-25514/|title=Has Justin Bieber Gone Too Far in New Song "Lolly?" Listen Here!|publisher=InTouch|date=February 5, 2014|access-date=October 19, 2018}}</ref> আমেৰিকান গায়িকা মেডিচন বিয়েৰৰ প্ৰথম একক "ধুন"ৰ বাবে এটা মিউজিক ভিডিঅ' একে মাহত মুকলি কৰা হৈছিল য'ত বিবাৰক কেমিঅ' ৰূপত দেখুওৱা হৈছিল।<ref name="MTV">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/2305391/madison-beer-justin-bieber-melodies-video/|title=Even Justin Bieber's Impressed By Madison Beer's 'Melodies' Video!|publisher=MTV|date=September 13, 2013|access-date=January 9, 2019|archivedate=July 9, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709141505/http://www.mtv.com/news/2305391/madison-beer-justin-bieber-melodies-video/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনৰ ৩ অক্টোবৰত বিবাৰে ঘোষণা কৰে যে ২০১২ চনৰ মে’ মাহত প্ৰডাকচনত প্ৰৱেশ কৰা আৰু ২০১৩ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত মুক্তি পোৱা জাষ্টিন বিবাৰৰ বিলিভ ছবিখনৰ লিড-আপ হিচাপে প্ৰতি সোমবাৰে ১০ সপ্তাহৰ বাবে এটা নতুন গীত মুকলি কৰিব। বিবাৰৰ প্ৰথমখন নাট্য ছবি জাষ্টিন বিবাৰ: নেভাৰ চে নেভাৰৰ অনুসৰণ, য'তজন এম চু পৰিচালক হিচাপে ঘূৰি আহিছে।<ref>{{cite web|last=Kaufman|first=Gil|url=http://www.mtv.com/news/articles/1701640/justin-bieber-believe-movie-theaters.jhtml|title=Justin Bieber 'Believe' Movie To Hit Theaters|publisher=MTV|date=February 8, 2013|access-date=July 6, 2013|archivedate=October 20, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131020094046/http://www.mtv.com/news/articles/1701640/justin-bieber-believe-movie-theaters.jhtml|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Kaufman|first=Gil|url=http://www.mtv.com/news/articles/1714986/justin-bieber-heartbreaker-release-count-down.jhtml|title=Justin Bieber Starts Countdown To 'Heartbreaker' – Music, Celebrity, Artist News|publisher=MTV|date=October 3, 2013|access-date=November 4, 2013|archivedate=October 20, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131020094048/http://www.mtv.com/news/articles/1714986/justin-bieber-heartbreaker-release-count-down.jhtml|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mtv.co.uk/news/justin-bieber/392967-justin-bieber-new-song-all-that-matters-info-here|title=Justin Bieber Teases New Song 'All That Matters'|publisher=MTV UK|date=October 11, 2013|access-date=November 4, 2013|archivedate=October 17, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017102354/http://www.mtv.co.uk/news/justin-bieber/392967-justin-bieber-new-song-all-that-matters-info-here|deadurl=yes}}</ref> ৭ অক্টোবৰত মুক্তি পোৱা মিউজিক মণ্ডেজৰ প্ৰথমটো গীত "হাৰ্টব্ৰেকাৰ।" ১৪ অক্টোবৰত মুক্তি পোৱা দ্বিতীয়টো গীত "অল ডেট মেটাৰ্ছ" আৰু তাৰ পিছত ২১ অক্টোবৰত "হল্ড টাইট", ২৮ অক্টোবৰত "ৰিকাভাৰী।" ৪ নৱেম্বৰত "বেড ডে", আৰু ১১ নৱেম্বৰত "অল বেড।" আৰ কেলিৰ সপ্তম গীত "পি ৱাই ডি" ১৮ নৱেম্বৰত মুক্তি পায়; তাৰ পিছত ২৫ নৱেম্বৰত "ৰোলাৰ কোষ্টাৰ" আৰু ২ ডিচেম্বৰত "চেঞ্জ মি।" চান্স দ্য ৰেপাৰৰ সৈতে চূড়ান্ত গীত "কনফিডেণ্ট" ৯ ডিচেম্বৰ, ২০১৩ চনত মুক্তি পায় জাৰ্নেল নামৰ আগন্তুক সংকলনত ১০টা ট্ৰেক প্ৰদৰ্শিত হ’ব। খবৰ অনুসৰি ইয়াত অতিৰিক্ত পাঁচটা মুক্তি নোপোৱা গীত, "অল ডেট মেটাৰ্ছ"ৰ এটা মিউজিক ভিডিঅ' আৰু বিলিভৰ এটা ট্ৰেইলাৰ আছিল। জাৰ্নেলসমূহ আই টিউনছৰ জৰিয়তে কেৱল সীমিত সময়ৰ বাবেহে ক্ৰয় কৰিবলৈ উপলব্ধ আছিল: ২০১৩ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২০১৪ চনৰ ৯ জানুৱাৰীলৈকে। পাঁচটা নতুন অতিৰিক্ত গীতৰ শিৰোনাম হ'ল: "ৱান লাইফ", "বেকপেক" লিল ৱেইনৰ সৈতে, "ৱাটছ Hatnin' " ফিউচাৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত, "Swap It Out", আৰু "Memphis" বিগ শ্বেন আৰু Diplo বৈশিষ্ট্যযুক্ত.<ref>{{cite web|url=http://www.rap-up.com/2013/12/13/justin-bieber-delays-journals/|title=Justin Bieber Delays 'Journals'|work=Rap-Up|date=December 13, 2013|access-date=March 26, 2014}}</ref> ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত বিবাৰে [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ৰ গায়ক ক'ডি চিম্পছনক লৈ "হোম টু মামা" শীৰ্ষক এটা গীত মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite web|last1=McGahan|first1=Michelle|title=Justin Bieber and Cody Simpson's 'Home to Mama' Will Make You Swoon [LISTEN]|url=http://popcrush.com/justin-bieber-cody-simpsons-home-to-mama-listen/|website=popcrush.com|publisher=Popcrush|access-date=August 20, 2015}}</ref> একে মাহতে ফৰ্বছ আলোচনীৰ ফৰ্বছ ৩০ বছৰৰ তলৰ বাৰ্ষিক ৰেংকিঙত বিবাৰে শীৰ্ষস্থান দখল কৰে, য’ত সেই বছৰৰ বাবে সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা ৩০ বছৰৰ তলৰ চেলিব্ৰিটিসকলৰ তালিকা দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web|last1=Pomerantz|first1=Dorothy|title=Justin Bieber Tops Forbes' List Of The Highest-Earning Celebrities Under 30|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2014/11/24/justin-bieber-tops-forbes-list-of-the-highest-earning-celebrities-under-30/#3e1931521a73|work=Forbes|access-date=October 23, 2018}}</ref> ২০১৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইউনিভাৰ্চেল মিউজিকৰ বিভাগ দ্য আইলেণ্ড ডেফ জেম মিউজিক গ্ৰুপ ভংগ হোৱাৰ বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বিবাৰ আৰু কেইবাজনো শিল্পীক ইউনিভাৰ্চেল মিউজিকৰ আন এটা বিভাগ ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিংছলৈ বদলি কৰা হয়, যাৰ ফলত বিবাৰক আইলেণ্ডত আৰু চুক্তিবদ্ধ কৰা নহ'ল।<ref name="The NY Times">{{cite news|last1=Sisario|first1=Ben|title=Universal Music Group Breaks Up Its Island Def Jam Division|url=https://www.nytimes.com/2014/04/02/business/media/universal-music-group-breaks-up-its-island-def-jam-division.html?_r=1|access-date=September 1, 2015|work=[[The New York Times]]|agency=[[The New York Times]]|publisher=The New York Times|date=April 1, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.defjam.com/artists?legacy=0|title=Artists Archive|publisher=Def Jam|date=April 17, 2014|access-date=November 13, 2015|archivedate=January 3, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190103041902/http://www.defjam.com/artists/?legacy=0|deadurl=yes}}</ref> === ২০১৫–২০১৭: ''পাৰ্পজ'' === [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_and_Scooter_Braun_in_Rosemont,_Illinois_(2015).jpg|left|thumb|২০১৫ চনত ইলিনয়ৰ ৰোজমণ্টত বিবাৰ আৰু তেওঁৰ মেনেজাৰ স্কুটাৰ ব্ৰাউন। ]] ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৫-ত, বিবাৰে জেক ইউ ৰ সৈতে ''"হোৱেৰ আৰ ইউ নাও"'' গান এটা মুকলি কৰে।<ref>{{cite web|last1=Warwick|first1=Charlotte|title=Justin Bieber releases AMAZING remix of old song 'Where Are You Now' featuring Skrillex and Diplo|url=http://www.sugarscape.com/music/news/a1075545/justin-bieber-releases-where-are-you-now-remix/|website=sugarscape.com|publisher=Sugarscape|access-date=June 10, 2015}}</ref> গানটোৱে ২০১৬ ৰ গ্ৰেমী বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ নৃত্য ৰেকৰ্ডিঙৰ বাবে গ্ৰেমী লাভ কৰিছিল। মাৰ্চ ২০১৫-ত, বিবাৰে কাৰ্লি ৰে জেপছেনৰ একক ''"আই ৰিয়েলী লাইক ইউ"''ৰ বাবে মিউজিক ভিডিঅ'ত উপস্থিত হৈছিল।<ref>{{cite web|last1=Lee|first1=Ashley|title=Watch Tom Hanks, Justin Bieber Dance in Carly Rae Jepsen's 'I Really Like You' Video|url=https://hollywoodreporter.com/news/tom-hanks-justin-bieber-dance-779761|work=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=March 6, 2015}}</ref> মাৰ্চ ২০১৫-ত, বিবাৰ কমেডি চেণ্ট্ৰেলৰ বাৰ্ষিক ৰোষ্ট বিশেষত প্ৰদৰ্শিত ৰোষ্টি আছিল।<ref>{{cite web|last1=Bonner|first1=Mehera|title=Justin Bieber Roast on Comedy Central: Funniest Jokes About the "King Joffrey" of Pop, Martha Stewart, and More!|url=http://www.usmagazine.com/entertainment/news/comedy-central-roast-of-justin-bieber-recap-the-10-funniest-jokes-2015313|website=usmagazine.com|publisher=Usmagazine|access-date=August 30, 2015}}</ref> বিবাৰে ফক্স টিভিৰ ৰিয়েলিটি চিৰিজ ''নক নক লাইভৰ'' বাবে এটা খণ্ড চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু দুটা খণ্ডৰ পিছত অনুষ্ঠানটো বাতিল হোৱাৰ আগতে সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। ২৮ আগষ্ট, ২০১৫ তাৰিখে, বিবাৰে তেওঁৰ চতুৰ্থ ষ্টুডিঅ' এলবাম “''পাৰপজ”''ৰ মুখ্য একক হিচাপে "আপুনি কি বুজায়?" শীৰ্ষক এটা নতুন একক মুকলি কৰে। গানটো টিন পপ, ইলেক্ট্ৰনিক নৃত্য সংগীত আৰু একোষ্টিক R&B মিশ্ৰণ আৰু বিলবৰ্ড হট ১০০ ত বিবাৰৰ প্ৰথম নম্বৰ-ৱান একক হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last1=Benjamin|first1=Jess|title=Justin Bieber's New Album 'Purpose': See The Shirtless Cover Art|url=http://www.fuse.tv/2015/05/justin-bieber-new-album-complete-guide|website=Fuse|access-date=October 9, 2015|archivedate=July 19, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190719170604/https://www.fuse.tv/2015/05/justin-bieber-new-album-complete-guide|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ সেই তালিকাৰ শীৰ্ষত আত্মপ্ৰকাশ কৰা আটাইতকৈ কনিষ্ঠ পুৰুষ শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়, যাৰ ফলত তেওঁ [[গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ|গিনিছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড]] অৰ্জন কৰে। [[২৩ অক্টোবৰ]], ২০১৫ তাৰিখে, বিবাৰে তাৎক্ষণিক ডাউনলোড হিচাপে "ছ'ৰী (Sorry)" শীৰ্ষক এলবামটোৰ দ্বিতীয় একক মুকলি কৰে, আইটিউনছত এলবামটোৰ প্ৰি-অৰ্ডাৰৰ সৈতে। গানটো বিলবৰ্ড হট ১০০ ত দ্বিতীয় নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6663036/justin-bieber-next-album-november-13|title=Justin Bieber: New Album Gets November 13 Release Date, Per Sources|work=Billboard|access-date=November 13, 2015}}</ref> দ্বিতীয় নম্বৰত একেৰাহে আঠ সপ্তাহ ৰখাৰ পিছত, ২৩ জানুৱাৰী, ২০১৬ তাৰিখে চাৰ্ট ৰখা সপ্তাহত, "ছ’ৰী" তালিকাৰ শীৰ্ষ স্থানলৈ উঠিছিল আৰু বিলবৰ্ড হট ১০০-ত বিবাৰৰ দ্বিতীয় নম্বৰ-একক হৈ পৰিছিল। উদ্দেশ্যৰ তৃতীয় একক, ''"লাভ ইয়োৰচেল্ফ"'' [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] এক নম্বৰত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে, যাৰ ফলত ২০০৬/২০০৭ চনত জাষ্টিন টিম্বাৰলেকে তেওঁৰ এলবাম ফিউচাৰছেক্স/লাভচাউণ্ডছৰ সৈতে শেষবাৰৰ বাবে এইটো কৰাৰ পিছত বিবাৰ প্ৰায় এক দশকৰ ভিতৰত প্ৰথম পুৰুষ শিল্পী হিচাপে এটা এলবামৰ পৰা তিনি নম্বৰ লাভ কৰে। ৮ মাৰ্চ, ২০১৬ তাৰিখে "কোম্পানী"ক চতুৰ্থ একক হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৬ তাৰিখে, বিবাৰৰ প্ৰথম চাৰিটা এলবাম প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভিনাইলত মুকলি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber's First Four Releases Coming On Vinyl In February 2016, Including 'Journals' {{!}} Idolator|url=http://www.idolator.com/7618572/justin-bieber-albums-vinyl-february-2016-journals|website=Music News, Reviews, and Gossip on Idolator.com|access-date=February 17, 2016|archivedate=July 19, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190719170549/http://www.idolator.com/7618572/justin-bieber-albums-vinyl-february-2016-journals|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_at_the_BRIT_Awards_2016.jpg|thumb|[[ইংলেণ্ড]]ৰ [[লণ্ডন]]ৰ অ’২ এৰিনাত ২০১৬ চনৰ ব্ৰিট এৱাৰ্ডছত অভিনয়ৰ সময়ত বিবাৰ। ]] ২০১৫ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰত মুক্তি পোৱা পাৰ্পজে বিলবোৰ্ড ২০০ ৰ প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু সেই তালিকাৰ শীৰ্ষত আত্মপ্ৰকাশ কৰা বিবাৰৰ ষষ্ঠটো এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6770300/justin-bieber-scores-sixth-no-1-album-on-billboard-200-charts-purpose|title=Justin Bieber Scores Sixth No. 1 Album on Billboard 200 Chart With 'Purpose'|work=Billboard|access-date=March 28, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/review/6678427/justin-bieber-what-do-you-mean-track-review|title=Justin Bieber Finds The Answer on 'What Do You Mean?': Track Review|work=Billboard|date=August 28, 2015|access-date=October 16, 2015}}</ref> ২০১৫ চনৰ চতুৰ্থ বেষ্ট চেলাৰ এলবাম আছিল আৰু বিশ্বজুৰি ৩১ লাখ কপি বিক্ৰী হৈছিল।<ref name="IFPI2016">{{cite web|title=Global Music Report|url=http://www.ifpi.org/downloads/GMR2016.pdf|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|date=April 12, 2016|access-date=April 12, 2016|archivedate=July 30, 2016|archiveurl=https://archive.ph/20160730180434/http://www.ifpi.org/downloads/GMR2016.pdf|deadurl=yes}}</ref> ২০১৬ চনৰ জুন মাহলৈকে বিশ্বজুৰি ইয়াৰ ৪৫ লাখ কপি বিক্ৰী হৈছিল।<ref name="wwsales">{{cite web|title=Justin Bieber's Company Video Offers Blond Hair Porn, Tour Life, Emotions and More|url=http://www.inquisitr.com/3182386/justin-bieber-company-video/|author=Mackinley, Page|date=June 9, 2016|access-date=July 24, 2016|publisher=INQUISITR|archivedate=July 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190720005939/https://www.inquisitr.com/3182386/justin-bieber-company-video/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত বিবাৰে পাৰ্পজ ট্যুৰত নামিব বুলি ঘোষণা কৰে। ২০১৬ চনৰ ৯ মাৰ্চৰ পৰা বিশ্বব্যাপী কনচাৰ্ট ভ্ৰমণ ৱাশ্বিংটনৰ ছিয়াটলত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/justin-bieber-details-massive-north-american-purpose-tour-20151111|title=Justin Bieber Details Massive North American 'Purpose' Tour|work=Rolling Stone|date=November 11, 2015|access-date=November 11, 2015}}</ref> ২০১৭ চনৰ ২৪ জুলাইত বিবাৰে "অপ্ৰত্যাশিত পৰিস্থিতিৰ বাবে" তেওঁৰ পাৰ্পজ ট্যুৰৰ বাকী তাৰিখ বাতিল কৰে।<ref>{{cite news|title=Justin Bieber cancels final tour dates|url=http://www.cnn.com/2017/07/24/entertainment/justin-bieber-tour-canceled/index.html|website=CNN|access-date=July 24, 2017}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Chiu|first1=Melody|title='Super Exhausted': Why Justin Bieber Canceled His Purpose World Tour|url=http://people.com/music/why-justin-bieber-canceled-purpose-world-tour/|access-date=July 25, 2017|magazine=People|date=July 24, 2017}}</ref> ২০১৬ চনৰ ২২ জুলাইত বিবাৰে ইডিএম ত্ৰিপুৰা মেজৰ লেজাৰ আৰু ডেনিছ গায়ক MØ ৰ সৈতে "কল্ড ৱাটাৰ" শীৰ্ষক এটা নতুন একক গীত মুকলি কৰে। ই আমেৰিকাৰ বিলবোৰ্ড হট ১০০ গীতৰ চাৰ্টত দ্বিতীয় স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু ৰেংকিঙত বিবাৰৰ তৃতীয় স্থানত অভিষেক ঘটায়, মাৰিয়াহ কেৰীৰ অভিলেখ অতিক্ৰম কৰি সৰ্বাধিক দুই নম্বৰত অভিষেক ঘটোৱা শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Hot 100">{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7454444/major-lazer-justin-bieber-mo-cold-water-hot-100-sia|title=Major Lazer, Justin Bieber & MO's 'Cold Water' Splashes in at No. 2 on Hot 100 as Sia Stays Up Top|magazine=Billboard|access-date=August 1, 2016|date=August 1, 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ আগষ্ট মাহত বিবাৰে ফৰাচী ডিজে ডিজে স্নেকৰ একক গীত "লেট মি লাভ ইউ"ত অভিনয় কৰে। বিলবোৰ্ড হট ১০০ত এই গীতটোৱে চতুৰ্থ স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web|last1=Staff|first1=Billboard|title=Listen to Justin Bieber & DJ Snake's 'Let Me Love You' Collab|url=http://www.billboard.com/articles/news/dance/7461714/justin-bieber-dj-snake-let-me-love-you|website=billboard.com|publisher=billboard|access-date=December 26, 2016}}</ref> পিছলৈ বিবাৰে আমেৰিকান গায়ক পোষ্ট মেলনৰ একক গীত "ডেজা ৱু"ত অভিনয় কৰে, যিটো পিছলৈ ২০১৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত পিছৰজনৰ প্ৰথম ষ্টুডিঅ' এলবাম ষ্টোনীৰ চতুৰ্থ একক হিচাপে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|last1=Getz|first1=Dana|title=Justin Bieber, Post Malone: Deja Vu released|url=https://ew.com/article/2016/09/09/justin-bieber-post-malone-deja-vu/|website=Entertainment|publisher=Entertainment|access-date=October 18, 2018}}</ref> ইয়াৰ পিছত বিবাৰে ''বডিগাৰ্ডছ: ছিক্ৰেট লাইভছ ফ্ৰম দ্য ৱাচটাৱাৰ (২০১৬'') নামৰ তথ্যচিত্ৰখনত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Gets Real About Fan Encounters In New Documentary Trailer|url=http://www.mtv.com/news/2953669/justin-bieber-fans-bodyguard-documentary/|website=MTV News|access-date=January 5, 2017|archivedate=July 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190720005924/http://www.mtv.com/news/2953669/justin-bieber-fans-bodyguard-documentary/|deadurl=yes}}</ref> === ২০১৭–২০১৯: সহযোগিতা === ১৬ এপ্ৰিল, ২০১৭ তাৰিখে, পুয়েৰ্টো ৰিকান গায়ক ''লুইচ ফনচি'' আৰু ''ডেডী য়াঙ্কিয়ে'' তেওঁলোকৰ ''"ডেস্পাচিটো"'' গানটোৰ বাবে এটা ৰিমিক্স মুকলি কৰে য'ত বিবাৰ আছে। গানটো আছিল বিবাৰৰ ২০১৭ চনৰ প্ৰথম মুক্তি আৰু প্ৰথম য'ত তেওঁ স্পেনিছভাষাত গান গায়।<ref>{{cite web|title=Luis Fonsi & Daddy Yankee Drop 'Despacito' Remix Featuring Justin Bieber: Listen|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7760528/luis-fonsi-justin-bieber-despacito/|website=Billboard|access-date=April 30, 2017}}</ref> ৰিমিক্সে মূল গানটো হট ১০০-ৰ শীৰ্ষ ১০ লৈ উন্নীত কৰে, যি হৈছে ১৯৯৬ চনত মেকাৰেনাৰ পিছত বিলবৰ্ড হট ১০০-ত প্ৰথম বেছিভাগ স্পেনিছ ভাষাৰ শীৰ্ষ ১০ স্থান।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Remix Boosts Luis Fonsi & Daddy Yankee's 'Despacito' to Hot 100's Top 10|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7768225/justin-bieber-remix-luis-fonsi-daddy-yankee-despacito-hot-100-top-10|website=Billboard|access-date=April 30, 2017}}</ref> ৰিমিক্স হৈছে ক্ৰাউডচৰ্চড মিডিয়া নলেজ বেচ জিনিয়াছত ২১.২ নিযুত দৰ্শনৰ সৈতে সৰ্বকালৰ আটাইতকৈ বেছি চোৱা গান।<ref>{{cite web|title=Genius Top Songs|url=https://genius.com/#top-songs|website=Genius|access-date=January 6, 2018}}</ref> ২৮ এপ্ৰিল, ২০১৭ তাৰিখে মুক্তি প্ৰাপ্ত ডিজে খালেদৰ একক ''"আই এম দ্য ৱান"''ত বিবাৰে ৰেপাৰ কোৱাভো, ''চাঞ্চ দ্য ৰেপাৰ'' আৰু ''লিল ৱেইনৰ'' সৈতে কণ্ঠ দান কৰে। গানটোৱে বিলবৰ্ড হট ১০০ ত প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, বিবাৰৰ দ্বিতীয় নম্বৰ-ৱান আত্মপ্ৰকাশ আৰু তালিকাৰ শীৰ্ষস্থান দখল কৰা তেওঁৰ চতুৰ্থ গান।<ref name="I'm the One">{{cite web|title=DJ Khaled – Chart history {{!}} Billboard|url=http://www.billboard.com/artist/299939/DJ+Khaled/chart?f=379|website=www.billboard.com|access-date=May 10, 2017|language=en|archivedate=May 15, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190515094228/https://www.billboard.com/artist/299939/dj+khaled/chart?f=379|deadurl=yes}}</ref> এসপ্তাহ পিছত, ''"ডেস্পাচিটো"'' [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] তালিকাৰ শীৰ্ষত আছিল, যাৰ ফলত এককটো ২০ বছৰতকৈও অধিক সময়ৰ ভিতৰত প্ৰথম বেছিভাগ স্পেনিছ ভাষাৰ হট ১০০ নম্বৰ ১ হয়, যি তেওঁৰ পঞ্চম এক নম্বৰ একক হৈ পৰে আৰু যাৰ ফলত বিবাৰ প্ৰথম শিল্পী হয় যিয়ে পিছৰ সপ্তাহবোৰত নতুন নম্বৰ ১ স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7793159/luis-fonsi-daddy-yankee-despacito-justin-bieber-number-one|title=Luis Fonsi & Daddy Yankee's 'Despacito,' Featuring Justin Bieber, Hits No. 1 on Billboard Hot 100|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|first=Gary|last=Trust|date=May 15, 2017|access-date=May 16, 2017}}</ref> ৯ জুন, ২০১৭ তাৰিখে, ফৰাচী ডিজে ডেভিদ গুয়েটাৰ একক ''"টু ইউ"'', য'ত বিবাৰক দেখুওৱা হৈছিল, মুক্তি দিয়া হয়। "২-ইউ"ৰ বাবে প্ৰথম সংগীত ভিডিঅ'টোত ভিক্টোৰিয়াৰ চিক্ৰেট মডেলবোৰে গানটোৰ সৈতে লিপচিংক কৰা দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.co.uk/david-guetta/news/interview-david-guetta-about-2-u-justin-bieber-victorias-secret|title=We Spoke To David Guetta About '2U', Justin Bieber & Victoria's Secret {{!}} MTV UK|access-date=June 8, 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.idolator.com/7664266/david-guetta-justin-bieber-cover-2u|title=David Guetta & Justin Bieber Reveal The Cover Of "2U"|date=June 7, 2017|work=idolator|access-date=June 8, 2017|language=en-US}}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/dance/7824746/victorias-secret-sara-sampaio-justin-bieber-david-guetta-2u|title=Victoria's Secret Model Sara Sampaio Teases Justin Bieber & David Guetta's '2U': Watch|work=Billboard|access-date=June 8, 2017}}</ref> ২০১৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত বিবাৰে আমেৰিকাৰ ৰেকৰ্ড প্ৰযোজক আৰু গীতিকাৰ ব্লাডপপৰ সৈতে "ফ্ৰেণ্ডছ" একক গীত মুকলি কৰে। গীতিকাৰ জুলিয়া মাইকেলছ আৰু জাষ্টিন ট্ৰেণ্টাৰে বিবাৰৰ সৈতে পুনৰ মিলি গীতটো নিৰ্মাণ কৰে, ঠিক যেনেকৈ তেওঁলোকে ২০১৫ চনত তেওঁৰ ষ্টুডিঅ' এলবাম পাৰ্পজত তেওঁৰ একক "ছ'ৰী" গীতটো তৈয়াৰ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Justin Bieber's 'Friends' is his best song in ages|url=https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2017/08/17/justin-bieber-friends-hear-his-brand-new-single-bloodpop/576152001/|author=McDermott, Page|date=August 18, 2017|access-date=August 18, 2017|newspaper=USA TODAY}}</ref> ২০১৮ চনৰ গ্ৰেমী এৱাৰ্ড শ্ব'ত মনোনীত গীত "ডেস্পাচিটো" পৰিবেশন কৰিবলৈ বিবাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল, তেওঁ দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী এলবাম শেষ নোহোৱালৈকে তেওঁ কোনো এৱাৰ্ড শ্ব'ত অংশগ্ৰহণ নকৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.vulture.com/2018/01/justin-bieber-reportedly-to-skip-2018-grammys.html|title=Justin Bieber Will Spare Us His Bad Spanish by Reportedly Skipping the Grammys|work=Vulture|last=Lockett|first=Dee|date=January 26, 2018|access-date=January 29, 2018}}</ref> ২০১৮ চনৰ জুলাই মাহত বিবাৰে ডিজে খালেদৰ সৈতে "নো ব্ৰেইনাৰ"ত পুনৰ মিলিত হয়, পুনৰ চান্স দ্য ৰেপাৰ আৰু কোৱাভোৰ সৈতে সহযোগিতা কৰে। সংলগ্ন মিউজিক ভিডিঅ’টোতো তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=DJ Khaled Drops 'No Brainer' Video Featuring Justin Bieber, Quavo, Chance the Rapper|url=https://variety.com/2018/music/news/dj-khaled-no-brainer-featuring-justin-bieber-quavo-hear-listen-1202888306/|website=variety.com|publisher=Variety|access-date=August 17, 2018|date=July 27, 2018}}</ref> ২০১৯ চনৰ ১০ মে'ত ব্ৰিটিছ গায়ক এড শ্বিৰান আৰু বিবাৰে শ্বীৰানৰ এলবাম নং ৬ কল'বেচনছ প্ৰজেক্ট (২০১৯)ৰ একক গীত "আই ডন'ট কেয়াৰ" মুকলি কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে এই যুটিয়ে সহযোগিতা কৰিছিল, শ্বিৰানে ২০১৫ চনৰ বিবাৰৰ গীত "লাভ ইউৰচেল্ফ" আৰু ২০১৬ চনৰ মেজৰ লেজাৰৰ গীত "কল্ড ৱাটাৰ"ৰ সহ-লেখক আছিল, য'ত বিবাৰ অভিনয় কৰিছিল। "আই ডন'ট কেয়াৰ" বিশ্বজুৰি হিট হৈ ২৬খন দেশৰ ভিতৰত এক নম্বৰ স্থান দখল কৰাৰ বিপৰীতে আমেৰিকাত ২ নম্বৰ স্থান দখল কৰে।<ref name="EOnline">{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/1038328/why-fans-think-justin-bieber-and-ed-sheeran-are-collaborating-on-new-music|title=Why Fans Think Justin Bieber and Ed Sheeran Are Collaborating on New Music|last=Morin|first=Alyssa|date=3 May 2019|website=[[E! Online]]|access-date=6 May 2019}}</ref> পিছলৈ বিবাৰে ১১ জুলাইত মুক্তি পোৱা বিলি আইলিছৰ ব্ৰেকথ্ৰু একক গীত "বেড গাই"ৰ ৰিমিক্সত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|last1=Strauss|first1=Matthew|title=Justin Bieber Joins Billie Eilish on New "bad guy" Remix: Listen|url=https://pitchfork.com/news/justin-bieber-joins-billie-eilish-on-new-bad-guy-remix-listen/|website=Pitchfork|access-date=12 July 2019|language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৪ অক্টোবৰত বিবাৰ আৰু দেশীয় সংগীতৰ যুটি ডেন + শ্বেই "১০,০০০ ঘণ্টা" গীতটো মুকলি কৰে,<ref>{{cite web|url=https://nypost.com/2019/10/04/justin-bieber-and-dan-shay-release-new-10000-hours-song-and-video/|title=Justin Bieber and Dan + Shay release new '10,000 Hours' song and video|first=Eric|last=Hegedus|date=October 4, 2019}}</ref> যিয়ে আমেৰিকাৰ বিলবোৰ্ড হট ১০০ত চতুৰ্থ স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/Dan-Shay/chart-history/HSI|title=Dan + Shay|website=Billboard.com|access-date=2020-03-13}}</ref> === ২০১৯–2021: পৰিৱৰ্তন আৰু ন্যায় === ২৫ মাৰ্চ, ২০১৯ তাৰিখে, বিবাৰে [[ইনষ্টাগ্ৰাম]]ৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁ মোকাবিলা কৰি থকা "গভীৰ শিপা সমস্যা" সমাধান কৰিবলৈ সংগীতৰ পৰা বিৰতি ল'ব।<ref>{{cite web|title=Just Bieber Taking Break From Music, Focusing on Health and Marriage|url=https://www.tmz.com/2019/03/25/justin-bieber-health-marriage-music-break-tour/|website=www.tmz.com|access-date=March 26, 2019|date=March 25, 2019}}</ref> অৱশ্যে, তেওঁ পিছত ঘোষণা কৰে যে ২০১৯ কোচেল্লা ভেলী মিউজিক এণ্ড আৰ্টছ ফেষ্টিভেলত এটা পঞ্চম ষ্টুডিঅ' এলবাম আহি আছে। ২৪ ডিচেম্বৰ, ২০১৯ তাৰিখে, বিবাৰে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ তেওঁৰ পঞ্চম ষ্টুডিঅ' এলবাম মুকলি কৰিব আৰু ২০২০ চনত তেওঁৰ চতুৰ্থ কনচাৰ্ট ভ্ৰমণ আৰম্ভ কৰিব।<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.complex.com/music/2019/12/justin-bieber-announces-album-single-tour-docuseries|title=Justin Bieber Announces New Album, Tour, Docuseries and Single "Yummy"|website=Complex|access-date=February 19, 2020|archivedate=December 24, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224182602/https://www.complex.com/music/2019/12/justin-bieber-announces-album-single-tour-docuseries|deadurl=yes}}</ref> এলবামটোৰ প্ৰথম একক, "য়ুম্মি", ৩ জানুৱাৰী, ২০২০ তাৰিখে মুকলি কৰা হৈছিল। ই বিলবৰ্ড হট ১০০ ত দ্বিতীয় নম্বৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="billboard1">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/Justin-Bieber/chart-history/HSI|title=Justin Bieber|website=Billboard.com|access-date=2020-03-13}}</ref> ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৯ তাৰিখে, বিবাৰে তেওঁৰ ১০-খণ্ডৰ ইউটিউব অৰিজিনেলছ তথ্যচিত্ৰ শৃংখলা চিজনছ ঘোষণা কৰা এখন ট্ৰেইলাৰও মুকলি কৰে, যিটো ২৭ জানুৱাৰী, ২০২০ তাৰিখে আৰম্ভ হোৱা সোমবাৰে আৰু বুধবাৰে খণ্ডবোৰত প্ৰদৰ্শিত হ'ব।<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/24/justin-bieber-announces-first-new-album-in-five-years|title=Justin Bieber announces first new album in five years|first=P. A.|last=Media|date=December 24, 2019|access-date=February 19, 2020|via=www.theguardian.com}}</ref> ২৮ জানুৱাৰী, ২০২০ তাৰিখে ''দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব'''ত উপস্থিত হৈ, বিবাৰে অৱশেষত তেওঁৰ পঞ্চম ষ্টুডিঅ' এলবাম ''চেঞ্জছ''ৰ মুক্তিৰ তাৰিখ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২০ হ'ব বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|author=Halle Kiefer|url=https://www.vulture.com/2020/01/justin-bieber-announces-new-album-will-drop-valentines-day.html|title=Justin Bieber Announces New Album Will Drop Valentine's Day|website=Vulture.com|date=2020-01-28|access-date=2020-03-13}}</ref> একেদিনাই, তেওঁ গায়ক কেহলানীক লৈ ''"গেট মি"'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে এটা প্ৰচাৰমূলক একক মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8549413/justin-bieber--changes-album-get-me|title=Justin Bieber Announces 'Changes' Album, Shares 'Get Me' With Kehlani: Stream It Now {{pipe}} Billboard|date=January 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128100211/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8549413/justin-bieber--changes-album-get-me|archive-date=January 28, 2020|access-date=March 6, 2021|archivedate=January 28, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128100211/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8549413/justin-bieber--changes-album-get-me|deadurl=yes}}</ref> ফেব্ৰুৱাৰী ৭ তাৰিখে, বিবাৰে এলবামটোৰ দ্বিতীয় একক হিচাপে "ইনটেনশ্বন" (কোৱাভোৰ বৈশিষ্ট্য) মুকলি কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8550388/justin-bieber-quavo-intentions|title=Justin Bieber & Quavo Team up For Powerful Music Video 'Intentions': Watch|website=Billboard.com|date=2020-02-07|access-date=2020-03-13}}</ref> ই বিলবৰ্ড হট ১০০ ত পাঁচ নম্বৰত উপনীত হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-06-15|title=DaBaby's "Rockstar" Tops Hot 100 for Second Week|url=http://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9402603/dababy-rockstar-number-one-second-week-hot-100|access-date=2020-06-16|website=Billboard}}</ref><ref name="billboard1" /> চেঞ্জাৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মুকলি কৰা হয়, বিলবৰ্ড ২০০ ত প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যি তেওঁৰ সপ্তম আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এক নম্বৰ এলবাম। ২০২০ চনৰ ২৭ জানুৱাৰীত বিবাৰৰ ছিজনছ তথ্যচিত্ৰ ধাৰাবাহিকৰ প্ৰিমিয়াৰত বিবাৰে ঘোষণা কৰে নতুন একক গীত "লা বম্বা", য'ত কলম্বিয়াৰ গায়ক জে বালভিনে অভিনয় কৰিব, য'ত বিবাৰে ইংৰাজী আৰু স্পেনিছ দুয়োটা ভাষাতে গাইছিল।<ref>{{cite web|last1=Willen|first1=Claudia|title=Justin Bieber sings in Spanish for upcoming track in new docuseries despite not speaking the language: 'I'm just good at imitating'|url=https://www.insider.com/justin-bieber-imitates-spanish-new-song-album-docuseries-video-2020-1|publisher=Insider|access-date=20 April 2020|date=28 January 2020}}</ref><ref>{{cite web|last1=Flores|first1=Griselda|title=Are Justin Bieber and J Balvin Collaborating (Again)?|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/9325519/justin-bieber-j-balvin-la-bomba-video-collaboration|publisher=Billboard|access-date=20 April 2020|date=28 February 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত মিউজিক ভিডিঅ’ শ্বুটিঙৰ এটা ক্লিপ ফাদিল হৈছিল য’ত গীতটোৰ এটা অংশও সন্নিবিষ্ট হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Hip Shaking and Spinning in New Music Video Shoot|url=https://www.tmz.com/2020/02/28/justin-bieber-j-balvin-dances-la-bomba-music-video/|publisher=TMZ|access-date=20 April 2020|date=28 February 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ৮ মে'ত আমেৰিকান গায়িকা এৰিয়ানা গ্ৰেণ্ডে আৰু বিবাৰে মুক্তি দিয়ে "ষ্টক উইথ ইউ" একক গীত, যিয়ে বিলবোৰ্ড হট ১০০ ৰ শীৰ্ষস্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web|title=Ariana Grande & Justin Bieber's First Collab 'Stuck With U' Is Dropping & Here's Everything We Know About The Song|url=https://www.capitalfm.com/artists/ariana-grande/justin-biebers-stuck-with-u-collab-song-2020/|publisher=Capital FM|access-date=8 May 2020|date=4 May 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত বিবাৰে চান্স দ্য ৰেপাৰৰ সৈতে "হলি" শীৰ্ষক সহযোগিতা মুকলি কৰে, যাক বিবাৰে তেওঁৰ নতুন যুগৰ আৰম্ভণি বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.cnn.com/2020/09/18/entertainment/justin-bieber-chance-rapper-scli-intl/index.html|title=Justin Bieber and Chance the Rapper get 'Holy' in a star-studded new video|work=[[CNN]]|last=Spary|first=Sara|date=September 18, 2020|access-date=September 21, 2020}}</ref> বিলবোৰ্ড হট ১০০ত ই তৃতীয় স্থানত উপনীত হয়। ২০২০ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত তেওঁ বেনি ব্লাংকোৰ সহযোগত "ল'নলি" মুক্তি দিয়ে।<ref>{{cite news|last=Spangler|first=Todd|date=October 15, 2020|title=Snapchat Now Lets You Add Songs to Posts, Launches With Preview of New Justin Bieber, Benny Blanco Track|url=https://variety.com/2020/digital/news/snapchat-sounds-songs-justin-bieber-benny-blanco-1234804771/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=October 20, 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত মুক্তি পোৱা ২৪kGoldn ৰ একক গীত "মুড"ৰ ৰিমিক্সত বিবাৰ আৰু জে বালভিনক অভিনয় কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last=Aniftos|first=Rania|date=November 6, 2020|title=Justin Bieber & J Balvin Add a New 'Mood' to 24kGoldn & Iann Dior's Official Remix|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9479280/justin-bieber-j-balvin-mood-24kgolden-iann-diorr|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=November 15, 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত শ্বাউন মেণ্ডেছ আৰু বিবাৰে "মনষ্টাৰ" মুকলি কৰে, মেণ্ডেছৰ চতুৰ্থ ষ্টুডিঅ' এলবাম ৱাণ্ডাৰৰ বাবে।<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9487143/shawn-mendes-justin-bieber-monster/|title=Shawn Mendes & Justin Bieber Face the 'Monster' Inside In Powerful New Single|publisher=Billboard|date=November 20, 2020|last=Aniftos|first=Rania|access-date=December 11, 2020}}</ref> ২০২১ চনৰ ১ জানুৱাৰীত বিবাৰে "এনয়ন" একক গীত মুকলি কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.vulture.com/2021/01/hear-justin-biebers-new-years-new-single-anyone.html|title=Justin Bieber Enters 2021 By Entering the Ring In His New Year's New 'Anyone' Video|website=[[Vulture.com|Vulture]]|date=January 1, 2021|last=Kiefer|first=Halle|access-date=January 1, 2021}}</ref> ২০২১ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বিবাৰে ঘোষণা কৰে যে তেওঁৰ ষষ্ঠ ষ্টুডিঅ' এলবাম জাষ্টিছ ২০২১ চনৰ ১৯ মাৰ্চত মুক্তি পাব।<ref>{{Cite web|last=Strauss|first=Matthew|title=Justin Bieber Announces New Album Justice|url=https://pitchfork.com/news/justin-bieber-announces-new-album-justice/|access-date=2021-02-26|website=Pitchfork|language=en-us}}</ref> ১ মাৰ্চত, তেওঁ ঘোষণা কৰে যে এলবামটোৰ চতুৰ্থ একক, ''"হোল্ড অন"'', ৫ মাৰ্চত মুক্তি পাব।<ref>https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9532992/justin-bieber-hold-on-single</ref> == শিল্পীত্ব == === সংগীত শৈলী === [[চিত্ৰ:Michael_Jackson_in_1988.jpg|alt=Michael Jackson performing|right|thumb|231x231px|বিবাৰে মাইকেল জেকচনৰ দৰে সংগীতজ্ঞক তেওঁৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰভাৱ বুলি কৃতিত্ব দিছে]] বিবাৰৰ সংগীত মুখ্যতঃ পপ আৰু আৰ এণ্ড বি।<ref>{{cite web|last1=Blanchet|first1=Brenton|title='Changes' secures Justin Bieber's status as an R&B star|url=https://www.ubspectrum.com/article/2020/02/changes-secures-justin-biebers-status-as-an-r-b-star|publisher=The Spectrum|access-date=8 April 2020|date=17 February 2020}}</ref> ২০১০ চনত, ''ৰোলিং ষ্টোনৰ জোডি ৰোছেনে'' দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে তেওঁৰ সংগীতৰ বিষয়বস্তুহৈছে '''''"কৈশোৰৰ ৰহস্য আৰু বেদনাৰ এক মৃদু পৰিচয় প্ৰদান কৰা: ৰোমাঞ্চেৰে পৰিপূৰ্ণ কিন্তু বিশেষকৈ যৌনতাৰ পৰা মুক্ত"'''''।<ref name="Rosen">{{cite journal|last=Rosen|first=Jody|url=https://www.rollingstone.com/reviews/album/32714131/review/32735160/my_world_20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100325091525/http://www.rollingstone.com/reviews/album/32714131/review/32735160/my_world_20|archive-date=March 25, 2010|title=My World 2.0 : Justin Bieber : Review|journal=[[Rolling Stone]]|publisher=[[Jann S. Wenner]]|at=Album Reviews|date=March 22, 2010|access-date=June 25, 2016|url-status=dead|archivedate=March 25, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100325091525/http://www.rollingstone.com/reviews/album/32714131/review/32735160/my_world_20|deadurl=yes}}</ref> জানুৱাৰী ২০১২-ত, বিবাৰে ভি আলোচনীক কৈছিল যে “'''''তেওঁ যৌনতা, ড্ৰাগছ আৰু গালি-গালাজৰ বিষয়ে গান গাব নিবিচাৰে। ''''' তেওঁ কৈছিল '''''"মই এইটো মোৰ নিজৰ গতিত কৰিব বিচাৰো। মই যৌনতা, ড্ৰাগছ আৰু গালি-গালাজৰ দৰে বস্তুৰ বিষয়ে গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিব নিবিচাৰো। মই প্ৰেমত পৰিছোঁ, আৰু হয়তো মই ডাঙৰ হ'লে প্ৰেম কৰিবলৈ অধিক প্ৰৱেশ কৰিম। কিন্তু মই এনে এজন ব্যক্তি হ'ব বিচাৰো যাক সকলোৱে সন্মান কৰে। '''''"<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/justin-bieber-280-1277373|title=Justin Bieber: 'I don't want to sing about sex, drugs and swearing'|date=January 10, 2012|access-date=October 23, 2018|work=[[NME]]}}</ref> কিন্তু তেতিয়াৰ পৰা, বিবাৰে লাহে লাহে তেওঁৰ শিল্পীত্ব সলনি কৰিলে, ই-ৰ পিটাৰ জিকাছৰ সৈতে! অনলাইনত ''"পিৱাইডি"''ক ''"চেক্সড-আপ"'' বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, আনহাতে ''ইন টাচ উইকলি'' আলোচনীত ''মেজোৰ আলী'' আৰু ''জুচি জে "ললি"''ৰ সৈতে তেওঁৰ গানটো বৰ্ণনা কৰাটোৱে তেওঁৰ অনুৰাগীসকলক ইয়াৰ গীতৰ বাবে অলপ অস্বস্তিত পেলাব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.eonline.com/au/news/482140/justin-bieber-releases-sexed-up-new-song-pyd-featuring-r-kelly-listen-now|title=Justin Bieber Releases Sexed-Up New Song "PYD" Featuring R. Kelly—Listen Now|last=Gicas|first=Peter|date=November 18, 2013|access-date=March 20, 2018|work=E! Online}}</ref><ref name="Weekly, InTouch" /> ২০১৫ চনত জেক ইউ ট্ৰেক "হোৱেৰ আৰ ইউ নাও"ত তেওঁৰ হিট হোৱাৰ পিছত, বিবাৰে ডিপ্লো, ডিজে স্নেক আৰু মেজৰ লেজাৰৰ সৈতে সহযোগিতাত ইডিএম-ইন্ধন যুক্ত এলবাম পাৰপজ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://edm.com/articles/2016/5/31/major-lazer-justin-bieber-collab|title=Justin Bieber is Teaming Up with EDM's Biggest Trio for New Collab|date=May 31, 2016|newspaper=EDM.com|language=en-US|access-date=January 11, 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113165040/http://edm.com/articles/2016/5/31/major-lazer-justin-bieber-collab|archive-date=January 13, 2017}}</ref> === প্ৰভাৱ === জাষ্টিন বিবাৰে [[মাইকেল জেকছন]], [[বিটলছ]], [[Boyz II Men]], [[মাৰিয়াহ কেৰী]], [[জাষ্টিন টিম্বাৰলেক]], [[ষ্টিভি ৱাণ্ডাৰ]], [[টু-পাক শাকুৰ]] আৰু [[আছাৰ]]ক তেওঁৰ সংগীতিক প্ৰেৰণা হিচাপে উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712223416/http://www.vanityfair.com/online/daily/2011/01/justin-bieber-on-his-musical-inspirations-his-fans-and-trying-to-be-a-regular-kid|url=http://www.vanityfair.com/online/daily/2011/01/justin-bieber-on-his-musical-inspirations-his-fans-and-trying-to-be-a-regular-kid|title=Justin Bieber on his musical inspirations, his fans, and trying to be a regular kid|magazine=Vanity Fair|archive-date=July 12, 2012|date=January 4, 2011|access-date=March 10, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/artists/justin-bieber/related-artists/?filter=influencedBy|title=Justin Bieber Music Influences|publisher=MTV|access-date=March 26, 2014|archive-date=March 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314023225/http://www.mtv.com/artists/justin-bieber/related-artists/?filter=influencedBy|url-status=dead|archivedate=March 14, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140314023225/http://www.mtv.com/artists/justin-bieber/related-artists/?filter=influencedBy|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Justin Bieber|url=http://www.interviewmagazine.com/music/justin-bieber-1/#_|website=Interview Magazine|access-date=November 13, 2015}}</ref> ''Believe'' এলবামটো জাষ্টিন টিম্বাৰলেকৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত আছিল, য'ত বিবাৰে নতুন ধৰণৰ সংগীত ধ্বনি সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যেনে টিম্বাৰলেকে ''[[FutureSex/LoveSounds]]''ত কৰিছিল: এইটো এটা নতুন ধ্বনি... কঠিন ড্ৰামৰ ওপৰত একুষ্টিক গিটাৰ সংযোজন।" <ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1672847/justin-bieber-my-world-new-album-justin-timberlake/|title=Justin Bieber's Next Album Inspired By Justin Timberlake|work=MTV|access-date=May 4, 2015|date=October 19, 2011|archivedate=May 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150505032822/http://www.mtv.com/news/1672847/justin-bieber-my-world-new-album-justin-timberlake/|deadurl=yes}}</ref> বিবাৰ আৰু তেওঁৰ সংগীতই বিভিন্ন শিল্পীক প্ৰভাৱিত কৰিছে, যেনে [[Why Don't We]],<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7858088/why-dont-we-interview-something-different-tour-justin-bieber/|title=Pop Quintet Why Don't We Explain Why They're Not Just Another Boy Band & How Justin Bieber Inspired Them|work=Billboard|access-date=November 14, 2020|date=July 10, 2017}}</ref> [[Johnny Orlando]],<ref>{{cite web|url=https://www.exclusivehollywood.co.uk/justin-bieber-johnny-orlando-follow|title=Justin Bieber FOLLOWS Johnny Orlando On Twitter After Mentioning Tour|work=Exclusive Hollywood|access-date=November 14, 2020|date=December 29, 2019|archivedate=September 30, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930231008/https://www.exclusivehollywood.co.uk/justin-bieber-johnny-orlando-follow|deadurl=yes}}</ref> [[Niall Horan]],<ref>{{Cite web|title=Never Forget That Six Years Ago, Katy Perry Decided Niall Horan's Fate On The X Factor|url=http://www.mtv.com/news/2869056/niall-horan-six-year-x-factor-anniversary/|last=Roth|first=Madeline|website=MTV News|language=en|access-date=2020-05-07|archivedate=2020-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200813034608/http://www.mtv.com/news/2869056/niall-horan-six-year-x-factor-anniversary/|deadurl=yes}}</ref> আৰু [[Billie Eilish]]। Eilishৰ মাতৃয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে ২০১২ চনত Eilishক "[[As Long As You Love Me (Justin Bieber song)|As Long As You Love Me]]" গানটো লৈ অত্যধিক অনুৰাগৰ বাবে থেৰাপিত লৈ যোৱাৰ কথা বিবেচনা কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/story/billie-eilish-justin-bieber-coachella/|title=Billie Eilish Finally Met Her First Love Justin Bieber at Coachella|work=V|access-date=November 14, 2020|date=April 15, 2019}}</ref> গায়ক [[Dua Lipa]] আৰু [[Charlie Puth]]য়ে জনাইছিল যে বিবাৰৰ YouTubeত উদয়টোৱে তেওঁলোকক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=How Dua Lipa went from aspiring singer to one of today's top global female pop stars|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/dua-lipa-aspiring-singer-todays-top-global-female/story?id=58393549|website=ABC News|access-date=6 May 2020|quote="I thought that was the easiest thing I could reach out to — social media and YouTube. It never had that kind of Justin Bieber effect I was hoping for," Lipa said. "But it created a formal portfolio for me, and then I started getting some messages from producers and people being like, 'Hey if you want to come and use the studio you can come and just write.' And that's how I started."}}</ref><ref>{{Cite news|last=Savage|first=Mark|date=2 April 2020|title=How Dua Lipa released an album from isolation|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-52117012|access-date=6 May 2020|quote="Deep down I wanted to have that Justin Bieber effect where someone would find me on YouTube!" }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/B8jWTHKl2RY/|title=Charlie Puth on Instagram: "I don't usually do this but here we go. #Changes by Justin Bieber is out now. I had nothing to do with this album, but I genuinely am a..."|website=Instagram|language=en|access-date=2020-04-19|quote="In fact, his viral leap into superstardom as a result of YouTube is what inspired me to achieve the same"}}</ref> === ভইচ === বিবাৰে প্ৰথমতে এটা লৰা ছোপ্ৰানো কণ্ঠেৰে গান গাইছিল,<ref>{{cite web|title=Justin Bieber and Other Famous Boy Sopranos|url=https://itchyfish.com/justin-bieber-and-other-famous-boy-sopranos/|date=August 17, 2010|website=Itchy Fish|access-date=June 14, 2018|archivedate=January 7, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180107175116/https://itchyfish.com/justin-bieber-and-other-famous-boy-sopranos/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ কণ্ঠস্বৰ ভাঙি যোৱাৰ আগতে, ২০১০ আমেৰিকান মিউজিক এৱাৰ্ডছত "প্ৰে"ৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত প্ৰমাণিত হৈছিল। ''দ্য গাৰ্ডিয়ানৰ ছিন মাইকেলছে'' সেই সময়ত যৌৱনকালক '''''"তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ ভাবুকি"''''' বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber faces the biggest threat to his career: puberty|url=https://www.theguardian.com/music/2011/feb/11/justin-bieber-voice-drop|website=[[The Guardian]]|access-date=June 25, 2016}}</ref> জোডি ৰোছেনে মন্তব্য কৰিছিল যে বিবাৰে তেওঁৰ প্ৰথম এলবামত "চুইং আৰু ছন্দময় নিপুণতা"ৰ সৈতে গান গায়, তেওঁৰ সুৰটো "নাক" বুলি উল্লেখ কৰে।<ref name="Rosen" /> বিবাৰে ২০০৮ চনত জান স্মিথৰ পৰা ভইচ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://jansmith.com/the-truth-about-bieber/|title=The Truth About Bieber|date=March 1, 2015|work=Jan Smith Studios|access-date=June 26, 2018|language=en-US}}</ref> এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক গায়ক হিচাপে, বিবাৰৰ কণ্ঠৰ প্ৰকাৰ হৈছে টেনৰ, যাৰ কণ্ঠস্বৰ বেৰিটোন এ-২ ৰ পৰা উচ্চ টেনৰ এফ-৫ লৈকে বিস্তৃত।<ref>{{Cite news|url=https://takelessons.com/blog/baritone-pop-songs-z02|title=It's a Tenor's World: How to Survive as a Baritone Singing Pop|date=June 16, 2015|work=TakeLessons.com Blog|access-date=June 26, 2018|language=en-US|archivedate=September 13, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220913003515/https://takelessons.com/blog/baritone-pop-songs-z02|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://therangeplace.boards.net/thread/1369/justin-bieber|title=Vocalist Research and Discussion/Justin Bieber|work=The Range Place (forum)|access-date=June 26, 2018|archivedate=October 20, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181020025351/http://therangeplace.boards.net/thread/1369/justin-bieber|deadurl=yes}}</ref> দ্য ডেইলী টেলিগ্ৰাফৰ নীল মেককৰ্মিকে তেওঁৰ ''"কোমল, কোমল আৰু প্ৰলোভনমূলক গান"''ৰ প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber and One Direction's new albums: 'biting the hand that feeds them'|url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/one-direction-made-in-the-am-justin-bieber-purpose-review/|website=The Telegraph|access-date=November 14, 2015}}</ref> দ্য গাৰ্ডিয়ানৰ কেৰোলিন ছুলিভানেও বিবাৰৰ "প্ৰভাৱিত উশাহৰ কণ্ঠস্বৰ"ৰ প্ৰশংসা কৰি উল্লেখ কৰে যে "কণ্ঠস্বৰ সোনকালেই বিয়পি পৰে, কিন্তু গানবোৰ প্ৰায়ে আকৰ্ষণীয় হয়।" <ref>{{cite web|title=Justin Bieber: Purpose review – a look back and a fresh start|url=https://www.theguardian.com/music/2015/nov/12/justin-bieber-purpose-review-fourth-album|work=The Guardian|access-date=November 14, 2015|first=Caroline|last=Sullivan}}</ref> == ব্যৱসায়িক উদ্যোগ আৰু অনুমোদন == ২০১০ চনত বিবাৰে প্ৰ’এক্টিভৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ হয়।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/956759/justin-bieber-joins-proactivs-zit-geist|title=Justin Bieber Joins Proactiv's Zit-Geist|magazine=Billboard|date=August 20, 2010|access-date=November 7, 2018|author=Netherby, Jennifer}}</ref> একে বছৰতে বিবাৰে নিকোল বাই অ'পিআইৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰি নেলপলিছ লাইন "দ্য ৱান লেছ ল'নলি গাৰ্ল কলেকচন" মুকলি কৰে, যিটো ৱালমাৰ্টত একচেটিয়াভাৱে বিক্ৰী হয়।<ref>{{cite magazine|url=https://www.teenvogue.com/story/justin-bieber-joins-forces-with-nicole-by-opi|title=Justin Bieber Launches The One Less Lonely Girl Collection with Nicole by OPI|magazine=Teen Vogue|date=October 7, 2010|access-date=November 7, 2018|author=Shin Park, Jane}}</ref> বিবাৰৰ নেলপলিচ লাইন মুক্তিৰ দুমাহ নৌহওঁতেই ১০ লাখ বটল বিক্ৰী হয়।<ref>{{cite magazine|url=http://newsfeed.time.com/2011/02/12/naturally-justin-biebers-nail-polish-line-sells-1-million-bottles/|title=Naturally, Justin Bieber's Nail-Polish Line Sells 1 Million Bottles|magazine=Time|date=February 12, 2012|access-date=November 7, 2018|author=Friedman, Megan|archivedate=February 8, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230208045859/https://newsfeed.time.com/2011/02/12/naturally-justin-biebers-nail-polish-line-sells-1-million-bottles/|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত ডেৰিক ৰোজ আৰু ভেনাছ উইলিয়ামছৰ বাহিৰেও বিবাৰে এডিডাছৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref>{{cite magazine|url=https://www.forbes.com/sites/lancemadden/2012/10/17/justin-biebers-endorsement-gives-adidas-big-boost-off-field/|title=Justin Bieber's Endorsement Gives Adidas Big Boost Off Field|magazine=Forbes|date=October 17, 2012|access-date=May 10, 2014|author=Madden, Lance}}</ref> ২০১৫ চনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ [[কেলভিন ক্লেইন]]ৰ নতুন "মুখ" আৰু "শৰীৰ" হৈ পৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/fashion/155940_justin_bieber_reveals_his_calvin_klein_workout/|title=Justin Bieber Reveals His Ab-tastic Calvin Klein Workout, But Did He Stuff Those Briefs?|work=Entertainment Tonight|last=Bueno|first=Antoinette|date=January 7, 2015|access-date=January 29, 2018}}</ref> এণ্টাৰটেইনমেণ্ট টুনাইটে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি ফটো শ্বুটৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে বিবাৰে খাদ্য পৰিপূৰক MYO-X ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/fashion/155940_justin_bieber_reveals_his_calvin_klein_workout/|title=Justin Bieber Reveals His Ab-tastic Calvin Klein Workout, But Did He Stuff Those Briefs?}}</ref> বিবাৰক সমালোচনা কৰা হৈছিল "... শেহতীয়া 'অলৌকিক' পৰিপূৰক MYO-X, তেওঁৰ ৫৯ মিলিয়ন টুইটাৰ অনুৰাগীৰ বাবে হাইপিং কৰা।"<ref>{{cite web|url=http://www.theimproper.com/117405/justin-bieber-hypes-sketchy-diet-doctors-miracle-body-building-drug/|title=Justin Bieber Hypes Sketchy Diet Doctor's 'Miracle' Body Building Drug|access-date=2021-03-06|archivedate=2019-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190827015034/https://www.theimproper.com/117405/justin-bieber-hypes-sketchy-diet-doctors-miracle-body-building-drug/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুন মাহত বিবাৰে কেভিন হেৰিংটনে মুকলি কৰা নতুন শ্বপিং এপ ষ্টাৰশ্বপৰ সৈতে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|url=http://observer.com/2015/06/kevin-harrington-teams-up-with-celebs-for-new-curated-shopping-app-starshop/|title=Kevin Harrington Teams Up With Celebs for New Curated Shopping App 'StarShop'|publisher=OBSERVER/Innovation|date=June 5, 2015|access-date=June 21, 2015|author=Lazzaro, Sage}}</ref> বিবাৰে বিটছ বাই ড্ৰে, এলিজাবেথ আৰ্ডেন আৰু বেষ্ট বাইক সমৰ্থন কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.startribune.com/best-buy-and-dre-s-beats-planning-new-collaboration/218617201/|title=Best Buy and Dre's Beats planning new collaboration|work=Star Tribune|access-date=December 24, 2017|archivedate=October 19, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019070024/https://www.startribune.com/best-buy-and-dre-s-beats-planning-new-collaboration/218617201/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://celebrityendorsers.com/celeb/justin-bieber/|title=Justin Bieber – Endorsements, Interests, Charity Work|work=Celebrity Endorsers|access-date=December 24, 2017|language=en-US}}</ref> কাৰ্লি ৰে জেপচেন আৰু মেডিচন বিয়েৰৰ দৰে আন গায়কসকলৰ কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰাৰ কৃতিত্ব বিবাৰে লাভ কৰিছে যেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকৰ বিষয়ে [[টুইটাৰ|টুইট]] কৰিছিল।<ref name="Rolling Stone">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/justin-bieber-gives-singer-carly-rae-jepsen-a-boost-86989/|title=Justin Bieber Gives Singer Carly Rae Jepsen a Boost|magazine=Rolling Stone|date=March 12, 2012|access-date=January 9, 2019}}</ref><ref name="HuffingtonPost">{{cite web|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/07/19/madison-beer-13-year-old-_n_1686544.html|title=Madison Beer, 13-Year-Old Singer, Discovered By Justin Bieber (VIDEO)|publisher=MTV|date=July 19, 2012|access-date=January 9, 2019}}</ref> তেওঁ চাৰিটা সুগন্ধি মুকলি কৰিছে।<ref name="Vena, Jocelyn">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1666305/justin-bieber-someday-fragrance/|title=Justin Bieber Launches 'Someday' Fragrance|publisher=MTV|date=June 23, 2011|access-date=June 21, 2015|author=Vena, Jocelyn|archivedate=July 17, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220717133543/http://www.mtv.com/news/1666305/justin-bieber-someday-fragrance/|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁৰ প্ৰথম সুগন্ধি ছামডে মুকলি কৰিছিল; <ref name="Vena, Jocelyn" /> ই তিনি সপ্তাহৰ অলপ কম সময়ৰ ভিতৰতে মেচিছত তিনি মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰতকৈ অধিক বিক্ৰী লাভ কৰে, যিটো উদ্যোগ বিশেষজ্ঞসকলে চেলিব্ৰিটিৰ নেতৃত্বত সফল আৰম্ভণি হিচাপে গণ্য কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.popsugar.com/beauty/Justin-Bieber-Someday-Perfume-Breaks-Sales-Records-18310191|title=Bieber Breaks Beauty Sales Records Once Again With His Someday Perfume|publisher=PopSugar|date=July 15, 2011|access-date=June 21, 2015|author=Richards, Jaime}}</ref> ২০১১ চনৰ সেই বেষ্ট চেলাৰৰ পিছত তেওঁ ২০১২ চনৰ জুন মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সুগন্ধি গাৰ্লফ্ৰেণ্ড মুকলি কৰে।<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/culture/news/update-justin-bieber-launches-second-fragrance-girlfriend-20120621|title=Update: Justin Bieber Launches Second Fragrance, 'Girlfriend'|magazine=RollingStone|date=June 21, 2012|access-date=June 21, 2015|author=Nika, Colleen}}</ref> তেওঁৰ তৃতীয় সুগন্ধি দ্য কী ২০১৩ চনৰ জুলাই মাহত মুকলি কৰা হৈছিল,<ref>{{cite web|url=http://style.mtv.com/2013/07/15/justin-bieber-the-key-fragrance-commercial-teaser/|title=Justin Bieber Launches The Key Fragrance, Unveils Commercial Teaser|publisher=MTV|date=July 15, 2013|access-date=June 21, 2015|author=Wilson, Gaby|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622071423/http://style.mtv.com/2013/07/15/justin-bieber-the-key-fragrance-commercial-teaser/|archive-date=June 22, 2015|df=mdy-all|archivedate=June 22, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150622071423/http://style.mtv.com/2013/07/15/justin-bieber-the-key-fragrance-commercial-teaser/|deadurl=yes}}</ref> আৰু তেওঁৰ শেহতীয়া সুগন্ধি জাষ্টিন বিবাৰ কলেক্টৰছ এডিচন ২০১৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত বিবাৰে নিজাকৈ কাপোৰৰ লাইন "ড্ৰু" মুকলি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বিভিন্ন সামগ্ৰী আছে, সকলোবোৰৰ সন্মুখৰ ফালে হয় হাঁহিমুখীয়া মুখৰ ল'গ' বা কেৱল "ড্ৰ'" লিখা থাকে। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিবাৰে নিজৰ কোম্পানীটোৰ নামটো ট্ৰেডমাৰ্ক কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/8495651/justin-bieber-launches-drew-clothing-line|title=Justin Bieber Launches His Street Style 'Drew' Clothing Line|date=2019-01-29|website=Billboard|language=en-US|access-date=2020-11-15}}</ref> ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত শ্বমিটৰ নেচাৰেলছৰ চিইঅ' মাইকেল কেমাৰাটাৰ সৈতে এবছৰীয়া সহযোগিতাৰ অন্তত বিবাৰে তেওঁৰ ডিঅ'ডৰেণ্ট লাইন "Here +Now" মুকলি কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.allure.com/story/justin-bieber-schmidts-naturals-deodorant-collaboration|title=Justin Bieber Made a Natural Deodorant (Yes, Seriously)|last=Prinzivalli|first=Leah|website=Allure|language=en|access-date=2020-02-07}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mensjournal.com/style/michael-cammarata-on-partnering-with-justin-bieber-creating-natural-products-and-more/|title=Michael Cammarata on Partnering With Justin Bieber, Creating Natural Products, and More|date=2002-09-06|website=Men's Journal|language=en-US|access-date=2020-02-07}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lifeandstylemag.com/posts/justin-biebers-here-now-deorderant-set-to-launch-this-fall/|title=There's Gonna Be One Less Smelly Girl! Justin Bieber Launches New Deodorant Line|date=2019-05-21|website=Life & Style|language=en-US|access-date=2020-02-07}}</ref> ২০২০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত বিবাৰে ক্ৰকছ ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত ক্ৰকছ এক্স জাষ্টিন বিবাৰ ক্লগৰ সীমিত সংস্কৰণ মুকলি কৰে। ডিজাইনটোৱে ক্লাছিক ক্লগ ৰেঞ্জৰ লগতে বিবাৰৰ চিগনেচাৰ হালধীয়া ৰঙৰ টানিছে তেওঁৰ ব্যক্তিগত কাপোৰৰ ব্ৰেণ্ড ড্ৰুৰ পৰা। ই নিৰ্বাচিত ক্ৰকছ আৰু অংশীদাৰ ই-কমাৰ্চ চেনেলত বিক্ৰী হৈছিল, আৰু চীন আৰু দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ক্ৰকছৰ খুচুৰা বিপণীৰ লগতে বিবাৰ কাপোৰ লাইনৰ ৱেবছাইটতো বিক্ৰী হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.newsweek.com/justin-bieber-crocs-release-date-price-details-wheretobuy-1538565|title=Justin Bieber x Crocs Release Date, Price Details and Where to Buy|date=2020-10-13|website=NewsWeek|language=en-US|access-date=2020-11-15}}</ref> == ৰাজহুৱা ছবি == === সাধাৰণ === [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_Hallenstadion_Zurich_Switzerland.jpg|right|thumb|জুৰিখত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰা বিবাৰ, ২০১১]] সমসাময়িক সাংবাদিকসকলে বিবাৰক "প্ৰিন্স অৱ পপ"<ref>{{Cite web|url=http://www.billboard.com/articles/business/1094436/the-prince-of-pop|title=The Prince Of Pop|date=2012-06-08|website=Billboard|access-date=2020-04-30}}</ref> আৰু "কিং অৱ টিন পপ"<ref>{{Cite news|last=Williams|first=Phoebe|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/9409800/Teen-stars-in-2012.html|title=Teen stars in 2012|journal=Daily Telegraph|date=2012-07-19|access-date=2020-04-30|language=en-GB|issn=0307-1235|quote="Canadian singer remains the king of teen pop, with a devoted fan base"}}</ref> বুলি অভিহিত কৰিছে। আশ্বাৰে মন্তব্য কৰে যে তেওঁ আৰু বিবাৰ দুয়োজনেই একে বয়সতে চুক্তিবদ্ধ হৈছিল যদিও "মোৰ সফলতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ, য'ত বিবাৰৰ লগত হঠাতে এনেকুৱা হৈছে"। ফলত তেওঁ সৰুতে আশ্বাৰ, ব্ৰাউন, বিবাৰৰ দেহৰক্ষী আৰু বিবাৰক আগুৰি থকা আন প্ৰাপ্তবয়স্কসকলে তেওঁক খ্যাতি আৰু তেওঁৰ ৰাজহুৱা ভাবমূৰ্তি চম্ভালাৰ ক্ষেত্ৰত অহৰহ প্ৰশিক্ষণ দিছিল।<ref name="nyimage" /> বিবাৰক চুক্তিবদ্ধ কৰাৰ পিছত আশ্বাৰে তেওঁৰ এজন প্ৰাক্তন সহায়ক ৰিয়ান গুডক বিবাৰৰ ৰোড মেনেজাৰ আৰু ষ্টাইলিষ্ট হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। গুড, এসময়ত বিবাৰৰ "শ্বেগাৰ কোচ" বুলি ডাকনাম দিয়া, গায়িকাগৰাকীৰ বাবে এটা "ষ্ট্ৰীটৱাইজ লুক" সৃষ্টি কৰিছিল যিটো বেছবল কেপ, হুডি, ডগ চেইন, আৰু ফ্লেছি স্নিকাৰেৰে গঠিত আছিল। দ্য লছ এঞ্জেলছ টাইমছৰ এমি কফমেনে মন্তব্য কৰিছে যে, "যদিও অন্টাৰিঅ'ৰ ষ্ট্ৰেটফোৰ্ডত মধ্যবিত্তীয় উপনগৰীয়া লালন-পালনৰ উৎপাদন, বিবাৰৰ সাজ-পোছাক আৰু কথা-বতৰাৰ ধৰণ ('ৱাছপ মেন, হাউ ইউ ডুইন'?' বা 'ইটছ লাইক, ইউ জানে, ৱাটেভা' ') তেওঁ নিজৰ প্ৰিয় ৰেপাৰসকলক অনুকৰণ কৰা বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref name="kaufman">{{cite web|last=Kaufman|first=Amy|url=https://azcentral.com/thingstodo/music/articles/2010/04/13/20100413justin-bieber-tour.html|title=Adults work hard to manage Justin Bieber's image|publisher=Azcentral|date=April 13, 2010|access-date=October 31, 2010|archivedate=June 17, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100617181432/http://www.azcentral.com/thingstodo/music/articles/2010/04/13/20100413justin-bieber-tour.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনত বিবাৰে কৈছিল যে তেওঁ “কৃষ্ণাংগ সংস্কৃতিৰ দ্বাৰা অতিশয় প্ৰভাৱিত” আছিল, কিন্তু তেওঁ ইয়াক “ক’লা বা বগা বুলি” নাভাবিছিল আৰু “এটা নিৰ্দিষ্ট ধৰণে অভিনয় বা পোজ দিবলৈ”ও চেষ্টা কৰা নাছিল। তেওঁৰ বাবে ই আছিল "এটা জীৱনশৈলী—এটা চুৱেনেছ বা এটা [[wikt:swag#Etymology_2|শ্বেগ]]ৰ দৰে"।<ref name="willsmith" /> তেওঁৰ আৰম্ভণিৰ কেৰিয়াৰৰ চুলিৰ ষ্টাইলৰ সৈতে তেওঁৰ মোমৰ মূৰ্তি নিউয়ৰ্ক চহৰ, লণ্ডন আৰু আমষ্টাৰডামৰ মেডাম টুছ’ডছ মোমৰ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।<ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|url=http://www.mtv.com/news/articles/1659922/justin-bieber-wax-figure.jhtml|title=Justin Bieber Wax Figures Unveiled|publisher=MTV|date=March 15, 2011|access-date=April 8, 2011|archivedate=May 27, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120527/http://www.mtv.com/news/articles/1659922/justin-bieber-wax-figure.jhtml|deadurl=yes}}</ref> {{quote box|width=30%|align=left|quote=মানৱতাৰ একমাত্ৰ ব্যক্তি যিয়ে তেওঁৰ দৰে ডাঙৰ হৈছে – ২৪/৭ স্মাৰ্টফোন আৰু কেমেৰা লৈ{{nbsp}}... আন এজন ল’ৰাই ওলাই গৈ চহৰখনত ভাল ৰাতি কটাব পাৰে, আৰু কোনেও এটা বেয়া কথা নিদিয়ে, কিন্তু জাষ্টিন হৈছে গ্ৰহটোৰ আটাইতকৈ গুগল কৰা ব্যক্তি – একেৰাহে চাৰি বছৰ ধৰি!|source=—২০১৩ চনত বিবাৰৰ মেনেজাৰ স্কুটাৰ ব্ৰাউনে<ref name=willsmith>{{cite web|title= Justin Bieber Reveals Will Smith Counsels Him Weekly in Rare, Raw Interview|work=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=31 January 2015|url=https://hollywoodreporter.com/news/justin-bieber-reveals-will-smith-657535}}</ref>}} ''টাইগাৰ বিটৰ'' দৰে কিশোৰ-কিশোৰী আলোচনীত বিবাৰক প্ৰায়ে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল<ref name="nyimage" /> আৰু তেওঁক "কিশোৰ-কিশোৰীৰ হাৰ্টথ্ৰব" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|last=Rizzo|first=Monica|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/jan/3/justin-bieber-teen-heartthrob-calls-tough-rules-af/?page=all|title=Justin Bieber: Teenage heartthrob calls for tough rules after paparazzo's death|newspaper=The Washington Times|date=January 3, 2013|access-date=May 9, 2014}}</ref> ২০১০ চনত তেওঁক বয়সতকৈ কম দেখা আৰু শুনাত সঘনাই সমালোচনা কৰা হৈছিল,<ref name="Collins">{{cite news|last=Collins|first=Nick|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/internet/7873834/Why-is-Justin-Bieber-so-loved-and-hated.html|title=Why is Justin Bieber so loved and hated?|newspaper=The Telegraph|date=July 6, 2010|access-date=July 27, 2010|location=London}}</ref> আৰু পিছৰ বছৰত এণ্ড্ৰজিনাছ ৰূপৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছিল, যিটো সংবাদ মাধ্যমত সাধাৰণতে লক্ষ্য কৰা হৈছিল, ২০১১ চনত LOVE আলোচনীৰ এণ্ড্ৰজিনি সংখ্যাৰ কভাৰত তেওঁৰ উপস্থিতিও আছিল।<ref>{{cite web|work=MTV|url=http://www.mtv.com/news/articles/1656680/justin-bieber-graces-cover-loves-androgyny-issue.jhtml|title=Justin Bieber Graces Cover Of Love's 'Androgyny Issue'|access-date=2021-03-06|archivedate=2013-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212142458/http://www.mtv.com/news/articles/1656680/justin-bieber-graces-cover-loves-androgyny-issue.jhtml|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ টিন-পপ সংগীত, ভাবমূৰ্তি (বিশেষকৈ ছোৱালীৰ বাবে হাৰ্টথ্ৰব হিচাপে), আৰু তেওঁ লাভ কৰা সংবাদ মাধ্যমৰ মনোযোগক অতিৰিক্তভাৱে সমালোচনা কৰা হৈছে।<ref name="Collins" /> বিশেষকৈ ইণ্টাৰনেট মেছেজ ব’ৰ্ড ৪চান আৰু ইউটিউবৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ লক্ষ্য হৈ পৰিছে ইণ্টাৰনেট ব্লগাৰ আৰু মেছেজ ব’ৰ্ড পোষ্টাৰ।<ref>{{cite news|title=4Chan Starts #Jail4Bieber Hoax, Accuses Justin Bieber Of Sexually Assaulting Minor|url=http://www.ibtimes.com/4chan-starts-jail4bieber-hoax-accuses-justin-bieber-sexually-assaulting-minor-1129569|newspaper=IB Times|access-date=March 16, 2013|date=March 15, 2013}}</ref> দ্য ডেইলী টেলিগ্ৰাফৰ নিক কলিন্সে কয় যে "বিবাৰৰ চৰিত্ৰটোৱে তেওঁৰ ইণ্টাৰনেট সমালোচকৰ সৈতে বিশেষভাৱে টেঙা টোকা এটা আঘাত কৰা যেন লাগে" যিসকলে তেওঁৰ কথা কোৱাৰ ধৰণক লৈ অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে।<ref name="Collins" /> ২০ বছৰ বয়সত বিশেষকৈ ২০১৮ চনত বিয়াৰ পিছত বিবাৰৰ ব্যক্তিত্ব সলনি হৈছিল। তেওঁৰ অনুৰাগীৰ সংখ্যা বয়স বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে আৰু তেওঁৰ বিয়া হোৱাৰ লগে লগে বিবাৰে কিশোৰ-কিশোৰীৰ হাৰ্টথ্ৰব ভাবমূৰ্তিৰ পৰা আঁতৰি আহি অধিক পৰিপক্ক ব্যক্তিত্ব আৰু অধিক কোমল কথন শৈলী গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber 'is a changed man'|url=https://santamariatimes.com/people/justin-bieber-is-a-changed-man/article_c85ac0e8-8249-5f03-bd6c-b3dafe557832.html|publisher=Santa Maria Times|access-date=3 April 2020|date=14 February 2020|archivedate=3 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803051811/https://santamariatimes.com/people/justin-bieber-is-a-changed-man/article_c85ac0e8-8249-5f03-bd6c-b3dafe557832.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last1=Van Houten|first1=Mariella|title=Justin Bieber Is a Completely Different Person From What You Remember|url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/justin-bieber-is-a-completely-different-person-from-what-you-remember.html/|website=Showbiz Cheatsheet|access-date=31 March 2020|date=9 Feb 2019}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভোগৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত বিবাৰে কৈছিল যে তেওঁ “নিজৰ অতীতৰ আত্মাক লৈ হাঁহিব”।<ref>{{cite web|last1=Haskell|first1=Rob|title=Justin and Hailey Bieber Open Up About Their Passionate, Not-Always-Easy but Absolutely All-In Romance|url=https://www.vogue.com/article/justin-bieber-hailey-bieber-cover-interview|website=Vogue|access-date=31 March 2020|date=7 February 2019}}</ref> === ইউটিউব আৰু {{vanchor|টুইটাৰ}} === <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not move it out of the section heading, even though it disrupts edit summary generation (you can manually fix the edit summary before you save your changes). Please do not modify it, even if you modify the section title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so links to it won't be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}} --> বিবাৰৰ প্ৰাৰম্ভিক অনুৰাগীৰ সংখ্যা ইউটিউবত গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম ''মাই ৱৰ্ল্ড'' মুক্তিৰ পূৰ্বেই হৈছিল।<ref name="popularyountbe">{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/matsononmusic/2012302174_the_essential_unseriousness_of.html|title=Matson on Music {{pipe}} The essential unseriousness of Bieber Fever|work=[[The Seattle Times]]|date=July 7, 2010|access-date=June 1, 2012}}</ref> দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ জান হফমেনৰ মতে, বিবাৰৰ আবেদনৰ এটা অংশ তেওঁৰ ইউটিউব চেনেলৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। চিকাগো ট্ৰিবিউনে লক্ষ্য কৰিছিল যে বিবাৰৰ অনুৰাগীৰ সংখ্যা "বিলিবাৰ্ছ" ২০১০ চনৰ শীৰ্ষ শব্দৰ ভিতৰত আছিল।<ref name="Chicagtribune">{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/2010-12-29/features/ct-tribu-words-work-year-end-20101229_1_jetblue-flight-attendant-steven-slater-new-oxford-american-dictionary|title=Top buzzwords of 2010|work=Chicago Tribune|date=December 29, 2010|access-date=April 29, 2012|first=Heidi|last=Stevens|archivedate=October 15, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015221440/http://articles.chicagotribune.com/2010-12-29/features/ct-tribu-words-work-year-end-20101229_1_jetblue-flight-attendant-steven-slater-new-oxford-american-dictionary|deadurl=yes}}</ref> ২০০৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মুক্তি পোৱা মাই ৱৰ্ল্ডৰ বহু আগতেই তেওঁৰ ইউটিউব ভিডিঅ’সমূহে লাখ লাখ দৰ্শক আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref name="nyimage" /> ব্ৰাউনে আবেদনখন স্বীকাৰ কৰিলে। তেওঁক আটলান্টালৈ উৰাজাহাজেৰে যোৱাৰ আগতে ব্ৰাউনে "প্ৰথমে তেওঁক [[ইউটিউব]]ত অধিক গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল" আৰু বিবাৰক চেনেলটোৰ বাবে অধিক ঘৰুৱা ভিডিঅ' ৰেকৰ্ড কৰিবলৈ দিছিল। "আই ছেইদ: 'জাষ্টিন, কোঠাটোত কোনো নথকাৰ দৰে গান গাওক। কিন্তু দামী কেমেৰা ব্যৱহাৰ নকৰো আহক।' আমি ল'ৰা-ছোৱালীক দিম, কামটো কৰিবলৈ দিম, যাতে তেওঁলোকে অনুভৱ কৰে যে ই তেওঁলোকৰ", ব্ৰাউনে স্মৰণ কৰি কয়।<ref name="nyimage" /> বিবাৰে একেটা চেনেলতে ভিডিঅ’ আপলোড কৰি আছে আৰু এটা [[টুইটাৰ]] একাউণ্ট খুলিছে, য’ৰ পৰা তেওঁ অনুৰাগীৰ সৈতে নিয়মিতভাৱে মত বিনিময় কৰে; <ref name="herrera" /> ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ একাউণ্টত ছয় মিলিয়নতকৈ অধিক অনুগামী হোৱাৰ বাতৰি পোৱা গৈছিল।<ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|url=http://www.mtv.com/news/1651843/justin-bieber-hits-6-million-twitter-followers/|title=Justin Bieber Hits 6 Million Twitter Followers|publisher=MTV|date=November 9, 2010|access-date=December 31, 2010|archivedate=July 15, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715012453/http://www.mtv.com/news/1651843/justin-bieber-hits-6-million-twitter-followers/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত টুইটাৰত সৰ্বাধিক অনুসৰণ কৰা ব্যক্তি হিচাপে বিবাৰে লেডী গাগাক অতিক্ৰম কৰিছিল।২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিতে কেটি পেৰীয়ে সৰ্বাধিক অনুসৰণকাৰী থকাৰ বাবে তেওঁক অতিক্ৰম কৰিছিল।<ref>{{cite web|first=Sean|last=Hollister|url=https://www.theverge.com/2013/11/3/5061834/katy-perry-passes-justin-bieber-as-most-popular-person-on-twitter|title=Katy Perry passes Justin Bieber as most popular person on Twitter|work=The Verge|date=November 3, 2013|access-date=November 4, 2013}}</ref> ২০১৭ চনলৈকে বিবাৰ টুইটাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক অনুসৰণ কৰা ব্যৱহাৰকাৰী আছিল, আনহাতে তেওঁৰ VEVO চেনেলে তেওঁক ২০১৮ চনলৈকে ইউটিউবৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক চাবস্ক্ৰাইব কৰা ব্যৱহাৰকাৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল য’ত ই ইউটিউবৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক চাবস্ক্ৰাইব কৰা ব্যৱহাৰকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। বিবাৰৰ গীত "বেবী"ৰ মিউজিক ভিডিঅ'টো ইউটিউবত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ডিছলাইক কৰা হৈছে, ২০১০ চনত আপলোডৰ পিছত ৯.৯৩ মিলিয়নতকৈ অধিক ডিছলাইক লাভ কৰিছিল, ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ২০১৮ চনৰ ইউটিউব ৰিৱাইণ্ডেহে ইয়াক অতিক্ৰম কৰিছিল।<ref name="BBC News">{{cite news|date=May 3, 2016|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-36191146|title=''Ghostbusters'' trailer 'most disliked' on YouTube|work=BBC News}}</ref> [[গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ|গিনিজ বুক অৱ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড]]ছে ২০১৩ চনৰ হিচাপত ইউটিউব আৰু ইণ্টাৰনেটত "বেবী"ক সৰ্বাধিক অপছন্দৰ ভিডিঅ' হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছিল<ref>{{cite book|editor1-last=Glenday|editor1-first=Craig|date=2013|url=https://books.google.com/books?id=N2ExOXxw6cAC&pg=PA304|title=Guinness World Records 2013|publisher=[[Random House]]|page=304|isbn=9780345547118}}</ref> আৰু বিবাৰৰ ছটা মিউজিক ভিডিঅ' (অন্য যিকোনো শিল্পীতকৈ অধিক) ইউটিউবত শীৰ্ষ ৪০টা সৰ্বাধিক অপছন্দৰ ভিডিঅ' হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/google/12139708/Justin-Bieber-video-is-most-complained-about-of-all-time-on-YouTube.html|title=Justin Bieber video is most complained about of all time on YouTube|work=The Daily Telegraph|location=London}}</ref> এই বৈশিষ্ট্য প্ৰথম মুকলি হোৱাৰ সময়ত বিবাৰ সঘনাই টুইটাৰত ট্ৰেণ্ডিং বিষয় আছিল<ref name="biebstwits16">{{cite web|url=https://tvguide.com/News/Justin-Bieber-Twitter-1022684.aspx|title=Justin Bieber Accounts for 3 Percent of All Twitter Traffic|work=TV Guide|date=September 8, 2010|access-date=April 24, 2012|archivedate=October 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007110726/http://www.tvguide.com/news/justin-bieber-twitter-1022684.aspx|deadurl=yes}}</ref> কাৰণ তেওঁৰ অনুৰাগীসকলে তেওঁৰ সৈতে সঘনাই নেটৱৰ্কত আলোচনা কৰিছিল,<ref name="bieberlink8">{{cite web|url=http://www.vh1.com/news/articles/1657695/20110210/index.jhtml|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20110215210524/http://www.vh1.com/news/articles/1657695/20110210/index.jhtml|url-status=dead|archive-date=February 15, 2011|title=Justin Bieber Vintage Video: 'I Love Twitter'|work=VH1|access-date=April 26, 2012}}</ref> আৰু ২০১০ চনত তেওঁক টুইটাৰত শীৰ্ষ ট্ৰেণ্ডিং ষ্টাৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল; <ref name="toptriender">{{Cite journal|title=Bieber Tops Twitter Trend List|journal=World Entertainment News Network|date=December 16, 2010|publisher=COMTEX News Network, Inc|url=http://trove.nla.gov.au/work/122734894|access-date=April 26, 2012}}</ref> ক্লাউটে তেওঁৰ একাউণ্টত ১০০ স্ক’ৰ দিয়ে।<ref name="bieberlink6">{{cite news|last=Poeter|first=Damon|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2403567,00.asp|title=Tweet or Die: Employers Hiring Based on Applicants' Klout Scores?|work=PCMag|date=January 1, 1970|access-date=April 26, 2012}}</ref><ref name="Massarotto2010">{{cite book|author=Marco Massarotto|title=Social Network|url=https://books.google.com/books?id=IZowqKn7G40C&pg=PT201|access-date=April 26, 2012|date=October 18, 2010|publisher=Apogeo Editore|isbn=978-88-503-1233-7|pages=201–202|language=it}}</ref> ২০১৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ছ’চিয়েল মিডিয়া বিশ্লেষণ কোম্পানী ছ’চিয়েলবেকাৰ্ছে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে বিবাৰৰ ৩.৭ কোটি টুইটাৰ অনুগামীৰ ভিতৰত ১ কোটি ৬৭ লাখ প্ৰকৃত নহয়।<ref>{{cite news|last=Poeter|first=Damon|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2417702,00.asp|title=Report: Justin Bieber's Twitter Followers Mostly Fake|work=[[PC Magazine]]|access-date=April 18, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.heraldsun.com.au/entertainment/half-of-justin-biebers-twitter-fans-are-fake/story-e6frf96o-1226618681579|title=Half of Justin Bieber's Twitter fans are fake|work=[[Herald Sun]]|access-date=April 18, 2013}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == যিহেতু বিবাৰ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] বাস কৰে, তেওঁ অস্থায়ী আৱাসীৰ স্থিতিৰ বাবে অ-১ ভিছা ৰখা বুলি জনা গৈছে, যিটো এটা ক্ষেত্ৰত "অসাধাৰণ সামৰ্থ্য বা প্ৰাপ্তি"ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>Hilary Lewis (January 23, 2014),[https://hollywoodreporter.com/news/justin-bieber-arrested-dui-673440 Justin Bieber Arrested for DUI] ''[[The Hollywood Reporter]]''</ref> বিবাৰে কৈছে যে তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নাগৰিকত্ব প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ আগ্ৰহী নহয়, আৰু [[কানাডা|কানাডাক]] "বিশ্বৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দেশ" বুলি প্ৰশংসা কৰিছে, ইয়াৰ বেছিভাগ চৰকাৰী অনুদানপ্ৰাপ্ত স্বাস্থ্য সেৱা প্ৰণালীক এক আদৰ্শ উদাহৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।<ref name="RS" /> অৱশ্যে, ছেপ্টেম্বৰ ২০১৮ ত, টিএমজেডে প্ৰতিবেদন দিছিল যে বিবাৰে '''হেইলি বল্ডউইন'''ৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহৰ পিছত আমেৰিকান নাগৰিক হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছিল.<!-- Note: Do not change this, because Justin Bieber has confirmed that he is legally married to Hailey Baldwin (Hailey Rhode Bieber) on 13 September 2018. --><ref>{{cite web|url=https://www.vanityfair.com/style/2018/09/justin-bieber-dual-american-citizenship|title=Justin Bieber Is Becoming a Dual Canadian-American Citizen|first=Emma|last=Stefansky|website=Vanities}}</ref> === সম্পৰ্কসমূহ === বিবাৰৰ পিতৃ জেৰেমি বিবাৰ এজন প্ৰাক্তন কাঠমিস্ত্ৰী আৰু প্ৰ’-এম মিক্সড মাৰ্শ্বেল আৰ্টিষ্ট। ২০১৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত ৰলিং ষ্টোনে জেৰেমিক "জাষ্টিন সৰু থাকোঁতে জাষ্টিনৰ মাকৰ সৈতে বিচ্ছেদ হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত সদায় তেওঁৰ ওচৰত নাছিল। কিন্তু তেওঁ, শেহতীয়াকৈ, নিজৰ ছুপাৰষ্টাৰ পুত্ৰৰ দলত সন্মানীয় স্থান গ্ৰহণ কৰিছে"।<ref>{{cite web|last1=Hoffman|first1=Claire|title=Justin Bieber: Bad Boy|url=https://www.rollingstone.com/music/news/justin-bieber-bad-boy-20140313|work=[[Rolling Stone]]|access-date=January 31, 2015}}</ref> ২০১০ চনৰ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২০১৮ চনৰ মাৰ্চলৈকে বিবাৰে গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী চেলিনা গোমেজৰ সৈতে অন-এগেইন, অফ-এগেইন সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{cite web|last=Ziegbe|first=Mawuse|url=http://www.mtv.com/news/articles/1654905/justin-bieber-calls-selena-gomez-amazing-person.jhtml|title=Justin Bieber Calls Selena Gomez 'An Amazing Person'|publisher=MTV|date=December 23, 2010|access-date=January 6, 2012|archivedate=January 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140117184217/http://www.mtv.com/news/articles/1654905/justin-bieber-calls-selena-gomez-amazing-person.jhtml|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Justin Bieber and Selena Gomez's Dating History|url=https://www.teenvogue.com/story/justin-bieber-selena-gomez-dating-history|work=Teen Vogue|access-date=November 1, 2017}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.cosmopolitan.com/uk/entertainment/news/a45332/justin-bieber-selena-gomez-relationship-timeline/|author=Anna Lewis, Dusty Baxter-Wright|magazine=Cosmopolitan|date=March 28, 2018|title=Justin Bieber and Selena Gomez: a timeline of their relationship}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.wmagazine.com/story/justin-bieber-selena-gomez-break-up-for-good-rumors|author=Marissa G. Muller|magazine=W Magazine|date=March 27, 2018|title=Justin Bieber and Selena Gomez May Have Broken Up for Good This Time}}</ref> দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব'ত দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত বিবাৰে কয় যে তেওঁৰ কিছুমান গীতৰ ভিতৰত "ছ'ৰী", "মাৰ্ক মাই ৱৰ্ডছ", আৰু "ৱাট ডু ইউ মিন?" গোমেজৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://ew.com/article/2015/11/09/justin-bieber-selena-gomez-inspired-songs/|title=Justin Bieber talks Selena Gomez-inspired songs on Ellen|first=Jessica|last=Goodman|access-date=January 12, 2020}}</ref> ২০১৮ চনৰ ৭ জুলাইত মডেল হেলি বাল্ডউইনৰ সৈতে এংগেজমেণ্ট হৈছিল বিবাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2018/07/09/entertainment/justin-bieber-hailey-baldwin-confirm/index.html|title=Justin Bieber confirms engagement to Hailey Baldwin|first=Lisa|last=Respers France|work=[[CNN]]|access-date=July 11, 2018}}</ref> বিচ্ছেদ হোৱাৰ পূৰ্বে ২০১৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২০১৬ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে চমুকৈ ডেটিং কৰিছিল, তাৰ পিছত ২০১৮ চনৰ মে’ মাহত মিলন ঘটিছিল,<ref>{{cite news|url=https://www.cnn.com/2018/09/14/entertainment/justin-bieber-hailey-baldwin-marriage-license/index.html|title=Justin Bieber and Hailey Baldwin got their marriage license|first=Chloe|last=Melas|work=[[CNN]]|date=September 15, 2018|access-date=September 17, 2018}}</ref> যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ অসামৰিক বিবাহ হোৱাৰ খবৰ আহিছিল।<ref name="Maybe">{{cite news|url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a23141558/hailey-baldwin-justin-bieber-marriage-report-tweet/|title=Hailey Baldwin Breaks Her Silence on Justin Bieber Marriage Reports|first=Alyssa|last=Bailey|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|date=September 14, 2018|access-date=September 17, 2018}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত বাল্ডউইনে টুইটাৰত উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ আৰু বিবাৰৰ এতিয়াও বিয়া হোৱা নাই যদিও তাৰ পিছত টুইটটো ডিলিট কৰিছিল।<ref name="Maybe" /><!--NOTE:Media are citing a TMZ article that makes claims the couple has already married without presenting proof; claims that have not been confirmed by the couple or their representatives. Wait until an official statement comes forth before updating this section.--><!--Note: Under California law [aparently they obtained the license in the State of New York, so some processes might be different] Bieber and Baldwin have until December 12, 2018 to get married using the license which was obtained in September. Otherwise, they will need to obtain a new license.--> ২০১৮ চনৰ ২৩ নৱেম্বৰত বিবাৰে বাল্ডউইনৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হোৱা বুলি উল্লেখ কৰে।<ref name="Married">{{cite news|title=Justin Bieber confirms he is a 'married man'|url=https://www.cnn.com/2018/11/23/entertainment/justin-bieber-married/index.html|work=CNN}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত দক্ষিণ কেৰ’লিনাৰ ব্লাফটনত বিবাৰ আৰু বাল্ডউইনৰ আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠান আছিল।<ref>{{cite web|url=https://people.com/music/justin-bieber-hailey-baldwin-married-again-south-carolina-ceremony/|title=Take Two! Justin Bieber and Hailey Baldwin Marry (Again) in South Carolina Ceremony: All the Details|work=People}}</ref> === বিশ্বাস === বিবাৰে নিজকে খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ বিশ্বাসী অনুগামী বুলি বৰ্ণনা কৰি কয় যে তেওঁ প্ৰাৰ্থনাৰ জৰিয়তে ঈশ্বৰৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে আৰু "তেওঁৰ বাবেই মই ইয়াত আছো"।<ref name="guardian">{{cite news|first=Jon|last=Ronson|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/13/justin-bieber-interview|title=Justin Bieber: One day with the most Googled name on the planet|work=The Guardian|location=UK|date=November 13, 2010|access-date=January 25, 2011}}</ref> তেওঁ ব্ৰেণ্ডন বাৰ্কৰ সৈতে "#iPledge" শীৰ্ষক এটা মিউজিক ভিডিঅ'ত নিজৰ বিশ্বাস প্ৰতিফলিত কৰিছিল, য'ত তেওঁ ঈশ্বৰৰ ক্ষমাৰ বিষয়ে কয়।<ref name="Martinez">{{cite web|author=Jessica Martinez|title=Justin Bieber Talks God's Forgiveness in Christian Rapper's Video|date=May 9, 2014|work=[[The Christian Post]]|access-date=September 4, 2017|url=http://www.christianpost.com/news/justin-bieber-talks-gods-forgiveness-in-christian-rappers-video-119449/}}</ref> বিবাৰে ২০১৪ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত নিউয়ৰ্কৰ হিলছং চাৰ্চৰ পেন্টেকোষ্টাল পাষ্টৰ কাৰ্ল লেণ্টজে পুনৰ জন্মৰ অভিজ্ঞতাৰ পিছত বাপ্তিস্ম লয়। তেওঁ লেণ্টজক এজন ভাল বন্ধু বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>TAFFY BRODESSER-AKNER, gq.com, [https://www.gq.com/story/inside-hillsong-church-of-justin-bieber-kevin-durant Inside Hillsong, the Church of Choice for Justin Bieber and Kevin Durant], USA, December 17, 2015</ref><ref>Emy LaCroix, hollywoodlife.com, [http://hollywoodlife.com/2017/07/27/who-is-carl-lentz-facts-justin-bieber-pastor-hillsong-church/ Who Is Carl Lentz? 5 Things To Know About Justin Bieber's Longtime Pastor Friend], USA, July 27, 2017</ref> সন্তানক কেনেকৈ ডাঙৰ-দীঘল কৰিব বিচাৰে বুলি সোধাত বিবাৰে কয়, "মই যীচুৰ অনুগামী। যেতিয়া আপুনি যীচুক গ্ৰহণ কৰে, তেতিয়া আপুনি পবিত্ৰ আত্মাৰ সৈতে চলি থাকে। মই কেৱল পবিত্ৰ আত্মাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ'ব বিচাৰো।"<ref>{{cite web|last1=Lowe|first1=Zane|title=The Changes Interview|url=https://itunes.apple.com/ca/music-movie/the-changes-interview/1498657123|publisher=Apple Music|access-date=2 April 2020|date=15 February 2020}}</ref> বিবাৰৰ বহু টেটুৰ ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য্য আছে, য’ত বুকুত মধ্যমীয়া আকাৰৰ ক্ৰছ আৰু চকুৰ তলত এটা সৰু ক্ৰছ আছে। বিবাৰে পেটত টেটু কৰা "ঈশ্বৰৰ পুত্ৰ" লিখাটোও ডাঙৰ ডিজাইনেৰে ঢাকি ৰাখিছিল য'ত দুজন ফেৰেস্তা, গথিক তোৰণ, এটা কংকাল আৰু এটা সাপৰ বৈশিষ্ট্য আছে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber's Tattoo Artist Reveals Meaning Behind Torso Ink|work=E! Online|access-date=December 11, 2017|url=http://www.eonline.com/news/888556/justin-bieber-s-tattoo-artist-bang-bang-reveals-meaning-behind-new-torso-ink}}</ref> যৌন বিৰতিৰ সন্দৰ্ভত ২০১১ চনত সংগীত আলোচনী ৰলিং ষ্টোনক বিবাৰে কৈছিল, “মই নাভাবো যে আপুনি কাৰো লগত যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব নালাগে যদিহে আপুনি কাৰোবাৰ লগত যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব লাগে।” তেওঁ লগতে কয় যে তেওঁ "গৰ্ভপাতত বিশ্বাস নকৰে", আৰু ই "কেঁচুৱাক হত্যা কৰাৰ দৰে"। ধৰ্ষণৰ সন্দৰ্ভত গৰ্ভপাতৰ গোচৰটোৰ বিষয়ে সোধাত অৱশ্যে তেওঁ কয় যে, “মই অনুমান কৰিছোঁ যে মই সেই অৱস্থাত থকা নাই, গতিকে মই সেইটো বিচাৰ কৰিব নোৱাৰিলোঁহেঁতেন।”<ref name="RS">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/justin-bieber-talks-sex-politics-music-and-puberty-in-new-rolling-stone-cover-story-20110216|title=Justin Bieber Talks Sex, Politics, Music and Puberty In New 'Rolling Stone' Cover Story|work=Rolling Stone|date=February 16, 2011|access-date=February 24, 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Baby Baby —better be born in Canada; Bieber disses American health care —and says no to abortion|first=Lynn|last=Saxberg|work=The Ottawa Citizen|date=February 17, 2011|page=A.4}}</ref> যৌন অভিমুখৰ ওপৰত তেওঁৰ মতামতক "সকলোৰে নিজৰ সিদ্ধান্ত" বুলি উদ্ধৃত কৰা হৈছে,<ref name="RS2">{{Cite journal|url=http://www.pinknews.co.uk/2011/02/17/justin-bieber-being-gay-is-a-decision-and-abortion-is-wrong-even-as-a-result-of-rape/|publisher=Pink|place=United Kingdom|quote=Being gay is a decision & abortion is wrong even as a result of rape|first=Justin|last=Bieber|type=interview|title=Rolling Stone|access-date=March 15, 2011}}</ref> আৰু তেওঁ এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত আত্মহত্যা ৰোধ কৰাৰ লক্ষ্যৰে<ref>{{Cite journal|url=http://www.mtv.com/news/articles/1653033/justin-bieber-posts-it-gets-better-video.jhtml|title=Justin Bieber Posts 'It Gets Better' Video|access-date=March 15, 2011|publisher=MTV|type=news|archivedate=January 31, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120131164256/http://www.mtv.com/news/articles/1653033/justin-bieber-posts-it-gets-better-video.jhtml|deadurl=yes}}</ref> অলাভজনক গোট ইট গেটছ বেটাৰ প্ৰজেক্টত অৰিহণা যোগাইছে।<ref>{{cite web|url=http://www.itgetsbetter.org/|title=It Gets Better|type=project|access-date=March 15, 2011}}</ref> === পৰোপকাৰ === বিবাৰে বিবাৰৰ মেনেজাৰৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ এডাম ব্ৰাউনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা দাতব্য সংস্থা পেঞ্চিলছ অৱ প্ৰমিছক সমৰ্থন কৰে। সংস্থাটোৱে উন্নয়নশীল দেশসমূহত বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰে<ref>{{cite web|url=http://act.mtv.com/posts/adam-braun-the-promise-of-a-pencil/|title=Adam Braun On His New Book, Surviving A Near-Death Experience + Justin Bieber As A Role Model|publisher=MTV|date=March 18, 2014|access-date=May 10, 2014|author=Parker, Joey|archivedate=March 21, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140321020039/http://act.mtv.com/posts/adam-braun-the-promise-of-a-pencil/|deadurl=yes}}</ref> আৰু বিবাৰ গুৱেটামালাত সংস্থাটোৰ অভিযানৰ মেনেজাৰ হয়। তেওঁ সংস্থাটোৰ চেলিব্ৰিটি মুখপাত্ৰ হিচাপে কাম কৰে আৰু চেৰিটি আৰু ইয়াৰ অভিযান<ref name="pop">{{cite news|author=Shirley Halperin|url=https://hollywoodreporter.com/news/adam-braun-pencils-promise-how-216267|title=Adam Braun on Pencils of Promise and How Justin Bieber Is 'Making the World Better'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=July 28, 2011|access-date=June 30, 2013}}</ref> "Schools4All"ৰ বাবে বিজ্ঞাপন চলায়।<ref>{{cite web|url=http://www.schools4all.org/|title=Schools4All official website|publisher=Schools4all.org|access-date=July 6, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130625160138/http://www.schools4all.org/|archive-date=June 25, 2013|archivedate=June 25, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130625160138/http://www.schools4all.org/|deadurl=yes}}</ref><ref name="mtvschools">{{cite news|author=Caroline Walker|url=http://act.mtv.com/posts/justin-bieber-wants-a-schools-for-all-b-to-visit-you-or-c-both/|title=Justin Bieber wants (a) Schools for all (b) To visit you, or (c) Both?|publisher=MTV website|date=April 15, 2011|access-date=June 20, 2013|archivedate=October 4, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004213137/http://act.mtv.com/posts/justin-bieber-wants-a-schools-for-all-b-to-visit-you-or-c-both/|deadurl=yes}}</ref> সংস্থাটোক সৰ্বাধিক ধন দান কৰা বিদ্যালয়সমূহ ভ্ৰমণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Partners with Pencils of Promise for Second Annual Schools4All Campaign|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/justin-bieber-partners-with-pencils-of-promise-for-second-annual-schools4all-campaign-181856771.html|publisher=PR Newswire}}</ref> তেওঁ চেৰিটিৰ ধন সংগ্ৰহৰ গালাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ কনচাৰ্ট আৰু ছামডে লাইনৰ সুগন্ধিৰ পৰা পোৱা ধনৰ কিছু অংশ,<ref name="someday">{{cite news|author=Shirley Halperin|url=https://hollywoodreporter.com/news/justin-bieber-time-im-think-213063|title=Justin Bieber: 'With Time Off, I'm Able to Think, Pray and Grow Up'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=July 20, 2011|access-date=June 30, 2013}}</ref> আৰু বিভিন্ন মাৰ্চেণ্ডাইজিং চেৰিটিলৈ দান কৰে। ২০১০ চনত বিবাৰে অনুৰাগীসকলক আশ্ৰয় শিবিৰৰ পৰা পৰিত্যক্ত পোহনীয়া জন্তু গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাই পিপল ফৰ দ্য এথিকেল ট্ৰিটমেণ্ট অৱ এনিমেলছ (পিইটিএ)ৰ অভিযানক সমৰ্থন কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/justin-bieber-supports-new-peta-campaign/story-w9QYlS66zTy9HX8CJNZGeN.html|title=Justin Bieber supports new PETA campaign|work=hindustantimes|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত এলেন ডিজেনেৰেছৰ টকশ্ব' দ্য এলেন ডিজেনেৰেছ শ্ব'ত উপস্থিত থকাৰ সময়ত বিবাৰে নিজৰ চুলিখিনি দান কৰিছিল।তেওঁৰ চুলি ইবেত ৪০,০০০ ডলাৰতকৈ অধিক মূল্যত বিক্ৰী হৈছিল আৰু ইয়াৰ পৰা পোৱা ধনেৰে পশু উদ্ধাৰকাৰী দাতব্য সংস্থা দ্য জেন্টল বাৰ্ন উপকৃত হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/2011/03/03/134222026/Justin-BIEbers-Hair-Raising-Funds-For-Charity|title=Justin Bieber's Hair Raises Funds For Charity|work=NPR|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত জাপানত হোৱা ভূমিকম্প আৰু চুনামীৰ পিছত বিবাৰে ২০১১ চনৰ মে’ মাহত জাপানত অনুষ্ঠিত হোৱা কনচাৰ্টৰ পৰা পোৱা ধন জাপানীজ ৰেড ক্ৰছক দান কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.digitalspy.com/music/a320228/justin-bieber-donates-japan-concert-proceeds/|title=Justin Bieber donates Japan concert proceeds|work=digitalspy|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> ২০১১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত বিবাৰে কম আয়ৰ পৰিয়ালৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক যোগান ধৰিবলৈ লাছ ভেগাছৰ হুইটনী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়লৈ এক লাখ ডলাৰ অনুদান আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite news|url=https://www.capitalfm.com/artists/justin-bieber/news/school-donation/|title=Justin Bieber Donates $100,000 To Las Vegas Elementary School|work=Capitalfm|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> বিবাৰে উন্নয়নশীল দেশৰ লোকসকলৰ বাবে খোৱাপানী কঢ়িয়াই অনা অলাভজনক সংস্থা চেৰিটি:ৱাটাৰক সমৰ্থন কৰিছিল। ২০১১ আৰু ২০১২ চনৰ জন্মদিনত তেওঁ অনুগামীসকলক টুইটাৰত দান দিবলৈ আহ্বান জনাই নিজৰ অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.huffpost.com/entry/justin-bieber-birthday-charity_n_1314498|title=Justin Bieber's 18th Birthday Wish Is To Raise Money For Charity Water|work=HuffPost|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> আমেৰিকাৰ নিউজ এগ্ৰিগেটৰ আৰু ব্লগ হাফপষ্টে বিবাৰক ২০১১ চনৰ শীৰ্ষ দাতব্য চেলিব্ৰিটি হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে। ২০১৩ চনত বিবাৰে হাইয়ান আমফানৰ বলি হোৱা লোকসকলক সহায় কৰাৰ বাবে অনলাইন #GiveBackPhilippines অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ৩০ লাখ ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰাৰ পিছত [[ফিলিপাইন]]লৈ যাত্ৰা কৰিছিল। দেশত তেওঁৰ কামে ফিলিপাইনছৰ ৱাক অৱ ফেমত তাৰকা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Awarded Star On Philippine Walk Fame For Typhoon Haiyan Campaign|url=http://www.inquisitr.com/1138293/justin-bieber-star-philippines-walk-of-fame-typhoon-haiyan/|publisher=inquisitr|access-date=2021-03-06|archivedate=2023-08-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230801095906/https://www.inquisitr.com/1138293/justin-bieber-star-philippines-walk-of-fame-typhoon-haiyan|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ চিলড্ৰেনছ মিৰাকেল নেটৱৰ্ক হাস্পতাল আৰু এলঝেইমাৰ এছ’চিয়েচনকো সহায় কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://celebrityendorsers.com/celeb/justin-bieber/|title=Justin Bieber – Endorsements, Interests, Charity Work|work=Celebrity Endorsers|access-date=October 21, 2017|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/branding/1179109/thanks-dr-dre-and-gaga-celebrity-endorsements-boost-headphone|title=Thanks Dr. Dre And Gaga: Celebrity Endorsements Boost Headphone Sales|work=Billboard|access-date=October 21, 2017|language=en|archivedate=May 5, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180505065320/https://www.billboard.com/biz/articles/news/branding/1179109/thanks-dr-dre-and-gaga-celebrity-endorsements-boost-headphone|deadurl=yes}}</ref> ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত হাৰ্ভি হাৰিকেনে কৰা ভয়াৱহ ধ্বংসৰ পিছত টেক্সাছৰ লোকসকলক সহায় কৰিবলৈ বিবাৰে আমেৰিকান ৰেড ক্ৰছক ২৫ হাজাৰ ডলাৰ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.iheartradio.ca/news/justin-bieber-donates-to-hurricane-harvey-relief-1.3234126|title=Justin Bieber Donates To Hurricane Harvey Relief|work=iHeartRadio|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিবাৰে [[চীন]]ৰ বেইজিং চুনমিয়াও চিলড্ৰেন এড ফাউণ্ডেশ্যনলৈ [[ক’ভিড-১৯]]ৰ সাহায্যৰ বাবে এক অনুদান আগবঢ়াইছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/8550976/justin-bieber-donates-chinese-charity-coronavirus|title=Justin Bieber Donates to Chinese Charity Amid Coronavirus Spread|work=Billboard|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> বিবাৰ আৰু আৰিয়ানা গ্ৰেণ্ডে সহযোগিতা কৰি ২০২০ চনৰ মে' মাহত মুক্তি পোৱা একক গীত "ষ্টক উইথ ইউ"ৰ জৰিয়তে [[ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰী|ক'ভিড-১৯ মহামাৰী]]ক সমৰ্থন কৰিবলৈ মনোৰঞ্জনৰ কাৰ্যবাহী স্কুটাৰ ব্ৰাউনে সমন্বয় কৰা একক গীতৰ প্ৰথমটো গীত হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|last1=Curto|first1=Justin|title=It Took the Coronavirus to Get Justin Bieber and Ariana Grande on the Same Song|url=https://www.vulture.com/2020/05/justin-bieber-ariana-grande-stuck-with-u-collab.html|publisher=Vulture|access-date=8 May 2020|date=1 May 2020}}</ref> গীতটোৰ পৰা পোৱা সকলো নিট উপাৰ্জন ফাৰ্ষ্ট ৰেচপণ্ডাৰছ চিলড্ৰেনছ ফাউণ্ডেশ্যনলৈ গৈ মহামাৰীৰ সময়ত ফ্ৰণ্ট লাইনত কাম কৰা ফাৰ্ষ্ট ৰেচপণ্ডাৰ আৰু স্বাস্থ্যসেৱা কৰ্মীৰ সন্তানৰ বাবে অনুদান আৰু বৃত্তিৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite web|last1=Asmelash|first1=Leah|title=Ariana Grande and Justin Bieber are collaborating on a new track, and you could be in the music video|url=https://www.cnn.com/2020/05/02/entertainment/ariana-grande-justin-bieber-stuck-with-u-trnd/index.html|publisher=CNN|access-date=8 May 2020|date=3 May 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বিবাৰ আৰু চান্স দ্য ৰেপাৰে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে কেছ এপৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰিছে আৰু মহামাৰীৰ সময়ত সংগ্ৰাম কৰি থকা অনুৰাগীসকলক ২ লাখ ৫০ হাজাৰ ডলাৰ দান কৰিব।<ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/9455223/justin-bieber-chance-the-rapper-donation-250k|title=Justin Bieber and Chance The Rapper Are Donating $250,000 to Fans Battling 'Hard Times'|work=Billboard|access-date=November 15, 2020|language=en}}</ref> === আইনী সমস্যা আৰু বিতৰ্ক === Bieber had several run-ins with the law around the world before his first arrest in 2014,<ref name="APImage">{{cite news|author1=Anderson, Curt|author2=Kay, Jennifer|title=Bieber's image: From boy-next-door to bad boy|url=http://bigstory.ap.org/article/biebers-image-boy-next-door-bad-boy|access-date=January 25, 2014|agency=Associated Press|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBB23sQt?url=http://bigstory.ap.org/article/biebers-image-boy-next-door-bad-boy|archive-date=March 19, 2014|archivedate=March 14, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140314145748/http://bigstory.ap.org/article/biebers-image-boy-next-door-bad-boy|deadurl=yes}}</ref> including when he was accused of reckless driving in his neighbourhood in 2012, and charged in [[Brazil]] with [[vandalism]] in 2013.<ref name="APImage" /><ref name="BBCFirstArrest">{{cite news|title=Justin Bieber on Miami drink-drive charge after 'road racing'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-25863200|work=BBC News|access-date=January 25, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBBhoxOK?url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-25863200|date=January 23, 2014}}</ref> One of his neighbours in [[Calabasas, California]], accused Bieber of throwing eggs at his home on January 9, 2014, and causing thousands of dollars of damage.<ref name="APImage" /><ref>{{cite news|title=Justin Bieber investigated by LA sheriffs over alleged 'egging' incident|url=https://www.theguardian.com/music/2014/jan/12/justin-bieber-investigated-la-sheriff-egging|agency=Associated Press|access-date=July 10, 2014|archive-date=July 10, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6QxB4Wwze?url=http://www.theguardian.com/music/2014/jan/12/justin-bieber-investigated-la-sheriff-egging}}</ref><ref name="BBCegg">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-28237329|title=Justin Bieber gets two years' probation in egging case|work=[[BBC Online|BBC News]]|access-date=July 10, 2014|archive-date=July 10, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6QxB6rKSX?url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-28237329}}</ref> On January 23, 2014, Bieber was arrested in [[Miami Beach, Florida]], together with singer [[Khalil (singer)|Khalil]], on suspicion of [[driving under the influence]] (DUI), driving with an over six month expired license, and [[resisting arrest]] without violence.<ref name="BBCFirstArrest" /><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2014/01/23/justin-bieber-arrested-for-drag-racing-dui-in-miami/4792013/|title=Justin Bieber arrested in Miami|newspaper=USA Today|date=January 23, 2014|access-date=January 23, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCWL3rt?url=http://www.usatoday.com/story/life/people/2014/01/23/justin-bieber-arrested-for-drag-racing-dui-in-miami/4792013/|first1=Ann|last1=Oldenburg}}</ref><ref>{{cite news|title=Justin Bieber arrest report|url=http://www.sfgate.com/entertainment/item/Justin-Bieber-arrest-report-26674.php|work=[[San Francisco Chronicle]]|access-date=January 30, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCZN785?url=http://www.sfgate.com/entertainment/item/Justin-Bieber-arrest-report-26674.php|date=January 23, 2014}}</ref> Police said that Bieber told authorities he had consumed alcohol, smoked marijuana, and taken prescription drugs.<ref name="APImage" /> He was released from these charges on a $2,500 [[Bail|bond]].<ref>{{cite web|title=Justin Bieber Leaves Jail After DUI Charge|url=http://news.sky.com/story/1199785/justin-bieber-leaves-jail-after-dui-charge|publisher=[[Sky News]]|access-date=January 23, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCgI4pC?url=http://news.sky.com/story/1199785/justin-bieber-leaves-jail-after-dui-charge}}</ref> A toxicology report revealed that Bieber had [[THC]] (a principal constituent of [[cannabis]]) and the [[Anxiolytic|anti-anxiety medication]] [[Alprazolam|Xanax]] in his system at the time of his arrest.<ref>{{cite news|last=Saad|first=Nardine|title=Justin Bieber's toxicology report released; Toronto mayor sympathizes|url=http://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-justin-bieber-toxicology-weed-drugs-rob-ford-20140130,0,3910534.story|newspaper=[[Los Angeles Times]]|access-date=January 31, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCihyGi?url=http://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-justin-bieber-toxicology-weed-drugs-rob-ford-20140130,0,3910534.story|date=January 30, 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2014/01/30/justin-bieber-toxicology-report-marijuana-xanax/5053177|title=Justin Bieber toxicology report: Marijuana, Xanax|newspaper=[[USA Today]]|access-date=January 31, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCn4fyk?url=http://www.usatoday.com/story/life/people/2014/01/30/justin-bieber-toxicology-report-marijuana-xanax/5053177/|first1=Ann|last1=Oldenburg|date=January 30, 2014}}</ref> [[চিত্ৰ:Justin_Bieber_mugshot,_front.jpg|right|thumb|Justin Bieber's January 2014 mugshot, after being detained by police in Miami Beach, Florida]] Following Bieber's arrest on the DUI charge, more than 270,000 people petitioned the [[Executive Office of the President of the United States|White House]] seeking to have him deported from the United States. Although the number of signatures received was sufficient to require a response under published [[We the People (petitioning system)|White House guidelines]], the Obama Administration declined substantive comment on the petition.<ref name=":3">{{cite web|url=http://www.entmania.com/2014/04/19/white-house-responds-deport-justin-bieber-petition-refuse-comment/|title=White House Responds To 'Deport Justin Bieber' Petition, Refuse To Comment|work=ENTmania.com|access-date=June 20, 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702075432/http://www.entmania.com/2014/04/19/white-house-responds-deport-justin-bieber-petition-refuse-comment/|archive-date=July 2, 2015|archivedate=July 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702075432/http://www.entmania.com/2014/04/19/white-house-responds-deport-justin-bieber-petition-refuse-comment/|deadurl=yes}}</ref> Immigration Law expert [[Harlan York]] noted that the likelihood of Bieber being deported was extremely slim. York stated, "About a decade ago, the Supreme Court ruled that driving under the influence, typically, is not a basis to deport someone."<ref>{{cite web|url=http://www.wetpaint.com/2014-01-31-not-in-danger-deportation-expert/|title=Is Justin Bieber in Danger of Deportation? Not Really, Says a Legal Expert Exclusive|date=January 1, 2014|access-date=June 25, 2015|website=wetpaint.com|last=Lear|first=Samantha}}</ref> On July 9, 2014, Bieber was charged with one [[Misdemeanor|misdemeanour]] count of vandalism in California for throwing eggs at his Calabasas neighbour's home in January.<ref name="BBCegg" /><ref name="LATegg">{{cite news|last1=Rocha|first1=Veronica|last2=Truong|first2=Debbie|title=Justin Bieber pleads no contest to vandalism in egging incident|url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-justin-bieber-vandalism-20140709-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|access-date=July 10, 2014|archive-date=July 10, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6QxAreKYt?url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-justin-bieber-vandalism-20140709-story.html}}</ref><ref name="ReutersEgg">{{cite news|title=Justin Bieber gets two years probation for egg pelting|url=http://uk.reuters.com/article/2014/07/09/uk-people-justinbieber-idUKKBN0FE1XQ20140709|work=Reuters|access-date=July 10, 2014|archive-date=July 10, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6QxAu2PrV?url=http://uk.reuters.com/article/2014/07/09/uk-people-justinbieber-idUKKBN0FE1XQ20140709|archivedate=July 14, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714180633/http://uk.reuters.com/article/2014/07/09/uk-people-justinbieber-idUKKBN0FE1XQ20140709|deadurl=yes}}</ref> Police earlier claimed that they had video footage of him [[High five|high-fiving]] friends after the eggs were thrown.<ref name="BBCegg" /><ref>{{cite news|last1=Winton|first1=Richard|title=Justin Bieber high-fived friends after neighbor's home egged, cops say|url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-justin-bieber-video-high-five-20140425-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|access-date=July 10, 2014|archive-date=July 10, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6QxB01buH?url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-justin-bieber-video-high-five-20140425-story.html}}</ref> With him pleading [[Nolo contendere|no contest]] to the charge, the [[Los Angeles County Superior Court]] sentenced him on July 9 to pay US$80,900 in [[restitution]], serve two years' [[probation]], complete twelve weeks of [[anger management]], and five days of [[community service]] in what the district attorney termed a negotiated settlement. Since then, he has permanently moved to [[Beverly Hills, California]].<ref name="BBCegg" /><ref name="LATegg" /><ref name="ReutersEgg" /> On August 13, 2014, the January DUI case was settled with a [[plea bargain]]; Bieber pleaded guilty to resisting an officer without violence and a lesser charge of [[driving without due care and attention]]. He was fined US$500 and sentenced to attend a 12-hour anger management course and a program that teaches the impact of drunken driving on victims. As part of the plea bargain, he made a US$50,000 contribution to ''Our Kids'', a local children's [[Charitable organization|charity]].<ref>{{cite news|last1=Anderson|first1=Curt|title=Justin Bieber pleads guilty in deal in Florida|url=http://bigstory.ap.org/article/sources-justin-bieber-reaches-plea-deal-fla|agency=Associated Press|access-date=August 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140815202111/http://bigstory.ap.org/article/sources-justin-bieber-reaches-plea-deal-fla|archive-date=August 15, 2014|archivedate=August 15, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140815202111/http://bigstory.ap.org/article/sources-justin-bieber-reaches-plea-deal-fla|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Justin Bieber pleads guilty to careless driving in deal|url=http://edition.cnn.com/2014/08/13/showbiz/justin-bieber-miami-plea/|publisher=CNN|access-date=August 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823140001/http://edition.cnn.com/2014/08/13/showbiz/justin-bieber-miami-plea/|archive-date=August 23, 2014}}</ref> {{quote box|width=30%|align=right|quote=I didn't want to come off arrogant or conceited, or basically how I've been acting the past year, year and a half{{nbsp}}... although what's happened in the past has happened, I just want to{{nbsp}}... be kind and loving and gentle and soft.|source=—Bieber reflects in a video posted in January 2015<ref>{{cite web|title= Justin Bieber Apologizes: 'I'm Not Who I Was Pretending to Be'|url=https://www.rollingstone.com/music/news/justin-bieber-apologizes-im-not-who-i-was-pretending-to-be-20150129|work=[[Rolling Stone]]|access-date=31 January 2015}}</ref>}} On September 1, 2014, Bieber was arrested and charged with assault and dangerous driving near his hometown of [[Stratford, Ontario]], after a collision between a minivan and Bieber's all-terrain vehicle on August 29. Ontario police said that he then "engaged in a physical altercation" with an occupant of the minivan. He was released shortly and his lawyer blamed the incident on "the unwelcome presence of [[paparazzi]]".<ref>{{cite news|last1=Gillies|first1=Rob|title=Bieber charged with assault over photo incident|url=http://bigstory.ap.org/article/ontario-police-bieber-charged-assault|agency=Associated Press|access-date=September 3, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903052508/http://bigstory.ap.org/article/ontario-police-bieber-charged-assault|archive-date=September 3, 2014|archivedate=September 3, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903052508/http://bigstory.ap.org/article/ontario-police-bieber-charged-assault|deadurl=yes}}</ref><ref name="BBC: Quad bike">{{Cite news|title=Justin Bieber charged with assault and dangerous driving|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/29028038|author=Chris Hemmings|date=September 2, 2014|access-date=September 2, 2014|archive-date=September 2, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140902230241/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/29028038}}</ref> On September 8, Toronto dropped an assault charge against him originally brought up on January 29 for an incident with a limousine driver in December 2013.<ref>{{cite news|last1=Martell|first1=Allison|last2=Hodgson|first2=Jeffrey|title=Canadian police charge Justin Bieber with assaulting limo driver|url=http://uk.reuters.com/article/2014/01/30/people-justinbieber-toronto-idUKL2N0L32MB20140130|work=Reuters|access-date=January 30, 2014|archive-date=March 19, 2014|archive-url=https://www.webcitation.org/6OBCpcTUD?url=http://uk.reuters.com/article/2014/01/30/people-justinbieber-toronto-idUKL2N0L32MB20140130|date=January 30, 2014|archivedate=March 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140325113931/http://uk.reuters.com/article/2014/01/30/people-justinbieber-toronto-idUKL2N0L32MB20140130|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=UPDATE 2-Justin Bieber assault charge dropped in Canada|url=https://www.reuters.com/article/2014/09/08/people-justinbieber-toronto-idUSL1N0R90XP20140908|work=Reuters|access-date=September 11, 2014|archive-date=September 11, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140911142021/https://www.reuters.com/article/2014/09/08/people-justinbieber-toronto-idUSL1N0R90XP20140908|archivedate=September 11, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140911142021/https://www.reuters.com/article/2014/09/08/people-justinbieber-toronto-idUSL1N0R90XP20140908|deadurl=yes}}</ref> In November 2014, he was ordered to appear in [[Argentina]] within 60 days by a [[Buenos Aires]] court to give testimony on an alleged assault on a photographer on November 9, 2013.<ref>{{cite news|last1=Michaels|first1=Sean|title=Justin Bieber must return to Argentina – and Interpol are on his trail|url=https://www.theguardian.com/music/2014/nov/14/justin-bieber-return-to-argentina-interpol|newspaper=The Guardian|access-date=November 16, 2014}}</ref> When he failed to do so, an [[arrest warrant]] was issued and two of his bodyguards were released in Argentina in April 2015.<ref>{{cite news|title=Argentine court orders arrest of Justin Bieber over assault claim|url=http://bigstory.ap.org/article/0102d98b45554c5bb167682a4299f66f|agency=Associated Press|access-date=April 15, 2015|archivedate=June 7, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150607035616/http://bigstory.ap.org/article/0102d98b45554c5bb167682a4299f66f|deadurl=yes}}</ref> In June 2014, a video emerged of a 15-year-old Bieber telling a joke about black people, which used the word "[[nigger]]" multiple times.<ref>{{cite magazine|title=Video of young Justin Bieber telling racist joke leaks|url=https://ew.com/article/2014/06/01/justin-bieber-racist-joke-nword-video|magazine=Entertainment Weekly|date=June 1, 2014|access-date=September 5, 2015}}</ref> In the same month, a second video showed a 15-year-old Bieber giggling as he croons his song "[[One Less Lonely Girl]]", but parodying the main lyric as "One less lonely nigger", and stating that if he were to kill one, he would be "part of the [[Ku Klux Klan|KKK]]".<ref>{{cite magazine|title=Here's Another Video of Justin Bieber Being Racist|url=http://time.com/2822814/justin-bieber-racist-video/|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=June 4, 2014|access-date=September 5, 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Justin Bieber Loses Again: How His Racist Jokes Will Impact His Career|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6106554/justin-bieber-racist-jokes-opinion-videos-apology|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=June 5, 2014|access-date=September 5, 2015}}</ref> He apologized the day the latter was released: "Facing my mistakes from years ago has been one of the hardest things I've ever dealt with."<ref>{{cite news|title=Justin Bieber apologizes (again) for racist parody, KKK remarks|url=https://latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-justin-bieber-apologizes-for-racist-parody-kkk-remarks-20140605-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=June 5, 2014|access-date=September 5, 2015}}</ref> In July 2017, the [[Government of China|Chinese government]] banned Justin Bieber from performing in [[China]]. A Chinese Bieber fan reached out to the [[Beijing Municipal Bureau of Culture]] requesting the reason for the ban. The Bureau released a statement, explaining "Justin Bieber is a gifted singer, but he is also a controversial young foreign singer", and "In order to maintain order in the Chinese market and purify the Chinese performance environment, it is not suitable to bring in badly behaved entertainers."<ref>{{cite news|url=http://www.bjwh.gov.cn/eportal/ui?pageId=301632&msgDataId=b81fe91dd4344385a37df41dc7bb4b2e|publisher=[[Beijing Municipal Public Security Bureau|Beijing Municipal Bureau of Culture]]|access-date=August 18, 2017|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818215748/http://www.bjwh.gov.cn/eportal/ui?pageId=301632&msgDataId=b81fe91dd4344385a37df41dc7bb4b2e|archive-date=August 18, 2017|url-status=dead|archivedate=August 18, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818215748/http://www.bjwh.gov.cn/eportal/ui?pageId=301632&msgDataId=b81fe91dd4344385a37df41dc7bb4b2e|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Justin Bieber banned from China in order to 'purify' nation|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/controversial-justin-bieber-banned-china-order-purify-nation|newspaper=[[The Daily Telegraph|Telegraph UK]]|date=July 21, 2017|access-date=August 18, 2017}}</ref> In June 2020, Bieber was accused of [[sexual assault]] by an anonymous woman, merely known as "Danielle", who claimed on [[Twitter]] that the singer had made non-consensual sexual acts at a [[Four Seasons Hotels and Resorts|Four Seasons]] hotel in [[Austin, Texas]] in March 2014 while with then-girlfriend [[Selena Gomez]].<ref name="June2020">{{Cite web|url=https://www.vulture.com/2020/06/two-women-accuse-justin-bieber-of-sexual-assault.html|title=Justin Bieber Accused of Sexual Assault by Two Women|first=Devon|last=Ivie|date=June 21, 2020|website=Vulture}}</ref> The woman claimed that she had been inspired to tell her story by Twitter user 'itsgabby', who had accused actor [[Ansel Elgort]] of sexual assault the week prior.<ref>{{cite news|last1=Highley|first1=Jacob|title=Ansel Elgort Accused Of Sexual Assault On Twitter|url=https://theblast.com/134216/ansel-elgort-accused-of-sexual-assault-on-twitter|access-date=28 June 2020|work=The Blast|date=19 June 2020|archivedate=8 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200708065159/https://theblast.com/134216/ansel-elgort-accused-of-sexual-assault-on-twitter|deadurl=yes}}</ref> In a series of tweets, Bieber denied all the allegations stating that sexual abuse "is something I don't take lightly", providing evidence that he was not present in the alleged location within the said time that the alleged incident took place, proving that he was innocent.<ref>{{Cite web|url=https://ew.com/news/justin-bieber-denies-sexual-assault-allegation-shares-receipts-defending-himself/|title=Justin Bieber denies 2014 sexual assault allegation, shows receipts of Airbnb stay with Selena Gomez|website=EW.com}}</ref> He further said that his team would be taking legal action against the accuser, whose [[Twitter]] account and statement had disappeared shortly after Bieber had responded to the claim. === স্বাস্থ্য === Bieber has struggled with [[Mental health|mental health issues]],<ref>{{cite web|last1=Vincent|first1=Brittany|title=Justin Bieber Shares How 'Access to Whatever I Wanted' Shaped his Struggles with Mental Health|url=http://www.mtv.com/news/3137819/justin-bieber-mental-health/|publisher=MTV|access-date=5 April 2020|date=3 September 2019|archivedate=15 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715222632/http://www.mtv.com/news/3137819/justin-bieber-mental-health/|deadurl=yes}}</ref> particularly [[Depression (mood)|depression]] and [[anxiety]],<ref>{{cite web|title=Justin Bieber says he's 'been struggling a lot'|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/justin-bieber-instagram-post-struggling-1.5051486|publisher=CBC News|access-date=5 April 2020|date=11 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|last1=Abrams|first1=Margaret|title=Justin Bieber reveals struggles with anxiety and opens up about his marriage in new Seasons documentary trailer|url=https://www.standard.co.uk/insider/alist/justin-bieber-reveals-struggles-with-anxiety-and-opens-up-about-his-marriage-in-new-seasons-a4346121.html|publisher=Evening Standard|date=27 January 2020}}</ref> at various points during his career.<ref>{{cite web|last1=Ariola|first1=Katrina|title=Justin Bieber: How The 'Yummy' Singer Suffered From The Consequences Of Hollywood Fame|url=https://www.ibtimes.com/justin-bieber-how-yummy-singer-suffered-consequences-hollywood-fame-2916374|work=International Business Times|access-date=5 April 2020|date=5 February 2020}}</ref> He has generally been open about these issues.<ref>{{cite web|last1=Scott|first1=Katie|title=ENTERTAINMENT Justin Bieber posts emotional message about use of 'heavy drugs,' depression|url=https://globalnews.ca/news/5849139/justin-bieber-message-about-use-of-heavy-drugs-depression/|publisher=Global News|access-date=5 April 2020|date=3 September 2019}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bueckert|first1=Kate|title=Justin Bieber being open about his mental health will help youth, experts say|url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/justin-bieber-mental-health-break-career-youth-1.5077602|publisher=CBC|access-date=5 April 2020|date=30 March 2019}}</ref> On January 8, 2020, Bieber announced on his Instagram that he had been diagnosed with [[Lyme disease]], saying that speculation by other people that he looked like he was on drugs was false. He also revealed that he has [[infectious mononucleosis]], which affected his neurological and overall health.<ref>{{cite web|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/justin-bieber-reveals-lyme-disease-diagnosis-n1112721|title=Justin Bieber reveals Lyme disease diagnosis|website=[[NBC News]]}}</ref> == সাফল্যসমূহ == Throughout his career, Bieber has sold an estimated 150 million records worldwide as of 2019,<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/blogs-trending-48580157|title=Justin Bieber challenges Tom Cruise to UFC fight|last=Bell|first=Chris|work=[[BBC News]]|date=June 10, 2019|access-date=June 10, 2019}}</ref> making him one of the [[List of best-selling music artists|world's best-selling music artists]].<ref name="Kilkenny">{{cite news|url=http://www.rcinet.ca/en/2016/05/16/justin-bieber-live-in-canadian-homecoming/|title=Justin Bieber live in Canadian homecoming|first=Carmel|last=Kilkenny|work=[[Radio Canada International]]|date=May 16, 2016|access-date=August 10, 2016}}</ref> In 2011, Bieber was honoured with a star in front of Avon Theater in Stratford, Ontario, Canada, where he used to busk when he was younger. On November 23, 2012, Bieber was presented with the [[Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal]] by the Prime Minister of Canada, [[Stephen Harper]]. He was one of 60,000 Canadians to receive the Diamond Jubilee medal that year.<ref>{{cite web|title=Justin Bieber awarded Diamond Jubilee Medal by Stephen Harper|url=http://www.ctvnews.ca/canada/justin-bieber-awarded-diamond-jubilee-medal-by-stephen-harper-1.1051944|date=November 23, 2012|publisher=CTV news}}</ref> In 2013, Bieber received a [[Diamond award]] from the [[Recording Industry Association of America]] (RIAA) to recognize his single "Baby" as the highest-certified digital song of all time (record later broken by [[Luis Fonsi]] and [[Daddy Yankee]]'s "[[Despacito]]").<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/digital-and-mobile/1562681/justin-biebers-baby-with-new-streaming-data-beats-out|title=Justin Bieber's 'Baby' With New Streaming Data Beats Out Elton John For RIAA's Top Platinum Single of All Time|magazine=Billboard|date=May 17, 2013|access-date=September 2, 2013|archivedate=May 20, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130520024912/http://www.billboard.com/biz/articles/news/digital-and-mobile/1562681/justin-biebers-baby-with-new-streaming-data-beats-out|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Warner|first=Denise|url=http://music-mix.ew.com/2013/08/01/justin-bieber-baby-digital-best-seller/|title=Justin Bieber's 'Baby' the best-selling digital song ever|work=Entertainment Weekly|publisher=Time Inc|date=August 1, 2013|access-date=September 2, 2013|archivedate=July 14, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714154729/http://music-mix.ew.com/2013/08/01/justin-bieber-baby-digital-best-seller/|deadurl=yes}}</ref> Bieber has earned ten [[Grammy Award|Grammy nominations]] (including one win),<ref name="GRAMMY Awards">{{cite web|title=GRAMMY Award Results for Justin Bieber|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/justin-bieber|website=GRAMMY Awards|access-date=2021-03-06|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723034352/https://www.grammy.com/grammys/artists/justin-bieber|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/arts/bieber-weeknd-mitchell-grammys-1.3449189|title=Justin Bieber, The Weeknd win their first Grammys|last=Nathoo|first=Zulekha|date=February 15, 2016|access-date=February 27, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://theenvelope.latimes.com/awards/grammys/la-et-env-grammys-nominees-2010-list,0,2463095.htmlstory|title=Grammy Awards 2011: Winners and nominees for 53rd Grammy Awards|work=[[Los Angeles Times]]|publisher=[[Tribune Company]]|access-date=September 3, 2011}}</ref> two [[Brit Awards]],<ref>{{cite web|url=http://entertainment.stv.tv/music/228552-brit-awards-2011-justin-bieber-wins-international-breakthrough-act/|title=Brit Awards 2011: Justin Bieber wins International Breakthrough Act|publisher=[[STV (TV network)|STV Entertainment]]|date=February 15, 2011|access-date=September 3, 2011|archivedate=May 27, 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120527/http://entertainment.stv.tv/music/228552-brit-awards-2011-justin-bieber-wins-international-breakthrough-act/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.brits.co.uk/nominees|title=NOMINEES|access-date=February 16, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207020755/http://www.brits.co.uk/nominees|archive-date=February 7, 2016|archivedate=February 7, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160207020755/http://www.brits.co.uk/nominees|deadurl=yes}}</ref> six [[NRJ Music Awards|NRJ Music Award]] nominations (Bieber won four awards out of six nominations, but he has six awards because he was honoured twice with special awards),<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/nrj-music-awards-2011-mw0002113965|title=AllMusic Review by Jon O'Brien|work=All Music|access-date=September 14, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.celebrity-gossip.net/nrj-music-awards-2012/2012-nrj-music-awards-show-winners-580455|title=2012 NRJ Music Awards: The Show, The Winners|work=Celebrity Gossip|access-date=September 14, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120130021828/http://www.celebrity-gossip.net/nrj-music-awards-2012/2012-nrj-music-awards-show-winners-580455|archive-date=January 30, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rivieratimes.com/index.php/provence-cote-dazur-article/items/nrj-music-awards-in-cannes-and-the-nominees-are.html|title=NRJ Music Awards in Cannes: and the nominees are{{nbsp}}...|access-date=April 10, 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130530064500/http://www.rivieratimes.com/index.php/provence-cote-dazur-article/items/nrj-music-awards-in-cannes-and-the-nominees-are.html|archive-date=May 30, 2013|archivedate=May 30, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530064500/http://www.rivieratimes.com/index.php/provence-cote-dazur-article/items/nrj-music-awards-in-cannes-and-the-nominees-are.html|deadurl=yes}}</ref> nineteen [[Billboard Music Awards]],<ref>{{cite web|url=http://www.fyimusicnews.ca/articles/2015/05/19/justin-bieber-wins-social-artist-billboard-award-tops-13-total-career-nods|title=Justin Bieber Wins Social Artist Billboard Award, Tops 13 Total Career Nods|access-date=September 14, 2016|archivedate=September 10, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910221504/http://www.fyimusicnews.ca/articles/2015/05/19/justin-bieber-wins-social-artist-billboard-award-tops-13-total-career-nods|deadurl=yes}}</ref> and numerous fan voted accolades which include fifteen [[American Music Awards]] and<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/events/amas/6770287/justin-bieber-american-music-awards-history|title=Justin Bieber: His American Music Awards History|work=Billboard|date=November 22, 2015|access-date=September 14, 2016}}</ref> twenty three [[Teen Choice Awards]].<ref>Teen Choice Awards: * {{cite web|url=http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/14/teen-choice-awards-2010-nominees/|title=Teen Choice Awards 2010: First Round Of Nominees Announced|date=June 14, 2010|access-date=August 31, 2011|publisher=MTV Networks|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120606092606/http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/14/teen-choice-awards-2010-nominees|archive-date=June 6, 2012|archivedate=June 16, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616211009/http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/14/teen-choice-awards-2010-nominees/|deadurl=yes}} * {{cite web|url=http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/28/teen-choice-2010-nominees/|title=Teen Choice Awards 2010: Second (Giant) Wave Of Nominees Announced!|date=June 28, 2010|access-date=August 31, 2011|publisher=MTV Networks|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105174040/http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/28/teen-choice-2010-nominees/|archive-date=November 5, 2013|archivedate=September 18, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120918003013/http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/06/28/teen-choice-2010-nominees/|deadurl=yes}} * {{cite web|url=http://news-briefs.ew.com/2010/08/09/teen-choice-awards-winners-201/|title=2010 Teen Choice Awards winners announced|date=August 9, 2010|access-date=August 31, 2011|work=[[Entertainment Weekly]]|publisher=CNN|archivedate=May 23, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523062405/http://news-briefs.ew.com/2010/08/09/teen-choice-awards-winners-201/|deadurl=yes}} * {{cite web|url=http://www.eonline.com/news/teen_choice_awards_nominees_announced/249838|title=Teen Choice Awards Nominations Announced: It's a Harry Potter vs. Twilight Showdown!|date=June 29, 2011|access-date=August 31, 2011|publisher=[[E! Online]]}} * {{cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/awards/2011/08/teen-choice-awards-2011-winners.html|title=Teen Choice Awards 2011 winners|date=August 7, 2011|access-date=August 31, 2011|work=[[Los Angeles Times]]|publisher=[[Tribune Company]]}} * {{cite web|last1=Geier|first1=Thom|url=https://thewrap.com/teen-choice-awards-2016-complete-winners-list-bieber-gomez/|title=Teen Choice Awards 2016: The Complete Winners List|website=[[TheWrap]]|date=July 31, 2016|access-date=August 1, 2016}}</ref> He also has won twenty one [[MTV Europe Music Awards]] (one is a special award), which is the most awards received by a single artist to date.<ref>{{cite web|last=FLYNN|first=CAITLIN|url=http://www.bustle.com/articles/119337-how-many-mtv-emas-did-justin-bieber-win-he-was-the-nights-biggest-winner-twitter|title=How Many MTV EMAs Did Justin Bieber Win? He Was The Night's Biggest Winner & Twitter Has A Lot Of Feelings About It|work=Bustle|date=October 25, 2015|access-date=September 14, 2016}}</ref> On November 13, 2015, the release of ''[[Purpose (Justin Bieber album)|Purpose]]'' marked his sixth album to debut at number one. He also became the first artist, since [[Elvis Presley]] in 2005, to replace his own song as number one on the [[UK Singles Chart]].<ref>{{cite web|last=Geffen|first=Sasha|url=http://www.mtv.com/news/2681699/adele-justin-bieber-billboard-chart-records/|title=How Many Records Can Adele and Justin Bieber break?|work=MTV|publisher=MTV News|date=December 5, 2015|access-date=September 14, 2016|archivedate=July 17, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220717064521/http://www.mtv.com/news/2681699/adele-justin-bieber-billboard-chart-records/|deadurl=yes}}</ref> As of 2016, Bieber has received fourteen titles in the [[Guinness World Records]], which include eight that were achieved from the success of his album ''[[Purpose (Justin Bieber album)|Purpose]]'' and was featured in the 2017 Edition. These records included the most streamed track on [[Spotify]] in one week, the most streamed album on Spotify in one week, the most simultaneous tracks and most simultaneous new entries on the US [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] by a solo artist, the first act to occupy all top three positions simultaneously on the UK Singles Chart, the most followers on [[Twitter]] by a male, the most viewed music channel on [[YouTube]] by an individual, and the most subscribers on YouTube for a musician by a male.<ref>{{cite web|last=Stephenson|first=Kristen|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2016/8/justin-bieber-scores-eight-titles-in-guinness-world-records-2017-edition-441436|title=Justin Bieber scores eight titles in Guinness World Records 2017 Edition|work=Guinness World Records|date=August 29, 2016|access-date=September 14, 2016}}</ref> Bieber was included among the top ten in [[Forbes 30 Under 30|The Highest-Paid Celebrities Under 30 annual list]] in the world by ''[[Forbes (magazine)|Forbes]]'' magazine. He has been listed six times in 2011, 2012, 2013, 2014, 2016 and 2017.<ref>Forbes 100: * 2011: {{cite magazine|title=Full List: The Best-Paid Celebrities Under 30|url=https://www.forbes.com/2011/06/09/top-earning-celebrities-under-30_slide.html|magazine=[[Forbes]]}} * 2012: {{cite magazine|last1=Milligan|first1=Lauren|title=Top 10 Under 30|url=https://www.vogue.co.uk/gallery/forbes-top-30-under-30-taylor-swift-lady-gaga-justin-bieber|magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|access-date=October 23, 2018}} * 2013: {{cite magazine|title=2013 30 Under 30|url=https://www.forbes.com/pictures/eeel45eiegl/justin-bieber-19-3/#553e3a21566f|magazine=Forbes|access-date=October 23, 2018|author=Dorothy Pomerantz|date=June 26, 2013|archivedate=October 23, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181023080749/https://www.forbes.com/pictures/eeel45eiegl/justin-bieber-19-3/#553e3a21566f|deadurl=yes}} * 2014: {{cite magazine|title=Justin Bieber Tops Forbes' List Of The Highest-Earning Celebrities Under 30|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2014/11/24/justin-bieber-tops-forbes-list-of-the-highest-earning-celebrities-under-30/#5000c0bb1a73|magazine=Forbes|access-date=October 23, 2018|author=Dorothy Pomerantz|date=November 24, 2014}} * 2016: {{cite magazine|title=The 30 Highest-Paid Celebrities Under 30 In 2016|url=https://www.forbes.com/sites/hayleycuccinello/2016/11/15/the-30-highest-paid-celebrities-under-30-in-2016/#5ba4cf2768b4|magazine=[[Forbes]]}} * 2017: {{cite magazine|title=The World's 30 Highest-Paid Celebrities Under 30|url=https://www.forbes.com/sites/hayleycuccinello/2017/11/15/30-highest-paid-celebrities-under-30/|magazine=[[Forbes]]}}</ref> "Steps to Stardom", an exhibit on Bieber's early career, opened in his hometown of Stratford, Ontario in February 2018 at the Stratford Perth Museum, offering a collection of mementoes from his formative years and rise to international stardom.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2018/01/04/justin-bieber-museum-exhibit-to-open-in-hometown-stratford-ont-next-month.html|title=Justin Bieber museum exhibit to open in hometown, Stratford, Ont., next month|last=Friend|first=David|date=January 4, 2018|work=The Toronto Star / The Canadian Press|access-date=November 4, 2018}}</ref> The items on display include a professional drum kit he owned as a younger child, his Grammy Award, microphones, his [[Stratford Warriors]] hockey jacket, and personal letters, including one from [[Michelle Obama]].<ref name=":1" /> Bieber made a number of visits to the museum.<ref>{{Cite news|url=https://www.cp24.com/entertainment-news/celebrity-news/justin-bieber-brings-hailey-baldwin-to-hometown-exhibit-on-his-career-1.4116853|title=Justin Bieber brings Hailey Baldwin to hometown exhibit on his career|last=Friend|first=David|date=October 1, 2018|work=CP24 / The Canadian Press|access-date=November 4, 2018|archivedate=March 1, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230301011713/https://www.cp24.com/entertainment-news/celebrity-news/justin-bieber-brings-hailey-baldwin-to-hometown-exhibit-on-his-career-1.4116853|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.teenvogue.com/story/justin-bieber-referred-to-hailey-baldwin-wife|title=Justin Bieber and Hailey Baldwin Reportedly Told a Fan They Were Married|last=Dodson|first=Claire|work=Teen Vogue|access-date=November 4, 2018|language=en}}</ref> "Steps to Stardom" was originally scheduled to close in October 2018 but board of the museum extended its stay for at least another year after the exhibit broke attendance records set by its Anne Frank House exhibit in 2015.<ref>{{Cite news|url=https://www.msn.com/en-ca/news/offbeat/justin-bieber-hometown-exhibit-gets-extension/ar-BBOikW2|title=Justin Bieber hometown exhibit gets extension|last=Friend|first=David|date=October 12, 2018|work=MSN / The Canadian Press|access-date=November 4, 2018}}</ref> == ডিস্ক'গ্ৰাফী == ; ষ্টুডিঅ' এলবামসমূহ * ''মাই ৱাৰ্ল্ড ২.০'' (২০১০) * ''আণ্ডাৰ দ্য মিচলেট'' (২০১১) * ''বিলিভ'' (২০১২) * ''পাৰ্প’জ'' (২০১৫) * ''চেঞ্জেচ'' (২০২০) * ''জাষ্টিচ'' (২০২১) == ফিল্মোগ্ৰাফী == * ''জাষ্টিন বিবাৰ: নেভাৰ ছে নেভাৰ'' (২০১১) * ''মেন ইন ব্লাক ৩'' (২০১২) * ''কেটি পেৰী: পাৰ্ট অফ মি'' (২০১২) * ''জেণ্ডায়া: বিহাইন দ্য ছিনচ'' (২০১২) * ''জাষ্টিন বিবাৰৰ বিলিভ'' (২০১৩) * ''বিহেভিং বেডলি'' (২০১৪) * ''লিপ ছিন বেটেল'' (২০১৫) * ''জুলেণ্ডাৰ ২'' (২০১৬) * ''কিলিং হেচেলহফ'' (২০১৭) * ''জাষ্টিন বিবাৰ: ছেছনচ'' (২০২০) == ভ্ৰমণ == * আৰ্বান বিহেবিঅৰ ট্যুৰ (২০০৯) * মাই ৱাৰ্ল্ড ট্যুৰ (২০১০–২০১১) * বিলিভ ট্যুৰ (২০১২–২০১৩) * পাৰ্পজ ৱাৰ্ল্ড ট্যুৰ (২০১৬–২০১৭) * চেঞ্জেচ ট্যুৰ (২০২১) == অধিক পঢ়ক == {{refbegin}} * {{cite book|author=Justin Bieber|title=Justin Bieber: Just Getting Started (100% Official)|url=https://archive.org/details/100officialjusti00bieb|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/100officialjusti00bieb/page/n8 1]|date=September 13, 2012|publisher=HarperCollins Publishers|isbn=978-0-00-745785-4}} * {{Cite book|first=Justin|last=Bieber|title=Justin Bieber: First Step 2 Forever: My Story|url=https://archive.org/details/100officialjusti0000bieb|url-access=registration|date=October 12, 2010|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-203974-3}}. * {{Cite book|first=Ronny|last=Bloom|title=Justin Bieber|date=April 15, 2010|publisher=Penguin Group USA|isbn=978-0-8431-9903-1|url=https://archive.org/details/justinbieberunau00bloo_0}}. * {{cite book|author1=Pattie Mallette|author2=A. J. Gregory|title=Nowhere but Up: The Story of Justin Bieber's Mom|url=https://books.google.com/books?id=v2DwOayyQPAC&pg=PP1|date=September 18, 2012|publisher=Baker Books|isbn=978-1-4412-4028-6}} * {{Cite book|first=Chas|last=Newkey-Burden|title=Justin Bieber: The Unauthorized Biography|url=https://archive.org/details/isbn_9781843175230|date=September 1, 2010|publisher=Michael O'Mara|isbn=978-1-84317-523-0}}. * {{Cite book|first=Sarah|last=Oliver|title=Justin Bieber A–Z|date=October 1, 2011|publisher=John Blake|isbn=978-1-84358-379-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/justinbieberaz0000oliv}}. * {{Cite book|first1=Sarah|last1=Parvis|first2=Gail|last2=Herman|title=Superstars! Justin Bieber: In the Spotlight and Behind the Scenes|date=February 8, 2011|publisher=Time Home Entertainment|isbn=978-1-60320-902-1}}. * {{Cite book|first=Marc|last=Shapiro|title=Justin Bieber: The Fever!|url=https://books.google.com/books?id=LyrqE1c66mwC&pg=PP1|date=August 17, 2010|publisher=Macmillan|isbn=978-0-312-67878-4}} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Official website|http://www.justinbiebermusic.com}} * {{IMDb name|3595501}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ইউটিউবাৰ]] 3wh20b6zataucnwh4o3ll1t8cdelsa8 0 68869 640902 426572 2026-10-01T18:58:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640902 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অদিতি ৰাও হায়দৰী<br />Aditi Rao Hydari | image = Aditi Rao Hydari snapped at media interactions for Sammohanam (03) (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনত ''সম্মোহনম'' নামৰ ছবিখনৰ প্ৰচাৰ অনুষ্ঠানত | birth_place = [[হায়দৰাবাদ]], [[টেলেংগানা]], ভাৰত | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1978|10|28}}<ref>{{cite web|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/regional-indian-cinema/aditi-rao-hydari-birthday-15-facts-about-the-actor-that-fans-would-like-to-know.html|title=Aditi Rao Hydari Birthday: 15 Facts About The Actor That Fans Would Like To Know|first=Tulip|last=Roy|date=28 October 2020|publisher=Republicworld.com}}</ref> | nationality = [[ভাৰতীয়]] | alma_mater = লেডি শ্ৰীৰাম কলেজ, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = অভিনেত্ৰী | notable_works = {{hlist|য়ে ছালী জিন্দেগী|পদ্মাৱত|ৱাজিৰ|ৰকষ্টাৰ}} | years active = ২০০০–বৰ্তমান | spouse = সত্যদ্বীপ মিশ্ৰ | parents = এহছান হায়দৰী আৰু বিদ্যা ৰাও | relatives = কীৰণ ৰাও (ভাগিন) }} '''অদিতি ৰাও হায়দৰী''' ({{lang-en|Aditi Rao Hydari}}, জন্ম-২৮ অক্টোবৰ ১৯৭৮) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী আৰু গায়িকা৷ [[হিন্দী]] ভাষাৰ ছবিৰ লগতে অদিতিয়ে [[তামিল]], [[তেলেগু]] আৰু [[মালায়ালম]] ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰিছে৷ ২০০৭ চনত তামিল ভাষাৰ ছবি ''শৃংগৰাম''ৰ যোগেদি অদিতিয়ে ছবিৰ জগতত খোজ পেলায়৷ পিছে অদিতিৰ বাবে খ্যাতি আৰু সমাদৰ কঢ়িয়াই আনে ২০১১ চনৰ ৰোমাণ্টিক থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি ''য়ে ছালী জিন্দেগী''য়ে৷ ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল [[সুধীৰ মিশ্ৰ]]৷ ছবিখনত অভিনয় কৰি অদিতিয়ে শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ স্ক্ৰীণ বঁটা পাবলৈ সক্ষম হয়৷ পৰৱৰ্তী সময়ত অদিতিয়ে সাংগীতিক ড্ৰামা ''ৰকষ্টাৰ'' (২০১১), হৰৰ-থ্ৰিলাৰ ''মাৰ্ডাৰ-৩'' (২০১৩), একছন-কমেডি ''বছ'' (২০১৩) আৰু থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি ''ৱাজিৰ'' (২০১৬)ত অভিনয় কৰে৷ ২০১৭ চনত হায়দৰীয়ে মণি ৰত্নমৰ ছবি ''কাটৰু ৱেলিয়িডায়''ত এটি শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে৷ চিকিৎসক লীলা আব্ৰাহমৰ ভূমিকাত তেখেত অৱতীৰ্ণ হয়৷ ছবিখন মুক্তি হোৱাৰ পাছত, অদিতিয়ে দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবি উদ্যোগতো নিজৰ প্ৰসাৰতা লাভ কৰে৷ <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/they-were-writing-scripts-for-me-aditi-rao-hydari-1696415-2020-07-03|title=They were writing scripts for me: Aditi Rao Hydari|first1=Suhani Singh|last1=MumbaiJuly 3|first2=2020UPDATED|last2=July 3|first3=2020 01:21|last3=Ist|website=India Today|access-date=10 September 2020|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233132/https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/they-were-writing-scripts-for-me-aditi-rao-hydari-1696415-2020-07-03|url-status=live}}</ref>২০১৮ চনত অদিতিয়ে মহাকাব্যিক ছবি ''পদ্মাৱত''ত আলাউদ্দিন খিলিজীৰ পত্নী ৰাণী মেহেৰুন্নিছাৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰে৷ ছবিখন সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী হিন্দী ভাষাৰ ছবিৰ তালিকাভূক্ত হয়৷ ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== অদিতিৰ জন্ম হৈছিল হায়দৰবাদত৷<ref>{{cite news|last1=Adivi|first1=Sashidhar|title=I always consider myself a Hyderabadi: Aditi Rao Hydari|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/261117/i-always-consider-myself-a-hyderabadi-aditi-rao-hydari.html|access-date=3 March 2018|work=Deccan Chronicle|date=26 November 2017|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224201805/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/261117/i-always-consider-myself-a-hyderabadi-aditi-rao-hydari.html|url-status=live}}</ref> পিতৃ আছিল এহছান হায়দৰী আৰু মাতৃ বিদ্যা ৰাও৷ [[বিদ্যা ৰাও(কণ্ঠশিল্পী)|বিদ্যা ৰাও]] হৈছে এগৰাকী সমাদৃত শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী৷ তেখেতে থুমৰী আৰু দাদৰা প্ৰকাৰৰ সংগীতলৈ বৰঙণি আগবঢ়াইছে৷<ref name="Panicker">{{cite news|last1=Panicker|first1=Anahita|title=I feel like a kid in a candy shop!|url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/i-feel-like-a-kid-in-a-candy-shop/article19722718.ece|access-date=25 November 2017|work=The Hindu|date=20 September 2017|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233159/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/i-feel-like-a-kid-in-a-candy-shop/article19722718.ece|url-status=live}}</ref><ref name="Stephen">{{cite news|last1=Stephen|first1=Rosella|title=Doing desi-boho like Aditi|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/fashion/doing-desi-boho-like-aditi/article19324058.ece|access-date=12 November 2017|work=The Hindu|date=21 July 2017}}</ref> পিতৃ এগৰাকী ছুলাইমানী মুছলিম আৰু মাতৃ এগৰাকী হিন্দু আছিল৷ ২০১৩ চনত অদিতিৰ পিতৃৰ দেহাৱসান হয়৷ <ref name="Chakraborty">{{cite web|last1=Chakraborty|first1=Sumita|title=Aditi Rao Hydari on screen kissing, the casting couch and more...|url=http://www.savvy.co.in/article/i-believe/aditi-rao-hydari-on-screen-kissing-the-casting-couch-and-more/2403|website=Stardust|publisher=savvy.co.in|date=5 December 2013|access-date=20 November 2017}}{{Dead link|date=June 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> অদিতিৰ দুবছৰ বয়সত তেখেতৰ পিতৃ-মাতৃৰ মাজত বিবাহ-বিচ্ছেদ হয়৷ মাতৃ হায়দৰাবাদলৈ আহে আৰু তাৰপৰাই পাৰিবাৰিক ব্যৱসায় চম্ভালে৷ আনহাতে পিতৃয়ে দ্বিতীয় বিবাহ কৰে৷<ref name="Chakraborty" /> হায়দৰীয়ে হায়দৰবাদ আৰু দিল্লীত শৈশৱ অতিবাহিত কৰে৷ ছবছৰ বয়সত অদিতিয়ে [[ভাৰতনাট্যম]]ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে আৰু প্ৰতিষ্ঠিত নৃত্যশিল্পী [[লীলা ছেমছন]]ৰ শিষ্যা হয়৷<ref name="Hindu">{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2005/08/06/stories/2005080602230100.htm|title =Delhi girl's Chennai tryst|date =6 August 2005|access-date =11 March 2009|newspaper =[[The Hindu]]|location=Chennai, India| archive-url=https://web.archive.org/web/20090225001136/http://www.hindu.com/mp/2005/08/06/stories/2005080602230100.htm| archive-date= 25 February 2009 | url-status=dead}}</ref> অদিতিয়ে কৃষ্ণমূৰ্তি সংস্থাত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে আৰু পাছলৈ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেডি শ্ৰীৰাম কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷<ref name=TreenaMukherjee>{{cite news|last1=Mukherjee|first1=Treena|title=Making the right moves|url=https://www.telegraphindia.com/1141012/jsp/graphiti/18902153.jsp|access-date=18 November 2017|work=The Telegraph|date=12 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612210523/https://www.telegraphindia.com/1141012/jsp/graphiti/18902153.jsp|archive-date=12 June 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kaushik|first1=Divya|title=Aditi Rao Hydari: I know the best places to shop in Delhi|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Rao-Hydari-I-know-the-best-places-to-shop-in-Delhi/articleshow/48374392.cms|access-date=12 November 2017|work=The Times of India|date=7 August 2015|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233133/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Rao-Hydari-I-know-the-best-places-to-shop-in-Delhi/articleshow/48374392.cms|url-status=live}}</ref> হায়দৰীয়ে পিতৃ আৰু মাতৃ দুয়োৰে উপাধিটো নিজৰ নামৰ লগত সংলগ্ন কৰিছে৷ তেখেতে কয় যে-''"I wanted to keep both, as my mom has brought me up, but my father is also a part of me. Hydari is a rare name so I kept both Rao and Hydari."''<ref>{{cite news|last1=Gupta|first1=Priya|title=I've always struggled with my relationship with my father: Aditi|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ive-always-struggled-with-my-relationship-with-my-father-Aditi/articleshow/18627876.cms|access-date=21 January 2018|work=The Times of India|date=23 February 2013|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233136/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ive-always-struggled-with-my-relationship-with-my-father-Aditi/articleshow/18627876.cms|url-status=live}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ভাৰতনাট্যমৰ নৃত্যশিল্পী হিচাপে হায়দৰীয়ে নিজৰ কেৰিয়াৰৰ পাতনি মেলে৷ শিক্ষাগুৰু লীলা ছেমছনৰ নৃত্যৰ দল ''স্পেন্দা''ৰ লগত অদিতি জড়িত হয় আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক প্ৰশিক্ষিত কৰে৷ তেখেতে ভাৰতৰ বাহিৰলৈও গৈ মঞ্চত নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে৷<ref name="agehindu">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/winsome-twosome/article28200979.ece|title=The Hindu : Winsome twosome|website=The Hindu|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20191205132452/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/winsome-twosome/article28200979.ece|archive-date=5 December 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040218/cth2.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India – Chandigarh Stories|website=The Tribune|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233146/https://www.tribuneindia.com/2004/20040218/cth2.htm|url-status=live}}</ref> ২০০৪ চনৰ প্ৰাৰম্ভতে, হায়দৰীয়ে তেখেতৰ অভিনয় জীৱনৰ প্ৰথমখন ছবি ''শৃংগৰাম''ত অভিনয় কৰে৷ ছবিখনত অদিতিয়ে ১৯ শতিকাৰ উপাসনাগৃহৰ এগৰাকী নৃত্যশিল্পী ''দেৱদাসী''ৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হয়৷ <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Dance-to-me-has-been-like-a-marriage/articleshow/643904.cms|title=Dance, to me, has been like a marriage|website=The Times of India|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233144/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Dance-to-me-has-been-like-a-marriage/articleshow/643904.cms|url-status=live}}</ref> তামিল ভাষাৰ এই ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল শাৰদা ৰামানাথন আৰু প্ৰযোজক আছিল পদ্মিনী ৰৱি৷<ref name="rediff2007">{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2007/sep/24slid1.htm |title=Sringaram, a labour of love |work=[[Rediff.com]] |date=26 September 2007 |access-date=12 November 2011 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102054723/http://www.rediff.com/movies/2007/sep/24slid1.htm |url-status=live }}</ref> ছবিখন ২০০৫ আৰু ২০০৬ চনত বহুকেইটা ছবি মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হয়৷ ইয়াৰ পিছত ছবিখনে তিনিটাকৈ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়৷<ref name="rediff2007"/> ছবিগৃহত ছবিখন মুক্তি হয় ২০০৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত৷ অদিতৰ অভিনয়দক্ষতা প্ৰত্যক্ষ কৰি এগৰাকী সমালোচকে মন্তব্য কৰে যে-''"the film has brilliant acting from the lead, Aditi Rao".''<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sri/20071005.htm|title=Sringaram review|work=Rediff.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233147/https://www.rediff.com/movies/review/sri/20071005.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.narthaki.com/info/reviews/rev403.html|title=Review – Poignant tale of the devadasis...- Lada Singh|author=Sumathi, Saigan|website=Narthaki.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233207/http://www.narthaki.com/info/reviews/rev403.html|url-status=live}}</ref> অৱশ্যে ছবিগৃহত মুক্তি পোৱা আদিতিৰ প্ৰথমখন ছবি হয়গৈ মালায়ালম ভাষাৰ ছবি ''প্ৰজাপতি'' (২০০৬)৷ এইখন ছবিত অদিতিয়ে মাম্মুট্টীৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল৷ <ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/shobana-look-alike-news-malayalam-kkfvn9hcifisi.html|title=Shobana look-alike?|website=Sify.com|access-date=15 February 2018|archive-date=16 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216084452/http://www.sify.com/movies/shobana-look-alike-news-malayalam-kkfvn9hcifisi.html|url-status=live}}</ref> ২০০৯ চনত অদিতিয়ে ৰাকেশ ওমপ্ৰকাশ মেহৰাৰ ছবি ''দিল্লী-৬''ত অভিনয় কৰে৷ ছবিখনত [[অভিষেক বচ্চন]] আৰু [[ছোনম কাপুৰ]]-য়েও অভিনয় কৰিছিল৷ এইখন হৈছে অদিতিৰ প্ৰথমখন হিন্দী ছবি৷ <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Delhi-17-to-Delhi-6/articleshow/4075541.cms|title=Aditi: Delhi 17 to Delhi 6|website=The Times of India|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233148/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Delhi-17-to-Delhi-6/articleshow/4075541.cms|url-status=live}}</ref> ===২০০৯-২০১৫=== ২০১১ চনত হায়দৰীয়ে সুধীৰ মিশ্ৰৰ ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ছবি ''য়ে ছালী জিন্দেগী''ত অভিনয় কৰে৷ ছবিখনত তেখেতৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল অৰুণোদয় সিঙে৷ এগৰাকী প্ৰাক্তন অভিযুক্তৰ পত্নীৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হোৱা অদিতিয়ে ছবিখনত আগবঢ়োৱা অনবদ্য অভিনয়শৈলীৰ বাবে দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰে৷ অৱশ্যে অৰুণোদয় আৰু অদিতিৰ মাজত চিত্ৰায়িত হোৱা কেতবোৰ উত্তেজক দৃশ্যইও এইক্ষেত্ৰত অৰিহণা যোগাইছিল৷<ref>{{cite video|url=http://ishare.rediff.com/video/entertainment/record-breaking-lip-locks-/2677589|title=Record breaking lip-locks! |publisher=[[Rediff]]|date=31 January 2011|access-date=9 December 2011}}</ref> অদিতিয়ে অভিনয়ৰ বাবে স্ক্ৰীণ বঁটাৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰে৷ ইয়াৰ পিছত ছবিখনৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি হয়৷<ref name="ysrred">{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-aditi-rao-hydari/20110316.htm#1|title=Meet Rockstar Ranbir's impulsive co-star|work=Rediff.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233149/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-aditi-rao-hydari/20110316.htm#1|url-status=live}}</ref> ২০১১ চনত অদিতিক দেখা যায় সাংগীতিক ড্ৰামা ছবি ''ৰকষ্টাৰ''ত৷<ref>{{cite news| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-08/news-interviews/28545395_1_nargis-fakhri-imtiaz-ali-s-rockstar-imtiaz-sir| work=[[The Times of India]]| title=Aditi Rao the other woman in Rockstar| date=8 February 2011| access-date=12 November 2011| archive-date=23 September 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120923131918/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-08/news-interviews/28545395_1_nargis-fakhri-imtiaz-ali-s-rockstar-imtiaz-sir| url-status=live| archivedate=23 September 2012| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120923131918/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-08/news-interviews/28545395_1_nargis-fakhri-imtiaz-ali-s-rockstar-imtiaz-sir| deadurl=yes}}</ref> পোনপ্ৰথমে অদিতিক কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰটোৰ বাবে যোগাযোগ কৰা হৈছিল যদিও ছবিখনৰ পৰিচালক ইমতিয়াজ আলীয়ে নৱাগতা নাৰ্গিছ ফাকৰীকহে শেষমুহূৰ্তত সেই চৰিত্ৰটোলৈ নিৰ্বাচিত কৰে৷ পাছত আলীয়ে অদিতিক সহ-অভিনেত্ৰীৰ বাবে যোগাযোগ কৰে৷<ref name="ysrred"/><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Rao-the-other-woman-in-Rockstar/articleshow/7450511.cms|title=Aditi Rao the other woman in Rockstar|website=The Times of India|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233149/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aditi-Rao-the-other-woman-in-Rockstar/articleshow/7450511.cms|url-status=live}}</ref>অৱশ্যে ছবিখন মুক্তি হোৱাৰ আগে আগে অদিতিৰ বহুকেইটা দৃশ্য মূল ছবিৰ পৰা কাটি দিয়া হয়৷ এনেধৰণৰ কাৰ্য তেখেতৰ পূৰ্বৰ ছবি ''দিল্লী-৬''তো কৰা হৈছিল৷ এগৰাকী সমালোচকে এই অসামঞ্জস্যতা প্ৰত্যক্ষ কৰি মন্তব্য কৰে যে, তেখেতৰ চৰিত্ৰটো- (her role)..."suffers due to an undeveloped characterization".<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/rockstar-was-aditi-rao-hydaris-role-shortened/|title=ROCKSTAR: Was Aditi Rao Hydari's role shortened?|website=Bollywoodlife.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233152/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/rockstar-was-aditi-rao-hydaris-role-shortened-54100/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/rockstar/critic-review/|title=Rockstar Review –|website=Bollywood Hungama|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233213/https://www.bollywoodhungama.com/movie/rockstar/critic-review/rockstar-movie-review/|url-status=live}}</ref> অদিতিয়ে এটা ৰাজহুৱা মন্তব্য প্ৰকাশ কৰে যে-তেখেতে কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰতহে অভিনয় কৰিব বিচাৰে, সহকাৰী অভিনেত্ৰী হিচাপে নহয়৷ ২০১২ চনত অদিতিয়ে আলী জাফৰৰ বিপৰীতে ''লণ্ডন, পেৰিছ, নিয় ইয়ৰ্ক'' নামৰ ছবিখনত শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে৷ এইটো আছিল তেখেতৰ প্ৰথমটো কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ৷<ref>{{cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/aditi-rao-hydari-wants-to-play-lead-roles/915281/|title=Aditi Rao Hydari wants to play lead roles – Indian Express|website=The Indian Express|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233158/http://archive.indianexpress.com/news/aditi-rao-hydari-wants-to-play-lead-roles/915281/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.filmfare.com/interviews/drama-queen-392.html|title=Drama Queen|website=The Indian Express|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233211/https://www.filmfare.com/interviews/drama-queen-392.html|url-status=live}}</ref> অনু মেননৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হোৱা এই ছবিখনত এহাল ডেকা-গাভৰু বিভিন্ন প্ৰেক্ষাপটত পৃথিৱীৰ তিনিখন ভিন্ন ঠাইত দেখাদেখি হয়৷<ref name="TOI1">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Ali-Zafar-busy-shooting-his-third-Hindi-film/articleshow/9693265.cms|title =Ali Zafar busy shooting his third Hindi film|date =22 August 2011|access-date =21 March 2012|website=The Times of India}}</ref> ছবিখনত অদিতিয়ে ''ললিতা'' নামৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ন কৰে আৰু সমালোচকৰ পৰা মোটামুটি ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে৷ উদাহৰণস্বৰূপে, Sify.comৰ এগৰাকী সমালোচকে কয় যে, ''haydari "makes the transition from side actress to leading lady and is instantly impressive"''. <ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/i-london-paris-new-york-i-review-ali-aditi-rock-the-film-review-bollywood-pcmaqRajeadjj.html|title=Review : London Paris New York (2012)|website=Sify.com|access-date=15 February 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233210/https://www.sify.com/movies/i-london-paris-new-york-i-review-ali-aditi-rock-the-film-review-bollywood-pcmaqRajeadjj.html|url-status=live}}</ref> দ্য হিন্দু আৰু এনডিটিভিৰ সমালোচকেও অদিতিৰ অভিনয়ক প্ৰশংসা কৰে৷<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/review-london-paris-new-york-687|title=Review: London Paris New York – NDTV Movies|website=Movies.ndtv.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233211/https://movies.ndtv.com/movie-reviews/review-london-paris-new-york-687|url-status=live|archivedate=11 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011233211/https://movies.ndtv.com/movie-reviews/review-london-paris-new-york-687|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/london-paris-new-york-love-lost-and-found/article2957454.ece|title=London Paris New York: Love, lost and found|first=Sudhish|last=Kamath|date=3 March 2012|access-date=27 March 2018|website=The Hindu|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233216/https://www.thehindu.com/features/cinema/london-paris-new-york-love-lost-and-found/article2957454.ece|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171221183113/http://www.thehindu.com/features/cinema/london-paris-new-york-love-lost-and-found/article2957454.ece|archivedate=21 December 2017|deadurl=yes}}</ref> হলিউডৰ এনিমেশ্যন ছবি ''Ice Age 4: Continental Drift''ত অদিতিয়ে সেইখিনি সময়তে ''উই আৰ ফেমিলি'' নামৰ গীতটোত কণ্ঠদান কৰে৷<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aditi-rao-hydari-sings-for-ice-age-continental-drift-watch-video/|title=Aditi Rao Hydari sings for 'Ice Age: Continental Drift': watch video!|first=Deboshree|last=Ghosh|website=Bollywoodlife.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233223/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aditi-rao-hydari-sings-for-ice-age-continental-drift-watch-video-128304/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/actress-aditi-rao-hydari-to-sing-for-ice-age-four/20120709.htm|title=Actress Aditi Rao Hydari to sing for Ice Age 4|work=Rediff.com|access-date=27 March 2018|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233227/https://www.rediff.com/movies/report/actress-aditi-rao-hydari-to-sing-for-ice-age-four/20120709.htm|url-status=live}}</ref> ২০১৩ চনত অদিতিক বিশেষ ভাটৰ ছবি ''মাৰ্ডাৰ-৩''ত দেখা যায়৷<ref name="TOI5">{{cite news|url =http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-23/news-interviews/37242750_1_aditi-rao-hydari-j-rameshwar-rao-sir-akbar-hydari|title =I've always struggled with my relationship with my father: Aditi|date =23 February 2013|access-date =2 July 2013|work =The Times of India|archive-date =28 February 2013|archive-url =https://web.archive.org/web/20130228083108/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-23/news-interviews/37242750_1_aditi-rao-hydari-j-rameshwar-rao-sir-akbar-hydari|url-status =live|archivedate =28 February 2013|archiveurl =https://web.archive.org/web/20130228083108/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-23/news-interviews/37242750_1_aditi-rao-hydari-j-rameshwar-rao-sir-akbar-hydari|deadurl =yes}}</ref><ref name="DC1">{{cite web |url=http://www.deccanchronicle.com/130216/entertainment-movie-reviews/article/murder-3-review-where%E2%80%99s-murder |title='Murder 3' review: But where's the murder? |work=Deccan Chronicle |date=16 February 2013 |access-date=1 July 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224094040/http://deccanchronicle.com/130216/entertainment-movie-reviews/article/murder-3-review-where%E2%80%99s-murder |archive-date=24 February 2013 |archivedate=24 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130224094040/http://deccanchronicle.com/130216/entertainment-movie-reviews/article/murder-3-review-where%E2%80%99s-murder |deadurl=yes }}</ref> ২০১৩ চনতে হায়দৰীয়ে অক্ষয় কুমাৰ অভিনীত এখন একছন কমেডি ''বছ''ত অভিনয় কৰে৷<ref name=cast>{{cite web|title=Boss Cast & Crew|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/566663|publisher=Bollywood Hungama|access-date=25 April 2016|archive-date=14 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014182459/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/566663|url-status=live}}</ref> ===২০১৬-বৰ্তমান=== ২০১৬ চনত হায়দৰীয়ে [[অমিতাভ বচ্চন]] আৰ [[ফাৰহান আখতাৰ]]ৰ লগত ''ৱাজীৰ'' ছবিখনত অভিনয় কৰে৷<ref>{{cite news|title=Bejoy Nambiar's Do is now Wazir|url=http://www.asianage.com/bollywood/bejoy-nambiar-s-do-now-wazir-270|newspaper=The Asian Age|access-date=27 October 2014|date=24 October 2014|archive-date=27 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027133557/http://www.asianage.com/bollywood/bejoy-nambiar-s-do-now-wazir-270|url-status=live|archivedate=27 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141027133557/http://www.asianage.com/bollywood/bejoy-nambiar-s-do-now-wazir-270|deadurl=yes}}</ref> ছবিখনত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে হায়দৰীয়ে ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে৷ ফাৰ্ষ্টপ'ষ্টৰ গায়ত্ৰী গৌৰীয়ে কয় যে-''"welcome change from glamorous heroines we usually see on screen."''<ref>{{cite web|last1=Gauri|first1=Gayatri|title=Wazir review: Farhan is the Badshah, but Bachchan is mechanical in Vidhu Chopra's laborious gimmick|url=http://www.firstpost.com/bollywood/wazir-review-farhan-is-the-badshah-but-bachchan-is-mechanical-in-vidhu-chopras-laborious-gimmick-2575734.html|website=Firstpost|access-date=24 April 2016|date=9 January 2016|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233251/https://www.firstpost.com/bollywood/wazir-review-farhan-is-the-badshah-but-bachchan-is-mechanical-in-vidhu-chopras-laborious-gimmick-2575734.html|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনত অদিতিয়ে অভিনয় কৰা প্ৰথমখন ছবি আছিল মণি ৰত্নমৰ নিৰ্দেশনাত তামিল ভাষাৰ ''Kaatru Veliyidai''.(৷) [[এ আৰ ৰহমান|এ আৰ ৰহমানে]] সংগীত সজোৱা এই ছবিখনে দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ পৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে৷<ref>{{cite web |url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/kaatru-veliyidai/kaatru-veliyidai-box-office-apr-09.html |title=Kaatru Veliyidai box office collection |publisher=M.behindwoods.com |access-date=26 August 2017 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233253/http://m.behindwoods.com/tamil-movies/kaatru-veliyidai/kaatru-veliyidai-box-office-apr-09.html |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত অদিতিক ''দ্য গাৰ্ল অন দ্য ট্ৰেইন''ত দেখা যায়৷ ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছে ৰিভু দাসগুপ্তা৷ ছবিখনত [[পৰিনীতি চোপ্ৰা]], [[কীৰ্তি কুলহাৰী]], অভিনাশ তিৱাৰী আদিয়ে অভিনয় কৰে৷<ref>{{Cite web|date=30 January 2021|title='The Girl On The Train': Parineeti Chopra, Aditi Rao Hydari, Kirti Kulhari, Avinash Tiwary's character posters out|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-the-girl-on-the-train-parineeti-chopra-aditi-rao-hydari-kirti-kulhari-avinash-tiwary-character-posters-out-2871762|access-date=6 February 2021|website=DNA India|language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} * {{IMDb name|id=2390814}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:দাক্ষিণাত্যৰ অভিনেত্ৰী]] nu5o3yun6sog9w3gp0emtflv9okmntx 0 69660 641003 624983 2026-10-02T04:35:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641003 wikitext text/x-wiki {{নাৰীৰ স্বাস্থ্য (ছাইডবাৰ)}}'''কৈশোৰ গৰ্ভাৱস্থা''' বা '''কিশোৰী বয়সত গৰ্ভধাৰণ''' ({{lang-en|Teenage pregnancy}}) হৈছে ২০ বছৰৰ তলৰ মহিলাৰ হোৱা গৰ্ভধাৰণ।<ref name=WHO2004>{{cite book|title=Adolescent Pregnancy|date=2004|publisher=World Health Organization|isbn=978-9241591454|page=5|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/42903/1/9241591455_eng.pdf|access-date=28 July 2017}}</ref> এগৰাকী কিশোৰীৰ ঋতুমতি হোৱাৰ পিছত যৌন সম্ভোগৰ দ্বাৰা [[গৰ্ভধাৰণ]] হয়, কিন্তু ডিম্বস্ফোটন আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত এক কিশোৰীৰ প্ৰথম [[ঋতুস্ৰাৱ]]ৰ অলপদিন আগতেও গৰ্ভধাৰণ হ'ব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://kidshealth.org/teen/expert/periods/pre_period.html|title=Can a Girl Get Pregnant if She Has Never Had Her Period?}}</ref> সু-পুষ্টিপ্ৰাপ্ত ছোৱালীৰ ক্ষেত্ৰত, প্ৰথম ঋতুস্ৰাৱ সাধাৰণতে ১২ বা ১৩ বছৰ বয়সৰ আশে পাশে হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.medscape.com/viewarticle/589004_3|title=Medscape: Medscape Access}}</ref> গৰ্ভৱতী কিশোৰীসকলে আন মহিলাৰ দৰে একে গৰ্ভধাৰণ সম্পৰ্কীয় সমস্যাৰ সন্মুখীন হয় যদিও ১৫ বছৰৰ তলৰ কিশোৰীসকলৰ বাবে কিছুমান অতিৰিক্ত উদ্বেগ বা চিন্তা থাকে। ইয়াৰ কাৰণ হʼল যে এই বয়সত কেঁচুৱাটো গৰ্ভত ধাৰণ কৰি ৰাখিবলৈ আৰু স্বাস্থ্যৱান শিশু জন্ম দিবলৈ কিশোৰীসকলৰ শাৰীৰিক বিকাশ পৰ্যাপ্ত নহয়।<ref name=savethechildren>{{cite journal | author = Mayor S |title = Pregnancy and childbirth are leading causes of death in teenage girls in developing countries | journal = BMJ | volume = 328 | issue = 7449 | pages = 1152 | year = 2004 | pmid = 15142897 | pmc = 411126 | doi = 10.1136/bmj.328.7449.1152-a }}</ref> অৱশে ১৫-১৯ বছৰ বয়সৰ কিশোৰীৰ ক্ষেত্ৰত, বয়সৰ জৈৱিক প্ৰভাৱতকৈ আৰ্থসামাজিক কাৰকৰ সৈতে বিপদাশংকা অধিকভাবে জড়িত।<ref name=makinson>{{cite journal | author = Makinson C | title = The health consequences of teenage fertility | journal = Family Planning Perspectives | volume = 17| issue = 3 | pages = 132–139 | year = 1985 | pmid = 2431924 | doi = 10.2307/2135024 | jstor = 2135024 }}</ref> কৈশোৰ গৰ্ভাধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত বিপদাশংকাবোৰ হৈছে শিশুৰ জন্মৰ সময়ত কম ওজন, অকাল প্ৰসৱ, ৰক্তহীনতা,([[:en:Pre-eclampsia|প্ৰি একলেম্পজিয়া়]]),ইত্যাদি। <ref>{{cite journal |vauthors=Loto OM, Ezechi OC, Kalu BK, Loto A, Ezechi L, Ogunniyi SO | title = Poor obstetric performance of teenagers: Is it age- or quality of care-related? | journal = Journal of Obstetrics & Gynaecology | volume = 24 | issue = 4 | pages = 395–398 | year = 2004 | pmid = 15203579 | doi = 10.1080/01443610410001685529 | s2cid = 43808921 }}</ref><ref>{{cite journal | author = Abalkhail BA | title = Adolescent pregnancy: Are there biological barriers for pregnancy outcomes? | journal = The Journal of the Egyptian Public Health Association | volume = 70 | issue = 5–6 | pages = 609–625 | year = 1995 | pmid = 17214178 }}</ref> ==প্ৰচলন== [[File: Adolescent birth rate in women aged 10-19 years, OWID.svg|thumb|upright=1.6|2016 চনলৈকে ১০-১৯ বছৰ বয়সৰ কিশোৰীৰ শিশু প্ৰসৱৰ হাৰ<ref>{{cite web |title=Adolescent birth rate in women aged 10-19 years |url=https://ourworldindata.org/grapher/adolescent-fertility-ihme |website=Our World in Data |access-date=15 February 2020}}</ref>]] প্ৰতি বছৰে, বিকাশশীল অঞ্চলবোৰত ১৫-১৯ বছৰ বয়সৰ আনুমানিক 21 নিযুত ছোৱালী গৰ্ভৱতী হয় আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰায় ১২ নিযুতে সন্তান জন্ম দিয়ে। তাৰ মাজত কমেও ৭৭৭,000 জন্ম হয় 15 বছৰতকৈ কম বয়সৰ ছোৱালীৰ গৰ্ভধাৰণৰ ফলত।<ref>Saha, T. (2021). TEENAGE PREGNANCY—HOW MUCH THE WOMEN ARE AWARE OF IT?. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 7(11), 4851-4859.</ref> জৰীপৰ পৰা দেখা গৈছে যে ভাৰতৰ ত্ৰিপুৰা (২১.৯ শতাংশ); পশ্চিম বংগ (১৬.৪ শতাংশ); অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ (১২.৬ শতাংশ); অসম (১১.৭ শতাংশ); আৰু বিহাৰত (11 শতাংশ) কিশোৰী গৰ্ভধাৰণৰ হাৰ অধিক।<ref>https://www.downtoearth.org.in/blog/health/adolescent-fertility-rate-teenage-pregnancies-decline-in-indian-states-nfhs-5-74850</ref> বিশ্বব্যাপী, কিছুমান চাব-চাহাৰা আফ্ৰিকাৰ দেশত কিশোৰী গৰ্ভধাৰণৰ হাৰ প্ৰতি ১,000 ত ১৪৩ আৰু দক্ষিণ কোৰিয়াত প্ৰতি ১,000 ত ২.৯।<ref name=oecd>UNICEF. (2001).{{cite web |url= http://www.unicef-icdc.org/publications/pdf/repcard3e.pdf |title= A League Table of Teenage Births in Rich Nations |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20060629123124/http://www.unicef-icdc.org/publications/pdf/repcard3e.pdf |archive-date= 2006-06-29 |access-date= 2021-05-20 |archivedate= 2006-06-29 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20060629123124/http://www.unicef-icdc.org/publications/pdf/repcard3e.pdf |deadurl= yes }}&nbsp; {{small|(888&nbsp; KB)}}. Retrieved July 7, 2006.</ref><ref name=ncbi>{{cite journal | author = Treffers PE | title = Teenage pregnancy, a worldwide problem | journal = Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde | volume = 147 | issue = 47 | pages = 2320–2325 | year = 2003 | pmid = 14669537 }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত, ১৫ ৰ পৰা ১৯ বছৰৰ ভিতৰত ৮২% গৰ্ভধাৰণ অপৰিকল্পিত।<ref>{{cite journal |vauthors=Marnach ML, Long ME, Casey PM | title = Current Issues in Contraception |url=https://archive.org/details/sim_mayo-clinic-proceedings_2013-03_88_3/page/295 | journal = Mayo Clinic Proceedings | volume = 88 | issue = 3 | pages = 295–299 | year = 2013 | pmid = 23489454 | doi = 10.1016/j.mayocp.2013.01.007 }}</ref> উন্নত দেশবোৰৰ ভিতৰত, আমেৰিকা যুক্তৰাজ্য, ইউকে আৰু নিউজিলেণ্ডত কিশোৰী গৰ্ভধাৰণৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰ আছে, আনহাতে জাপান আৰু দক্ষিণ কোৰিয়াৰ 2001 চনত সৰ্বনিম্ন।<ref>[http://www.unicef-irc.org/cgi-bin/unicef/Lunga.sql?ProductID=328 A League Table of Teenage Births in Rich Nations]. unicef-irc.org {{ISBN|88-85401-75-9}}</ref> ==বিপদাশংকা আৰু প্ৰতিৰোধ== ===স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় পৰিণাম=== কিশোৰী বয়সতৰ গৰ্ভধাৰণ হৈছে মাতৃৰ মৃত্যুৰ এক মুখ্য কাৰণ আৰু এক দীৰ্ঘম্যাদী স্বাস্থ্য সমস্যা।<ref>Patra, S. (2016). Motherhood in childhood: addressing reproductive health hazards among adolescent married women in India. Reproductive health, 13(1), 1-9.</ref> ইয়াৰ প্ৰভাৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ: * মাতৃৰ ওপৰত প্ৰভাৱ <ref name = "Saha">Saha, T. (2021). TEENAGE PREGNANCY—HOW MUCH THE WOMEN ARE AWARE OF IT?. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 7(11), 4851-4859.</ref> ** বিশ্বব্যাপী মাতৃমৃত্যুৰ 99% কিশোৰী গৰ্ভধাৰণৰ ফলাফল হোৱা দেখা যায়। ** 3.9 নিযুত কিশোৰীৰ অসুৰক্ষিত গৰ্ভপাত হয়। ** তেওঁলোকে একলেম্পচিয়া, পুয়েৰপেৰাল এণ্ডোমেট্ৰাইটিছ আৰু প্ৰণালীগত সংক্ৰমণৰ উচ্চ বিপদাশংকাত ভোগে। * নৱজাতকৰ ওপৰত প্ৰভাৱ <ref name = "Saha"/> ** জন্মৰ ওজন কম হোৱাৰ উচ্চ বিপদাশংকা আৰু ইয়াৰ সম্পৰ্কত হোৱা জটিলতা। ** প্ৰসৱ আৰু গুৰুতৰ নৱজাতকৰ স্থিতি, জন্মগত অস্বাভাৱিকতা। ===আৰ্থসামাজিক পৰিণাম=== ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত থাকে পৰিয়াল আৰু সমাজৰ পৰা কলঙ্ক,পৰিয়ালৰ সদস্য, বন্ধু আৰু চুবুৰীয়াৰ পৰা প্ৰত্যাখ্যান আৰু ঘৰুৱা অশান্তি। এইটোও পোৱা গৈছে, তেওঁলোকে নিম্ন মানদণ্ডৰ জীৱন যাপন কৰিব লাগিব পাৰে, হতাশাত আৰু নিম্ন আত্মসন্মানতো ভুগিব পাৰে।<ref name = "Saha"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * https://web.archive.org/web/20210520194358/https://fit.thequint.com/her-health/teenage-pregnancies-in-india * https://www.downtoearth.org.in/blog/health/adolescent-fertility-rate-teenage-pregnancies-decline-in-indian-states-nfhs-5-74850 {{নাৰীৰ স্বাস্থ্য|state=collapsed}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:মানৱ গৰ্ভধাৰণ]] ayix680qvewx8cajqchmnwwhj2w36vw 0 70819 640823 606944 2026-10-01T17:40:38Z ~2026-52809-61 52091 fix link 640823 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = ঘুগুহা দৌল | image = Ghuguha dol and ruins 06.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ঘুগুহা দৌলৰ বাটচ'ৰা | map_type = | map_size = | map_caption = | location = গঙমুখ গাওঁ (বৰ্তমানৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ ঘুগুহা) | coordinates = | latitude = 27.37 | longitude = 94.47 | coordinates_region = | religious_affiliation = লাংকুৰি [[ফুৰালুং ধৰ্ম]] (স্থাপনৰ সময়ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ)<ref>[https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9ae9ae9ae9ae বিকাশপেদিয়া, অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদৰ দ্বাৰা যুগুটোৱা তথ্য]</ref>, [[হিন্দু ধৰ্ম]] (১৯৫০ চনৰ পৰা) | region = লখিমপুৰৰপৰা ধেমাজি পোৱাৰ আগেয়ে ১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা চমৰাজান-নৰোৱাথান সংযোগী পথেৰে প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ ভিতৰলৈ ঘুগুহা অঞ্চলত | state = [[অসম]] | district = [[ধেমাজি]] | founded_by = [[চুতণফা|শিৱসিংহ]] | year_completed = ১৮ শতিকাৰ আগভাগ |province=|status=|materials=বৰা চাউল,হাঁহৰ কণী|designated=|organizational_status=}} '''ঘুগুহা দৌল''' [[অসম]]ৰ চিল-কং-মুখৰ ওচৰৰ গঙমুখ গাওঁ (বৰ্তমানৰ [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি জিলাৰ]] ঘুগুহা)ত অৱস্থিত এক মধ্যযুগীয় দৌল। অসম পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অনুসৰি এই দৌল আহোম ৰজা [[চুতণফা|শিৱসিংহই]] (১৭১৪-১৭৪৪) নিজৰ ৰাণী অম্বিকা দেৱীৰ কাৰণে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments |title=Protected Archaeological Sites and Monuments |publisher=Directorate of Cultural Affairs, Government of Assam |archive-url=https://web.archive.org/web/20261001173733/https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments |archive-date=1 October 2026}} Ghuguha Doul is a brick built temple belonging to the Ahom age. It was erected by the Ahom king Siva Singha (1714–44 CE) in the name of Ambika Devi during the first part of the 18th century CE.</ref> কিছু লোকে ক'বলৈ খোজে যে এই দৌল [[চাওফা]] [[চ্যু-ডাং-ফা]]ই নিজৰ মাতৃ নাং ঘুগু কুঁৱৰীৰ স্মৃতিত তেওঁক ডাঙৰ দীঘল কৰা [[হাবুং]] অঞ্চলত স্থাপন কৰিছিল।<ref name="টাই">{{cite book | title=টাই সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা | publisher=বনলতা | author=লীলা গগৈ | year=১৯৯৪ | pages=লেখকৰ একাষাৰ | isbn=81-7339-079-7}}</ref> কিন্তু পুৰাতাত্ত্বিক সমল সমূহৰ পৰা জনা‌ যায় যে সেই সময়ত (চ্যুডাংফাৰ ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭-১৪০৭) ঐতিহাসিক হাবুং আৰু ধেমাজি দুয়ো অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] অধীনত আছিল য'ত কেইবাজনো চুতীয়া ৰজাই ১৩৯২-১৪২৮ৰ মাজত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল বুলি জনা যায়।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}} : "Two of these copperplates were issued by king Satyanarayan in 1314 saka (1392 AD) and the third one by king Lakshminarayan in 1323 (1401 AD). The grand made by Satyanarayan was reissued by king Dharmanarayan. This land was part of the Habung region where several Brahmin families had been settled."</ref><ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=120}} : "Satyanarayan was followed by his son Lakshminarayan in around 1400. The Ghilamora (Habung region) 1401 copperplate shows that he defeated many kings and made them vassalage of Chutia kingdom."</ref><ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=122-23}} : "After Lakshminarayan, his brother Dharmanarayan became king in around 1415-20. He reissued the land grant made by Satyanarayan in 1392 at Habung. His son issued another land grant in Habung in 1428 AD. Under his orders, the Habung official Habungadhipati Vrihatpatra granted 400 pura of land to the Brahmin Purandar Vipra."</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3517005?read-now=1&refreqid=excelsior%3A6f87fb68b5cbb9c5a988b6772e9607d3&seq=4#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu,''Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply'',p. 73, ''Before its annexation by Ahoms, Habung was a Chutia dependency.'']</ref> এই‌ অঞ্চল ১৫২৪ চনত‌ হে আহোম ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু ১৫২৫ত কনচেং ধনুধৰিয়া গোহাঁইক প্ৰথমতে ভটিয়লিয়া গোহাঁই আৰু পাছলৈ বৰপাত্ৰ গোহাঁই হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুঙত নিয়োজিত কৰা হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ইয়াৰ ওপৰিও জনা যায় যে "ঘুগুহা" গাঁৱৰ ওচৰতে "আজুহা" নামৰো আন এখন গাঁও লাগি আছে। [[ধেমাজি জিলা]]ৰ সদৰৰপৰা তেইশ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে এই দৌল অৱস্থিত। [[লখিমপুৰ]]ৰ পৰা [[ধেমাজি]] সদৰ পোৱাৰ আগেয়ে ১৫নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা চমজান-নৰোৱাথান সংযোগী পথেৰে প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ সোমাই গ’লে দৌলটো পোৱা যায়। আনহাতে ধেমাজিন গৰৰপৰা বুটিকোৰ-নৰোৱাথান হৈ [[ঘিলামৰা]] সংযোগী পথেৰেও তালৈ যাব পাৰি। ==ইতিহাস== লীলা গগৈয়ে আহোম যুগৰ দৌল দেৱালয়সমূহৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰি তেওঁৰ টাই সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা নামৰ গ্ৰন্থত যি সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিছে, তাত কিছুসংখ্যত দৌল-দেৱালয় আৰু পুখুৰীৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নাযায় বুলি উল্লেখ কৰিছে। ঘুগুহা দৌলৰ নাম উক্ত সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱৰা তালিকাখনতে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অনুসৰি এই দৌল আহোম ৰজা [[চুতণফা|শিৱসিংহই]] নিজৰ ৰাণী অম্বিকা দেৱীৰ কাৰণে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments |title=Protected Archaeological Sites and Monuments |publisher=Directorate of Cultural Affairs, Government of Assam |archive-url=https://web.archive.org/web/20261001173733/https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments |archive-date=1 October 2026}} Ghuguha Doul is a brick built temple belonging to the Ahom age. It was erected by the Ahom king Siva Singha (1714–44 CE) in the name of Ambika Devi during the first part of the 18th century CE.</ref> ==স্থাপত্য== {{Multiple image | align = center | direction vertical| total_width=800 | image1 =Ghuguha dol and ruins 03.jpg | caption1 = ঘুগুহা দৌলৰ ভগ্নাৱশেষ | image2 =Ghuguha dol and ruins 07.jpg | caption2 = দৌলটোক আগুৰি থকা বেৰৰ অংশ | image3 = Ghuguha Dol.jpg | caption3 = দৌলসহ চৌপাশ | image4 =ঘুগুহাদৌলৰ বাটচ'ৰা.jpg | caption4 =দৌললৈ সোমোৱাৰ বাটত আদৰণি তোৰণ}} দৌলটোৰ বাহিৰৰ বেৰসমূহ যথেষ্ট নষ্ট হৈছে। বেৰত কোনো ভাস্কৰ্য বৰ্তমান নাই। দৌলটো আঠকোণীয়াকৈ নিৰ্মিত। আনকি দৌলটো ওপৰলৈকে আঠকোণীয়াকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। উচ্চতা প্ৰায় ৪৩ ফুট। মূল দৌলৰ লগতে লাগি থকা মণ্ডপটো ভাগিছে যদিও পুৰাতত্ত্ব বিভাগে কিছু মেৰামতি কৰিছে। দৌলটোৰ চৌহদত কেইবাটাও পুখুৰী আছে। প্ৰায় এশ বিঘাজোৰা এলেকাৰ চৌহদটোত গড় মৰাৰ চিনো ৰক্ষিত হৈ আছে। দৌলটো বহুকাল ধৰিহাবিয়ে আৱৰি থকাৰ বাবে অধিক ক্ষয়প্ৰাপ্ত হ’ল। দৌলত থকা মূৰ্তি মানে নি হাবিত পেলালে বুলি অনুমান কৰা হয়। ঘুগুহা দৌল যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। ইয়াৰ বেৰত ভাস্কৰ্যআছিল যদিও সম্পূৰ্ণ ধ্বংস হৈছে। কিন্তু মূল দৌলটো অক্ষত অৱস্থাত আছে। দৌলৰ ভিতৰভাগো চাব পাৰি। আঠকোণীয়া দৌলটোৰ কলচি এখন শৰাইৰ দৰে।<ref name="regun">{{cite book | title=মধ্যযুগ | publisher=নিৰীক্ষণ প্ৰকাশন | author=ৰেগন, ৰাজু ‍(সম্পাদক) | authorlink=ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত অৱস্থিত আহেম যুগৰ তিনিটা দৌল আৰু পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা- অৰিবন্দ ৰাজখোৱা | pages=95-98 | isbn=9789382723400}}</ref> ==বৰ্তমান অৱস্থা== ১৯৫০ চন মানৰপৰা ইয়াত শিৱপূজা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। বৰ্তমান অসম চৰকাৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগে ঘুগুহা দৌলক পৰ্যটন ক্ষেত্ৰলৈ উন্নীত কৰিবৰ বাবে কিছুমান ব্যৱস্থা হাতত হৈছে। এটা সুন্দৰ বাটচ'ৰাকে ধৰি অতিথিশালা, ভোজনশালা আদি নিৰ্মাণ কৰি ঘুগুহা দৌলৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধা বৃদ্ধি কৰিছে। এই দৌলত শিৱ পূজাৰ ইতিহাস যুক্ত হৈ আছে।<ref name="regun"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |date=June 1984 |volume=12 |issue=6 |pages=70 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}} *{{cite book |last=Baruah|url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up|first=Swarnalata|title=Chutia Jatir Buranji|date=2007}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] mhe2maoaqp35ylsn8dxkbdh9spic3dl 0 72591 640985 511081 2026-10-02T01:45:40Z Geetashree Kalita 37611 640985 wikitext text/x-wiki {{Infobox University | name = নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়<br/>Nagaon University | image = [[চিত্ৰ:নগাঁও_মহাবিদ্যালয়ৰ_ল'গ'.jpg]] | image_size = 100px | type = ৰাজহুৱা | academic_affiliation = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | established = ৭ আগষ্ট, ১৯৪৪ | president = ড° শৰৎ কুমাৰ দত্ত | principal = ড° শৰৎ বৰকটকী | students = | address = অসম ট্ৰাংক ৰোড | city = [[নগাঁও]] | state = [[অসম]] | postalcode = ৭৮২০০১ | country = [[ভাৰত]] | coor ={{coord|26.3487231|92.6846974|type:edu_region:IN|display=inline,title}} | campus = চহৰাঞ্চল | language = [[ইংৰাজী ভাষা]] আৰু [[অসমীয়া]] | colors = | website = {{URL|http://www.nowgongcollege.edu.in}} | native_name = পূৰ্বৰ নগাঁও মহাবিদ্যালয় (স্বায়ত্ত্বশাসিত) | native_name_lang = as | motto = জ্যোতিৰ্গময় | motto_lang = অসমীয়া | mottoeng = “Lead me from the blinding darkness of ignorance...to the world of light...to the world of knowledge and wisdom.”<ref name="নগাঁও">{{cite web | url=https://www.nowgongcollege.edu.in/ | title=নগাঁও মহাবিদ্যালয় | publisher=নগাঁও মহাবিদ্যালয় | accessdate=14 July 2021}}</ref> }} '''নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{lang-en|Nagaon University}}) হৈছে অসমৰ [[নগাঁও|নগাঁও জিলা]] চহৰৰ মাজমজিয়াত অৱস্থিত এখন বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৪ চনৰ ৭ আগষ্ট তাৰিখে '''নগাঁও মহাবিদ্যালয়''' হিচাপে স্থাপন কৰা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানখন পাছলৈ স্বায়ত্বশাসন আৰু বিশ্ববিদ্যালয়লৈ উন্নীতকৰণ হয়।<ref name=":0">[https://highereducation.assam.gov.in/documents-detail/the-nagaon-university-act-2023 The Nagaon University Act, 2023]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয় অসমৰ এখন পুৰণি শিক্ষানুষ্ঠান। প্ৰথমাৱস্থাত [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনত স্থাপিত হোৱা শিক্ষানুষ্ঠানখন ১৯৪৮ চনত অসমৰ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। <ref>{{cite web |title=Affiliated College of Gauhati University |url=http://www.gauhati.ac.in/college-affiliated%20colleges.php |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606080313/http://www.gauhati.ac.in/college-affiliated%20colleges.php |archivedate=6 June 2017 |df=dmy-all }}</ref> ==ইতিহাস== ===নগাঁও মহাবিদ্যালয়=== কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম চাৰিটা দশকত মধ্য অসমত এখনো উচ্চ শিক্ষাৰ অনুষ্ঠান নাছিল। জননেতা [[মতিৰাম বৰা]]কে প্ৰমুখ্য কৰি কেইগৰাকীমান বিশেষ ব্যক্তিৰ উদ্যম আৰু উদ্যোগত ১৯৪৪ চনৰ ৭ আগষ্টৰ নগাঁও মহাবিদ্যালয়ে শৈক্ষিক যাত্ৰাৰ পাতনি মেলে। প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়ত শিক্ষানুষ্ঠানখনত সাতগৰাকী শিক্ষক আৰু সাতগৰাকী শিক্ষাৰ্থী আছিল। ডেস্ক-বেঞ্চো আছিল সাতখন। ৰাজ্য চৰকাৰৰ পৰা এটকীয়া ৰূপৰ মুদ্ৰাৰ বিনিময়ত [[নগাঁও চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়|নগাঁও চৰকাৰী হাইস্কুল]]ৰ ছাত্ৰাৱাসসমূহ নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ কতৃত্বলৈ আহে। [[File:নগাঁও মহাবিদ্যালয়, Nowgong College.jpg|thumb|300px|<center>নগাঁও মহাবিদ্যালয় মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ</center>]] নগাঁও মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাত মতিৰাম বৰাৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। তেখেত আছিল নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য স্থপতি। সেইসময়ত তেখেতে নগাঁও স্থানীয় সভাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰি আছিল। নগাঁও বিধানসভা সমষ্ঠিত জয়লাভ কৰাৰ পাছত তেখেতে অসম চৰকাৰৰ ভূমি আৰু ৰাজহ বিভাগৰ মন্ত্ৰিত্ব লাভ কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ভূমি-সংক্ৰান্তিয় কামকাজ, চৰকাৰী ডাক-বাংলা, শিক্ষানুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অৰ্থ, বৰদলৈ ভৱনৰ প্ৰতিষ্ঠাকে ধৰি একাধিক কৰ্মত মতিৰাম বৰাই আত্মনিয়োগ কৰে। নগাঁও জিলাৰ কেইগৰাকীমান মুষ্টিমেয় ব্যক্তিয়েও বিত্ত আৰু নীতিনিৰ্ধাৰণৰ কামত হাত উজান দিয়ে। তাৰে ভিতৰত সমাজকৰ্মী বৃন্দাবন গোস্বামী, পূৰ্ণ চন্দ্ৰ শৰ্মা, প্ৰতাপ চন্দ্ৰ শৰ্মা, যোগ সিং ছেত্ৰী, মহি চন্দ্ৰ বৰা, হলধৰ ভূঞা, প্ৰিয় ৰঞ্জন সেনগুপ্তা, বিমলা কান্ত বৰা, ডা০ ললিত বৰুৱা, প্ৰিয়নাথ সেন আদি প্ৰধান। নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰথমগৰাকী অধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল সাহিত্যিক [[যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা]]ই। [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধ্যাপক যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মাই ইংৰাজী সাহিত্যৰ উপৰি অসমীয়া আৰু সংস্কৃততো পাণ্ডিত্য দেখুৱাইছিল। তেখেতৰ লগত শিক্ষানুষ্ঠানখনৰ উত্তৰণৰ হকে কাম কৰিছিল অসমৰ ইতিহাসবিদ, সাহিত্যিক তথা নগাঁৱৰে সন্তান ড° [[সূৰ্যকুমাৰ ভূঞা]]ই। তেখেত আছিল শিক্ষানুষ্ঠানখনৰ পৰিচালনা সভাৰ সভাপতি। পোনতে নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনত। ১৯৪৮ চনত শিক্ষানুষ্ঠানখন [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। <ref>{{Cite web|title=NOWGONG COLLEGE – Just another My Website site|url=https://www.nowgongcollege.edu.in/index.html|access-date=2020-05-15|website=www.nowgongcollege.edu.in|archivedate=2021-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210711222117/https://www.nowgongcollege.edu.in/index.html|deadurl=yes}}</ref> সেইসময়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাধ্যক্ষৰ আসনত আছিল সংস্কৃত পণ্ডিত আৰু সুসাহিত্যিক [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]। দেশৰ বিভাজনৰ পাছত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লগত বিশেষকৈ বিজ্ঞান শাখাত কিছুসংখ্যক সুশিক্ষিত প্ৰব্ৰজনকাৰী জড়িত হয়। <ref>{{Cite web|title=HISTORY – NOWGONG COLLEGE|url=https://www.nowgongcollege.edu.in/down-memory-lane.html|access-date=2021-07-07|website=www.nowgongcollege.edu.in|archivedate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709190041/https://www.nowgongcollege.edu.in/down-memory-lane.html|deadurl=yes}}</ref> নগাঁও মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰা প্ৰথমগৰাকী ছাত্ৰ আছিল চাৰিঙৰ চিকন চন্দ্ৰ কাকতি। প্ৰথমটো বৰ্ষত মহাবিদ্যালয়খনত মুঠ ১৪১ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীয়ে নামভৰ্তি কৰিছিল। ছাত্ৰীৰ সংখ্যা আছিল ১৮ গৰাকী। প্ৰথমটো বৰ্ষত উত্তীৰ্ণৰ হাৰ আছিল ৫০%। ১৯৪৬ চনৰ পৰা শিক্ষানুষ্ঠানখনত স্নাতক পৰ্যায়ৰ শ্ৰেণীসমূহ আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত বাণিজ্য আৰু তাৰ ঠিক ৯ বছৰৰ পিছত অৰ্থাৎ ১৯৫৯ চনত বিজ্ঞান শাখাৰ স্নাতক শ্ৰেণী প্ৰৱৰ্তন হয়। <ref name="স্মৰণিকা">{{cite book | url=https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf | title=পয়সত্তৰ বছৰৰ বৰ্ণিল দস্তাবেজ | publisher=নগাঁও মহাবিদ্যালয় | author=বৰা, দীপক কুমাৰ; বৰঠাকুৰ, ড° লক্ষ্যজ্যোতি | authorlink=সম্পাদকৰ মেজৰ পৰা | year=২০১৮-১৯ | location=নগাঁও | isbn=৯৭৮-৯৬-৮৫৩১০-৭০-৬ | access-date=2021-07-14 | archivedate=2021-07-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714115236/https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf }}</ref> [[File:Statue of Mahim Bora.jpg|thumb|<center>নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদত প্ৰাক্তন ছাত্ৰ, অধ্যাপক, আৰু অসমৰ এগৰাকী সাহিত্যিক-গল্পকাৰ [[মহিম বৰা]]ৰ মূৰ্তি</center>]] ===নগাঁও মহাবিদ্যালয় (স্বায়ত্বশাসিত)=== ২০২০ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত নগাঁও মহাবিদ্যালয়ক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ|বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে]] দহবছৰৰ বাবে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে। <ref name="Autonomous">{{cite news | url=https://www.time8.in/breaking-nowgong-college-gets-autonomous-status/ | title=Nowgong College Gets Autonomous Status | date=22 December, 2020 | agency=time8 | accessdate=14 July 2021}}</ref> ===নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়=== নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয় আইন ২০২৩ অনুসৰি নগাঁও মহাবিদ্যালয় (স্বায়ত্বশাসিত)ক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মৰ্যদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":0" /> ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== “গাওঁ আহা সমনীয়া এহে....’’শীৰ্ষক গীতটো তেতিয়াৰ মহাবিদ্যালয়ৰ বাবে সাহিত্যাচাৰ্য যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মাই লিখিছিল আৰু সুৰ দিছিল যজ্ঞ বেজবৰুৱাই।<ref name="য">{{cite book | title=মহাবিদ্যালয় সংগীত | publisher=নগাঁও মহাবিদ্যালয় মহাৰজত জয়ন্তী উদযাপন সমিতি | author=বৰা, দীপক কুমাৰ, বৰঠাকুৰ, লক্ষ্যজ্যোতি (সম্পা:) | year=২০১৮-১৯ | pages=প্ৰথম | isbn=978-96-85310-70-6}}</ref> ==অধ্যক্ষসকল== ১৯৪৪ চনৰপৰা ২০২১ চনলৈকে পূৰ্বৰ মহাবিদ্যালয়ত চৌধ্যগৰাকী অধ্যক্ষই কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে।<ref name="স্মৰণিকা-২">{{cite book | url=https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf | title=পয়সত্তৰ বছৰৰ বৰ্ণিল দস্তাবেজ | publisher=নগাঁও মহাবিদ্যালয় | author= | authorlink=নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় অধ্যক্ষসকল | pages=৩০৭ | year=২০১৮-১৯ | location=নগাঁও | isbn=৯৭৮-৯৬-৮৫৩১০-৭০-৬ | access-date=2021-07-14 | archivedate=2021-07-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714115236/https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf }}</ref> {| class="wikitable" |- ! ক্ৰমিক নং ! অধ্যক্ষ ! কাৰ্যকাল |- | ১ | [[যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা]] | ১/৮/১৯৪৪-৪/৯/১৯৬৮ |- | ২ | ফণীলাল দত্ত (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ৫/৯/১৯৬৮-২২/১১/১৯৭১ |- | ৩ | মুহিৰাম শইকীয়া | ২৩/১১/১৯৭১-১/১২/১৯৮৫ |- | ৪ | বুদ্ধেশ্বৰ গোহাঁই (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ২/১২/১৯৮৫-৩০/১০/১৯৮৬ |- | ৫ | প্ৰদীপ শইকীয়া | ৩১/১০/১৯৮৬-৩০/১১/১৯৯৬ |- | ৬ | আব্দুল হেকিম (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১/১২/১৯৯৬-৩১/১২/১৯৯৬ |- | ৭ | গণেশ চন্দ্ৰ বৰুৱা (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১/১/১৯৯৭-১৭/১/১৯৯৭ |- | ৮ | মহেন্দ্ৰ আহোম | ১৮/১/১৯৯৭-১৬/১২/২০০২ |- | ৯ | বাবুলাল পাল (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১৭/১২/২০০২-৩১/১০/২০০৩ |- | ১০ | মানবেন্দ্ৰ নাগ (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১/১১/২০০৩-২৯/২/২০০৪ |- | ১১ | অসীমা দেৱ (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১/৩/২০০৪-১০/১১/২০০৪ |- | ১২ | ৰূপদা কান্ত ভূঞা (ভাৰপ্ৰাপ্ত) | ১১/১১/২০০৪-১৯/১১/২০০৪ |- | ১৩ | ড॰ খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা | ২০/১১/২০০৪-৩১/১২/২০১১ |- | ১৪ | ড॰ শৰৎ বৰকটকী | ১/১/২০১২-বৰ্তমানলৈকে |} ==পুথিভঁৰাল== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ পুথিভঁৰালটো ১৯৪৪ চনতে আৰম্ভ কৰা হয়। পুথিভঁৰালটোৰ নাম হৈছে-[[মহেন্দ্ৰনাথ ডেকা ফুকন| মহেন্দ্ৰনাথ মৈহেংদাং ডেকাফুকন]] পুথিভঁৰাল। মহেন্দ্ৰনাথ মৈহেংদা ডেকাফুকন আছিল অসমৰ এগৰাকী কবি-সাহিত্যিক, শিল্পী-অভিনেতা, বুদ্ধিজীৱী তথা সমাজ-সংস্কাৰক। <ref name="স্মৰণিকা-৩">{{cite book | url=https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf | title=পয়সত্তৰ বছৰৰ বৰ্ণিল দস্তাবেজ | publisher=নগাঁও মহাবিদ্যালয় | author= | authorlink=জ্ঞান-দাতৃ আই | pages= | year=২০১৮-১৯ | location=নগাঁও | isbn=৯৭৮-৯৬-৮৫৩১০-৭০-৬ | access-date=2021-07-14 | archivedate=2021-07-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714115236/https://profilelogin.admissione.online/UploadFiles/Documents/ProfileLgoin/NColge_souvenir_Final%20Book_compressed.pdf }}</ref> উল্লেখযোগ্য যে, নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালটোত শেহতীয়াকৈ ডিজিটেল প্ৰযুক্তি সংযুক্ত হৈছে। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ৱেবছাইটত উল্লেখ থকা তথ্যানুযায়ী, পুথিভঁৰালটোত প্ৰায় ৫২,০০০খন গ্ৰন্থ আৰু বিশখন পত্ৰিকা/আলোচনী আছে। ইয়াৰ উপৰি একাধিক বাতৰি কাকত আৰু মাহেকীয়া/পষেকীয়া আলোচনীও পুথিভঁৰালটোত আছে। <ref name="facilities">{{cite web | url=https://www.nowgongcollege.edu.in/facility.html | title=FACILITY | publisher=Nowgong College | accessdate=14 July 2021 | archivedate=11 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210711165139/https://www.nowgongcollege.edu.in/facility.html | deadurl=yes }}</ref> ==বিভাগসমূহ== বিশ্ববিদ্যালয়খনত নিম্নোল্লিখিত ২৪টা বিভাগ আছে। {{multicol}} * [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]] * [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] * [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] * [[মনোবিজ্ঞান]] * [[পৰিসংখ্যা]] {{multicol-break}} * [[বাণিজ্য]] * [[অৰ্থনীতি]] * [[শিক্ষা]] * [[বুৰঞ্জী]] * [[দৰ্শন]] * [[ৰাজনীতি বিজ্ঞান]] * [[সমাজতত্ত্ব]] * [[ভূতত্ত্ব]] {{multicol-break}} * ফেশ্বন ডিজাইনিং * [[সত্ৰীয়া নৃত্য]] {{multicol-end}} ===অসমীয়া বিভাগ=== [[File:সাংস্কৃতিক শোঙাযাত্ৰা, অসমীয়া বিভাগ.jpg|thumb|অসমীয়া বিভাগ]] নগাঁও বিদ্যালয়ত ১৯৪৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হয়। সেই চনতে অসমীয়া বিভাগো প্ৰতিষ্ঠা হয়।<ref name="নগাঁও মহাবিদ্যালয় পঁইসত্তৰ বছৰৰ বৰ্ণিল দস্তাবেজ">{{cite journal | title=নগাঁও মহাবিদ্যালয় অসমীয়া বিভাগ | author=বৰা,দীপক.বৰঠাকুৰ,লক্ষ্যজ্যোতি | year=২০২৩ | pages=১৭৪}}</ref><ref name="নগাঁও কলেজৰ ইতিহাস">{{cite journal | title=আৰ্কাইভৰ নথিত মধ্য অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় | author=ঋত্বিক মজুমদাৰ | year= আগষ্ট ২০২০ | pages=৬৬}}</ref> ১৯৪৬ চনত অসমীয়া বিষয়ত বি.এ.(স্নাতক) শ্ৰেণীৰ পাঠ্যক্ৰমে অনুমোদন লাভ কৰে।<ref name="নগাঁও কলেজৰ ইতিহাস"/> অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰথম গৰাকী অধ্যাপক আছিল দীনেশ চন্দ্ৰ দত্ত। ১৯৬১ চনত নগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা অসমীয়া বিষয়ত প্ৰথম অনাৰ্চ পোৱা ছাত্ৰ আছিল দুজন আছিল অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি, পদ্মশ্ৰী [[ৰংবং তেৰাং]] আৰু টংকেশ্বৰ দাস। দীনেশ চন্দ্ৰ দত্ত দেৱৰ সময়ৰে পৰা অসমীয়া বিভাগত অধ্যাপকালি কৰা অধ্যাপক সকল হল- অধ্যক্ষ যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা, গদাধৰ শৰ্মা, কিৰণ চন্দ্ৰ শৰ্মা আৰু মহেশ চন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী। ১৯৫৪ চনত মহিম বৰা দেৱে অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৬৩ চনৰ পৰা বিভাগত সন্মান পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। সন্মান পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে আৰু চাৰিজন অধ্যাপকে নিযুক্তি লাভ কৰে। তেওঁলোক যথাক্ৰমে - ড° সৰ্বেশ্বৰ ৰাজগুৰু, তাৰিণী প্ৰসাদ শৰ্মা,মাণিক চন্দ্ৰ বৰা আৰু মনোমোহন দাস। ১৯৯১ চনত স্নাতকোত্তৰ শ্ৰেণী আৰম্ভ হোৱা বিভাগটোত অধ্যাপনা কৰা অধ্যাপকসকল হল - ড° গিৰি কান্ত গোস্বামী, কল্পনা হাজৰিকা গায়ন, দীপক কুমাৰ বৰা, ড° ৰূপাঞ্জলি দেৱী, ধনদা দেৱী, ড° মানস জ্যোতি নিৰ্মলীয়া, ড° বনশ্ৰী দাস। বৰ্তমান বিভাগৰ মুৰব্বী ধনদা দেৱী।<ref name="নগাঁও মহাবিদ্যালয় পঁইসত্তৰ বছৰৰ বৰ্ণিল দস্তাবেজ"/> <ref name="abc">{{cite book | title=আৰ্কাইভৰ নথিত মধ্য অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় | authorlink=আৰ্কাইভৰ নথিত মধ্য অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় | year=২০২০ | pages=৬৬}}</ref> ===সংস্কৃত বিভাগ=== [[File:Sanskrit department.jpg|thumb|Sanskrit department]] সংস্কৃত বিভাগ নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয় আৰম্ভণিৰ পৰাই আছে। বৰ্তমান সংস্কৃত বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক চন্দন হাজৰিকাৰ। ===বঙালী বিভাগ=== বঙালী বিভাগ ১৯৪৪ চনত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ত প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল ===হিন্দী বিভাগ=== নগাওঁ মহাবিদ্যালয়ৰ হিন্দী বিভাগ ১৯৪৪ চনতেই স্থাপিত হৈছিল। বৰ্তমান সময়ত বহুতো ছাত্ৰ ছাত্ৰীয়ে হিন্দী বিভাগত অধ্যয়ন কৰি আছে। বৰ্তমান হিন্দী বিভাগৰ অধ্যাপক আৰু অধ্যাপীকাৰ সংখ্যা হল চাৰি জন। মুৰব্বী অধ্যাপিকাৰ নাম হল কৰবী দেৱী। ===ইংৰাজী বিভাগ=== নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ত ইংৰাজী বিভাগ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল ১৯৪৪ চনত। এই বিভাগত বহুকেইজন শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আছে। ===ভূগোল বিভাগ=== ১৯৪৪ চনত স্থাপিত নগাওঁ মহাবিদ্যালয়ৰ ভূগোল বিভাগৰ বৰ্তমানৰ মুৰব্বী অধ্যাপক ধ্ৰুবজ্যোতি বৰুৱা। == লগতে চাওক == * [[মতিৰাম বৰা]] * [[নগাঁও]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{official website|https://nowgongcollege.edu.in/}} * [https://gauhati.ac.in গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] 83cjwnucdi18zxp0ue0f1dh5utlnqvl 0 77913 641074 309291 2026-10-02T07:22:40Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641074 wikitext text/x-wiki {{Delete|ৱিকিপিডিয়াৰ কোনো নিয়ম অনুসৰণ কৰা নাই}}{{Rough translation}} চিপাহী মংগল পাণ্ডে (হিন্দী: মঙ্গল পাণ্ডে (এই শব্দটো শুনো (সহায়·তথ্য); জুলাই 19, 1827 – 8 এপ্ৰিল, 1857) এজন ভাৰতীয় সৈনিক আছিল যি 1857 চনৰ ভাৰতীয় চিপাহী বিদ্ৰোহৰ আৰম্ভণিতে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ 34 তম বেংগল নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰী (বিএনআই) আৰ্মি (ৰেজিমেণ্ট)ৰ চিপাহী আছিল। সমসাময়িক ব্ৰিটিছ মতামতে তেওঁক বিশ্বাসঘাতক আৰু বিদ্ৰোহী বুলি গৰিহণা দিয়ে কিন্তু মঙ্গল পাণ্ডে আধুনিক ভাৰতৰ নায়ক। 1984 চনত, ভাৰত চৰকাৰে তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট জাৰী কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্য্যসমূহ একাধিক চলচ্চিত্ৰত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। d6prw8gc2j0eb230k1843fc4tlqe0gs 641076 641074 2026-10-02T07:29:31Z Kandarpajit Kallol 6257 641076 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। c5oagfssjy9w33slfbcezsnnbqqreju 641077 641076 2026-10-02T07:32:14Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641077 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} 2hg79u9cxad3jpm73dnf3z7dggpktqc 641078 641077 2026-10-02T07:32:32Z Kandarpajit Kallol 6257 641078 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} nibxedf1i957s0foh7bbk1k96fkaf49 641079 641078 2026-10-02T07:33:10Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641079 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] 51pp690th1kmbkixc38c2ckh02azx36 641080 641079 2026-10-02T07:38:43Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641080 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] hstzs3v00sxda9fmtiggsvvfm8r9wwu 641085 641080 2026-10-02T07:49:56Z Kandarpajit Kallol 6257 641085 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] rxq9yp153ok3b3znytryby2whjw03uj 641086 641085 2026-10-02T07:53:25Z Kandarpajit Kallol 6257 641086 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত (court-martial) তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ (Court of Enquiry) নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' (Mangal Pandey: The Rising) নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমিশা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' (The Roti Rebellion) নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ (Sparsh) নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ|হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> [[জেডি স্মিথ]]ৰ প্ৰথম উপন্যাস ''[[হোৱাইট টিথ]]'' (White Teeth)-ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] dfxaq6unvip3y93wbu5q0sqh7uurbm3 641087 641086 2026-10-02T07:54:16Z Kandarpajit Kallol 6257 641087 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' (Mangal Pandey: The Rising) নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমিশা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' (The Roti Rebellion) নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ (Sparsh) নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ|হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> [[জেডি স্মিথ]]ৰ প্ৰথম উপন্যাস ''[[হোৱাইট টিথ]]'' (White Teeth)-ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] ts7bsitgkhz0bx3pianys9rexwpckps 641088 641087 2026-10-02T07:55:28Z Kandarpajit Kallol 6257 /* জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত */ 641088 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[আমিশা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ|হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> [[জেডি স্মিথ]]ৰ প্ৰথম উপন্যাস ''[[হোৱাইট টিথ]]''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] aqykunm6t4ccmbrgralh8qscd49drv5 641089 641088 2026-10-02T07:56:25Z Kandarpajit Kallol 6257 641089 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমীষা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ|হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> [[জেডি স্মিথ]]ৰ প্ৰথম উপন্যাস ''[[হোৱাইট টিথ]]''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] pqyucpk34f5dpqu4p71sv2jz2217vcn 641090 641089 2026-10-02T07:57:07Z Kandarpajit Kallol 6257 /* জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত */ 641090 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমীষা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> জেডি স্মিথৰ প্ৰথম উপন্যাস ''হোৱাইট টিথ''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] p4znglqozpnkehaw7kd2dob7pcnuhsu 641091 641090 2026-10-02T07:59:17Z Kandarpajit Kallol 6257 /* তথ্যসূত্ৰ */ 641091 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমীষা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> জেডি স্মিথৰ প্ৰথম উপন্যাস ''হোৱাইট টিথ''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} == উদ্ধৃত উৎস == {{refbegin}} *{{cite book | last=David |first=Saul | title=The Indian Mutiny| date=2002|publisher=Penguin Adult | isbn=0-141-00554-8 }} *{{cite book |last=Forrest |first=George |authorlink=George William Forrest |title=Selections from the letters, despatches and other state papers preserved in the Military Department of the Government of India, 1857–58 | date=1893}} *{{cite book |last=Sen |first=Surendra Nath |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.43239/page/n5 |title=Eighteen Fifty-Seven |year=1957 |publisher=Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting, Govt. of India}} *{{cite book |last=Wagner |first=Kim A. | title=The Great Fear of 1857. Rumours, Conspiracies and the Making of the Indian Uprising|year=2014|isbn=978-93-81406-34-2}} {{refend}} == অধিক পঢ়ক == * Amin, Agha H., ''The Sepoy Rebellion of 1857–59: Reinterpreted'', 1998, Strategicus and Tacticus {{ISBN?}} * [[ৰুদ্ৰাংশু মুখাৰ্জী|Mukherjee, Rudrangshu]], ''Mangal Pandey: Brave Martyr or Accidental Hero?'', 2005, Penguin Books (India), {{ISBN|0-14-303256-9}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Mangal Pandey}} * [https://www.tribuneindia.com/2005/20050814/spectrum/book10.htm Man who led the mutiny] {{ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:পাঞ্চে, মঙ্গল}} [[শ্ৰেণী:১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ বিপ্লৱীসকল]] [[শ্ৰেণী:১৮৫৭ চনত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:বালিয়া জিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী সেনাৰ সৈনিক]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতত ফাঁচী দিয়া ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:১৯ শতিকাৰ জন্ম]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতত ১৯ শতিকাৰ মৃত্যুদণ্ড কাৰ্যকৰী কৰা ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বেৰাকপুৰ মহকুমাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] tjjch3v8u5hyyagtx6c7msuw9ucnv27 641092 641091 2026-10-02T07:59:54Z Kandarpajit Kallol 6257 641092 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমীষা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> জেডি স্মিথৰ প্ৰথম উপন্যাস ''হোৱাইট টিথ''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} == উদ্ধৃত উৎস == {{refbegin}} *{{cite book | last=David |first=Saul | title=The Indian Mutiny| date=2002|publisher=Penguin Adult | isbn=0-141-00554-8 }} *{{cite book |last=Forrest |first=George |authorlink=George William Forrest |title=Selections from the letters, despatches and other state papers preserved in the Military Department of the Government of India, 1857–58 | date=1893}} *{{cite book |last=Sen |first=Surendra Nath |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.43239/page/n5 |title=Eighteen Fifty-Seven |year=1957 |publisher=Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting, Govt. of India}} *{{cite book |last=Wagner |first=Kim A. | title=The Great Fear of 1857. Rumours, Conspiracies and the Making of the Indian Uprising|year=2014|isbn=978-93-81406-34-2}} {{refend}} == অধিক পঢ়ক == * Amin, Agha H., ''The Sepoy Rebellion of 1857–59: Reinterpreted'', 1998, Strategicus and Tacticus {{ISBN?}} * [[ৰুদ্ৰাংশু মুখাৰ্জী|Mukherjee, Rudrangshu]], ''Mangal Pandey: Brave Martyr or Accidental Hero?'', 2005, Penguin Books (India), {{ISBN|0-14-303256-9}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Mangal Pandey}} * [https://www.tribuneindia.com/2005/20050814/spectrum/book10.htm Man who led the mutiny] {{ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:পাঞ্চে, মঙ্গল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] sosdcqvud8vg3osl3iqqatbw1cobby4 641093 641092 2026-10-02T08:00:23Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641093 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মঙ্গল পাণ্ডে | image = Mangal Pandey 1984 stamp of India.jpg | caption = ১৯৮৪ চনৰ এটা ভাৰতীয় ডাক টিকটত পাণ্ডেৰ চিত্ৰণ | birth_date = অজ্ঞাত | death_date = {{death date and age|1857|04|08|1827|01|30|df=yes}} | death_cause = ফাঁচী দি মৃত্যুদণ্ড | birth_place = নাগোৱা, চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচ, কোম্পানী ৰাজ | death_place = বেৰাকপুৰ, বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, কোম্পানী ৰাজ | occupation = | known_for = ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পূৰ্বৱৰ্তী ঘটনাসমূহত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰাৰ বাবে | module = {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = সামৰিক জীৱন |allegiance = |branch = বেংগল সেনা |service_years = ১৮৪৯–১৮৫৭ |rank = চিপাহী |unit = বেংগল বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী }} }} '''মঙ্গল পাণ্ডে''' (মৃত্যু: ৮ এপ্ৰিল ১৮৫৭) এগৰাকী ভাৰতীয় চিপাহী আছিল, যিয়ে ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাসমূহত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহৰ পৰিণতিত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিলোপ ঘটে আৰু ভাৰত চৰকাৰ আইন ১৮৫৮-ৰ জৰিয়তে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ]] আৰম্ভণি হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী ৰেজিমেণ্টৰ এগৰাকী চিপাহী আছিল। ১৯৮৪ চনত [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]]ই তেওঁৰ স্মৃতিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ জীৱন আৰু কাৰ্যাৱলীক কেইবাখনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মঙ্গল পাণ্ডেৰ জন্ম চিডেড এণ্ড কনকাৰ্ড প্ৰভিন্সেচৰ (বৰ্তমান [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) উজনী বালিয়া জিলাৰ নাগোৱা গাঁৱৰ এটা [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>Badri Narayan Tiwari. “Reactivating the Past: Dalits and Memories of 1857.” Economic and Political Weekly, vol. 42, no. 19, 2007, pp. 1734–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4419578. Accessed 2 Apr. 2025.</ref> পাণ্ডেই ১৮৪৯ চনত বেংগল সেনাত যোগদান কৰিছিল। ১৮৫৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ পঞ্চম কোম্পানীৰ এজন সাধাৰণ সৈনিক (চিপাহী) আছিল।{{sfn|David|2002|p=69}} == বিদ্ৰোহ == [[File:Pattern1853Rifle.jpg|thumb|right| [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|এনফিল্ড ৰাইফেল]]]] ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চৰ আবেলি, বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰীৰ [[অধিনায়ক (সামৰিক বিষয়া)|এডজুটেণ্ট]] লেফটেনেণ্ট বক (Lieutenant Baugh) খবৰ দিয়া হয় যে তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰ কেইবাজনো সৈনিক উত্তেজিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ভিতৰৰে এজন, মঙ্গল পাণ্ডেই পেৰেড খেলপথাৰৰ কাষত থকা ৰেজিমেণ্টৰ গাৰ্ড ৰূমৰ সন্মুখত এটা লোড কৰা [[মাজল-লোডিঙ বন্দুক|মাস্কেট]] লৈ ঘূৰি ফুৰিছে, সৈনিকসকলক বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে আৰু তেওঁৰ চকুত পৰা প্ৰথমজন ইউৰোপীয়ক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিছে। পৰৱৰ্তী তদন্তৰ সাক্ষ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে চিপাহীসকলৰ মাজত চলি থকা অশান্তিৰ বাবে পাণ্ডে বিচলিত হৈ পৰিছিল আৰু নিচাসক্ত ভাঙৰ (bhang) প্ৰভাৱত তেওঁ নিজৰ অস্ত্ৰ কাঢ়ি লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ছাউনীৰ ওচৰৰ এখন ষ্টীমাৰৰ পৰা ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দল নামি অহাৰ খবৰ পাই তেওঁ [[কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ড]] ভৱনলৈ দৌৰি গৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} বকে লগে লগে নিজকে সশস্ত্ৰ কৰি ঘোঁৰাত উঠি সেই স্থানলৈ ঢাপলি মেলে। পাণ্ডেই ৩৪ নম্বৰ কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সন্মুখত থকা ষ্টেচন গানৰ পিছফালে অৱস্থান লৈ বক লক্ষ্য কৰি গুলী বৰ্ষণ কৰে। তেওঁৰ গুলী বক গাত নালাগিল যদিও গুলীটো ঘোঁৰাৰ কাষত লাগি ঘোঁৰা আৰু আৰোহী দুয়োকে মাটিত বগৰাই পেলায়। বকে খৰখেদাকৈ নিজকে মুক্ত কৰি নিজৰ পিষ্টল এটা হাতত লৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি গুলী কৰে, কিন্তু তেওঁৰ লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হয়। বকে নিজৰ তৰোৱালখন উলিয়াব পৰাৰ আগতেই পাণ্ডেই এখন ''[[তৰোৱাল|তলৱাৰ]]'' (এক গধুৰ ভাৰতীয় তৰোৱাল) লৈ তেওঁক আক্ৰমণ কৰে আৰু এডজুটেণ্টজনৰ ওচৰলৈ গৈ বক কান্ধ আৰু ডিঙিত ঘাপ মাৰি মাটিত পেলাই দিয়ে। ঠিক সেই সময়তে আন এজন চিপাহী, [[শ্বেখ পল্টু]]ৱে হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পাণ্ডেই নিজৰ বন্দুকটো পুনৰ লোড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে তেওঁক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।{{sfn|David|2002|p=70}} এজন ভাৰতীয় 'নায়ক' (কৰ্পোৰেল)-ৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত হৈ হিউছন নামৰ এজন ব্ৰিটিছ [[ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ]] বক অহাতকৈ আগতেই পেৰেড খেলপথাৰত উপস্থিত হৈছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=82}} হিউছনে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় বিষয়া [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উত্তৰত জমাদ্দাৰে কয় যে তেওঁৰ এনচিঅ' (NCO) সকল সহায়ৰ বাবে গৈছে আৰু তেওঁ অকলে পাণ্ডেক ধৰিব নোৱাৰে।{{sfn|David|2002|p=69}} প্ৰতিক্ৰিয়াত হিউছনে ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সশস্ত্ৰ পহৰাদাৰী দলটো সাজু কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ইফালে বকে খেলপথাৰত উপস্থিত হৈ চিঞৰি উঠিল, 'তেওঁ ক'ত? তেওঁ ক'ত?' হিউছনে ইয়াৰ উত্তৰত বক উদ্দেশ্যি চিঞৰি ক'লে, 'ছাৰ, আপোনাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে সোঁফালে যাওক। চিপাহীজনে আপোনাক গুলীয়াই দিব!'<ref name="Hibbert">{{cite book|author=Christopher Hibbert|title=The Great Mutiny: India, 1857|url=https://google.com|year=1980|publisher=Penguin Books|pages=68–70|isbn=9780140047523|access-date=11 December 2018|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701151545/https://google.com|url-status=live}}</ref> ঠিক সেই মুহূৰ্ততে পাণ্ডেই গুলীচালনা কৰে। লেফটেনেণ্ট বক সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে হিউছনে পাণ্ডেৰ দিশে খেদি গৈছিল। পাণ্ডেৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত হিউছনক পিছফালৰ পৰা পাণ্ডেৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাতেৰে মাটিত বগৰাই দিয়া হয়। গুলীৰ শব্দ শুনি বেৰাকৰ পৰা আন আন চিপাহীসকল ওলাই আহিছিল যদিও তেওঁলোক নিৰৱ দৰ্শক হৈ ৰৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত শ্বেখ পল্টুৱে ইংৰাজ বিষয়া দুজনক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগতে আন চিপাহীসকলকো তেওঁক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। পিছফালৰ পৰা শিল আৰু জোতা দলিয়াই আক্ৰমণ কৰা চিপাহীসকলৰ দ্বাৰা বাধা প্ৰাপ্ত হৈ শ্বেখ পল্টুৱে পহৰাদাৰী দলটোক পাণ্ডেক ধৰি ৰখাত সহায় কৰিবলৈ মাতিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে ভাবুকি দিছিল যে যদি তেওঁ বিদ্ৰোহীজনক এৰি নিদিয়ে তেন্তে তেওঁক গুলীয়াই দিয়া হ'ব।<ref name="Hibbert"/> তাৰ পিছত কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ একাংশ চিপাহীয়ে আগবাঢ়ি আহি মাটিত পৰি থকা বিষয়া দুজনক আঘাত কৰে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে শ্বেখ পল্টুক ভাবুকি দিয়ে আৰু পাণ্ডেক এৰি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাক তেওঁ ধৰি ৰাখিবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰি আছিল। অৱশ্যে বক আৰু ছাৰ্জেণ্ট-মেজৰ থিয় হ'বলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে পল্টুৱে পাণ্ডেক ধৰি ৰাখিছিল। ইতিমধ্যে নিজে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা পল্টুৱে নিজৰ ধৰা শক্তি ঢিলা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=84}} পহৰাদাৰীসকলৰ বন্দুকৰ কুন্দাৰ আঘাত খাই তেওঁ এটা দিশলৈ আৰু বক তথা হিউছন আন এটা দিশলৈ পিছহুহকি যায়।<ref name="Hibbert"/> === জেনেৰেল হাৰ্চিৰ হস্তক্ষেপ === ইফালে এই ঘটনাৰ খবৰ ছাউনীৰ কমাণ্ডিং বিষয়া [[মেজৰ-জেনেৰেল]] [[জন বেনেট হাৰ্চি]] (John Bennet Hearsey) ওচৰলৈ লৈ যোৱা হয়, যিয়ে তাৰ পিছত নিজৰ দুজন বিষয়া পুত্ৰৰ সৈতে কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডলৈ ঘোঁৰা দৌৰাই যায়। তেতিয়া আবেলি পলম হৈছিল আৰু বেৰাকপুৰ ব্ৰিগেডৰ অংশ আন এটা ৰেজিমেণ্ট ৪৩ নম্বৰ BNI-ৰ কৰ্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা চিপাহীসকলে পেৰেড খেলপথাৰৰ ভিৰত যোগ দিছিল। সকলোৱে নিৰস্ত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে হাৰ্চিয়ে এক ব্যাপক বিদ্ৰোহৰ সম্ভাৱনা দেখা পাই ব্ৰিটিছ সৈন্যক [[বেৰাকপুৰ|গৱৰ্নৰ জেনেৰেলৰ আৱাসগৃহত]] সমবেত হ'বলৈ নিৰ্দেশ পঠিয়াইছিল।{{sfn|Wagner|2014|p=86}} ৩৪ নম্বৰ BNI-ৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ (arsenal) বিশৃংখল পৰিস্থিতি প্ৰত্যক্ষ কৰি হাৰ্চিয়ে পহৰাদাৰী দলটোৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ পিষ্টলটো উলিয়াই মঙ্গল পাণ্ডেক কৰায়ত্ত কৰি নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। জেনেৰেলে নিৰ্দেশ অমান্য কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তিক গুলীয়াই মৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ লোকসকলে হাৰ্চিৰ পিছৰ শাৰীত থিয় হৈ পাণ্ডেৰ দিশে আগবাঢ়ি যায়। তেতিয়া পাণ্ডেই বন্দুকৰ মুখখন নিজৰ বুকুত লগাই ভৰিৰে ট্ৰিগাৰটো টিপি গুলী চলাই দিয়ে। নিজৰ ৰেজিমেণ্টৰ জেকেটত জুই লাগি তেওঁ ৰক্তাক্ত হৈ ঢলি পৰে, কিন্তু তেওঁৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল।<ref name="Hibbert"/> ব্ৰিটিছ আৰু ভাৰতীয় বিষয়াসকলে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অনাৰ পিছত "কঁপি থকা আৰু চটফটাই থকা" মঙ্গল পাণ্ডেক কটকটীয়া পহৰাৰ মাজত চিকিৎসাৰ বাবে ৰেজিমেণ্টৰ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়।{{sfn|Wagner|2014|pp=86–87}} == মৃত্যুদণ্ড == পাণ্ডে সুস্থ হৈ উঠে আৰু এক সপ্তাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত তেওঁক আদালতলৈ অনা হয়। কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ তিনিজন শিখ সদস্যই সাক্ষ্য দিছিল যে [[জমাদ্দাৰ]] ঈশ্বৰী প্ৰসাদে তেওঁলোকক পাণ্ডেক গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ঈশ্বৰী প্ৰসাদৰ সৈতে মঙ্গল পাণ্ডেকো [[ফাঁচী|ফাঁচী দি]] মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> ১৮৫৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত,{{sfn|Forrest|1893|p=}} বেৰাকপুৰত কৰ্তব্যৰত সমগ্ৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক গোটসমূহৰ সন্মুখত মঙ্গল পাণ্ডেৰ ফাঁচী কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ১৮ এপ্ৰিলৰ 'দিল্লী গেজেট' (Delhi Gazette)-ত ফাঁচীৰ ঘটনাটো সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰি কোৱা হৈছিল যে পাণ্ডেই কোনো ধৰণৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু এই ঘটনাই "খেলপথাৰত থকা চিপাহী ৰেজিমেণ্টসমূহৰ ওপৰত এক চৰম হতাশাজনক প্ৰভাৱ পেলাইছিল"।{{sfn|Wagner|2014|p=87}} ২১ এপ্ৰিলত জমাদ্দাৰ ঈশ্বৰী প্ৰসাদক সুকীয়াকৈ ফাঁচী দিয়া হয়।<ref name="Hibbert"/> মৌন হৈ থকা মঙ্গল পাণ্ডেৰ বিপৰীতে, জমাদ্দাৰজনে নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে অনুসূচনা প্ৰকাশ কৰে আৰু উপস্থিত চিপাহীসকলক ভৱিষ্যতে তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ নিৰ্দেশ মানি চলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Wagner|2014|p=88}} === পৰিণতি === [[File:Sepoy Mutiny 1857.png|thumb|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এটা দৃশ্য]] চৰকাৰী তদন্তৰ অন্তত এক সামূহিক শাস্তি হিচাপে ২৯ মাৰ্চত বেৰাকপুৰত নিয়োজিত ৩৪ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টৰ ১০টা কোম্পানীৰ ভিতৰত ৭টা কোম্পানীক ৬ মে'ত "তিক্ততাৰে" ভংগ কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} এজন বিদ্ৰোহী সৈনিকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু নিজৰ বিষয়াসকলক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্তব্য পালন নকৰাৰ বাবে তেওঁলোকক এই শাস্তি দিয়া হৈছিল। কলিকতাত ক্ষমাৰ আবেদনসমূহ পৰীক্ষা কৰি থকা ছসপ্তাহৰ সময়ছোৱাৰ পিছত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ২৯ মাৰ্চৰ আচৰণৰ বাবে চিপাহী শ্বেখ পল্টুক [[হাৱিলদাৰ]] (ছাৰ্জেণ্ট) পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু [[ইণ্ডিয়ান অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ সৰহসংখ্যক কৰ্মচাৰীক অব্যাহতি দিয়াৰ কিছুদিন পূৰ্বে বেৰাকপুৰ ছাউনীৰ এটা নিৰ্জন অংশত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=97}} ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ সুৰেন্দ্ৰ নাথ সেনে উল্লেখ কৰিছে যে ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ শেহতীয়া ৰেকৰ্ড ভাল আছিল আৰু কোৰ্ট অৱ এনকুৱাৰীয়ে চাৰি সপ্তাহ পূৰ্বে ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ সৈতে জড়িত [[বহৰমপুৰ]]ৰ অশান্তিৰ কোনো সংযোগ বিচাৰি পোৱা নাছিল (তলত চাওক)। অৱশ্যে, মঙ্গল পাণ্ডেৰ কাৰ্য আৰু কোৱাৰ্টাৰ গাৰ্ডৰ সশস্ত্ৰ তথা কৰ্তব্যৰত চিপাহীসকলে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ ঘটনাই ব্ৰিটিছ সামৰিক কৰ্তৃপক্ষক পতিয়ন নিয়াইছিল যে সমগ্ৰ ৰেজিমেণ্টটোৱেই অবিশ্বাস্য আছিল। এনে লাগিছিল যেন পাণ্ডেই আন চিপাহীসকলক আগতীয়াকৈ বিশ্বাসত নোলোৱাকৈয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু ৰেজিমেণ্টৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ প্ৰতি থকা বিদ্বেষৰ বাবেই উপস্থিত থকা বেছিভাগ চিপাহীয়ে নিৰ্দেশ পালন কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল দৰ্শকৰ দৰে ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Sen|1957|p=50}} == উদ্দেশ্য == মঙ্গল পাণ্ডেৰ এই আচৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিগত উদ্দেশ্য এতিয়াও অস্পষ্ট হৈ আছে। ঘটনাৰ সময়ত তেওঁ আন চিপাহীসকলক উদ্দেশ্যি চিঞৰিছিল: "বাহিৰলৈ ওলাই আহা – ইউৰোপীয়সকল ই ইয়াত উপস্থিত হৈছে"; "এই কাৰ্টিজবোৰ কামুৰিলে আমি ধৰ্মভ্ৰষ্ট (বিধৰ্মী) হ'ম" আৰু "তোমালোকে মোক ইয়ালৈ পঠিয়ালা, এতিয়া তোমালোকে মোক অনুসৰণ নকৰা কিয়?"। সামৰিক আদালতত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ [[ভাং]] আৰু কানি সেৱন কৰি আছিল আৰু ২৯ মাৰ্চৰ দিনা তেওঁ কৰা কাৰ্যৰ বিষয়ে তেওঁ সচেতন নাছিল।<ref>[[#David|David]], p. 72</ref> বেৰাকপুৰৰ ঘটনাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত বেংগল সেনাত আশংকা আৰু অপ্ৰত্যয়ৰ সৃষ্টি কৰা বহুতো কাৰক আছিল। পাণ্ডেই কাৰ্টিজৰ কথা উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ আছিল মূলতঃ সেই বছৰ বেংগল সেনাত প্ৰৱৰ্তন কৰিবলগীয়া [[ৰয়েল স্মল আৰ্মছ ফেক্টৰী|এনফিল্ড]] [[পেটাৰ্ন ১৮৫৩ এনফিল্ড|P-53 ৰাইফেলত]] ব্যৱহৃত এক নতুন ধৰণৰ [[কাৰ্টিজ (অস্ত্ৰ)|কাৰ্টিজ]]। এই কাৰ্টিজবোৰত পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ চৰ্বি, প্ৰধানকৈ গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ভবা হৈছিল, যিটো ক্ৰমে [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিছিল (কাৰণ গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ)। ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে কাৰ্টিজটোৰ এটা মূৰ দাঁতেৰে কামুৰি ল'ব লাগিছিল। কিছুমান ৰেজিমেণ্টৰ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ধাৰণা হৈছিল যে এয়া ব্ৰিটিছসকলৰ এক ইচ্ছাকৃত কাৰ্য আছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল তেওঁলোকৰ ধৰ্ম নষ্ট কৰা।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| author-link=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=267| publisher=Macmillan}}</ref> ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল এছ. হুইলাৰ এজন উৎসাহী খ্ৰীষ্টান ধৰ্মপ্ৰচাৰক হিচাপে পৰিচিত আছিল। আনহাতে ৫৬ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কেপ্টেন উইলিয়াম হেলিডেৰ পত্নীয়ে [[বাইবেল]]খন [[উৰ্দু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাত মুদ্ৰণ কৰি চিপাহীসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত চিপাহীসকলৰ মাজত সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল যে ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰিব বিচাৰিছে।<ref name="Hibbert"/> নবাবৰ তথাকথিত কুশাসনৰ বাবে ১৮৫৬ চনত [[অৱধ]] (Oudh) দখল কৰাৰ সময়ত ১৯ আৰু ৩৪ নম্বৰ বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰী [[লক্ষ্ণৌ]]ত নিয়োজিত আছিল। অৱধ দখলৰ এই ঘটনাই বেংগল সেনাৰ চিপাহীসকলৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (কাৰণ তেওঁলোকৰ এক বুজন অংশ সেই দেশীয় ৰাজ্যখনৰ পৰা আহিছিল)। এই দখলৰ পূৰ্বে চিপাহীসকলৰ লক্ষ্ণৌস্থিত [[ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্ট|ব্ৰিটিছ ৰেচিডেণ্টৰ]] ওচৰত ন্যায় বিচাৰি আবেদন কৰাৰ অধিকাৰ আছিল – যিটো দেশীয় আদালতৰ প্ৰেক্ষাপটত এক বিশেষাধিকাৰ আছিল। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এই কাৰ্যৰ ফলত তেওঁলোকে সেই বিশেষ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলায়, কিয়নো অৱধৰ কোনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজনৈতিক অস্তিত্ব বাকী থকা নাছিল।<ref>{{cite book| author=Philip Mason| title=A Matter of Honour| date=1974| isbn=0-333-41837-9| page=295| publisher=Macmillan}}</ref> ১৯ নম্বৰ B.N.I. ৰেজিমেণ্টটো গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ এই ৰেজিমেণ্টটোকে ১৮৫৭ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন কাৰ্টিজসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে বিদ্ৰোহৰ সময়লৈকে তেওঁলোকক নতুন ৰাইফেলসমূহ যোগান ধৰা হোৱা নাছিল আৰু ৰেজিমেণ্টৰ ভাণ্ডাৰত থকা কাৰ্টিজসমূহ বিগত অৰ্ধ শতিকাৰ দৰেই সম্পূৰ্ণ চৰ্বিমুক্ত আছিল। কাৰ্টিজ মেৰিয়াবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখনৰ ৰং বেলেগ আছিল বাবে ই সন্দেহৰ উদ্ৰেক কৰিছিল। ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰেজিমেণ্টৰ অ-কমিচনড্ বিষয়াসকলে কাৰ্টিজসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই তথ্য কমাণ্ডিং বিষয়া কৰ্ণেল উইলিয়াম মিচেলক জনোৱা হয়; তেওঁ চিপাহীসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰে যে এই কাৰ্টিজবোৰ তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰি অহা কাৰ্টিজতকৈ কোনো গুণেই পৃথক নহয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামুৰিব নালাগে। তেওঁ ৰেজিমেণ্টৰ সন্মান অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ দেশীয় বিষয়াসকলক আহ্বান জনাই বক্তব্য সামৰে আৰু কাৰ্টিজ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা চিপাহীসকলক [[সামৰিক আদালত|আদালতৰ]] সন্মুখীন কৰোৱাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৰেজিমেণ্টৰ চিপাহীসকলে তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ (bell of arms) দখল কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মিচেলৰ বুজাবুজিৰ আচৰণৰ ফলত চিপাহীসকলে বেৰাকলৈ ঘূৰি যাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|Sen|1957|p=48}} === তদন্ত আদালত === এখন তদন্ত আদালতৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয় আৰু প্ৰায় এমাহ জোৰা তদন্তৰ অন্তত ১৯ নম্বৰ B.N.I. ভংগ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ৩১ মাৰ্চত এই কাৰ্য সম্পাদন কৰা হয়। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ অব্যাহতি দিয়া চিপাহীসকলক তেওঁলোকৰ পোছাকৰ অংশ ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়া হয় আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকক ঘৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল মিচেল আৰু (২৯ মাৰ্চৰ ঘটনাৰ পিছত) পাণ্ডেৰ ৩৪ নম্বৰ B.N.I.-ৰ কৰ্ণেল হুইলাৰ দুয়োকে ভংগ হোৱা গোটসমূহৰ স্থানত গঠন কৰা কোনো নতুন ৰেজিমেণ্টৰ দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপযুক্ত বুলি ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Wagner|2014|p=96}} === পৰিণতি === পাণ্ডেৰ দ্বাৰা হোৱা আক্ৰমণ আৰু তেওঁক দিয়া শাস্তিক ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ হিচাপে পৰিচিত হোৱা আন্দোলনটোৰ প্ৰথম দৃশ্য বা আৰম্ভণি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে সহকৰ্মী চিপাহীসকলৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চা হৈছিল আৰু ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ পিছৰ মাহবোৰত সংঘটিত হোৱা ব্যাপক চিপাহী বিদ্ৰোহৰ শৃংখলাৰ ই অন্যতম কাৰক আছিল। মঙ্গল পাণ্ডে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ নেতা যেনে ভি. ডি. চাভাৰকাৰ আদিৰ বাবে প্ৰভাৱশালী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল, যিয়ে পাণ্ডেৰ উদ্দেশ্যক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশসমূহৰ এটা হিচাপে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। আধুনিক ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলে পাণ্ডেক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে চিত্ৰায়িত কৰে, যদিও বিদ্ৰোহৰ ঠিক আগৰ ঘটনাৱলীৰ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণে সামৰণি মাৰিছে যে "এই সংশোধনবাদী বা নতুন বাখ্যাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ বৰ কম পোৱা যায়।"{{sfn|Wagner|2014|p=245}} ইয়াৰ পিছত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ সৈনিক আৰু সাধাৰণ নাগৰিকসকলে যিকোনো বিদ্ৰোহী চিপাহীক বুজাবলৈ "পাণ্ডী" (Pandee বা Pandey) শব্দটো এক অপমানসূচক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছিল। এই শব্দটো পোনে পোনে মঙ্গল পাণ্ডেৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|first=William|last=Dalrymple|page=[https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148 148]|title=The Last Mughal|year=2007|publisher=Bloomsbury |isbn=978-0-7475-8726-2|url=https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr/page/148}}</ref> == স্বীকৃতি == [[File:Mangal Pandey Cenotaph - Barrackpore Cantonment - North 24 Parganas 2012-05-27 01276.jpg|thumb|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বেৰাকপুৰ ছাউনীত সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী পথত অৱস্থিত মঙ্গল পাণ্ডেৰ স্মৃতিস্তম্ভ (cenotaph)।]] ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮৪ চনৰ ৫ অক্টোবৰত মঙ্গল পাণ্ডেৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্বলিত এটা ডাক টিকট প্ৰকাশ কৰি তেওঁৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি ৰাখে। এই ডাক টিকট আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা প্ৰথম দিনাৰ আৱৰণ (first-day cover) দিল্লীৰ শিল্পী চি. আৰ. পাকৰাশীয়ে ডিজাইন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |title=Mangal Pandey |publisher=India Post |access-date=10 April 2017 |archive-date=9 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409180830/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/M/MANGAL%20PANDEY |url-status=live }}</ref> পাণ্ডেই ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলক আক্ৰমণ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁক ফাঁচী দিয়া স্থানটুকুৰা স্মৰণীয় কৰি ৰাখিবলৈ বেৰাকপুৰত ''শহীদ মঙ্গল পাণ্ডে মহা উদ্যান'' নামৰ এখন উদ্যান স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="kmcgov.in">[https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 Mangal Pandey Park, Amusement Parks / Auditoriums / Clubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043133/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCAmusementPark.jsp#a12 |date=4 March 2016 }}, kmcgov.in</ref> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা ঘটনাৱলীৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি নিৰ্মিত আৰু কেত্ন মেহতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''[[মঙ্গল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখন ২০০৫ চনৰ ১২ আগষ্টত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াত মুখ্য চৰিত্ৰত ভাৰতীয় অভিনেতা [[আমিৰ খান]]ৰ লগতে [[ৰাণী মুখাৰ্জী]], [[অমীষা পেটেল]] আৰু টবি ষ্টিফেনছে অভিনয় কৰিছিল। পাণ্ডেৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সুপ্ৰিয়া কৰুণাকৰণৰ দ্বাৰা ৰচিত আৰু পৰিচালিত 'দ্য ৰুটী ৰে বেলিয়ন' নামৰ এখন মঞ্চ নাটক প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। স্পৰ্শ নামৰ এটা নাট্যগোষ্ঠীয়ে এই নাটকখনৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ জুন মাহত [[হায়দৰাবাদ]]ৰ অন্ধ্ৰ সাৰস্বত পৰিষদৰ 'দ্য মুভিং থিয়েটাৰ'ত ইয়াৰ মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207142808/http://www.hindu.com/mp/2005/06/08/stories/2005060800760400.htm |url-status=dead |archive-date=7 February 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Review of ''The Roti Rebellion'' |date=8 June 2005}}</ref> জেডি স্মিথৰ প্ৰথম উপন্যাস ''হোৱাইট টিথ''ৰ এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ সমাদ ইকবাল হ'ল মঙ্গল পাণ্ডেৰ এজন কাল্পনিক বংশধৰ। পাণ্ডেৰ জীৱনে সমাদৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু উপন্যাসখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বাৰে বাৰে তেওঁৰ প্ৰসংগ উত্থাপন আৰু অনুসন্ধান কৰা হৈছে।<ref>Zadie Smith, White Teeth, pp. 210-217</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} == উদ্ধৃত উৎস == {{refbegin}} *{{cite book | last=David |first=Saul | title=The Indian Mutiny| date=2002|publisher=Penguin Adult | isbn=0-141-00554-8 }} *{{cite book |last=Forrest |first=George |authorlink=George William Forrest |title=Selections from the letters, despatches and other state papers preserved in the Military Department of the Government of India, 1857–58 | date=1893}} *{{cite book |last=Sen |first=Surendra Nath |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.43239/page/n5 |title=Eighteen Fifty-Seven |year=1957 |publisher=Publications Division, Ministry of Information & Broadcasting, Govt. of India}} *{{cite book |last=Wagner |first=Kim A. | title=The Great Fear of 1857. Rumours, Conspiracies and the Making of the Indian Uprising|year=2014|isbn=978-93-81406-34-2}} {{refend}} == অধিক পঢ়ক == * Amin, Agha H., ''The Sepoy Rebellion of 1857–59: Reinterpreted'', 1998, Strategicus and Tacticus {{ISBN?}} * [[ৰুদ্ৰাংশু মুখাৰ্জী|Mukherjee, Rudrangshu]], ''Mangal Pandey: Brave Martyr or Accidental Hero?'', 2005, Penguin Books (India), {{ISBN|0-14-303256-9}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Mangal Pandey}} * [https://www.tribuneindia.com/2005/20050814/spectrum/book10.htm Man who led the mutiny] {{ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:পাঞ্চে, মঙ্গল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] q5bije92tp3529am0vv2cmtzv96ch1z 0 78613 640953 615296 2026-10-01T21:39:42Z Ananya Taye 28065 added citation 640953 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = হ'-ফি লাং-কু-ৰি (𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣)<br>লাংকুৰি দেওশাল | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | location = বাকুপুখুৰি হাবি গাঁও, [[চৰাইদেউ জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | locale = লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰ | religious_affiliation = [[ফুৰালুং ধৰ্ম]](বৰ্তমান) | deity = লাংকুৰি (আই লেং দিন / খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী) | founder = জনা নাযায়, চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | date_established = আহোমসকলৰ আগমনৰ আগতে (চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা)<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | architecture_type = | associated_buildings = লাংকুৰি দৌল | festivals = ক্ষ্যেক লাংকুৰি (বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত), মে-ডাম-মে-ফী, ওমফা | management = }} '''হ'-ফি লাং-কু-ৰি'''<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6}}</ref>({{lang-aho|𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣}}) অসমীয়াত '''লাংকুৰি দেওশাল''' ({{lang-en|Temple of Langkuri}}<ref>{{Cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Baptist Mission Press |location=Calcutta |year=1930 |url=https://archive.org/details/dli.csl.7850 |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref>) ফুৰালুং ধৰ্মৰ লাংকুৰি দেৱতাক আৰাধনা কৰা এখন হ'ফি দেউশাল। ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰাহী মুখিয়া থাকুমথাৰ উপদেশত চাওলুং [[চুকাফা|চুকাফাই]] চৰাইদেউৰ এই অঞ্চলকে প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী হিচাপে পাতি লয়<ref name="Bhuyan">Bhuyan, SK,"Satsari Assam Buranji, p.6,"সি বোলে, মোক থামিথুমা বোলে। মই বৰাহী মৰাণৰ অধিকাৰ। লখাই বিলৰ কোখত মোৰ ঘৰ।...পৰ্ব্বতত চুকাফাৰ পাট।— পাছে ৰজা বোলে, আমি থাকিবলে ক’ত ভাল? থামিথুমাৱে বোলে, আমাৰ ৰজাৰ দেওঘৰ আছে, তাতে থাকিবলৈ চল। পাছে আমাৰ মানুহে চাবলৈ গ’ল। ৰজাদেৱে তাহাতক খুৱাই-বুজাই পঠালে, বোলে, আমাৰ এখেলৈ অহা-যোৱাকৈ থাকিবি। এইবুলি বিদাই দিলে। আতপাচে আমাৰ মানুহে ভাল ঠাই বুলি কলেহি ৰজাত। পাছে ন-ভাত খাই নাংকুৰিদেৱৰ ওচৰত উজনিত সৰু পৰ্ব্বত খনিত পাটকে থাকিল।"</ref> আৰু তেওঁ আগবঢ়োৱা দেওঘৰক চুকাফাই দেওশাল হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি লয়।‌<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> লাংকুৰি দেওশাল আৰু তাৰ পশ্চিমফালে থকা লাংকুৰি দৌল [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ উপাসনাস্থল, য’ত লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত প্ৰাচীন প্ৰথম আহোম উপসনা স্থলীৰ স্ধ্বংসাৱশেষ এতিয়াও দেখা যায়। <ref>"...It was founded as the first temple site for the Ahom kings. Currently, remnants of the Ahom temple..." {{Cite journal |last1=Borah |first1=Deepjyoti |last2=Kumar |first2=Pradip |title=The Role of UNESCO World Heritage Site Charaideo Moidam in Promoting Tourism Through Tai-Ahom’s Intangible Cultural Heritage |journal=International Journal for Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=6 |year=2024 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/6/34050.pdf |issn=2582-2160 |publisher=International Journal for Multidisciplinary Research |access-date=2026-06-15 |pages=}}</ref> দেওশালত বৰ্তমানেও আহোম সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে পৰম্পৰাগত [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ ৰীতি-নীতিৰে বিভিন্ন পূজা-পাতল কৰি আহিছে। এই দেওশালত বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত লাংকুৰি দেৱতাক পুজা কৰা হয়। ইয়াৰে কাষতে লাংকুৰি দৌল অৱস্থিত।<ref>{{Cite journal |last1=Saikia |first1=Joyshree |last2=Bora |first2=Prasangsha |date=2025-08 |title=Tracing the memories of the Ahoms at Charaideo and adjacent areas |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=13 |issue=|pages= |issn=2320-2882 |url=https://www.ijcrt.org/papers/IJCRT2508417.pdf |access-date=2026-06-03 }}</ref> চৰাইদেউত লাংকুৰী দেওশাল, খাও খাম দেওশাল আৰু মূল বৰ দেওশালকে ধৰি কেইবাটাও পৱিত্ৰ দেওশাল অৱস্থিত আছিল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> পাছলৈ চৰাইদেউৰ মূল দেওশালখন [[আম-লা-খী দেওশাল]]লৈ লৈ যোৱা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> == ইতিহাস== ===স্থাপন=== ১২৫৩ খৃষ্টাব্দৰ পূৰ্বে এই স্থানত এটা দেওঘৰ আছিল, য'ত স্থানীয় [[বড়ো-কছাৰী|বড়ো-কছাৰী]] মূলৰ [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|বৰাহী-মৰাণ]]<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5)."</ref> (কিছু বুৰঞ্জীবিদৰ মতে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] সকলৰো)<ref>{{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985|page=50|quote=Another sacred place of the Chutiyas, Morans, and Borahis was Charaideo}}</ref><ref>{{cite journal |last=Bharali |first=Ankur Jyoti |title=Charaideo in Early Ahom Polity: Establishment, History and Significance |journal=International Journal of Novel Research and Development |volume=11 |issue=2 |year=2026 |page=b15 |issn=2456-4184 |url=https://ijnrd.org/papers/IJNRD2602103.pdf |access-date=17 June 2026 |quote="It is believed that the site of the temple of Deoshal was the temple of the gods worshiped by the former Chutiya or Barahi."}}</ref> সকলে মিলি উপাসনা কৰিছিল। ১২৫৩ খৃষ্টাব্দত [[দাই জনগোষ্ঠী|দেহং দাই]] লোক সকলৰ (পাছলৈ এইখিনি লোকে স্থানীয় লোকৰ লগত মিলি [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী]] গঠন কৰে<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam|publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |page=181 |isbn=8185319618 |quote=“This unique perception and representation is the crux of what we know and call ‘Ahom’. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of ‘becoming’ a socio-cultural entity manifested in a riverine polity.”}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi|first=Padmeswar |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |location=Guwahati |year=1968 |page=59 |quote=“The Ahoms, though few in number, were able to absorb the local tribes into their fold.” }}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |jstor=3516963 |doi=10.2307/3516963 |quote=“The process of Ahomization continued through the absorption of the Barahi and Moran tribes and, later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes.”</ref>) প্ৰব্ৰজন ঘটে আৰু এই লোক সকলে দেওঘৰটোক নিজৰ পূজা কৰা শাল হিচাপে পুণৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5)."</ref> সাতসৰী বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা অনুসৰি এই অঞ্চলৰ বৰাহী-মৰাণৰ ৰজা বা মুখিয়াল থামিথুমাই দাই লোক সকলৰ ৰজা চুকাফাক জনাইছিল যে চৰাইদেউ পাহাৰত সিহঁতৰ কোনোবা ৰজা এজনৰ দেওঘৰ এটা আছিল য'ত থাকিবলৈ অনুকূল আছিল।<ref name="Bhuyan"/><ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> সেই উপদেশ অনুসৰিয়ে চুকাফাই চৰাইদেউত নগৰ পাতি দেওঘৰ খনত পূজা কৰিবলৈ লয়। দেওশালৰ পূজা নিয়মিত ভাৱে পৰিচালিত কৰিবৰ বাবে চুকাফাই কিছুমান বিষয় পদৰো সৃষ্টি কৰিছিল। যেনে- দেওধাই বৰুৱা, দেওধাই ফুকন, বাইলুং ফুকন ইত্যাদি। সময় সলনি হোৱাৰ লগে লগে চৰাইদেউ ওচৰত জনবসতি বৃদ্ধি হৈ অহাৰ লগতে অন্যান্য ৰাজকীয় কাৰণত স্বৰ্গদেউ সকলৰ আদেশানুসাৰে মহামন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁঞিয়ে (এওঁ [[গৌৰীনাথ সিংহ|গৌৰী]] নাথ সিংহ (১৭৮০-১৭৯৫), [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ]] সিংহ(১৭৯৫-১৮১০), [[চুদিংফা|চন্দ্ৰকান্ত]] সিংহ(১৮১০-১৮১৭) খ্ৰীষ্টাব্দত) দিনত মন্ত্ৰী আছিল) দেওশালত স্থান পৰিবৰ্তনৰ বাবে আলোচনা কৰি ৰজা প্ৰজা সকলোৰে সন্মতিক্ৰমে লাকুৱা লৈ স্থানান্তৰিত কৰে (আমলখি দেওশাল ৰূপে খ্যাত)। অৱশ্যে চৰাইদেউ দেওশাল ৰজাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত অৱস্থাতে আছিল।<ref name="ইতিহাসে">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=নলতা | author=সম্পাদক: সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ}}</ref> পাছলৈ চাওফা চুপাতফাই ওচৰতে থকা লাংকুৰি দৌল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Padmeswar |title=Tai-Ahom Religion and Customs |publisher=Publication Board, Assam |location=Gauhati |year=1976 |url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12547 |lccn=77903586 |oclc=4570656 |language=en |access-date=2026-06-15 |page=52}}</ref> ==ফুৰালুং ধৰ্ম== ===লাংকুৰি=== লাংকুৰি ফুৰালুং ধৰ্মৰ এজন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু প্ৰাচীন প্ৰাচীন দেৱতা।<ref>{{Cite book |title=Historical and Socio-cultural Aspects of North-East India |url=https://www.google.co.in/books/edition/Historical_and_Socio_Cultural_Aspects_of/KTRpEQAAQBAJ?hl=en |publisher=Google Books |access-date=2026-06-03 |page=48}}</ref> লাংকুৰীক পৰ্বতত বাস কৰা প্ৰাচীন দেৱতা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সেইবাবে তেওঁৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> লাংকুৰীক ‘আই লেং দিন’ বুলিও জনা যায়। আই লেং দিন হৈছে পৃথিৱীৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱতা। সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাত আই লেং দিনক ‘খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী’ ৰূপে উপাসনা কৰা হয়। টাই ভাষাৰ মন্ত্ৰ গাই তেওঁৰ পূজা সম্পন্ন কৰা হয়। ===হ'-ফি=== {{main|ফুৰালুং ধৰ্মৰ উপাসনালয়}} হ'-ফি এক প্ৰকাৰৰ [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ উপসনা গৃহ। ই [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ তিনিটা মুখ্য উপসনা স্হল হ'-লু, হ'-ফি আৰু ৰুন চাও চেংৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ উপাসনালয়। অসমীয়া ভাষাত এই তিনিওবিধ উপাসনাস্থলক দেউশাল বুলি কোৱা হয়। চৰাইদেউত সাতখন তেনে পৱিত্ৰ উপাসনাস্থল আছে। সেইসমূহ হ'ল: হ'-ফি ম'লাই, হ'-ফি কা-লাই বা দাই, হ'-ফি হুকুম, হ'-ফি বান্টুং , হ'ফি ফা নটিং ৰু বা ৰৌন ফা, ৰৌন চুম আৰু ৰৌন খুন চেং। দেওশালত টাই পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান অনুসৰি লাংকুৰীৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> হাবি দেওশাল’ৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্যত বাস কৰা দেৱতাসকলৰ উদ্দেশ্যে সম্পন্ন কৰা দেওশাল। ‘হাবি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্য বা জংঘল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> ফুৰালুং ধৰ্মৰ পুৰোহিতসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, টাই নববৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে লাংকুৰী আৰু আন চাৰি দেৱতাৰ পূজা নকৰিলে পূৰ্বপুৰুষ বা দামসকলে পাকঘৰৰ দক্ষিণ দিশৰ খুটা ফ’ কামত আগবঢ়োৱা প্ৰসাদ গ্ৰহণ নকৰে। সেইবাবে সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাৰ পিছতহে পূৰ্বপুৰুষসকলৰ উপাসনা সম্পন্ন কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=150}}</ref> দেওশালত সম্পাদন হোৱা বিভিন্ন অনুষ্ঠান বা পূজা, যেনে বিকখন, ওমফা, মে-ডাম-মে-ফী আদি পূজাত গৰু, ম'হ, গাহৰি, হাঁহ, পাৰ, কুকুৰা আদি জীৱ জন্তু বলি দিয়া হয়। আহোম পৰম্পৰাত বলি দিবৰ বাবে ‘বলিমৰা’ খেল আছিল। তাই আহোম পৰম্পৰাত দেও পূজাৰ বাবে উদ্‌গা কৰা হাঁহ কুকুৰা আদি মন্ত্ৰপূত কৰি মুচৰি অথবা টঙনিয়াই মৰাৰ প্ৰথাহে আজিও প্ৰচলন হৈ আছে।<ref name="কাশীনাথ">{{cite book | title=আসাম বুৰঞ্জী | author=কাশীনাথ তামূলী}}</ref><ref name="প্ৰান্তিক">{{cite book | title='''প্ৰবন্ধৰ নাম''' | publisher=প্ৰান্তিক | author=পৰানন কোঁ‌ৱৰ | year=জুন ২০২০}}</ref> বুৰঞ্জী অনুসৰি দিনছাম মাহত [[চাওফা]] [[চুজিনফা]]ই বৰ পাহাৰত অৱস্থিত লাংকুৰি দেওশালত গৰু আৰু ম’হ লৈ গৈ সেই লাংকুৰি দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰিছিল।<ref>"...cows and buffaloes to the temple of Langkuri (Siva) on the Barpa-här hill ..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref> ==পুন:নিৰ্মাণ আৰু সংৰক্ষণ== অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদে ১ কোটি ৮ লাখ টকাৰ অনুমোদন কৰে।<ref>{{Cite news |title=শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক লাংকুৰি দেওশালত ডাম-ফী পূজা, পৰ্যটকৰ বাবে অন্যতম আকৰ্ষণ হৈ পৰিব লাংকুৰি দেওশাল |url=https://www.assam.news18.com/amp/news/assam/historical-place-langkuri-deohal-subham-g-local18-485700.html |work=News18 Assam |publisher={{URL|https://www.news18.com/|Network18}} |language=as |access-date=2026-05-26 |url-status=live |page= }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==অন্যান্য দেওশাল আৰু উপসনাস্থলী সমূহ== *'''কৰদৈ পুখুৰী''':দিনছি মাহত [[চাওফা]] চুপাটফাই চৰাইদেউ পাহাৰৰ তলত কৰদৈ নামৰ এটা পুখুৰী খন্দোৱাইছিল, য’ত চাওফাসকলৰ মৃতদেহ সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। এই পুখুৰী লাংকুৰীৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰা হৈছিল।<ref>"...named, Kardai where the dead bodies of the kings were entombed. The tank was dedicated to Langkuri (Siva)..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=270}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] 3own46enmiz5gvnk7l8h3n5a0n1b9or 0 79849 640982 625034 2026-10-02T01:24:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640982 wikitext text/x-wiki {{এলজিবিটি}} গৱেষণাৰ দ্বাৰা [[সমকামিতা|সমকামী]], [[উভকামিতা|উভকামী]], [[ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ]] ([[এলজিবিটি]]) যুৱচামৰ মাজত আত্মহত্যাৰ চেষ্টাৰ হাৰ আৰু আত্মহত্যাৰ ধাৰণা সাধাৰণ জনসংখ্যাতকৈ যথেষ্ট বেছি বোলি জনা গৈছে।<ref name="Haas2011">{{cite journal | last1=Haas| first1=Ann P.| last2=Eliason| first2=Mickey| last3=Mays| first3=Vickie M.| last4=Mathy| first4=Robin M.| last5=Cochran| first5=Susan D.| last6=D'Augelli| first6=Anthony R.| last7=Silverman| first7=Morton M.| last8=Fisher| first8=Prudence W.| last9=Hughes| first9=Tonda| last10=Rosario| first10=Margaret| last11=Russell| first11=Stephen T.| last12=Malley| first12=Effie| last13=Reed| first13=Jerry| last14=Litts| first14=David A.| last15=Haller| first15=Ellen| last16=Sell| first16=Randall L.| last17=Remafedi| first17=Gary |last18=Bradford| first18=Judith| last19=Beautrais| first19=Annette L.| last20=Brown| first20=Gregory K.| last21=Diamond| first21=Gary M. |last22=Friedman| first22=Mark S.| last23=Garofalo| first23=Robert| last24=Turner| first24=Mason S.| last25=Hollibaugh| first25=Amber|author26-link=Paula Clayton| last26=Clayton| first26=Paula J.| title=Suicide and Suicide Risk in Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Populations: Review and Recommendations| journal=Journal of Homosexuality| date=30 December 2010| volume=58| issue=1| pages=10–51| doi=10.1080/00918369.2011.534038| pmc=3662085| pmid=21213174}}{{indent}}{{cite journal | last1 = Proctor | first1 = Curtis D. | last2 = Groze | first2 = Victor K. | year = 1994 | title = Risk Factors for Suicide among Gay, Lesbian, and Bisexual Youths | url = https://archive.org/details/sim_social-work_1994-09_39_5/page/504 | journal = Social Work | volume = 39 | issue = 5 | pages = 504–513 | doi = 10.1093/sw/39.5.504 | pmid = 7939864 }}{{indent}}{{cite journal | last1 = Remafedi | first1 = Gary | last2 = Farrow | first2 = James A. | last3 = Deisher | first3 = Robert W. | year = 1991 | title = Risk Factors for Attempted Suicide in Gay and Bisexual Youth | url = https://archive.org/details/sim_pediatrics_1991-06_87_6/page/869 | journal = Pediatrics | volume = 87 | issue = 6 | pages = 869–875 | pmid = 2034492 }}{{indent}}{{cite journal | last1 = Russell | first1 = Stephen T. | last2 = Joyner | first2 = Kara | year = 2001 | title = Adolescent Sexual Orientation and Suicide Risk: Evidence From a National Study | journal = American Journal of Public Health | volume = 91 | issue = 8| pages = 1276–1281 | doi = 10.2105/AJPH.91.8.1276 | pmid=11499118 | pmc=1446760}}{{indent}}{{cite journal | last1 = Hammelman | first1 = Tracie L. | year = 1993 | title = Gay and Lesbian Youth | journal = Journal of Gay & Lesbian Psychotherapy | volume = 2 | issue = 1| pages = 77–89 | doi = 10.1300/J236v02n01_06 }}{{indent}}{{cite journal | last1 = Johnson | first1 = R. B. | last2 = Oxendine | first2 = S. | last3 = Taub | first3 = D. J. | last4 = Robertson | first4 = J. | year = 2013 | title = Suicide Prevention for LGBT Students | url = http://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/B_Johnson_Suicide_2013.pdf | journal = New Directions for Student Services | volume = 2013 | issue = 141 | pages = 55–69 | doi = 10.1002/ss.20040 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200919040047/http://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/B_Johnson_Suicide_2013.pdf | archivedate = 2020-09-19 | access-date = 2022-03-26 | deadurl = yes }}</ref><ref>{{Cite book | last1=Smalley| first1=K. Bryant| url=https://books.google.com/books?id=tWrBDgAAQBAJ&q=lgbt%20suicide&pg=PA181| title=LGBT Health: Meeting the Needs of Gender and Sexual Minorities| last2=Warren| first2=Jacob C.| last3=Barefoot| first3=K. Nikki| date=2017-10-28| publisher=Springer| isbn=978-0-8261-3378-6| pages=181–193| language=en}}</ref> এলজিবিটি লোকসকলৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইন গৃহীত হোৱাৰ ফলত এলজিবিটি যুৱচামৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰে; উদাহৰণ স্বৰূপে, বৈষম্যমূলক আইন গৃহীত হোৱাৰ পিছত এলজিবিটি লোকসকলৰ মাজত হতাশা আৰু ড্ৰাগৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি হোৱা দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |title=The Impact of Institutional Discrimination on Psychiatric Disorders in Lesbian, Gay, and Bisexual Populations: A Prospective Study by Mark L. Hatzenbuehler, MS, MPhil, Katie A. McLaughlin, PhD, Katherine M. Keyes, MPH and Deborah S. Hasin, PhD |journal=American Journal of Public Health |volume=100 |issue=3 |pages=452–459 |doi=10.2105/AJPH.2009.168815 |pmid=20075314 |pmc=2820062 |publisher=Ajph.aphapublications.org |date=2010-01-14 |last1=Hatzenbuehler |first1=M. L. |last2=McLaughlin |first2=K. A. |author3=[[Katherine Keyes]] |last4=Hasin |first4=D. S. }}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, এলজিবিটি লোকসকলক নাগৰিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমান বুলি স্বীকৃতি দিয়া আইন, যেনে সমকামী বিবাহসমৰ্থন কৰা আইন, এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। [[এলজিবিটি যুৱচামৰ ওপৰত চলোৱা উৎপীড়ন]] হৈছে আত্মহত্যাৰ ক্ষেত্ৰত অৰিহণা যোগোৱা এক মুখ্য কাৰক। এই উৎপীড়ণ বিশেষভাৱে যৌনতা বা লিংগসম্পৰ্কীয় নহ'বও পাৰে।<ref>{{cite journal | last1 = Savin-Williams | first1 = Ritch C | year = 1994 | title = Verbal and physical abuse as stressors in the lives of lesbian, gay male, and bisexual youths: Associations with school problems, running away, substance abuse, prostitution, and suicide | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-consulting-and-clinical-psychology_1994-04_62_2/page/261 | journal = Journal of Consulting and Clinical Psychology | volume = 62 | issue = 2| pages = 261–269 | doi = 10.1037/0022-006X.62.2.261 | pmid = 8201062 }}</ref> ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেইবাটাও আত্মহত্যাৰ পিছৰে পৰা এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত আত্মহত্যা হ্ৰাস কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত বিষয় আৰু অন্তৰ্নিহিত কাৰণসমূহৰ ওপৰত অধিক মনোযোগ দিয়া হৈছে। পাৰিবাৰিক গ্ৰহণযোগ্যতা প্ৰকল্পৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে "শিশুৰ যৌন অভিমুখীতাৰ সন্দৰ্ভত পিতৃ-মাতৃৰ গ্ৰহণযোগ্যতা, আনকি নিৰপেক্ষতাই" আত্মহত্যাৰ চেষ্টাৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে। .<ref name="Natpublic">{{cite web |title=Study: Tolerance Can Lower Gay Kids' Suicide Risk |first=Joseph |last=Shapiro |website=[[National Public Radio]] |date=December 29, 2008 |access-date=September 3, 2021 |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98782569}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Bagley|first1=Christopher|last2=Tremblay|first2=Pierre|year=2000|title=Elevated rates of suicidal behavior in gay, lesbian, and bisexual youth|journal=Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention|volume=21|issue=3|pages=111–117|doi=10.1027//0227-5910.21.3.111|pmid=11265836}}</ref> ''নেচনেল একচন এলায়েন্স ফৰ ছুইচাইড প্ৰিভেনচন''-এ উল্লেখ কৰিছে যে সামগ্ৰিকভাৱে এলজিবিটি জনসংখ্যাৰ মাজত বা বিশেষকৈ এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত আত্মহত্যাৰ ধাৰণা বা আত্মহত্যাৰ হাৰ সম্পৰ্কে কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় তথ্য নাই (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাবে)।<ref name="autogenerated3">National Action Alliance for Suicide Prevention Tackles LGBT Suicide, April 26, 2012, Kellan Baker and Josh Garcia. {{cite web |url=http://actionallianceforsuicideprevention.blogspot.com/2012/04/national-action-alliance-for-suicide.html |title=National Action Alliance for Suicide Prevention Tackles LGBT Suicide |last1=Baker |first1=Kellan |last2=Garcia |first2=Josh |date=April 26, 2012 |website=National Action Alliance for Suicide Prevention |access-date=September 3, 2021}}</ref> ==গৱেষণা== সমাজ কৰ্মী কেটলিন ৰিয়ানৰ পাৰিবাৰিক গ্ৰহণ প্ৰকল্পই (চান ফ্ৰাঞ্চিস্কো ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি) আত্মহত্যা, এইচআইভি/এইডছ, আৰু গৃহহীনতা সহ এলজিবিটি যুৱক-যুৱতীসকলৰ স্বাস্থ্য, মানসিক স্বাস্থ্য আৰু কল্যাণৰ ওপৰত পৰিয়ালৰ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু অগ্ৰাহ্যৰ প্ৰভাৱৰ প্ৰথম অধ্যয়ন চলাইছিল।<ref name="visalia">{{cite web |title=Helping LGBT youth, others learn to cope |date=April 27, 2012 |url=http://glbtnewsnetwork.blogspot.com/2012/04/helping-lgbt-youth-others-learn-to-cope_28.html |access-date=March 27, 2022 |archivedate=November 19, 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119053438/http://glbtnewsnetwork.blogspot.com/2012/04/helping-lgbt-youth-others-learn-to-cope_28.html |deadurl=yes }}</ref> তেওঁলোকৰ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে এলজিবিটিৰ অন্তৰ্ভুক্ত যুৱক-যুৱতীসকলে ২০ বছৰ বয়সলৈকে "যিসকলে কৈশোৰৰ সময়ত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ পৰা উচ্চ স্তৰৰ প্ৰত্যাখ্যান অনুভৱ কৰে (যেতিয়া পিতৃ-মাতৃ আৰু যত্ন লওঁতাৰ পৰা সামান্য বা কোনো প্ৰত্যাখ্যান অনুভৱ নকৰা যুৱক-যুৱতীসকলৰ তুলনাত) তেওঁলোকৰ আত্মহত্যাৰ বাবে চেষ্টা কৰাৰ সম্ভাৱনা আঠগুণতকৈ অধিক আছিল, উচ্চ স্তৰৰ হতাশাৰ হাৰ ছয়গুণতকৈ অধিক আৰু অবৈধ ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা তিনিগুণতকৈ অধিক, আৰু এইচ.আই.ভি. বা অন্যান্য এছ.টি.ডি.-ৰ বাবে উচ্চ বিপদাশংকা থকাৰ সম্ভাৱনা তিনিগুণতকৈ অধিক।" <ref name=visalia/><ref>{{Cite journal|title=The Impact of Family Rejection or Acceptance among LGBT+ Millennials in the Seventh-day Adventist Church|url=https://www.nacsw.org/Publications/SWC/SWC44_1&2.pdf|journal=Social Work and Christianity}}{{author needed|date=March 2022}}</ref> বহুতো অধ্যয়নৰ পৰা জনা গৈছে যে সমকামী, আৰু উভকামী যুৱক-যুৱতীসকলৰ আত্মহত্যাৰ প্ৰচেষ্টাৰ হাৰ বিষমকামী যুৱক-যুৱতীৰ তুলনাত অধিক। আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ সম্পদ কেন্দ্ৰই অনুমান কৰিছিল যে বয়স আৰু লিংগ গোটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ৫ ৰ পৰা ১০% এলজিবিটি গোটৰ অন্তৰ্গত যুৱকে আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিছে, যি বিষমকামী যুৱক-যুৱতীতকৈ ১.৫-৩ গুণ অধিক আছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.sprc.org/library/SPRC_LGBT_Youth.pdf |title=Preventing Suicide among Gay, Lesbian, Bisexual, Transgendered, and Questioning Youth and Young Adults |access-date=2011-08-21 |archivedate=2011-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110822042427/http://www.sprc.org/library/SPRC_LGBT_Youth.pdf |deadurl=yes }}{{author needed|date=March 2022}}</ref> সমকামী কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ মাজত তেওঁলোকৰ বিষমকামী বন্ধু-বৰ্গৰ তুলনাত আত্মহত্যাৰ ধাৰণা আৰু সামগ্ৰিক মানসিক স্বাস্থ্যৰ সমস্যাৰ এই উচ্চ প্ৰচলন সংখ্যালঘু চাপৰ বাবে দায়ী। <ref>{{cite web |url=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=10851 |title=Definition of Bisexual suicide risk |publisher=Medterms.com |date=1999-10-27 |access-date=2011-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111208215013/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=10851 |archive-date=December 8, 2011 |url-status=dead |df=mdy-all |archivedate=2011-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111208215013/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=10851 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite journal|author=Meyer, IH |title=Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: conceptual issues and research evidence |journal=Psychological Bulletin |volume=129 |issue=5 |pages=674–97 |date=September 2003 |pmid=12956539 |pmc=2072932 |doi=10.1037/0033-2909.129.5.674}}</ref> উচ্চ স্তৰৰ শিক্ষা থকা বা বিভিন্ন জাতিৰ অভিভাৱকে এলজিবিটি+ আত্মহত্যাৰ পৰিসংখ্যাৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা নাযায়।<ref>{{cite journal |title=Transgender Adolescent Suicide Behavior |year = 2018|doi = 10.1542/peds.2017-4218|url=https://pediatrics.aappublications.org/content/142/4/e20174218?download=true&sso=1&sso_redirect_count=1&nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3A+No+local+token|last1 = Toomey|first1 = Russell B.|last2 = Syvertsen|first2 = Amy K.|last3 = Shramko|first3 = Maura|journal = Pediatrics|volume = 142|issue = 4|pages = e20174218|pmid = 30206149|pmc = 6317573}}</ref> গৱেষণাৰ এক তথ্য অনুসৰি বিদ্যায়তনিক পৰিৱেশত ২৫% গে', লেছবিয়ান বা উভকামী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী বা কৰ্মচাৰীক তেওঁলোকৰ যৌন অভিমুখীতাৰ বাবে হেয় প্ৰতিপন্ন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়। ইয়াৰে এক তৃতীয়াংশ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোক অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite news| url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/15/lgbt-students-harassed-at_n_717992.html | work=Huffington Post | first=Danielle | last=Wienerbronner | title=LGBT Students Harassed At Colleges Nationwide, New Report Says | date=2010-09-15}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি]] hjlim9ly1cpwvnwf3mjmolirzlohzb5 0 81480 640863 423471 2026-10-01T18:22:12Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:অসমীয়া কবি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640863 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = | image = | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = | birth_year = ১৯৪৭ | birth_place = [[শিৱসাগৰ]], [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = কবি | movement = | notableworks = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''আনিজ উজ্ জামান''' এগৰাকী কবি, সাহিত্য সমালোচক, অনুবাদক৷ তেখেতৰ এতিয়ালৈকে দহখনতকৈয়ো অধিক কবিতা পুথি প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে সম্পাদনা গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে৷ <ref name="গৰীয়সী">{{cite journal | title=গৰীয়সী | author=ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা | month=জানুৱাৰী | volume=ঊনিত্ৰংশ বছৰ | issue=তৃতীয় সংখ্যা | pages=২৮}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিচয়== তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনত শিৱসাগৰৰ বৰুৱা বামুণবাৰী গাঁৱত৷ ==সাহিত্যৰাজি== ===কাব্যগ্ৰন্থ=== *অজ্ঞাতে (১৯৮৯) *সেউজীয়া জোন (১৯৯৯) *গোধূলি (১৯৯৪) * দোকমোকাল, বনফুল প্ৰকাশন (২০১৪) *এই বাটেদিয়েই, বনফুল প্ৰকাশন () *নিৰ্বাচিত কবিতা, সম্পাদনা- সত্যকাম বৰঠাকুৰ ==বঁটা আৰু সন্মান== *কাব্যৰত্ন, অসম কবি সন্মিলনে প্ৰদান কৰা বঁটা *ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ-২০২১<ref name="দ্য ক্ৰছ কাৰেণ্ট নিউজ">{{cite web | url=https://thecrosscurrent.in/state-13-12-21/ | title=কবি আনিছ উজ্ জামানলৈ ২০২১ বৰ্ষৰ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা-২০২২<ref>{{cite web | url=https://www.assam.awazthevoice.in/stories-news/gangadhar-meher-poetry-award-for-to-noted-poet-anish-uz-zaman-9676.html | title=বিশিষ্ট কবি আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref><ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন">{{cite web | url=https://www.asomiyapratidin.in/guwahati-news/gangadhar-meher-national-poetry-award-2022-to-eminent-poet-anis-uz-zaman | title=আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref> *অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা, ২০২৩<ref>{{cite web | url=https://www.dainandinbartagroup.in/poet-translator-anis-uz-zaman-presented-the-amulya-chakravarti-sonwarni-translation-literary-award-for-the-year-2023/ | title=কবি-অনুবাদক আনিছ উজ জামানলৈ ২০২৩ বৰ্ষৰ অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা প্ৰদান | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গণেশ গগৈ বঁটা, ২০২৪<ref>{{cite news | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-congratulates-wiinners-of-bishnu-rabha-award-2024-1030376-2024-06-17 | title=Himanta Biswa Sarma congratulates wiinners of Bishnu Rabha Award 2024 | date=১৭ জুন ২০২৪ | agency=India Today NE}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] ox1g3yxh5mod5dwylxwtzjwxlbe2ubr 640868 640863 2026-10-01T18:25:43Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640868 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = | image = | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = | birth_year = ১৯৪৭ | birth_place = [[শিৱসাগৰ]], [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = কবি | movement = | notableworks = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''আনিজ উজ্ জামান''' (মৃত্যু: ২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬) এগৰাকী কবি, সাহিত্য সমালোচক, অনুবাদক৷ তেখেতৰ এতিয়ালৈকে দহখনতকৈয়ো অধিক কবিতা পুথি প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে সম্পাদনা গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে৷ <ref name="গৰীয়সী">{{cite journal | title=গৰীয়সী | author=ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা | month=জানুৱাৰী | volume=ঊনিত্ৰংশ বছৰ | issue=তৃতীয় সংখ্যা | pages=২৮}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিচয়== তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনত শিৱসাগৰৰ বৰুৱা বামুণবাৰী গাঁৱত৷ ==সাহিত্যৰাজি== ===কাব্যগ্ৰন্থ=== *অজ্ঞাতে (১৯৮৯) *সেউজীয়া জোন (১৯৯৯) *গোধূলি (১৯৯৪) * দোকমোকাল, বনফুল প্ৰকাশন (২০১৪) *এই বাটেদিয়েই, বনফুল প্ৰকাশন () *নিৰ্বাচিত কবিতা, সম্পাদনা- সত্যকাম বৰঠাকুৰ ==বঁটা আৰু সন্মান== *কাব্যৰত্ন, অসম কবি সন্মিলনে প্ৰদান কৰা বঁটা *ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ-২০২১<ref name="দ্য ক্ৰছ কাৰেণ্ট নিউজ">{{cite web | url=https://thecrosscurrent.in/state-13-12-21/ | title=কবি আনিছ উজ্ জামানলৈ ২০২১ বৰ্ষৰ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা-২০২২<ref>{{cite web | url=https://www.assam.awazthevoice.in/stories-news/gangadhar-meher-poetry-award-for-to-noted-poet-anish-uz-zaman-9676.html | title=বিশিষ্ট কবি আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref><ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন">{{cite web | url=https://www.asomiyapratidin.in/guwahati-news/gangadhar-meher-national-poetry-award-2022-to-eminent-poet-anis-uz-zaman | title=আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref> *অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা, ২০২৩<ref>{{cite web | url=https://www.dainandinbartagroup.in/poet-translator-anis-uz-zaman-presented-the-amulya-chakravarti-sonwarni-translation-literary-award-for-the-year-2023/ | title=কবি-অনুবাদক আনিছ উজ জামানলৈ ২০২৩ বৰ্ষৰ অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা প্ৰদান | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গণেশ গগৈ বঁটা, ২০২৪<ref>{{cite news | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-congratulates-wiinners-of-bishnu-rabha-award-2024-1030376-2024-06-17 | title=Himanta Biswa Sarma congratulates wiinners of Bishnu Rabha Award 2024 | date=১৭ জুন ২০২৪ | agency=India Today NE}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] j09bl34xifiyhp9ihrfiugzv370ml1p 640871 640868 2026-10-01T18:29:29Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640871 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = | image = | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = | birth_year = ১৯৪৭ | birth_place = [[শিৱসাগৰ]], [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = কবি | movement = | notableworks = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''আনিজ উজ্ জামান''' (মৃত্যু: ২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬<ref>{{Cite web|url=https://www.anyayug.com/p/blog-page_879.html?m=1|title=Anyayug|website=Anyayug|access-date=2026-10-01|language=as}}</ref>) এগৰাকী কবি, সাহিত্য সমালোচক, অনুবাদক৷ তেখেতৰ এতিয়ালৈকে দহখনতকৈয়ো অধিক কবিতা পুথি প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে সম্পাদনা গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে৷ <ref name="গৰীয়সী">{{cite journal | title=গৰীয়সী | author=ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা | month=জানুৱাৰী | volume=ঊনিত্ৰংশ বছৰ | issue=তৃতীয় সংখ্যা | pages=২৮}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিচয়== তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনত শিৱসাগৰৰ বৰুৱা বামুণবাৰী গাঁৱত৷ ==সাহিত্যৰাজি== ===কাব্যগ্ৰন্থ=== *অজ্ঞাতে (১৯৮৯) *সেউজীয়া জোন (১৯৯৯) *গোধূলি (১৯৯৪) * দোকমোকাল, বনফুল প্ৰকাশন (২০১৪) *এই বাটেদিয়েই, বনফুল প্ৰকাশন () *নিৰ্বাচিত কবিতা, সম্পাদনা- সত্যকাম বৰঠাকুৰ ==বঁটা আৰু সন্মান== *কাব্যৰত্ন, অসম কবি সন্মিলনে প্ৰদান কৰা বঁটা *ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ-২০২১<ref name="দ্য ক্ৰছ কাৰেণ্ট নিউজ">{{cite web | url=https://thecrosscurrent.in/state-13-12-21/ | title=কবি আনিছ উজ্ জামানলৈ ২০২১ বৰ্ষৰ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা-২০২২<ref>{{cite web | url=https://www.assam.awazthevoice.in/stories-news/gangadhar-meher-poetry-award-for-to-noted-poet-anish-uz-zaman-9676.html | title=বিশিষ্ট কবি আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref><ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন">{{cite web | url=https://www.asomiyapratidin.in/guwahati-news/gangadhar-meher-national-poetry-award-2022-to-eminent-poet-anis-uz-zaman | title=আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref> *অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা, ২০২৩<ref>{{cite web | url=https://www.dainandinbartagroup.in/poet-translator-anis-uz-zaman-presented-the-amulya-chakravarti-sonwarni-translation-literary-award-for-the-year-2023/ | title=কবি-অনুবাদক আনিছ উজ জামানলৈ ২০২৩ বৰ্ষৰ অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা প্ৰদান | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গণেশ গগৈ বঁটা, ২০২৪<ref>{{cite news | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-congratulates-wiinners-of-bishnu-rabha-award-2024-1030376-2024-06-17 | title=Himanta Biswa Sarma congratulates wiinners of Bishnu Rabha Award 2024 | date=১৭ জুন ২০২৪ | agency=India Today NE}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] r0yhztntxacmtvxkk9agoolgr3t4blz 640875 640871 2026-10-01T18:32:27Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640875 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = | image = | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = | birth_year = ১৯৪৭ | birth_place = [[শিৱসাগৰ]], [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = কবি | movement = | notableworks = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''আনিছ উজ্ জামান''' (মৃত্যু: ২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬<ref>{{Cite web|url=https://www.anyayug.com/p/blog-page_879.html?m=1|title=Anyayug|website=Anyayug|access-date=2026-10-01|language=as}}</ref>) এগৰাকী কবি, সাহিত্য সমালোচক, অনুবাদক৷ তেখেতৰ এতিয়ালৈকে দহখনতকৈয়ো অধিক কবিতা পুথি প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে সম্পাদনা গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে৷ <ref name="গৰীয়সী">{{cite journal | title=গৰীয়সী | author=ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা | month=জানুৱাৰী | volume=ঊনিত্ৰংশ বছৰ | issue=তৃতীয় সংখ্যা | pages=২৮}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিচয়== তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৪৭ চনত শিৱসাগৰৰ বৰুৱা বামুণবাৰী গাঁৱত৷ ==সাহিত্যৰাজি== ===কাব্যগ্ৰন্থ=== *অজ্ঞাতে (১৯৮৯) *সেউজীয়া জোন (১৯৯৯) *গোধূলি (১৯৯৪) * দোকমোকাল, বনফুল প্ৰকাশন (২০১৪) *এই বাটেদিয়েই, বনফুল প্ৰকাশন () *নিৰ্বাচিত কবিতা, সম্পাদনা- সত্যকাম বৰঠাকুৰ ==বঁটা আৰু সন্মান== *কাব্যৰত্ন, অসম কবি সন্মিলনে প্ৰদান কৰা বঁটা *ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ-২০২১<ref name="দ্য ক্ৰছ কাৰেণ্ট নিউজ">{{cite web | url=https://thecrosscurrent.in/state-13-12-21/ | title=কবি আনিছ উজ্ জামানলৈ ২০২১ বৰ্ষৰ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰা সাহিত্য পুৰস্কাৰ | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা-২০২২<ref>{{cite web | url=https://www.assam.awazthevoice.in/stories-news/gangadhar-meher-poetry-award-for-to-noted-poet-anish-uz-zaman-9676.html | title=বিশিষ্ট কবি আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref><ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন">{{cite web | url=https://www.asomiyapratidin.in/guwahati-news/gangadhar-meher-national-poetry-award-2022-to-eminent-poet-anis-uz-zaman | title=আনিছ উজ জামানলৈ ২০২২ বৰ্ষৰ গংগাধৰ মেহেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাব্য বঁটা | accessdate=9 January 2024}}</ref> *অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা, ২০২৩<ref>{{cite web | url=https://www.dainandinbartagroup.in/poet-translator-anis-uz-zaman-presented-the-amulya-chakravarti-sonwarni-translation-literary-award-for-the-year-2023/ | title=কবি-অনুবাদক আনিছ উজ জামানলৈ ২০২৩ বৰ্ষৰ অমূল্য চক্ৰৱৰ্তী সোঁৱৰণী অনুবাদ সাহিত্য বঁটা প্ৰদান | accessdate=9 January 2024}}</ref> *গণেশ গগৈ বঁটা, ২০২৪<ref>{{cite news | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/himanta-biswa-sarma-congratulates-wiinners-of-bishnu-rabha-award-2024-1030376-2024-06-17 | title=Himanta Biswa Sarma congratulates wiinners of Bishnu Rabha Award 2024 | date=১৭ জুন ২০২৪ | agency=India Today NE}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] jj29tq3ui6or4zcv0xnv6shurr1mfea 0 83756 641015 566428 2026-10-02T05:44:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641015 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | settlement_type = [[বাংলাদেশৰ গাঁওসমূহ|বাংলাদেশৰ গাঁও]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | etymology = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = বাংলাদেশ | pushpin_map_alt = বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰত অৱস্থান | pushpin_map_caption = বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰত অৱস্থান | pushpin_label_position = | latd=23.780251411 | longd= 91.094146646 | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ তালিকা|ৰাষ্ট্ৰ]] | subdivision_name ={{flag|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[বাংলাদেশৰ বিভাগসমূহ|বিভাগ]] | subdivision_name1 = [[চট্টগ্ৰাম বিভাগ|চট্টগ্ৰাম]] (চিটাগাং) | subdivision_type2 = [[বাংলাদেশৰ জিলাসমূহ|জিলা]] | subdivision_name2 = [[ব্ৰাহ্মণবাৰিয়া জিলা|ব্ৰাহ্মণবাৰিয়া]] | subdivision_type3 = [[বাংলাদেশৰ উপজিলাসমূহ|উপজিলা]] | subdivision_name3 = [[কছবা উপজিলা|কছবা]] (কসবা) | subdivision_type4 = [[বাংলাদেশৰ ইউনিয়ন পৰিষদ|ইউনিয়ন]] | subdivision_name4 = [[মেহাৰী ইউনিয়ন|২ নং মেহাৰী]] | subdivision_type5 = [[বাংলাদেশৰ ৱাৰ্ডসমূহ|ৱাৰ্ড]] | subdivision_name5 = ৮ নং | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | government_type = [[স্থানীয় চৰকাৰ]] | governing_body = [[বাংলাদেশৰ ইউনিয়ন পৰিষদ|ইউনিয়ন পৰিষদ]] | leader_party = | leader_title = [[বাংলাদেশৰ ইউনিয়ন পৰিষদ|ইউনিয়নৰ ]] অধ্যক্ষ | leader_name = মোশাৰৰফ হোছেন মোৰ্শেদ<ref>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Ujjal |date=31 January 2022 |title=নবীনগৰ-কসবায় ইউপি চেয়াৰম্যান হলেন যাৰা {{!}} বাংলাদেশ |url=https://www.somoynews.tv/news/2022-01-31/%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%A8%E0%A6%97%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BF-%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BE |url-status=live |access-date=2022-10-08 |website=Somoy News |language=bn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008180155/https://www.somoynews.tv/news/2022-01-31/%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%A8%E0%A6%97%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BF-%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BE |archivedate=2022-10-08 |deadurl=yes}}</ref> | leader_title1 = ৱাৰ্ড মেম্বাৰ | leader_name1 = আব্দূৰ ৰহিম (৭নং) <br/> জুৱেল মিয়া (৮ নং)<ref name="up">{{cite web |title=মেহাৰী ইউনিয়ন: এক নজৰে মেহাৰী ইউপি |trans-title=Mehari Union: Mehari UP at a glance |url=http://mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/qznR-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BF |date= |access-date=2022-10-08 |website=Bangladesh National Portal |publisher=Government of Bangladesh |language=bn |archivedate=2022-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008201946/http://mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/qznR-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BF |deadurl=yes }}</ref> | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use<ref> tags --> | area_footnotes = | area_note = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | elevation_m = | population_footnotes = | population_as_of = | population_total = ৩৬৯৭ | population_density_km2 = auto | population_note = | population_demonym = | timezone1 = [[বাংলাদেশ মান সময়|বাংলাদেশ সময়]] | utc_offset1 = +06:00 | postal_code_type = [[বাংলাদেশৰ ডাক কোডৰ তালিকা|ডাক কোড]] | postal_code = 3460 | area_code_type = | area_code = | iso_code = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} '''খেওড়া''' [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] পূব-মধ্য অঞ্চলৰ এখন গাঁও।<ref>{{Cite web|last=প্ৰতিনিধি|first=ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া|language=bn|title=বাংলাদেশ-ভাৰত সম্পৰ্ক এখন সবচেয়ে ভালো: পঙ্কজ শৰণ|url=https://bangla.bdnews24.com/bangladesh/article869802.bdnews|accessdate=2022-10-08|work=bdnews24|archivedate=2022-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008181752/https://bangla.bdnews24.com/bangladesh/article869802.bdnews|deadurl=yes}}</ref> ই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] [[চট্টগ্ৰাম বিভাগ|চিটাগাং বিভাগৰ]] [[ব্ৰাহ্মণবাৰিয়া জিলা|ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জিলাৰ]] [[কছবা উপজিলা|কছবা উপজিলাৰ]] [[মেহাৰী ইউনিয়ন|মেহাৰী ইউনিয়নৰ]] অন্তৰ্গত।<ref name=":0">{{Cite web|1=|title=মেহাৰী ইউনিয়ন: গ্ৰামসমূহেৰ তালিকা|url=http://www.mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/FuR2-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE|date=|accessdate=৯ অক্টোবৰ ২০২২|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010015423/http://mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/FuR2-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE|deadurl=yes}}</ref> প্ৰশাসনিকভাৱে, গাঁওখন মেহাৰী ইউনিয়নৰ ৭ আৰু ৮ নং ৱাৰ্ডত বিভক্ত। হিন্দু আধ্যাত্মিক সাধু [[আনন্দময়ী মা|আনন্দময়ী মাৰ]] জন্মস্থান হিচাপে গাঁওখন পৰিচিত।<ref>{{Cite web|date=2014-10-21|language=bn|title=মঙ্গলবাৰ কসবায় আসছেন ভাৰতীয় হাইকমিশনাৰ|url=https://www.banglanews24.com/public/national/news/bd/333505.details|accessdate=2022-10-08|work=banglanews24.com|archivedate=2022-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008183142/https://www.banglanews24.com/public/national/news/bd/333505.details|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite book|title=হিন্দুধৰ্ম ও নৈতিক শিক্ষা (৩য় শ্ৰেণি)|last=|year=2022|publisher=[[জাতীয় শিক্ষাক্ৰম ও পাঠ্যপুস্তক বোৰ্ড]]|page=১৪-১৬|isbn=}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Birth Place at Kheora (Bangladash)|url=http://www.shreeshreeanandamayeesangha.org/kheora.html|website=|access-date=2022-11-18|last=Narayan Chander Saha ( Moni)|publisher=Shree Shree Anandamayee Sangha}}</ref> == জনসংখ্যা == ২০১১ চনৰ বাংলাদেশৰ লোকপিয়ল অনুসৰি খেওড়া গাঁৱৰ মুঠ জনসংখ্যা ৩৬৯৭ জন।<ref name="লোকসংখ্যা">{{Cite web|title=মেহাৰী ইউনিয়ন: গ্ৰাম ভিত্তিক লোকসংখ্যা|url=http://www.mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/WH2w-গ্ৰামভিত্তিক-লোকসংখ্যা|date=|accessdate=৭ আগষ্ট ২০২০|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ|archivedate=১ নভেম্বৰ ২০২০|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101045610/http://mehariup.brahmanbaria.gov.bd/site/page/7fd499e0-2144-11e7-8f57-286ed488c766/%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%20%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95%20%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE}}</ref> == ভৌগোলিক অৱস্থান == খেওড়া গাঁৱৰ পশ্চিমে [[পুৰকুইল]] গাঁও, দক্ষিণ-পশ্চিমে বাহাৰ আটা, দক্ষিণে বামুটিয়া আৰু বুগীৰ গাঁও, পূবে সোনাৰগাঁও আৰু দেলী গাঁও, উত্তৰ-পূবে পাতাইছাৰ গাঁও অৱস্থিত। ইয়াৰ ভিতৰত [[পুৰকুইল]], বাহাৰ আটা আৰু বামুটীয়া গাঁওসমূহ একেটা ইউনিয়নত অৱস্থিত<ref name=":02">{{Cite web|1=|title=মেহাৰী ইউনিয়ন: গ্ৰামসমূহেৰ তালিকা|url=http://www.mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/FuR2-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE|date=|accessdate=৯ অক্টোবৰ ২০২২|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010015423/http://mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/page/FuR2-%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE|deadurl=yes}}</ref> আনহাতে বুগীৰ, সোনাৰগাঁও, দেলী আৰু পাতাইছাৰ গাঁওসমূহ [[খাদেৰা ইউনিয়ন|খাড়েৰা ইউনিয়নৰ]] অন্তৰ্গত। == বিশিষ্ট ব্যক্তি == * [[আব্দূৰ ৰহিম (বীৰ বিক্ৰম)|আব্দূৰ ৰহিম]] — বীৰ বিক্ৰম উপাধি লাভ কৰা [[বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধ|মুক্তিযোদ্ধা]]<ref>{{Cite web|last=ডেস্ক|first=প্ৰথম আলো|title=আবদূৰ ৰহিম, বীৰ বিক্ৰম|url=https://1971.prothomalo.com/freedom-fighters-info/gallantry-awardees/%E0%A6%86%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%AE-%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE|accessdate=2022-10-08|work=চিৰন্তন ১৯৭১ {{!}} প্ৰথম আলো|archivedate=2022-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008180057/https://1971.prothomalo.com/freedom-fighters-info/gallantry-awardees/%E0%A6%86%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%AE-%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE|deadurl=yes}}</ref> * [[আনন্দময়ী মা|মা আনন্দময়ী]] (১৮৯৬–১৯৮২) — হিন্দু আধ্যাত্মিক সাধু।<ref name="BP1">{{Cite Banglapedia|article=Anandamayi, Ma|author=Monoranjan Ghosh}}</ref><ref>{{Cite book|title=পৰমযোগিনী আনন্দময়ী মা (প্ৰথম পৰ্ব)|last=চক্ৰবৰ্তী|first=গঙ্গেশচন্দ্ৰ|year=১৯৬৭|publisher=এ মুখাৰ্জী অ্যাণ্ড কোম্পানি প্ৰাইভেট লিমিটেড|place=কলকাতা|volume=১}}</ref> == শিক্ষানুষ্ঠান == গাঁওখনত এখন হাইস্কুল আৰু দুখন চৰকাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছে: * খেওড়া আনন্দময়ী হাইস্কুল<ref name="শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান১">{{Cite web||date=|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ|title=ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জেলা: অন্যান্য শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান তালিকা (মাধ্যমিক বিদ্যালয়)|url=http://www.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/view/EducationInstitute?page=3&institute_type=3|accessdate=৯ অক্টোবৰ ২০২২|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন}}</ref> * খেওড়া চৰকাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়<ref name="শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান২">{{Cite web||title=ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জেলা: অন্যান্য শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান তালিকা (প্ৰাথমিক বিদ্যালয়)|url=http://www.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/view/EducationInstitute?page=13|date=|accessdate=৯ অক্টোবৰ ২০২২|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ}}</ref> * খেওড়া পূব চৰকাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়<ref name="শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান২" /> == আকৰ্ষণীয় স্থানসমূহ == * শ্ৰী শ্ৰী মা আনন্দময়ী আশ্ৰম<ref>{{Cite web|language=en-US|title=Sri Ma Anandamayi » Ashram Contact Details|url=https://www.anandamayi.org/ashram-contact-details/|accessdate=2022-10-10|work=www.anandamayi.org}}</ref><ref name="anandamoyi1">{{Cite web|1=|title=শ্ৰী শ্ৰী মা আনন্দময়ী আশ্ৰম (মেহাৰী ইউনিয়ন)|url=http://www.mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/top_banner/5MmO-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%AE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE|date=|accessdate=৯ অক্টোবৰ ২০২২|work=জাতীয় তথ্য বাতায়ন|publisher=বাংলাদেশ সৰকাৰ|archivedate=2022-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221014030159/http://www.mehariup.brahmanbaria.gov.bd/bn/site/top_banner/5MmO-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%AE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE|deadurl=yes}}</ref> * কালিবাৰী মন্দিৰ<ref name="BP2">{{Cite Banglapedia|article=Kasba Upazila|author=Md Abu Russel Chowdhury}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ব্ৰাহ্মণবাৰিয়া জিলা]] * [[কছবা উপজিলা]] * [[মেহাৰী ইউনিয়ন]] == ‌‌‌‌‍‍‍তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ গাঁ‌ও]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জিলা]] ikxaroiwxi3u8qiulr9iptssfmlclj1 0 87921 641108 611549 2026-10-02T10:01:58Z Dipankar Das 36094 641108 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুন্তি জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুন্তি, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচি আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুন্তি আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুন্তিলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচিৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url= http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900.}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় ডাক টিকটত বিৰছা মুণ্ডা ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচিৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচিৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুন্তি * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:জনজাতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] pdcf36rfndbn2n909fc7i16ddnyr3qc 641126 641108 2026-10-02T10:19:46Z Dipankar Das 36094 removed [[Category:জনজাতীয় ব্যক্তি]]; added [[Category:বিপ্লৱী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641126 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুন্তি জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুন্তি, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচি আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুন্তি আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুন্তিলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচিৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url= http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900.}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় ডাক টিকটত বিৰছা মুণ্ডা ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচিৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচিৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুন্তি * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] 7v1nu29sm3dsjor1hdaalynsli8w412 641127 641126 2026-10-02T10:22:08Z Dipankar Das 36094 (By [[meta:Indic-TechCom/Tools|FindAndReplace]]) 641127 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুঁটী জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুঁটী, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচি আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুঁটী আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুঁটীলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচিৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url= http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900.}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় ডাক টিকটত বিৰছা মুণ্ডা ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচিৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচিৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুঁটী * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] 55q90eit003iammbcrwig8sb97cbvlu 641129 641127 2026-10-02T10:22:38Z Dipankar Das 36094 (By [[meta:Indic-TechCom/Tools|FindAndReplace]]) 641129 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুঁটী জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুঁটী, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচী আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুঁটী আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুঁটীলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচীৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url= http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900.}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় ডাক টিকটত বিৰছা মুণ্ডা ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচীৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচীৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুঁটী * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] f5vop51cp75ccfhhfid40lb05mgw224 0 88293 641001 624921 2026-10-02T04:27:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641001 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = Caribbean Hindustani | image = Caribbean Hindustani in Latin, Devanagari, Kaithi, and Nastaliq.svg | imagecaption = Caribbean Hindustani written in the Latin, Devanagari, Kaithi, and Perso-Arabic scripts | nativename = कैरेबियाई हिंदुस्तानी {{small|{{small|{{small|([[Devanagari|Devanagari script]])}}}}}} <br /> {{script|Kthi|𑂍𑂶𑂩𑂵𑂥𑂱𑂨𑂰𑂆⸱𑂯𑂱𑂁𑂠𑂳𑂮𑂹𑂞𑂰𑂢𑂲}} {{small|{{small|{{small|([[Kaithi|Kaithi script]])}}}}}}<br />{{nastaliq|کَیریبئائی ہندوستانی}} {{small|{{small|{{small|([[Arabic script|Perso-Arabic script]])}}}}}} | ethnicity = *[[Indo-Caribbeans]] **[[Indo-Caribbean Americans]] **[[British Indo-Caribbean people]] **[[Indo-Canadians#Indians from the Caribbean|Indo-Caribbean Canadians]] **[[Indians in the Netherlands|Indo-Caribbeans in the Netherlands]] | states = | region = [[Caribbean]] | speakers = {{sigfig|153,000|2}} in Suriname | date = 2018 | ref = e25 | speakers2 = 15,633 in Trinidad and Tobago<ref name="auto2"/><br>299,400 in all countries (2006–2019)<ref name=e25/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Indo-Iranian languages|Indo-Iranian]] | fam3 = [[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan]] | fam4 = [[Eastern Indo-Aryan languages|Eastern]] and [[Central Indo-Aryan languages|Central]] | fam5 = [[Bihari languages|Bihari]] and [[Central Indo-Aryan languages|Eastern Hindi]] | fam6 = [[Bhojpuri language|Bhojpuri]] and [[Awadhi language|Awadhi]] | ancestor2 = [[Proto-Indo-Iranian language|Proto-Indo-Iranian]] | ancestor3 = [[Proto-Indo-Aryan language|Proto-Indo-Aryan]] | dia1 = [[#Trinidadian Hindustani|Trinidadian Hindustani]] | dia2 = [[#Guyanese Hindustani|Guyanese Hindustani]] | dia3 = [[#Sarnami Hindustani|Sarnami Hindustani]] | script = {{unbulleted list |[[Devanagari]]<ref name="Script"/><ref name="books.google.com">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=hykEAAAAQAAJ&q=kaithi+in+trinidad&pg=RA4-PA81-IA3|title = The Wesleyan Missionary Notices, Relating Principally to the Foreign Missions First Established by the Rev. John Wesley, M.A. The Rev. Dr. Coke and Others, and Now Carried on Under the Direction of the Methodist Conference|year = 1867}}</ref> |[[Latin script|Latin-Roman]]<ref name="Script"/> |[[Kaithi]]<ref name=Kaithi/><ref name="Script">{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/library/script/|title=Script}}</ref><ref name="books.google.com"/> |[[Arabic script|Perso-Arabic]]{{efn|[[Nastaliq|Nastaliq calligraphic hand]], [[Urdu alphabet]]}}<ref name="Script"/>}} | iso3 = hns }} '''কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানী''' ({{lang|hns|[[Devanagari]]: {{lang|inc-Deva|कैरेबियाई हिंदुस्तानी}}; [[Kaithi]]: 𑂍𑂶𑂩𑂵𑂥𑂱𑂨𑂰𑂆⸱𑂯𑂱𑂁𑂠𑂳𑂮𑂹𑂞𑂰𑂢𑂲; [[Arabic script|Perso-Arabic]]: {{nastaliq|کَیریبئائی ہندوستانی}}}}) এটি [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] যি ভাৰতীয়-কেৰিবিয়ান লোকে ব্যৱহাৰ কৰা এটি [[পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]]। ই [[বিহাৰী ভাষাগোষ্ঠী]]ৰ অন্তৰ্গত। ই এটি ক'ইনে ভাষা যি [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]] আৰু [[অৱধী ভাষা]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ হৈছে। শ্ৰমিক হিচাপে [[কেৰিবিয়ান সাগৰ|কেৰিবিয়ান]]লৈ [[ভাৰত]]ৰ পৰা যোৱা সৰহ সংখ্যক লোকে এই দুই [[ভাষা]]ই ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই ভাষাৰ [[ফিজি হিন্দী]] আৰু মৰিচিয়াছ তথা দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ব্যৱহৃত ভোজপুৰী-হিন্দুস্তানীৰ সৈতে মিল আছে। যিহেতু কেৰিবিয়ানলৈ যাত্ৰা কৰা প্ৰায়বোৰ লোকেই [[বিহাৰ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] আৰু [[ঝাড়খণ্ড|ঝাৰখণ্ড]]ত বিয়পি থকা [[ভোজপুৰ]] অঞ্চলৰ তথা উত্তৰ প্ৰদেশৰ [[অৱধ]] অঞ্চলৰ আছিল, সেয়ে কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানী মুখ্যতঃ ভোজপুৰী আৰু অৱধীৰৰ দৰে পূৰ্বী-হিন্দী আৰু বিহাৰী ভাষাৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত। পাছলৈ [[বলিৱুড|বলিউড]] চিনেমাৰ প্ৰভাৱত [[হিন্দী ভাষা|মানক হিন্দী]]য়েও এই ভাষাক প্ৰভাৱিত কৰিলে। তদুপৰি, কম পৰিমাণে, [[তামিল ভাষা|তামিল]] আৰু অন্যান্য [[দ্ৰাৱিড় ভাষা পৰিয়াল|দ্ৰাৱিড় ভাষা]]ৰ প্ৰভাৱো কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানীত দেখা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://caribbeanhindustani.org/language/|title=Language}}</ref> [[চুৰিনাম]]ত [[ডাছ ভাষা|ডাছ]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] আৰু ট্ৰিনিডাড আৰু টোবাগোত ইংৰাজী আৰু [[ফৰাচী ভাষা|ফঁৰাচী ভাষা]]য়ো এই ভাষাক প্ৰভাৱিত কৰিছে। কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানীৰ নতুন শব্দসমূহে ঘাইকৈ কেৰিবিয়ান-ভাৰতীয়সকলে অনুভৱ কৰা নতুন বাস্তৱতাক প্ৰকাশ কৰে। কেৰিবিয়ানত মানক হিন্দীৰ প্ৰৱেশৰ পাছত অনেকে এই ভাষাক হিন্দীৰ এটি ভঙা ৰূপ জ্ঞান কৰিবলৈ লৈছিল। পিচে পাছলৈ গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে ই হিন্দীৰ ভঙা উপ-ভাষা নহয়, বৰং এক স্বকীয় পূৰ্বী ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষাহে, যি ভোজপুৰী আৰু অৱধীৰ দ্বাৰাহে প্ৰভাৱিত, মানক হিন্দী বা খড়ী বোলীৰ দ্বাৰা নহয়। সেয়ে ই শুনিবলৈ মানক হিন্দীতকৈ বেলেগ।<ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/qZZIkdRuMI0 Ghostarchive] and the {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qZZIkdRuMI0&gl=US&hl=en|title=Motilall Marhé meets Peggy Mohan for the first time to duscuss Bhojpuri|work=[[YouTube]]|access-date=2023-04-28|archivedate=2021-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202131346/https://www.youtube.com/watch?v=qZZIkdRuMI0&gl=US&hl=en|deadurl=unfit}}: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qZZIkdRuMI0|title=Motilall Marhé meets Peggy Mohan for the first time to duscuss Bhojpuri|work=[[YouTube]]}}</ref> [[ধৰ্ম]]ৰ ভেদ পৰিহাৰ কৰি প্ৰায় সকলো ভাৰতীয়-কেৰিবিয়ান লোকে কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানীক [[মাতৃভাষা]] হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। কিন্তু [[হিন্দু]]সকলে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]ৰ পৰা অহা শব্দ আৰু [[ইছলাম|মুছলিম]]সকলে [[ফাৰ্চী ভাষা|ফাৰ্চী]], [[আৰবী ভাষা|আৰবী]] তথা [[তুৰস্ক|তুৰ্কী]]ৰ পৰা অহা শব্দ ব্যৱহাৰ কৰে, ঠিক সেইদৰেই যিদৰে হিন্দুস্তানী ভাষাত হিন্দী আৰু [[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]] পৃথক। লিখিত ৰূপত, হিন্দুসকলে ঘাইকৈ [[দেৱনাগৰী লিপি]] ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু কোনো কোনো মুছলমান লোকে [[নাস্তালিকল লিপি|নাস্তালিক]] ৰূপত ফাৰ্চী-আৰবী লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, উৰ্দুৰ দৰে। ঐতিহাসিকভাৱে [[কৈথী লিপি]]ও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Kaithi">{{Cite web|year=2007|first=Anshuman|last=Pandey|title=Proposal to Encode the Kaithi Script in Plane 1 of ISO/IEC 10646|url=https://www.unicode.org/L2/L2007/07199-kaithi.pdf}}</ref> পিচে ভাষাটোৰ ব্যৱহাৰৰ নিম্নগমনৰ লগে লগেই এই লিপিসমূহৰ ব্যৱহাৰ কমি আহিছে। তাৰ স্থান লৈছে [[লেটিন লিপি]]য়ে, যি সকলোৰে মাজত সহজবোধ্য। চাটনী সংগীত, চাটনী চোকা, চাটনী পৰংগ, বৈঠক গানা, লোক সংগীত, শাস্ত্ৰীয় সংগীত, কিছু হিন্দু আৰু মুছলিম ধাৰ্মিক গীত, আনকি কিছু কিছু খ্ৰীষ্টান ধাৰ্মিক গীতো কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানীত উপলব্ধ, কেতিয়াবা কেতিয়াবা ইংৰাজী বা ডাছ ভাষাৰ সৈতে সংমিশ্ৰিত ৰূপত। == গুয়ানীজ হিন্দুস্তানী == যি কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানী গুয়ানাত কোৱা হয়, তাক গুয়ানীজ হিন্দুস্তানী, গুয়ানীজ ভোজপুৰী, পুৰণীয়া হিন্দী বা ঐলী গৈলী নামেৰে জনা যায়। ই প্ৰায় ৩০০০০০ ভাৰতীয়-গুয়ানীজ লোকৰ দ্বাৰা ব্যৱহৃত, প্ৰায় বৃদ্ধ বয়সৰ লোকৰ দ্বাৰা।<ref>{{Cite web|url=https://www.stabroeknews.com/2016/07/24/sunday/arts-on-sunday/bhojpuri-links-guyana-caribbean/|title=Bhojpuri and its links to Guyana and the Caribbean|date=24 July 2016}}</ref> নিকেৰিয়ান-বাৰ্বিচিয়ান হিন্দুস্তানী ইয়াৰ এটি উপভাষা যি গুয়ানাৰ পূৰ্বী বাৰ্বিচ-কৰেণ্টাইন আৰু চুবুৰীয়া চুৰিনামৰ পশ্চিমীয়া নিকেৰিত কোৱা হয়।<ref name="youtube.com">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_KCpL6__6V0|title=Djamoeni Dewdath tell her life story in the Nickerian Sarnami dialect|work=[[YouTube]]}}</ref> == ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানী == [[ট্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো]]ত ব্যৱহৃত প্ৰকাৰক ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানী, ট্ৰিনিদাদীয় ভোজপুৰী, ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দী, ভাৰতীয় বাগানীয়া হিন্দুস্তানী বা গাওঁ কী বোলী (গাৱঁলীয়া বচন) নামেৰে জনা যায়।<ref name="auto">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LDRjfwtJgBMC&q=hindi+in+trinidad&pg=PA155|title=The Indian Diaspora: Dynamics of Migration|isbn=9780761932185|last=Jayaram|first1=N.|last2=Atal|first2=Yogesh|date=24 May 2004}}</ref> সেই অঞ্চললৈ সৰ্বপ্ৰথমে যোৱা প্ৰায়বোৰ ভাৰতীয় শ্ৰমিকেই ভোজপুৰী বা অৱধী কৈছিল, যি পাছলৈ ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানীৰ ৰূপ ল'লে। ১৯৩৫ চনৰ পৰা কেৰিবিয়ানত [[ভাৰতীয় চিনেমা]] সম্প্ৰচাৰ হ'ব ধৰিলে। সেই চিনেমাৰ সৰহসংখ্যকেই আছিল মানক [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] (হিন্দী-উৰ্দু) ভাষাৰ। এই ঘটনাই ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানীক প্ৰভাৱিত কৰিলে আৰু অলপ অলপ মানক হিন্দী আৰু উৰ্দু শব্দ আৰু বাক্যও এই ভাষাত সোমাল। [[হিন্দী চিনেমা]]ই ট্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগোৰ ভাৰতীয়-মূলৰ লোকৰ মাজত হিন্দুস্তানী পুনৰ্জীৱিত কৰাতো ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8MNVnQAACAAJ|title=Bala Joban: The First Indian Movie in Trinidad (1935)|isbn=9789766483227|last=Gooptar|first1=Primnath|year=2014}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]] তথা বাগানৰ মালিকে হিন্দুস্তানী অৰু অন্য ভাৰতীয় ভাষাক পচন্দ নকৰিছিল। সেয়ে বহুতো ভাৰতীয়ই ইয়াক এটি ভঙা ভাষা হিচাপে চাবলৈ ল'লে, যিয়ে তেওঁলোকক দাৰিদ্ৰ্য় আৰু বাগানৰ সৈতে বান্ধি ৰাখিছিল। সেয়ে বহু লোকে হিন্দুস্তানীক মাতৃভাষা হিচাপে নিজৰ সন্তানক নিশিকোৱা হ'ল, আৰু ইয়াক এটি ঐতিহ্য ভাষা হিচাপেহে আগুৱাই লৈ গ'ল, কাৰণ নিজৰ পৰিস্থিতিৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে তেওঁলোকে ইংৰাজী ভাষা শিকাতহে গুৰুত্ব দিলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9ZJqwHqFYzI|title=The Hindustani language as an element of Caribbean identity|work=[[YouTube]]}}</ref> ১৯৬০ৰ দশকৰ পৰা ভাৰতীয়-ট্ৰিনিদাদীয় আৰু টোবাগোনীয়সকলৰ মাজৰ সংযোগী ভাষা ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানীৰ ঠাইত হৈ পৰিল ইংৰাজীৰ এটি হিন্দীকৃত ৰূপ। বৰ্তমানে ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানী জীয়াই আছে ভজন, ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত, ভাৰতীয় লোক সংগীত, ফিল্মী, পিচকাৰী, চাটনী, চাটনী চোকা আৰু চাটনী পৰংগ আদি সাংগীতিক ৰূপত। ২০০৩ চনত প্ৰায় ১৫৬৩৩ ভাৰতীয় মূলৰ লোকে ট্ৰিনিদাদীয় হিন্দুস্তানী ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ২০১১ চনত প্ৰায় ১০০০০এ মানক হিন্দী ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বহুতো ট্ৰিনিদাদীয় আৰু টোবাগোনীয় লোকে এক প্ৰকাৰৰ হিংলিছ (হিন্দী আৰু ইংৰাজীৰ মিশ্ৰ ভাষা) ব্যৱহাৰ কৰে, য'ত সেই অঞ্চলৰ ইংৰাজীৰ সৈতে ভালেমান হিন্দুস্তানী শব্দ আৰু বাক্য মিহলি থাকে। তদুপৰি, অনেকে হিন্দুস্তানীত কবিতা বা ধাৰ্মিক গীত আদি গায়। বহু ঠাইৰ বৰ্তমানে হিন্দুস্তানী মূলৰ নাম আছে। এনে বহু শব্দই সেই দেশৰ মূল সূতীৰ ইংৰাজী আৰু ক্ৰেয়'ল ইংৰাজিতো স্থান পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.studycountry.com/guide/TT-language.htm|title=The Languages spoken in Trinidad and Tobago}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.guardian.co.tt/lifestyle/10000-students-graduate-hindi-6.2.449105.73f9770ef7|title=10,000 students graduate in Hindi}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Mahabir|first1=Kumar|date=December 1999|title=The Impact of Hindi on Trinidadian English|url=https://archive.org/details/sim_caribbean-quarterly_1999-12_45_4/page/n22|journal=Caribbean Quarterly|volume=45|issue=4|pages=13–34|doi=10.1080/00086495.1999.11671866}}</ref><ref name="auto" /><ref name="auto2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sl_dDVctycgC&q=caribbean+hindustani+165%2C600&pg=PA481|title=International Encyclopedia of Linguistics: 4-Volume Set|last=Frawley|first1=William|access-date=15 April 2020|publisher=Oxford University Press, USA|isbn=9780195139778|language=en|date=May 2003}}</ref> .জাতীয় ভাৰতীয় সংস্কৃতি সংস্থা, হিন্দী নিধি ফাউণ্ডেচন, ভাৰতীয় উচ্চায়োগ, মহাত্মা গান্ধী প্ৰতিষ্ঠান আৰু সনাতন ধৰ্ম মহা সভা আদিয়ে প্ৰতি বছৰে ১০ জানুৱাৰীত সেই দেশত বিশ্ব হিন্দী দিৱস পালন কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://newsday.co.tt/2020/01/19/tt-celebrates-world-hindi-day/|title=TT celebrates World Hindi Day|date=19 January 2020|work=Trinidad and Tobago Newsday|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009023312/https://newsday.co.tt/2020/01/19/tt-celebrates-world-hindi-day/|archivedate=9 October 2020|access-date=28 April 2023|deadurl=yes}}</ref> == চাৰনামী হিন্দুস্তানী == [[চিত্ৰ:Suriname_Bhojpuri.jpg|thumb|ভাৰতৰ পশ্চিমবংগৰ কলকাতা চহৰত ৰোমান লিপিত চাৰনামী হিন্দুস্তানী প্লেক।]] চাৰনামী বা চাৰনামী হিন্দুস্তানী হ'ল চুৰিনামত ব্যৱহৃত হিন্দুস্তানী ভাষা। ই দেশখনৰ তৃতীয় আটাইতকৈ অধিক ব্যৱহৃত ভাষা ডাছ আৰু চ্ৰানান টংগ'ৰ পাছতে।<ref>{{Cite web|title=The Languages spoken in Suriname|url=https://www.studycountry.com/guide/SR-language.htm|accessdate=4 January 2021|work=SpainExchange Country Guide|language=en}}</ref> ই বিহাৰী আৰু পূৰ্বী হিন্দী ভাষাসমূহৰ মিশ্ৰণ, বিশেষকৈ ভোজপুৰী, অৱধী আৰু কম পৰিমাণে মগহী ভাষাৰ। গড়িষ্ঠসংখ্যক গৱেষকে এই মত পোষণ কৰে যে ভোজপুৰীৰ অৱদানেই অধিক।<ref name="Damsteegt" /> এই ভাষা মুখ্যতঃ চুৰিনামৰ ভাৰতীয়-চুৰিনামী লোকে ব্যৱহাৰ কৰে আৰু সেয়ে ডাছ আৰু চ্ৰানান টংগ'ৰ বিপৰীতে ইয়াক দেশখনৰ লিংগুৱা ফ্ৰেংকা গণ্য কৰা নহয়। এই ভাষা ঘাইকৈ অনানুষ্ঠানিকভাৱেহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, দৈনন্দীন বাৰ্তালাপত। তাৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় মূলৰ লোকৰ মাজত সন্মানৰ ভাষা মানক হিন্দী বা উৰ্দুহে। ঠিক সেইদৰেই যিদৰে জামাইকান পাটোৱা অনানুষ্ঠানিকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়, আৰু সন্মানৰ ভাষা জামাইকান মানক ইংৰাজী বা কুইন্স ইংৰাজী বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name="Damsteegt">{{Cite book|year=1988|last=Damsteegt|first1=Theo|chapter=Sarnami: a Living Language|editor=Richard Keith Barz|title=Language Transplanted: The Development of Overseas Hindi|pages=95–120|place=Wiesbaden|publisher=Harrassowitz}}</ref> বৈঠক গানা চাৰনামী হিন্দুস্তানী ভাষাত গোৱা আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় গীতৰ শৈলী। === নিকাৰিয়ান-বাৰ্বিচিয়ান হিন্দুস্তানী === নিকাৰিয়ান-বাৰ্বিচিয়ান হিন্দুস্তানী বা নিকাৰিয়ান চাৰনামী বা বাৰ্বিচিয়ান হিন্দুস্তানী হ'ল চাৰনামী আৰু গুয়ানীজ ভোজপুৰী-হিন্দুস্তানীৰ এটি অনন্য উপভাষা। ই চুৰিনামৰ নিকাৰি আৰু গুয়ানাৰ বাৰ্বিচ জিলাত বিকশিত উপভাষা, যি ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰু বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাংশত বিকশিত হৈছিল। যদিও এই দুই চুবুৰীয়া জিলা দুখন পৃথক দেশত আছে চাৰ মাজেৰে কৌৰেণ্টাইন নৈ বয়, দুয়ো অঞ্চলৰ ভাৰতীয় মূলৰ শ্ৰমিকসকল আগৰে পৰাই এটি মাথো গোষ্ঠীৰ দৰে বসবাস কৰি আহিছে, আৰু দুয়ো ঠাইৰ ভাৰতীয়সকলৰ মাজত বিবাহ আদিও প্ৰায় দেখা যায়। দুয়ো দেশৰ স্বাধীনতাৰ পাছত চুৰিনামৰ নিকাৰিবাসী ভাৰতীয়সকলে এই ভাষা বচাই ৰাখিব পাৰিলে যদিও চুবুৰীয়া গুয়ানাৰ বাৰ্বিচত এই ভাষা লাহে লাহে মৰিব ধৰিছে। পিচে গুয়ানাৰ মানক ইংৰাজী ক্ৰেয়'লত এই ভাষাৰ বহুতো শব্দ আৰু বাক্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|last=Vinay Lal|date=26 June 2009|title=From Masjid to Mandir: Across the Corentyne, into Suriname|url=https://southasia.ucla.edu/diaspora/masjid-madir-across-corentyne-suriname/|work=southasia.ucla.edu}}</ref><ref name="youtube.com"/> == গৱেষণা আৰু প্ৰচাৰ প্ৰচেষ্টা == এই ভাষাৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণা কৰিছিল চুৰিনামৰ মতিলাল ৰাজবংশী মৰ্হে আৰু ট্ৰিনিডাড আৰু টোবাগোৰ পেগি মোহন আৰু নূৰ কুমাৰ মহাবীৰ, তথা গুয়ানাৰ সুৰেন্দ্ৰ কুমাৰ গম্ভীৰে।<ref>{{Cite web|date=3 June 2020|title=Motilall Marhe|url=https://chutneymusic.com/motilall-marhe/|work=Chutney Music|access-date=28 April 2023|archivedate=27 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230327131750/https://chutneymusic.com/motilall-marhe/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=Priya J. Ramcharan|date=4 July 2020|title=The Awareness of an Indian Decendant|url=https://icdn.today/the-awareness-of-an-indian-decendant/|work=ICDN}}</ref><ref>{{Cite web|title=Peggy Mohan|url=https://harpercollins.co.in/author-details/peggy-mohan/|work=HarperCollins Publishers India}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dr Kumar Mahabir Donates Copies of His Audio-Cassettes to UWI|url=https://indocaribbeanpublications.com/2018/07/16/dr-kumar-mahabir-donates-copies-of-his-audio-cassettes-to-uwi/|accessdate=8 February 2021|work=Indo-Caribbean Publications}}</ref><ref name="auto1"/> এই ভাষাৰ সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা কৰিছে বিশম ভিমূলৰ নেতৃত্বত কেৰিবিয়ান হিন্দুস্তানী ইংক আৰু ৰাজসিংহ ৰমঞ্জুলুৰ চাৰনামী বোলে চুৰিনামত। তদুপৰি, ট্ৰিনিডাড আৰু টোবাগোত কেৰেণ দাস আৰু গুয়ানাৰ হেৰী হেৰ্গাশে কেনেডা আদিত। <ref>{{Cite web|title=Home|url=https://caribbeanhindustani.org/|accessdate=2022-06-06|work=Caribbean Hindustani|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Who We Are|url=https://caribbeanhindustani.org/about-us/who-we-are/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sarnami Bol|url=https://caribbeanhindustani.org/sarnami-bol/}}</ref><ref>{{Cite web|date=21 April 2014|title=The Linguistic Legacy of Indian-Guyanese|url=https://www.stabroeknews.com/2014/04/21/features/in-the-diaspora/linguistic-legacy-indian-guyanese/}}</ref><ref>{{Citation|url=https://guyaneseonline.files.wordpress.com/2013/11/hergash-launches-book-on-indian-guyanese-words-phrases.pdf|access-date=7 April 2021}}</ref><ref>{{Cite news|date=11 September 2013|url=https://guyanachronicle.com/2013/09/11/author-releases-book-on-words-and-phrases-used-by-indian-immigrants-descendants/}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kaveeta Sharma|date=n.d.|title=Guyanese Hindi Dictionary|url=https://static1.squarespace.com/static/56183697e4b0beb41666a064/t/56340d3ee4b01aa7927ff753/1446251838454/Guyanese+Hindi+Dictionary.pdf|accessdate=7 April 2021}}</ref> == টোকা == {{Notelist}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite web|url=https://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/hns.pdf|title=Caribbean Hindustani translation of the UDHR}} [[শ্ৰেণী: ভাষা]] 5ohxhcw0mzlx2bm6rrn995ve39oqcsm 0 96237 640751 529538 2026-10-01T14:52:02Z Rahul Doley 52086 /* */ 640751 wikitext text/x-wiki পূৱ ছাগলীকটা গাঁও ==উপভাষা== পশতু উপভাষাসমূহক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়, পশতু "কোমল" দক্ষিণ গোট আৰু পশতু "কঠিন" উত্তৰ গোট। প্ৰতিটো গোটক আৰু কেইবাটাও উপভাষাত বিভক্ত কৰা হৈছে। তাৰিনোৰ দক্ষিণ উপভাষাটোৱেই হৈছে আটাইতকৈ স্বকীয় পশতু উপভাষা। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:আফগানিস্তান]] tvbu8ngoe09dpg966u0everm84lugsr 640785 640751 2026-10-01T16:06:37Z AjayDas 12623 [[Special:Contributions/Rahul Doley|Rahul Doley]] ([[User talk:Rahul Doley|আলোচনা]])-ই কৰা [[Special:Diff/640751|640751]] নম্বৰ সম্পাদনাটো বাতিল কৰা হৈছে 640785 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox language |name=পশতু |nativename=پښتو<br/>''পশতো'' | image = File:Pashto.svg |familycolor=Indo-European |states = [[আফগানিস্তান]], পশ্চিমাঞ্চলীয় [[পাকিস্তান]], [[সংযুক্ত আৰব আমিৰাত]], [[ভাৰত]] |region=আফগানিস্তানৰ দক্ষিণ ও পূবৰ প্ৰদেশসমূহ আৰু উত্তৰৰ কিছু প্ৰদেশত; পাকিস্তানৰ পশ্চিম প্ৰদেশসমূহত; ভাৰতৰ উত্তৰাঞ্চলত; সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ আফগান অভিবাসী সম্প্ৰদায়। |speakers= প্ৰায় ১ কোটিৰো বেছি<ref>{{cite web|langauge=en|title=Pashto, Northern|url=https://www.ethnologue.com/language/pbu|access-date=2022-08-30|website=Ethnologue}}</ref> |rank= |fam2=[[ইন্দো-ইৰাণীয় ভাষাসমূহ|ইন্দো-ইৰাণীয়]] |fam3=[[ইৰাণীয় ভাষাসমূহ|ইৰাণীয়]] |fam4=[[দক্ষিণ-পূব ইৰাণীয় ভাষাসমূহ|দক্ষিণ-পূব ইৰাণীয়]] |nation={{flag|afghanistan}}, {{flag|pakistan}} ([[খাইবাৰ পাখতুনখোয়া]], [[বেলুচিস্তান (পাকিস্তান)|বেলুচিস্তান]]) |iso1=ps|iso2=pus |lc1=pus|ld1=Pashto (generic)|ll1=none |lc2=pst|ld2=কেন্দ্ৰীয় পশতু |lc3=pbu|ld3=উত্তৰাঞ্চলীয় পশতু |lc4=pbt|ld4=দক্ষিণাঞ্চলীয় পশতু|notice=Indic | map = Map of Pashto-speaking areas in Afghanistan and Pakistan.svg | mapalt = পশতু ভাষী অঞ্চলৰ মানচিত্ৰ | mapcaption = আফগানিস্তান আৰু পাকিস্তানৰ এনে অঞ্চল যʼত পশতু প্ৰচলিত: {{legend|#ca52eb|প্ৰধান ভাষা}} {{legend|#e8beff|অন্যান্য ভাষাতে কথা কোৱা লোকসমূহ}}}} '''পশতু ভাষা''' ({{lang-ps|پښتو}}) ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়ালৰ এটা পূব ইৰাণী ভাষা।<ref>{{cite book|title=Concise Encyclopedia of Languages of the World|url=https://books.google.com/books?id=F2SRqDzB50wC&pg=PA845|date=6 April 2010|publisher=Elsevier|isbn=978-0-08-087775-4|pages=845–}}</ref> ঐতিহাসিক পাৰ্চী সাহিত্যত ইয়াক '''আফগানী''' নামেৰে জনা যায়। ==উপভাষা== পশতু উপভাষাসমূহক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়, পশতু "কোমল" দক্ষিণ গোট আৰু পশতু "কঠিন" উত্তৰ গোট। প্ৰতিটো গোটক আৰু কেইবাটাও উপভাষাত বিভক্ত কৰা হৈছে। তাৰিনোৰ দক্ষিণ উপভাষাটোৱেই হৈছে আটাইতকৈ স্বকীয় পশতু উপভাষা। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:আফগানিস্তান]] rn8l1eb9osrscdw97u5bcdbx2t15sz3 0 97791 640947 636801 2026-10-01T21:06:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640947 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = A.Nageswara Rao.jpg | image_size =150px | caption = ১৯৫১ চনত ৰাও | honorific_prefix = | name =আক্কিনেনি নাগেশ্বৰ ৰাও | birth_name = <!--Only if different from the page title--> | other_names = | birth_date = {{birth date|df=y|1924|9|20}} | birth_place = ৰামপুৰম, মাদ্ৰাছ প্ৰেচিডেঞ্চি, বৃটিছ ভাৰত (বৰ্তমান অন্ধ্ৰপ্ৰদেশত) | death_date = {{death date and age|df=y|2014|01|22|1923|09|20}} | death_place = [[হায়দৰাবাদ]], [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] (বৰ্তমান [[তেলেংগানা]]ত) | occupation = {{hlist|অভিনেতা|ব্যৱসায়ী}} | years active = ১৯৪১-২০১৪ | spouse = {{Marriage|অন্নপূৰ্ণা|1949}} | children = ৫, (নাগাৰ্জুনকে ধৰি) | awards = {{ubl | [[পদ্ম বিভূষণ]] (২০১১) | [[পদ্মভূষণ]] (১৯৮৮) | [[পদ্মশ্ৰী]] (১৯৬৮) | [[দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা]] (১৯৯১)}} | family = }} '''আক্কিনেনি নাগেশ্বৰ ৰাও''' ({{lang-en| Chorus }}; ২০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯২৩<ref>{{Cite web |title=Nageshwara Rao Akkineni Biography {{!}} Nageshwara Rao Akkineni Girlfriend, Wife, Family & Net Worth - FilmiBeat |url=https://www.filmibeat.com/celebs/nageshwara-rao-akkineni/biography.html |access-date=2023-06-28 |website=www.filmibeat.com |language=en}}</ref> – ২২ জানুৱাৰী ২০১৪) এজন ভাৰতীয় অভিনেতা আৰু প্ৰযোজক। তেওঁক বহুলভাবে এ.এন.আৰ. নামেৰে জনা যায়। ৰাও মূলতঃ [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰত কৰা কামৰ বাবে পৰিচিত। পয়সত্তৰ বছৰীয়া কৰ্মজীৱনত তেওঁ বহুতো মহত্বপূৰ্ণ ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু তেলেগু চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম বিশিষ্ট ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref name=shankardayalsharma>{{cite book | last = Shankar Dayal Sharma | title = President Dr. Shanker Dayal Sharma: January 1995 – July 1997 | year = 1997 | publisher = Publication Divisions, Ministry of Information and Broadcasting, AGovernment of India | page = 74 | url = https://books.google.com/books?id=BCJuAAAAMAAJ&q=Nageswara+Rao | isbn = 9788123006147}}</ref> তেওঁ সাতটা ৰাজ্যিক নন্দী বঁটা আৰু পাঁচটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ লাভ কৰে। শিল্প আৰু চলচ্চিত্ৰৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক দাদা চাহেব ফালকে বঁটা আৰু ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্ম বিভূষণ প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="rediff.com">{{cite web|date=22 January 2014|title=Akkineni Nageswara Rao lived and breathed cinema|url=http://www.rediff.com/movies/report/akkineni-nageswara-rao-lived-and-breathed-cinema/20140122.htm|access-date=23 January 2014|work=[[Rediff.com]]}}</ref><ref name="Indian Express">{{cite news|date=23 January 2014|title=ANR, Actor Par Excellence, Student and Humanist|work=[[The Indian Express]]|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/ANR-Actor-Par-Excellence-Student-and-Humanist/2014/01/23/article2015241.ece|access-date=23 January 2014|archive-date=23 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140123090116/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/ANR-Actor-Par-Excellence-Student-and-Humanist/2014/01/23/article2015241.ece|url-status=dead|archivedate=23 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140123090116/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/ANR-Actor-Par-Excellence-Student-and-Humanist/2014/01/23/article2015241.ece|deadurl=yes}}</ref><ref name="Romance Is All">{{cite magazine|date=14 October 2013|title=Romance Is All|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?288054|url-status=dead|magazine=[[Outlook India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005094544/http://www.outlookindia.com/article.aspx?288054|archive-date=5 October 2013|access-date=23 January 2014|archivedate=5 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005094544/http://www.outlookindia.com/article.aspx?288054|deadurl=yes}}</ref> জীৱনীমূলক ছবিৰ ৰাও বিশেষভাবে জনাজাত। ১৯৫৪ চনৰ ''বিপ্ৰ নাৰায়ণ'' ছবিত তেওঁ তামিল সন্ত বিপ্ৰ নাৰায়ণৰ, ৰাষ্ট্ৰপতিৰ চাৰ্টিফিকেট অফ মেৰিট লাভ কৰা ১৯৫৬ চনৰ ছবি ''তেনালি ৰামকৃষ্ণ''ত তেলেগু কবি তেনালি ৰামকৃষ্ণৰ, ১৯৬০ চনৰ ছবি ''মহাকবি কালিদাসু''ত সংস্কৃত কবি কালিদাসৰ, ১৯৬০ চনৰ ছবি ''ভক্ত জয়দেৱ''ত ১২ শতিকাৰ সংস্কৃত কবি জয়দেৱৰ, ১৯৭১ চনৰ ছবি ''ভক্ত তুকাৰাম''ত মাৰাঠী সন্ত তুকাৰামৰ, ২০০৬ চনৰ ছবি ''শ্ৰীৰামদাসু''ত ৰহস্যবাদী কবি [[কবীৰ]]ৰ আৰু ২০০৯ চনৰ ছবি ''ৰামৰাজ্য''ত ৰামায়ণৰ কবি বাল্মিকী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। একেদৰে তেওঁ ''চেঞ্চু লক্ষ্মী''ত (১৯৫৮) ভগৱান [[বিষ্ণু]] ''ভূ-কৈলাশ''ত (১৯৫৮) নাৰদ আৰু ''শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুন যুদ্ধামু''ত (১৯৬৩) অৰ্জুনৰ দৰে বহু পৌৰাণিক চৰিত্ৰতো অভিনয় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯২৪ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত বৰ্তমানৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কৃষ্ণা জিলাৰ ৰামপুৰমত এটা নিম্ন মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত আক্কিনেনী নাগেশ্বৰ ৰাওৰ জন্ম হৈছিল। পাঁচজন ভাতৃৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আক্কিনেনি ভেংকটাৰত্নম আৰু আক্কিনেনী পুন্নম্মা<ref>{{Cite book | url = https://books.google.com/books?id=6TU9AAAAYAAJ&q=Venkata+Ratnam+and+Punnamma | title = India Who's who | date = 2000 | publisher = INFA Publications | language = en}}</ref> খেতিয়কৰ সন্তান আছিল। পিতৃ-মাতৃৰ আৰ্থিক দুৰৱস্থাৰ বাবে তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়তে সীমাবদ্ধ আছিল। ১০ বছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ থিয়েটাৰত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news | url = http://www.thehindu.com/features/cinema/irreplaceable-icon/article5617831.ece | title = Irreplaceable icon | last = Narasimham | first = M. L. | date = 25 January 2014 | work = The Hindu | access-date = 14 June 2018 | issn = 0971-751X | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150607040310/http://www.thehindu.com/features/cinema/irreplaceable-icon/article5617831.ece | archivedate = 7 June 2015 | deadurl = yes}}</ref> তেওঁ মঞ্চত মহিলা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাত পাৰদৰ্শী আছিল। সেই সময়ত মহিলাসকলক অভিনয় কৰাত বাধা আৰোপ কৰা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য চৰিত্ৰত তেওঁ অভিনয় কৰা নাটক- হৰিশ্চন্দ্ৰ, কনকতাৰা, বিপ্ৰনাৰায়ণ, তেলেগু তল্লী, আশাজ্যোতি আৰু সত্যঅন্বেষণম। এজন বিশিষ্ট চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক ঘন্টাশালা বালৰাময়াই তেওঁক বিজয়াৱাড়া ৰেলৱে ষ্টেচনত আৱিষ্কাৰ কৰিছিল আৰু ইয়ে আছিল ৰাওৰ কৰ্মজীৱনৰ এক টাৰ্ণিং পইণ্ট। ''ধৰ্মপত্নী''ত (১৯৪১) এটা সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয়েৰে চলচ্চিত্ৰীয় জীৱন আৰম্ভ কৰা ৰাৱক ''শ্ৰীসীতা ৰাম জনম'' (১৯৪৪) ছবিখনত ৰামৰ চৰিত্ৰৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল। ==কৰ্মজীৱন== ৰাৱে তেলেগু, তামিল আৰু হিন্দী ভাষাৰ ২৫৫ খনতকৈও অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref name=eenadu1>{{cite web | title = Legendary telugu actor ANR passes away at 91 | url = http://www.eenadu.net/Homeinner.aspx?item=break31 | publisher = Eenadu | access-date = 22 January 2014 | archive-date = 19 June 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120619023950/http://www.eenadu.net/Homeinner.aspx?item=break31 | url-status = dead }}</ref> তেওঁৰ বেছিভাগ ছবিয়েই বাণিজ্যিক আৰু সমালোচনাত্মক দুয়োটা দিশতে সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref name="Nagarjuna about God">{{cite web|title=Nagarjuna about God|url=http://www.myfirstshow.com/news/view/4569/Nagarjuna-vs-God.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105062242/http://www.myfirstshow.com/news/view/4569/Nagarjuna-vs-God.html|archive-date=5 January 2016|access-date=23 January 2014|publisher=MyFirstShow.com}}</ref><ref name="GroupedRef1">{{Cite web | url = http://www.telugufilmfun.com/celebrity_interviews/Akkineni_Nageswara_Rao_Birthday.php | title = Interview with A. Nageswara Rao | website = Telugu Filmfun | via = www.telugufilmfun.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20080506151814/http://www.telugufilmfun.com/celebrity_interviews/Akkineni_Nageswara_Rao_Birthday.php | archive-date = 6 May 2008 | url-status = dead | access-date = 16 August 2023 | archivedate = 6 May 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080506151814/http://www.telugufilmfun.com/celebrity_interviews/Akkineni_Nageswara_Rao_Birthday.php | deadurl = yes }}</ref> যদিও তেওঁ [[ৰাম]] আৰু [[কৃষ্ণ]]ৰ দৰে পৌৰাণিক ব্যক্তিত্বৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে পৰিচিত, তেওঁ এজন নাস্তিক লোক আছিল।<ref>{{cite news | title = Nageswara Rao, my father was a humble human being: Son Nagarjuna | url = https://www.dnaindia.com/entertainment/interview-nageswara-rao-my-father-was-a-humble-human-being-son-nagarjuna-1958114 | access-date = 23 December 2018 | work = [[Daily News and Analysis]] | date = 29 January 2014}}</ref> অনুৰাগীসকলে তেওঁক মৰমেৰে ''নটসম্ৰাট'' বুলি সম্বোধন কৰিছিল। ১৯৫৩ চনত ৰাৱে [[শৰৎচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]]ৰ [[দেৱদাস]] উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মিত ''দেৱদাসু'' (১৯৫৩) ছবিখনত নাম ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ডেক্কান হেৰাল্ডে লিখিছিল যে কেইবাজনো সমালোচকৰ মতে ৰাওৰ এই ছবিখনে সকলো ভাষাতে নিৰ্মিত সংস্কৰণৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠত্ব অৰ্জন কৰিছে।<ref name=":1">{{Cite web|date=2014-01-25|title=Tribute to an acting powerhouse|url=https://www.deccanherald.com/content/382694/tribute-acting-powerhouse.html|access-date=2021-03-18|website=Deccan Herald|language=en}}</ref> ''নৱৰাত্ৰি''য়ে (১৯৬৬) ৰাৱক [[শিৱাজী গণেশন]]ৰ পিছত একেখন ছবিতে ৯টাকৈ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা দ্বিতীয় অভিনেতা হিচাপে পৰিগণিত কৰে।<ref>{{Cite web|date=2014-01-22|title=Nageswara Rao: little known facts|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/nageswara-rao-little-known-facts/story-wdqpD4zNQPpgmI836lRB9I.html|access-date=2021-03-18|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> ''লাইলা মজনু'' (১৯৪৯), ''আনাৰকলী'' (১৯৫৫), ''প্ৰেমনগৰ'' (১৯৭১) আদি ছবিত ৰোমান্টিক চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ৰাও পৰিচিত। তেওঁ ''মায়াবজাৰ'' (১৯৫৭), ''মহাকবি কালিদাসু'' (১৯৬৫), ''ভক্ত টুকাৰাম'' (১৯৭৩), আৰু ''শ্ৰী ৰামদাসু'' (২০০৬) আদি ছবিত পৌৰাণিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news|last=IANS|date=2014-01-22|title=Akkineni Nageswara Rao: Titan of Telugu cinema (Obituary)|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/akkineni-nageswara-rao-titan-of-telugu-cinema-obituary-114012200653_1.html|access-date=2021-03-18}}</ref> তেওঁৰ অলেখ ব্যৱসায়িকভাবে সফল ছবিৰ ভিতৰত আছে- ''মায়া বজাৰ'', ''শামচৰণ'', ''ব্ৰতুকু থেৰুভু'', ''আৰাধনা'', ''ডংগা ৰামুডু'', ''ড° চক্ৰৱৰ্তী'', ''অৰ্ধাংগী'', ''মাংগল্য বালম'', ''ইল্লাৰিকাম'', ''শান্তিনিবাসম'', ''ভেলুগু নিদালু'', ''দশৰা বুল্লোডু'', ''ভৰ্য ভাৰতলু'', ''ধৰ্মদাতা'', ''বাতাছাৰী'' আৰু ''কলেজ বুল্লোডু''। তেওঁ অভিনয় জীৱনত প্ৰৱেশ কৰাৰ প্ৰায় ৫০ বছৰৰ পাছত ১৯৯১ চনত মুক্তি পোৱা ''সীতাৰময়াগৰী মানৱৰালু'' বক্স অফিচত সফল হৈছিল। তেলেগু চলচ্চিত্ৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু [[চেন্নাই|মাদ্ৰাছ]]ৰ পৰা [[হায়দৰাবাদ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰাত ৰাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁ হায়দৰাবাদত পত্নীৰ নামেৰে অন্নপূৰ্ণা ষ্টুডিঅ' স্থাপন কৰে।<ref>{{Cite news|date=2014-01-23|title=ANR inspired Telugu film industry's shift from Chennai|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/anr-inspired-telugu-film-industrys-shift-from-chennai/article5606692.ece|issn=0971-751X}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== ;অসমাৰিক সন্মান * [[পদ্ম বিভূষণ]] (২০১১)<ref name="thehindu1" /><ref name="newindianexpress">{{cite web | title = Legendary Telugu Actor Nageswara Rao Passes Away | url = http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/Legendary-Telugu-Actor-Nageswara-Rao-Passes-Away/2014/01/22/article2013634.ece | work = The New Indian Express | access-date = 22 January 2014 | archivedate = 22 January 2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140122055840/http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/Legendary-Telugu-Actor-Nageswara-Rao-Passes-Away/2014/01/22/article2013634.ece | deadurl = yes }}</ref> * [[পদ্মভূষণ]] (১৯৮৮) <ref name="GroupedRef4">{{cite web | url = http://ibnlive.in.com/news/telugu-cinema-legend-akkineni-nageshwara-rao-dies-aged-91/446978-71-177.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20140125084633/http://ibnlive.in.com/news/telugu-cinema-legend-akkineni-nageshwara-rao-dies-aged-91/446978-71-177.html | url-status = dead | archive-date = 2014-01-25 | title = Telugu legend Akkineni Nageswara Rao dies aged 91 | publisher = ibnlive.in | access-date = 2023-08-15 | archivedate = 2014-01-25 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140125084633/http://ibnlive.in.com/news/telugu-cinema-legend-akkineni-nageshwara-rao-dies-aged-91/446978-71-177.html | deadurl = yes }}</ref> * [[পদ্মশ্ৰী]] (১৯৬৮)<ref>{{cite web | title = Legendary Telugu Actor Nageswara Rao Passes Away | url = http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2011/anr-padma-vibhushan-award-260111-aid0017.html | publisher = One India Entertainment | date = 26 January 2011 | access-date = 25 February 2014 | archive-date = 4 March 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140304070520/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2011/anr-padma-vibhushan-award-260111-aid0017.html | url-status = dead | archivedate = 4 March 2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140304070520/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2011/anr-padma-vibhushan-award-260111-aid0017.html | deadurl = yes }}</ref> ;[[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা]] (১৯৯১)<ref name=thehindu1>{{cite news | title = Akkineni Nageswara Rao passes away | url = http://www.thehindu.com/features/cinema/akkineni-nageswara-rao-passes-away/article5604689.ece | newspaper = The Hindu | access-date = 22 January 2014 | date = 22 January 2014 | last1 = Krishnamoorthy | first1 = Suresh | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140622160630/http://www.thehindu.com/features/cinema/akkineni-nageswara-rao-passes-away/article5604689.ece | archivedate = 22 June 2014 | deadurl = yes}}</ref><ref name=businessstandard>{{cite news | last = K Rajnikanth | title = Doyen of Telugu cinema ANR dies at 91 | url = http://www.business-standard.com/article/current-affairs/doyen-of-telugu-cinema-anr-dies-at-91-114012200107_1.html | work = Business Standard | access-date = 22 January 2014 | date = 22 January 2014}}</ref> ;ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ * শ্ৰেষ্ঠ ছবি (তেলেগু) – ''ছুদিগুণ্ডালু'' (১৯৬৮)<ref>{{cite web | url = https://books.google.com/books?id=Q5UqAAAAYAAJ&q=sudigundalu | title = Collections | year = 1991}}</ref><ref>{{cite web | url = https://books.google.com/books?id=vsYVAQAAIAAJ&q=sudigundalu | title = The Times of India Directory and Year Book Including Who's who | last1 = Reed | first1 = Sir Stanley | year = 1969}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (তেলেগু) – ''মাৰাপুৰানি মনিষী'' (১৯৭৩)''<ref name=toibook1>{{cite book | title = The Times of India Directory and Year Book Including Who's who | year = 1980 | publisher = Bennett, Coleman | page = 308 | url = https://books.google.com/books?id=bRO2AAAAIAAJ&q=Marapurani+Manishi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (তেলেগু) – ''আত্ম বন্ধুভুলু'' (১৯৮৭)<ref>{{cite web | url = https://archive.org/details/35thAnnualFilmfareAwardsSouthWinners | archive-url = https://archive.today/20170205141932/https://archive.org/details/35thAnnualFilmfareAwardsSouthWinners|url-status=dead | title = 35th Annual Filmfare Awards South Winners : Santosh : Free Download &… | date = 5 February 2017 | archive-date = 5 February 2017 | website = archive.is}}</ref> * ফিল্মফেয়াৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা- দক্ষিণ (১৯৮৮)<ref>{{cite web | url = https://www.filmfare.com/features/lifetime-achievement-award-south-winners-down-the-years-6684.html | title = Lifetime Achievement Award (South) winners down the years... | website = filmfare.com}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (তেলেগু) – ''সীতাৰামায়া গৰি মনভৰালু'' (১৯৯১)<ref>{{cite web | url = https://archive.org/details/39thAnnualFilmfareBestActorDirectorTeluguWinners | archive-url = https://archive.today/20170207133748/https://archive.org/details/39thAnnualFilmfareBestActorDirectorTeluguWinners|url-status=dead | title = 39th Annual Filmfare Best Actor Director Telugu Winners : santosh : F… | date = 7 February 2017 | archive-date = 7 February 2017 | website = archive.is}}</ref><ref name=sainiksamachar>{{cite book | title = Sainik Samachar: The Pictorial Weekly of the Armed Forces, Volume 40 | publisher = Government of India | page = 30 | url = https://books.google.com/books?id=x-zeAAAAMAAJ&q=Filmfare+awards | year = 1993}}</ref> ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Akkineni Nageswara Rao}} * {{IMDb name|id=0004463|name=Akkineni Nageswara Rao}} {{Dadasaheb Phalke Award}} [[শ্ৰেণী:তেলেগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী]] ib239ru0enye6yagzfsc5mzw9s9a05n 0 99455 640971 570354 2026-10-01T23:34:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640971 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ইয়ন ফ'ছে | image = Writer Jon Fosse (cropped).jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = ইয়ন অলাফ ফ'ছে | birth_date = {{birth date and age|df=y|1959|09|29}} | birth_place = হাউগেছুণ্ড, ৰোগালেণ্ড, [[নৰৱে]] | death_date = | death_place = | occupation = {{bulletlist|নাট্যকাৰ|ঔপন্যাসিক|কবি}} | education = বাৰ্গেন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এ.) | awards = সাহিত্যৰ [[নোবেল বঁটা]] (২০২৩) | spouse = {{ubl|{{Marriage|ব্যোৰ্গ চিছেল|1980|1992|end=divorced}}|{{Marriage|গ্ৰেথে ফাতিমা ছায়েদ|1993|2009|end=divorced}}|{{Marriage|আনা ফ'ছে|2011}}}} | children = ৩ }} '''ইয়ন অলাভ ফ'ছে''' ({{lang-en|Jon Olav Fosse}}, {{IPA-no|ˈjʊ̀nː ˈfɔ̂sːə|lang}}; জন্ম ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৯) এগৰাকী [[নৰৱে]]ৰ লেখক, অনুবাদক আৰু নাট্যকাৰ। ২০২৩ চনত তেওঁ "অব্যক্ত কথাবোৰক কণ্ঠদান কৰা উদ্ভাৱনীমূলক নাটক আৰু গদ্যৰ বাবে" সাহিত্যৰ [[নোবেল বঁটা]] লাভ কৰে। ফ'ছেৰ ৰচনাসমূহে সত্তৰখনতকৈও অধিক উপন্যাস, কবিতা, শিশু সাহিত্য, ৰচনা আৰু থিয়েটাৰ নাটক আদিক সামৰি লৈছে। তেওঁৰ সাহিত্যৰাজি পঞ্চাশটাতকৈও অধিক ভাষালৈ অনূদিত হৈছে।<ref>Frank Johnsen/Bergens Tidende: ''-Eg skriv aldri sjølvbiografisk'' – Intervju med Jon Fosse – Aftenposten 4. november 2020</ref> ফছে হৈছে [[হেনৰিক ইবছেন]]ৰ পিছত সৰ্বাধিক পৰিবেশন কৰা নৰৱেৰ নাট্যকাৰ।<ref name="nrk" /> তেওঁ বিশ্বজুৰি হাজাৰৰো অধিক মঞ্চত প্ৰযোজনা উপস্থাপন কৰা—বিশ্বজুৰি সৰ্বাধিক পৰিবেশন কৰা সমসাময়িক নাট্যকাৰসকলৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://granta.com/contributor/jon-fosse/|title=Jon Fosse}}</ref><ref>{{Cite web |last=NRK |date=19 August 2005 |title=Jon Fosse – «take it or leave it» |url=https://www.nrk.no/kultur/jon-fosse---_take-it-or-leave-it_-1.540311 |access-date=5 October 2023 |website=NRK |language=nb-NO}}</ref> তেওঁৰ ন্যূনতম আৰু গভীৰভাৱে অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন নাটকসমূহৰ ভাষা প্ৰায়ে গীতিময় গদ্য আৰু কবিতাৰ সীমাৰেখাৰে আবৃত।<ref name="snl">{{Citation |last1=Drangsholt |first1=Janne Stigen |title=Jon Fosse |date=5 October 2023 |url=https://snl.no/Jon_Fosse |work=Store norske leksikon |access-date=5 October 2023 |language=no |last2=Rottem |first2=Øystein |last3=Surén |first3=Odd Wilhelm |last4=Allkunne}}</ref><ref>{{cite web |date=10 September 2019 |title=«Nokon kjem til å kome»: Mørk meditasjon over ensomheten |url=https://www.dagsavisen.no/kultur/2019/09/10/nokon-kjem-til-a-kome-mork-meditasjon-over-ensomheten/ |access-date=5 October 2023 |work=Dagsavisen |language=no}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ১৯ শতিকাত হেনৰিক ইবছেনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা নাটকীয় পৰম্পৰাৰ আধুনিক ধাৰাবাহিকতাক তেওঁ প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি বহুতে উল্লেখ কৰে।<ref name="snl" /><ref name="Andersson">H.H. Andersson, ''Jon Fosse i teaterhistorien, kunstinstitusjonen og markedet'', University of Oslo, 2003</ref> ফছেৰ ৰচনাক প্ৰায়ে উত্তৰ নাটকীয় থিয়েটাৰ পৰম্পৰাৰ ভিতৰত স্থান দিয়া হয়।<ref>{{cite journal |last=Bordemann |first=Suzanne |date=26 March 2012 |title=«Man må føre menneskeheten ut av fryktens og den tålmodige sløvhetens primitive stadier» – Om den tyskspråklige resepsjonen av Jon Fosses tidlige dramatikk |url=http://www.idunn.no/doi/10.18261/ISSN1504-288X-2012-01-04 |series=1 |language=no |volume=15 |pages=46–59 |doi=10.18261/ISSN1504-288X-2012-01-04 |issn=0809-2044 |access-date=5 October 2023 |quote=Både Fosses teater og postdramatiske teateruttrykk utfordrer representasjonsteaterets normer og konvensjoner ved å rette søkelyset mot selve persepsjonsprosessen. Når dramatiske konstituenter dekonstrueres, oppstår gjerne kollisjoner med rådende estetiske normer i teaterkritikken. Jeg skal gi noen eksempler på dette. |periodical=Norsk Litteraturvitenskapelig Tidsskrift}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref><ref>{{cite web |date=8 May 2005 |title=Hva er det med Jon Fosse? |url=https://www.bt.no/i/b825e |access-date=5 October 2023 |work=www.bt.no |language=nb}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ==জীৱনী== ১৯৫৯ চনত [[নৰৱে]]ৰ হাউগেছুণ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰা ইয়ন ফ'ছে ষ্ট্ৰেণ্ডেবাৰ্মত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Creamer |first1=Ella |title=Jon Fosse wins the 2023 Nobel prize in literature |url=https://www.theguardian.com/books/2023/oct/05/jon-fosse-wins-the-2023-nobel-prize-in-literature |website=The Guardian |access-date=5 October 2023 |date=5 October 2023}}</ref> তেওঁৰ পৰিয়াল খ্ৰীষ্টান দৰ্শনৰ কোৱাকাৰ আৰু পিটিষ্টৰ অনুগামী আছিল। তেওঁ নিজৰ আধ্যাত্মিক মতামত গঢ় দিয়াৰ কৃতিত্ব খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ এই বিশেষ শাখাক দিয়ে।<ref name=":1">{{Cite book |last=Storfjell |first=Troy |url=https://archive.org/details/twentiethcentury0297unse |title=Dictionary of Literary Biography: Twentieth-Century Norwegian Writers |publisher=Gale |year=2004 |isbn=0-7876-6834-6 |editor-last=Thresher |editor-first=Tanya |volume=297 |location=Farmington Hills, MI |pages=95–101 |language=en |chapter=Jon Fosse |url-access=registration}}</ref> সাত বছৰ বয়সত হোৱা এক ভয়াৱহ দুৰ্ঘটনাত তেওঁ মৃত্যুৰ পৰা কোনোমতে বাচিছিল। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক কালত ৰচনা কৰা সাহিত্যত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref>"I have to talk about it because it's so fundamental to me: at the age of seven, I was close to death because of an accident . . I could see myself sitting here . . everything was peaceful, and I looked at the houses back home, and I felt quite sure that I saw them for the last time as I was going to the doctor. Everything was shimmering and very peaceful, a very happy state, like a cloud of particles of light. This experience is the most important experience from my childhood. And it has been very formative for me as a person, both in good and in bad ways. I think it created me as a kind of artist." ('Jon Fosse's Search for Peace'. The New Yorker, 13 November 2022)</ref> ফ’ছে কিতাপৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিশেষ ৰুচি নাই বুলি দাবী কৰাৰ পিছতো তেওঁ প্ৰায় বাৰ বছৰ বয়সৰ পৰাই সাহিত্য ৰচনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাত ফ'ছে ৰক গীটাৰিষ্ট হ'বলৈ আগ্ৰহী আছিল আৰু সংগীতৰ উচ্চাকাংক্ষা এৰি দিয়াৰ পিছত তেওঁ সাহিত্যৰ প্ৰতি অধিক সময় উছৰ্গা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":1" /> তেওঁ [[বেহেলা]]ও বজাইছিল আৰু কৈশোৰ কালত সংগীতৰ বাবে নিজাকৈ গীতৰ কথা ৰচনা কৰিছিল। ডাঙৰ হৈ তেওঁ [[সাম্যবাদ]] আৰু [[নৈৰাজ্যবাদ]]ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল আৰু নিজকে "হিপ্পী" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Merve Enre-2022" /> ফ'ছে বাৰ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে আৰু তুলনামূলক সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ নৱ নৰৱেজিয়ান ভাষা বা নিনৰ্স্কত সাহিত্য ৰচনা আৰম্ভ কৰে।<ref name="Merve Enre-2022" /> তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস Raudt, svart (ৰঙা, ক'লা) ১৯৮৩ চনত প্ৰকাশ পায় আৰু ই নিনৰ্স্কৰ সাহিত্যিক টাৰ্জেই ভেছাছৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।<ref name="Merve Enre-2022" /><ref name=":1" /> উপন্যাসখনে সেই সময়ত নৰৱেত জনপ্ৰিয় সামাজিক বাস্তৱবাদী কল্পকাহিনীৰ সৈতে বিপৰীতমুখী আছিল আৰু কাহিনীভাগৰ পৰিৱৰ্তে ভাষিক প্ৰকাশৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref name=":1" /> ১৯৮৫ চনত তেওঁ দ্বিতীয়খন উপন্যাস Stengd gitar (বন্ধ গীটাৰ) আৰু ১৯৮৬ চনত Engel med vatn i augene (চকুত চকুলোৰ সৈতে পৰী) নামৰ কাব্যিক চক্ৰ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=":1" /> ১৯৮৭ চনত তেওঁ পুনৰ বাৰ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তুলনামূলক সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তেওঁৰ তৃতীয়খন উপন্যাস Blod. Steinen er (তেজ, শিল হয়) প্ৰকাশিত হয়।<ref name=":1" /> ১৯৮৯ চনত প্ৰথম পত্নীৰ সৈতে বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱাৰ পিছত ফ'ছে এখন উপন্যাস আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ৰচনা সংকলন প্ৰকাশ কৰে। নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ উপন্যাস প্ৰকাশ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু দ্বিতীয় পত্নী গ্ৰেথে ফাতিমা ছায়েদৰ সৈতে কেইবাটাও অনুবাদৰ কাম কৰিছিল।<ref name=":1" /> ফ'ছেৰ প্ৰথম নাটক Og aldri skal vi skiljast (আৰু আমি কেতিয়াও বিচ্ছেদ নহ'ম) ১৯৯৪ চনত পৰিবেশন আৰু প্ৰকাশ কৰা হয়। তেওঁ উপন্যাস, চুটিগল্প, কবিতা, শিশু সাহিত্য, প্ৰবন্ধ, নাটক আদি ৰচনা কৰিছে। তেওঁৰ ৰচনাসমূহ চল্লিশটাতকৈও অধিক ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে। উপন্যাসৰ লগতে ফ'ছে আন সাহিত্যিকৰ ৰচনাৰ অনুবাদো কৰে।<ref name="Merve Enre-2022" /> ==স্বীকৃতি== [[হেনৰিক ইবছেন]]ৰ পিছত ফ'ছে হৈছে আটাইতকৈ বেছি তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত নাটক মঞ্চত পৰিবেশন কৰা নৰৱেৰ নাট্যকাৰ।<ref name="nrk">{{cite news |title=Jon Fosse – "take it or leave it" |publisher=[[NRK]] |url=https://www.nrk.no/kultur/jon-fosse---_take-it-or-leave-it_-1.540311 |access-date=5 October 2023}}</ref><ref name="snl"/> তেওঁৰ ৰচনাসমূহ ১৯ শতিকাত হেনৰিক ইবচেনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা পৰম্পৰাৰ আধুনিক ধাৰাবাহিকতাক বহন কৰা হিচাপে দেখা যায়।<ref name="Andersson"/> ফ'ছে নিজেই চেমুৱেল বেকেটৰ লগতে জৰ্জ ট্ৰেকল আৰু থমাছ বাৰ্নহাৰ্ডক তেওঁৰ নিৰ্বাচিত আত্মীয় হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Winner of the 2023 Nobel Prize in Literature announced |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/jon-fosse-nobel-prize-literature-2023-b2424512.html |access-date=5 October 2023 |website=The Independent |language=en}}</ref> তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্মত প্ৰভাৱ পেলোৱা আন সাহিত্যিক আৰু গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অলাভ এইচ হাউজ, [[ফ্ৰান্‌জ কাফ্‌কা]], উইলিয়াম ফকনাৰ, [[ভাৰ্জিনিয়া উল্‌ফ]] আৰু [[বাইবেল]] আদি অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=1 January 2023 |title=What's on my bookshelf: Jon Fosse {{!}} The Booker Prizes |url=https://thebookerprizes.com/the-booker-library/features/whats-on-my-bookshelf-jon-fosse |access-date=5 October 2023 |website=thebookerprizes.com |language=en}}</ref> ২০০৩ চনত ফ'ছেক [[ফ্ৰান্স]]ৰ অৰ্ডে নেচনেল ডু মেৰাইটৰ চেভালিয়াৰ হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref name="Fransk heder til Fosse">[http://www.nrk.no/kultur-og-underholdning/1.535482 Fransk heder til Fosse], nrk.no.</ref> ইয়াৰ উপৰিও দ্য ডেইলী টেলিগ্ৰাফৰ শীৰ্ষ ১০০ জীৱিত প্ৰতিভাসম্পন্ন ব্যক্তিৰ তালিকাত তেওঁক ৮৩ নম্বৰ স্থান দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1567544/Top-100-living-geniuses.html|title=Top 100 living geniuses|date=30 October 2007|work=Telegraph.co.uk|access-date=6 November 2015}}</ref> ২০১১ চনৰ পৰা ফ'ছেক নৰৱে ৰাজতন্ত্ৰৰ অধীনত থকা অছলো চহৰৰ মাজমজিয়াত অৱস্থিত ৰাজপ্ৰসাদ ৰয়েল পেলেছৰ চৌহদত অৱস্থিত গ্ৰ'টেন নামৰ সন্মানীয় বাসগৃহটো প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Winje Agency|url=https://winjeagency.com/authors/2-jon-fosse|website=Winje Agency|language=en|access-date=12 May 2020}}</ref> গ্ৰ’টেনক স্থায়ী বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা নৰৱেৰ কলা আৰু সংস্কৃতিলৈ অৱদানৰ বাবে নৰৱেৰ ৰজাই বিশেষভাৱে প্ৰদান কৰা এক সন্মান। ২০১১ চনত প্ৰকাশিত বাইবেলৰ নৰৱেজিয়ান অনুবাদ বিবেল ২০১১ৰ সাহিত্য পৰামৰ্শদাতাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম হিচাপে আছিল।<ref name="Kjell Kvamme"/> এণ্ডভাকে (নিদ্ৰাহীন), অলাভছ ড্ৰ'মাৰ (অলাভৰ সপোন), আৰু ক্ভেল্ডছভেভড (ক্লান্তি) তিনিখন গ্ৰন্থৰ ট্ৰিল'জিড° বাবে ২০১৫ চনৰ নৰ্ডিক কাউন্সিলৰ সাহিত্য বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|author=NRK|title=Fosse vant Nordisk råds litteraturpris|url=http://www.nrk.no/kultur/fosse-vant-nordisk-rads-litteraturpris-1.12624644|access-date=6 November 2015|work=NRK|date=27 October 2015 }}</ref> ফ'ছেৰ বহু ৰচনা পাৰ্চী ভাষালৈ মহম্মদ হামেদে ৰচনা কৰিছে আৰু তেওঁৰ নাটকীয় ৰচনা ইৰাণৰ তেহৰাণৰ মূল মঞ্চত পৰিবেশন কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://en.mehrnews.com/news/20499/Iranian-actor-Kianian-to-perform-in-Fosse-play|title=Iranian actor Kianian to perform in Fosse play|date=4 November 2006|website=Mehr News Agency|language=en|access-date=19 April 2019|archivedate=19 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419144610/https://en.mehrnews.com/news/20499/Iranian-actor-Kianian-to-perform-in-Fosse-play|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ibna.ir/en/doc/naghli/92221/2nd-stage-shortlisted-works-of-dramatic-arts|title=IBNA – 2nd stage shortlisted works of Dramatic Arts|last=Behnegarsoft.com|date=1 January 2011|website=Iran's Book News Agency (IBNA)|language=en|access-date=19 April 2019|archivedate=19 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419144612/http://www.ibna.ir/en/doc/naghli/92221/2nd-stage-shortlisted-works-of-dramatic-arts|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ ছখন<ref>{{Cite web |title=Sarah Cameron Sunde {{!}} Translating + Oslo Elsewhere |url=https://www.sarahcameronsunde.com/project/translation/ |access-date=6 October 2023 |language=en-US}}</ref> নাটক আমেৰিকান-ইংৰাজীলৈ আন্তঃশাখা শিল্পী চাৰা কেমেৰন ছুণ্ডে অনুবাদ কৰিছে। তেওঁ অনুবাদ কৰা ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য সমূহ হৈছে নাইট চিংছ ইটছ ছংছ<ref>{{Cite news |last=Gates |first=Anita |date=17 June 2004 |title=THEATER IN REVIEW; A Man, a Woman and a Baby, Locked in a Northern Nightmare |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2004/06/17/theater/theater-in-review-a-man-a-woman-and-a-baby-locked-in-a-northern-nightmare.html |access-date=6 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref> (২০০৪), ডেথভেৰিয়েচনছ<ref>{{Cite news |last=Gates |first=Anita |date=21 August 2006 |title=Young Suicide in the Eyes of Norwegian Playwrights Old and New, Ibsen and Non-Ibsen |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2006/08/21/theater/reviews/young-suicide-in-the-eyes-of-norwegian-playwrights-old-and.html |access-date=6 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref> (২০০৬), ছাকালা<ref>{{Cite web |last=Willis |first=Paul |date=12 September 2008 |title=As Few Words as Possible Sarah Cameron Sunde on Jon Fosse |url=https://brooklynrail.org/2008/09/theater/as-few-words-as-possible |access-date=6 October 2023 |website=The Brooklyn Rail |language=en-US}}</ref> (২০০৮), এ ছামাৰ ডে<ref>{{Cite news |last=Brantley |first=Ben |date=26 October 2012 |title=Tides Come and Go, but She Won't |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/10/26/theater/reviews/a-summer-day-starring-karen-allen.html |access-date=7 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news |last=Kozinn |first=Allan |date=21 October 2012 |title=A Lifetime of Regret, Born in a Moment |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/10/22/theater/karen-allen-returns-in-summer-day-at-cherry-lane-theater.html |access-date=6 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref> (২০১২), আৰু ড্ৰিম অটুইম<ref>{{Cite web |title=Stage review: 'Dream of Autumn' a surreal journey |url=https://www.post-gazette.com/ae/theaterreviews/2013/04/10/Stage-review-Dream-of-Autumn-a-surreal-journey/stories/201304100215 |access-date=6 October 2023 |website=Pittsburgh Post-Gazette |language=en}}</ref> (২০১৩)। ২০২২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ডেমিয়ন ছিয়াৰ্লছৰ ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰা ফ'ছেৰ উপন্যাস এ নিউ নেম: চেপ্ট'লজি VI-VII আন্তৰ্জাতিক বুকাৰ বঁটাৰ বাবে চৰ্টলিষ্ট কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2022/apr/07/international-booker-prize-shortlist|title=International Booker prize shortlist delivers 'awe and exhilaration'|first=Lucy|last=Knight|newspaper=The Guardian|date=7 April 2022}}</ref> ২০২৩ চনৰ কল্পকাহিনীত ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থ সমালোচক চক্ৰ বঁটাৰ বাবে এই গ্ৰন্থখনক চূড়ান্ত প্ৰতিযোগী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Varno |first=David |date=1 February 2023 |title=NATIONAL BOOK CRITICS CIRCLE ANNOUNCES FINALISTS FOR PUBLISHING YEAR 2022 |url=https://www.bookcritics.org/2023/01/31/national-book-critics-circle-announces-finalists-for-publishing-year-2022/ |access-date=3 February 2023 |website=National Book Critics Circle |language=en-US}}</ref> ২০২৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ফ'ছেক সাহিত্যৰ [[নোবেল বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":0">{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |date=5 October 2023 |title=Nobel Prize in Literature: Jon Fosse Is the 2023 Laureate |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/live/2023/10/05/books/nobel-prize-literature |access-date=5 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref> ইয়াৰ ফলত তেওঁ এই বঁটা লাভ কৰা প্ৰথমজন নিনৰ্স্ক ভাষাৰ লেখক<ref>{{Cite news |last=Oltermann |first=Philip |date=5 October 2023 |title=Jon Fosse's Nobel prize announces his overdue arrival on the global stage |url=https://www.theguardian.com/books/2023/oct/05/jon-fosses-nobel-prize-announces-his-overdue-arrival-on-the-global-stage |newspaper=The Guardian}}</ref> আৰু ১৯২৮ চনত এই বঁটা লাভ কৰা চিগ্ৰিড আনডছেটৰ পিছত এই বঁটা লাভ কৰা চতুৰ্থজন নৰৱেৰ লেখক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last1=Keyton |first1=David |title=Norwegian author Jon Fosse wins the Nobel Prize in literature |url=https://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory/nobel-prize-literature-announced-stockholm-103744937 |access-date=5 October 2023 |website=ABC News}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ফ’ছে তিনিবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছে। ১৯৮০ চনৰ পৰা ১৯৯২ চনলৈকে নাৰ্ছ ব্যোৰ্গ চিছেল (জন্ম ১৯৫৯)ৰ সৈতে দাম্পত্য জীৱন অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে। বিবাহ বিচ্ছেদৰ পিছৰ বছৰত তেওঁ ভাৰতীয়-নৰ্ৱেজিয়ান অনুবাদক আৰু লেখিকা গ্ৰেথে ফাতিমা ছায়েদৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় যদিও পিছলৈ তেওঁলোকৰো বিচ্ছেদ ঘটে। বিবাহৰ সময়ত তেওঁলোকৰ দুগৰাকী কন্যা সন্তান আছিল।<ref>{{cite web |last1=Drangsholt |first1=Janne Stigen |last2=Rottem |first2=Øystein |last3=Surén |first3=Odd Wilhelm |title=Jon Fosse |url=https://snl.no/Jon_Fosse |website=Store norske leksikon|date=5 October 2023 |language=no }}</ref><ref>{{cite web |title=Syéd-familien |url=https://www.dagogtid.no/feature/syedfamilien-6.3.5102.1503242ab8 |website=Dag og Tid |language=nn |date=20 April 2018 |access-date=31 December 2023 |archivedate=14 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231014085915/https://www.dagogtid.no/feature/syedfamilien-6.3.5102.1503242ab8 |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1" /> ফ'ছে তেওঁৰ তৃতীয় পত্নী আনা ফ'ছে (মৃত্যু ২০১১)ৰ সৈতে অষ্ট্ৰিয়াৰ হাইনবাৰ্গ আৰু ডেৰ ড’নাউত কটায়। তেওঁৰ বাৰ্গেনত আৰু পশ্চিম নৰৱেৰ অন্যান্য অঞ্চলত আৰু দুটা ঘৰ আছে।<ref name="Merve Enre-2022"/> মূলতঃ তেওঁ চাৰ্চ অৱ নৰৱেৰ সদস্য আছিল যদিও ২০১২ চনৰ আগতে তেওঁ নিজকে নাস্তিক বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। ২০১২–২০১৩ চনত তেওঁ কেথলিক গীৰ্জাত যোগদান কৰে আৰু মদ্যপানৰ দীৰ্ঘম্যাদী সমস্যাসমূহৰ সমাধানৰ বাবে স্বেচ্ছাই পুনৰ্বাসন স্বীকাৰ কৰে।<ref name="Kjell Kvamme">{{cite news|last=Kvamme|first=Kjell|date=16 November 2013|title=Jon Fosse er blitt katolikk: Som å kome heim|url=http://www.vl.no/troogkirke/jon-fosse-katolikk-som-a-kome-heim/|url-status=dead|newspaper=Vårt Land (Norwegian newspaper)|language=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20131119082554/http://www.vl.no/troogkirke/jon-fosse-katolikk-som-a-kome-heim/|archive-date=19 November 2013|access-date=5 October 2023|archivedate=19 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131119082554/http://www.vl.no/troogkirke/jon-fosse-katolikk-som-a-kome-heim/|deadurl=yes}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে ইয়ন ফ'ছে বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। * ১৯৯২ চনৰ নিনৰ্স্ক সাহিত্য বঁটা<ref name="nynorsk">{{Cite web |url=http://www.nm.no/tekst.cfm?path=10235,10237 |title=Nynorsk litteraturpris |access-date=21 December 2014 |archive-date=20 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160420123807/http://www.nm.no/tekst.cfm?path=10235,10237 |url-status=dead |archivedate=20 April 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420123807/http://www.nm.no/tekst.cfm?path=10235,10237 |deadurl=yes }}</ref> * ১৯৯৬ চনৰ ইবছেন বঁটা<ref name ="snl"/><ref name="auto"/> * ১৯৯৭ চনৰ আশ্বেহাউগ বঁটা<ref>{{Cite web|title=Jon Fosse (NORWAY)|url=http://www.aoiagency.com/jon-fosse|access-date=12 May 2020|website=AO International|language=en-US|archivedate=2 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200802203517/http://www.aoiagency.com/jon-fosse|deadurl=yes}}</ref> * ১৯৯৯ চনৰ ছ'ৰেন গিলডেণ্ডেল বঁটা<ref name ="snl"/> * ১৯৯৯ চনৰ ডব্লগ বঁটা<ref>{{cite web|author=Store norske leksikon (2005–2007)|title=Doblougprisen|url=http://www.snl.no/Doblougprisen|access-date=6 November 2015|work=Store norske leksikon}}</ref> * ২০০০ চনৰ নেষ্ট্ৰয় থিয়েটাৰ বঁটা * ২০০০ চনৰ নৰ্ডিক নাট্যকাৰ বঁটা * ২০০৩ চনত Norsk kulturråds ærespris * ২০০৩ চনৰ নিনৰ্স্ক সাহিত্য বঁটা * ২০০৩ চনত ফ্ৰান্সৰ অৰ্ডে নেচনেল ডু মেৰাইটৰ চেভালিয়েৰ (২০০৩) * ২০০৪ চনৰ ডিক্টাৰ্টাভলা বঁটা * ২০০৫ চনৰ ব্ৰেজ বঁটা * ২০০৫ চনত চেইণ্ট অলাভৰ ৰয়েল নৰৱেজিয়ান অৰ্ডাৰৰ কমাণ্ডাৰ<ref>{{Cite web |title=Tildelinger av ordener og medaljer |publisher=Det norske kongehus |access-date=5 October 2023 |url=https://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995&q=Fosse%2C+Jon+Olav+&type=&aarstall= |language=no |at=Fosse, Jon Olav }} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ২০০৬ চনৰ এণ্ডাৰছ জাহৰেছ সংস্কৃতি বঁটা * ২০০৭ চনত ছুইডিছ একাডেমী নৰ্ডিক বঁটা<ref>{{cite web|date=13 March 2007|title=Jon Fosse prisas av Svenska Akademien|url=http://nummer.se/jon-fosse-prisas-av-svenska-akademien/|access-date=27 October 2012|work=nummer.se|language=sv|archivedate=16 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231016172350/http://www.nummer.se/jon-fosse-prisas-av-svenska-akademien/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|date=13 March 2007|title=Fosse får Akademiens nordiska pris|url=http://www.dn.se/kultur-noje/fosse-far-akademiens-nordiska-pris|access-date=27 October 2012|work=DN.se|language=sv}}</ref> * ২০০৭ ফেডাৰেল পৰিয়াল পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ডয়চাৰ জুগেণ্ডলিটাৰেটাৰপ্ৰেইছ<ref name="DJ2007">{{Cite web |url=http://jugendliteratur.org/archiv/2007/ |title=2007 Archive |access-date=21 December 2014 |archive-date=26 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726211818/http://www.jugendliteratur.org/archiv/2007/ |url-status=dead |archivedate=26 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726211818/http://www.jugendliteratur.org/archiv/2007/ |deadurl=yes }}</ref> * ২০১০ চনৰ ইবছেন বঁটা<ref>{{cite web|title=Jon Fosse|url=http://www.internationalibsenaward.com/winners/jon-fosse/|access-date=6 November 2015|work=internationalibsenaward.com|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924035530/http://www.internationalibsenaward.com/winners/jon-fosse/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২ চনৰ টাৰ্গেট প্ৰাইজ * ২০১৪ চনৰ ইউৰোপীয় সাহিত্যৰ বঁটা<ref>{{cite web|date=19 November 2014|title=Laureate 2014 (Press Release)|url=http://www.dalkeyarchive.com/wp-content/uploads/2014/11/Press-release-EUROPEAN-PRIZE-FOR-LITERATURE-2014.pdf|access-date=21 December 2014|publisher=City of Strasbourg}}</ref> * ২০১৫ চনৰ নৰ্ডিক কাউন্সিল সাহিত্য বঁটা<ref>{{cite journal|title=Prize ceremony 2015|url=http://www.norden.org/en/nordic-council/nordic-council-prizes/prize-ceremony-2015|access-date=6 November 2015|website=norden.org|date=2013 |doi=10.6027/TN2013-570 |doi-access=free}}</ref> * ২০১৬ চনৰ উইলি ব্ৰেণ্ড বঁটা * ২০১৯ চনৰ নিনৰ্স্ক সাহিত্য বঁটা<ref name="snl"/><ref>{{cite web |last1=Drangsholt |first1=Jamme |title=Jon Fosse |url=https://snl.no/Jon_Fosse |website=Store norske leksikon |date=5 October 2023 |access-date=5 October 2023}}</ref> * ২০২১ চনৰ কল্পকাহিনীৰ বাবে ব্ৰেজ বঁটা * ২০২৩ চনৰ সাহিত্যৰ [[নোবেল বঁটা]] * ষ্ট্ৰেণ্ডবাৰ্মতৰ ফ'ছে ফাউণ্ডেশ্যন হৈছে ফ'ছে আৰু তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা সংস্থা। এই অট্টালিকাটো ফ'ছেৰ শৈশৱৰ ঘৰ আৰু তেওঁৰ ককা-আইতাকৰ এটা ঘৰৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name="Merve Enre-2022">{{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/culture/the-new-yorker-interview/jon-fosses-search-for-peace?utm_source=nl&utm_brand=tny&utm_mailing=TNY_Humor_111422&utm_campaign=aud-dev&utm_medium=email&bxid=5bea056324c17c6adf10fefb&cndid=26489965&esrc=subscribe-page&utm_term=TNY_Humor|title=Jon Fosse's Search for Peace|author=Merve Enre|date=13 November 2022|magazine=The New Yorker|access-date=14 November 2022}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৱৰ্ডছ উইদাউট বৰ্ডাৰছত [https://wordswithoutborders.org/read/article/2006-03/from-night-sings-its-songs/"নাইট চিংছ ইটছ ছংছ"]ৰ পৰা ইয়ন ফ'ছেৰ উদ্ধৃতি {{সাঁচ:২০২৩ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:নৰৱে'ৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] bhpfyonei6c7lyw6eno528s85qx9rhe 0 106916 640969 635873 2026-10-01T23:07:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640969 wikitext text/x-wiki '''ইজিপ্তত ধৰ্ষণ''' কৰাটো এটা অপৰাধমূলক অপৰাধ আৰু ইয়াৰ শাস্তি আজীৱন কাৰাদণ্ডৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মৃত্যুদণ্ডলৈকে হয়। বৈবাহিক ধৰ্ষণ বৈধ।<ref name="USEmbassy">{{cite web |title=2020 Country Reports on Human Rights Practices: Egypt |url=https://eg.usembassy.gov/2020-country-reports-on-human-rights-practices-egypt/ |publisher=U.S. Embassy in Egypt |access-date=8 September 2021 |archivedate=24 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230824122710/https://eg.usembassy.gov/2020-country-reports-on-human-rights-practices-egypt/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৮ চনৰ ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘই ইজিপ্তৰ স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ৰ হিচাপ উদ্ধৃত কৰে যে, প্ৰতি বছৰে ২০,০০০ ধৰ্ষণ সংঘটিত হয়, যদিও সমাজকৰ্মী এংগি ঘোজলান (ECWR)ৰ মতে, স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ে দিয়া পৰিসংখ্যাতকৈ ধৰ্ষণৰ সংখ্যা ১০ গুণ বেছি, যাৰ ফলত বছৰি ২ লাখ ধৰ্ষণ হয়।<ref name="irinnews">{{cite web|url=http://www.irinnews.org/report/76827/egypt-are-attitudes-to-rape-beginning-to-change |title=EGYPT: Are attitudes to rape beginning to change? |publisher=[[The New Humanitarian|IRIN]] |date=2008-02-19 |access-date=2013-09-12}}</ref> ম’না এলটাহ’য়ো একেটা সংখ্যা (২ লাখ) লক্ষ্য কৰিছে আৰু লগতে কয় যে, এইটো বিপ্লৱৰ আগৰ কথা। ইজিপ্তত ধৰ্ষণ হৈছে উৎসৱ আৰু ইজিপ্তৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত আৰু ইয়াৰ ভিতৰত মহিলা, আৰু মহিলা সাংবাদিকৰ ৰাজহুৱা ধৰ্ষণো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="NY post">{{cite web|url=https://nypost.com/2013/07/02/dutch-female-reporter-gang-raped-by-5-men-in-violent-egyptian-protests/ |title=Dutch female reporter gang-raped by 5 men in violent Egyptian protests |publisher=[[NY Post]] |date=2013-07-02 |access-date=2013-09-12}}</ref> ইজিপ্তে মহিলাসকলক অনলাইন আৰু ব্যক্তিগত দুয়োটা হাৰাশাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ একাধিক আইন প্ৰণয়ন কৰিছে<ref>{{Cite web|date=2014-06-05|title=Online sexual harassment criminalized in Egypt {{!}} Egyptian Streets|url=https://egyptianstreets.com/2014/06/05/online-sexual-harassment-criminalized-in-egypt/|access-date=2021-09-04|language=en-US}}</ref> আৰু ঘৰত মহিলাসকলক হিংসাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ নতুন আইনতো অনুমোদন জনাইছে।<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Egypt's new amendments for sexual harassment law ends different forms of violence against women: UN Resident Coordinator|url=https://www.egypttoday.com/Article/1/107073/Egypt’s-new-amendments-for-sexual-harassment-law-ends-different-forms|access-date=2021-09-04|website=EgyptToday}}</ref> ==অপৰাধ চিনাক্তকৰণ== ইজিপ্তত অৱশ্যে সামাজিকভাৱে একাষৰীয়া কৰাৰ ভয়ৰ লগতে সাংস্কৃতিক কাৰণত ধৰ্ষণৰ খবৰ গোপনে ৰখাৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছে। যদিও শেহতীয়াকৈ টিভি শ্ব'সমূহে কৰা সামাজিক সজাগতাৰ বাবে<ref>{{Cite web|last=Mohamed|first=Nanise|date=2021-04-19|title=El Tawoos: Exploiting A Tragedy Or Raising Due Awareness?|url=https://identity-mag.com/el-tawoos-exploiting-a-tragedy-or-raising-due-awareness/|access-date=2021-09-04|website=Identity Magazine|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Egypt Crime Rate & Statistics 1990-2021|url=https://www.macrotrends.net/countries/EGY/egypt/crime-rate-statistics|access-date=2021-09-04|website=www.macrotrends.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904121617/https://www.macrotrends.net/countries/EGY/egypt/crime-rate-statistics|archivedate=2021-09-04|deadurl=yes}}</ref> আৰু স্বয়ং ৰাষ্ট্ৰপতি আব্দেল-ফাত্তহ এল-চিচিৰ বাবে এই বিষয়টো যথেষ্ট উন্নত হৈছে।<ref>{{Cite web|last=axiothea|date=2013-07-03|title=Sisi's army protecting women from being raped in Tahrir square.|url=https://feministphilosophers.wordpress.com/2013/07/03/sisis-army-protecting-women-from-being-raped-in-tahrir-square/|access-date=2021-09-04|website=Feminist Philosophers|language=en}}</ref> ''চেণ্টাৰ ফৰ ইজিপ্তিয়ান উইমেনছ লিগেল এচিষ্টেন্স''ৰ (চিইডব্লিউএলএ) ৰাণিয়া হামিদে কয় যে, তেওঁলোকক ধৰ্ষণ কৰা হৈছে বুলি কোনেও নকয়; তেওঁ কয় যে, "ছোৱালীয়ে ইয়াক মাত্ৰ কেইজনমানে জনাটোৱেই যথেষ্ট বুলি গণ্য কৰে।" ৰাণিয়া হামিদে সমস্যাটোৰ বিষয়ে আৰু বৰ্ণনা কৰিছে, যে যদি কোনো ছোৱালীয়ে তেওঁক ধৰ্ষণ কৰা হৈছে বুলি প্ৰকাশ কৰে, তথাপি গোটেই বিষয়টোৱে মাত্ৰ সন্মান ৰক্ষাৰ বিষয়টোক উদগনি দিব:"সন্মানৰ সমস্যা আছে।" কেতিয়াবা কোনোবা ভাই বা সম্পৰ্কীয়ই তাইক হত্যা কৰিব পাৰে, ক’ব পাৰে যে ‘তুমি এইটো বিচাৰিছিলা, তুমি ঘটনাটোক উৎসাহিত কৰিছিলা, তুমি সন্মানৰ যোগ্য নহয়, আৰু সেইটো কি পিন্ধিছা?...’। অৱশ্যে তাইৰ যে দোষ নহয়, কিন্তু সেইটো কাক ক’ব? ছোৱালীজনীক, নে সমাজখনক?"।<ref name="irinnews"/> ইজিপ্তত সন্মানজনক হত্যা সাধাৰণ নহয় যদিও ইয়াৰ বেছিভাগেই উচ্চ ইজিপ্তত সংঘটিত হয়।<ref>{{Cite web|last=Khafagy|first=Fatma|date=2005|title=HONOUR KILLING IN EGYPT|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/egm/vaw-gp-2005/docs/experts/khafagy.honorcrimes.pdf|website=un.org}}</ref> ইজিপ্তৰ আইনত সন্মানীয় অপৰাধ (Honour crime)ৰ বিষয়ে বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই যদিও অপৰাধ সংহিতাৰ কিছুমান ধাৰাত ইয়াক বিশেষভাৱে সহ্য কৰা হৈছে।<ref name="Home office">{{cite web |title=Country Policy and Information Note Egypt: Women |url=https://www.justice.gov/eoir/page/file/1177806/download |website=Country Policy and Information Note Egypt: Women |publisher=United Kingdom Home Office |access-date=6 September 2021 |archivedate=6 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210906134251/https://www.justice.gov/eoir/page/file/1177806/download |deadurl=yes }}</ref> ইজিপ্তত সন্মানজনক আক্ৰমণ আৰু হত্যাৰ পৰিসংখ্যা সাধাৰণভাৱে নাই যদিও গ্ৰাম্য অঞ্চলত ইয়াৰ ব্যক্তিগত প্ৰতিবেদন আৰু উজনি ইজিপ্তত ইয়াৰ সংঘটনৰ খবৰ স্থানীয় সংবাদ মাধ্যমত প্ৰকাশ পোৱা গৈছে।<ref name="USEmbassy"/> ফাৰাহ শ্বাছ নামৰ এগৰাকী মনোবিজ্ঞানীয়ে সেই কথা বুজাইছে যে, সৰু ল'ৰাবোৰক ৰাজহুৱাভাৱে ছোৱালীক নিৰ্যাতন চলোৱাৰ বাবে পিতৃ-মাতৃয়ে বাধা দিয়া বা বিৰোধিতা কৰাটো খুব কমেইহে দেখা যায়, কাৰণ ল'ৰা-ছোৱালীবোৰে সদায় তেওঁলোকৰ চাৰিওফালে একে আচৰণ দেখি আহিছে। শ্বেছে আৰু কয় যে (এনে ঘটনাত) "প্ৰায়ে, পৰিয়ালবোৰে কেৱল হাঁহিব"।<ref>{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/08/201381494941573782.html|title=Egypt's sexual assault epidemic|date=14 August 2013|publisher=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=2013-09-17}}</ref> দেশখনত এটা কেন্দ্ৰ চলোৱা ছেইফ এল-ডাউলাই কয় যে "যৌন নিৰ্যাতন আৰু হাৰাশাস্তি ... আৰক্ষীৰ সন্মুখীন হোৱা মহিলাসকলৰ বাবে এক নৈমিত্তিকতা"। ইজিপ্তৰ মহিলা অধিকাৰ কেন্দ্ৰই এই সমস্যাটোক এক “সামাজিক কৰ্কট ৰোগ” বুলি অভিহিত কৰি কোনোমতেই সাজ-পোছাক প্ৰতিৰোধক নহয় বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। ২০০৮ চনত ইচিডব্লিউআৰে এটা সমীক্ষা চলাইছিল য'ত দেখা গৈছিল যে, ইজিপ্তৰ ভিতৰত ৮৩ শতাংশ ইজিপ্তৰ মহিলা আৰু ৯৮ শতাংশ বিদেশী মহিলাই যি কোনো এটা সময়ত যৌন নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু মাত্ৰ ১২%হে এনে বিষয়ৰ অভিযোগৰ বাবে আৰক্ষীৰ ওচৰলৈ গৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://m.arabianbusiness.com/egyptian-jailed-three-years-for-groping-84452.html |title=Egyptian jailed three years for groping |date=21 October 2008 |access-date=17 August 2024 |archivedate=27 February 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227062539/http://m.arabianbusiness.com/egyptian-jailed-three-years-for-groping-84452.html |deadurl=yes }}</ref> ইজিপ্তৰ ৬২%তকৈ অধিক পুৰুষে মহিলাক হাৰাশাস্তি কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছে, আৰু ৫৩% ইজিপ্তৰ পুৰুষে মহিলাক ‘এইটো হোৱাৰ কাৰণ’ হিচাপে দোষাৰোপ কৰিছে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লিংগ সমতা সংস্থাই ২০১৩ চনৰ ২৩ মে’ত প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি ইজিপ্তৰ প্ৰায় ৯৯.৩% মহিলাই কয় যে তেওঁলোকে কোনো নহয় কোনো ধৰণৰ যৌন হিংসাৰ সম্মুখীন হৈছে।<ref name="edition.cnn.com">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2013/07/03/opinion/burleigh-rapes-tahrir-square/index.html|title=Gang rape, the dark side of Egypt's protests|date=3 July 2013|publisher=[[CNN]]|access-date=2013-09-13}}</ref> ২০১২ চনত সমাজকৰ্মীসকলে অভিযোগ কৰিছিল যে, মুছলিম ব্ৰাদাৰহুডে মহিলাক ধৰ্ষণ কৰাৰ বাবে আৰু তাৰ প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ গোট খোৱা পুৰুষক প্ৰহাৰ কৰাৰ বাবে ধন দিয়ে।<ref>{{cite news|url=https://www.foxnews.com/world/egypts-muslim-brotherhood-accused-of-paying-gangs-to-rape-women|title=Egypt's Muslim Brotherhood accused of paying gangs to rape women }}</ref> ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত ইজিপ্তৰ ৰাজহুৱা বিচাৰ বিভাগে ২০১৪ চনত কায়ৰোৰ ফেয়াৰমণ্ট নাইল চিটি হোটেলত এগৰাকী মহিলাক দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কৰাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত ৯ জন সন্দেহযুক্ত লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল; কিন্তু ছয় বছৰ ধৰি এওঁলোকৰ ওপৰত কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰাৰ কাৰণ আছিল, ধৰ্ষণ কাণ্ডৰ সৈতে জড়িত ছয়োজন ব্যক্তি ক্ষমতাশালী পৰিয়ালৰ।<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/egypt-prosecution-seeks-arrest-alleged-hotel-rape-case-200826192157709.html |title=Egypt prosecution seeks arrest of nine in alleged hotel rape case |website=Al Jazeera |date=26 August 2020 }}</ref> অৱশ্যে সেইটোৱে মানুহক তেওঁলোকৰ বিষয়ে কোৱাত বাধা দিব নোৱাৰিলে আৰু ইজিপ্তৰ সংবাদ মাধ্যমে "এল টাউছ" নামৰ এখন ধাৰাবাহিক প্ৰস্তুত কৰিছিল, য'ত সেই পৰিয়ালসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰ আৰু তেওঁলোকে কেনেকৈ আইনক কব্জা কৰে, সেই বিষয়ে কোৱা হৈছিল৷ ধাৰাবাহিকখন বন্ধ কৰাৰ হেঁচা পৰিছিল যদিও অনলাইনত বহুতো অভিনেতা আৰু ইজিপ্তৰ লোকে ধাৰাবাহিকখন বন্ধ হ'বলৈ নিদিলে আৰু ই প্ৰচাৰ আৰু ধৰ্ষণৰ বিৰুদ্ধে সজাগতা বৃদ্ধি কৰি থাকিল।<ref>{{Cite web|date=2021-04-07|title="El Tawoos": A Series Inspired by the Fairmont Crime Sparks Social Media Outrage|url=https://scoopempire.com/el-tawoos-a-series-inspired-by-the-fairmont-crime-sparks-social-media-outrage/|access-date=2021-09-04|website=Scoop Empire|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|title=مسلسل الطاووس: "يعكس الواقع" أم "يضر بقيم الأسرة"؟|language=ar|work=BBC News عربي|url=https://www.bbc.com/arabic/trending-56806984|access-date=2021-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/IdentityMagEG/photos/4246358548759436|access-date=2021-09-04|website=www.facebook.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/IdentityMagEG/photos/4241157395946218/|access-date=2021-09-04|website=www.facebook.com}}</ref> পিছলৈ ২০২১ চনৰ মে’ মাহত ৰাজহুৱা অভিযুক্তসকলে ’ফেয়াৰম’ণ্ট হোটেলৰ ধৰ্ষণ গোচৰ’ৰ সৈতে জড়িত হৈ গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা সন্দেহযুক্ত চাৰিজন লোকক মুকলি কৰি দিয়াৰ কথা ঘোষণা কৰে। বিবৃতিত কোৱা হয়, সাক্ষ্য লোৱা ৩৯ জন লোকৰ পৰা প্ৰমাণৰ অভাৱ আৰু পৰস্পৰ বিৰোধী সাক্ষ্য সংগ্ৰহ কৰা বুলি তেওঁলোকক মুকলি কৰি দিয়াৰ কাৰণ উল্লেখ কৰা হৈছে। এই খবৰৰ পিছতে ইজিপ্তৰ লোকসকলে ফেচবুক,<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-egypt-women-rape-idUSKBN2CT2BS|title=Frustration in Egypt as Cairo hotel gang rape case is shelved|accessdate=12 May 2021|website=Reuters}}</ref> আদি ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং প্লেটফৰ্মত সমালোচনা প্ৰকাশ কৰে যদিও প্ৰমাণ সংগ্ৰহৰ বাবে তদন্ত সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|date=2021-05-11|title=Egypt's Public Prosecution Temporarily Halts Investigation into Fairmont Gang Rape Case {{!}} Egyptian Streets|url=https://egyptianstreets.com/2021/05/11/egypts-public-prosecution-temporarily-halts-investigation-into-fairmont-gang-rape-case/|access-date=2021-09-04|language=en-US}}</ref> ==সুৰক্ষা শক্তি== সামৰিক লোকে এজন সাধাৰণ নাগৰিকক ধৰ্ষণ কৰা ঘটনাও আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2012/04/07/egypt-military-impunity-violence-against-women |title=Egypt: Military Impunity for Violence Against Women|publisher=Human Rights Watch|date=2012-04-07}}</ref>২০১৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইজিপ্তৰ আৰক্ষীয়ে ৰাজনৈতিক বিৰোধীসকলৰ বিৰুদ্ধে ধৰ্ষণক অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি খবৰ ওলাইছিল। এই প্ৰতিবেদনৰ সম্পৰ্কত, ভুক্তভোগীৰ এজনে প্ৰথম ন্যায়িক শুনানিৰ সময়ত এই বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল যদিও ভুক্তভোগীৰ অভিযোগক আওকাণ কৰা হৈছিল।<ref>[https://www.theguardian.com/world/2014/apr/12/egypt-police-rape-dissidents-crackdown-16000-arrested Egyptian police 'using rape as a weapon' against dissident groups | World news | The Observer<!-- Bot generated title -->]</ref> ==শিশুৰ যৌন নিৰ্যাতন== সোহাগ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰুষ আৰু মহিলা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ওপৰত কৰা এক সমীক্ষাত দেখা গৈছে যে, সামগ্ৰিকভাৱে শিশুৰ যৌন নিৰ্যাতনৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ২৯.৮%, য’ত মহিলাৰ (৩৭.৮%) হাৰ পুৰুষতকৈ বেছি (২১.২%)। দাখিল কৰা অভিযোগৰ বেছিভাগ, ভুক্তভোগীক অস্বস্তিত পেলোৱা ধৰণে সাৱটি ধৰা আৰু চুমা খোৱা আছিল আটাইতকৈ বেছি শিশুৰ যৌন নিৰ্যাতনৰ ধৰণ। ৭৬.১% নিৰ্যাতনৰ কথা প্ৰায়ে আনৰ আগত প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite journal|last1=El Sayed|first1=Khaled|title=Prevalence and pattern of child sexual abuse reported by cross sectional study among the University students, Sohag University, Egypt|journal=Egyptian Journal of Forensic Sciences|date=September 2012|volume=2|issue=3| pages=89–96|doi=10.1016/j.ejfs.2012.05.001|doi-access=free}}</ref> শাস্তিযোগ্য হিচাপে শিশু ধৰ্ষণৰ কথা দাখিল কৰা হৈছে।<ref name="thecommentator">{{cite web|url=http://www.thecommentator.com/article/5027/punishment_rape_in_egypt_by_the_muslim_brotherhood|title=Punishment rape in Egypt by the Muslim Brotherhood - The Commentator|publisher=thecommentator.com|access-date=2014-09-15|archivedate=2017-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171226021529/http://www.thecommentator.com/article/5027/punishment_rape_in_eghe_muslim_brotherhood|deadurl=yes}}</ref> ৰমজানৰ সময়ত এটা চেটেলাইট চেনেলত প্ৰদৰ্শিত ইজিপ্তৰ বাৰ্য়িং গাৰ্লছ এলাইভ নামৰ এখন টিভি ধাৰাবাহিকত এজন বুঢ়া মানুহে দৰিদ্ৰতাৰ সুযোগ লৈ কেৱল এগৰাকী কিশোৰীক কিনা দেখা গৈছে।<ref>{{cite news|url=http://www.rnw.nl/english/article/child-marriage-legalised-rape|title=Child marriage: legalised rape?|date=19 July 2013|publisher=Radio Netherlands Worldwide|access-date=2013-09-17|archivedate=2013-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130917071539/http://www.rnw.nl/english/article/child-marriage-legalised-rape|deadurl=yes}}</ref> ইছলামিকসকলে কপটিক শিশুক ধৰ্ষণ আৰু অপহৰণৰ উচ্চ হাৰ দুয়োটা ৰাষ্ট্ৰপতি মৰ্চিৰ শাসনকালত নথিভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|url=http://www.aina.org/news/20130201192615.htm | last= Abdelmassih | first= Mary |title= Abducted Egyptian Christian Girl Possibly Smuggled to Libya |date= 2013-02-02 |publisher= [[Assyrian International News Agency]] |access-date=2014-08-19}}</ref> ==গণ-ধৰ্ষণ== ===বিপ্লৱৰ সময়ত=== ২০১১–২০১৪ চনৰ ইজিপ্তৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত আইন-শৃংখলাৰ অভাৱত গণ-ধৰ্ষণ সংঘটিত হৈছিল। [[File:Lara Logan crop.jpg|upright|thumb|right|লাৰা লগান]] চিবিএছৰ সংবাদদাতা লাৰা লগানে তেওঁৰ ''চিক্সটি মিনিটছ'' নামৰ অনুষ্ঠানত প্ৰকাশ কৰিছে যে, ২০১১ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইজিপ্তৰ বিপ্লৱৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁক আৰু তেওঁৰ চিবিএছৰ দলটোক ইজিপ্তৰ সেনাই গ্ৰেপ্তাৰ কৰি এৰাতিৰ বাবে আটক কৰি ৰাখিছিল। বন্দুকৰ নলীৰ আগত ৰাখি সহকৰ্মীসকলৰ চকুত পটি বান্ধি দিয়া হৈছিল আৰু হাতকেৰেয়া লগোৱা হৈছিল। আৰু তেওঁলোকৰ চালকজনক প্ৰহাৰ কৰা হৈছিল বুলিও কয়। তেওঁলোকক দেশ এৰি যাবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছিল যদিও পিছত মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল।<ref name="esquire">{{cite web|last=Kamer|first=Foster|title=Lara Logan's Egypt Interrogation Tell-All|url=http://www.esquire.com/blogs/politics/lara-logan-egypt-5219471|publisher=Esquire|date=2011-02-11}} *{{cite news|title=TIME Exclusive: CBS's Lara Logan and Crew Detained in Cairo As Violence Escalates|url=http://newsfeed.time.com/2011/02/03/time-exclusive-cbss-lara-logan-and-crew-detained-in-cairo-as-violence-escalates|date=3 February 2011|publisher=Time magazine}} *[http://www.charlierose.com/view/interview/11457 Charlie Rose Interview with Lara Logan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150413130008/http://www.charlierose.com/view/interview/11457 |date=2015-04-13 }}, see 3:30–4:00, 7 February 2011.</ref> ২০১১ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত চিবিএছ নিউজে এটা বিবৃতি প্ৰকাশ কৰে যে ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত হোছনী মুবাৰকৰ পদত্যাগৰ পিছত তাহৰিৰ চ’কত অনুষ্ঠিত হোৱা উদযাপনৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাৰ সময়ত লগানক প্ৰহাৰ আৰু যৌন নিৰ্যাতন চলোৱা হৈছিল।<ref>{{cite news |last=Stelter |first=Brian |url=http://mediadecoder.blogs.nytimes.com/2011/02/15/cbs-lara-logan-suffered-brutal-attack-in-cairo/?scp=5&sq=Lara+Logan&st=nyt |title=CBS Says Lara Logan Suffered 'Brutal' Attack in Cairo |work=The New York Times |date=15 February 2011}}</ref> লগানৰ নিজৰ ভাষাত বৰ্ণনাটো আছিল, সিহঁতে লগানক হাতেৰে ধৰ্ষণ কৰিছিল আৰু চেলফোনেৰে ফটো তুলিছিল। সিহঁতে তেওঁৰ শৰীৰটো বিভিন্ন দিশলৈ টনাটনি কৰিছিল, তেওঁৰ চুলিখিনি ইমান জোৰেৰে টানিছিল যে, যেন সিহঁতে তেওঁৰ তালুৰ ছালখন বখলাবখলে এৰুৱাই পেলাবলৈ চেষ্টা কৰিছে। তেওঁৰ মৃত্যু হৈছে বুলি ভাবি তেওঁক চৌহদটোলৈ চোঁচৰাই লৈ যোৱা হ’ল, য’ত এখন থিয় বেৰৰ কাষত ভিৰটো জমা হৈ আছিল, তাৰ কাষত মহিলাৰ দল এটাই শিবিৰ পাতি আছিল। চাদৰ লোৱা এগৰাকী মহিলাই লগানক বাহুত ধৰিলে, আৰু বাকীসকলে তেওঁৰ চাৰিওফালে সুৰক্ষা কৰ্মীৰে ঘেৰি ধৰিলে, আনহাতে মহিলাসকলৰ লগত থকা কিছুমান পুৰুষে ভিৰৰ ওপৰত পানী ছটিয়াই দিলে।<ref name="CBS News">{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/stories/2011/02/15/60minutes/main20032070.shtml |title=Lara Logan Assaulted During Egypt Protests |work=CBS News |date=15 February 2011}}</ref> পিছত সৈনিকৰ দল এটা উপস্থিত হ’ল আৰু মানুহৰ জুমটো লাঠিচালনাৰে ছত্ৰভংগ দিয়ালে আৰু এজনে লগানক কান্ধৰ ওপৰত তুলি ল’লে। পিছদিনা তেওঁক উৰাজাহাজেৰে আমেৰিকালৈ লৈ যোৱা হয়, য’ত তেওঁ চাৰিদিন চিকিৎসালয়ত কটায়। ঘৰত উপস্থিত হোৱাৰ সময়ত [[আমেৰিকা]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক ওবামা]]ই তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল।<ref name="CBS News"/> চিবিএছে কয় যে আক্ৰমণকাৰী কোন আছিল সেয়া স্পষ্ট হোৱা নাই, আৰু কোনো এজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই। মুবাৰকৰ পতনৰ পিছত তেওঁ পদত্যাগ কৰা নিশা আক্ৰমণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দ্ৰুতগতিত তীব্ৰতৰ উত্থান ঘটিছিল। ইজিপ্তৰ সাংবাদিক মোনা এলটাহাৱিক আটক কৰাৰ পিছত নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ এটা দলে যৌন নিৰ্যাতন চলায়।<ref name=Taylor2014>Serena Hollmeyer Taylor, et al., [http://alnakhlah.org/2014/06/10/when-she-stands-among-men-sexual-harassment-of-women-at-political-protests-in-cairo-january-2011-august-2013 "'When She Stands Among Men': Sexual Harassment of Women at Political Protests in Cairo, January 2011 – August 2013"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160204085932/http://alnakhlah.org/2014/06/10/when-she-stands-among-men-sexual-harassment-of-women-at-political-protests-in-cairo-january-2011-august-2013/ |date=2016-02-04 }}, ''Al Nakhlah'', 10 June 2014.</ref><ref>Mona Eltahawy, [https://www.theguardian.com/world/2011/dec/23/mona-eltahawy-assault-egyptian-forces "Bruised but defiant: Mona Eltahawy on her assault by Egyptian security forces"], ''The Guardian'', 23 December 2011.{{pb}} Mona Eltahawy, [https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/jul/10/egypt-revolution-sexual-violence "Egypt needs a revolution against sexual violence"], ''The Guardian'', 10 July 2013.</ref> ইজিপ্তৰ এগৰাকী সাংবাদিক হানিয়া মহীবক যৌন নিৰ্যাতন চলোৱা পুৰুষৰ মাজত এঘণ্টাৰো অধিক সময় আবদ্ধ হৈ আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/e347c9a4-712a-11e2-9b5c-00144feab49a|title=Tahrir sexual assault victims speak out|newspaper=Financial Times|date=8 February 2013}}</ref> এক প্ৰতিবাদৰ সময়ত এগৰাকী ২২ বছৰীয়া ডাচ্চ সাংবাদিকক পাঁচজন লোকে দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কৰে।<ref name="NY post"/> চৰকাৰ বা বিষয়াসকলে এনে ঘটনাৰ বিৰোধিতা কৰা যেন নালাগে, বৰঞ্চ সমৰ্থন দিয়া যেনহে লাগে। নীনা বাৰ্লিৰ এক প্ৰতিবেদনত ইজিপ্তৰ চালাফী প্ৰচাৰক আহমদ মাহমুদ আব্দুল্লাৰ উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে, যিয়ে কৈছিল যে, "তাহৰিৰ চ'কত প্ৰতিবাদ কৰা মহিলাসকলৰ কোনো লাজ নাই আৰু ধৰ্ষিতা হ'ব বিচাৰে।" <ref name="edition.cnn.com"/> বিপ্লৱৰ পিছত প্ৰায় ৫০% মহিলাই অধিক হাৰাশাস্তিৰ কথা জনাইছে। ৪৪% লোকে কয় যে হাৰাশাস্তি আগৰ দৰেই আছে, আনহাতে, সমীক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰা ৫৮%তকৈ অধিক পুৰুষে কয় যে বিপ্লৱৰ পিছত হাৰাশাস্তি বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news|url=http://english.alarabiya.net/en/perspective/features/2013/06/02/Women-in-Egypt-suffer-more-sexual-violence-under-Islamist-rule-.html|title=Women in Egypt suffer more sexual violence under Islamist rule|date=2 June 2013|publisher=Alarabiya|access-date=2013-09-13}}</ref> ===ঈদৰ সময়ত=== ২০০৬ চনত ইজিপ্তত ঈদ আল ফিটৰৰ সময়ত যৌন নিৰ্যাতন আৰু ধৰ্ষণৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ কেইবাটাও বিৱৰণী পোৱা গৈছিল, কিছুমানে এনে সমস্যাৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰিবলৈ লোৱা সাৱধানতাও লক্ষ্য কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/6106500.stm?lsm |title=Cairo street crowds target women |work=BBC News|date=2006-11-01 |access-date=2013-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005003708/http://news.bbc.co.uk/2/hi/6106500.stm?lsm |url-status=live |archive-date=2013-10-05}}</ref><ref>{{cite web |url=http://english.al-akhbar.com/node/12456 |title=The Widespread Plague of Sexual Harassment in Egypt |publisher=Al Akhbar English |date=2012-09-20 |access-date=2013-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131008130213/http://english.al-akhbar.com/node/12456 |url-status=dead |archive-date=2013-10-08 |archivedate=2013-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131008130213/http://english.al-akhbar.com/node/12456 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|last=Ali |first=Mohammed |url=http://www.aljadid.com/content/taking-sexual-harassment-social-phenomenon-egypt |title=Taking on Sexual Harassment, a Social Phenomenon in Egypt &#124; Al Jadid Magazine |publisher=Aljadid.com |date=2008-10-21 |access-date=2013-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004213214/http://www.aljadid.com/content/taking-sexual-harassment-social-phenomenon-egypt |url-status=live |archive-date=2013-10-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ikhwanweb.com/article.php?id=1178 |title=Sexual Harassment Takes Center Stage Again in Egypt |publisher=Ikhwanweb |date=2007-07-05 |access-date=2013-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005215021/http://www.ikhwanweb.com/article.php?id=1178 |url-status=dead |archive-date=2013-10-05}}</ref> পৰৱৰ্তী বাতৰিসমূহে ইংগিত দিছিল যে, এই পৰিঘটনা উদ্বেগজনক হৈয়েই আছে,<ref>{{cite web|url=http://weekly.ahram.org.eg/2008/917/eg6.htm |title=Al-Ahram Weekly &#124; Egypt &#124; Unsafe streets |publisher=Weekly.ahram.org.eg |date=2008-10-15 |access-date=2013-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826040700/http://weekly.ahram.org.eg/2008/917/eg6.htm |url-status=dead |archive-date=2013-08-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://worldpulse.com/node/60647 |title=The latest developments of the case of sexual harassment in Cairo |publisher=World Pulse |date=2012-10-29 |access-date=2013-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004212905/http://worldpulse.com/node/60647 |url-status=dead |archive-date=2013-10-04 |archivedate=2013-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004212905/http://worldpulse.com/node/60647 |deadurl=yes }}</ref><ref name="Al Arabiya">{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2008/10/05/57724.html |title=Sexual assaults in Egypt mar Eid holiday |publisher=Al Arabiya |date=2008-10-05 |access-date=2013-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004234950/http://www.alarabiya.net/articles/2008/10/05/57724.html |url-status=live |archive-date=2013-10-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.egyptindependent.com/news/movement-plans-patrols-counter-sexual-harassment-during-eid |title=Movement plans patrols to counter sexual harassment during Eid |publisher=Egypt Independent|date=2012-09-17 |access-date=2013-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130916171722/http://www.egyptindependent.com/news/movement-plans-patrols-counter-sexual-harassment-during-eid |url-status=live |archive-date=2013-09-16}}</ref> ইজিপ্তৰ পৰা বাতৰি প্ৰকাশ কৰা এজন সাংবাদিকে ২০১২ চনত দ্য গাৰ্জিয়ানত লিখিছিল, "এই বছৰৰ ৰমজানৰ পিছৰ ঈদ আল-ফিতৰ বন্ধই নিজৰ সাধাৰণ “যৌন নিৰ্যাতন’’ৰ অংশ লৈ আহিছিল।" <ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/sep/05/egypt-sexual-harassment |title=Egypt is starting to take sexual harassment seriously |work=The Guardian|date=2012-09-05 |access-date=2013-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004221816/http://www.theguardian.com/commentisfree/2012/sep/05/egypt-sexual-harassment |url-status=live |archive-date=2013-10-04}}</ref> যৌন নিৰ্যাতনৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ইজিপ্তৰ এটা গোটে “ঈদ আল-ফিতৰক 'হাৰাশাস্তিৰ ঋতু'’’ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে,<ref>{{cite web|url=http://www.egyptindependent.com/news/several-arrested-sexual-harassment-surges-cairo |title=Several arrested as sexual harassment surges in Cairo |publisher=Egypt Independent|date=2012-08-21 |access-date=2013-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130916145027/http://www.egyptindependent.com/news/several-arrested-sexual-harassment-surges-cairo |url-status=live |archive-date=2013-09-16}}</ref> আৰু এনে আক্ৰমণৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱক "এটা ধাৰা, যিটো শেহতীয়া বছৰবোৰত ঈদ আল-ফিতৰ উদযাপনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে’’<ref name="Al Arabiya"/> আকৌ ২০১৩ চনত কায়ৰো আৰু টাণ্টাতো একে অভিযোগ উত্থাপন হয়।<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsPortalID=1&NewsCategoryID=64&NewsContentID=78677&NewsPortalName=Egypt&NewsCategoryName=Politics-&Title=I-witnessed-harassment-volunteers-catch--yr-olds-i |title='I witnessed harassment' volunteers catch 8-10 yr olds in the act |publisher= Ahram Online|access-date= 2013-08-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20131005052025/http://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsPortalID=1&NewsCategoryID=64&NewsContentID=78677&NewsPortalName=Egypt&NewsCategoryName=Politics-&Title=I-witnessed-harassment-volunteers-catch--yr-olds-i |url-status=live |archive-date= 2013-10-05}}</ref><ref>{{cite web| url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2012/10/26/egypt-activists-holiday-harassment/1661331/ |title=Egypt activists try to stop holiday sex harassment|publisher=USA Today|date= 2013-10-26|access-date=2014-03-24}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dailynewsegypt.com/2013/08/10/victim-of-harassment-killed-in-tanta/ |title=Victim of harassment killed in Tanta: Shoft Taharosh group continues monitoring sexual harassment during Eid | work= Daily News Egypt|date= 2013-08-10|access-date=2013-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130813104045/http://www.dailynewsegypt.com/2013/08/10/victim-of-harassment-killed-in-tanta/ |url-status=live |archive-date=2013-08-13}}</ref> ইজিপ্তত এই সমস্যাৰ বিষয়ে ৰাজহুৱা আলোচনা কৰাটো কঠিন বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://womensenews.org/story/sexual-harassment/140628/sex-harassment-topic-egyptian-ramadan | title= Sex Harassment Is Off-Topic for Egyptian Ramadan | publisher= Women's E news | date= 2014-06-30 | access-date= 2014-07-22}}</ref> ২০১৪ চনত হাৰাশাস্তিৰ চেষ্টাৰ হাৰ কম হৈছিল আৰু কৰ্মীসকলে ৰিপ'ৰ্ট কৰিছিল যে বছৰৰ আৰম্ভণিতে দণ্ডবিধিৰ সংশোধনীৰ পিছত মহিলা আৰু ছোৱালীয়ে আতিশয্যৰ শাস্তি দিয়া হ'ব বুলি অধিক আত্মবিশ্বাসী হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.dailynewsegypt.com/2014/07/31/anti-sexual-harassment-initiative-intervenes-35-incidents-eid/ | title= Anti-sexual harassment initiative intervenes in 35 incidents during Eid | work= Daily News Egypt|date= 2014-07-31|access-date= 2014-08-01}}</ref> ঈদত ছয়জন লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/webtv/reports/2014/07/30/Six-arrested-in-Egypt-for-sexual-harassment-during-Eid.html | title= Six arrested in Egypt over sexual harassment during Eid | work = Al Arabiya | date= 2014-07-30 | access-date= 2014-08-01}}</ref> ২০১৫ চনত কায়ৰোত ঈদৰ সময়ত যৌন নিৰ্যাতনৰ বাবে ১৪১টা আৰক্ষীৰ প্ৰতিবেদন দাখিল কৰা হৈছিল।<ref name=CP /> ৰিপৰ্ট দিয়াৰ পিছত তথ্য সুৰক্ষা বা সমৰ্থন ব্যৱস্থাৰ অভাৱে আস্থাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত বহুতো প্ৰতিবেদন প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=CP>{{cite web |url=http://www.thecairopost.com/news/160309/inside_egypt/141-sexual-harassment-incidents-reported-in-3-days-during-eid-al-fitr-ncw |title=141 sexual harassment incidents reported in 3 days during Eid al-Fitr: NCW |date=2015-07-20 |newspaper=The Cairo Post |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722233912/http://www.thecairopost.com/news/160309/inside_egypt/141-sexual-harassment-incidents-reported-in-3-days-during-eid-al-fitr-ncw |url-status=live |archive-date=2015-07-22 |access-date=2015-07-22 |archivedate=2015-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722233912/http://www.thecairopost.com/news/160309/inside_egypt/141-sexual-harassment-incidents-reported-in-3-days-during-eid-al-fitr-ncw |deadurl=yes }}</ref> ২০১৬ চনত আতিশয্যৰ বিষয়ে মহিলাৰ উদ্বেগ এতিয়াও প্ৰবল আছিল,<ref>{{cite web |url=http://www.egyptindependent.com//news/risk-sex-attack-fills-women-dread-during-eid-al-fitr-vacation |title= Risk of sex attack fills women with dread during Eid al-Fitr vacation |date=2016-07-05 |newspaper=Egypt Independent |access-date=2016-07-08 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160708212944/http://www.egyptindependent.com//news/risk-sex-attack-fills-women-dread-during-eid-al-fitr-vacation | archive-date= 2016-07-08}}</ref> কিন্তু অভিযোগ লিখোৱা আৰু গ্ৰেপ্তাৰ কৰাটো হ্ৰাস পাইছিল।<ref>{{cite web |url=http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egypt-reports-drop-in-sexual-harassment-during-eid-1.1859097 |title= Egypt reports drop in sexual harassment during Eid |date=2016-07-08 |newspaper=Gulf News |archive-url= https://web.archive.org/web/20160708211115/http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egypt-reports-drop-in-sexual-harassment-during-eid-1.1859097 |archive-date=2016-07-08 |access-date=2016-07-08}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অপৰাধ]] [[শ্ৰেণী:যৌন নিৰ্যাতন]] [[শ্ৰেণী:ধৰ্ষণ]] [[শ্ৰেণী:ইজিপ্ত]] pv2rrxi3qc17mgz11orcoyw2lzo4cj9 0 110124 640948 619315 2026-10-01T21:14:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640948 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আজমেৰী হক বাঁধন | native_name = | native_name_lang = | image = Badhan Meril Prothom Alo Awards 2025.jpg | caption = ২০২৫ চনত বাঁধন | nationality = বাংলাদেশী | birth_date = {{Birth date and age|1983|10|28|df=y}} | birth_place = [[ঢাকা]], বাংলাদেশ | education = ব্যাচেলৰ অৱ ডেণ্টাল চাৰ্জাৰী | alma_mater = বাংলাদেশ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল | yearsactive = ২০০৬–বৰ্তমান | notable_works = ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ | spouse = {{marriage|মশ্ৰুৰ হোছেইন ছিদ্দিকী ছনেট|2010|2014|end=divorced}} | children = ১ | awards = ''[[#বঁটা|সম্পূৰ্ণ তালিকাখন চাওক]]'' }} '''আজমেৰী হক বাঁধন''' (জন্ম: ২৮ অক্টোবৰ ১৯৮৩) এগৰাকী বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite news|last=Shazu |first=Shah Alam |date=2024-10-28 |title=My daughter wishes for someone special in my life: Badhan |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/my-daughter-wishes-someone-special-my-life-badhan-3738796 |access-date=2024-10-29 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ [[বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ]]ত অভিনয় কৰাৰ উপৰিও [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ]]তো অভিনয় কৰে। ২০০৬ চনত লাক্স চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰত ২য় ৰানাৰ্ছ আপ হোৱাৰ পিছত তেওঁ এগৰাকী মডেলৰূপে সকলোৰে নজৰলৈ আহে।<ref>{{Cite news |date=2021-01-09 |title=Badhon on playing Muskan Zuberi in Srijit Mukherji's thriller adaptation |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/badhon-playing-muskan-zuberi-srijit-mukherjis-thriller-adaptation-2024529 |access-date=2021-07-11 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> পিছলৈ ২০১০ চনত, তেওঁ অভিনেতা ইলিয়াছ কাঞ্চন আৰু অভিনেত্ৰী চম্পাৰ সৈতে ''নিঝুম অৰণ্যে'' নামৰ ছবি এখনত অভিনয়েৰে চলচ্চিত্ৰত অভিষেক ঘটায়।<ref>{{Cite web |title=Nijhum Oronney (2010) |url=https://www.imdb.com/title/tt5517762/ |access-date=2021-07-11 |website=IMDb |language=en-US |archive-date=7 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407234836/https://www.imdb.com/title/tt5517762/ |url-status=live }}</ref> তেওঁ টেলিভিছন ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news |date=2017-12-04 |title=New series "Bhalobasha Kare Koy" begins today on ntv |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/new-series-bhalobasha-kare-koy-begins-today-ntv-1499602 |access-date=2021-07-11 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=27 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427045319/https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/new-series-bhalobasha-kare-koy-begins-today-ntv-1499602 |url-status=live }}</ref> ৭৪ সংখ্যক কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ "আন চাৰ্টেইন ৰিগাৰ্ড" শিতানত আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্বাচিত প্ৰথমখন বাংলাদেশী ছবি ''ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ'' (২০২১)ত অভিনয়েৰে বাঁধনে সফলতা লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2021-07-17 |title=Badhon: There is more to this journey than awards |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/2021/07/17/badhon-there-is-more-to-this-journey-than-awards |access-date=2021-11-07 |work=Dhaka Tribune |archive-date=7 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107174735/https://www.dhakatribune.com/showtime/2021/07/17/badhon-there-is-more-to-this-journey-than-awards |url-status=live }}</ref> এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, "শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী" শিতানত চতুৰ্দশ এছিয়া পেচিফিক স্ক্ৰীণ বঁটা (APSA) আৰু নৱ প্ৰতিভা শাখাত হংকং এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2023-03-09 |title=Prime Minister confers National Film Awards 2021 |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/prime-minister-confers-national-film-awards-2021-3267001 |access-date=2023-11-19 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=3 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012550/https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/prime-minister-confers-national-film-awards-2021-3267001 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Rehana Maryam Noor bags 2 awards at Asia Pacific Screen Awards |url=https://www.daily-sun.com/post/587417/Rehana-Maryam-Noor-bags-2-awards-at-Asia-Pacific-Screen-Awards |access-date=2021-11-11 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111192337/https://www.daily-sun.com/post/587417/Rehana-Maryam-Noor-bags-2-awards-at-Asia-Pacific-Screen-Awards |url-status=live |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111192337/https://www.daily-sun.com/post/587417/Rehana-Maryam-Noor-bags-2-awards-at-Asia-Pacific-Screen-Awards |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-11-15 |title=Hong Kong Asian Film Festival: 'Rehana Maryam Noor' bags New Talent Award |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/2021/11/15/hong-kong-asian-film-festival-rehana-maryam-noor-bags-new-talent-award |access-date=2021-11-16 |work=Dhaka Tribune |archive-date=2 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602094413/https://www.dhakatribune.com/showtime/2021/11/15/hong-kong-asian-film-festival-rehana-maryam-noor-bags-new-talent-award |url-status=live }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৮৩ চনৰ ২৮ অক্টোবৰ তাৰিখে [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঢাকা]]ত আজমেৰী হক বাঁধনে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-10-29 |script-title=bn:চল্লিশে জীবনকে নতুন কৰে দেখছি: বাঁধন |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/dhallywood/q6vp1eb7jy |access-date=2023-11-19 |work=Prothom Alo |language=bn |archive-date=29 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20231029095412/https://www.prothomalo.com/entertainment/dhallywood/q6vp1eb7jy |url-status=live }}</ref><ref name=bday>{{cite news|url=https://protidinerbangladesh.com/entertainment/7792/%E0%A6%B6%E0%A7%81%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%A7%E0%A6%A8|title=শুভ জন্মদিন বাঁধন|work=Protidiner Bangladesh|accessdate=2024-10-28|date=2022-10-28|archivedate=2024-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241218074547/https://protidinerbangladesh.com/entertainment/7792/%E0%A6%B6%E0%A7%81%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%A7%E0%A6%A8|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষসকল মূলতঃ মুন্সীগঞ্জৰ বাসিন্দা আছিল।<ref name=bday/> তেওঁ ঢাকা ডেণ্টেল কলেজ এণ্ড হস্পিতালৰ পৰা দন্ত অস্ত্ৰোপচাৰ বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=bday/> == কৰ্মজীৱন == বাঁধনে কম বয়সতে এখন সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Hossain |first=Amina |date=2020-04-04 |title=Azmeri Haque Badhon |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/news/azmeri-haque-badhon-1889326 |access-date=2021-07-11 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=21 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210621060414/https://www.thedailystar.net/showbiz/news/azmeri-haque-badhon-1889326 |url-status=live }}</ref> ''ছয়টা পাগলা'', ''শুভ বিবাহ'', ''চাঁদ ফুল অমাবস্যা'', ''ৰং'' আৰু ''হিবিজিবি নাথিং'' আদি নাট্য ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰাৰ বাবেও তেওঁ সুপৰিচিত।<ref>{{cite news |title=Badhon |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/badhon-1479328 |newspaper=The Daily Star |location=Dhaka |access-date=2017-10-21 |archive-date=26 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426213829/https://www.thedailystar.net/showbiz/femme-fabulous/badhon-1479328 |url-status=live }}</ref> এগৰাকী দন্ত চিকিৎসক হিচাপেও তেওঁ সুপৰিচিত।<ref>{{cite news |script-title=bn:'আমি তাৰকা বাঁধন হিসেবে চেম্বাৰে বসলে ৰোগীৰ অভাব হবে না' |url=http://www.mzamin.com/details-archive2016.php?mzamin=48891 |newspaper=Manab Zamin |location=Dhaka |language=bn |access-date=2018-04-26 |archive-date=26 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426213343/http://www.mzamin.com/details-archive2016.php?mzamin=48891 |url-status=live }}</ref> বৰ্তমান তেওঁক টেলিভিছন ধাৰাবাহিকসমূহতেই বেছিকৈ দেখা যায়।<ref>{{cite news |title=Badhon's first love letter |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/badhons-first-love-letter-1320415 |newspaper=The Daily Star |location=Dhaka |access-date=2016-11-26 |archive-date=26 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426213728/https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/badhons-first-love-letter-1320415 |url-status=live }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰখ্যাত অভিনয় শিল্পী [[তবু]] আৰু আলী ফজলৰ সৈতে, বিশাল ভাৰদ্বাজৰ ছবি ''খুফিয়া''ত এক বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয়েৰে তেওঁ বলীউডতো আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2021-10-14 |title=Azmeri Haque Badhon to make Bollywood debut with Vishal Bhardwaj's 'Khufia' |url=https://www.tbsnews.net/glitz/azmeri-haque-badhon-make-bollywood-debut-vishal-bhardwajs-khufia-315853 |access-date=2021-11-07 |work=The Business Standard |language=en |archive-date=7 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107174745/https://www.tbsnews.net/glitz/azmeri-haque-badhon-make-bollywood-debut-vishal-bhardwajs-khufia-315853 |url-status=live }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == বাঁধন এগৰাকী ১৩ বছৰীয়া কন্যা সন্তানৰ মাতৃ। তেওঁৰ কন্যাৰ নাম মিচেল আমানী ছায়েৰা।<ref>{{Cite web |last=Shazu |first=Shah Alam |date=2022-10-06 |title='Saira is my powerhouse': Badhan on daughter's birthday |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/saira-my-powerhouse-badhan-daughters-birthday-3136556 |access-date=2024-10-29 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> ২০১৮ চনত, ঢাকাৰ দ্বাদশ জিলা আৰু অধিবেশন আদালতৰ সহকাৰী ন্যায়াধীশে দিয়া ৰায়দান অনুসৰি, বাঁধনে ছায়েৰাৰ অভিভাৱকত্ব লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2018-04-30 |title=Badhon receives guardianship of daughter Saira |url=https://archive.dhakatribune.com/showtime/2018/04/30/badhon-receives-guardianship-daughter-saira |access-date=2023-02-27 |work=Dhaka Tribune |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227135724/https://archive.dhakatribune.com/showtime/2018/04/30/badhon-receives-guardianship-daughter-saira |url-status=live }}</ref> === সক্ৰিয়তা === মহিলাৰ অধিকাৰ আৰু মানসিক স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহকে ধৰি বিভিন্ন সামাজিক কাম-কাজৰ সৈতে বাঁধন জড়িত। ব্ৰিটিছ কাউন্সিলৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত হোৱা ''ৱাউ ফেষ্টিভেল''ত তেওঁ নাৰীৰ অধিকাৰ আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ বক্তব্য আগবঢ়াইছিল।<ref>{{Cite web |title=WOW Bangladesh returns for 2023 |url=https://thewowfoundation.com/latest/wow-bangladesh-returns-for-2023 |access-date=2024-01-30 |website=The WOW Foundation |language=en |archive-date=30 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130154232/https://thewowfoundation.com/latest/wow-bangladesh-returns-for-2023 |url-status=live |archivedate=2024-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240130154232/https://thewowfoundation.com/latest/wow-bangladesh-returns-for-2023 |deadurl=yes }}</ref> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলাৰ সামাজিক কাম-কাজৰ অংশ হিচাপে তেওঁ বৈবাহিক ধৰ্ষণৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-09-01 |title=Unesco roundtable: Media houses yet to be women friendly |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/unesco-roundtable-media-houses-yet-be-women-friendly-3408301 |access-date=2024-01-30 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=30 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130154231/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/unesco-roundtable-media-houses-yet-be-women-friendly-3408301 |url-status=live }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable" |+ ! বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ ! চৰিত্ৰ ! টোকা ! {{Abbr|তথ্য.|তথ্যসূত্ৰ}} |- |২০১০ |''নিঝুম অৰণ্যে'' |নীলা |অভিষেক চলচ্চিত্ৰ |<ref>{{Cite web |title=Nijhum Oronney |url=https://www.goldposter.com/movie/10984643/ |access-date=2023-11-09 |website=GoldPoster |language=en-US |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109124047/https://www.goldposter.com/movie/10984643/ |url-status=live }}</ref> |- |২০২১ |''ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ'' |ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ | |<ref>{{Cite news |last=Bhowal |first=Tiasa |date=9 July 2021 |title=Bangladeshi actress Azmeri Haque takes over Cannes in Dhakai Jamdani saree. See pics |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/fashion/story/bangladeshi-actress-azmeri-haque-takes-over-cannes-in-dhakai-jamdani-saree-see-pics-1825959-2021-07-09 |access-date=2021-07-11 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709093836/https://www.indiatoday.in/lifestyle/fashion/story/bangladeshi-actress-azmeri-haque-takes-over-cannes-in-dhakai-jamdani-saree-see-pics-1825959-2021-07-09 |url-status=live }}</ref> |- |২০২৩ |''খুফিয়া'' |হিনা ৰহমান ওৰফে "অক্টোপাছ" |অভিষেক [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ |<ref>{{Cite news |date= |title=Badhon makes Bollywood debut |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/716105 |access-date=2023-11-09 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109124049/https://www.daily-sun.com/printversion/details/716105 |url-status=live |archivedate=2023-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109124049/https://www.daily-sun.com/printversion/details/716105 |deadurl=yes }}</ref> |} === ৱেব ধাৰাবাহিক === {| class="wikitable" |+ ! বৰ্ষ ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! প্লেটফৰ্ম ! টোকা |- |২০২১ |''ৰবীন্দ‌্ৰনাথ এখানে কখনো খেতে আসেননি'' |মুস্কান জুবেৰী |হইচই |<ref>{{Cite news |last=Sharif |first=Rakaat |date=2021-06-02 |title=Srijit Mukherji praises Badhon |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/news/srijit-mukherji-praises-badhon-2103385 |access-date=2021-07-11 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005430/https://www.thedailystar.net/showbiz/news/srijit-mukherji-praises-badhon-2103385 |url-status=live }}</ref> |- |২০২২ |''গুটি'' |সুলতানা |চৰকি |<ref>{{Cite web |title=Badhon to portray as drug dealer in 'Guti' |url=https://thebangladeshtoday.com/?p=52458 |access-date=2023-11-09 |website=The Bangladesh Today |language=en-US |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109124047/https://thebangladeshtoday.com/?p=52458 |url-status=live |archivedate=2023-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109124047/https://thebangladeshtoday.com/?p=52458 |deadurl=yes }}</ref> |} === টিভি শ্ব’ আৰু নাটক === * ''মেঘে ঢাকা শহৰ''<ref>{{cite news |title=Three generations in ''Mehghey Dhaka Shohor'' |url=https://www.thedailystar.net/three-generations-in-mehghey-dhaka-shohor-63553 |newspaper=The Daily Star News |location=Dhaka |access-date=2015-03-15 |archive-date=27 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427045253/https://www.thedailystar.net/three-generations-in-mehghey-dhaka-shohor-63553 |url-status=live }}</ref> * ''ছয়টা পাগলা''<ref name="auto">{{cite news |script-title=bn:বাঁধনেৰ দিনলিপি |url=http://www.jaijaidinbd.com/?view=details&archiev=yes&arch_date=06-04-2015&feature=yes&type=single&pub_no=1153&cat_id=3&menu_id=70&news_type_id=1&index=1 |newspaper=Jaijaidin |location=Dhaka |language=bn |access-date=2015-04-06 |archive-date=27 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427045134/http://www.jaijaidinbd.com/?view=details&archiev=yes&arch_date=06-04-2015&feature=yes&type=single&pub_no=1153&cat_id=3&menu_id=70&news_type_id=1&index=1 |url-status=live }}</ref> * ''শুভ বিবাহ''<ref name="auto"/> * ''ৰং''<ref>{{cite news |title=Badhon thanks media industry in 2018 |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/2018/01/02/badhon-thanks-media-industry-2018/ |newspaper=Dhaka Tribune |location=Dhaka |access-date=2018-01-02 |archive-date=27 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180427045107/https://www.dhakatribune.com/showtime/2018/01/02/badhon-thanks-media-industry-2018/ |url-status=live }}</ref> * ''ভালোবাসা কাৰে কয়''<ref>{{cite news |title=New series "Bhalobasha Kare Koy" begins today on ntv |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/new-series-bhalobasha-kare-koy-begins-today-ntv-1499602 |newspaper=The Daily Star |location=Dhaka |access-date=2017-12-04}}</ref> === চলচ্চিত্ৰ জুৰীৰ কাৰ্য্যকলাপ === * জুৰী সদস্য, আই এম টুম’ৰ’ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, ব্ৰাছেলছ<ref>{{Cite web |title=Jury {{!}} I Am Tomorrow Film Festival {{!}} 2023 {{!}} Brussels {{!}} Europe |url=https://www.iamtomorrow.eu/jury |access-date=2024-01-30 |website=I Am Tomorrow |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240130154231/https://www.iamtomorrow.eu/jury |archivedate=2024-01-30 |deadurl=yes}}</ref> * জুৰী সদস্য, এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিযোগিতা, ১৫ তম বেংগালুৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, ভাৰত<ref>{{Cite web |title=BIFFES |url=https://www.biffes.org/ |access-date=2024-01-30 |website=www.biffes.org |archive-date=30 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130154234/https://www.biffes.org/ |url-status=live }}</ref> == বঁটা == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; " ! বৰ্ষ!! বঁটা!! শিতান!! কৰ‌্ম!! ফলাফল |- | rowspan="3" | ২০২১||হইচই বঁটা || অসাধাৰণ নৱাগতা অভিনেত্ৰী || ''ৰবীন্দ‌্ৰনাথ এখানে কখনো খেতে আসেননি'' || {{won}} |- |এছিয়া পেচিফিক স্ক্ৰীণ বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় (অভিনেত্ৰী) || ''ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ'' || {{won}} |- |বাংলাদেশৰ ৪৫তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী || ''ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ'' || {{won}} |- |২০২২ |৩৭তম চিনেমা জোভে ভেলেন্সিয়া (স্পেইন) || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী || ''ৰেহানা মৰিয়ম নূৰ'' || {{won}} |- |২০২৪ |মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটা ২০২৩ |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |''গুটি'' |{{won}}<ref>{{Cite news |date=2024-05-24 |title='Mohanagar 2', 'Aam Kathaler Chhuti' dominate Meril-Prothom Alo Awards 2023 |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mohanagar-2-aam-kathaler-chhuti-dominate-meril-prothom-alo-awards-2023-3617876 |access-date=2024-05-26 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=26 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526052250/https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mohanagar-2-aam-kathaler-chhuti-dominate-meril-prothom-alo-awards-2023-3617876 |url-status=live }}</ref> |} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Commons|Category:Azmeri Haque Badhon}} * {{Instagram|badhon__hq}} * {{IMDb name|7969682}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:আজমেৰী হক বাঁধন}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:এছিয়া পেচিফিক স্ক্ৰীণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] mvv36xvc9gwbphfxie38j607f1x44h6 0 110425 640821 639903 2026-10-01T17:37:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 640821 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref>তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন চলিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিত এটা নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ (NSUI) ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থাৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব (NSUI)এনএছইউআই সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] bmgx6kvn2sylbxgyn3lnla9iycbcivg 640822 640821 2026-10-01T17:39:39Z কুমুদ ঘোষ 42738 640822 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন চলিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিত এটা নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ (NSUI) ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থাৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব (NSUI)এনএছইউআই সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] t4zq92di2bri18doz77ubwf2h96p6sj 640824 640822 2026-10-01T17:41:04Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640824 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন চলিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিত এটা নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই ( North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] ghn7q6wpsqlkfor5fylzg8dd83u0q7c 640825 640824 2026-10-01T17:42:04Z কুমুদ ঘোষ 42738 640825 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিত এটা নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই ( North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] pjtujun62sighltplwyad0k2u27z7jx 640827 640825 2026-10-01T17:42:41Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 640827 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিত এটা নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই ( North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] c30bbjpve5kt6ftaonto7gegdhucmta 640829 640827 2026-10-01T17:43:22Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 640829 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই ( North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] oyzz83kjbo43cpbzqcndfedmak9c6yr 640830 640829 2026-10-01T17:43:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640830 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই (North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।.<ref name="prof"/>তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] 8cg8nkgznrm6exx25xb6u4trperw6xo 640832 640830 2026-10-01T17:44:39Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640832 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই (North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) আৰু সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰালয়ত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] 2r1fzys4wg8ofilrazm6fvupq7g2s41 640836 640832 2026-10-01T17:47:11Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640836 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই (North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) আৰু সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰীসভাত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকি মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] cgeow40z66fsbugzr7a9i4okgoc53o2 640840 640836 2026-10-01T17:50:56Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640840 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই (North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) আৰু সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰীসভাত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰীসভাত পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰীসভাত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকিয়ে‍ মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাৰ বিধানসভা অধিৱেশন 16 ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] 9mlc61jfey0xyaz80ae7g8ucaynkzbm 640843 640840 2026-10-01T17:52:55Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640843 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2024-12-21|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} '''নাবাম টুকি''' ({{lang-en|Nabam Tuki}}; জন্ম ৭ জুলাই ১৯৬৪) এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name=CM1>{{cite news|title=SC quashes Nepal Governor's order, Tuki takes charge as CM|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|newspaper=The Hindu|accessdate=14 July 2016|date=14 July 2016|last1=Rajagopal|first1=Krishnadas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715143057/http://www.thehindu.com/todays-paper/sc-quashes-arunachal-governors-order-tuki-takes-charge-as-cm/article8845974.ece|archivedate=15 July 2016|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০১১ ৰ পৰা ২০১৬ ৰ ভিতৰত দুবাৰ এই পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="history">{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/explained/arunachal-pradesh-how-a-rebellion-spun-out-of-control/|title=Arunachal Pradesh crisis: How a rebellion spun out of control|work=The Indian Express|date=27 January 2016}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম কাৰ্যকাল আছিল নৱেম্বৰ ২০১১ ৰ পৰা জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ, আনহাতে দ্বিতীয় কাৰ্যকাল ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত মাত্ৰ ৩ দিন। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ প্ৰাৰ্থী । তেওঁ হৈছে ২০২৪ চনলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱা কংগ্ৰেছৰ অন্তিম মুখ্যমন্ত্ৰী। ===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== নাবাম টুকিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৬৪ চনৰ ৭ জুলাইত পাপুম পাৰে জিলাৰ চাগালী উপ-বিভাগৰ ওমপুলিৰ এক নিচি পৰিয়ালত। তেওঁ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু পাঁচজনী কন্যা আছে।<ref name="prof">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-nabam-tuki-becomes-the-eighth-cm-of-arunachal-pradesh-1989604|title=Nabam Tuki becomes the eighth CM of Arunachal Pradesh|work=DNA|date=18 May 2014|accessdate=21 August 2020}}</ref> ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== [[File:The Chief Minister of Arunachal Pradesh, Shri Nabam Tuki calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on May 07, 2012.jpg|thumb|right|200px|নবাম টুকি প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙৰ সৈতে ]] টুকীয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা(NSUI)ৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল (১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৮৬) আৰু উত্তৰ-পূব এনএছইউআই (North East NSUI) সমন্বয় সমিতিৰ (১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৬) অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় এনএছইউআই (১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৮৮) আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি (১৯৮৮ ৰ পৰা ১৯৯৫) আৰু সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref name="prof"/> তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৫ চনত চাগালী সমষ্টিৰ পৰা দ্বিতীয় বিধান সভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং মন্ত্ৰীসভাত উপ কৃষি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৮ চনত পৰিবহন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৯ চনত একেটা সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু মুকুট মিথি মন্ত্ৰীসভাত পৰিৱেশ আৰু বন দপ্তৰৰ সৈতে কেবিনেট মন্ত্ৰী হৈছিল। তেওঁ ২০০৪ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ২০০৯ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু গেগং আপাং আৰু দৰ্জী খাণ্ডু মন্ত্ৰীসভাত পি ডব্লিউ ডি আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত তেওঁ জাৰ্বোম গামলিনৰ ঠাইত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু জানুৱাৰী ২০১৬ লৈকে অব্যাহত আছিল । ২০১৬ চনত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন বলবৎ হয় আৰু নবাম টুকিয়ে‍ মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়।<ref name="dismiss">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-arunachal-pradesh-crisis-cm-nabam-tuki-ministers-dismissed-following-president-s-rule-imposition-2171022|title=Arunachal Pradesh crisis: CM Nabam Tuki, ministers dismissed following President's Rule imposition|publisher=DNA|date=27 January 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/politics/if-democracy-is-slaughtered-how-can-the-court-remain-silent-supreme-court-on-arunachal-crisis-2612848.html|title='If democracy is slaughtered, how can the court remain silent?': Supreme Court on Arunachal crisis|work=First Post|date=4 February 2016}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল জে.পি. ৰাজখোৱাই বিধানসভা অধিৱেশন ১৬ ডিচেম্বৰ ২০১৫ৰ পৰা ১৪ জানুৱাৰী ২০১৬ লৈ আগবঢ়োৱা আদেশ বাতিল কৰে । যাৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন হয়। ফলস্বৰূপে, টুকীয়ে ১৩ জুলাই ২০১৬ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ মজিয়া পৰীক্ষাৰ কেইঘণ্টামান আগতে তেওঁ ২০১৬ চনৰ ১৬ জুলাই তাৰিখে মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। ২০২১ চনৰ জুন মাহত, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ নকৰাকৈ তেওঁৰ আত্মীয়সকলক ঠিকা প্ৰদান কৰাৰ অভিযোগত কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (চিবিআই)ৰ দ্বাৰা তেওঁক তদন্ত কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত, টুকিৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰাৰ পিছত য়ুপিয়াৰ এখন বিশেষ আদালতে চিবিআইৰ তদন্তৰ বন্ধ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/cbi-books-former-arunachal-chief-minister-nabam-tuki/article34780993.ece|title=CBI books former Arunachal Chief Minister Nabam Tuki|first=Devesh K.|last=Pandey|date=2021-06-10|newspaper=The Hindu|access-date=2022-09-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/former-arunachal-pradesh-cm-nabam-tuki-in-cbi-trouble-again-995911.html|title=Former Arunachal Pradesh CM Nabam Tuki in CBI trouble again|first=Shemin|last=Joy|newspaper=Deccan Herald|date=2021-06-10|access-date=2022-09-06}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: জীৱিত ব্যক্তি]][[শ্ৰেণী: ৰাজনীতিবিদ]] h19cs49cqjzi78dh3zuysr4s1anjyq9 0 110900 640991 635881 2026-10-02T02:34:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640991 wikitext text/x-wiki '''বাদাম বাদাম দাদা কাঁচা বাদাম''' হ'ল সামাজিক মাধ্যমযোগে‍ আলোড়ন সৃষ্টি কৰা এটি‍ গীত। গীতটি‍ ভুৱন বাদ্যকৰ নামৰ হকাৰ এজনৰ যোগেদি ভাইৰেল হৈছিল।<ref name="kkk">{{cite web | url=https://www.somoynews.tv/news/2021-11-27/%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A8%E0%A6%A4%E0%A7%81%E0%A6%A8-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE | title=সোশ্যাল মিডিয়ায় ‘কাঁচা বাদাম’ গান ভাইৰাল (ভিডিও) | accessdate=8 January 2025 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110182413/https://www.somoynews.tv/news/2021-11-27/%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A8%E0%A6%A4%E0%A7%81%E0%A6%A8-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE | archivedate=2023-01-10 | deadurl=yes}}</ref> গ্ৰাহকক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ প্ৰথমে বাদামৱালা ভুৱন বাদ্যকৰে এই গীতটি ৰচনা কৰিছিল।<ref name="bbb">{{cite web | url=https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/898212.details | title=নতুন গান বাঁধলেন সেই কাঁচা বাদামেৰ ফেৰিওয়ালা | accessdate=8 January 2025 | archivedate=8 January 2025 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20250108222432/https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/898212.details | deadurl=yes }}</ref> == প্ৰে‍ক্ষাপট == বাদাম বিক্ৰেতা ভুৱন বাদ্যকৰ কাঁচা বাদাম গীতটিৰ সৃষ্টিকৰ্তা।<ref name="ccc">{{cite web | url=https://zeenews.india.com/bengali/entertainment/kacha-badam-viral-song-maker-make-a-new-song-is-shared-by-sandy-saha_414478.html | title=Kacha Badam Viral Song: কপিৰাইটেৰ টাকা থেকে বঞ্চিত, বাদাম নিয়ে নয়া গান ভুবন বাদ্যকৰেৰ, দেখোন ভিডিও | accessdate=8 January 2025}}</ref> তেওঁৰ ঘৰ ভাৰতৰ [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগৰ]] বীৰভূমৰ দুবৰাজপুৰ ব্লকৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীনাৰায়ণপুৰ পঞ্চায়তৰ কুৰালজুৰি গাঁৱত।<ref name="ddd">{{cite web | url=https://nagorik.com/column/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%93-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%9C%E0%A6%A8-%E0%A6%AD/ | title=‘কাঁচা বাদাম’ গান ও একজন ভুবন বাদ্যকাৰ | accessdate=8 January 2025 | archivedate=11 January 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230111044505/https://nagorik.com/column/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%93-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%9C%E0%A6%A8-%E0%A6%AD/ | deadurl=yes }}</ref> গাঁৱে-ভূঞে, হাটে‍-বজাৰে, বন্দৰ আৰু মানুহৰ ঘৰত মটৰ চাইকেলৰ পিছফালে বান্ধি তেওঁ বাদাম বিক্ৰী কৰিছিল। কিন্তু ভুৱনে ভজা বাদাম বিক্ৰী নকৰে। বৰঞ্চ তেওঁৰ হাতত থকা সকলো বাদাম কেঁচা। কিন্তু কেৱল টকা দিলেই বাদাম পোৱা নাযায়। ঘৰৰ অব্যৱহৃত পুৰণি যন্ত্ৰাংশ, ক্ষতিগ্ৰস্ত [[ম’বাইল ফোন|মোবাইলৰ যন্ত্ৰাংশ]], বেটাৰী, হাঁহৰ পোৱালি‍, [[চুলি|মূৰৰ চুলি]], চিটি গল্ডৰ চেইন, কাণফুলি‍, খাৰু আদি গহনাবোৰৰ বিনিময়ত তেওঁ বাদাম দিয়ে। ভুৱনে এই কথাবোৰেই গীতেৰে‍ কয়, এনেদৰেই কাঁচা বাদাম গীতটো হিচাপে সমগ্ৰ বিশ্বতে ভাইৰেল হৈ পৰে। কেৱল এই গীতটোৱেই নহয়, সমান্তৰালভাৱে‍ ভুৱন বাদ্যকৰো জনপ্ৰিয় হৈ উঠিছিল।<ref name="fff">{{cite web | url=https://www.dhakapost.com/entertainment/98895 | title=দাদাগিৰিতেও ‘কাঁচা বাদাম’ খ্যাত ভুবনেৰ বাজিমাত | accessdate=9 January 2025}}</ref> == প্ৰতিক্ৰিয়া == সংবাদ মাধ্যমক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত, ভুৱন বাদ্যকৰে কয় যে সকলোৱে মোৰ গীত মোবাইলত চাইছে। সকলোৱে আহি মোৰ সংগীতৰ শলাগ লৈছে। ভাল লাগে গীতটো মোৰ লিখা, প্ৰযোজনা মোৰ। মোৰ সুৰ, মোৰ কণ্ঠ। মই ভাবি-চিন্তিয়েই গীতটি ৰচিছিলোঁ। যোৱা ১০ বছৰ ধৰি মই বাদাম বিক্ৰী কৰি আহিছোঁ। বাদাম বিক্ৰী কৰি থাকোঁতে এই গীতটি‍ গাইছোঁ। সেই সময়ত কোনোবা ল'ৰাই সেই গানটো চিত্ৰগ্ৰহণ কৰি ছ'চিয়েল মিডিয়াত মুকলি কৰি‍ দিছিল, কিন্তু সেই ল'ৰাটোক মই চিনি নাপাওঁ। আনহাতে, [[ইনষ্টাগ্ৰাম|ইনষ্টাগ্ৰামত]] কাঁচা বাদাম গীতটিৰ ৰিমিক্স পোষ্ট কৰি ডেভিদে লিখিছে, ‘ভুৱন বাদ্যকৰৰ গীতটো ৰিমিক্স কৰি মই অতি গৌৰৱান্বিত।’<ref name="zzz">{{cite web | url=https://www.dhakapost.com/entertainment/84775 | title=‘কাঁচা বাদাম’ ৰিমিক্স কৰলেন আফ্ৰিকাৰ সংগীত পৰিচালক | accessdate=9 January 2025}}</ref> == জনপ্ৰিয়তা == [[দৰ্শনা বনিক|দৰ্শন বনিক]], নীল ভট্টাচাৰ্যকে ধৰি বহুকেইজনে বিভিন্ন সময়ত কাঁচা বাদাম গীতটিত নৃত্য কৰিছে।<ref name="yyy">{{cite web | url=https://bangla.bdnews24.com/glitz/article2017572.bdnews | title=‘কাঁচা বাদাম’ গায়কেৰ সঙ্গে নাচলেন দৰ্শনা বণিক | accessdate=9 January 2025}}</ref> ভুৱন বাদ্যকৰে [[দিল্লী|দিল্লীত]] এটা শ্ব’ কৰিবলৈ গৈছিল। তাত এজন অনুৰাগীয়ে তেওঁৰ গীতত আপ্লুত হৈ তেওঁক এটা আইফোন ১৩ হেণ্ডছেট উপহাৰ দিয়ে।<ref name="ggg">{{cite web | url=https://www.risingbd.com/entertainment/news/463247 | title=‘কাঁচা বাদাম’ শুনে মুগ্ধ, গায়ককে আইফোন উপহাৰ | accessdate=9 January 2025}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা|দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ]] ইণ্টাৰনেট চেন্সেশন কিলি পলে কাঁচা বাদাম গীতটিৰ বাবে‍ [[ইনষ্টাগ্ৰাম]]ত ৰিল তৈয়াৰ কৰিছিল। জনপ্ৰিয় হৈ পৰা ভুৱন বাদ্যকৰক [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] জনপ্ৰিয় টেলিভিছন কুইজ শ্ব' দাদাগিৰিৰ মঞ্চত উপস্থাপন কৰা হয়। তাতে তেওঁ [[সৌৰভ গাংগুলী|সৌৰভ গাংগুলীৰ]] পৰা ট্ৰফী লাভ কৰে। আনকি [[কলিকতা|কলিকতাৰ]] উপ-নিৰ্বাচনৰ সময়তো [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|তৃণমূল]]ৰ প্ৰচাৰত কাঁচা বাদামৰ সুৰ জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name="vvv">{{cite web | url=https://www.jagonews24.com/m/international/news/722933 | title=তৃণমূলেৰ প্ৰচাৰে ‘কাঁচা বাদাম’ খ্যাত ভুবন বাদ্যকৰ | accessdate=9 January 2025}}</ref> কাঁচা বাদাম গীতটিত এজন যুৱক আৰু এগৰাকী বৃদ্ধাই হিয়া উজাৰি নাচিছিল।<ref name="ttt">{{cite web | url=https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/viral-kacha-badam-song-and-dance-of-an-old-lady-with-grandson-is-viral-on-social-media-31639558789198.html | title=Kacha Badam: কাঁচা বাদাম গানে ‘সোয়্যাগ’ বৃদ্ধাৰ! বাইক থেকে নেমেই লাগালেন ঠুমকা নাতিৰ সাথে | accessdate=9 January 2025 | archivedate=11 January 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230111084850/https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/viral-kacha-badam-song-and-dance-of-an-old-lady-with-grandson-is-viral-on-social-media-31639558789198.html | deadurl=yes }}</ref> লগে লগে ভাইৰেল হৈ পৰে সেই ভিডিঅ’টো। গীতটি [[ফেইচবুক|ফেচবুক]], [[টিকটক]], [[ইউটিউব|ইউটিউবত]] ভাইৰেল হোৱাৰ লগে লগে বহুতে ইয়াৰ পৰা ধন উপাৰ্জন কৰিলেও গীতটিৰ সৃষ্টিকৰ্তা ভুৱনে কোনো ধৰণৰ টকা নাপালে। গায়ক হিচাপে বহু লোকে তেওঁৰ নাম উল্লেখ কৰা নাই বুলি জনা যায়। [[আনন্দবাজাৰ পত্ৰিকা|আনন্দবাজাৰ কাকতখনে]] এক প্ৰতিৱে‍দনত প্ৰকাশ কৰিছে যে তেওঁ বীৰভূমৰ দুবৰাজপুৰ থানালৈ গৈ নিজৰ নামত গীতটোৰ অধিকাৰৰ লগতে গীতটোৰ পৰা উপাৰ্জন কৰা ধন লাভ কৰিবলৈ এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল।<ref name="lll">{{cite web | url=https://bangla.bdnews24.com/glitz/article1979115.bdnews | title=‘কাঁচা বাদাম’ গানেৰ কপিৰাইট পেতে থানায় শিল্পী ভুবন বাদ্যকৰ | accessdate=9 January 2025}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী গীত]] [[শ্ৰেণী:গণমাধ্যম]] ape1rxg1nt54toyeaeuo9eqf1qk1ma3 0 111717 640975 640413 2026-10-02T00:06:40Z BD2412 13035 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Rogan art by ashish kansara ( Raja Ram Darbar ).jpg]] → [[File:Rogan art by Ashish Kansara (Raja Ram Darbar).jpg]] obvious typos in title 640975 wikitext text/x-wiki [[File:Rogan-art-Tree-of-Life-Abdul-Gafur-Khatri-29-12-2013.jpg|thumb| [[পদ্মশ্ৰী]] আব্দুল গফুৰ খাত্ৰীয়ে নিৰ্মাণ কৰা ৰোগান চিত্ৰশৈলীৰ 'ট্ৰি অফ লাইফ' (জীৱন বৃক্ষ)]] [[File:Ashish shantilal kansara rogan art 2.jpg|thumb|ৰোগান চিত্ৰশৈলীৰ শ্ৰী তিৰুপতি বালাজী]] [[File:Rogan art by Ashish Kansara (Raja Ram Darbar).jpg|thumb|গুজৰাটৰ কাচ্ছৰ এগৰাকী ৰোগান চিত্ৰশিল্পী]] [[File:Rogan painting.jpg|thumb|গুজৰাটৰ কাচ্ছৰ এগৰাকী ৰোগান চিত্ৰশিল্পী]] '''ৰোগান চিত্ৰশৈলী''' {{en|Rogan painting}} ভাৰতৰ [[গুজৰাট]] আৰু [[আফগানিস্তান]]ৰ বামিয়ান অঞ্চলত প্ৰচলিত কাপোৰৰ ওপৰত ছপাকৰা একপ্ৰকাৰৰ পাৰম্পৰিক চিত্ৰশৈলী। এই চিত্ৰকলা ৰোগান কলা, ৰোগান ছাপ আৰু ৰং ৰোগান আদি ভিন ভিন নামেৰে পৰিচিত। ৰোগান চিত্ৰশৈলী মূলতঃ তিনি প্ৰকাৰৰ। এই তিনি প্ৰকাৰ হৈছে ৰোগান ছাপ, ৰোগান নিৰ্মিকা ছাপ আৰু ৰোগান বৰ্ণিকা ছাপ। এসময়ত সমগ্ৰ [[গুজৰাট]], [[ৰাজস্থান]], [[বিহাৰ]] আৰু [[তামিলনাডু]]ৰ হিন্দু আৰু ক্ষত্ৰিয়সকলে এই চিত্ৰশৈলীৰ অনুশীলন কৰিছিল। এৰা তেল আৰু শাক-পাচলিৰ ৰং মিহলি কৰি উতলাই তৈয়াৰ কৰা ৰং তুলিকা ব্যৱহাৰ কৰি কাপোৰৰ ওপৰত অংকন কৰা হয়। ৰোগান চিত্ৰকলাৰ যাত্ৰা প্ৰাচীন পাটলীপুত্ৰ (বিহাৰ)ৰ পৰা বামিয়ান আৰু তাৰ পিছত গুজৰাটলৈকে বিস্তৃত হৈছিল। এই শিল্পৰূপ [[গৌতম বুদ্ধ]]ৰ শিষ্যসকলে আয়ত্ত কৰিছিল। ২০০৮ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ গৱেষণাৰ মতে বুদ্ধ ৰোগান চিত্ৰকলা ৫ম বা ষষ্ঠ শতিকাৰ।<ref>{{Cite web |date=2008-04-21 |title=Synchrotron light unveils oil in ancient Buddhist paintings from Bamiyan |url=https://www.esrf.fr/news/general-old/general-2008/bamiyan |access-date=2024-10-19 |website=The European Synchotron |language=}}</ref><ref>{{Cite news |date=2008-01-25 |title=Afghan caves hold world's first oil paintings: expert |url=https://www.abc.net.au/news/2008-01-26/afghan-caves-hold-worlds-first-oil-paintings-expert/1024106 |access-date=2024-07-28 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref><ref>{{Cite web |author1=Live Science Staff |date=2008-04-22 |title=Earliest Oil Paintings Discovered |url=https://www.livescience.com/2465-earliest-oil-paintings-discovered.html |access-date=2024-07-28 |website=livescience.com |language=en}}</ref> ৰোগানৰ চিত্ৰকলাক "শুষ্ক তেল পদ্ধতি" বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |last=Kheder |first=Ahmed |date=2023-10-01 |title=Oil Painting History... What We Know |url=https://www.khederpaintings.com/post/oil-painting-history |access-date=2024-07-28 |website=KHEDERPAINTINGS. |language=en}}</ref> 'পোপাট গিৰ্নাৰ' নামেৰে জনাজাত এই বিশেষ ডিজাইনটো ২০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ৰোগান শিল্পৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। ==ইতিহাস== এই তেল ভিত্তিক ৰং কাপোৰত প্ৰয়োগ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া গুজৰাটৰ হিন্দু আৰু খাত্ৰী সম্প্ৰদায়ৰ মাজত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="pandey2002">{{cite web|last1=Pandey|first1=Priya|title=Rogan artists abandoning their art|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020901/spectrum/heritage.htm|website=The Sunday Tribune, India|access-date=22 August 2017|date=September 1, 2002|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20041106073003/http://www.tribuneindia.com/2002/20020901/spectrum/heritage.htm|archive-date=6 November 2004}}</ref> যদিও ৰোগান নামটোৱে (আৰু কিছুমান পৰম্পৰাগত ডিজাইন) ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ উৎপত্তিৰ কথা সূচায়, ইয়াক প্ৰমাণ কৰিবলৈ কোনো নিৰ্ভৰযোগ্য ঐতিহাসিক তথ্য নাই। ৰোগান চিত্ৰশৈলীৰে নিৰ্মিত [[লেহেংগা]] ভাৰতীয় বিয়া আৰু উৎসৱৰ বাবে পৰিধান কৰা পৰম্পৰাগত কাপোৰ। ই ইয়াৰ জটিল কাৰুকাৰ্য্যৰ বাবে বিখ্যাত। ‘প’পাট গিৰনাৰ’ নামেৰে পৰিচিত এই বিশেষ ডিজাইনটো ২০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ৰোগান কলাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। গুজৰাট অঞ্চলৰ কেইবাটাও স্থানত প্ৰথমে ৰোগান চিত্ৰকলাৰ চৰ্চা চলিছিল। চিত্ৰৰে সমৃদ্ধ কাপোৰসমূহ বেছিভাগ হিন্দু নিম্নবৰ্ণৰ মহিলাসকলে বিয়াৰ বাবে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref name="mahurkar2005">{{cite web|last1=Mahurkar|first1=Uday|title=Kutch family that kept alive Rogan art form hopes to benefit from tourist attention|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kutch-family-that-kept-alive-rogan-art-form-hopes-to-benefit-from-tourist-attention/1/192417.html|website=India Today|access-date=21 August 2017|date=12 December 2005|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507095026/http://indiatoday.intoday.in/story/kutch-family-that-kept-alive-rogan-art-form-hopes-to-benefit-from-tourist-attention/1/192417.html|archive-date=7 May 2014}}</ref> সেয়েহে ই এবিধ ঋতুভিত্তিক কলা আছিল। বিয়া হোৱা মাহবোৰত ইয়াৰ কাম-কাজ তুংগত হৈছিল। বছৰৰ বাকী সময়ছোৱাত শিল্পীসকলে অন্যান্য ধৰণৰ কাম যেনে কৃষিলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল।<ref name="spiegel2012">{{cite web |last1=Spiegel |first1=Claire |date=7 September 2012 |title=In Northwest Corner of India, the Work of Centuries |url=https://www.nytimes.com/2012/09/08/arts/08iht-sckutch08.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822060257/http://www.nytimes.com/2012/09/08/arts/08iht-sckutch08.html |archive-date=22 August 2017 |access-date=21 August 2017 |website=The New York Times}}</ref> ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে সস্তা আৰু মেচিনেৰে নিৰ্মিত বস্ত্ৰশিল্পৰ উত্থানৰ লগে লগে ৰোগান চিত্ৰৰে সমৃদ্ধ সামগ্ৰী তুলনামূলকভাৱে অধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰে আৰু বহু শিল্পীয়ে অন্য বৃত্তিৰ ফালে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত এই কলা মৃতপ্ৰায় ৰূপত পৰিগণিত হয়। ==শিল্পৰ পুনৰুত্থান== ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰু একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেইবাটাও কাৰকে একত্ৰিত হৈ ৰোগান চিত্ৰকলাৰ প্ৰতি নৱীকৃত আগ্ৰহৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০০১ চনৰ গুজৰাট ভূমিকম্পৰ পিছত এই অঞ্চলৰ বহু অংশ ধ্বংস হৈছিল। তাৰপিছত এই অঞ্চলত পানীৰ ব্যৱস্থা আৰু বিদ্যুতৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰা হৈছিল, নতুন পথ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, আৰু অঞ্চলটোলৈ বিমান সেৱাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। এই সকলোবোৰৰ ফলত পৰ্যটনৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। বৰ্ধিত পৰ্যটকৰ সংখ্যাই এই শিল্পকলা জীয়াই তুলিবলৈ অৰিহণা যোগাইছে। আশিস কানছাৰাৰ দৰে ৰোগান শিল্পীকে ধৰি স্থানীয় শিল্পীসকলক চহৰীয়া পৰিৱেশ আৰু অনলাইনত বিক্ৰী কৰি তেওঁলোকৰ বজাৰ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰি।<ref>{{Cite web |last=Kansara |first=Ashish |date=2023-08-19 |title=Ancient intellectual Indian rogan art by Ashish Kansara |url=https://roganart.com/rogan-art-painting-by-ashish-kansara/ |access-date=2024-07-28 |website=Rogan art |language=en-US}}</ref> বহু শিল্পীয়ে নিজৰ কলাৰ বাবে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ কামৰ সমাদৰ আৰু প্ৰতিপত্তি বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{Cite web |last=Tuorisam |first=Kutch |date=2024-09-02 |title=Komal Kansara: Reviving the 1550-Year-Old Rogan Art Tradition from Kutch's Madhapar |url=https://roganart.com/komal-kansara-rogan-art-reviving-the-1550-year-old/ |access-date=2024-09-10 |website=Rogan art |language=en-US}}</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকাৰ]] হোয়াইট হাউছ ভ্ৰমণ কৰোঁতে তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক ওবামা]]ক দুখন ৰোগান চিত্ৰ উপহাৰ স্বৰূপে প্ৰদান কৰিছিল। ইয়াৰে এখন ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা বিজয়ী আব্দুল গাফুৰ খাত্ৰীয়ে অংকন কৰা 'ট্ৰি অফ লাইফ' নামৰ চিত্ৰ আছিল।<ref>{{cite web|last1=Parashar|first1=Sachin|title=PM Modi gives Obama rare Rogan paintings made by Gujarat-based Muslim family|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-gives-Obama-rare-Rogan-paintings-made-by-Gujarat-based-family/articleshow/44251860.cms|website=The Times of India|access-date=21 August 2017|date=3 October 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709210449/http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-gives-Obama-rare-Rogan-paintings-made-by-Gujarat-based-family/articleshow/44251860.cms|archive-date=9 July 2015}}</ref> আশিস কনছাৰাৰ পৰিয়ালেও ভূজৰ মাধাপাৰৰ পৰা পৰম্পৰাগত ৰোগান শিল্পৰ জড়িত হৈ আছে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-11 |title=Kutch: દેવી-દેવતાના આવા ચિત્રો તમે ક્યારેય નહીં જોયા હોય! જુઓ VIDEO |url=https://gujarati.news18.com/news/kutchh/youth-creates-wall-pieces-of-gods-and-godesses-through-rogan-art-in-kutch-kdg-local18-1281961.html |access-date=2024-07-28 |website=News18 ગુજરાતી |language=gu |archivedate=2025-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509035754/https://gujarati.news18.com/news/kutchh/youth-creates-wall-pieces-of-gods-and-godesses-through-rogan-art-in-kutch-kdg-local18-1281961.html |deadurl=yes }}</ref> গুজৰাটৰ শিল্পীসকলে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সমসাময়িক সামগ্ৰী, লেহেংগা, মানিবেগ, বেগ, কুশ্বন কভাৰ, টেবুলৰ কাপোৰ, দেৱালত ওলমি থকা সামগ্ৰী, আঁঠুৱাৰ কভাৰ আৰু ৰোগান চিত্ৰ সমৃদ্ধ শাৰী আদিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Rogan art saree from Madhapar kutch |url=https://www.craftcentres.com/rogan-art-saree |access-date=2024-07-28 |website=Bhujodi Saree |language=en}}</ref><ref name="tripathi2011">{{cite web|last1=Tripathi|first1=Shailaja|title=Ready for Rogan|url=http://www.thehindu.com/arts/crafts/ready-for-rogan/article2741704.ece|website=The Hindu|access-date=22 August 2017|language=en|date=December 24, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110022848/http://www.thehindu.com/arts/crafts/ready-for-rogan/article2741704.ece|archive-date=10 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170110022848/http://www.thehindu.com/arts/crafts/ready-for-rogan/article2741704.ece|archivedate=10 January 2017|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত শিল্পী কৰ্মশালালৈ পৰ্যটকৰ সংখ্যা ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পাই প্ৰতিদিনে ৪০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="times">{{cite web|title=Rogan fame kutch to get tourist centre - Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/vadodara/Rogan-fame-kutch-to-get-tourist-centre/articleshow/50464108.cms|website=The Times of India|access-date=22 August 2017|date=January 6, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110022308/http://timesofindia.indiatimes.com/city/vadodara/Rogan-fame-Nirona-to-get-tourist-centre/articleshow/50464108.cms|archive-date=10 January 2017}}</ref> ৰোগান চিত্ৰৰ বৰ্ধিত চাহিদাৰ লগত খাপ খোৱাৰ প্ৰয়াসত ২০১০ চনত শিল্পী আব্দুল গাফুৰ খাত্ৰীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে মহিলাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে আশংকা কৰা হৈছিল যে মহিলাসকলে পৰিয়ালৰ বাহিৰত বিয়া হ’লে এই শিল্পৰ গোপনীয়তা হেৰাই যাব। ২০১৫ চনত গুজৰাটৰ নিৰোনা গাঁৱত আব্দুল গাফুৰ খাত্ৰীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে বিশগৰাকী মহিলাই ৰোগান চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত হৈ আছিল।<ref name="zeenews">{{cite web |date=18 February 2015 |title=Rogan painting revived at 'Dastkar Basant' |url=http://zeenews.india.com/entertainment/art-theatre/rogan-painting-revived-at-dastkar-basant_1548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110022522/http://zeenews.india.com/entertainment/art-theatre/rogan-painting-revived-at-dastkar-basant_1548785.html |archive-date=10 January 2017 |access-date=22 August 2017 |website=Zee News |language=en}}</ref> পৰম্পৰাগত ৰোগান চিত্ৰকলাৰ আগতে কেৱল লেহেংগা আৰু শাৰীত ডিজাইন বনোৱাত সীমাবদ্ধ আছিল। কিন্তু এতিয়া মাধাপাৰ, কাচ্ছ অঞ্চলৰ ৰোগান শিল্পীয়ে ৰোগান চিত্ৰকলাত পাৰম্পৰিক চিত্ৰৰ লগতে দেৱতা আৰু অন্যান্য প্ৰতিকৃতি অংকন কৰিব লৈছে।<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=0bebDpsX0mw |title=Artists doing rare Rogan Art in Gujarat's Kutch |date=2023-03-23 |last=OTV |access-date=2024-07-28 |via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dhiraj |date=2024-01-04 |title=રામ દરબારની આ ઐતિહાસિક કૃતિ જોઈ? |url=https://bombaysamachar.com/gujarat/see-this-historical-work-of-ram-darbar/ |access-date=2024-07-28 |website=મુંબઈ સમાચાર |language=en-US |archivedate=2024-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240728161349/https://bombaysamachar.com/gujarat/see-this-historical-work-of-ram-darbar/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২০ চনত [[ক’ভিড-১৯ মহামাৰী]]ৰ পিছত পৰ্যটকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে তেওঁলোকৰ সৈতে কাম কৰা মহিলাসকলক চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা হৈছিল। আব্দুল গাফুৰ খাত্ৰী পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে এই শিল্পৰ কাম কৰিবলৈ এৰি দিয়ে।<ref>{{Cite web|last=Barth|first=Dylan|title=WATCH: Meet family practicing this 400-year-old Indian art form|url=https://www.businessinsider.com/rogan-art-india-khatri-family-2020-12|access-date=2021-01-15|website=Business Insider|archive-date=21 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121213744/https://www.businessinsider.com/rogan-art-india-khatri-family-2020-12|url-status=live}}</ref> ==পদ্ধতি== ৰোগান চিত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা ৰং<ref>{{Cite web |last=Kansara |first=Ashish |date=2024-04-07 |title=Rogan painting paste Making |url=https://roganart.com/rogan-painting-paste-making/ |access-date=2024-07-28 |website=Rogan art |language=en-US}}</ref> প্ৰায় দুদিন এৰা তেল উতলাই আৰু তাৰ পিছত শাক-পাচলিৰ ৰং আৰু কিছু ৰসায়ন যোগ কৰি উৎপাদন কৰা হয়। এই ৰং ডাঠ আৰু চিকচিকিয়া হয়।<ref>{{cite book|author=Kamaladevi Chattopadhyaya|title=The glory of Indian handicrafts|url=https://books.google.com/books?id=pwZUAAAAMAAJ|year=1976|publisher=Indian Book Co.|page=34|access-date=3 November 2016|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410063352/https://books.google.com/books?id=pwZUAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> ৰং কৰা বা ছপা কৰা কাপোৰখন সাধাৰণতে গাঢ় ৰঙৰ হয়। ফলত তীব্ৰ ৰঙৰ ডিজাইন সমূহ বেছিকৈ দৃশ্যমান হয়। ৰোগান চিত্ৰ কাপোৰত ছপাবলৈ ধাতুৰ ব্লক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ধাতুৰ ব্লকত আৰ্হি প্ৰয়োগ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ভিতৰত আৰ্হি খোদিত কৰা হয়। আনহাতে ৰোগান চিত্ৰত ৰংসমূহ হাতেৰে সূতাৰ দৰে টানি কাপোৰত হেঁচি ধৰি বিশদ ডিজাইন প্ৰস্তুত কৰা হয়। প্ৰায়ে এটা ডিজাইনৰ আধা অংশ ৰং কৰা হয় আৰু তাৰ পিছত কাপোৰখন আধা ভাঁজ কৰি কাপোৰৰ আন আধা অংশলৈ সমমিত ছবি এখন স্থানান্তৰিত কৰা হয়। ডিজাইনসমূহত ফুল, জীৱ-জন্তু আৰু স্থানীয় লোকশিল্পৰ আকৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশৈলী]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাটৰ সংস্কৃতি]] svb7f3th4546gd05w33finqt4992uio 0 112088 640956 639466 2026-10-01T21:56:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640956 wikitext text/x-wiki {{Short description|1975 film by Gulzar}}{{EngvarB|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=June 2020}}{{Infobox film | name = আন্ধী | image = Aandhi.jpg | caption = ফিল্মৰ পোষ্টাৰ | native_name = | director = [[গুলজাৰ]] | writer = [[কমলেশ্বৰ (সাহিত্যিক)|কমলেশ্বৰ]] | screenplay = গুলজাৰ<br /> ভূষণ বনমালি | producer = [[জে ওম প্ৰকাশ]]<br />গুলজাৰ | starring = [[সঞ্জীৱ কুমাৰ (অভিনেতা)|সঞ্জীৱ কুমাৰ]]<br />[[সুচিত্ৰা সেন]] | narrator = | cinematography = কে বৈকুণ্ঠ | editing = ৱামন ভনছলে<br />গুৰুদত্ত শিৰালি | music = [[আৰ ডি বৰ্মন]]<br />গুলজাৰ<small>(গীতিকাৰ)</small> | studio = [[মেহবুব ষ্টুডিঅ']] <br /> নাটৰাজ ষ্টুডিঅ' | distributor = | released = {{Film date|df=y|1975|02|14|India}} | runtime = ১৩৩ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] | budget = }} '''''আন্ধী''''' ({{translation|'Storm'}}) ১৯৭৫ চনত [[সঞ্জীৱ কুমাৰ]] আৰু [[সুচিত্ৰা সেন]] অভিনীত আৰু পৰিচালক [[গুলজাৰ]] দ্বাৰা নিৰ্মিত এখন ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক নাট্য ছবি। সেই সময়ত অভিযোগ কৰা হৈছিল যে ছবিখন তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী|ইন্দিৰা গান্ধীৰ]] জীৱন আৰু বিচ্ছিন্ন স্বামীৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত আধাৰিত, কিন্তু বাস্তৱত কেৱল পটভূমিটোহে ৰাজনীতিবিদ তৰ্কেশ্বৰী সিনহা আৰু [[ইন্দিৰা গান্ধী|ইন্দিৰা গান্ধীৰ]] পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="hin">{{cite news|url=http://www.hinduonnet.com/2001/07/20/stories/09200221.htm|title=Where is reality?|author=V.Gangadhar|work=[[The Hindu]]|date=20 July 2001|access-date=27 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20100902131655/http://www.hinduonnet.com/2001/07/20/stories/09200221.htm|archive-date=2 September 2010|url-status=usurped|archivedate=2 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100902131655/http://www.hinduonnet.com/2001/07/20/stories/09200221.htm|deadurl=yes}}</ref> কাহিনীটো কেইবাবছৰৰ পাছত বিচ্ছিন্ন দম্পতীৰ আকস্মিক লগ পোৱাৰ ওপৰত আধাৰিত, যেতিয়া পত্নী আৰতি দেৱী, যি এতিয়া এগৰাকী আগশাৰীৰ ৰাজনীতিবিদ, সংঘটিতভাৱে নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ সময়ত স্বামীয়ে পৰিচালনা কৰা হোটেলখনত থাকে।{{sfn|Lalit Mohan Joshi|2002|p=123}} [[গুলজাৰ]]ৰ ৰচনা আৰু [[কিশোৰ কুমাৰ]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ|লতা মংগেশকাৰে]] গোৱা [[ৰাহুল দেৱ বৰ্মন]]ৰ গীতৰ বাবে চিনেমাখন বিখ্যাত। কেইখনমান [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ছবিতো কাম কৰা [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] চিনেমাৰ বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[সুচিত্ৰা সেন|সুচিত্ৰ সেনে]] আৰতি দেৱীৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী|শ্ৰীমতী গান্ধী]] ক্ষমতাত থকাৰ সময়ত চিনেমাখন সম্পূৰ্ণ সঠিকভাৱে মুক্তিৰ অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল। ছবিখন মুক্তিৰ কেইমাহমান পিছত ১৯৭৫ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জৰুৰীকালীন অৱস্থাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল। এই ছবিখনে [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ দল]]ৰ সুনামৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে বুলি দাবী কৰি আদৰ্শ নিৰ্বাচন আচৰণ বিধি উলংঘা কৰাৰ অভিযোগত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল। গতিকে [[ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ|নিৰ্বাচন আয়োগে]] ছবিখন মুক্তিৰ পৰা বন্ধ কৰি দিলে। ৰাষ্ট্ৰীয় জৰুৰীকালীন ঘোষণাৰ লগে লগে এই নিষেধাজ্ঞা আৰু অধিক বৃদ্ধি পালে। এই নিষেধাজ্ঞাই লগে লগে ছবিখনক ৰাষ্ট্ৰীয় বিষয় কৰি তুলিলে।{{sfn|Chatterjee|2003|p=247}} ১৯৭৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচনত পৰাজয়ৰ পিছত শাসকীয় [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|জনতা পাৰ্টিয়ে]] ইয়াক ক্লিয়াৰ কৰি চৰকাৰী টেলিভিছন চেনেলটোত প্ৰিমিয়াৰ কৰাইছিল।<ref name="yahoo-ref">{{cite web|last=Sinha|first=Sayoni|title=Ten most controversial films|url=http://in.movies.yahoo.com/blogs/24fps/controversial-films-061836779.html?page=all|publisher=[[Yahoo! ]]|access-date=13 June 2013|archive-date=9 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209223544/http://in.movies.yahoo.com/blogs/24fps/controversial-films-061836779.html?page=all|url-status=live|archivedate=9 February 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130209223544/http://in.movies.yahoo.com/blogs/24fps/controversial-films-061836779.html?page=all|deadurl=yes}}</ref> সেনৰ কেৰিয়াৰৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি হিচাপে প্ৰমাণিত হয়, আৰু লগতে তেওঁৰ শেষ হিন্দী ছবি, কিয়নো ১৯৭৮ চনত তেওঁ ছবিৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Chatterjee|2003|p=247}} ২৩ সংখ্যক [[ফিল্মফেয়াৰ|ফিল্মফেয়াৰত]] শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হোৱাৰ বিপৰীতে সঞ্জীৱ কুমাৰে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে। ছবিখনে নিজেই শ্ৰেষ্ঠ ছবি (সমালোচক)ৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে। == সাৰাংশ == জে.কে. (সঞ্জীৱ কুমাৰে অভিনয় কৰা) এজন হোটেলৰ মেনেজাৰ। এদিন তেওঁ সাহসেৰে এজন ৰাজনীতিবিদৰ মদ্যপান কৰা কন্যা আৰতি ([[সুচিত্ৰা সেন]])ক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আহে। আৰতিৰ প্ৰেমত পৰে। জে.কে. আৰু দুয়োৰে সৰু অনুষ্ঠানত বিয়া হয়। কিছু বছৰৰ পাছত বিবাহিত দম্পতীয়ে বহু মতানৈক্যৰ সন্মুখীন হয় যাৰ বাবে তেওঁলোকে পৃথক হোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বছৰ বছৰ পিছত জে.কে. আৰু আৰতিৰ পুনৰ লগ হয় যেতিয়া তেওঁ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত ৰাজনীতিবিদ। বিচ্ছেদ হোৱাৰ পিছতো দুয়োজনে ঘনিষ্ঠতা অনুভৱ কৰে যদিও নাম কলংকিত হ’ব পাৰে আৰু কেৰিয়াৰ বিপন্ন হ’ব পাৰে বুলি আশংকা কৰি আৰতিয়ে আগবাঢ়ি যাব নিবিচাৰে। কিন্তু অৱশেষত যেতিয়া বিপৰীত পক্ষই আৰতি দেৱীক বদনাম আৰু অপমান কৰিবলৈ ৰেলী কৰে, তেতিয়া তাই তাত উপস্থিত হৈ জনসাধাৰণ আৰু ভোটাৰক বুজাই দিয়ে যে তাই স্বামী আৰু পৰিয়ালক এৰি এই দেশৰ জনসাধাৰণৰ সেৱা কৰিবলৈ। মানুহে তাইক বিশ্বাস কৰে আৰু সঁচাকৈয়ে তাইৰ ভাষণ আৰু ত্যাগত আপ্লুত হয়। জে.কে. তাৰ পিছত তাই অতি সুখী হয় আৰু সেই ঠাই এৰি যায়, ঘোষণা কৰে যে তাই ঘৰলৈ উভতি গৈ ৰাজনীতি এৰিব। কিন্তু জে.কে. তাৰ পিছত কয় যে তেওঁ বিচাৰে তাই সুখী হওক আৰু তাই বিচৰা যিকোনো দিশতে সফল হওক। তাই নিৰ্বাচনত যুঁজি জয়ী হয়। শেষত জে.কে. তাৰ আৰু আৰতিৰ মাজৰ পাৰ্থক্যবোৰ মানি লৈ তাইক হোটেলৰ পৰা আঁতৰাই নিয়াৰ হেলিকপ্টাৰখনলৈ নমাই দিয়ে। == চৰিত্ৰসমূহ == * জে.কেৰ চৰিত্ৰত সঞ্জীৱ কুমাৰ * আৰতি বসু ওৰফে আৰতি দেৱীৰ চৰিত্ৰত [[সুচিত্ৰা সেন]] * চন্দ্ৰসেন হিচাপে [[ওম শিৱপুৰী]] * [[মনমোহন|মনমোহনে]] এছ কে আগৰৱালৰ চৰিত্ৰত * বৃন্দা কাকাৰ চৰিত্ৰত [[এ কে হাংগল]] * চৌধাৰীৰ চৰিত্ৰত [[কমলদ্বীপ]] * গুৰুসৰণৰ চৰিত্ৰত চি এছ ডুবে * লাল্লু লাল, অভিযান পৰিচালক হিচাপে ওম প্ৰকাশ * কে বসুৰ চৰিত্ৰত ৰেহমান * আৰতিৰ কন্যা মনুৰ চৰিত্ৰত মাষ্টৰ বিট্টু == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === গুলজাৰে কয় যে ছবিখনৰ তেতিয়াৰ [[ইন্দিৰা গান্ধী|প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীৰ]] ব্যক্তিগত জীৱনৰ কোনো আভাস নাই। তেওঁ আধুনিক ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদৰ ওপৰত ছবি নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰিছিল, আৰু সেয়েহে তেওঁ ইন্দিৰা গান্ধী আৰু কিছু পৰিমাণে বিহাৰৰ বিশিষ্ট সংসদ সদস্য তৰ্কেশ্বৰী সিনহাৰ আৰ্হিত চৰিত্ৰটোৰ আৰ্হি তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref name="hin" /> === চিত্ৰনাট্য === ছবিখনৰ কাহিনীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক সংস্কৰণ লিখিছিল প্ৰবীণ চিত্ৰনাট্যকাৰ শচীন ভৌমিক, অৱশ্যে গুলজাৰৰ লগত ই ভাল নহ’ল। বছৰ বছৰ পিছত হোটেল এখনত বিচ্ছিন্ন দম্পতীয়ে লগ পোৱাৰ ধাৰণা এটা তেওঁৰ আছিল, আৰু তেওঁ সেইটো বিকশিত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ছবিখনৰ শ্বুটিং আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে হিন্দী লেখক কমলেশ্বৰে লেখাৰ দল হিচাপে যোগদান কৰে। পিছলৈ তেওঁ কালি আন্ধি (ব্লেক ষ্টৰ্ম) নামৰ এখন পূৰ্ণাংগ উপন্যাস ৰচনা কৰে, যিখন ছবিৰ পৰা একেবাৰে পৃথক।<ref name="hi">{{Cite web|title=Blast From The Past:Aandhi (1975)|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/aandhi-1975/article4742988.ece|work=The Hindu|date=23 May 2013|access-date=13 June 2013|archive-date=1 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140101015550/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/aandhi-1975/article4742988.ece|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140101015550/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/aandhi-1975/article4742988.ece|archivedate=1 January 2014|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই ছবিখন একেলগে গুলজাৰৰ আন এখন ছবি '''''মৌচম''' (১৯৭৫)''ৰ সৈতে ৰচনা কৰা হয়, যিখন ছবিও ভূষণ বনমালি আৰু গুলজাৰে লিখিছিল।<ref name="hindu">{{Cite web|title=Mausam (1975)|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/mausam-1975/article4766190.ece|work=The Hindu|date=30 May 2013|access-date=13 June 2013|archive-date=14 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614051336/http://www.thehindu.com/features/cinema/mausam-1975/article4766190.ece|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130614051336/http://www.thehindu.com/features/cinema/mausam-1975/article4766190.ece|archivedate=14 June 2013|deadurl=yes}}</ref><ref name="toi121">{{cite web|title='Sir' wouldn't lose her sleep over awards|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Sir-wouldnt-lose-her-sleep-over-awards/articleshow/28981326.cms|date=18 January 2014|access-date=2014-03-24|work=The Times of India|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125214314/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Sir-wouldnt-lose-her-sleep-over-awards/articleshow/28981326.cms|url-status=live}}</ref> '''''খুচবু'''''ৰ লগতে '''আন্ধী'''ও সেই বছৰতে মুক্তি পালে; ১৯৭৫ চনত পৰিচালক-চিত্ৰনাট্যকাৰ গুলজাৰৰ কেৰিয়াৰৰ বাবে আটাইতকৈ উৎপাদনশীল বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref name="hindu13">{{Cite web|title=Blast From The Past: Khushboo (1975)|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/khushboo-1975/article4810769.ece|work=The Hindu|date=13 June 2013|access-date=14 June 2013|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922114727/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/khushboo-1975/article4810769.ece|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922114727/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/khushboo-1975/article4810769.ece|archivedate=22 September 2022|deadurl=yes}}</ref> === কাষ্টিং === ইন্দিৰা গান্ধীৰ সৈতে চৰিত্ৰৰ শাৰীৰিক সাদৃশ্যই স্তম্ভিত হৈ পৰাত অভিনেত্ৰী [[বৈজয়ন্তীমালা]]ক আৰতি দেৱীৰ মুখ্য চৰিত্ৰৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। পিছলৈ ২০১১ চনত তেওঁ গুৰু দত্তৰ মিষ্টাৰ এণ্ড মিচেছ ৫৫ (১৯৫৫) আৰু বিমল ৰয়ৰ বন্দীনী (১৯৬৩)ৰ বাহিৰে আন্ধীক নকৰাৰ বাবে অনুশোচনা কৰা কেইখনমান ছবিৰ ভিতৰত এখন বুলি কয়, "মই ইন্দিৰাজী (গান্ধী)ক ইমানেই প্ৰশংসা কৰিছিলো যে মোক এই চৰিত্ৰটোৰ প্ৰস্তাৱ দিয়াৰ সময়ত ভৰি ঠাণ্ডা হৈ পৰিছিল।" <ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20111127/spectrum/book5.htm|title=From Naagin to nritya|author=Nonika Singh|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|date=27 November 2011|access-date=24 March 2012|archive-date=16 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230716144302/https://www.tribuneindia.com/2011/20111127/spectrum/book5.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/down-memory-lane/874591/0|title=Down Memory Lane|work=[[The Indian Express]]|date=12 November 2011|access-date=24 March 2012}}</ref> ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে সোহনলাল কানোৱাৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া ছবি এখনৰ চিত্ৰনাট্য লৈ পৰিচালক গুলজাৰে সুচিত্ৰা সেনৰ কাষ চাপিছিল, অৱশ্যে যেতিয়া তেওঁ কিছুমান পৰিৱৰ্তনৰ পৰামৰ্শ দিছিল যিবোৰৰ ওপৰত গুলজাৰে একমত নাছিল, তেতিয়া ছবিখন কেতিয়াও নিৰ্মাণ নহ’ল। ছবিৰ বাবে আন্ধীৰ প্ৰযোজক জে ওম প্ৰকাশে গুলজাৰক পুনৰ সেনৰ কাষ চাপিবলৈ জোৰ দিছিল আৰু অভিনেতা সঞ্জীৱ কুমাৰেও সেনৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আগ্ৰহী আছিল। এইবাৰ নতুন চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে গুলজাৰে তেওঁক কলকাতাত লগ কৰিবলৈ গৈছিল, কোনো চিত্ৰনাট্যৰ সমস্যা নোহোৱাকৈয়ে তেওঁ মান্তি হৈছিল, যাৰ ফলত কাষ্টিং অভ্যুত্থান ঘটিছিল। আচলতে সেনে এতিয়া গুলজাৰক কোনো ধৰণৰ পৰিৱৰ্তনৰ পৰামৰ্শ নিদিবলৈ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল আৰু তেওঁ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সমগ্ৰ সময়ছোৱাত নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিত অটল আছিল।<ref name="hindu" /><ref name="toi121" /> এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে আৰতি দেৱীৰ বিচ্ছিন্ন স্বামী সঞ্জীৱ কুমাৰক ইতিমধ্যে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল, যিয়ে এজন বয়সস্থ ব্যক্তি হিচাপে ইয়াৰ পূৰ্বে গুলজাৰৰ ''কৌচিচ'' (১৯৭৩) ছবিখনত কাম কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰজন্মৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা কুমাৰে গুলজাৰৰ সৈতে মৌচম (১৯৭৫), আংগুৰ (১৯৮১) আৰু নামকীন (১৯৮২)ৰ দৰে অসংখ্য ছবিত সহযোগিতা কৰিছিল।{{sfn|Chatterjee|2003|p=97}} === চিত্ৰগ্ৰহণ === {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|align=right|total_width=300|image1=Martand Sun Temple Central shrine (6133772365).jpg|alt1=|caption1=<small> "তেৰে বিনা জিন্দগী ছে" [[মাৰ্টাণ্ড সূৰ্য্য মন্দিৰ]] ধ্বংসাৱশেষত শ্বুটিং কৰা হৈছিল</small>|image2=Pari Mahal1.jpg|alt2=|caption2=<small>"তুম আ গয়ে হো"ৰ শ্বুটিং হৈছিল [[পৰি মহল]] বাগিচাৰ চাৰিওফালে, শ্ৰীনগৰ।</small>}} মৌচম আৰু ইজাজাতকে ধৰি গুলজাৰৰ বেছিভাগ ছবিৰ দৰেই আন্ধীৰ আখ্যানও বিভিন্ন ফ্লেছবেকৰ জৰিয়তে উন্মোচিত হয়।{{sfn|Chatterjee|2003|p=220}}<ref name="RahejaKothari1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HixlAAAAMAAJ|title=The Hundred Luminaries of Hindi Cinema|publisher=India Book House Publishers|year=1996|isbn=978-81-7508-007-2|page=103|author1=Dinesh Raheja|author-link=Dinesh Raheja|author2=Jitendra Kothari|access-date=10 October 2016|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902055325/https://books.google.com/books?id=HixlAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> ছবিখনৰ প্ৰায় শ্বুটিং মৌচমৰ সৈতে একেলগে হৈছিল, দুয়োখন ছবিতে সঞ্জীৱ কুমাৰে এজন বুঢ়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। যদিও আন্ধীক প্ৰথমে মুক্তি দিয়া হৈছিল, তথাপিও ই ৰাজনৈতিক বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু ইয়াৰ কিছু অংশ পুনৰ শ্বুট কৰিবলগীয়া হৈছিল, ইফালে মৌচমক সম্পূৰ্ণ কৰি মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল।<ref name="hindu" /> [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ|জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাজ্য]]ৰ বিভিন্ন স্থানত ছবিখনৰ গীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল, যেনে শ্ৰীনগৰৰ পৰি মহল বাগিচাৰ আশে-পাশে "তুম আ গায় হো"ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল, অনন্তনাগৰ সমীপৰ ৭ম-৮ম শতিকাৰ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত মাৰ্টাণ্ড সূৰ্য্য মন্দিৰত ক্লাছিক "তেৰে বিনা জিন্দগী সে"ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল, আনহাতে পাহালগামত "ইছ মদ ছে জাতে হায়"ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Movie > Aandhi Locations|publisher=Filmapia|url=http://www.filmapia.com/published/movies/a/aandhi|access-date=2014-03-24|archive-date=24 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324155526/http://www.filmapia.com/published/movies/a/aandhi|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Chasing Aandhi: Kashmir sets the background|publisher=India Today|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Chasing+Aandhi:+Kashmir+sets+the+background/1/95240.html|date=29 April 2010|access-date=2014-03-24|archive-date=24 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324172332/http://indiatoday.intoday.in/story/Chasing+Aandhi:+Kashmir+sets+the+background/1/95240.html|url-status=live}}</ref> বেছিভাগ গীতৰ পটভূমি হিচাপে স্থাপত্যৰ ধ্বংসাৱশেষ আছে, য’ত ভগ্নতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাশ্মীৰত গুলজাৰৰ শ্বুটিঙত গুলজাৰৰ পৰিয়াল, পত্নী অভিনেত্ৰী ৰাখী আৰু কন্যা যুৱতী মেঘনা গুলজাৰে তেওঁৰ সৈতে গৈছিল যদিও উভতি অহাৰ লগে লগে ৰাখী আৰু গুলজাৰ পৃথক হয়।{{sfn|Meghna Gulzar|2004|p=121}} == বিষয়বস্তু আৰু প্ৰভাৱ == কন্যা মেঘনাই তেওঁৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে গুলজাৰৰ পত্নী ৰাখীয়ে এবাৰ তেওঁক কৈছিল, "অগৰ আপ চায়াৰ না হোতে, তো বাদে হী চাধাৰণ হোতে" (আপুনি যদি কবি নহ'লহেঁতেন তেন্তে আপুনি অতি সাধাৰণ হ'লহেঁতেন), এই শাৰীটো পেৰাফ্ৰেজ কৰি আৰতি দেৱীয়ে ছবিখনত স্বামীৰ আগত কৈছিল।{{sfn|Meghna Gulzar|2004|p=168}} বহুলাংশে পুৰুষৰ আধিপত্য থকা ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰখনত এগৰাকী কেৰিয়াৰ মনৰ মহিলাৰ জীৱনক চোৱাচিতা কৰা হৈছে ছবিখনত। আৰতিয়ে নিজৰ অভিলাষী ৰাজনীতিবিদ পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ লাভ কৰে, আৰু কৰ্তব্যপৰায়ণ পত্নী হিচাপে নিজৰ ভূমিকাৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হয়। অতি সোনকালেই তাই সংঘাত সমাধানৰ বাবে বাছনি কৰিবলগীয়া হয়, আৰু স্বামীৰ সৈতে আঁতৰি যায়, ব্যক্তিগত জীৱনতকৈ কন্যা হিচাপে কেৰিয়াৰক কৰ্তব্যৰ পৰিৱৰ্তে অগ্ৰাধিকাৰ দি। ৯ বছৰৰ বিচ্ছেদৰ অন্তত যেতিয়া পুনৰ লগ হয়, তেতিয়া দেউতাকৰ প্ৰভাৱত সৃষ্টি হোৱা আধিপত্যশীল ব্যক্তিত্বৰ মৃদুতা আৰু প্ৰজ্ঞাৰ উত্থান ঘটিছে আৰু তাই কি হেৰুৱাইছে তাক দেখে। তথাপিও তাই নিজকে আকৌ এবাৰ পছন্দৰ স্থানত বিচাৰি পায়, যদি তাই নিজৰ ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ এৰি দিব লাগে নে বৈবাহিক জীৱনত সন্তুষ্ট হ’ব লাগে।<ref name="Madangarli">{{cite book|author=Bhawana Somaaya|author-link=Bhawana Somaaya|author2=Jigna Kothari|author3=Supriya Madangarli|title=Mother Maiden Mistress|date=17 April 2012|url=https://books.google.com/books?id=Dtec0Ykfo1sC&pg=PA1973-IA1|publisher=HarperCollins Publishers|isbn=978-93-5029-485-7|pages=1973}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gulzar-aandhi-not-just-that-film-on-indira-gandhi-sanjeev-kumar-suchitra-sen-explore-relationships-8017379/|title=Gulzar's Aandhi is not just 'that film on Indira Gandhi', Sanjeev Kumar-Suchitra Sen explore how lack of ambition can ruin relationships|date=9 July 2022|access-date=10 July 2022|archive-date=10 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220710005431/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gulzar-aandhi-not-just-that-film-on-indira-gandhi-sanjeev-kumar-suchitra-sen-explore-relationships-8017379/|url-status=live}}</ref> আন্ধীয়ে নাৰীবাদী বিষয়বস্তু গ্ৰহণ কৰে, যিটো আগতে সত্যজিৎ মহানগৰতো লোৱা হৈছিল, কিয়নো ইয়াত প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে যে সেই বিষয়টোৰ বাবে ৰাজনৈতিক আকাংক্ষা বা কেৰিয়াৰৰ আকাংক্ষাৰ বাবে মহিলাসকলে প্ৰায়ে কিমান মূল্য দিবলগীয়া হয়, যেতিয়া তেওঁৰ অভিলাষী হোটেল মেনেজাৰ স্বামীয়ে সমৰ্থন কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite book|title=Sûrya India|url=https://books.google.com/books?id=7Vo8AAAAMAAJ|year=1989|page=71|publisher=A. Anand.}}</ref> ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰৰ ৰাজনৈতিক সুবিধাবাদৰ ওপৰতো ব্যংগ কৰা হৈছে, য’ত ৰাজনীতিবিদসকলে মাত্ৰ পাঁচ বছৰৰ মূৰে মূৰে সাধাৰণ মানুহৰ ওচৰলৈ যায়, নিৰ্বাচনৰ সময়ত। গীতটোৰ শাৰীৰ মাজেৰে "ছালাম কিজিয়ে আলি জনব আয়ে হায়, য়ে পাঞ্চ সালোন কা দেনে হিছাব আয়ে হায়। (মাষ্টৰসকলক প্ৰণাম কৰক.. পাঁচ বছৰৰ পিছত আহিছে...)।<ref name="Madangarli" /> == বঁটা আৰু মনোনয়ন == ১৯৭৬ চনত অনুষ্ঠিত ২৩ সংখ্যক [[ফিল্মফেয়াৰ|ফিল্মফেয়াৰ এৱাৰ্ড]]ত ছবিখনে ৭টা শাখাত মনোনীত হৈছিল, ২টা বঁটা লাভ কৰিছিল। {| class="wikitable" ! বঁটা ! শ্ৰেণী ! গ্ৰাহক ! ফলাফল |- | rowspan="7" |[[২৩ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] |[[শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা]] |[[সঞ্জীৱ কুমাৰ]]|| {{Won}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ সমালোচক বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ ছবি (সমালোচক)]] |[[গুলজাৰ]]|| {{Won}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ চিনেমাৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ ছবি]] |জে. ওম প্ৰকাশ|| {{Nom}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক]] |গুলজাৰ|| {{Nom}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী]] |[[সুচিত্ৰা সেন]]|| {{Nom}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ]] |গুলজাৰ "তেৰে বিনা জিন্দগী চে কই"|| {{Nom}} |- |[[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী]] |[[কমলেশ্বৰ (লেখক)|কমলেশ্বৰ]]|| {{Nom}} |- |} == চাউণ্ড ট্ৰেক == {{Infobox album | name = আন্ধী: মূল চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ড ট্ৰেক | type = চাউণ্ড ট্ৰেক | artist = [[ৰাহুল দেৱ বৰ্মন]] | cover = | alt = | released = {{Start date|1975}} | recorded = | venue = | studio = | genre = | length = | label = এইচ এম ভি | producer = | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = }} এই ছবিখনৰ সংগীত [[গুলজাৰ]]ৰ কথাৰে ৰাহুল দেৱ বৰ্মনে ৰচনা কৰিছিল। পৰিচালক-গীতিকাৰ গুলজাৰে প্ৰথমে বৰ্মন বা পঞ্চমৰ সৈতে সাধাৰণতে পৰিচালিত (১৯৭২)ত কাম কৰিছিল, "বীতি না বিতাই ৰায়না" আৰু "মুছাফিৰ হুন ইয়াৰো"ৰ দৰে জনপ্ৰিয় গীত দিছিল। পিছৰ বছৰবোৰত তেওঁলোকৰ দলটোৱে ক্ৰমান্বয়ে পূৰ্বৰ বছৰবোৰত বিকশিত হৈছিল, অৱশেষত ১৯৭৫ চনত একে বছৰতে দুখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ স্ক’ৰ আন্ধী আৰু খুচবুৰ সৈতে এক সমৃদ্ধিশালী ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Bharatan2010">{{cite book|author=Raju Bharatan|title=A Journey Down Melody Lane|url=https://books.google.com/books?id=WnxABAAAQBAJ&pg=PT159|date=2010|publisher=Hay House, Inc|isbn=978-93-81398-05-0|page=159}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে গুলজাৰে বৰ্মনৰ [[অমৰ প্ৰেম|অমৰ প্ৰেম (১৯৭২)]]ৰ "ৰাইনা বীতে জয়"ত বিশুদ্ধ টোকাৰ (শুদ্ধ স্বৰা) ব্যৱহাৰ কৰাটো ভাল পাইছিল, যিটো চিকিৎসা ছবিখনৰ শিৰোনাম সংগীতত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]]-[[কিশোৰ কুমাৰ]]ৰ যুটি "ইজ মড ছে জাতে হেইন"-এ অতিৰিক্ত চোকা (তীব্ৰ মধ্যম) আৰু ৰাগ যমনৰ স্মৃতিৰ সৈতে ডাঙৰ স্কেলৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিছিল। আনকি ইণ্টাৰলুডত ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী বাদ্যযন্ত্ৰও আছিল, যেনে হৰিপ্ৰসাদ চৌৰসিয়াই বজোৱা বাঁহী, জাৰিন দাৰুৱালা (শৰ্মা)ৰ [[সৰোদ]] আৰু জয়ৰাম আচাৰ্যৰ সীতাৰ, ভায়লিনৰ দলৰ সহায়ত।<ref name="Vittal2012">{{cite book|author=Anirudha Bhattacharjee Balaji Vittal|title=R. D. Burman: The Man, The Music|url=https://books.google.com/books?id=tg49WV0j0IAC&pg=PT87|date=2012|publisher=HarperCollins Publishers|isbn=978-93-5029-236-5|pages=85–87}}</ref> "তেৰে বিনা.." আন এটা লতা মংগেশকাৰ-কিশোৰ কুমাৰৰ যুটি গীতৰ সুৰ, প্ৰথমে [[দুৰ্গা পূজা]] গীত হিচাপে [[বঙালী ভাষা]]ত "জেতে জেতে পথ হলো দেৰী" হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল, যিটো গুলজাৰে ভাল পাইছিল আৰু সুৰটোক কেন্দ্ৰ কৰি গীতৰ কথা লিখিছিল<ref name="Vittal2012" /> {| class="wikitable" ! Song ! Singer(s) ! Time ! Notes |- |"তেৰে বিনা জিন্দগী চে" |[[Kishore Kumar|কিশোৰ কুমাৰ]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]] |৫:৫৫ |সঞ্জীৱ কুমাৰ আৰু [[সুচিত্ৰা সেন]]ৰ ওপৰত চিত্ৰিত |- |"তুম আ গায় হো নূৰ আ গয়া" |[[Kishore Kumar|কিশোৰ কুমাৰ]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]] |৪:১৫ |সঞ্জীৱ কুমাৰ আৰু সুচিত্ৰা সেনৰ ওপৰত চিত্ৰিত |- |"ইছ মড চে জাতে হেইন" |[[Kishore Kumar|কিশোৰ কুমাৰ]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]] |৫:০০ |সঞ্জীৱ কুমাৰ আৰু সুচিত্ৰ সেনৰ ওপৰত চিত্ৰিত |- |"চালাম কিজিয়ে" |[[Mohammed Rafi|মহম্মদ ৰফি]], [[Amit Kumar (singer)|অমিত কুমাৰ]] আৰু [[Bhupinder Singh (musician)|ভূপিন্দৰ সিং]] |৬:৫৫ |এনচেম্বল কাষ্ট |- |শিৰোনাম সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ |[[আৰ ডি বৰ্মন]] |২:৩৫ | |} {{Listen|filename=Tere Bina Zindagi Se Koi.ogg|title=তেৰে বিনা জিন্দগী চে কই (নমুনা সংগীত)|description="তেৰে বিনা জিন্দাগী সে কই" ছবিখনৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় গীতৰ ১ মিনিট ২৮ ছেকেণ্ডৰ নমুনা। |format=[[Ogg]]|pos=right}} === অভ্যৰ্থনা === আৰ ডি-গুলজাৰৰ দলে ছবিখনৰ বাবে সৃষ্টি কৰিছিল, যিবোৰ গীত প্ৰশংসিত আৰু লগতে দশকৰ জনপ্ৰিয় গীত দুয়োটা আছিল।<ref name="Anantharaman2008">{{cite book|author=Ganesh Anantharaman|title=Bollywood Melodies: A History of the Hindi Film Song|url=https://books.google.com/books?id=lmrSLuBwbKkC&pg=PA69|date=January 2008|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-306340-7|page=12}}</ref> "তেৰে বিনা জিন্দগী", "তুম আ গায় হো" আৰু "ইছ মড চে জাতে হায়" আদি গীত ভাৰতীয় চিনেমাত চিৰন্তন ক্লাছিক বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৯৭৫ চনৰ বিনাকা গীতমালাৰ বাৰ্ষিক তালিকাত "তেৰে বিনা জিন্দগী সে" আৰু "ইজ মড চে জাতে হায়" গীতসমূহে ক্ৰমে ৫ম আৰু ১৪ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name="Morcom2007">{{cite book|author=Anna Morcom|title=Hindi Film Songs and the Cinema|url=https://books.google.com/books?id=kfVdxiSm-aYC&pg=PA253|date=2007|publisher=Ashgate Publishing|isbn=978-0-7546-5198-7|page=253}}</ref> == মুক্তি, নিষেধাজ্ঞা আৰু পুনৰ মুক্তি == {{see|ভাৰতত জৰুৰীকালীন অৱস্থা}}বিতৰ্কৰ মাজতে ১৯৭৫ চনৰ [[ফেব্ৰুৱাৰী]] মাহত মুক্তি পোৱা এই ছবিখন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত বুলি উৰাবাতৰিৰ প্ৰচুৰতা আছে। ছবিৰ কিছুমান পোষ্টাৰেও এই সাদৃশ্যক হাইপ কৰিছিল, "''পৰ্দাত আপোনাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীক চাওক''" আৰু "''স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতৰ এগৰাকী মহান মহিলা ৰাজনৈতিক নেতাৰ কাহিনী''" আদি শাৰী এখন চলচ্চিত্ৰ আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল। মুক্তিৰ পিছত সুচিত্ৰা সেন আৰু মিচেছ গান্ধীয়ে অভিনয় কৰা লিড আৰতি দেৱীৰ সাজ-পোছাক আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰত সাদৃশ্য দেখা গৈছিল, য’ত শাৰী আৰু বগা চুলিৰ ৰেখাও আছিল। জুন মাহত গুজৰাটত বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ সময়ত বিৰোধী একাংশ ৰাজনীতিবিদে ছবিখনৰ দৃশ্য দেখুৱাইছিল, য’ত আৰতি দেৱীয়ে ধূমপান আৰু মদ্যপান কৰা দেখা গৈছিল। ছবিখনে গতি লাভ কৰাৰ লগে লগে কিছুমান অভিলাষী প্ৰদৰ্শকে আনকি "''আন্ধীত ইন্দিৰা গান্ধী চাওক"'' এই লাইনটোৰে ছবিখনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিলে, এতিয়ালৈকে ছবিখনে ৰাজনীতিবিদসকলৰ ওপৰত কেৱল মৃদু ব্যংগ হোৱাৰ পিছতো মুকলিকৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল। অৱশেষত মুক্তিৰ ২৬ সপ্তাহৰ পিছত ছবিখন নিষিদ্ধ কৰা হয়।<ref name="hi" /><ref name="Vittal">{{cite book|author=Anirudha Bhattacharjee Balaji Vittal|title=R. D. Burman: The Man, The Music|date=21 July 2012|url=https://books.google.com/books?id=tg49WV0j0IAC&pg=PT25|publisher=HarperCollins Publishers|isbn=978-93-5029-236-5|page=25}}</ref><ref name="Vasudev1983">{{cite book|author1=Aruna A. Vasudev|author2=Philippe Lenglet|title=Indian Cinema Superbazaar|url=https://books.google.com/books?id=8CzQAAAAMAAJ|year=1983|page=194|publisher=Vikas|isbn=978-0-7069-2226-4|access-date=10 October 2016|archive-date=1 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901092943/https://books.google.com/books?id=8CzQAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> জুন মাহত ভাৰতত শ্ৰীমতী গান্ধীয়ে জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰে আৰু [[১২ জুলাই]]ত প্ৰেছ চেঞ্চৰশ্বিপৰ তীব্ৰ সত্ত্বেও দ্য ষ্টেটছমেনে প্ৰথম পৃষ্ঠাত "''আন্ধীৰ ওপৰত প্ৰদৰ্শন নিষিদ্ধ''" বুলি শিৰোনামটো কঢ়িয়াই নিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="Kanungo2001">{{cite book|author=Chitra Kanungo|title=Freedom Under Assault|url=https://books.google.com/books?id=A4KoSCutpAcC&pg=PA133|year=2001|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-7648-226-4|page=133}}</ref> তাৰ পিছত ছবিখন মস্কো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱলৈ লৈ যোৱা গুলজাৰে প্ৰদৰ্শনৰ পূৰ্বেই এই নিষেধাজ্ঞাৰ খবৰ পাইছিল। ছবিৰ প্ৰচাৰৰ পোষ্টাৰবোৰ নমাই প্ৰিণ্টবোৰ ঘূৰাই পঠিয়াব লাগে বুলিও তেওঁক জনোৱা হয়।{{sfn|Chatterjee|2003|p=425}}{{sfn|Lalit Mohan Joshi|2002|p=44}} ইয়াৰ পিছত ১৯৭৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ''মৌচম''ৰ প্ৰিমিয়াৰ চলি থকাৰ সময়তে আন্ধীৰ কিছু অংশ পুনৰ শ্বুট কৰা হৈছিল।{{sfn|Meghna Gulzar|2004|p=78}} ইয়াত বিতৰ্কিত মদ্যপানৰ দৃশ্যটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু এইটো বায়’পিক নহয় বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ আৰতি দেৱীয়ে ইন্দিৰা গান্ধীৰ ফ্ৰেমযুক্ত ছবিখন চাই থকা এটা দৃশ্যই তেওঁৰ পিতৃক কয় যে তেওঁ শ্ৰীমতী গান্ধীৰ দৰে ভাৰতৰ সেৱা কৰিব বিচাৰে, "ওহ মেৰি আইডিয়াল থী" (She is my ideal) সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল।<ref name="hi" /><ref name="times">{{Cite web|title=The first ladies of cinema|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/The-first-ladies-of-cinema/articleshow/7093007.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140215110430/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-14/news-interviews/28246429_1_indira-gandhi-manisha-koirala-sonia-gandhi|url-status=live|archive-date=15 February 2014|date=14 December 2010|work=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2013}}</ref>{{sfn|Meghna Gulzar|2004|p=79}} ১৯৭৭ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ইন্দিৰা গান্ধী পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত আৰু জনতা পাৰ্টি ক্ষমতালৈ অহাৰ পিছত ইয়াক পুনৰ মুকলি কৰা হয় আৰু চৰকাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় টেলিভিছনতো প্ৰদৰ্শিত হয়।<ref name="yahoo-ref" /><ref name="times" /> ১৯৭৮ চনত অভিনয়ৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ আৰু দুখন বঙালী ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল যদিও ছবিখনে সেনৰ বলীউড কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হিট হিচাপে পৰিগণিত হয়। {{sfn|Chatterjee|2003|p=623}} == সমালোচনাত্মক অভ্যৰ্থনা == সুভাষ কে ঝাকে ধৰি কিছুমান সমালোচকে ইন্দিৰা গান্ধী আৰু তেওঁৰ পিতৃ [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ মাজত বিষয়ভিত্তিক সাদৃশ্য আঁকিছে যিদৰে ছবিখনত চিত্ৰিত হৈছে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে। লগতে সঞ্জীৱ কুমাৰৰ ভূমিকা, শ্ৰীমতী গান্ধীৰ স্বামীৰ ছাঁ থকা।<ref name="Prasad1998">{{cite book|author=M. Madhava Prasad|title=Ideology of the Hindi Film: A Historical Construction|url=https://books.google.com/books?id=6OBkAAAAMAAJ|page=140|year=1998|publisher=Oxford University Press, Incorporated|isbn=978-0-19-564218-6|access-date=10 October 2016|archive-date=6 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230806001954/https://books.google.com/books?id=6OBkAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref><ref name="JhaBachchan2005">{{cite book|author1=Subhash K. Jha|author2=Amitabh Bachchan|title=The Essential Guide to Bollywood|url=https://books.google.com/books?id=8u9kAAAAMAAJ|page=1974|year=2005|publisher=Lustre Press|isbn=978-81-7436-378-7}}</ref> এই বিতৰ্কৰ সময়ছোৱাত গুলজাৰে ইন্দিৰা গান্ধীৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাই বুলি অস্বীকাৰ কৰিছিল, ১৯৭৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচনত পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত আৰু জনতা পাৰ্টি ক্ষমতালৈ অহাৰ পিছতহে তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে "হয়, ছবিখন ইন্দিৰা গান্ধীক মনত ৰাখি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।" সঞ্জীৱ কুমাৰে নিজৰ ফালৰ পৰা কয়, কেৱল তেওঁৰ ভূমিকাৰ চৰিত্ৰায়ন [[ফিৰোজ গান্ধী]]ৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল।<ref>{{citation|title=Aandhi|page=75|year=1977|volume=98, Part 2|work=The Illustrated Weekly of India}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == গ্ৰন্থতালিকা == * ''কালি আন্ধী'' ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]), কমলেশ্বৰৰ দ্বাৰা। ৰাজপাল এণ্ড সন্স, ২০০৩। {{ISBN|9788170285625}}. * {{cite book|author=[[গুলজাৰ]]|title=আন্ধী (চিত্ৰনাট্য)|language=[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]|url=https://books.google.com/books?id=ZePjqooEOQgC|date=২০০৫|publisher=ৰাধাকৃষ্ণ প্ৰকাশন|isbn=978-81-8361-004-9}} * {{cite book|author=[[গুলজাৰ]]|title=আন্ধী: এটা দৃশ্যপট|url=https://books.google.com/books?id=s_YKGgAACAAJ|year=২০০৭|publisher=সৃষ্টি প্ৰকাশক|isbn=978-81-88575-90-9}} * {{cite book|author=ললিত মোহন যোশী|title=বলীউড° জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় চিনেমা|url=https://books.google.com/books?id=egxlAAAAMAAJ|year=২০০২|publisher=ডাকিনি বুকছ|isbn=9780953703227}} * {{cite book|first=ছাইবাল|last=চেটাৰ্জী|title=হিন্দী চিনেমাৰ বিশ্বকোষ|url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC|year=২০০৩|publisher=জনপ্ৰিয় প্ৰকাশন|isbn=978-81-7991-066-5}} * {{cite book|author=মেঘনা গুলজাৰ|title=কাৰণ তেওঁ আছে--|url=https://books.google.com/books?id=y-8V_h4h5YkC&pg=PT121|year=২০০৪|publisher=ৰূপা এণ্ড কোম্পানী|isbn=978-81-291-0364-2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{External media|video1={{YouTube|VTz9CzqNg28|সম্পূৰ্ণ চিনেমা}}}} * {{IMDb title|id=0178186|title=আন্ধী}} {{National Film Award Best Feature Film Hindi}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাৰী সম্পৰ্কীয় চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭৫ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] ey00mmx80b3b1esnln79fllbphiwa6t 0 113718 640936 477534 2026-10-01T20:21:32Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640936 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ৰাণী নৰহ | office1 = ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ | honorific-prefix = | image = Smt. Ranee Narah taking charge as the Minister of State for Tribal Affairs, in New Delhi on October 29, 2012.jpg | constituency1 = [[অসম]] | predecessor1 = [[নাজনীন ফাৰুকী]] | successor1 = [[পবিত্ৰ মাৰ্ঘেৰিটা]] | term_start1 = ৩ এপ্ৰিল ২০১৬ | term_end1 = ২ এপ্ৰিল ২০২২ | source = http://india.gov.in/govt/loksabhampbiodata.php?mpcode=274 | office2 = জনজাতি পৰিক্ৰমাৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | primeminister2 = [[মনমোহন সিং]] | predecessor2 = মহাদেও সিং খান্দেলা | successor2 = মনসুখভাই বাসৱ | term_start2 = ২৮ নৱেম্বৰ ২০১২ | term_end2 = ২৩ মে ২০১৪ | office3 = লোকসভাৰ সাংসদ | constituency3 = লখিমপুৰ | predecessor3 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | successor3 = [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] | term_start3 = ১৬ মে ২০০৯ | term_end3 = ১৬ মে ২০১৪ | constituency4 = লখিমপুৰ | predecessor4 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | successor4 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | term_start4 = ১০ মাৰ্চ১৯৯৮ | term_end4 = ১৩ মে ২০০৪ | birth_date = {{birth date and age|1965|10|31|df=y}} | birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], [[India]] | birth_name = জাহানাৰা চৌধুৰী | spouse = [[ভৰত নৰহ]] | children = ২জন পুত্ৰ | alma_mater = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | website = | caption = ২০১২ চনত ৰাণী নৰহ }}'''ৰাণী নৰহ''' ({{Lang-en|Ranee Narah}}, জন্ম-জাহানাৰা চৌধুৰী; ৩১ অক্টোবৰ ১৯৬৫) অসমৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা ২০২২ চনলৈ [[ৰাজ্যসভা]]ত অসমক সংসদ সদস্য হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০০৪ চনলৈ, আৰু পুনৰ ২০০৯ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ তেওঁ লোকসভাত [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ স্বামী [[ভৰত নৰহ]], ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আৰু [[নাওবৈচা]]ৰ বিধায়ক। ==জীৱনী== নৰহ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যাল]]য়ৰ এগৰাকী স্নাতক।<ref name="Narah">{{cite web|title=Smt. Ranee Narah|url=http://164.100.47.194/LOKSabha/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=274&lastls=15|publisher=Government of India|access-date=5 May 2021}}</ref>তেওঁ পেছাদাৰী [[ক্ৰিকেট]] খেলিছিল আৰু অসম ৰাজ্যিক দলৰ অধিনায়ক আছিল।<ref name="HT">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|title=Ex-cricketer clean bowls dissidence|website=Hindustan Times|date=26 March 2009|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20240526022510/https://www.webcitation.org/69HmXHb5D?url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|archive-date=26 May 2024|archivedate=26 May 2024|archiveurl=https://archive.today/20240526022510/https://www.webcitation.org/69HmXHb5D?url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ পাছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা ক্ৰিকেট সন্থা]]ৰ সভানেত্ৰী হয়৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ অসম মহিলা ক্ৰিকেট সন্থাৰ সভানেত্ৰী, [[অসম ক্ৰিকেট সন্থা]] আৰু [[অসম ফুটবল সন্থা]] দুয়োটাৰে উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। তেওঁ [[ভাৰতত ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ড]]ৰ মহিলা সমিতিৰ সদস্য আছিল।<ref name="espn">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/267721.html|title=WCAI to be disbanded shortly|publisher=ESPN Cricinfo|date=13 November 2006|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026234208/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/267721.html|archive-date=26 October 2016}}</ref><ref name="AT1">{{cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1108/Sports5|title=Women footballers honoured|publisher=The Assam Tribune|date=10 November 2008|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20240526083634/https://www.webcitation.org/6Bk09IGGI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov1108/Sports5|archive-date=26 May 2024|archivedate=26 May 2024|archiveurl=https://archive.today/20240526083634/https://www.webcitation.org/6Bk09IGGI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov1108/Sports5|deadurl=yes}}</ref><ref name="Yahoo News">{{cite web|url=http://in.news.yahoo.com/dynamo-triumph-223948762.html|title=Dynamo Triumph|publisher=Yahoo|date=6 August 2012|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161027061218/https://in.news.yahoo.com/dynamo-triumph-223948762.html|archive-date=27 October 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/tiding-over-dissidence/cid/757740|title=Tiding over dissidence}}</ref> ১৯৯৮ চনত নৰহ [[অসম প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Narah"/>সেই বছৰতে লখিমপুৰ সমষ্টিৰ পৰা লোকসভালৈ তেওঁ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৯৯ আৰু ২০০৯ চনত লখিমপুৰৰ পৰা নৰহ পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Narah"/> ২০০৩ চনত নৰহ ভাৰতীয় যুৱ কংগ্ৰেছৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদলৈ তেওঁ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Tribune News Service">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030718/nation.htm |title=Tribune News Service |publisher=The Tribune India |date=17 July 2003 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121206082435/http://www.tribuneindia.com/2003/20030718/nation.htm |archive-date=6 December 2012 }}</ref> ২০০৯ চনত তেওঁক লোকসভাত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উপ-মুখ্য হুইপ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name="Ranee deputy whip of LS">{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov2609/at012 |title=Ranee deputy whip of LS |publisher=The Assam Tribune |date=25 November 2009 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20240526083313/https://www.webcitation.org/6Bj3pcTjI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov2609/at012 |archive-date=26 May 2024 |archivedate=26 May 2024 |archiveurl=https://archive.today/20240526083313/https://www.webcitation.org/6Bj3pcTjI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov2609/at012 |deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনত নৰহক জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Sportsperson-turned-politician Narah gets ministerial berth">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/nation/sportsperson-turned-politician-narah-gets-minister_808124.html |title=Sportsperson-turned-politician Narah gets ministerial berth |publisher=Zee News |date=28 October 2012 |access-date=29 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630153209/http://zeenews.india.com/news/nation/sportsperson-turned-politician-narah-gets-minister_808124.html |archive-date=30 June 2018 }}</ref> ২০১৬ চনত নৰহ অসমৰ পৰা ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/assem-ahead-of-assembly-polls-congress-wins-both-rajya-sabha-seats-in-cross-voting/|title = Assam: Ahead of assembly polls, Congress wins both Rajya Sabha seats in cross-voting|date = 22 March 2016}}</ref> অসম বিধানসভাৰ ছটা কাৰ্যকালৰ সদস্য আৰু অসম চৰকাৰৰ প্ৰাক্তন কেবিনেট মন্ত্ৰী ভাৰত নৰহৰ সৈতে ৰাণী নৰহৰ বিবাহ হৈছে৷<ref name="HT"/><ref name="Family">{{cite web|title=Hereditary politics: Political families of India |url=http://indiatoday.intoday.in/story/hereditary-politics-political-families-of-india/1/196747.html |publisher=[[India Today]] |date=12 April 2004 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140126163713/http://indiatoday.intoday.in/story/hereditary-politics-political-families-of-india/1/196747.html |archive-date=26 January 2014 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মহিলা সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:লোকসভাৰ সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] 1vw1mx37u6z3m7qwqu1zc4rycyy3hud 641054 640936 2026-10-02T06:49:21Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641054 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ৰাণী নৰহ | office1 = ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ | honorific-prefix = | image = Smt. Ranee Narah taking charge as the Minister of State for Tribal Affairs, in New Delhi on October 29, 2012.jpg | constituency1 = [[অসম]] | predecessor1 = [[নাজনীন ফাৰুকী]] | successor1 = [[পবিত্ৰ মাৰ্ঘেৰিটা]] | term_start1 = ৩ এপ্ৰিল ২০১৬ | term_end1 = ২ এপ্ৰিল ২০২২ | source = http://india.gov.in/govt/loksabhampbiodata.php?mpcode=274 | office2 = জনজাতি পৰিক্ৰমাৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | primeminister2 = [[মনমোহন সিং]] | predecessor2 = মহাদেও সিং খান্দেলা | successor2 = মনসুখভাই বাসৱ | term_start2 = ২৮ নৱেম্বৰ ২০১২ | term_end2 = ২৩ মে ২০১৪ | office3 = লোকসভাৰ সাংসদ | constituency3 = লখিমপুৰ | predecessor3 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | successor3 = [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] | term_start3 = ১৬ মে ২০০৯ | term_end3 = ১৬ মে ২০১৪ | constituency4 = লখিমপুৰ | predecessor4 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | successor4 = অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা | term_start4 = ১০ মাৰ্চ১৯৯৮ | term_end4 = ১৩ মে ২০০৪ | birth_date = {{birth date and age|1965|10|31|df=y}} | birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], [[India]] | birth_name = জাহানাৰা চৌধুৰী | spouse = [[ভৰত নৰহ]] | children = ২জন পুত্ৰ | alma_mater = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | website = | caption = ২০১২ চনত ৰাণী নৰহ }}'''ৰাণী নৰহ''' ({{Lang-en|Ranee Narah}}, জন্ম-জাহানাৰা চৌধুৰী; ৩১ অক্টোবৰ ১৯৬৫) অসমৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা ২০২২ চনলৈ [[ৰাজ্যসভা]]ত অসমক সংসদ সদস্য হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০০৪ চনলৈ, আৰু পুনৰ ২০০৯ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ তেওঁ লোকসভাত [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ স্বামী [[ভৰত নৰহ]], ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আৰু [[নাওবৈচা]]ৰ বিধায়ক। ==জীৱনী== নৰহ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যাল]]য়ৰ এগৰাকী স্নাতক।<ref name="Narah">{{cite web|title=Smt. Ranee Narah|url=http://164.100.47.194/LOKSabha/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=274&lastls=15|publisher=Government of India|access-date=5 May 2021}}</ref>তেওঁ পেছাদাৰী [[ক্ৰিকেট]] খেলিছিল আৰু অসম ৰাজ্যিক দলৰ অধিনায়ক আছিল।<ref name="HT">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|title=Ex-cricketer clean bowls dissidence|website=Hindustan Times|date=26 March 2009|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20240526022510/https://www.webcitation.org/69HmXHb5D?url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|archive-date=26 May 2024|archivedate=26 May 2024|archiveurl=https://archive.today/20240526022510/https://www.webcitation.org/69HmXHb5D?url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/India/Ex-cricketer-clean-bowls-dissidence/Article1-393162.aspx|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ পাছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা ক্ৰিকেট সন্থা]]ৰ সভানেত্ৰী হয়৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ অসম মহিলা ক্ৰিকেট সন্থাৰ সভানেত্ৰী, [[অসম ক্ৰিকেট সন্থা]] আৰু [[অসম ফুটবল সন্থা]] দুয়োটাৰে উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। তেওঁ [[ভাৰতত ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ড]]ৰ মহিলা সমিতিৰ সদস্য আছিল।<ref name="espn">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/267721.html|title=WCAI to be disbanded shortly|publisher=ESPN Cricinfo|date=13 November 2006|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026234208/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/267721.html|archive-date=26 October 2016}}</ref><ref name="AT1">{{cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1108/Sports5|title=Women footballers honoured|publisher=The Assam Tribune|date=10 November 2008|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20240526083634/https://www.webcitation.org/6Bk09IGGI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov1108/Sports5|archive-date=26 May 2024|archivedate=26 May 2024|archiveurl=https://archive.today/20240526083634/https://www.webcitation.org/6Bk09IGGI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov1108/Sports5|deadurl=yes}}</ref><ref name="Yahoo News">{{cite web|url=http://in.news.yahoo.com/dynamo-triumph-223948762.html|title=Dynamo Triumph|publisher=Yahoo|date=6 August 2012|access-date=28 October 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161027061218/https://in.news.yahoo.com/dynamo-triumph-223948762.html|archive-date=27 October 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/tiding-over-dissidence/cid/757740|title=Tiding over dissidence}}</ref> ১৯৯৮ চনত নৰহ [[অসম প্ৰদেশ যুৱ কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Narah"/>সেই বছৰতে লখিমপুৰ সমষ্টিৰ পৰা লোকসভালৈ তেওঁ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৯৯ আৰু ২০০৯ চনত লখিমপুৰৰ পৰা নৰহ পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Narah"/> ২০০৩ চনত নৰহ ভাৰতীয় যুৱ কংগ্ৰেছৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদলৈ তেওঁ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Tribune News Service">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030718/nation.htm |title=Tribune News Service |publisher=The Tribune India |date=17 July 2003 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121206082435/http://www.tribuneindia.com/2003/20030718/nation.htm |archive-date=6 December 2012 }}</ref> ২০০৯ চনত তেওঁক লোকসভাত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উপ-মুখ্য হুইপ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name="Ranee deputy whip of LS">{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov2609/at012 |title=Ranee deputy whip of LS |publisher=The Assam Tribune |date=25 November 2009 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20240526083313/https://www.webcitation.org/6Bj3pcTjI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov2609/at012 |archive-date=26 May 2024 |archivedate=26 May 2024 |archiveurl=https://archive.today/20240526083313/https://www.webcitation.org/6Bj3pcTjI?url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp%3Fid=nov2609/at012 |deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনত নৰহক জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Sportsperson-turned-politician Narah gets ministerial berth">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/news/nation/sportsperson-turned-politician-narah-gets-minister_808124.html |title=Sportsperson-turned-politician Narah gets ministerial berth |publisher=Zee News |date=28 October 2012 |access-date=29 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630153209/http://zeenews.india.com/news/nation/sportsperson-turned-politician-narah-gets-minister_808124.html |archive-date=30 June 2018 }}</ref> ২০১৬ চনত নৰহ অসমৰ পৰা ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/assem-ahead-of-assembly-polls-congress-wins-both-rajya-sabha-seats-in-cross-voting/|title = Assam: Ahead of assembly polls, Congress wins both Rajya Sabha seats in cross-voting|date = 22 March 2016}}</ref> অসম বিধানসভাৰ ছটা কাৰ্যকালৰ সদস্য আৰু অসম চৰকাৰৰ প্ৰাক্তন কেবিনেট মন্ত্ৰী ভাৰত নৰহৰ সৈতে ৰাণী নৰহৰ বিবাহ হৈছে৷<ref name="HT"/><ref name="Family">{{cite web|title=Hereditary politics: Political families of India |url=http://indiatoday.intoday.in/story/hereditary-politics-political-families-of-india/1/196747.html |publisher=[[India Today]] |date=12 April 2004 |access-date=28 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140126163713/http://indiatoday.intoday.in/story/hereditary-politics-political-families-of-india/1/196747.html |archive-date=26 January 2014 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মহিলা সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:লোকসভাৰ সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] o1jsbo476xjpgzdzwtj1do0pel2v2ta 0 115368 640981 523605 2026-10-02T01:19:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640981 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এম ভি ৰাজাম্মা | image = MVRajamma.jpg | caption = ১৯৪০ৰ দশকত এম ভি ৰাজাম্মা | birth_date = {{birth date|1918|3|10|df=yes}} | birth_place = আকন্দনহাল্লি, মহীশুৰ ৰাজ্য | nationality = ভাৰতীয় | death_date = {{death date and age|1999|4|23|1918|3|10|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99apr25/nation.htm|title=Tribuneindia... Nation}}</ref> | death_place = [[চেন্নাই]], ভাৰত | occupation = অভিনেত্ৰী, চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজন, নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী | years_active = ১৯৩৪-১৯৮৫ | spouse = এম চি বীৰপ্পা | children = | parents = ছুব্বাম্মা আৰু নানজাপ্পা }} '''এম ভি ৰাজাম্মা ''' ({{lang-en|M. V. Rajamma}}; ১০ মাৰ্চ ১৯১৮ – ২৩ এপ্ৰিল ১৯৯৯) ১৯৩০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৭০ৰ দশকলৈ বেছিভাগ তামিল, কানাড়ী আৰু তেলুগু ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা এগৰাকী অভিনেত্ৰী, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী। তেওঁ ড° ৰাজকুমাৰ, শিৱাজী গণেশন, এম জি আৰ আৰু এন টি আৰৰ দৰে দক্ষিণ ভাৰতীয় অভিনেতাসকলৰ নায়িকা আৰু মাতৃ উভয় ভূমিকাত অভিনয় কৰাৰ গৌৰৱপ্ৰাপ্ত। <ref>{{cite web |url=http://www.kalyanamalaimagazine.com/Content/Thiraichuvai/Oct10_1_15/Potpourri_of_titbits_about_Tamil_cinema_MV_Rajamma.html |title=M. V. Rajamma, the favorite 'Amma' |publisher=Kalyanamalai |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130317051924/http://www.kalyanamalaimagazine.com/Content/Thiraichuvai/Oct10_1_15/Potpourri_of_titbits_about_Tamil_cinema_MV_Rajamma.html |archive-date=17 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130317051924/http://www.kalyanamalaimagazine.com/Content/Thiraichuvai/Oct10_1_15/Potpourri_of_titbits_about_Tamil_cinema_MV_Rajamma.html |archivedate=17 March 2013 |access-date=25 February 2025 |deadurl=yes }}</ref> কৰ্ণাটক চৰকাৰে তেওঁৰ সন্মানত এম.ভি.ৰাজম্মা বঁটা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/599414/annual-film-awards-presented.html|title = Annual film awards presented|date = 4 March 2017}}</ref> ১৯৩৬ চনত মুক্তি পোৱা কানাড়া ছবি সংসাৰ নৌকাত মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰি ৰাজাম্মাই সমগ্ৰ দক্ষিণ ভাৰততে পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিত এক বিস্তৃত কৰ্মজীৱন উপভোগ কৰিছিল। তেওঁ দক্ষিণ ভাৰত আৰু কানাড়া ছবিৰ প্ৰথম আৰু অগ্ৰণী মহিলা প্ৰযোজক আছিল। ১৯৪৩ চনত তেওঁ নিজৰ ঘৰুৱা বেনাৰ বিজয়া ফিল্মছৰ অধীনত ৰাধা ৰমন ছবিখন নিৰ্মাণ কৰে। <ref>{{cite web|url=http://reelbox.tv/kannada/cinenews/do-you-know-the-first-woman-producer-of-kannada-|title=Do you know the First Woman Producer of Kannada?|publisher=Reelbox|access-date=2025-02-25|archivedate=2019-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190228093717/http://reelbox.tv/kannada/cinenews/do-you-know-the-first-woman-producer-of-kannada-|deadurl=yes}}</ref> তামিল চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰৱেশ ১৯৪০ চনৰ ক্লাছিক হিট ছবি উথামা পুথিৰণৰ জৰিয়তে হৈছিল। তেওঁৰ চাৰি দশকজোৰা কৰ্মজীৱনত প্ৰায় ৬০ খন কানাড়ী, ৮০খন তামিল, ২০খন তেলুগু আৰু এখন হিন্দী ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ==বঁটা== * ১৯৯৭-৯৮ – কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা ড॰ ৰাজকুমাৰ বঁটা ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|0530820}} *[https://web.archive.org/web/20130317051924/http://www.kalyanamalaimagazine.com/Content/Thiraichuvai/Oct10_1_15/Potpourri_of_titbits_about_Tamil_cinema_MV_Rajamma.html Potpourri of titbits about M. V. Rajamma] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:কানাড়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:কানাড়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] ih0hhyau8pjylgw36z4790jwq0gw7mh 0 116902 640966 488586 2026-10-01T22:38:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640966 wikitext text/x-wiki '''আশিস শ্বাহ''' ({{lang-en|Ashiesh Shah}}) হ'ল এগৰাকী ভাৰতীয় স্থপতিবিদ আৰু ডিজাইনাৰ। ২০১৪, ২০১৫ আৰু ২০১৬ বৰ্ষৰ বাবে আৰ্কিটেক্সাৰেল ডাইজেষ্টে তেওঁক দেশৰ শীৰ্ষ ৫০ গৰাকী অভ্যন্তৰীণ ডিজাইনাৰৰ ভিতৰত এজন হিচাপে মনোনীত কৰিছে।<ref name=":0">{{Cite web|title=For Designer Ashiesh Shah, It's Aesthetics Over Labels|url=https://www.forbesindia.com/article/work/for-designer-ashiesh-shah-its-aesthetics-over-labels/44397/1|accessdate=2023-01-11|work=Forbes India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Off to a good start: A growing number of young Indians are buying art|url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/off-to-a-good-start-a-growing-number-of-young-indians-are-buying-art/538051/|accessdate=2023-01-11|work=Financialexpress|date=5 February 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2017-09-15|title=Inside pass|language=en-IN|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/homes-and-gardens/inside-pass/article19691472.ece|access-date=2023-01-12}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-21|title=Designer Ashiesh Shah has been doubly productive in quarantine|url=https://www.gqindia.com/look-good/content/designer-ashiesh-shah-has-been-doubly-productive-in-quarantine|accessdate=2023-01-12|work=GQ India|language=en-IN|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230112062617/https://www.gqindia.com/look-good/content/designer-ashiesh-shah-has-been-doubly-productive-in-quarantine|archivedate=2023-01-12|deadurl=yes}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == শ্বাহ [[মুম্বাই]]ৰ বাসিন্দা। তেওঁ নিউয়ৰ্কৰ পাৰ্চনছ স্কুল অৱ ডিজাইনৰ পৰা অভ্যন্তৰীণ স্থাপত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|date=2022-07-17|title=How a sharp pencil inspires Neuma architect Ashiesh Shah|url=https://lifestyle.livemint.com//relationships/it-s-complicated/how-a-sharp-pencil-inspires-neuma-architect-ashiesh-shah-111657983905824.html|accessdate=2023-01-11|work=Mintlounge|language=en}}</ref> == কেৰিয়াৰ == চৌধ্য বছৰ বয়সৰ পৰাই শ্বাহে কলা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":0"/> তেওঁ ২০০০ চনৰ মাজভাগত নিউয়ৰ্কত অভ্যন্তৰীণ স্থপতি হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মুম্বাইলৈ উভতি আহে। ২০১৭ চনত তেওঁ ভাৰতত এটেলিয়েৰ আশিস শ্বাহ নামৰ নিজৰ ডিজাইন প্ৰতিষ্ঠান মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|last=Duggal|first=Soumya|date=2022-08-04|title=Inside the Imaginative World Of Design Maestro Ashiesh Shah|url=https://www.entrepreneur.com/en-in/entrepreneurs/inside-the-imaginative-world-of-design-maestro-ashiesh-shah/432706|accessdate=2023-01-11|work=Entrepreneur|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Designs on the World - Indian Express|url=http://archive.indianexpress.com/news/designs-on-the-world/1129852/|accessdate=2023-01-12|work=archive.indianexpress.com}}</ref> == বঁটা প্ৰদান == ২০১৪, ২০১৫ আৰু ২০১৬ বৰ্ষৰ বাবে আৰ্কিটেক্চাৰেল ডাইজেষ্টে শ্বাহক দেশৰ শীৰ্ষ ৫০ গৰাকী অভ্যন্তৰীণ ডিজাইনাৰৰ ভিতৰত এজন হিচাপে মনোনীত কৰিছে।<ref name=":1"/> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 8trad7y8uldr5zxafxa6afdzs9pysao 0 116977 640987 488803 2026-10-02T01:51:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640987 wikitext text/x-wiki '''ওৰাং মাৱাছ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Orang Mawas) বা '''মাৱাছ''' (Mawas) মালয়েছিয়াৰ লোককথাত বৰ্ণনা কৰা এবিধ [[কিংবদন্তিমূলক জীৱ]]৷ ইয়াক '''ওৰাং ডালাম''' (Orang Dalam) বুলিও জনা যায়৷ এই জীৱবোৰ মালয়েছিয়াৰ জোহৰৰ জংঘলত বাস কৰা বুলি কোৱা হয়। ==বিৱৰণ== ওৰাং মাৱাছ প্ৰায় ২.৪–৩ মিটাৰ (৭ ফুট ১০ ইঞ্চি – ৯ ফুট ১০ ইঞ্চি) ওখ, দ্বিপদী আৰু ক'লা নোমেৰে আবৃত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু ই মাছ খাই আৰু ফলৰ বাগিচাত অভিযান চলাই বুলি কোৱা হৈছে। ==মৌখিক সাক্ষ্য== স্থানীয় ওৰাং আছলি জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে হাণ্টু জৰাং গিগি বুলি কোৱা এই জীৱটোক বহুবাৰ বহুলোকে দেখা পাইছে বুলি দাবী কৰে৷ স্থানীয় ভাষাত হাণ্টু জৰাং গিগি শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "উচলা-দাঁতৰ ভূত"।<ref name=FT>{{cite journal | title = Malaysian man-ape seen | journal = Fortean Times | issue = 207 | pages = 4–5 | publisher = Dennis Consumer Division | date = April 2006 }}</ref> মাৱাছক দেখা পোৱাৰ লিপিবদ্ধ দাবী ১৮৭১ চনৰ পৰাই পোৱা যায়।<ref name=Hamilton>{{cite web | last = McGirk | first = Jan | title = Stalking Bigfoot | work = The Hamilton Spectator | date = 2006-02-25 | url = http://www.hamiltonspectator.com/NASApp/cs/ContentServer?pagename=hamilton/Layout/Article_Type1&c=Article&cid=1140824435846&call_pageid=1020420665036&col=1112188062620 | access-date = 2006-08-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090818103055/http://www.hamiltonspectator.com/NASApp/cs/ContentServer/?pagename=hamilton%2FLayout%2FArticle_Type1&c=Article&cid=1140824435846&call_pageid=1020420665036&col=1112188062620 | archivedate = 2009-08-18 | deadurl = yes }}</ref> কিছুমানে অনুমান কৰে যে এই জীৱটো হয়তো জীয়াই থকা জিগানটপিথেকাছ (বা অন্ততঃ প্ৰাণীটোৰ লোক স্মৃতি) হ’ব পাৰে, আনহাতে বৈজ্ঞানিক সমাজে এই দৃশ্যবোৰক ভুল চিনাক্তকৰণ কৰা [[সূৰ্য ভালুক]] বুলি উলাই কৰিব বিচাৰে। দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আন দেশসমূহতো একেধৰণৰ জীৱৰ তথ্য পোৱা যায়, যেনে ফিলিপাইনছৰ মুৱা (Muwa) বা দক্ষিণ থাইলেণ্ডৰ বুটনাক (Butnak, [[থাই ভাষা|থাই]]: บุดนาก<ref>{{cite web|title=5 สัตว์ประหลาดที่มีคนอ้างว่าพบเห็นในประเทศไทย|work=dek-d|date=2014-08-21|access-date=2017-03-10|url=https://www.dek-d.com/board/view/3365821/|author=White dress|language=th|trans-title=5 monsters that are claimed to be seen in Thailand}}</ref>)। সুমাত্ৰাত মাৱাছ (কেতিয়াবা মাইয়াছ) [[ওৰাঙোটাং|ওৰাঙোটাঙৰ]] এটা সাধাৰণ নাম।<ref name="rubis">{{cite journal|last=Rubis|first=June Mary|year=2020|title=The orang utan is not an indigenous name: knowing and naming the maias as a decolonizing epistemology|journal=Cultural Studies|volume=34|issue=5|pages=811–830|doi=10.1080/09502386.2020.1780281|s2cid=221192990}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কিংবদন্তিমূলক জীৱ]] rwf8ubmuzes1lv98frkr2wgb8jqmcg7 0 118180 640959 493012 2026-10-01T22:00:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640959 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = আন্নাই ভেলাংকন্নী | image = Annai Velankanni poster.jpg | caption = পোষ্টাৰ | director = কে থাংগাপ্পান | producer = কে থাংগাপ্পান | writer = ছেম ডি থমছন | starring = {{ubl|শ্ৰীবিদ্যা|শিৱকুমাৰ|জয়ললিতা|জেমিনী গণেশন|[[পদ্মিনী (অভিনেত্ৰী)|পদ্মিনী]]}} | music = জি দেৱৰাজন | cinematography = | editing = | studio = গিৰি মুভীজ | released = {{Film date|1971|08|15|df=y}} | runtime = ১৪৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = তামিল }} '''আন্নাই ভেলাংকন্নী''' ({{lang-en|Ali Baba 40 Dongalu}}; অনুবাদ. মাতৃ ভেলাংকন্নী) ১৯৭১ চনৰ কে থাংগাপ্পানৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ভাৰতীয় তামিল ভাষাৰ এখন ছবি। ছবিখনত অভিনয় কৰিছে মিথুন গণেশন, [[জয়ললিতা]], পদ্মিনী আৰু কে আৰ বিজয়াই।<ref name="thehindu">{{Cite web |last=Vijayakumar |first=B. |date=December 20, 2015 |title=Old is Gold - Velankanni Mathavu 1977 |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/velankanni-mathavu-1977/article8011033.ece |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180922161810/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/velankanni-mathavu-1977/article8011033.ece |archive-date=22 September 2018 |access-date=2016-09-14 |website=[[The Hindu]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201171518/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/velankanni-mathavu-1977/article8011033.ece |archivedate=2017-02-01 |deadurl=yes}}</ref> কমল হাছানে কম সময়ৰ বাবে যীচু খ্ৰীষ্টৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে যদিও তেওঁৰ নামোল্লেখ কৰা হোৱা নাই।<ref>{{Cite web |date=29 January 2021 |title=ஜெமினிகணேசன் உதவியால் எனக்கு வாய்ப்பு கிடைத்தது - கமலஹாசன் வெளியிட்ட தகவல் |url=https://cinema.maalaimalar.com/cinema/cinehistory/2021/01/29013346/2299481/cinima-history.vpf |archive-url=https://archive.today/20210529140016/https://cinema.maalaimalar.com/cinema/cinehistory/2021/01/29013346/2299481/cinima-history.vpf |archive-date=29 May 2021 |access-date=6 May 2021 |website=[[Maalai Malar]] |language=ta}}</ref> ইয়াত কেথলিক বিশ্বাসৰ সৈতে জড়িত তিনিটা কাহিনী সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |last=Rangarajan |first=Malathi |date=27 October 2006 |title=Subtle portraits, eloquent eyes |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/subtle-portraits-eloquent-eyes/article3231120.ece |url-status=live |access-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418065344/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/subtle-portraits-eloquent-eyes/article3231120.ece |archive-date=18 April 2015}}</ref> ছবিখনৰ পটভূমি ভেলাংকন্নী ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ নাগপট্টিনম জিলাৰ এখন চহৰ। ইয়াত যীচুৰ মাতৃ মেৰীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত বেচিলিকা অৱ আৱাৰ লেডী অৱ গুড হেল্থ আছে। ==প্লট== নাগপট্টিনমৰ এখন চিকিৎসালয়ৰ নাৰ্ছ হিচাপে কৰ্মৰত মেৰী, ভেলাংকন্নীৰ মাদাৰ মেৰীৰ ভক্ত। যেতিয়া মেৰীয়ে তেওঁৰ প্ৰেমিক ছুছেনথক লগ পাবলৈ হাস্পাতালৰ পৰা আঁতৰত থাকে, তেতিয়া দেৱীয়ে মেৰীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি তেওঁৰ কৰ্তব্য পালন কৰে। ==মুক্তি আৰু সঁহাৰি== ১৯৭১ চনৰ ১৫ আগষ্টত আন্নাই ভেলাংকানীক মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news |date=6 December 2016 |title=ஜெயலலிதா நடித்த திரைப்படங்களின் பட்டியல் |language=ta |work=[[Dinamani]] |url=http://www.dinamani.com/cm-jayalalitha/2016/dec/06/%E0%AE%9C%E0%AF%86%E0%AE%AF%E0%AE%B2%E0%AE%B2%E0%AE%BF%E0%AE%A4%E0%AE%BE-%E0%AE%A8%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4-%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AF%88%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-2610816.html |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922120949/http://www.dinamani.com/cm-jayalalitha/2016/dec/06/%E0%AE%9C%E0%AF%86%E0%AE%AF%E0%AE%B2%E0%AE%B2%E0%AE%BF%E0%AE%A4%E0%AE%BE-%E0%AE%A8%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4-%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AF%88%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-2610816.html |url-status=live }}</ref> ছবিখনক তেলেগু ভাষাত মেৰী মাথা নামেৰে ডাব কৰা হয় আৰু ১৯৭১ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news |date=25 December 1971 |title=Mary Matha |url=https://archive.org/details/ANDHRAPATRIKA25121971/page/n5/mode/2up |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240404141906/https://archive.org/details/ANDHRAPATRIKA25121971/page/n5/mode/2up |archive-date=4 April 2024 |access-date=4 April 2024 |work=[[Andhra Patrika]] |pages=6 |language=te |via=[[Internet Archive]]}}</ref> পিছলৈ ছবিখনক ভেলাংকন্নী মাথাভু নামেৰে মালয়ালম ভাষাতো ডাব কৰা হয়, যিখন ১৯৭৭ চনৰ ২৭ মে'ত মুক্তি পায়। ইতিহাসবিদ বি বিজয়াকুমাৰে এটা প্ৰবন্ধত উল্লেখ কৰিছে যে তামিল আৰু মালয়ালম ডাব কৰা সংস্কৰণটো বক্স অফিচত হিট হৈছিল। দুয়োটা সংস্কৰণেই কেৰালাত বক্স অফিচত হিট হৈছিল।<ref name="thehindu" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb title|0810757}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় লোককথাৰ আধাৰত নিৰ্মিত ছবি]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 2lm7l4qs2gtdvahfh23b3p2jgds330j 0 118875 640974 530558 2026-10-01T23:58:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640974 wikitext text/x-wiki '''উইমেন ইন বিজনেছ বঁটা''' {{lang-en|: The Women in Business Award}} হৈছে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাণিজ্য আৰু উন্নয়ন সন্মিলন]] (UNCTAD) দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বি-বাৰ্ষিক পুৰস্কাৰ। এই প্ৰতিযোগিতা [[EMPRETEC]] কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলৰ বাবে সীমিত। প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই পুৰস্কাৰ ২০০৮ চনত প্ৰদান কৰা হৈছিল। ==২০১৮ চনত== ২০১৮ চনত সোণৰ বঁটা বিজয়ী আছিল মোজাম্বিকৰ এগৰাকী চিভিল অভিযন্তা Uneiza Ali lssufo যাৰ ঠিকাদাৰী কোম্পানী ConsMoz Lda ত ৮০০ জন লোকে কৰ্মৰত। ২০১৮ চনৰ অক্টোবৰ মাহত জেনেভাত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। বিচাৰকসকলে সেউজ নিৰ্মাণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া আৰু বিশেষকৈ মহিলাসকলৰ বাবে তেওঁ সৃষ্টি কৰা চাকৰিৰ বিষয়ে এককভাৱে উল্লেখ কৰে।<ref name="lll">{{Cite web|url=http://www.globalconstructionreview.com/news/risk-taking-female-construction-boss-mozambique-wi/|title=Risk-taking female construction boss in Mozambique wins top UN award - News - GCR|website=www.globalconstructionreview.com|access-date=2018-11-30}}</ref> ইছুফো আৰু ৰানাৰ্ছ আপ দুজনে ঘড়ী, মেণ্টৰিং আৰু বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিব।<ref name="afr">{{Cite news|url=http://www.africanreview.com/events/event-news/africa-representatives-reache-unctad-s-women-in-business-awards-finale|title=Africa representatives reach UNCTAD's Women in Business Awards finale|last=Roy|first=Deblina|work=African Review|access-date=2018-11-30|language=pl}}</ref> জৰ্ডানৰ পৰা অহা শ্ৰীমতী লামা ছা’ছায়াক ৰূপালী বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰবটিক্স একাডেমীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। ব্ৰঞ্জৰ বঁটা উগাণ্ডাৰ বিজয়ী শিক্ষা সেৱাৰ অধ্যক্ষ তথা প্ৰতিষ্ঠাপক শ্ৰীমতী বাৰ্বাৰা অফৱনো বুয়ণ্ডোক প্ৰদান কৰা হয়। লগতে দুটা বিশেষ স্বীকৃতি বঁটাও প্ৰদান কৰা হয়। 4TuneFactory আৰু Prayana Labs ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া ভাৰতৰ শ্ৰীমতী চন্দ্ৰ বাধনা আৰ য়ে ছোৱালী আৰু মহিলাৰ দক্ষতা বিকাশ সক্ষম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে সামাজিক উদ্যোগীকৰণত বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ব্ৰাজিলৰ পৰা অহা অ’উজেউজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শ্ৰীমতী ৰোজানা মাৰ্কেছে ৰপ্তানি সম্ভাৱনাৰ বাবে বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ২৫ অক্টোবৰত জেনেভাৰ পেলেছ ডেছ নেচনছত ইউএনচিটিএডিৰ সচিব প্ৰধান মুখিছা কিটুইকে ধৰি বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ উপস্থিতিত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ২০১৮ চনৰ আন আন চূড়ান্ত প্ৰতিযোগীসকল আছিল... *ৰোজানা মাৰ্কেছ (ব্ৰাজিল): Ouseuse, সাঁতোৰ পোছাক আৰু লিংগৰী<ref name=afr/><ref>{{cite web |title=Rosana Marques |url=https://unctad.org/en/PublicationChapters/diaeed2018d1ch01_en.pdf |website=UNCTAD |accessdate=2018-12-18}}</ref> *ৰচিঅ’ কাষ্ট্ৰো ফাৰ্নাণ্ডেজ (ইকুৱেডৰ): মোমোয়া, স্তনপানৰ বাবে কাপোৰ *Ndey Fatou Njie (গাম্বিয়া): TiGA, সাঁতোৰ পোছাক *চন্দ্ৰ বাধনা (ভাৰত): দক্ষতা বিকাশ, প্ৰশিক্ষণ, মূল্যায়ন আৰু এইচ আৰ পৰামৰ্শ<ref>{{cite web |title=Chandra Vadhana R |url=https://unctad.org/en/PublicationChapters/diaeed2018d1ch04_en.pdf |website=UNCTAD |accessdate=2018-12-18}}</ref> *লামা শ্বা’ছা’আ (জৰ্ডান): আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰবটিক্স একাডেমী, ৬-১৬ বছৰীয়া শিশুৰ বাবে ৰবটিক্স আৰু এছটিইএমৰ শিক্ষা *বাৰ্বাৰা অফ'নো বুয়ণ্ডো (উগাণ্ডা): বিজয়ী শিক্ষা সেৱা, কিণ্ডাৰগাৰ্টেনৰ পৰা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষালৈকে *আনা ডি লিঅ'ন (উৰুগুৱে): ৰুটা ১০ আপচাইক্লিং, আপ-চাইক্লিং ডিজাইন কোম্পানী *ৰিনা আৰাজ (ভেনিজুৱেলা): ইনভাৰ্চনেছ আলচেছ ১০১২ চি.এ., হাতেৰে নিৰ্মিত পুনঃব্যৱহৃত আনুষংগিক সামগ্ৰী<ref name="win2018">{{Cite web|url=https://unctad.org/en/pages/newsdetails.aspx?OriginalVersionID=1803|title=unctad.org {{!}} Women in Business Awards 2018 – finalists announced|website=unctad.org|language=en-us|access-date=2018-11-30}}</ref> *লিয়া ডায়েনা মিটাবা (জাম্বিয়া): বাটাৰফ্লাই ইনিচিয়েটিভছ, শাক-পাচলি আৰু ফল-মূল উৎপাদন কৰে। ==ইতিহাস== পূৰ্বৰ বিজয়ীসকল হৈছে... *২০১৬: ট্ৰান থি ভিয়েট ভিয়েট ট্ৰেং বয়ন হস্তশিল্প, ভিয়েটনাম। নাইৰোবিত বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news|url=http://ultimatefmonline.com/2016/07/21/unctad-14-empretec-women-in-business-gold-award/|title=UNCTAD 14 - EMPRETEC Women in Business Gold Award - Ultimate FM|last=Boafo|first=Obed|date=2016-07-21|work=Ultimate FM|access-date=2018-11-30|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501214931/http://ultimatefmonline.com/2016/07/21/unctad-14-empretec-women-in-business-gold-award/|archivedate=2019-05-01|deadurl=yes}}</ref> *২০১৪: লিনা জলিল খলিফে, শ্বেফাইটাৰ, জৰ্ডান<ref>{{Cite web|url=http://www.leadership21-leaderstoleaders.com/leader-lina-jalil|title=leaderstoleaders {{!}} 16 - Lina Jalil Mahmoud KHALIFEH|website=leaderstoleaders|language=en|access-date=2018-11-30|archivedate=2019-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501214952/https://www.leadership21-leaderstoleaders.com/leader-lina-jalil|deadurl=yes}}</ref> *২০১২: মেলিছা ডি লিঅ'ন, পানামা গ'ৰমেট, পানামা<ref>{{cite web |title=EMPRETEC Women in Business Award winner from Panama pushes on to new heights |url=https://unctad.org/fr/pages/newsdetails.aspx?OriginalVersionID=223 |website=UNCTAD |accessdate=2018-12-18}}</ref> *২০১০: বিট্ৰিছ আয়ুৰু ব্যাৰুহাংগা, লিৰা ইন্টিগ্ৰেটেড স্কুল, উগাণ্ডা<ref>{{cite web |title=TEDxPlaceDesNations speaker says UNCTAD support helped her to improve ground-breaking school business in Uganda |url=https://unctad.org/fr/pages/newsdetails.aspx?OriginalVersionID=898 |website=UNCTAD |accessdate=2018-12-18}}</ref> *২০০৮: ছানা জাল বাৰ্গান, মেড গ্ৰাণ্ট, জৰ্ডান।<ref name="win2018"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ Reflist}} [[শ্ৰেণী:পুৰস্কাৰ]] 36sx5btrjl1kn06siej5rcu0gxh81aq 0 118893 640957 498594 2026-10-01T21:58:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640957 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আন্না আন্দ্ৰেভা | image = Andreeva (Prasolova) Anna soviet textile artist.jpg | imagesize = | alt = | caption = | birth_name = আন্না আলেক্সিভনা প্ৰচোলভা টম্বোভ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1917|8|17}} | birth_place = টম্বোভ, ৰাছিয়ান এম্পায়াৰ | death_date = {{death date and age|df=yes|2008|2|27|1917|8|17}} | death_place = মস্কো, ৰাছিয়া | nationality = ৰাছিয়ান | field = বস্ত্ৰ ডিজাইন | training = | movement = | works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = * Repin's All-Union Prise for the textile design: "Borodino" 1961 * Lenin's All Union Award for the textile design "Moscow streets" 1959 | website = }} '''আন্না আন্দ্ৰেভা''' (১৭ আগষ্ট, ১৯১৭ – ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০০৮) এগৰাকী ৰাছিয়ান বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ আছিল। ১৯৪৬ চনৰ পৰা ১৯৮৪ চনলৈকে মস্কোৰ ৰেড ৰোজ ৰেচম কাৰখানাত আন্দ্ৰেভা এগৰাকী আগশাৰীৰ শিল্পী আছিল।<ref>[http://vdnh.ru/en/events/exhibitions/exhibition-history-of-fashion-from-avant-garde-to-gost-/ Exhibition “History of fashion: from avant-garde to GOST”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803014804/http://vdnh.ru/en/events/exhibitions/exhibition-history-of-fashion-from-avant-garde-to-gost-/ |date=2018-08-03 }}, VDNH Exhibitions & Events, 2015</ref> ==কেৰিয়াৰ== আন্দ্ৰেভাৰ বস্ত্ৰ ডিজাইন, "কিউবছ", "অলিম্পিক",<ref>[https://www.moma.org/artists/74860/ MoMA artist collection], Moma.org. 2018</ref> "আৰ্বান গ্ৰীড", "ছোভিয়েট স্প'ৰ্ট", আৰু "ছ'ভিয়েট কচম'ছ" আদিৰ বাবে গণ উৎপাদন হৈছিল আৰু ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ চনত সমাজবাদী গণৰাজ্যৰ ভিতৰত বিতৰণ কৰা আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় প্ৰিণ্টসমূহৰ ভিতৰত আছিল<ref>[https://onscenes.weebly.com/news/thaw-a-fantastic-experiment/ "Thaw"- a fantastic experiment"], Onscenes.weebly.com, 14 Feb 2017</ref> আৰু ইয়াক প্ৰায়ে ইউএছএছআৰৰ ডেকোৰেটিভ আৰ্টছ আলোচনীত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল (ডেকোৰেটিভনো ইস্কুষ্টভো এছএছএছআৰ)।<ref>Alpatova I.A. “New in textile”. Decorative Arts in the USSR magazine, Moscow, 1961, №5, p. 9.</ref><ref>Kaplan N. “Story line drawings in textile design”. Decorative Arts in the USSR magazine, Moscow, 1961, №11, p. 19-24.</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বস্ত্ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপস্থাপন কৰা আৰু আনকি ছোভিয়েট চৰকাৰে ফৰাচী আৰু ইটালীৰ বস্ত্ৰ উদ্যোগলৈও ব্যৱসায় কৰা আইকনিক ছোভিয়েট অপটিকেল জ্যামিতিক আৰু ফুলৰ প্ৰিণ্টৰ তেওঁ সৃষ্টিকৰ্তাও। গণ উৎপাদনৰ বাবে কৰা বিস্তৃত কামৰ বাহিৰেও আন্দ্ৰেভাক চৰকাৰী উদ্দেশ্যৰ বাবে একচেটিয়া ডিজাইন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰায়ে মাতি অনা হৈছিল। তেওঁৰ অংকনৰ পিছত ৰেচমৰ চাদৰ সাংস্কৃতিক কূটনীতিৰ অংশ হিচাপে অন্য দেশৰ ৰাজনৈতিক নেতাসকলক ছোভিয়েট চৰকাৰী প্ৰতিনিধি দল প্ৰদান কৰা হৈছিল। মহাকাশৰ প্ৰথমজন মানুহ ইউৰি গাগাৰিনক উৎসৰ্গিত তেওঁৰ ৰচনা “কচমছ” ১৯৬১ চনত নিকিতা ক্ৰুছেভৰ প্ৰথম যুক্তৰাজ্য ভ্ৰমণৰ সময়ত দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ ওচৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে উপহাৰ দিয়া হৈছিল। মহিলা বিশ্ব কংগ্ৰেছৰ বাবে তেওঁৰ ডিজাইন ১৯৬৩ চনৰ ২৪–২৯ জুলাইত মস্কোৰ পঞ্চম বিশ্ব মহিলা কংগ্ৰেছৰ প্ৰতীক হৈ পৰে। ৬০ৰ দশকত আন্দ্ৰেভাই মস্কোত অনুষ্ঠিত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাবে কেইবাটাও ডিজাইন তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>Alpatova I.A. “About the composition of a textile drawing”. Decorative Arts in the USSR magazine, Moscow, 1964, №2, p. 15-19.</ref><ref>Derzhavin B., Pestel S. “Story line in the textile drawing”. Decorative Arts in the USSR magazine, Moscow, 1961, №2, p. 13-15.</ref> উৎসৱ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে ৰাজ্যিক পৃষ্ঠপোষকতাত কাম কৰা এগৰাকী সজ্জাগত শিল্পী হিচাপে তেওঁক সূক্ষ্ম কলা লগৰ আনসকলতকৈ কৌশল আৰু আৰ্হিৰ সৈতে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰাৰ অধিক স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Karpova|first=Yulia|url=https://www.worldcat.org/oclc/1163806230|title=Comradely objects Design and material culture in Soviet Russia, 1960s-80s|date=2020|isbn=978-1-5261-3986-3|location=[s.l.]|pages=14|oclc=1163806230}}</ref> বৃহৎ জ্যামিতিক টেপেষ্ট্ৰী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা তেওঁৰ ধাৰাবাহিক "বিদ্যুৎকৰণ"ই চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ মেনেজত অক্টোবৰ বিপ্লৱৰ চল্লিশ বছৰীয়া জয়ন্তীৰ অল ইউনিয়ন প্ৰদৰ্শনীত কেন্দ্ৰীয় বিষয় হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ এই কামক অপটিকেল আৰ্টৰ ছোভিয়েট এনালগ বুলিও জনা যায়।<ref>Catalogue of the exhibition of Elia Belutin’s Studio “From Manezh to Manezh”, Moscow, Soviet Artist, 1990.</ref> আন্দ্ৰেভাৰ ডিজাইনে মণ্ট্ৰিয়েলত ১৯৬৭ চনৰ এক্সপ’ত ছোভিয়েট বস্ত্ৰ উদ্যোগক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ছোভিয়েট সাজ-পোছাক ডিজাইনাৰ আলা লেভাশ্বেভাৰ সৈতে আন্দ্ৰেভাই টকিঅ'ত ১৯৭০ চনৰ এক্সপ'ত ছোভিয়েট বস্ত্ৰ ধাৰণাসমূহৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰে।<ref>[https://tribunemag.co.uk/2020/08/fabric-cybernetics/ Goff S. «Fabric Cybernetics»], tribunemag.co.uk, Aug 23, 2020</ref><ref>[https://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2019/10/30/815135-dizain-sovetskih-tkanei/ Mak I. «How did the design of the soviet textile emerged as an art»], vedomosti.ru, Oct 30, 2019</ref> [[File:Anna Andreeva textile design.png|thumb|“হিষ্টোৰী অফ ফেশ্বন’’ প্ৰদৰ্শনী ২০১৫]] [[File:Anna Andreeva Electrification textile design.jpg|thumb|“দা থ’’’ প্ৰদৰ্শনী, মস্কো সংগ্ৰহালয়, ২০১৭]] [[File:The Museum of Moscow Anna Andreeva 1.jpg|thumb| “মস্কো ফেব্ৰিক’’ প্ৰদৰ্শনী, মস্কো সংগ্ৰহালয়, ২০১৯]] ১৯৪৬ চনত যোগদান কৰা ইউ এছ এছ আৰৰ আৰ্টিষ্ট ইউনিয়নত আন্দ্ৰেভাই কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭০ চনলৈকে তেওঁ ইয়াৰ বস্ত্ৰ আৰু সজ্জা কলা বিভাগৰ মুৰব্বী আছিল। সমাজবাদী ব্লকৰ ভিতৰত বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু ৰেচম উৎপাদনৰ বাবে নেটৱৰ্ক স্থাপনৰ দায়িত্বও আছিল। তেওঁ মধ্য এছিয়া, জৰ্জিয়া, আৰ্মেনিয়া আৰু উৰালৰ ৰেচম কাৰখানাসমূহৰ লগতে ইউনিয়নৰ বাবে চেনেটৰিয়ামসমূহৰ কলাত্মক সমিতিসমূহৰ তত্বাৱধান কৰিছিল।<ref>[https://www.russianartandculture.com/anna-andreeva-and-her-experimental-designs/ Guseva K. «Anna Andreeva and her experimental designs»], russianartandculture.com, 13 Sep 2018</ref><ref>[https://12thissue.russianartfocus.com/anna-andreeva/ Kishkovsky S. «From textile factory to MoMA»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505234656/https://12thissue.russianartfocus.com/anna-andreeva/ |date=2021-05-05 }}, Russian Art Focus, 12 issue, Nov. 2019</ref> ==ব্যক্তিগত তথ্য== ১৯১৭ চনত আন্দ্ৰেভাই ৰাছিয়াৰ এটা ধনী বণিক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। যেতিয়া পৰিয়ালটোৰ ঘৰ ৰাছিয়াৰ “ৰেড আৰ্মী’’য়ে জব্দ কৰে, তেতিয়া ৯ বছৰীয়া আন্দ্ৰেভাই দূৰৈৰ আত্মীয়ৰ সৈতে থাকিবলৈ মস্কোলৈ পলায়ন কৰে।<ref>{{Cite web|last=Erizanu|first=Paula|title=How Soviet artist Anna Andreeva found freedom from state censors in fabric|url=https://www.calvertjournal.com/features/show/12144/soviet-textile-artist-anna-andreeva-freedom-state-censors-fabric|access-date=2021-04-02|website=The Calvert Journal}}</ref> মস্কো টেক্সটাইল ইনষ্টিটিউটত প্ৰৱেশ কৰাৰ পূৰ্বে আন্দ্ৰেভাই ৰাবফাক স্কুল অৱ ৱৰ্কাৰছত পঢ়িছিল। ভ্লাদিমিৰ ফেভ’ৰস্কি আৰু ইগ’ৰ গ্ৰাবাৰৰ লেবত প্ৰৱেশ কৰিলে। <gallery> File:Glory to the first cosmonaut A.Andreeava textile.jpg|"প্ৰথম মহাকাশচাৰীৰ গৌৰৱ"। দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথক দান কৰিবলগীয়া স্মৃতিচাৰণ ৰেচমৰ স্কাৰ্ফৰ বাবে ডিজাইন, ১৯৬১। File:Moscow Urban Scale textile design A.Andreva.jpg|বস্ত্ৰশিল্পৰ বাবে "মস্কো নগৰীয়া স্কেল" ডিজাইন, মস্কো, ১৯৬৪। File:Moscow OlympicsDesign textile design A.Andreva.jpg|"মস্কো অলিম্পিক" মস্কো গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক উপলক্ষে শিশুৰ বস্ত্ৰৰ বাবে ডিজাইন, ১৯৮০। File:Cubes textile design A.Andreva.jpg|টেক্সটাইলৰ বাবে কিউব ডিজাইন File:World Congress of Women textile design A.Andreva.jpg|ৱৰ্ল্ড কংগ্ৰেছ অৱ উইমেন, মস্কো, ১৯৬৩। স্মৃতিচাৰণ ৰেচমৰ স্কাৰ্ফৰ বাবে ডিজাইন। </gallery> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ]] ravpmj1af8hfsft47p0o0vqs4vebjqg 0 119846 640945 499303 2026-10-01T20:58:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640945 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আইদা এল-কাছেফ | image = | imagesize = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1988}} | birth_place = কাইৰো, ইজিপ্ত | othername = | occupation = স্বাধীন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, সাংবাদিক <ref name="NPR">{{cite news|last1=Jenkins|first1=Mark|title='The Square': Egypt In Crisis, And Its People In Focus|url=https://www.npr.org/2013/10/24/239075021/the-square-egypt-in-crisis-and-its-people-in-focus|access-date=23 October 2016|agency=NPR|issue=Movie Review|date=24 October 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925133739/http://www.npr.org/2013/10/24/239075021/the-square-egypt-in-crisis-and-its-people-in-focus|archive-date=25 September 2015}}</ref> actress | yearsactive = | website = }} '''আইদা এল-কাছেফ ''' ({{lang-en|Amruta Subhash }}) এগৰাকী নাৰীবাদী, <ref name=":0">{{Cite news|url = http://www.dailynewsegypt.com/2013/11/26/nomiltrials-protest-dispersed-prominent-activists-detained/|title = NoMilTrials Protest Dispersed; Prominent Activists Detained|last1 = Salem|first1 = Mostafa|date = 26 November 2013|work = Daily News Egypt|access-date = 15 July 2015|last2 = Ashraf|first2 = Fady|last3 = Gulhane|first3 = Joel|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150923225558/http://www.dailynewsegypt.com/2013/11/26/nomiltrials-protest-dispersed-prominent-activists-detained/|archive-date = 23 September 2015}}</ref> ইজিপ্তৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ অভিনয় কৃতিত্বৰ ভিতৰত আছে “শ্বিপ অৱ থিছিয়াছ” আৰু “ৱালাড ডব্লিউ বেণ্ট”। তেওঁ “এ টিন টেল” আৰু “ৰেপচ'ডী ইন অটম” নামৰ চুটিছবিও পৰিচালনা কৰিছে। <ref name="HinduNews">{{cite news|last1=Devi Dundoo|first1=Sangeetha|title='It's our revolution too'|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/its-our-revolution-too/article4931922.ece|access-date=22 October 2016|agency=The Hindu|date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705020446/http://www.thehindu.com/features/cinema/its-our-revolution-too/article4931922.ece|archive-date=5 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705020446/http://www.thehindu.com/features/cinema/its-our-revolution-too/article4931922.ece|archivedate=5 July 2014|deadurl=yes}}</ref> এল কাছেফ তাহৰিৰ স্কোয়েৰত হোৱা প্ৰতিবাদৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ [[:en: Arab Spring|আৰব স্প্ৰীঙ]]ৰ ঘটনাবোৰ ঘটি থকাৰ সময়তে চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ তাহৰিৰ <ref>{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2013/10/25/movies/the-square-jehane-noujaims-documentary-on-egypts-unrest.html?_r=0|title = Brave Optimism of Tahrir Square Meets Other Fierce Forces|last = Scott|first = A.O.|date = 24 October 2013|work = The New York Times|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20140125145346/http://www.nytimes.com/2013/10/25/movies/the-square-jehane-noujaims-documentary-on-egypts-unrest.html?_r=0|archive-date = 25 January 2014}}</ref> দখল কৰা প্ৰথম প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু তাত তেওঁ এটা তম্বু স্থাপন কৰিছিল। <ref>{{Cite news|url = http://www.ipsnews.net/2014/02/egypt-looking-conscience/|title = Egypt&nbsp;— Looking for a Conscience|last = Gohar|first = Anicee|date = 19 February 2014|work = Inter Press Service|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150716071244/http://www.ipsnews.net/2014/02/egypt-looking-conscience/|archive-date = 16 July 2015}}</ref> প্ৰতিবাদৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা "মহিলাৰ ওপৰত হোৱা আক্ৰমণ"ৰ নথিকৰণ কৰিছিল; <ref name="HinduNews" /> যাৰবাবে প্ৰায়ে তেওঁ নিজৰ ব্যক্তিগত সুৰক্ষা বিপদগ্ৰস্থ হৈছিল। <ref>{{Cite web|url = http://www.dailynewsegypt.com/2013/11/26/nomiltrials-protest-dispersed-prominent-activists-detained/|title = The Female Fightback|date = 12 June 2013|access-date = 15 July 2015|website = Cosmopolitan|publisher = Hearst Magazines UK|last = Mullender|first = Rosie|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150923225558/http://www.dailynewsegypt.com/2013/11/26/nomiltrials-protest-dispersed-prominent-activists-detained/|archive-date = 23 September 2015}}</ref> এল-কাছেফৰ মহিলাৰ ওপৰত পুৰুষৰ যৌন নিৰ্যাতন সম্পৰ্কীয় ছবিসমূহ বিশ্বজুৰি প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|url = http://www.cbsnews.com/news/egyptian-women-fight-back-as-sexual-assaults-skyrocket/|title = Egyptian Women Fight Back as Sexual Assaults Skyrocket|last = Ward|first = Clarissa|date = 27 March 2013|work = CBS Evening News|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150716105636/http://www.cbsnews.com/news/egyptian-women-fight-back-as-sexual-assaults-skyrocket/|archive-date = 16 July 2015}}</ref> ন' মিলিটাৰী ট্ৰায়েলছ ফৰ চিভিলিয়ানছ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি হেফাজতত লোৱা হয়। <ref name=":0" /> প্ৰতিবাদৰ আন এটা দিশ আছিল কায়ৰোৰ জীনহোম মৰ্গত প্ৰবেশ কৰা পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ দুখজনক মুহূৰ্তৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সৈতে তেওঁ জড়িত হোৱাটো। <ref>{{Cite news|url = http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/151/79876/Egypt/Features/Guardians-of-the-betrayed-dead-Inside-Cairos-Zeinh.aspx|title = Guardians of the Betrayed Dead: Inside Cairo's Zeinhom Morgue|last = Fathi|first = Yasmine|date = 2 September 2013|work = Ahram Online|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150716120137/http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/151/79876/Egypt/Features/Guardians-of-the-betrayed-dead-Inside-Cairos-Zeinh.aspx|archive-date = 16 July 2015}}</ref> ২০১৪ চনত এল-কাছেফে আবুধাবি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ উন্নয়ন আৰু পোষ্ট-প্ৰডাকচন পুঁজি ছানাডৰ পৰা ৱাৰ্ড নাম্বাৰ ৩ৰ বাবে অনুদান লাভ কৰে। <ref>{{Cite news|url = http://english.ahram.org.eg/News/112851.aspx|title = Shawky's 'Yommedine' and El-Kashef's 'Ward No 3' Win SANAD Grants|date = 12 October 2014|work = Ahram Online|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150716055720/http://english.ahram.org.eg/News/112851.aspx|archive-date = 16 July 2015}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও ২০১৪ চনত এল-কাছেফে শ্বিপ অৱ থিছিয়াছ ছবিত অভিনয় কৰি শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ সন্মান ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে। <ref>{{Cite news|url = https://variety.com/2014/film/asia/ship-of-theseus-wins-indias-national-film-award-1201158125/|title = 'Ship of Theseus' Wins Indian National Film Award|date = 16 April 2014|work = Variety|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150716073108/http://variety.com/2014/film/asia/ship-of-theseus-wins-indias-national-film-award-1201158125/|archive-date = 16 July 2015}}</ref> ২০১২ চনত এই ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত মুহৰ এছিয়া আফ্ৰিকা ফিচাৰ শাখাৰ বাবেও তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰিছিল। <ref>{{Cite news|url = http://www.albawaba.com/entertainment/egyptian-award-winners-at-dubai-international-film-festival-457353|title = Egyptian Stars Win Big at Dubai Film Fest|date = 17 December 2012|work = Albawaba English|access-date = 15 July 2015|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20150724131437/http://www.albawaba.com/entertainment/egyptian-award-winners-at-dubai-international-film-festival-457353|archive-date = 24 July 2015}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|3733098}} {{National Film Award Best Supporting Actress}} [[শ্ৰেণী:ইজিপ্তৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] 3hgzoe4ctjijjvhby5amtyoexel15sb 0 120185 641098 528985 2026-10-02T08:45:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641098 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Sandra Kwikiriza at FIFAfrica22.jpg | caption = ২০২২ চনত কুইকিৰিজা | occupation = নাৰীবাদী, এলবিকিউ অধিকাৰ কৰ্মী, ডিজিটেল অধিকাৰ কৰ্মী | organization = ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ উইমেন’ছ হেল্থ ৰিচাৰ্চ এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট (FORWARD), HER ইণ্টাৰনেট }} '''ছান্দ্ৰা কুইকিৰিজা''' ({{Lang-en|Sandra Kwikiriza}}) এগৰাকী উগাণ্ডাৰ [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী]], [[এলজিবিটি|এল বি কিউ]] অধিকাৰ কৰ্মী আৰু ডিজিটেল অধিকাৰ কৰ্মী। তেওঁ HER Internet নামৰ সংস্থাটো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। == জীৱনী == উগাণ্ডাত জন্মগ্ৰহণ কৰা কুইকিৰিজা কম্পালাত থাকে। তেওঁ আফ্ৰিকান ৱমেন লিডাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট<ref name=":0">{{Cite web |title=Sandra Kwikiriza |url=http://ugandafeministforum.org/team-member/sandra-kwikiriza/ |access-date=2025-02-16 |website=Uganda Feminist Forum |language=en-US}}</ref>ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু তেওঁ ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ৱমেনছ হেল্থ ৰিচাৰ্চ এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট (FORWARD)ৰ ফেলো।<ref>{{Cite web |title=TuWezeshe Akina Dada Alumni |url=https://www.forwarduk.org.uk/tuwezeshe-akina-dada-alumni/ |access-date=2025-02-16 |website=FORWARD |language=en}}</ref> কুইকিৰিজাই HER Internet প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিটো "এটা মহিলাৰ নেতৃত্বত নাৰীবাদী সংস্থা যিয়ে LBQ ([[লেছবিয়ান|লেচবিয়ান]], [[উভকামিতা|বাইচেক্সুৱেল]] আৰু [[কুইয়াৰ]]) মহিলা আৰু মহিলা [[যৌনকৰ্মী]]সকলৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি মহিলাসকলৰ ডিজিটেল অধিকাৰ আৰু [[ইণ্টাৰনেট]] স্বাধীনতাৰ পোষকতা কৰে"<ref name=":0" /> আৰু "প্ৰান্তীয় মহিলাসকলৰ বাবে ডিজিটেল সাক্ষৰতাক সমৰ্থন কৰে।"<ref>{{Cite web |date=2019-09-24 |title=Sandra Kwikiriza |url=https://archive.ilga.org/en/women-steering-committee-Africa |access-date=2025-02-16 |website=ILGA World |language=en}}</ref> তেওঁ অনলাইন হাৰাশাস্তিৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰিছে৷<ref>{{Cite web |date=2020-07-19 |title=Women and cyber bullying |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/women-and-cyber-bullying-1892258 |access-date=2025-02-16 |website=Monitor |language=en}}</ref> নিৰ্বাচনৰ সময়ত ৰাজনীতিত মহিলাসকল কেনেকৈ প্ৰায়ে ভুল তথ্যৰ আক্ৰমণৰ লক্ষ্য হৈ পৰে,<ref>{{Cite web |last=de Souza |first=Narrira Lemos |date=25 February 2024 |title=Narratives that create connection, not conflict |url=https://takebackthetech.net/blog/narratives-create-connection-not-conflict |access-date=2025-02-16 |website=Take Back The Tech}}</ref> আৰু পূব আৰু মধ্য আফ্ৰিকাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইচিটি নীতিৰ সহযোগিতা (CIPESA উগাণ্ডা)ৰ সহায়ত ভুৱা তথ্যৰ প্ৰভাৱ কেনেকৈ চিনাক্ত আৰু প্ৰতিহত কৰিব পাৰি তাৰ বিষয়ে তেওঁ কিছুমান কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=2022-09-26 |title=HER INTERNET RUNS MISINFORMATION AND DISINFORMATION CAMPAIGN CROWNED WITH DIALOGUE. |url=https://www.kuchutimes.com/2022/09/her-internets-misinformation-and-disinformation-campaign/ |access-date=2025-02-16 |website=Kuchu Times |language=en-US |archivedate=2025-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250216161421/https://www.kuchutimes.com/2022/09/her-internets-misinformation-and-disinformation-campaign/ |deadurl=yes }}</ref>২০২২ চনত মহিলা মানৱ অধিকাৰ ৰক্ষাকাৰী নেটৱৰ্ক (WHRDN-U) দ্বাৰা আয়োজিত এখন বৈঠকৰ সময়ত তেওঁ সংসদৰ কাৰ্যবাহী মহিলা সদস্যসকলৰ আগত এই বিষয়সমূহৰ বিষয়ে কয়।<ref>{{Cite web |date=2022-01-28 |title=WOMEN MEMBERS OF PARLIAMENT COMMIT TO FIGHT ONLINE VIOLENCE AGAINST WHRDS |url=https://www.whrdnuganda.org/women-members-of-parliament-commit-to-fight-online-violence-against-whrds/ |access-date=2025-02-16 |website=Women Human Rights Defenders Network Uganda |language=en-US}}</ref> কুইকিৰিজাই বিভিন্ন অনুষ্ঠানত ভাষণ দিছে৷ তাৰ ভিতৰত ২০১৯ চনত ডিজিটেল হিউমেন ৰাইটছ লেবৰ কিক অফত য'ত তেওঁ ডিজিটেল সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সামগ্ৰিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে যুক্তি আগবঢ়াইছিল;[<ref>{{Cite web |date=2019-10-29 |title=Digital Human Rights Lab – Lightning Talks revisited |url=https://blog.futurechallenges.org/local/news/digital-human-rights-lab-lightning-talks-revisited/ |access-date=2025-02-16 |website=FutureChallenges |language=en-GB}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰৰ সম্পৰ্কত মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিষয়ে হেকছ/হেকাৰছ আফ্ৰিকা ২০২২ উল্লেখনীয়৷<ref>{{Cite web |date=6 July 2022 |title=HacksHackers Uganda: Internet and mental health |url=https://medium.com/hacks-hackers-africa/hackshackers-uganda-june-event-highlight-7b9a4abbb4d2 |access-date=2025-02-16 |website=Medium}}</ref> ইয়াৰ লগতে আফ্ৰিকাত ইণ্টাৰনেট ফ্ৰিডম অন ফ'ৰামলৈ (FIFAfrica22) আমন্ত্ৰিত [[আফ্ৰিকাৰ নাৰী|আফ্ৰিকান নাৰীবাদী]]সকলৰ এটা পেনেলৰ তেওঁ অংশ আছিল যিটো আফ্ৰিকান ৱমেন’ছ ডেভেলপমেণ্ট এণ্ড কমিউনিকেচন নেটৱৰ্ক (FEMNET)-ৰ দ্বাৰা আয়োজিত "প্ৰতিৰোধ আৰু সংযোগ: ইণ্টাৰনেটক বিউপনিবেশমুক্ত কৰাৰ বাবে এটা আফ্ৰিকান নাৰীবাদী দৃষ্টিভংগী"ৰ বিষয়ক আলোচনাৰ অংশ।<ref>{{Cite web |last=Komusana |first=Sunshine Fionah |date=2022-10-12 |title=Resistance & Connection: an African Feminist Perspective for Decolonizing the Internet |url=https://africanfeminism.com/resistance-connection-an-african-feminist-perspective-for-decolonizing-the-internet/ |access-date=2025-02-16 |website=African Feminism (AF) |language=en-US}}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ ''হুজ ভয়েচছ?'' প'ডকাষ্টত ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত কুইয়াৰ সম্প্ৰদায়ে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহ আৰু কুইয়াৰ মহিলাসকলৰ বাবে অনলাইন স্থানসমূহ সুৰক্ষিত হ'ব পৰা উপায়সমূহ সামৰি লোৱা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Ep 21 Sandra Kwikiriza On The Many Ways Online Spaces Can Be Safer For Queer People |url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/ep-21-sandra-kwikiriza-on-the-many-ways-online-spaces/id1481127295?i=1000634116338 |access-date=2025-02-16 |website=Apple Podcasts |language=en-US}}</ref> তেওঁ ইংৰাজী আৰু স্পেনিছ ভাষাৰ ৱমেন মুভিং ফৰৱাৰ্ড টুগেদাৰ আলোচনীৰ কমিটীৰ অংশও।<ref>{{Cite web |date=2021-04-29 |title="Women moving forward together... |url=https://ilga.org/news/women-moving-forward-together-2-issue/ |access-date=2025-02-16 |website=ILGA World |language=en-UK}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:উগাণ্ডাৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী]] hnskbe9miwmw9kaisolkth4s9o4fnh9 0 121178 640967 507329 2026-10-01T22:41:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640967 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আৰ মাধৱন | image = Madhavan Saala Khadoos (cropped).jpg | image_size = 250px | caption = ২০১৬ চনত মাধৱন | birth_name = ৰংগনাথন মাধৱন<ref>{{cite web |title=Ranganathan Madhavan |url=https://twitter.com/ActorMadhavan |website=Twitter |access-date=16 August 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Madhavan refutes rumours about working in the Hindi remake of Bhaagamathie |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/madhavan-refutes-rumours-about-working-in-the-hindi-remake-of-bhaagamathie/articleshow/72069344.cms |access-date=16 August 2020 |work=The Times of India |date=15 November 2019}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1970|06|01}} | birth_place = জামশেদপুৰ, [[বিহাৰ]], ভাৰত | education = | occupation = {{hlist|অভিনেতা|চলচ্চিত্ৰ-নিৰ্মাতা}} | years_active = ১৯৯৩–বৰ্তমান | works = | spouse = {{Marriage|চৰিতা বিৰ্জে|1999}} | children = বেদান্ত মাধৱন | partner = | awards = | website = | signature = | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office= [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ সভাপতি | term_start = ১ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৩ | term_end = | predecessor= [[শেখৰ কাপুৰ]] | successor= }} }} '''ৰংগনাথন মাধৱন''' ({{Lang-en|Ranganathan Madhavan}}; জন্ম:- ১ জুন ১৯৭০) এজন ভাৰতীয় অভিনেতা, চিত্ৰনাট্যকাৰ, চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক৷ তেওঁ প্ৰধানকৈ [[তামিল ভাষা|তামিল]] আৰু [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] চিনেমাত কাম কৰে। তেওঁ এটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]], পাঁচটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-দক্ষিণ, দুটা তামিলনাডু ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু ৫টা [[:en:South_Indian_International_Movie_Awards|SIIMA]] বঁটা লাভ কৰিছে। ২০২৩ চনৰ হিচাপত মাধৱন পুনেস্থিত [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ সভাপতি হয়।<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Devesh |date=1 September 2023 |title=Actor R Madhavan nominated as President of FTII |url=https://www.livemint.com/industry/media/actor-r-madhavan-nominated-as-president-of-ftii-union-minister-anurag-thakur-congratulates-11693579105559.html |work=Mint |access-date=2 September 2023}}</ref><ref>{{Cite magazine |title=R Madhavan is new FTII President, Minister Anurag Thakur congratulates him |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/r-madhavan-nominated-as-ftii-president-anurag-thakur-congratulates-2429805-2023-09-01 |magazine=India Today |access-date=2 September 2023}}</ref> মাধৱনে [[মণি ৰত্নম]]ৰ ৰোমাণ্টিক-ড্ৰামা ছবি ''আলাই পাইউথে'' (২০০০)ৰ জৰিয়তে তামিল চিনেমাত অভিষেক কৰে আৰু তাৰ পিছত গৌতম বাছুদেৱ মেননৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি মিনালে (২০০১) আৰু মাদ্ৰাজ টকীজৰ ডাম ডাম ডাম (২০০১)ত ৰোমাণ্টিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news |last=Kamath |first=Sudhish |author-link=Sudhish Kamath |date=27 October 2001 |title=More for Maddy's crowd |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/more-for-maddys-crowd/article27983911.ece |url-status=live |access-date=11 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220711151009/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/more-for-maddys-crowd/article27983911.ece |archive-date=11 July 2022}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2001/12/28/stories/2001122801200100.htm |title=Memorable flicks that made it big |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109110106/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2001/12/28/stories/2001122801200100.htm |archive-date=9 November 2012 |work=[[The Hindu]] |date=28 December 2001 |access-date=11 June 2013 |archivedate=15 September 2003 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030915092730/http://hindu.com/thehindu/fr/2001/12/28/stories/2001122801200100.htm |deadurl=yes }}</ref>তেওঁ ৰাণ (২০০২), জে জে (২০০৩), থাম্বি (২০০৬) আৰু ৰেণ্ডু (২০০৬) ছবিৰ জৰিয়তে অধিক ব্যৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে আৰু কান্নাথিল মুথামিত্তল (২০০২), আনবে শিৱম (২০০৩), নলা দময়ন্তী (২০০৩) আৰু আয়ুথা এজুথু (২০০৪) ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref name="rediff">{{cite web|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/sep/20mad.htm|title=rediff.com: Movies: 'It's an out-and-out Madhavan film!'|website=Rediff.com|access-date=18 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news |last=Srihari |first=Gudipoodi |date=4 March 2003 |title=Worth watching |url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/03/04/stories/2003030400270400.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612091518/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/03/04/stories/2003030400270400.htm |archive-date=12 June 2016 |access-date=12 June 2016 |work=[[The Hindu]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160612091518/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/03/04/stories/2003030400270400.htm |archivedate=12 June 2016 |deadurl=yes}}</ref><ref name="ezhuthu">{{cite web |author=Rangan, Baradwaj |year=2004 |title=Aayutha Ezhuthu / Yuva |work=[[The Hindu]] |access-date=24 May 2004 |url=http://www.spicevienna.org/showMovieReviews.php?m=1967 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927213534/http://www.spicevienna.org/showMovieReviews.php?m=1967 |archive-date=27 September 2007 |archivedate=27 September 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927213534/http://www.spicevienna.org/showMovieReviews.php?m=1967 |deadurl=yes }}</ref> একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমটো দশকত মাধৱনে তিনিখন অতি সফল প্ৰডাকচনৰ ছবিত গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ ৰূপায়ন কৰি হিন্দী ছবিজগতত নিজৰ স্থান মজবুত কৰে৷ সেইকেইখন হৈছে-দেশপ্ৰেমমূলক ছবি ''ৰং দে বাসন্তি'' (২০০৬), মণি ৰত্নমৰ বায়'পিক গুৰু (২০০৭) আৰু কমেডী-ড্ৰামা [[থ্ৰী ইডিয়টচ্|থ্ৰি ইডিয়টছ]] (২০০৯), যিখন ছবি মুক্তিৰ সময়ত সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/movies/report/pk-dhoom-3-kick-bollywoods-10-biggest-blockbusters-ever/20150105.htm | title=PK, Dhoom 3, Kick: Bollywood's 10 Biggest Blockbusters Ever | publisher=[[Rediff]] | work=Rediff desk | date=5 January 2015 | access-date=28 November 2015 | archive-date=24 November 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151124075909/http://www.rediff.com/movies/report/pk-dhoom-3-kick-bollywoods-10-biggest-blockbusters-ever/20150105.htm | url-status=live }}</ref> একে সময়তে তেওঁ ইভানো অৰুভান (২০০৭) আৰু ইয়াভাৰুম নালাম (২০০৯)ৰ দৰে তামিল ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="big">{{cite web|url=https://www.relianceentertainment.com/big-pictures-yaavarum-nalam-completes-100-days-yaavarum-nalam-grosses-rs-13-crore-at-the-box-office/|title=BIG Pictures' 'Yaavarum Nalam' Completes 100 Days 'Yaavarum Nalam' Grosses Rs 13 Crore At The Box Office|website=[[Reliance Entertainment]]|date=15 June 2009|access-date=15 February 2021|archive-date=5 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205141551/https://www.relianceentertainment.com/big-pictures-yaavarum-nalam-completes-100-days-yaavarum-nalam-grosses-rs-13-crore-at-the-box-office/|url-status=live}}</ref> ''টনু ৱেডছ মানু'' (২০১১) আৰু ''ভেট্টাই'' (২০১২) ছবিৰে বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰাৰ পিছত মাধৱনে অভিনয়ৰ পৰা বিৰতি লয়। ২০১৫ চনত তিনি বছৰীয়া বিশ্ৰামৰ পিছত উভতি আহি তেওঁৰ ''তনু ৱেডছ মনু ৰিটাৰ্ণছ'' (২০১৫), দ্বিভাষিক ক্ৰীড়া-ড্ৰামা ইৰুধি সূত্ৰ (২০১৬) আৰু অপৰাধমূলক ছবি বিক্ৰম ৱেধা (২০১৭)ত অভিনয় কৰে৷ আটাইকেইখনেই সমালোচনাত্মকভাৱে আৰু বাণিজ্যিক দিশৰ পৰা সফল।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2870|title=Tanu Weds Manu Returns - Movie - Box Office India}}</ref><ref name="BollywoodTrade.com">{{cite web |url=http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/vikram-vedha-becomes-r-madhavans-biggest-tamil-blockbuster/1703.htm |title=VIKRAM VEDHA becomes R Madhavan's biggest Tamil blockbuster! – Trade News |publisher=BollywoodTrade.com |date=17 August 2017 |access-date=22 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191323/http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/vikram-vedha-becomes-r-madhavans-biggest-tamil-blockbuster/1703.htm |archive-date=20 September 2017 |url-status=live |archivedate=20 September 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170920191323/http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/vikram-vedha-becomes-r-madhavans-biggest-tamil-blockbuster/1703.htm |deadurl=yes }}</ref> ইৰুধি সুত্ৰুত তেওঁ এজন বুৰিছ বক্সিং প্ৰশিক্ষকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি ফিল্মফেয়াৰ, আইআইএফএ আৰু চিআইএমএ অনুষ্ঠানত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref name="indiatimes1">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/winners-64th-jio-filmfare-awards-south/articleshow/59192157.cms|title=Winners: 64th Jio Filmfare Awards 2017 (South)|work=The Times of India|date=19 June 2017|access-date=21 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618065742/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/winners-64th-jio-filmfare-awards-south/articleshow/59192157.cms|archive-date=18 June 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=I have no insecurites: R Madhavan on 'Saala Khadoos', 'Tanu Weds Manu Returns' and Kangana Ranaut|url=http://www.firstpost.com/bollywood/i-have-no-insecurites-r-madhavan-on-saala-khadoos-tanu-weds-manu-returns-and-kangana-2312148.html |access-date=27 June 2015 |work=FirstPost |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627204437/http://www.firstpost.com/bollywood/i-have-no-insecurites-r-madhavan-on-saala-khadoos-tanu-weds-manu-returns-and-kangana-2312148.html |archive-date=27 June 2015 }}</ref><ref>{{cite news|title='Tanu Weds Manu Returns' Box Office Collection: Will Kangana-Madhavan Starrer Cross ₹150 Crore and Beat Salman's Movie Record by 6th Weekend? |url=http://www.ibtimes.co.in/tanu-weds-manu-returns-box-office-collection-will-kangana-madhavan-starrer-cross-150-crore-637267 |access-date=27 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627175108/http://www.ibtimes.co.in/tanu-weds-manu-returns-box-office-collection-will-kangana-madhavan-starrer-cross-150-crore-637267 |archive-date=27 June 2015 }}</ref> মাধৱনে ৰকেট্ৰি: দ্য নাম্বি ইফেক্ট (২০২২) ছবিত পৰিচালক হিচাপে অভিষেক ঘটায়, য'ত তেওঁ ভাৰতীয় ৰকেট বিজ্ঞানী [[নাম্বি নাৰায়ণন|নম্বি নাৰায়ণন]]ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিয়ে শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাকে ধৰি সাৰ্বজনীন প্ৰশংসা আৰু সন্মান লাভ কৰে<ref>{{cite news|title=Madhavan hosts Rocketry: The Nambi Effect success party |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/madhavan-hosts-rocketry-the-nambi-effect-success-party-vijay-sethupathi-nambi-narayan-attend-8080760/ |access-date=13 April 2023 }}</ref><ref name="thesouthfirst.com">{{cite news|title=69th National Film Awards: Allu Arjun, Alia Bhatt, Kriti Sanon, and 'Rocketry: The Nambi Effect' bag the honours|url=https://thesouthfirst.com/entertainment/69th-national-film-awards-allu-arjun-alia-bhatt-kriti-sanon-and-rocketry-the-nambi-efffect-bag-the-honours/ |access-date=10 October 2023 }}</ref> অভিনয় কেৰিয়াৰৰ উপৰিও মাধৱনে তেওঁৰ ছবিত লেখক হিচাপে কাম কৰিছিল৷ তেওঁ ব্ৰেণ্ড আৰু প্ৰডাক্টৰ এজন বিশিষ্ট চেলিব্ৰিটি এণ্ডাৰছাৰ।<ref name="oragadam">{{cite web|year=2010|title=Maddy's Oragadam turns out to be a hit|url=http://www.sify.com/movies/maddys-oragadam-turns-out-to-be-a-hit-news-tamil-kkfquQbcbga.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110228045407/http://www.sify.com/movies/maddys-oragadam-turns-out-to-be-a-hit-news-tamil-kkfquQbcbga.html|archive-date=28 February 2011|access-date=4 February 2011|website=[[Sify]]}}</ref> তেওঁ চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক হিচাপেও কাম কৰিছিল৷ তেওঁ প্ৰথমে লিউকোছ ফিল্মছৰ সৈতে ''ইভানো অৰুভান'' নিৰ্মাণ কৰিছিল, তাৰ পিছত ছালা খাডুছ (২০১৬) প্ৰযোজনা কৰিবলৈ ট্ৰাইকলাৰ ফিল্মছ স্থাপন কৰিছিল। মাধৱন তেওঁৰ দানশীল কামৰ বাবে খ্যাত৷ তেওঁ পৰিৱেশ, স্বাস্থ্য, শিক্ষা আদি বিভিন্ন কাৰণত প্ৰচাৰ কৰে। জীৱ-জন্তুৰ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে জড়িত মাধৱনে ২০১১ চনত পেটাৰ বছৰৰ ব্যক্তিৰ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ২০২১ চনত কলা আৰু চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে কলহাপুৰৰ ডি ৱাই পাটিল এডুকেচন ছ'চাইটিয়ে তেওঁক ডক্টৰ অৱ লেটাৰ্ছৰ সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=PTI |date=17 February 2021 |title=R Madhavan receives honour for contribution to arts, cinema |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/r-madhavan-receives-honour-for-contribution-to-arts-cinema-7193074/ |work=The Indian Express |access-date=20 February 2021}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:মালায়লম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি]] 36kr3utdnmy8izo5hxoepby6kh2d1an 2 121841 641055 639023 2026-10-02T06:49:32Z Kandarpajit Kallol 6257 641055 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- ==TEST== * [[:en:Aung San Suu Kyi|Aung San Suu Kyi]] — [[আং ছান ছু চি]] * [[:en:Claude Auchinleck|Claude Auchinleck]] — [[ক্লড অচিনলেক]] * [[:en:Jawaharlal Nehru|Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] * [[:en:Mahatma Gandhi|Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধী]] * [[:en:Martin Luther King Jr.|Martin Luther King Jr.]] — [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] * [[:en:W. Somerset Maugham|W. Somerset Maugham]] — [[ডব্লিউ. ছমাৰছেট মম]] * [[:en:Bal Gangadhar Tilak|Bal Gangadhar Tilak]] — [[বাল গংগাধৰ তিলক]] * [[:en:Ram Mohan Roy|Ram Mohan Roy]] — [[ৰামমোহন ৰায়]] * [[:en:A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada|A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada]] — [[এ. চি. ভক্তিবেদান্ত স্বামী প্ৰভুপাদ]] * [[:en:Mahātmā|Mahātmā]] — [[মহাত্মা]] * [[:en:Vallabhbhai Patel|Vallabhbhai Patel]] — [[বল্লভভাই পেটেল]] * [[:en:The Lives of a Bengal Lancer (film)|The Lives of a Bengal Lancer]] — [[দ্য লাইভছ অৱ এ বেংগল লেন্সাৰ]] * [[:en:Bharat Mata|Bharat Mata]] — [[ভাৰত মাতা]] * [[:en:Vinoba Bhave|Vinoba Bhave]] — [[বিনোবা ভাবে]] * [[:en:Sarojini Naidu|Sarojini Naidu]] — [[সৰোজিনী নাইডু]] * [[:en:Indian National Congress|Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] * [[:en:Midnight's Children|Midnight's Children]] — [[মিডনাইটছ চিলড্ৰেন]] * [[:en:Indian independence movement|Indian independence movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] * [[:en:Gopal Krishna Gokhale|Gopal Krishna Gokhale]] — [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]] * [[:en:Theobald von Bethmann Hollweg|Theobald von Bethmann Hollweg]] — [[থিয়'বাল্ড ফন বেথমান হলৱেগ]] * [[:en:Satyagraha|Satyagraha]] — [[সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Indian National Army|Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] * [[:en:Home rule|Home rule]] — [[হোম ৰুল]] * [[:en:Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] — [[ৰবাৰ্ট হাৰ্ট]] * [[:en:B. R. Ambedkar|B. R. Ambedkar]] — [[বি. আৰ. আম্বেদকাৰ]] * [[:en:Annie Besant|Annie Besant]] — [[এনি বেছাণ্ট]] * [[:en:Rani of Jhansi|Rani of Jhansi]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী]] * [[:en:Subhas Chandra Bose|Subhas Chandra Bose]] — [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]] * [[:en:Edward Grey, 1st Viscount Grey of Fallodon|Edward Grey]] — [[এডৱাৰ্ড গ্ৰে]] * [[:en:E. M. S. Namboodiripad|E. M. S. Namboodiripad]] — [[ই. এম. এছ. নাম্বুদিৰিপাদ]] * [[:en:G. D. Birla|G. D. Birla]] — [[জি. ডি. বিৰলা]] * [[:en:Dadabhai Naoroji|Dadabhai Naoroji]] — [[দাদাভাই নৌৰোজী]] * [[:en:The Jewel in the Crown (TV series)|The Jewel in the Crown]] — [[দ্য জুৱেল ইন দ্য ক্ৰাউন]] * [[:en:Romain Rolland|Romain Rolland]] — [[ৰোমাঁ ৰোলাঁ]] * [[:en:Franz von Papen|Franz von Papen]] — [[ফ্ৰাঞ্জ ফন পাপেন]] * [[:en:Partition of India|Partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজন]] * [[:en:Mahadev Desai|Mahadev Desai]] — [[মহাদেৱ দেশাই]] * [[:en:Abdul Ghaffar Khan|Abdul Ghaffar Khan]] — [[অব্দুল গফ্ফাৰ খান]] * [[:en:Baba Amte|Baba Amte]] — [[বাবা আমটে]] * [[:en:Pandurang Shastri Athavale|Pandurang Shastri Athavale]] — [[পাণ্ডুৰংগ শাস্ত্ৰী আথাৱালে]] * [[:en:Émigré|Émigré]] — [[প্ৰবাসী]] * [[:en:Sunderlal Bahuguna|Sunderlal Bahuguna]] — [[সুন্দৰলাল বহুগুণা]] * [[:en:Rahul Gandhi|Rahul Gandhi]] — [[ৰাহুল গান্ধী]] * [[:en:Lanza del Vasto|Lanza del Vasto]] — [[লানজা দেল ভাস্টো]] * [[:en:Constitution of India|Constitution of India]] — [[ভাৰতীয় সংবিধান]] * [[:en:Vinayak Damodar Savarkar|Vinayak Damodar Savarkar]] — [[বিনায়ক দামোদৰ সাৱৰকাৰ]] * [[:en:James Lawson (activist)|James Lawson]] — [[জেমছ ল'ছন]] * [[:en:Lakshmi Sahgal|Lakshmi Sahgal]] — [[লক্ষ্মী সাহগল]] * [[:en:Morarji Desai|Morarji Desai]] — [[মোৰাৰজী দেশাই]] * [[:en:Bahadur Shah Zafar|Bahadur Shah Zafar]] — [[বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰ]] * [[:en:Gandhi (film)|Gandhi]] — [[গান্ধী (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Allan Octavian Hume|Allan Octavian Hume]] — [[এলান অক্টেভিয়ান হিউম]] * [[:en:Communist Party of India (Marxist)|Communist Party of India (Marxist)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] * [[:en:Communist Party of India|Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] * [[:en:The Kingdom of God Is Within You|The Kingdom of God Is Within You]] — [[দ্য কিংডম অৱ গড ইজ উইদিন ইউ]] * [[:en:Willie McRae|Willie McRae]] — [[উইলি মেকৰে]] * [[:en:K. B. Hedgewar|K. B. Hedgewar]] — [[কে. বি. হেডগেৱাৰ]] * [[:en:Doctrine of lapse|Doctrine of lapse]] — [[স্বত্ব বিলোপ নীতি]] * [[:en:Arthur Zimmermann|Arthur Zimmermann]] — [[আৰ্থাৰ জিমাৰমান]] * [[:en:Savitri Devi|Savitri Devi]] — [[সাৱিত্ৰী দেৱী]] * [[:en:Sare Jahan se Accha|Sare Jahan se Accha]] — [[সাৰে জহাঁ ছেঁ আচ্ছা]] * [[:en:Kazi Nazrul Islam|Kazi Nazrul Islam]] — [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] * [[:en:Indian Rebellion of 1857|Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Non-cooperation movement|Non-cooperation movement]] — [[অসহযোগ আন্দোলন]] * [[:en:Dalit Buddhist movement|Dalit Buddhist movement]] — [[দলিত বৌদ্ধ আন্দোলন]] * [[:en:Birsa Munda|Birsa Munda]] — [[বিৰছা মুণ্ডা]] * [[:en:François Bayrou|François Bayrou]] — [[ফ্ৰান্সোৱা বায়ৰু]] * [[:en:Burma campaign|Burma campaign]] — [[বাৰ্মা অভিযান]] * [[:en:Jyotirao Phule|Jyotirao Phule]] — [[জ্যোতিৰাও ফুলে]] * [[:en:Abul Kalam Azad|Abul Kalam Azad]] — [[আবুল কালাম আজাদ]] * [[:en:Salt March|Salt March]] — [[লৱণ সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Zail Singh|Zail Singh]] — [[জ্ঞানী জেইল সিং]] * [[:en:Mhow|Mhow]] — [[মহো]] * [[:en:Kasturba Gandhi|Kasturba Gandhi]] — [[কস্তুৰবা গান্ধী]] * [[:en:Motilal Nehru|Motilal Nehru]] — [[মতিলাল নেহৰু]] * [[:en:Nana Saheb Peshwa II|Nana Saheb Peshwa II]] — [[নানা ছাহেব পেশ্বা দ্বিতীয়]] * [[:en:Quit India Movement|Quit India Movement]] — [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] * [[:en:Bipin Chandra Pal|Bipin Chandra Pal]] — [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] * [[:en:Black Tom explosion|Black Tom explosion]] — [[ব্লেক টম বিস্ফোৰণ]] * [[:en:Krantikari Samyavadi Party|Krantikari Samyavadi Party]] — [[ক্ৰান্তিকাৰী সাম্যবাদী পাৰ্টি]] * [[:en:Battle of Aong|Battle of Aong]] — [[আওঙৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] — [[বিপ্লৱী সমাজবাদী পাৰ্টি]] * [[:en:Revolutionary Communist Party of India|Revolutionary Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় বিপ্লৱী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] * [[:en:Alluri Sitarama Raju|Alluri Sitarama Raju]] — [[আল্লুৰি সীতাৰাম ৰাজু]] * [[:en:Brahmo Samaj|Brahmo Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজ]] * [[:en:Gowalia Tank|Gowalia Tank]] — [[গোৱালিয়া টেংক]] * [[:en:Crawford Market|Crawford Market]] — [[ক্ৰফৰ্ড মাৰ্কেট]] * [[:en:Jamal al-Din al-Afghani|Jamal al-Din al-Afghani]] — [[জামাল আল-দিন আল-আফগানি]] * [[:en:Lal Nishan Party|Lal Nishan Party]] — [[লাল নিশান পাৰ্টি]] * [[:en:Battle of Kohima|Battle of Kohima]] — [[কোহিমাৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Battle of Imphal|Battle of Imphal]] — [[ইম্ফলৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Rashtravadi Communist Party|Rashtravadi Communist Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰবাদী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] * [[:en:Yashpal|Yashpal]] — [[যশপাল]] * [[:en:Hijli Detention Camp|Hijli Detention Camp]] — [[হিজলি বন্দী শিবিৰ]] * [[:en:Charu Majumdar|Charu Majumdar]] — [[চাৰু মজুমদাৰ]] * [[:en:M. N. Roy|M. N. Roy]] — [[এম. এন. ৰয়]] * [[:en:Battle of Singapore|Battle of Singapore]] — [[ছিংগাপুৰৰ যুদ্ধ]] * [[:en:All India Youth Federation|All India Youth Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় যুৱ ফেডাৰেচন]] * [[:en:List of Indian independence activists|List of Indian independence activists]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ তালিকা]] * [[:en:Pazhassi Raja|Pazhassi Raja]] — [[পাঝাচ্ছি ৰাজা]] * [[:en:The Commanding Heights|The Commanding Heights]] — [[দ্য কমাণ্ডিং হাইটছ]] * [[:en:Sabarmati Ashram|Sabarmati Ashram]] — [[সাবৰমতী আশ্ৰম]] * [[:en:Bhagat Singh|Bhagat Singh]] — [[ভগত সিং]] * [[:en:Manilal Gandhi|Manilal Gandhi]] — [[মণিলাল গান্ধী]] * [[:en:Devdas Gandhi|Devdas Gandhi]] — [[দেৱদাস গান্ধী]] * [[:en:Gandhi Peace Prize|Gandhi Peace Prize]] — [[গান্ধী শান্তি বঁটা]] * [[:en:People's Democratic Front (Hyderabad)|People's Democratic Front]] — [[পিপলছ ডেম'ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] * [[:en:Bidhan Chandra Roy|Bidhan Chandra Roy]] — [[বিধান চন্দ্ৰ ৰায়]] * [[:en:K. Kelappan|K. Kelappan]] — [[কে. কেলাপ্পন]] * [[:en:Die hard (phrase)|Die hard]] — [[ডাই হাৰ্ড]] * [[:en:Anandamath|Anandamath]] — [[আনন্দমঠ]] * [[:en:Tebhaga movement|Tebhaga movement]] — [[তেভাগা আন্দোলন]] * [[:en:Radcliffe Line|Radcliffe Line]] — [[ৰেডক্লিফ লাইন]] * [[:en:Chittaranjan Das|Chittaranjan Das]] — [[চিত্তৰঞ্জন দাস]] * [[:en:Azad Hind|Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দ]] * [[:en:Khilafat Movement|Khilafat Movement]] — [[খিলাফত আন্দোলন]] * [[:en:Krishna Hutheesing|Krishna Hutheesing]] — [[কৃষ্ণা হুথীসিং]] * [[:en:Hindustani Lal Sena|Hindustani Lal Sena]] — [[হিন্দুস্তানী লাল সেনা]] * [[:en:Titumir|Titumir]] — [[তিতুমীৰ]] * [[:en:B. T. Ranadive|B. T. Ranadive]] — [[বি. টি. ৰানাদিৱে]] * [[:en:Tej Bahadur Sapru|Tej Bahadur Sapru]] — [[তেজ বাহাদুৰ সপ্ৰু]] * [[:en:Kailash Nath Katju|Kailash Nath Katju]] — [[কৈলাশ নাথ কাটজু]] * [[:en:Rameshwari Nehru|Rameshwari Nehru]] — [[ৰমেশ্বৰী নেহৰু]] * [[:en:Moirang|Moirang]] — [[মইৰাং]] * [[:en:Polygar Wars|Polygar Wars]] — [[পলিগাৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Seistan Force|Seistan Force]] — [[ছেইস্তান ফ'ৰ্চ]] * [[:en:Cellular Jail|Cellular Jail]] — [[চেলুলাৰ জেল]] * [[:en:Johann Heinrich von Bernstorff|Johann Heinrich von Bernstorff]] — [[জোহান হাইন্ৰিখ ফন বাৰ্নষ্টৰ্ফ]] * [[:en:Sarvodaya|Sarvodaya]] — [[সৰ্বোদয়]] * [[:en:Rash Behari Bose|Rash Behari Bose]] — [[ৰাসবিহাৰী বসু]] * [[:en:P. N. Oak|P. N. Oak]] — [[পি. এন. ওক]] * [[:en:with Destiny|With Destiny]] — [[ৱিথ ডেষ্টিনি]] * [[:en:Meghe Dhaka Tara|Meghe Dhaka Tara]] — [[মেঘে ঢাকা তৰা]] * [[:en:Haryana Vikas Party|Haryana Vikas Party]] — [[হাৰিয়ানা বিকাশ পাৰ্টি]] * [[:en:Jai Hind|Jai Hind]] — [[জয় হিন্দ]] * [[:en:National Federation of Indian Women|National Federation of Indian Women]] — [[ভাৰতীয় নাৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফেডাৰেচন]] * [[:en:Balasore|Balasore]] — [[বালাছোৰ]] * [[:en:Custodian for Enemy Property for India|Custodian for Enemy Property for India]] — [[ভাৰতৰ শত্ৰু সম্পত্তিৰ তত্ত্বাৱধায়ক]] * [[:en:Indian Independence Act 1947|Indian Independence Act 1947]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭]] * [[:en:Congress Socialist Party|Congress Socialist Party]] — [[কংগ্ৰেছ সমাজবাদী পাৰ্টি]] * [[:en:Indian National Congress (Organisation)|Indian National Congress (Organisation)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (সংগঠন)]] * [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] * [[:en:Mahadev Govind Ranade|Mahadev Govind Ranade]] — [[মহাদেৱ গোবিন্দ ৰানাডে]] * [[:en:Progressive Writers' Movement|Progressive Writers' Movement]] — [[প্ৰগতিশীল লেখক আন্দোলন]] * [[:en:Mangal Pandey: The Rising|Mangal Pandey: The Rising]] — [[মংগল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]] * [[:en:Wagon tragedy|Wagon tragedy]] — [[ৱেগন ট্ৰেজেডি]] * [[:en:Hasrat Mohani|Hasrat Mohani]] — [[হাছৰত মোহানী]] * [[:en:Sudhir Phadke|Sudhir Phadke]] — [[সুধীৰ ফড়কে]] * [[:en:Pitampura TV Tower|Pitampura TV Tower]] — [[পিতমপুৰা টিভি টাৱাৰ]] * [[:en:Montagu–Chelmsford Reforms|Montagu–Chelmsford Reforms]] — [[মণ্টেগু–চেমছফৰ্ড সংস্কাৰ]] * [[:en:The Emergency (India)|The Emergency]] — [[জৰুৰীকালীন অৱস্থা (ভাৰত)]] * [[:en:Chandra Shekhar Azad|Chandra Shekhar Azad]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ আজাদ]] * [[:en:All India Trade Union Congress|All India Trade Union Congress]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছ]] * [[:en:Red Fort|Red Fort]] — [[লালকিল্লা]] * [[:en:Sevagram|Sevagram]] — [[সেৱাগ্ৰাম]] * [[:en:Agnes Smedley|Agnes Smedley]] — [[এগনেছ স্মেডলি]] * [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] * [[:en:Lucknow Pact|Lucknow Pact]] — [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]] * [[:en:Simon Commission|Simon Commission]] — [[ছাইমন কমিছন]] * [[:en:Azad Hind Radio|Azad Hind Radio]] — [[আজাদ হিন্দ ৰেডিঅ']] * [[:en:Mangal Pandey|Mangal Pandey]] — [[মংগল পাণ্ডে]] * [[:en:All India Kisan Sabha|All India Kisan Sabha]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কিষাণ সভা]] * [[:en:Freedom at Midnight|Freedom at Midnight]] — [[ফ্ৰিডম এট মিডনাইট]] * [[:en:Siege of Lucknow|Siege of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌৰ অৱৰোধ]] * [[:en:Bite the cartridge|Bite the cartridge]] — [[কাৰ্টিজ কামুৰা]] * [[:en:Ela Bhatt|Ela Bhatt]] — [[এলা ভাট]] * [[:en:Tushar Gandhi|Tushar Gandhi]] — [[তুষাৰ গান্ধী]] * [[:en:AK Fazlul Huq|A. K. Fazlul Huq]] — [[এ. কে. ফজলুল হক]] * [[:en:Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero|Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero]] — [[নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু: দ্য ফৰ্গটেন হিৰো]] * [[:en:Siege of Cawnpore|Siege of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ অৱৰোধ]] * [[:en:Chhotu Ram|Chhotu Ram]] — [[ছোটু ৰাম]] * [[:en:Swadeshi movement|Swadeshi movement]] — [[স্বদেশী আন্দোলন]] * [[:en:Brahmo|Brahmo]] — [[ব্ৰাহ্ম]] * [[:en:Kisna: The Warrior Poet|Kisna: The Warrior Poet]] — [[কৃষ্ণ: দ্য ৱাৰিয়ৰ পোৱেট]] * [[:en:Goparaju Ramachandra Rao|Goparaju Ramachandra Rao]] — [[গোপৰাজু ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] * [[:en:Peter W. Fay|Peter W. Fay]] — [[পিটাৰ ডব্লিউ. ফে]] * [[:en:Three wise monkeys|Three wise monkeys]] — [[তিনিটা জ্ঞানী বান্দৰ]] * [[:en:Round Table Conferences (India)|Round Table Conferences]] — [[ঘূৰণীয়া মেজমেল (ভাৰত)]] * [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] * [[:en:Congress Working Committee|Congress Working Committee]] — [[কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটি]] * [[:en:All India Congress Committee|All India Congress Committee]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ কমিটি]] * [[:en:Young Bengal|Young Bengal]] — [[ইয়ং বেংগল]] * [[:en:Ila Mitra|Ila Mitra]] — [[ইলা মিত্ৰ]] * [[:en:Potti Sreeramulu|Potti Sreeramulu]] — [[পট্টি শ্ৰীৰামুলু]] * [[:en:Khadi|Khadi]] — [[খাদী]] * [[:en:Ghadar Movement|Ghadar Movement]] — [[গদৰ আন্দোলন]] * [[:en:Begum Hazrat Mahal|Begum Hazrat Mahal]] — [[বেগম হজৰত মহল]] * [[:en:Mahendra Pratap|Mahendra Pratap]] — [[মহেন্দ্ৰ প্ৰতাপ]] * [[:en:Bhikaiji Cama|Bhikaiji Cama]] — [[ভিকাজী কামা]] * [[:en:Indian Home Rule movement|Indian Home Rule movement]] — [[ভাৰতীয় হোম ৰুল আন্দোলন]] * [[:en:Shyamji Krishna Varma|Shyamji Krishna Varma]] — [[শ্যামজী কৃষ্ণ বৰ্মা]] * [[:en:Ram Manohar Lohia|Ram Manohar Lohia]] — [[ৰাম মনোহৰ লোহিয়া]] * [[:en:C. Achutha Menon|C. Achutha Menon]] — [[চি. অচ্যুত মেনন]] * [[:en:Swaraj|Swaraj]] — [[স্বৰাজ]] * [[:en:Pandurang Mahadev Bapat|Pandurang Mahadev Bapat]] — [[পাণ্ডুৰংগ মহাদেৱ বাপট]] * [[:en:Special Bureau for India|Special Bureau for India]] — [[ভাৰতৰ বাবে বিশেষ ব্যুৰো]] * [[:en:Bengali Renaissance|Bengali Renaissance]] — [[বংগীয় নৱজাগৰণ]] * [[:en:Cripps Mission|Cripps Mission]] — [[ক্ৰিপছ মিছন]] * [[:en:Indian (1996 film)|Indian]] — [[ইণ্ডিয়ান (১৯৯৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Direct Action Day|Direct Action Day]] — [[প্ৰত্যক্ষ কাৰ্য দিৱস]] * [[:en:Lala Lajpat Rai|Lala Lajpat Rai]] — [[লালা লাজপত ৰায়]] * [[:en:1942: A Love Story|1942: A Love Story]] — [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট'ৰী]] * [[:en:Gandhi–Irwin Pact|Gandhi–Irwin Pact]] — [[গান্ধী–আৰউইন চুক্তি]] * [[:en:Azimullah Khan|Azimullah Khan]] — [[আজিমুল্লাহ খান]] * [[:en:Swaraj Party|Swaraj Party]] — [[স্বৰাজ পাৰ্টি]] * [[:en:Shalimar the Clown|Shalimar the Clown]] — [[শালিমাৰ দ্য ক্লাউন]] * [[:en:Komagata Maru incident|Komagata Maru incident]] — [[কোমাগাতা মাৰু ঘটনা]] * [[:en:Republican Party of India|Republican Party of India]] — [[ভাৰতীয় ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি]] * [[:en:Independence Day (India)|Independence Day]] — [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)]] * [[:en:Sharps rifle|Sharps rifle]] — [[শ্বাৰ্পছ ৰাইফল]] * [[:en:Vaikom Muhammad Basheer|Vaikom Muhammad Basheer]] — [[বৈকম মুহাম্মদ বশীৰ]] * [[:en:Sardul Singh Kavishar|Sardul Singh Kavishar]] — [[ছৰ্দুল সিং কবিশৰ]] * [[:en:Kaba Gandhi No Delo|Kaba Gandhi No Delo]] — [[কাবা গান্ধী নো ডেলো]] * [[:en:Hey Ram|Hey Ram]] — [[হে ৰাম]] * [[:en:Nehru Report|Nehru Report]] — [[নেহৰু প্ৰতিবেদন]] * [[:en:Udham Singh|Udham Singh]] — [[উধম সিং]] * [[:en:Two-nation theory|Two-nation theory]] — [[দুই জাতি তত্ত্ব]] * [[:en:Edatata Narayanan|Edatata Narayanan]] — [[এদাতাতা নাৰায়ণন]] * [[:en:Dheeran Chinnamalai|Dheeran Chinnamalai]] — [[ধীৰণ চিন্নামালাই]] * [[:en:Gandhism|Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ]] * [[:en:Asaf Ali|Asaf Ali]] — [[আসফ আলী]] * [[:en:A. T. Ariyaratne|A. T. Ariyaratne]] — [[এ. টি. আৰিয়াৰত্নে]] * [[:en:Khudiram Bose|Khudiram Bose]] — [[ক্ষুদিৰাম বসু]] * [[:en:Battle of the Admin Box|Battle of the Admin Box]] — [[এডমিন বক্সৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Ramdev|Ramdev]] — [[ৰামদেৱ]] * [[:en:Kesari (newspaper)|Kesari]] — [[কেশৰী (সংবাদপত্ৰ)]] * [[:en:Kanaiyalal Maneklal Munshi|Kanaiyalal Maneklal Munshi]] — [[কানাইয়ালাল মানেকলাল মুঞ্চি]] * [[:en:Bagha Jatin|Bagha Jatin]] — [[বাঘা যতীন]] * [[:en:Bakht Khan|Bakht Khan]] — [[বখ্ত খান]] * [[:en:Aruna Asaf Ali|Aruna Asaf Ali]] — [[অৰুণা আসফ আলী]] * [[:en:Mufti Mahmud|Mufti Mahmud]] — [[মুফতি মাহমুদ]] * [[:en:Vernon Kell|Vernon Kell]] — [[ভাৰ্নন কেল]] * [[:en:Honorary titles of Indian leaders|Honorary titles of Indian leaders]] — [[ভাৰতীয় নেতাসকলৰ সন্মানসূচক উপাধি]] * [[:en:Brajkishore Prasad|Brajkishore Prasad]] — [[ব্ৰজকিশোৰ প্ৰসাদ]] * [[:en:Lü Banglie|Lü Banglie]] — [[লু বাংলি]] * [[:en:Mirabehn|Mirabehn]] — [[মীৰাবেন]] * [[:en:Prabhavati Devi|Prabhavati Devi]] — [[প্ৰভাৱতী দেৱী]] * [[:en:Sangolli Rayanna|Sangolli Rayanna]] — [[সাংগোল্লী ৰায়ন্না]] * [[:en:Partition of Bengal (1905)|Partition of Bengal (1905)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)]] * [[:en:Partition of Bengal (1947)|Partition of Bengal (1947)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯৪৭)]] * [[:en:J. B. Kripalani|J. B. Kripalani]] — [[জে. বি. কৃপালানী]] * [[:en:Muslim nationalism in South Asia|Muslim nationalism in South Asia]] — [[দক্ষিণ এছিয়াত মুছলমান জাতীয়তাবাদ]] * [[:en:Narhari Parikh|Narhari Parikh]] — [[নৰহৰি পাৰিখ]] * [[:en:Mohanlal Pandya|Mohanlal Pandya]] — [[মোহনলাল পাণ্ড্য]] * [[:en:Ravishankar Vyas|Ravishankar Vyas]] — [[ৰবিশংকৰ ব্যাস]] * [[:en:Japanese occupation of the Andaman Islands|Japanese occupation of the Andaman Islands]] — [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জৰ জাপানী দখল]] * [[:en:Abbas Tyabji|Abbas Tyabji]] — [[আব্বাছ ত্যাবজী]] * [[:en:Colvin R. de Silva|Colvin R. de Silva]] — [[কলভিন আৰ. ডি ছিলভা]] * [[:en:Servants of India Society|Servants of India Society]] — [[ছাৰ্ভেণ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] * [[:en:Natal Indian Congress|Natal Indian Congress]] — [[নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ]] * [[:en:Madhu Dandavate|Madhu Dandavate]] — [[মধু দণ্ডৱতে]] * [[:en:Tanguturi Prakasam|Tanguturi Prakasam]] — [[টাংগুটুৰি প্ৰকাশম]] * [[:en:Champaran Satyagraha|Champaran Satyagraha]] — [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Khaksar movement|Khaksar movement]] — [[খাকছাৰ আন্দোলন]] * [[:en:Vasudev Balwant Phadke|Vasudev Balwant Phadke]] — [[বাসুদেৱ বলৱন্ত ফাড়কে]] * [[:en:Samaldas Gandhi|Samaldas Gandhi]] — [[সামলদাস গান্ধী]] * [[:en:Unionist Party (Punjab)|Unionist Party]] — [[ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টি (পঞ্জাব)]] * [[:en:Battle of Chinhat|Battle of Chinhat]] — [[চিনহাটৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Mridula Sarabhai|Mridula Sarabhai]] — [[মৃদুলা সাৰাভাই]] * [[:en:Tara Singh (activist)|Tara Singh]] — [[তৰা সিং]] * [[:en:Madan Lal Dhingra|Madan Lal Dhingra]] — [[মদনলাল ধিংৰা]] * [[:en:History of the Indian National Congress|History of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ইতিহাস]] * [[:en:All India States Peoples' Conference|All India States Peoples' Conference]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহৰ জনসন্মিলন]] * [[:en:P. D. Gaitonde|P. D. Gaitonde]] — [[পি. ডি. গাইটণ্ডে]] * [[:en:Prabhudas Patwari|Prabhudas Patwari]] — [[প্ৰভুদাস পাটৱাৰী]] * [[:en:Boyi Bhimanna|Boyi Bhimanna]] — [[বয়ী ভীমন্না]] * [[:en:Dada Dharmadhikari|Dada Dharmadhikari]] — [[দাদা ধৰ্মাধিকাৰী]] * [[:en:Bina Das|Bina Das]] — [[বীণা দাস]] * [[:en:Mohamed Barakatullah Bhopali|Mohamed Barakatullah Bhopali]] — [[মহম্মদ বৰকতউল্লাহ ভূপালী]] * [[:en:Navajivan Trust|Navajivan Trust]] — [[নৱজীৱন ট্ৰাষ্ট]] * [[:en:Jinnah (film)|Jinnah]] — [[জিন্নাহ (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Umar Hajee Ahmed Jhaveri|Umar Hajee Ahmed Jhaveri]] — [[উমৰ হাজী আহমদ ঝাভেৰী]] * [[:en:V. O. Chidambaram Pillai|V. O. Chidambaram Pillai]] — [[ভি. ও. চিদাম্বৰম পিল্লাই]] * [[:en:Maruthu Pandiyar|Maruthu Pandiyar]] — [[মাৰুথু পাণ্ডিয়াৰ]] * [[:en:Dharasana Satyagraha|Dharasana Satyagraha]] — [[ধৰাসনা সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Assassination of Mahatma Gandhi|Assassination of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যা]] * [[:en:Indo-Pakistani Confederation|Indo-Pakistani Confederation]] — [[ভাৰত-পাকিস্তান মহাসংঘ]] * [[:en:Usha Mehta|Usha Mehta]] — [[উষা মেহতা]] * [[:en:Congress Radio|Congress Radio]] — [[কংগ্ৰেছ ৰেডিঅ']] * [[:en:Chempil Arayan|Chempil Arayan]] — [[চেম্পিল আৰায়ন]] * [[:en:Charles Freer Andrews|Charles Freer Andrews]] — [[চাৰ্লছ ফ্ৰিয়াৰ এণ্ড্ৰুজ]] * [[:en:Bardoli Satyagraha|Bardoli Satyagraha]] — [[বৰদোলী সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Amrit Kaur|Amrit Kaur]] — [[অমৃত কৌৰ]] * [[:en:Dominion of Pakistan|Dominion of Pakistan]] — [[পাকিস্তান ডমিনিয়ন]] * [[:en:Kamaladevi Chattopadhyay|Kamaladevi Chattopadhyay]] — [[কমলাদেৱী চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Train to Pakistan|Train to Pakistan]] — [[ট্ৰেইন টু পাকিস্তান]] * [[:en:Afoxê|Afoxê]] — [[আফোশে]] * [[:en:All India Students Federation|All India Students Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ছাত্ৰ ফেডাৰেচন]] * [[:en:Dharam Singh Hayatpur|Dharam Singh Hayatpur]] — [[ধৰম সিং হায়াতপুৰ]] * [[:en:Emperor vs Aurobindo Ghosh and others|Emperor vs Aurobindo Ghosh and others]] — [[এম্পেৰ'ৰ বনাম অৰবিন্দ ঘোষ আৰু অন্যান্য]] * [[:en:Shivaram Rajguru|Shivaram Rajguru]] — [[শিৱৰাম ৰাজগুৰু]] * [[:en:Khan Abdul Jabbar Khan|Khan Abdul Jabbar Khan]] — [[খান আব্দুল জব্বাৰ খান]] * [[:en:Sarfaroshi Ki Tamanna|Sarfaroshi Ki Tamanna]] — [[ছৰফৰোশী কি তমন্না]] * [[:en:Basanta Kumar Biswas|Basanta Kumar Biswas]] — [[বসন্ত কুমাৰ বিশ্বাস]] * [[:en:Durgabai Deshmukh|Durgabai Deshmukh]] — [[দুৰ্গাবাই দেশমুখ]] * [[:en:Aga Khan Palace|Aga Khan Palace]] — [[আগা খান প্ৰাসাদ]] * [[:en:Mani Bhavan|Mani Bhavan]] — [[মণি ভৱন]] * [[:en:1946 Cabinet Mission to India|1946 Cabinet Mission to India]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতলৈ কেবিনেট মিছন]] * [[:en:Tenneti Viswanadham|Tenneti Viswanadham]] — [[টেন্নেটি বিশ্বনাধম]] * [[:en:Khudai Khidmatgar|Khudai Khidmatgar]] — [[খুদাই খিদমতগাৰ]] * [[:en:Sukhdev Thapar|Sukhdev Thapar]] — [[সুখদেৱ থাপৰ]] * [[:en:Ram Prasad Bismil|Ram Prasad Bismil]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল]] * [[:en:Jamnalal Bajaj|Jamnalal Bajaj]] — [[জামনালাল বাজাজ]] * [[:en:Anna Hazare|Anna Hazare]] — [[আন্না হাজাৰে]] * [[:en:Lobsang Tenzin|Lobsang Tenzin]] — [[লোবছাং টেনজিন]] * [[:en:Anushilan Samiti|Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতি]] * [[:en:Chempakaraman Pillai|Chempakaraman Pillai]] — [[চেম্পকাৰামন পিল্লাই]] * [[:en:Benoy Basu|Benoy Basu]] — [[বিনয় বসু]] * [[:en:Dinesh Gupta|Dinesh Gupta]] — [[দিনেশ গুপ্ত]] * [[:en:Badal Gupta|Badal Gupta]] — [[বাদল গুপ্ত]] * [[:en:Bengal Volunteers|Bengal Volunteers]] — [[বেংগল ভলান্টিয়াৰ্ছ]] * [[:en:Revolutionary movement for Indian independence|Revolutionary movement for Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিপ্লৱী আন্দোলন]] * [[:en:Jugantar|Jugantar]] — [[যুগান্তৰ]] * [[:en:Bipin Behari Ganguli|Bipin Behari Ganguli]] — [[বিপিন বিহাৰী গাংগুলী]] * [[:en:Chittagong armoury raid|Chittagong armoury raid]] — [[চট্টগ্রাম অস্ত্ৰাগাৰ আক্ৰমণ]] * [[:en:Inayatullah Khan Mashriqi|Inayatullah Khan Mashriqi]] — [[ইনায়াতুল্লাহ খান মাশ্বৰিকী]] * [[:en:Charles Tegart|Charles Tegart]] — [[চাৰ্লছ টেগাৰ্ট]] * [[:en:Ubaidullah Sindhi|Ubaidullah Sindhi]] — [[উবাইদুল্লাহ সিন্ধী]] * [[:en:Ullaskar Dutta|Ullaskar Dutta]] — [[উল্লাসকৰ দত্ত]] * [[:en:Prafulla Chaki|Prafulla Chaki]] — [[প্ৰফুল্ল চাকী]] * [[:en:Qissa Khwani massacre|Qissa Khwani massacre]] — [[কিছা খুৱানি গণহত্যা]] * [[:en:Barindra Kumar Ghosh|Barindra Kumar Ghosh]] — [[বাৰীন্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] * [[:en:Ambika Chakrabarty|Ambika Chakrabarty]] — [[অম্বিকা চক্ৰৱৰ্তী]] * [[:en:Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya|Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya]] — [[ভোগৰাজু পট্টাভি সীতাৰামাইয়া]] * [[:en:Savitribai Phule|Savitribai Phule]] — [[সাৱিত্ৰীবাই ফুলে]] * [[:en:Siege of Delhi|Siege of Delhi]] — [[দিল্লীৰ অৱৰোধ]] * [[:en:Bhupendra Kumar Datta|Bhupendra Kumar Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰ কুমাৰ দত্ত]] * [[:en:Jatindra Nath Das|Jatindra Nath Das]] — [[যতীন্দ্ৰ নাথ দাস]] * [[:en:Jogesh Chandra Chatterjee|Jogesh Chandra Chatterjee]] — [[যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Narendra Mohan Sen|Narendra Mohan Sen]] — [[নৰেন্দ্ৰ মোহন সেন]] * [[:en:Bhulabhai Desai|Bhulabhai Desai]] — [[ভুলাভাই দেশাই]] * [[:en:Niranjan Sengupta|Niranjan Sengupta]] — [[নিৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] * [[:en:James Bevel|James Bevel]] — [[জেমছ বেভেল]] * [[:en:Hindustan Socialist Republican Association|Hindustan Socialist Republican Association]] — [[হিন্দুস্তান ছ'চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ'চিয়েচন]] * [[:en:Purna Swaraj|Purna Swaraj]] — [[পূৰ্ণ স্বৰাজ]] * [[:en:Ganesh Ghosh|Ganesh Ghosh]] — [[গণেশ ঘোষ]] * [[:en:Sardar (1993 film)|Sardar]] — [[ছৰ্দাৰ (১৯৯৩ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Second Battle of Cawnpore|Second Battle of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ দ্বিতীয় যুদ্ধ]] * [[:en:Artistic depictions of the partition of India|Artistic depictions of the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ শিল্পীসুলভ চিত্ৰায়ণ]] * [[:en:Sucheta Kripalani|Sucheta Kripalani]] — [[সুচেতা কৃপালানী]] * [[:en:Pratul Chandra Ganguli|Pratul Chandra Ganguli]] — [[প্ৰতুল চন্দ্ৰ গাংগুলী]] * [[:en:Indian National Association|Indian National Association]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সন্মিলন]] * [[:en:Capture of Lucknow|Capture of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌ দখল]] * [[:en:Sarat Chandra Bose|Sarat Chandra Bose]] — [[শৰত চন্দ্ৰ বসু]] * [[:en:Mir Sher Muhammad Talpur|Mir Sher Muhammad Talpur]] — [[মীৰ শ্বেৰ মহম্মদ তালপুৰ]] * [[:en:Pandurang Sadashiv Sane|Pandurang Sadashiv Sane]] — [[পাণ্ডুৰংগ সদাশিৱ সানে]] * [[:en:Lothoo Nitharwal|Lothoo Nitharwal]] — [[লোথু নিথাৰৱাল]] * [[:en:Bharatiya Khet Mazdoor Union|Bharatiya Khet Mazdoor Union]] — [[ভাৰতীয় খেত মজদুৰ ইউনিয়ন]] * [[:en:Gujarat Vidyapith|Gujarat Vidyapith]] — [[গুজৰাট বিদ্যাপীঠ]] * [[:en:Garm Hava|Garm Hava]] — [[গৰম হাৱা]] * [[:en:Veerapandiya Kattabomman|Veerapandiya Kattabomman]] — [[ভীৰাপাণ্ডিয়া কাট্টাবোম্মান]] * [[:en:Central Indian campaign of 1858|Central Indian campaign of 1858]] — [[১৮৫৮ চনৰ মধ্য ভাৰত অভিযান]] * [[:en:Gouthu Latchanna|Gouthu Latchanna]] — [[গৌথু লচ্ছন্না]] * [[:en:Pratap Singh Baharat|Pratap Singh Baharat]] — [[প্ৰতাপ সিং ভাৰত]] * [[:en:Gujarat Sabha|Gujarat Sabha]] — [[গুজৰাট সভা]] * [[:en:Liaquat–Nehru Pact|Liaquat–Nehru Pact]] — [[লিয়াকত–নেহৰু চুক্তি]] * [[:en:Virendranath Chattopadhyaya|Virendranath Chattopadhyaya]] — [[বীৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Kranti|Kranti]] — [[ক্ৰান্তি]] * [[:en:Electoral history of the Indian National Congress|Electoral history of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নিৰ্বাচনী ইতিহাস]] * [[:en:Cracking India|Cracking India]] — [[ক্ৰেকিং ইণ্ডিয়া]] * [[:en:Tarak Nath Das|Tarak Nath Das]] — [[তাৰক নাথ দাস]] * [[:en:Jadugopal Mukherjee|Jadugopal Mukherjee]] — [[যাদুগোপাল মুখাৰ্জী]] * [[:en:Kochrab Ashram|Kochrab Ashram]] — [[কোচৰাব আশ্ৰম]] * [[:en:Ambalal Sarabhai|Ambalal Sarabhai]] — [[অম্বালাল সাৰাভাই]] * [[:en:Hussain Ahmed Madani|Hussain Ahmed Madani]] — [[হুছেইন আহমদ মাদানী]] * [[:en:Bihari Muslims|Bihari Muslims]] — [[বিহাৰী মুছলমান]] * [[:en:Shashibhushan Raychaudhury|Shashibhushan Raychaudhury]] — [[শশীভূষণ ৰায়চৌধুৰী]] * [[:en:Kartar Singh Sarabha|Kartar Singh Sarabha]] — [[কৰ্তাৰ সিং সৰাভা]] * [[:en:Indian Mutiny Medal|Indian Mutiny Medal]] — [[ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ পদক]] * [[:en:Delhi Emergency Committee|Delhi Emergency Committee]] — [[দিল্লী জৰুৰীকালীন সমিতি]] * [[:en:Bhai Parmanand|Bhai Parmanand]] — [[ভাই পৰমানন্দ]] * [[:en:Hindu–German Conspiracy Trial|Hindu–German Conspiracy Trial]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ বিচাৰ]] * [[:en:Batukeshwar Dutt|Batukeshwar Dutt]] — [[বটুকেশ্বৰ দত্ত]] * [[:en:10, Janpath|10, Janpath]] — [[১০, জনপথ]] * [[:en:Panchanan Chakraborty|Panchanan Chakraborty]] — [[পঞ্চানন চক্ৰৱৰ্তী]] * [[:en:Indian National Congress (U)|Indian National Congress (U)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (ইউ)]] * [[:en:Borsad|Borsad]] — [[বৰছাদ]] * [[:en:Partap Singh Kairon|Partap Singh Kairon]] — [[প্ৰতাপ সিং কেৰন]] * [[:en:Poona Pact|Poona Pact]] — [[পুনা চুক্তি]] * [[:en:Vinod Kinariwala|Vinod Kinariwala]] — [[বিনোদ কিনাৰীৱালা]] * [[:en:Bhavabhushan Mitra|Bhavabhushan Mitra]] — [[ভৱভূষণ মিত্ৰ]] * [[:en:Community of the Ark|Community of the Ark]] — [[কমিউনিটি অৱ দ্য আৰ্ক]] * [[:en:Rani Gaidinliu|Rani Gaidinliu]] — [[ৰাণী গাইদিনলিউ]] * [[:en:Rao Tula Ram|Rao Tula Ram]] — [[ৰাও তুলা ৰাম]] * [[:en:Murree rebellion of 1857|Murree rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ মুৰী বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Guran Ditt Kumar|Guran Ditt Kumar]] — [[গুৰন দিত্ত কুমাৰ]] * [[:en:Emanuel Viktor Voska|Emanuel Viktor Voska]] — [[ইমানুৱেল ভিক্টৰ ভোস্কা]] * [[:en:Atulkrishna Ghosh|Atulkrishna Ghosh]] — [[অতুলকৃষ্ণ ঘোষ]] * [[:en:Madhu Limaye|Madhu Limaye]] — [[মধু লিময়ে]] * [[:en:Saraswathi Gora|Saraswathi Gora]] — [[সৰস্বতী গোৰা]] * [[:en:Vested Property Act (Bangladesh)|Vested Property Act (Bangladesh)]] — [[ভেষ্টেড প্ৰপাৰ্টি আইন (বাংলাদেশ)]] * [[:en:Mokshadacharan Samadhyayi|Mokshadacharan Samadhyayi]] — [[মোক্ষদাচৰণ সমাধ্যায়ী]] * [[:en:Nahar Singh|Nahar Singh]] — [[নাহাৰ সিং]] * [[:en:Indian Empire Society|Indian Empire Society]] — [[ইণ্ডিয়ান এম্পায়াৰ ছ'চাইটি]] * [[:en:Muslim Nationalist Party|Muslim Nationalist Party]] — [[মুছলিম নেচনেলিষ্ট পাৰ্টি]] * [[:en:Pyarelal Nayyar|Pyarelal Nayyar]] — [[পিয়াৰেলাল নাইয়াৰ]] * [[:en:Jnananjan Niyogi|Jnananjan Niyogi]] — [[জ্ঞানাঞ্জন নিয়োগী]] * [[:en:P. V. Kurian|P. V. Kurian]] — [[পি. ভি. কুৰিয়ান]] * [[:en:Basawon Singh|Basawon Singh]] — [[বাসাৱন সিং]] * [[:en:Narayan Desai|Narayan Desai]] — [[নাৰায়ণ দেশাই]] * [[:en:Communist Consolidation|Communist Consolidation]] — [[কমিউনিষ্ট কনছলিডেচন]] * [[:en:Maza Pravas|Maza Pravas]] — [[মাঝা প্ৰবাস]] * [[:en:Tattwabodhini Patrika|Tattwabodhini Patrika]] — [[তত্ত্ববোধিনী পত্ৰিকা]] * [[:en:Zira, Punjab|Zira, Punjab]] — [[জিৰা, পঞ্জাব]] * [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] — [[সুশীলা নাইয়াৰ]] * [[:en:Shyam Sundar Chakravarthy|Shyam Sundar Chakravarthy]] — [[শ্যাম সুন্দৰ চক্ৰৱৰ্তী]] * [[:en:Sardar Ajit Singh|Sardar Ajit Singh]] — [[সৰ্দাৰ অজিত সিং]] * [[:en:India House|India House]] — [[ইণ্ডিয়া হাউছ]] * [[:en:Free India Society|Free India Society]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] * [[:en:Annexation of Junagadh|Annexation of Junagadh]] — [[জুনাগড় সংযুক্তিকৰণ]] * [[:en:Manmath Nath Gupta|Manmath Nath Gupta]] — [[মন্মথ নাথ গুপ্ত]] * [[:en:Kakori conspiracy|Kakori conspiracy]] — [[কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ]] * [[:en:Baba Gurdit Singh|Baba Gurdit Singh]] — [[বাবা গুৰদিত সিং]] * [[:en:Baba Gurmukh Singh|Baba Gurmukh Singh]] — [[বাবা গুৰমুখ সিং]] * [[:en:Royal Indian Navy mutiny|Royal Indian Navy mutiny]] — [[ৰয়েল ইণ্ডিয়ান নেভি বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Speeches about Indian independence|Speeches about Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিষয়ে ভাষণ]] * [[:en:Mahmud Hasan Deobandi|Mahmud Hasan Deobandi]] — [[মাহমুদ হাছান দেওবন্দী]] * [[:en:East Bengali refugees|East Bengali refugees]] — [[পূব বংগীয় শৰণাৰ্থী]] * [[:en:Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith|Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith]] — [[মহাত্মা গান্ধী কাশী বিদ্যাপীঠ]] * [[:en:Ashfaqulla Khan|Ashfaqulla Khan]] — [[আশফাকউল্লা খান]] * [[:en:E. Moidu Moulavi|E. Moidu Moulavi]] — [[ই. মইদু মৌলৱী]] * [[:en:Communal Award|Communal Award]] — [[কমিউনেল এৱাৰ্ড]] * [[:en:Maria Lacerda de Moura|Maria Lacerda de Moura]] — [[মাৰিয়া লাচেৰ্ডা ডি মউৰা]] * [[:en:Indian Legion|Indian Legion]] — [[ভাৰতীয় লিজিয়ন]] * [[:en:Geoffrey Ostergaard|Geoffrey Ostergaard]] — [[জেফ্ৰি অষ্টাৰগাৰ্ড]] * [[:en:Operation Bajadere|Operation Bajadere]] — [[অপাৰেচন বাজাডেৰ]] * [[:en:Shrimad Rajchandra|Shrimad Rajchandra]] — [[শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ]] * [[:en:Jhalkaribai|Jhalkaribai]] — [[ঝলকাৰীবাই]] * [[:en:Hemu Kalani|Hemu Kalani]] — [[হেমু কালানী]] * [[:en:Burhan-ud-Din (Indian National Army officer)|Burhan-ud-Din]] — [[বুৰহান-উদ-দিন]] * [[:en:Provisional Government of India|Provisional Government of India]] — [[ভাৰতৰ অস্থায়ী চৰকাৰ]] * [[:en:Mitra Bir|Mitra Bir]] — [[মিত্ৰ বীৰ]] * [[:en:N. G. Ranga|N. G. Ranga]] — [[এন. জি. ৰংগা]] * [[:en:Gandhigiri|Gandhigiri]] — [[গান্ধীগিৰি]] * [[:en:Vishvendra Singh|Vishvendra Singh]] — [[বিশ্বেন্দ্ৰ সিং]] * [[:en:Leela Roy|Leela Roy]] — [[লীলা ৰায়]] * [[:en:Mahboob Zahedi|Mahboob Zahedi]] — [[মাহবুব জাহেদী]] * [[:en:Sewa Singh Thikriwala|Sewa Singh Thikriwala]] — [[সেৱা সিং ঠিকৰীৱালা]] * [[:en:Battaglione Azad Hindoustan|Battaglione Azad Hindoustan]] — [[বাট্টাগ্লিঅ'নে আজাদ হিন্দুস্তান]] * [[:en:Ela Gandhi|Ela Gandhi]] — [[এলা গান্ধী]] * [[:en:Yusuf Meherally|Yusuf Meherally]] — [[ইউছুফ মেহেৰালি]] * [[:en:Malati Choudhury|Malati Choudhury]] — [[মালতী চৌধুৰী]] * [[:en:Rajendra Lahiri|Rajendra Lahiri]] — [[ৰাজেন্দ্ৰ লাহিড়ী]] * [[:en:Indian Opinion|Indian Opinion]] — [[ইণ্ডিয়ান অপিনিয়ন]] * [[:en:Yogendra Shukla|Yogendra Shukla]] — [[যোগেন্দ্ৰ শুক্লা]] * [[:en:Sheila Kaul|Sheila Kaul]] — [[শীলা কৌল]] * [[:en:Shibdas Ghosh|Shibdas Ghosh]] — [[শিৱদাস ঘোষ]] * [[:en:Swaraj Bhavan|Swaraj Bhavan]] — [[স্বৰাজ ভৱন]] * [[:en:Jallianwala Bagh massacre|Jallianwala Bagh massacre]] — [[জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Matangini Hazra|Matangini Hazra]] — [[মাতংগিনী হাজৰা]] * [[:en:Gandhi cap|Gandhi cap]] — [[গান্ধী টুপী]] * [[:en:Guy Gaunt|Guy Gaunt]] — [[গাই গাণ্ট]] * [[:en:Poornima Arvind Pakvasa|Poornima Arvind Pakvasa]] — [[পূৰ্ণিমা অৰবিন্দ পাকৱাসা]] * [[:en:All India Communist Party|All India Communist Party]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] * [[:en:V. V. S. Aiyar|V. V. S. Aiyar]] — [[ভি. ভি. এছ. আয়াৰ]] * [[:en:Sannyasi rebellion|Sannyasi rebellion]] — [[সন্ন্যাসী বিদ্ৰোহ]] * [[:en:League Against Gandhism|League Against Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ-বিৰোধী লীগ]] * [[:en:SS Maverick|SS Maverick]] — [[এছ এছ মেভেৰিক]] * [[:en:George Rodiek|George Rodiek]] — [[জৰ্জ ৰ'ডিয়েক]] * [[:en:Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] — [[মডাৰ্ণ ৰিভিউ (কলকাতা)]] * [[:en:Institute of Marxism-Leninism (India)|Institute of Marxism-Leninism]] — [[মাৰ্ক্সবাদ–লেনিনবাদ প্ৰতিষ্ঠান (ভাৰত)]] * [[:en:United Patriotic Association|United Patriotic Association]] — [[ইউনাইটেড পেট্ৰিয়টিক এছ'চিয়েচন]] * [[:en:Tiruppur Kumaran|Tiruppur Kumaran]] — [[তিৰুপ্পুৰ কুমাৰন]] * [[:en:Raghunath Vinayak Dhulekar|Raghunath Vinayak Dhulekar]] — [[ৰঘুনাথ বিনায়ক ঢুলেকৰ]] * [[:en:Kanailal Dutta|Kanailal Dutta]] — [[কানাইলাল দত্ত]] * [[:en:Sir William Wiseman, 10th Baronet|Sir William Wiseman]] — [[ছাৰ উইলিয়াম ৱাইজমেন]] * [[:en:Sikandar Bagh|Sikandar Bagh]] — [[ছিকান্দৰ বাগ]] * [[:en:Al-Hilal (newspaper)|Al-Hilal]] — [[আল-হিলাল (সংবাদপত্ৰ)]] * [[:en:India Wins Freedom|India Wins Freedom]] — [[ইণ্ডিয়া উইনছ ফ্ৰীডম]] * [[:en:Flag Satyagraha|Flag Satyagraha]] — [[পতাকা সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Former Indian National Army Monument|Former Indian National Army Monument]] — [[প্ৰাক্তন ভাৰতীয় জাতীয় সেনা স্মৃতিসৌধ]] * [[:en:Shah Nawaz Khan (general)|Shah Nawaz Khan]] — [[শ্বাহ নৱাজ খান]] * [[:en:Rasammah Bhupalan|Rasammah Bhupalan]] — [[ৰাছাম্মাহ ভূপালন]] * [[:en:Mirza Mughal|Mirza Mughal]] — [[মিৰ্জা মোগল]] * [[:en:Anugrah Narayan Sinha|Anugrah Narayan Sinha]] — [[অনুগ্ৰহ নাৰায়ণ সিনহা]] * [[:en:Kasinathuni Nageswara Rao|Kasinathuni Nageswara Rao]] — [[কাশীনাথুনি নাগেশ্বৰ ৰাও]] * [[:en:Telangana Rebellion|Telangana Rebellion]] — [[তেলেংগানা বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Doddamane Mahadevi Hegde|Doddamane Mahadevi Hegde]] — [[দোদ্দামানে মহাদেৱী হেগড়ে]] * [[:en:Bhim Sen Sachar|Bhim Sen Sachar]] — [[ভীম সেন ছাচাৰ]] * [[:en:Sadharan Brahmo Samaj|Sadharan Brahmo Samaj]] — [[সাধাৰণ ব্ৰাহ্ম সমাজ]] * [[:en:Thy Hand, Great Anarch!|Thy Hand, Great Anarch!]] — [[থাই হেণ্ড, গ্ৰেট এনাৰ্ক!]] * [[:en:Kaalapani|Kaalapani]] — [[কালাপানী]] * [[:en:Mana Desam|Mana Desam]] — [[মনা দেশম]] * [[:en:Maurice Frydman|Maurice Frydman]] — [[মৰিছ ফ্ৰাইডমেন]] * [[:en:Quit India speech|Quit India speech]] — [[ভাৰত ত্যাগ ভাষণ]] * [[:en:Navayana|Navayana]] — [[নৱযান]] * [[:en:Gandhian economics|Gandhian economics]] — [[গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি]] * [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] — [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] * [[:en:Inquilab Zindabad|Inquilab Zindabad]] — [[ইনকিলাব জিন্দাবাদ]] * [[:en:Manikuntala Sen|Manikuntala Sen]] — [[মণিকুন্তলা সেন]] * [[:en:Rammohan College|Rammohan College]] — [[ৰামমোহন কলেজ]] * [[:en:Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth|Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth]] — [[মহাত্মা ফুলে কৃষি বিদ্যাপীঠ]] * [[:en:Lala Ram Prakash Gupta|Lala Ram Prakash Gupta]] — [[লালা ৰাম প্ৰকাশ গুপ্ত]] * [[:en:Seven Social Sins|Seven Social Sins]] — [[সামাজিক সাতটা পাপ]] * [[:en:Narayan Hemchandra|Narayan Hemchandra]] — [[নাৰায়ণ হেমচন্দ্ৰ]] * [[:en:Mohan Singh (general)|Mohan Singh]] — [[মোহন সিং]] * [[:en:Haji Shariatullah|Haji Shariatullah]] — [[হাজী শ্বৰীয়তুল্লাহ]] * [[:en:Hindutva: Who Is a Hindu?|Hindutva: Who Is a Hindu?]] — [[হিন্দুত্ব: হিন্দু কোন?]] * [[:en:Mira Datta Gupta|Mira Datta Gupta]] — [[মীৰা দত্ত গুপ্ত]] * [[:en:Gandhi Memorial International Foundation|Gandhi Memorial International Foundation]] — [[গান্ধী মেম'ৰিয়েল ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফাউণ্ডেচন]] * [[:en:Ganda Singh Datt|Ganda Singh Datt]] — [[গণ্ডা সিং দত্ত]] * [[:en:Joseph McGarrity|Joseph McGarrity]] — [[জোছেফ মেকগেৰিটি]] * [[:en:Laxman Nayak|Laxman Nayak]] — [[লক্ষ্মণ নায়ক]] * [[:en:Pramod Ranjan Choudhury|Pramod Ranjan Choudhury]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন চৌধুৰী]] * [[:en:Harigopal Bal|Harigopal Bal]] — [[হৰিগোপাল বল]] * [[:en:Freedom struggle in Himachal Pradesh|Freedom struggle in Himachal Pradesh]] — [[হিমাচল প্ৰদেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] * [[:en:Khaak aur Khoon|Khaak aur Khoon]] — [[খাক ঔৰ খুন]] * [[:en:United Bengal|United Bengal]] — [[যুক্ত বংগ]] * [[:en:Fazl-e-Haq Khairabadi|Fazl-e-Haq Khairabadi]] — [[ফজল-ই-হক খৈৰাবাদী]] * [[:en:Garimella Satyanarayana|Garimella Satyanarayana]] — [[গৰিমেল্লা সত্যনাৰায়ণ]] * [[:en:Banga Mahila Vidyalaya|Banga Mahila Vidyalaya]] — [[বংগ মহিলা বিদ্যালয়]] * [[:en:Lal Bal Pal|Lal Bal Pal]] — [[লাল-বাল-পাল]] * [[:en:Sherbaz Khan|Sherbaz Khan]] — [[শ্বেৰবাজ খান]] * [[:en:Young India|Young India]] — [[ইয়ং ইণ্ডিয়া]] * [[:en:Polygar|Polygar]] — [[পলিগাৰ]] * [[:en:Lalithambika Antharjanam|Lalithambika Antharjanam]] — [[ললিতাম্বিকা অন্তৰ্জনম]] * [[:en:Selarang Barracks incident|Selarang Barracks incident]] — [[ছেলাৰাং বেৰেক ঘটনা]] * [[:en:Hideo Iwakuro|Hideo Iwakuro]] — [[হিদেও ইৱাকুৰো]] * [[:en:Amarendranath Chatterjee|Amarendranath Chatterjee]] — [[অমৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:N. P. Nayar|N. P. Nayar]] — [[এন. পি. নাইয়াৰ]] * [[:en:The Indian Sociologist|The Indian Sociologist]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ছ'চিঅ'লজিষ্ট]] * [[:en:Chandi Prasad Bhatt|Chandi Prasad Bhatt]] — [[চণ্ডীপ্ৰসাদ ভট্ট]] * [[:en:Padayatra|Padayatra]] — [[পদযাত্ৰা]] * [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University|Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে ৰোহিলখণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[:en:Punnapra-Vayalar uprising|Punnapra-Vayalar uprising]] — [[পুন্নপ্ৰা-ভায়ালাৰ বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Satyendra Chandra Mitra|Satyendra Chandra Mitra]] — [[সত্যেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] * [[:en:Satish Chandra Mukherjee|Satish Chandra Mukherjee]] — [[সতীশ চন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] * [[:en:Causes of the Indian Rebellion of 1857|Causes of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ কাৰণসমূহ]] * [[:en:Bhoodan movement|Bhoodan movement]] — [[ভূদান আন্দোলন]] * [[:en:Pagal Panthis|Pagal Panthis]] — [[পাগল পন্থী]] * [[:en:Tipu Shah|Tipu Shah]] — [[টিপু শ্বাহ]] * [[:en:1915 Singapore Mutiny|1915 Singapore Mutiny]] — [[১৯১৫ চনৰ ছিংগাপুৰ বিদ্ৰোহ]] * [[:en:International Day of Non-Violence|International Day of Non-Violence]] — [[আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱস]] * [[:en:Indian Independence League|Indian Independence League]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা লীগ]] * [[:en:Bangkok Conference|Bangkok Conference]] — [[বেংকক সন্মিলন]] * [[:en:A. R. Pillai|A. R. Pillai]] — [[এ. আৰ. পিল্লাই]] * [[:en:Prem Sahgal|Prem Sahgal]] — [[প্ৰেম ছেহগল]] * [[:en:Jai Hind postmark|Jai Hind postmark]] — [[জয় হিন্দ ডাকমোহৰ]] * [[:en:Indian National Army trials|Indian National Army trials]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ বিচাৰ]] * [[:en:Sher-e-Hind|Sher-e-Hind]] — [[শ্বেৰ-ই-হিন্দ]] * [[:en:Sardar-e-Jung|Sardar-e-Jung]] — [[ছৰ্দাৰ-ই-জং]] * [[:en:Vir-e-Hind|Vir-e-Hind]] — [[বীৰ-ই-হিন্দ]] * [[:en:Shahid-e-Bharat|Shahid-e-Bharat]] — [[শ্বহীদ-ই-ভাৰত]] * [[:en:Tamgha-e-Bahaduro|Tamgha-e-Bahaduro]] — [[তমঘা-ই-বাহাদুৰো]] * [[:en:INA Defence Committee|INA Defence Committee]] — [[আইএনএ প্ৰতিৰক্ষা সমিতি]] * [[:en:Iwaichi Fujiwara|Iwaichi Fujiwara]] — [[ইৱাইচি ফুজিৱাৰা]] * [[:en:F Kikan|F Kikan]] — [[এফ কিকান]] * [[:en:Ram Singh Thakuri|Ram Singh Thakuri]] — [[ৰাম সিং ঠাকুৰী]] * [[:en:Bidadari Resolutions|Bidadari Resolutions]] — [[বিডাদাৰি প্ৰস্তাৱসমূহ]] * [[:en:Rani of Jhansi Regiment|Rani of Jhansi Regiment]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী ৰেজিমেণ্ট]] * [[:en:John Thivy|John Thivy]] — [[জন থিভি]] * [[:en:Gandhi, My Father|Gandhi, My Father]] — [[গান্ধী, মাই ফাদাৰ]] * [[:en:HMS Pearl (1855)|HMS Pearl]] — [[এইচএমএছ পাৰ্ল]] * [[:en:Nil Darpan|Nil Darpan]] — [[নীল দৰ্পণ]] * [[:en:Nirmala Deshpande|Nirmala Deshpande]] — [[নিৰ্মলা দেশপাণ্ডে]] * [[:en:Joyce Lebra|Joyce Lebra]] — [[জয়চ লেব্ৰা]] * [[:en:I Kikan|I Kikan]] — [[আই কিকান]] * [[:en:Bahadur Group|Bahadur Group]] — [[বাহাদুৰ গ্ৰুপ]] * [[:en:Tokyo Boys|Tokyo Boys]] — [[টকিঅ' বয়ছ]] * [[:en:Ramesh Sakharam Benegal|Ramesh Sakharam Benegal]] — [[ৰমেশ সখাৰাম বেনেগাল]] * [[:en:Evan Cotton|Evan Cotton]] — [[ইভান কটন]] * [[:en:George Joseph (activist)|George Joseph (activist)]] — [[জৰ্জ জোচেফ (কৰ্মী)]] * [[:en:Salimgarh Fort|Salimgarh Fort]] — [[ছালিমগড় দুৰ্গ]] * [[:en:The Essential Gandhi|The Essential Gandhi]] — [[দ্য এছেনশিয়েল গান্ধী]] * [[:en:Puran Chand Joshi|Puran Chand Joshi]] — [[পুৰণ চন্দ্ৰ যোশী]] * [[:en:Surendra Sai|Surendra Sai]] — [[সুৰেন্দ্ৰ ছাই]] * [[:en:Giani Pritam Singh Dhillon|Giani Pritam Singh Dhillon]] — [[জ্ঞানী প্ৰীতম সিং ধিল্লোঁ]] * [[:en:Hindu–German Conspiracy|Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ]] * [[:en:Roshan Singh|Roshan Singh]] — [[ৰোশন সিং]] * [[:en:Sachindra Bakshi|Sachindra Bakshi]] — [[সচীন্দ্ৰ বক্সী]] * [[:en:Keshab Chakravarty|Keshab Chakravarty]] — [[কেশৱ চক্ৰৱৰ্তী]] * [[:en:Banwari Lal (revolutionary)|Banwari Lal (revolutionary)]] — [[বানৱাৰী লাল (বিপ্লৱী)]] * [[:en:Sachindra Nath Sanyal|Sachindra Nath Sanyal]] — [[সচীন্দ্ৰ নাথ সান্যাল]] * [[:en:A. D. Loganathan|A. D. Loganathan]] — [[এ. ডি. লগানাথন]] * [[:en:Shaukat Malik|Shaukat Malik]] — [[শওকত মালিক]] * [[:en:Mohammed Zaman Kiani|Mohammed Zaman Kiani]] — [[মহম্মদ জামান কিয়ানী]] * [[:en:Abid Hasan|Abid Hasan]] — [[আবিদ হাছান]] * [[:en:Barisal Conspiracy Case|Barisal Conspiracy Case]] — [[বৰিশাল ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] * [[:en:Trailokyanath Chakravarty|Trailokyanath Chakravarty]] — [[ত্ৰৈলোক্যনাথ চক্ৰৱৰ্তী]] * [[:en:S. A. Ayer|S. A. Ayer]] — [[এছ. এ. আয়াৰ]] * [[:en:Gandhi Brigade|Gandhi Brigade]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড]] * [[:en:Janaky Athi Nahappan|Janaky Athi Nahappan]] — [[জানকী আথি নাহাপ্পান]] * [[:en:Battle of Badli-ki-Serai|Battle of Badli-ki-Serai]] — [[বাদলি-কি-ছৰাইৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Ghadar Mutiny|Ghadar Mutiny]] — [[গদৰ বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Hikari Kikan|Hikari Kikan]] — [[হিকাৰি কিকান]] * [[:en:Hindustan Field Force|Hindustan Field Force]] — [[হিন্দুস্তান ফিল্ড ফ'ৰ্চ]] * [[:en:A. M. Sahay|A. M. Sahay]] — [[এ. এম. সাহায়]] * [[:en:Gottipati Brahmaiah|Gottipati Brahmaiah]] — [[গট্টিপাটি ব্ৰহ্মাইয়া]] * [[:en:K. P. K. Menon|K. P. K. Menon]] — [[কে. পি. কে. মেনন]] * [[:en:Jiffs|Jiffs]] — [[জিফছ]] * [[:en:G. Ramachandran (social reformer)|G. Ramachandran (social reformer)]] — [[জি. ৰামচন্দ্ৰন (সমাজ সংস্কাৰক)]] * [[:en:First Indian National Army|First Indian National Army]] — [[প্ৰথম ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] * [[:en:Qadam Qadam Badhaye Ja|Qadam Qadam Badhaye Ja]] — [[কদম কদম বঢ়ায়ে যা]] * [[:en:Farrer Park address|Farrer Park address]] — [[ফেৰাৰ পাৰ্ক ভাষণ]] * [[:en:Gandhi Brigade (regiment)|Gandhi Brigade (regiment)]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড (ৰেজিমেণ্ট)]] * [[:en:Azad Brigade|Azad Brigade]] — [[আজাদ ব্ৰিগেড]] * [[:en:Nehru Brigade|Nehru Brigade]] — [[নেহৰু ব্ৰিগেড]] * [[:en:Nittoor Srinivasa Rau|Nittoor Srinivasa Rau]] — [[নিট্টুৰ শ্ৰীনিবাস ৰাও]] * [[:en:Battle of Agra|Battle of Agra]] — [[আগ্ৰাৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire|Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire]] — [[ইণ্ডিয়ান ছামাৰ: দ্য ছিক্ৰেট হিষ্ট্ৰী অৱ দ্য এণ্ড অৱ এন এম্পায়াৰ]] * [[:en:Lahore Conspiracy Case trial|Lahore Conspiracy Case trial]] — [[লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ]] * [[:en:Annie Larsen|Annie Larsen]] — [[এনি লাৰ্ছেন]] * [[:en:Kamala Das Gupta|Kamala Das Gupta]] — [[কমলা দাস গুপ্ত]] * [[:en:Annie Larsen affair|Annie Larsen affair]] — [[এনি লাৰ্ছেন ঘটনা]] * [[:en:Scientific temper|Scientific temper]] — [[বৈজ্ঞানিক মানসিকতা]] * [[:en:Chandra Pulla Reddy|Chandra Pulla Reddy]] — [[চন্দ্ৰ পুল্লা ৰেড্ডী]] * [[:en:Oskar von Niedermayer|Oskar von Niedermayer]] — [[অস্কাৰ ফন নিডাৰমায়াৰ]] * [[:en:Niedermayer–Hentig Expedition|Niedermayer–Hentig Expedition]] — [[নিডাৰমায়াৰ–হেন্টিগ অভিযান]] * [[:en:Sohan Singh Bhakna|Sohan Singh Bhakna]] — [[সোহন সিং ভকনা]] * [[:en:Kavisekhara Dr Umar Alisha|Kavisekhara Dr Umar Alisha]] — [[কবিশেখৰ ড° উমৰ আলীশা]] * [[:en:Swami Shraddhanand|Swami Shraddhanand]] — [[স্বামী শ্ৰদ্ধানন্দ]] * [[:en:Defence of India Act 1915|Defence of India Act 1915]] — [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন ১৯১৫]] * [[:en:Khan Bahadur Khan Rohilla|Khan Bahadur Khan Rohilla]] — [[খান বাহাদুৰ খান ৰোহিলা]] * [[:en:Shripad Amrit Dange|Shripad Amrit Dange]] — [[শ্ৰিপাদ অমৃত ডাংগে]] * [[:en:Subhas Brigade|Subhas Brigade]] — [[সুভাষ ব্ৰিগেড]] * [[:en:Vishnu Ganesh Pingle|Vishnu Ganesh Pingle]] — [[বিষ্ণু গণেশ পিংলে]] * [[:en:Ghadar di gunj|Ghadar di gunj]] — [[গদৰ দি গুঞ্জ]] * [[:en:Berlin Committee|Berlin Committee]] — [[বাৰ্লিন কমিটি]] * [[:en:Delhi conspiracy case|Delhi conspiracy case]] — [[দিল্লী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] * [[:en:Hindustan Ghadar|Hindustan Ghadar]] — [[হিন্দুস্তান গদৰ]] * [[:en:Battles and operations of the Indian National Army|Battles and operations of the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ যুদ্ধ আৰু অভিযানসমূহ]] * [[:en:Decorations of Azad Hind|Decorations of Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দৰ পদকসমূহ]] * [[:en:Azad Hind stamps|Azad Hind stamps]] — [[আজাদ হিন্দৰ ডাকটিকটসমূহ]] * [[:en:Bhupendranath Datta|Bhupendranath Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]] * [[:en:Manthena Venkata Raju|Manthena Venkata Raju]] — [[মন্থেনা ভেংকট ৰাজু]] * [[:en:Werner Otto von Hentig|Werner Otto von Hentig]] — [[ভাৰ্নাৰ অট্টো ফন হেন্টিগ]] * [[:en:Ram Chandra Bharadwaj|Ram Chandra Bharadwaj]] — [[ৰাম চন্দ্ৰ ভাৰদ্বাজ]] * [[:en:Lakshmi Chand Jain|Lakshmi Chand Jain]] — [[লক্ষ্মী চন্দ জৈন]] * [[:en:Azad Hind Dal|Azad Hind Dal]] — [[আজাদ হিন্দ দল]] * [[:en:G. Subramania Iyer|G. Subramania Iyer]] — [[জি. সুব্ৰমণিয়া আয়াৰ]] * [[:en:Operation U-Go|Operation U-Go]] — [[অপাৰেচন ইউ-গ']] * [[:en:Day of Deliverance (India)|Day of Deliverance (India)]] — [[মুক্তি দিৱস (ভাৰত)]] * [[:en:Silk Letter Movement|Silk Letter Movement]] — [[ৰেচমী চিঠি আন্দোলন]] * [[:en:Lahuji Raghoji Salve|Lahuji Raghoji Salve]] — [[লাহুজী ৰাঘোজী ছালভে]] * [[:en:Rowlatt Committee|Rowlatt Committee]] — [[ৰাওলাট কমিটি]] * [[:en:Curzon Wyllie|Curzon Wyllie]] — [[কাৰ্জন ৱাইলি]] * [[:en:Impact of the Hindu–German Conspiracy|Impact of the Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱ]] * [[:en:Toba Tek Singh (short story)|Toba Tek Singh (short story)]] — [[টোবা টেক সিং (চুটিগল্প)]] * [[:en:Buniyaad|Buniyaad]] — [[বুনিয়াদ]] * [[:en:Rashtriya Loktantrik Party|Rashtriya Loktantrik Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লোকতান্ত্ৰিক পাৰ্টি]] * [[:en:Gopabandhu Das|Gopabandhu Das]] — [[গোপবন্ধু দাস]] * [[:en:Pandit Kanshi Ram|Pandit Kanshi Ram]] — [[পণ্ডিত কাংশী ৰাম]] * [[:en:William C. Hopkinson|William C. Hopkinson]] — [[উইলিয়াম চি. হপকিনছন]] * [[:en:Christmas Day Plot|Christmas Day Plot]] — [[খ্ৰীষ্টমাছ ডে ষড়যন্ত্ৰ]] * [[:en:Workers and Peasants Party|Workers and Peasants Party]] — [[শ্ৰমিক আৰু কৃষক পাৰ্টি]] * [[:en:Satyashodhak Samaj|Satyashodhak Samaj]] — [[সত্যশোধক সমাজ]] * [[:en:India Defence League|India Defence League]] — [[ইণ্ডিয়া ডিফেন্স লীগ]] * [[:en:Abani Mukherji|Abani Mukherji]] — [[অবনী মুখাৰ্জী]] * [[:en:The Glass Palace|The Glass Palace]] — [[দ্য গ্লাছ পেলেচ]] * [[:en:Achhar Singh Chhina|Achhar Singh Chhina]] — [[আছাৰ সিং ছীনা]] * [[:en:Prafulla Kumar Sen|Prafulla Kumar Sen]] — [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ সেন]] * [[:en:Thai-Bharat Cultural Lodge|Thai-Bharat Cultural Lodge]] — [[থাই-ভাৰত সাংস্কৃতিক লজ]] * [[:en:Indian National Council|Indian National Council]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় পৰিষদ]] * [[:en:Tokyo Conference|Tokyo Conference]] — [[টকিঅ' সন্মিলন]] * [[:en:Janaki Devi Bajaj|Janaki Devi Bajaj]] — [[জানকী দেৱী বাজাজ]] * [[:en:Oren (spy)|Oren (spy)]] — [[অৰেন (চোৰাংচোৱা)]] * [[:en:Kirpal Singh (spy)|Kirpal Singh (spy)]] — [[কিৰপাল সিং (চোৰাংচোৱা)]] * [[:en:Herambalal Gupta|Herambalal Gupta]] — [[হেৰম্বলাল গুপ্ত]] * [[:en:Bhagwan Singh Gyanee|Bhagwan Singh Gyanee]] — [[ভগৱান সিং জ্ঞানী]] * [[:en:British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I|British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I]] — [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় বিপ্লৱী আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰিটিছ প্ৰতিচোৰাংচোৱা কাৰ্য]] * [[:en:Indian Political Intelligence Office|Indian Political Intelligence Office]] — [[ইণ্ডিয়ান পলিটিকেল ইণ্টেলিজেন্স অফিচ]] * [[:en:John Wallinger|John Wallinger]] — [[জন ৱালিংগাৰ]] * [[:en:Intelligence Bureau for the East|Intelligence Bureau for the East]] — [[ইণ্টেলিজেন্স ব্যুৰো ফৰ দ্য ইষ্ট]] * [[:en:Kaneganti Hanumanthu|Kaneganti Hanumanthu]] — [[কানেগান্তি হনুমন্থু]] * [[:en:Maganlal Gandhi|Maganlal Gandhi]] — [[মগনলাল গান্ধী]] * [[:en:Jaganath Rao Bhonsle|Jaganath Rao Bhonsle]] — [[জগন্নাথ ৰাও ভোঁসলে]] * [[:en:Ghosts of India|Ghosts of India]] — [[ঘোষ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া]] * [[:en:Karim Ghani|Karim Ghani]] — [[কৰিম ঘানী]] * [[:en:Balakrishna Bhagwant Borkar|Balakrishna Bhagwant Borkar]] — [[বালকৃষ্ণ ভগৱন্ত বৰকৰ]] * [[:en:P. Jeevanandham|P. Jeevanandham]] — [[পি. জীৱানন্দম]] * [[:en:Kallur Subba Rao|Kallur Subba Rao]] — [[কল্লুৰ সুব্বা ৰাও]] * [[:en:Dada Amir Haider Khan|Dada Amir Haider Khan]] — [[দাদা আমিৰ হায়দাৰ খান]] * [[:en:Tenzin Tsundue|Tenzin Tsundue]] — [[তেনজিন চুণ্ডু]] * [[:en:Burma campaign (1944)|Burma campaign (1944)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪)]] * [[:en:Names of the Indian Rebellion of 1857|Names of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ নামসমূহ]] * [[:en:Sidney Rowlatt|Sidney Rowlatt]] — [[ছিডনী ৰ'লাট]] * [[:en:Burma campaign (1944–1945)|Burma campaign (1944–1945)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪–১৯৪৫)]] * [[:en:History of the British salt tax in India|History of the British salt tax in India]] — [[ভাৰতত ব্ৰিটিছ লোণ কৰৰ ইতিহাস]] * [[:en:Brahmoism|Brahmoism]] — [[ব্ৰাহ্ম ধৰ্ম]] * [[:en:Trust deed of Brahmo Sabha|Trust deed of Brahmo Sabha]] — [[ব্ৰাহ্ম সভাৰ ন্যাস দলিল]] * [[:en:Nihar Mukherjee|Nihar Mukherjee]] — [[নিহাৰ মুখাৰ্জী]] * [[:en:Badruddin Tyabji|Badruddin Tyabji]] — [[বদৰুদ্দিন ত্যাবজী]] * [[:en:Greater East Asia Conference|Greater East Asia Conference]] — [[বৃহত্তৰ পূব এছিয়া সন্মিলন]] * [[:en:Anandamohan College|Anandamohan College]] — [[আনন্দমোহন কলেজ]] * [[:en:Adi Dharm|Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্ম]] * [[:en:Sarala Devi|Sarala Devi]] — [[সৰলা দেৱী]] * [[:en:Non-possession|Non-possession]] — [[অপৰিগ্ৰহ]] * [[:en:Anandamohan Bose|Anandamohan Bose]] — [[আনন্দমোহন বসু]] * [[:en:Bhupendra Nath Bose|Bhupendra Nath Bose]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ বসু]] * [[:en:Meerut Conspiracy Case|Meerut Conspiracy Case]] — [[মীৰাট ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] * [[:en:Hind Swaraj or Indian Home Rule|Hind Swaraj or Indian Home Rule]] — [[হিন্দ স্বৰাজ]] * [[:en:Gandhi diet|Gandhi diet]] — [[গান্ধীৰ খাদ্যাভ্যাস]] * [[:en:Gopinath Saha|Gopinath Saha]] — [[গোপীনাথ সাহা]] * [[:en:Controversies surrounding the Indian National Army|Controversies surrounding the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাক কেন্দ্ৰ কৰি বিতৰ্ক]] * [[:en:Noakhali riots|Noakhali riots]] — [[নোৱাখালী দাংগা]] * [[:en:Titusji|Titusji]] — [[টাইটাছজী]] * [[:en:Vavilala Gopalakrishnayya|Vavilala Gopalakrishnayya]] — [[ভাৱিলালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] * [[:en:A. M. Nair|A. M. Nair]] — [[এ. এম. নায়াৰ]] * [[:en:M. P. T. Acharya|M. P. T. Acharya]] — [[এম. পি. টি. আচাৰ্য]] * [[:en:Bande Mataram (publication)|Bande Mataram (publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (প্ৰকাশন)]] * [[:en:Bande Mataram (Paris publication)|Bande Mataram (Paris publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (পেৰিছ প্ৰকাশন)]] * [[:en:Talvar|Talvar]] — [[তলৱাৰ]] * [[:en:The Indian War of Independence (book)|The Indian War of Independence (book)]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ৱাৰ অৱ ইণ্ডিপেণ্ডেন্স]] * [[:en:Abhinav Bharat Society|Abhinav Bharat Society]] — [[অভিনৱ ভাৰত সমাজ]] * [[:en:Basil Thomson|Basil Thomson]] — [[বেছিল থমছন]] * [[:en:History of Pune|History of Pune]] — [[পুনেৰ ইতিহাস]] * [[:en:Abdul Samad Khan Achakzai|Abdul Samad Khan Achakzai]] — [[আব্দুল ছামাদ খান আচাকজাই]] * [[:en:Freedom Fighters and Rehabilitation Division|Freedom Fighters and Rehabilitation Division]] — [[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু পুনৰ্বাসন বিভাগ]] * [[:en:Indian Home Rule Society|Indian Home Rule Society]] — [[ইণ্ডিয়ান হোম ৰুল ছ'চাইটি]] * [[:en:A. V. Baliga|A. V. Baliga]] — [[এ. ভি. বালিগা]] * [[:en:Buddhist Society of India|Buddhist Society of India]] — [[বৌদ্ধ ছ'চাইটি অৱ ইণ্ডিয়া]] * [[:en:Paris Indian Society|Paris Indian Society]] — [[পেৰিছ ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] * [[:en:G. S. Khaparde|G. S. Khaparde]] — [[জি. এছ. খাপাৰ্ডে]] * [[:en:Samadhi (1950 film)|Samadhi (1950 film)]] — [[সমাধি (১৯৫০ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Timeline of the Indian Rebellion of 1857|Timeline of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সময়ৰেখা]] * [[:en:S. R. Rana|S. R. Rana]] — [[এছ. আৰ. ৰাণা]] * [[:en:Harse Chhina Mogha Morcha|Harse Chhina Mogha Morcha]] — [[হাৰছে ছীনা মোগা মৰ্চা]] * [[:en:Harsha Chhina|Harsha Chhina]] — [[হৰ্ষ ছীনা]] * [[:en:Brahmo Conference Organisation|Brahmo Conference Organisation]] — [[ব্ৰাহ্ম সন্মিলনী সংগঠন]] * [[:en:Kalmyk Project|Kalmyk Project]] — [[কালমিক প্ৰকল্প]] * [[:en:Sufi Amba Prasad|Sufi Amba Prasad]] — [[ছুফী আম্বা প্ৰসাদ]] * [[:en:Pandurang Sadashiv Khankhoje|Pandurang Sadashiv Khankhoje]] — [[পাণ্ডুৰং সদাশিৱ খানখোজে]] * [[:en:Robert Nathan (intelligence officer)|Robert Nathan]] — [[ৰবাৰ্ট নাথান]] * [[:en:Aundh Experiment|Aundh Experiment]] — [[আউন্ধ পৰীক্ষা]] * [[:en:1907 Punjab unrest|1907 Punjab unrest]] — [[১৯০৭ চনৰ পঞ্জাব অশান্তি]] * [[:en:Shaheed Udham Singh (film)|Shaheed Udham Singh (film)]] — [[শ্বহীদ উধম সিং (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Bernard Lafayette|Bernard Lafayette]] — [[বাৰ্নাৰ্ড লাফায়েট]] * [[:en:Durga Malla|Durga Malla]] — [[দুৰ্গা মল্ল]] * [[:en:Kaka Kalelkar|Kaka Kalelkar]] — [[কাকা কালেলকৰ]] * [[:en:Lakshman Shastri Joshi|Lakshman Shastri Joshi]] — [[লক্ষ্মণ শাস্ত্ৰী যোশী]] * [[:en:Mohan Ranade|Mohan Ranade]] — [[মোহন ৰাণাডে]] * [[:en:Lala Jaswantrai Churamani|Lala Jaswantrai Churamani]] — [[লালা যশৱন্তৰায় চুৰামণি]] * [[:en:Jagannathrao Joshi|Jagannathrao Joshi]] — [[জগন্নাথৰাও যোশী]] * [[:en:Ghulam Ghaus Khan|Ghulam Ghaus Khan]] — [[গুলাম গাউছ খান]] * [[:en:P. Chandra Reddy|P. Chandra Reddy]] — [[পি. চন্দ্ৰ ৰেড্ডী]] * [[:en:Raj Kumar Shukla|Raj Kumar Shukla]] — [[ৰাজ কুমাৰ শুক্লা]] * [[:en:Shaheed Smarak Patna|Shaheed Smarak Patna]] — [[শ্বহীদ স্মাৰক, পাটনা]] * [[:en:Krishnammal Jagannathan|Krishnammal Jagannathan]] — [[কৃষ্ণম্মাল জগন্নাথন]] * [[:en:Tarkeshwari Sinha|Tarkeshwari Sinha]] — [[তাৰকেশ্বৰী সিনহা]] * [[:en:Baikuntha Shukla|Baikuntha Shukla]] — [[বৈকুণ্ঠ শুক্লা]] * [[:en:Yadunandan Sharma|Yadunandan Sharma]] — [[যদুনন্দন শৰ্মা]] * [[:en:Nai Talim|Nai Talim]] — [[নাই তালিম]] * [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] * [[:en:Birjis Qadr|Birjis Qadr]] — [[বিৰজিছ কদৰ]] * [[:en:Viper Island|Viper Island]] — [[ভাইপাৰ দ্বীপ]] * [[:en:Accamma Cherian|Accamma Cherian]] — [[আক্কাম্মা চেৰিয়ান]] * [[:en:Ramjee Singh|Ramjee Singh]] — [[ৰামজী সিং]] * [[:en:Subh Sukh Chain|Subh Sukh Chain]] — [[শুভ সুখ চেইন]] * [[:en:K. Kamaraj|K. Kamaraj]] — [[কে. কামৰাজ]] * [[:en:Kunwar Singh|Kunwar Singh]] — [[কুঁৱৰ সিং]] * [[:en:Babu Amar Singh|Babu Amar Singh]] — [[বাবু অমৰ সিং]] * [[:en:Kalantar|Kalantar]] — [[কালান্তৰ]] * [[:en:Pearl's Naval Brigade|Pearl's Naval Brigade]] — [[পাৰ্লৰ নৌসেনা ব্ৰিগেড]] * [[:en:Jivraj Narayan Mehta|Jivraj Narayan Mehta]] — [[জীৱৰাজ নাৰায়ণ মেহতা]] * [[:en:Hindu code bills|Hindu code bills]] — [[হিন্দু কোড বিল]] * [[:en:Ravindra Kelekar|Ravindra Kelekar]] — [[ৰবীন্দ্ৰ কেলেকাৰ]] * [[:en:Teji Bachchan|Teji Bachchan]] — [[তেজী বচ্চন]] * [[:en:Simla Conference|Simla Conference]] — [[ছিমলা সন্মিলন]] * [[:en:Tattwabodhini Sabha|Tattwabodhini Sabha]] — [[তত্ত্ববোধিনী সভা]] * [[:en:Jallian Wala Bagh|Jallian Wala Bagh]] — [[জালিয়ানৱালা বাগ]] * [[:en:Ganda Singh|Ganda Singh]] — [[গণ্ডা সিং]] * [[:en:Telo Mascarenhas|Telo Mascarenhas]] — [[টেলো মাস্কাৰেনহাছ]] * [[:en:Jagbir Singh Chhina|Jagbir Singh Chhina]] — [[জগবীৰ সিং ছীনা]] * [[:en:Manmohini Zutshi Sahgal|Manmohini Zutshi Sahgal]] — [[মনমোহিনী জুতশী ছেহগল]] * [[:en:Martyrs' Day (India)|Martyrs' Day (India)]] — [[শ্বহীদ দিৱস (ভাৰত)]] * [[:en:Trusteeship (Gandhism)|Trusteeship (Gandhism)]] — [[ন্যাসধাৰণা (গান্ধীবাদ)]] * [[:en:Sardar Vedaratnam|Sardar Vedaratnam]] — [[সৰ্দাৰ বেদৰত্নম]] * [[:en:Habib ur Rahman (Indian National Army officer)|Habib ur Rahman]] — [[হাবিব উৰ ৰহমান]] * [[:en:Mallu Swarajyam|Mallu Swarajyam]] — [[মাল্লু স্বৰাজ্যম]] * [[:en:All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)|All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)]] — [[অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভা (অজয় ভৱন)]] * [[:en:Ajoy Ghosh|Ajoy Ghosh]] — [[অজয় ঘোষ]] * [[:en:Ripudaman Singh|Ripudaman Singh]] — [[ৰিপুদমন সিং]] * [[:en:Battle of Najafgarh|Battle of Najafgarh]] — [[নজফগড়ৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Hemchandra Kanungo|Hemchandra Kanungo]] — [[হেমচন্দ্ৰ কানুংগো]] * [[:en:Nehru–Gandhi family|Nehru–Gandhi family]] — [[নেহৰু–গান্ধী পৰিয়াল]] * [[:en:Freda Bedi|Freda Bedi]] — [[ফ্ৰেডা বেদী]] * [[:en:Jan Muhammad Junejo|Jan Muhammad Junejo]] — [[জান মুহাম্মদ জুনেজো]] * [[:en:Jugantar Patrika|Jugantar Patrika]] — [[যুগান্তৰ পত্ৰিকা]] * [[:en:Dhaka Anushilan Samiti|Dhaka Anushilan Samiti]] — [[ঢাকা অনুশীলন সমিতি]] * [[:en:Mutiny Memorial|Mutiny Memorial]] — [[মিউটিনি মেম'ৰিয়েল]] * [[:en:Madras Mahajana Sabha|Madras Mahajana Sabha]] — [[মাদ্ৰাজ মহাজন সভা]] * [[:en:Brahm Prakash (politician)|Brahm Prakash]] — [[ব্ৰহ্ম প্ৰকাশ]] * [[:en:Haku Shah|Haku Shah]] — [[হাকু শ্বাহ]] * [[:en:Abinash Chandra Bhattacharya|Abinash Chandra Bhattacharya]] — [[অবিনাশ চন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য]] * [[:en:K. Damodaran|K. Damodaran]] — [[কে. দামোদৰণ]] * [[:en:Janayugom|Janayugom]] — [[জনযুগম]] * [[:en:Keshavrao Jedhe|Keshavrao Jedhe]] — [[কেশৱৰাও জেধে]] * [[:en:Jai Bhim|Jai Bhim]] — [[জয় ভীম]] * [[:en:Naini Central Prison|Naini Central Prison]] — [[নৈনী কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] * [[:en:Jhansi Ki Rani (2009 TV series)|Jhansi Ki Rani (2009 TV series)]] — [[ঝাঁসীৰ ৰাণী (২০০৯ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Purushottam Kakodkar|Purushottam Kakodkar]] — [[পুৰুষোত্তম কাকোদকৰ]] * [[:en:Harold Stuart|Harold Stuart]] — [[হেৰল্ড ষ্টুৱাৰ্ট]] * [[:en:Pramathanath Mitra|Pramathanath Mitra]] — [[প্ৰমথনাথ মিত্ৰ]] * [[:en:Goa liberation movement|Goa liberation movement]] — [[গোৱা মুক্তি আন্দোলন]] * [[:en:Annexation of Dadra and Nagar Haveli|Annexation of Dadra and Nagar Haveli]] — [[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলীৰ সংযুক্তিকৰণ]] * [[:en:Delhi Statement|Delhi Statement]] — [[দিল্লী ঘোষণা]] * [[:en:Velu Nachiyar|Velu Nachiyar]] — [[ভেলু নাচিয়াৰ]] * [[:en:Chapekar brothers|Chapekar brothers]] — [[চাপেকাৰ ভাতৃদ্বয়]] * [[:en:Kala Venkata Rao|Kala Venkata Rao]] — [[কলা ভেংকটা ৰাও]] * [[:en:Pandurang Purushottam Shirodkar|Pandurang Purushottam Shirodkar]] — [[পাণ্ডুৰং পুৰুষোত্তম শিৰোডকৰ]] * [[:en:Indian National Congress (R)|Indian National Congress (R)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)]] * [[:en:Sri Aurobindo|Sri Aurobindo]] — [[শ্ৰী অৰবিন্দ]] * [[:en:Moturi Satyanarayana|Moturi Satyanarayana]] — [[মোটুৰি সত্যনাৰায়ণ]] * [[:en:Gam Malludora|Gam Malludora]] — [[গাম মল্লুদোৰা]] * [[:en:Kapur Commission|Kapur Commission]] — [[কাপুৰ আয়োগ]] * [[:en:Bernhard Mann|Bernhard Mann]] — [[বাৰ্নহাৰ্ড মান]] * [[:en:Anne Anjaiah|Anne Anjaiah]] — [[এন্ আনজাইয়া]] * [[:en:Indian Communist Party (Sen)|Indian Communist Party (Sen)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (সেন)]] * [[:en:Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[সিষ্টলা ভেংকটা লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] * [[:en:Garam dal|Garam dal]] — [[গৰম দল]] * [[:en:Puripanda Appala Swamy|Puripanda Appala Swamy]] — [[পুৰিপাণ্ডা আপ্পালা স্বামী]] * [[:en:Mosalikanti Thirumala Rao|Mosalikanti Thirumala Rao]] — [[মোছালিকান্তি থিৰুমালা ৰাও]] * [[:en:Kaumudi Teacher|Kaumudi Teacher]] — [[কৌমুদী টিচাৰ]] * [[:en:M. Vincent|M. Vincent]] — [[এম. ভিনচেণ্ট]] * [[:en:Bodheswaran|Bodheswaran]] — [[বোধেশ্বৰন]] * [[:en:Qaisar Bagh|Qaisar Bagh]] — [[কাইছাৰ বাগ]] * [[:en:A. Vaidyanatha Iyer|A. Vaidyanatha Iyer]] — [[এ. বৈদ্যনাথ আয়াৰ]] * [[:en:Interim Government of India|Interim Government of India]] — [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ]] * [[:en:Tagadur Ramachandra Rao|Tagadur Ramachandra Rao]] — [[টাগাদুৰ ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] * [[:en:Mohammed Abdur Rahiman|Mohammed Abdur Rahiman]] — [[মহম্মদ আব্দুৰ ৰহমান]] * [[:en:1984 anti-Sikh riots|1984 anti-Sikh riots]] — [[১৯৮৪ চনৰ শিখ-বিৰোধী দাংগা]] * [[:en:Anglo-Khasi War|Anglo-Khasi War]] — [[ইংৰাজ-খাচী যুদ্ধ]] * [[:en:Vijay Singh Pathik|Vijay Singh Pathik]] — [[বিজয় সিং পথিক]] * [[:en:Brajlal Biyani|Brajlal Biyani]] — [[ব্ৰজলাল বিয়ানি]] * [[:en:Fatima Begum (politician)|Fatima Begum]] — [[ফাতিমা বেগম]] * [[:en:Vincent Kraft|Vincent Kraft]] — [[ভিনচেণ্ট ক্ৰাফ্ট]] * [[:en:Seva Dal|Seva Dal]] — [[সেৱা দল]] * [[:en:Amir Chand Bombwal|Amir Chand Bombwal]] — [[আমিৰ চন্দ বোম্বৱাল]] * [[:en:Harnam Singh Saini|Harnam Singh Saini]] — [[হৰনাম সিং ছেইনী]] * [[:en:Mairembam Koireng Singh|Mairembam Koireng Singh]] — [[মাইৰেম্বাম কইৰেং সিং]] * [[:en:Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement|Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত মাংগালোৰৰ কেথলিকসকলৰ অংশগ্ৰহণ]] * [[:en:Arjun Singh Gurjar|Arjun Singh Gurjar]] — [[অৰ্জুন সিং গুৰ্জৰ]] * [[:en:Continuous journey regulation|Continuous journey regulation]] — [[অবিৰত যাত্ৰা বিধি]] * [[:en:Sadhu Singh Hamdard|Sadhu Singh Hamdard]] — [[সাধু সিং হামদৰ্দ]] * [[:en:Peshawar Conspiracy Cases|Peshawar Conspiracy Cases]] — [[পেছাৱৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰসমূহ]] * [[:en:Bengali freedom struggle|Bengali freedom struggle]] — [[বংগৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] * [[:en:Ponaka Kanakamma|Ponaka Kanakamma]] — [[পোনাকা কানাকাম্মা]] * [[:en:Dhan Singh Gurjar|Dhan Singh Gurjar]] — [[ধন সিং গুৰ্জৰ]] * [[:en:Ramrao Krishnarao Patil|Ramrao Krishnarao Patil]] — [[ৰামৰাও কৃষ্ণৰাও পাটিল]] * [[:en:Devi Chaudhurani|Devi Chaudhurani]] — [[দেৱী চৌধুৰাণী]] * [[:en:C. R. formula|C. R. formula]] — [[চি. আৰ. সূত্ৰ]] * [[:en:Hermann Kallenbach|Hermann Kallenbach]] — [[হাৰ্মান কালেনবাখ]] * [[:en:Shivajinagar, Pune|Shivajinagar, Pune]] — [[শিৱাজীনগৰ, পুনে]] * [[:en:Phool Bagh|Phool Bagh]] — [[ফুল বাগ]] * [[:en:Kanuparti Varalakshmamma|Kanuparti Varalakshmamma]] — [[কানুপাৰ্তি বৰলক্ষ্মম্মা]] * [[:en:Giorgio Ceragioli|Giorgio Ceragioli]] — [[জৰ্জিঅ' চেৰাজিঅ'লি]] * [[:en:Khelein Hum Jee Jaan Sey|Khelein Hum Jee Jaan Sey]] — [[খেলেঁ হম জী জান সে]] * [[:en:Shyam Sunder Surolia|Shyam Sunder Surolia]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ছুৰোলিয়া]] * [[:en:Dal Singh (politician)|Dal Singh]] — [[দল সিং]] * [[:en:Chandra Rajeswara Rao|Chandra Rajeswara Rao]] — [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] * [[:en:B. N. Sarma|B. N. Sarma]] — [[বি. এন. শৰ্মা]] * [[:en:Padandi Munduku|Padandi Munduku]] — [[পদণ্ডি মুন্দুকু]] * [[:en:Rajiv Dixit|Rajiv Dixit]] — [[ৰাজীৱ দীক্ষিত]] * [[:en:Kalu Singh Mahara|Kalu Singh Mahara]] — [[কালু সিং মাহাৰা]] * [[:en:World Brahmo Council|World Brahmo Council]] — [[বিশ্ব ব্ৰাহ্ম পৰিষদ]] * [[:en:Qazi Zafar Hussain|Qazi Zafar Hussain]] — [[কাজী জাফৰ হুছেইন]] * [[:en:G. M. Syed|G. M. Syed]] — [[জি. এম. ছৈয়দ]] * [[:en:N. Prasad Rao|N. Prasad Rao]] — [[এন. প্ৰসাদ ৰাও]] * [[:en:Veeran Sundaralingam|Veeran Sundaralingam]] — [[ভীৰণ সুন্দৰলিংগম]] * [[:en:Oomaithurai|Oomaithurai]] — [[ঊমাইথুৰাই]] * [[:en:Bhai Balmukund|Bhai Balmukund]] — [[ভাই বালমুকুন্দ]] * [[:en:Jangal Santhal|Jangal Santhal]] — [[জংগল সন্থাল]] * [[:en:Kadam Singh|Kadam Singh]] — [[কদম সিং]] * [[:en:Janata Party (Secular)|Janata Party (Secular)]] — [[জনতা পাৰ্টি (ছেকুলাৰ)]] * [[:en:Nirmal Kumar Bose|Nirmal Kumar Bose]] — [[নিৰ্মল কুমাৰ বসু]] * [[:en:Llorenç Vidal Vidal|Llorenç Vidal Vidal]] — [[ল'ৰেঞ্চ ভিডাল ভিডাল]] * [[:en:Poona Sarvajanik Sabha|Poona Sarvajanik Sabha]] — [[পুনা সাৰ্বজনিক সভা]] * [[:en:Babasaheb (title)|Babasaheb]] — [[বাবাচাহেব]] * [[:en:Kalpana Datta|Kalpana Datta]] — [[কল্পনা দত্ত]] * [[:en:Qazi Mazhar Qayyum|Qazi Mazhar Qayyum]] — [[কাজী মজহৰ কাইয়ুম]] * [[:en:Pulin Behari Das|Pulin Behari Das]] — [[পুলিন বিহাৰী দাস]] * [[:en:Ahmadiyya Militia|Ahmadiyya Militia]] — [[আহমদিয়া মিলিচিয়া]] * [[:en:Shillong Observer|Shillong Observer]] — [[শ্বিলং অবজাৰ্ভাৰ]] * [[:en:Naya Dunia|Naya Dunia]] — [[নয়া দুনিয়া]] * [[:en:Tanka movement|Tanka movement]] — [[টংকা আন্দোলন]] * [[:en:London Indian Society|London Indian Society]] — [[লণ্ডন ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] * [[:en:Comrades Association|Comrades Association]] — [[কমৰেডছ এছ'চিয়েচন]] * [[:en:Hindavi Swarajya|Hindavi Swarajya]] — [[হিন্দৱী স্বৰাজ্য]] * [[:en:Haripura|Haripura]] — [[হৰিপুৰা]] * [[:en:Maya Singh Saini|Maya Singh Saini]] — [[মায়া সিং ছেইনী]] * [[:en:Chittagong (film)|Chittagong (film)]] — [[চিত্তগং (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Punjab Boundary Force|Punjab Boundary Force]] — [[পঞ্জাব সীমান্ত বাহিনী]] * [[:en:Hyderabad State Congress|Hyderabad State Congress]] — [[হায়দৰাবাদ ষ্টেট কংগ্ৰেছ]] * [[:en:Ram Gopal (author)|Ram Gopal]] — [[ৰাম গোপাল]] * [[:en:Gulab Singh Saini|Gulab Singh Saini]] — [[গুলাব সিং ছেইনী]] * [[:en:1937 Indian provincial elections|1937 Indian provincial elections]] — [[১৯৩৭ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] * [[:en:City College of Commerce and Business Administration|City College of Commerce and Business Administration]] — [[চিটি কলেজ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড বিজনেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচন]] * [[:en:Sivanath Sastri College|Sivanath Sastri College]] — [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী কলেজ]] * [[:en:Heramba Chandra College|Heramba Chandra College]] — [[হেৰম্ব চন্দ্ৰ কলেজ]] * [[:en:Prafulla Chandra College|Prafulla Chandra College]] — [[প্ৰফুল্ল চন্দ্ৰ কলেজ]] * [[:en:Umes Chandra College|Umes Chandra College]] — [[উমেশ চন্দ্ৰ কলেজ]] * [[:en:Meduri Nageswara Rao|Meduri Nageswara Rao]] — [[মেদুৰি নাগেশ্বৰ ৰাও]] * [[:en:Maganti Ankineedu|Maganti Ankineedu]] — [[মাগান্তি অংকিনিডু]] * [[:en:Rajni Bakshi|Rajni Bakshi]] — [[ৰজনী বক্সী]] * [[:en:A.K. Golam Jilani|A.K. Golam Jilani]] — [[এ. কে. গোলাম জিলানি]] * [[:en:Ajj Aakhaan Waris Shah Nu|Ajj Aakhaan Waris Shah Nu]] — [[আজ আখাঁ ৱাৰিছ শ্বাহ নূ]] * [[:en:Chodagam Ammanna Raja|Chodagam Ammanna Raja]] — [[চোদাগাম আম্মান্না ৰাজা]] * [[:en:Baháʼí Faith and Hinduism|Baháʼí Faith and Hinduism]] — [[বাহাই ধৰ্ম আৰু হিন্দু ধৰ্ম]] * [[:en:Rajanna|Rajanna]] — [[ৰাজান্না]] * [[:en:Abdur Rahman Peshawari|Abdur Rahman Peshawari]] — [[আব্দুৰ ৰহমান পেছাৱাৰী]] * [[:en:Vidyaben Shah|Vidyaben Shah]] — [[বিদ্যাবেন শ্বাহ]] * [[:en:Madras Presidency Association|Madras Presidency Association]] — [[মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সি এছ'চিয়েচন]] * [[:en:Konda Venkatappaiah|Konda Venkatappaiah]] — [[কোণ্ডা ভেংকটাপ্পাইয়া]] * [[:en:Jairamdas Daulatram|Jairamdas Daulatram]] — [[জয়ৰামদাস দৌলতৰাম]] * [[:en:B. V. Subba Reddy|B. V. Subba Reddy]] — [[বি. ভি. সুব্বা ৰেড্ডী]] * [[:en:Dastaan (2010 TV series)|Dastaan (2010 TV series)]] — [[দাস্তান (২০১০ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Wanda Dynowska|Wanda Dynowska]] — [[ৱাণ্ডা ডাইন'স্কা]] * [[:en:Lord Mountbatten: The Last Viceroy|Lord Mountbatten: The Last Viceroy]] — [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন: দ্য লাষ্ট ভাইচৰয়]] * [[:en:Love, Life Aur Lahore|Love, Life Aur Lahore]] — [[লাভ, লাইফ ঔৰ লাহোৰ]] * [[:en:N. Subba Rao Pantulu|N. Subba Rao Pantulu]] — [[এন. সুব্বা ৰাও পণ্টুলু]] * [[:en:Mahathma Phule Mandai|Mahathma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মণ্ডাই]] * [[:en:Vennelakanti Raghavaiah|Vennelakanti Raghavaiah]] — [[ভেন্নেলকান্তি ৰাঘৱাইয়া]] * [[:en:Subodh Roy|Subodh Roy]] — [[সুবোধ ৰায়]] * [[:en:Indian independence movement in Tamil Nadu|Indian independence movement in Tamil Nadu]] — [[তামিলনাডুত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] * [[:en:Bahishkrit Hitakarini Sabha|Bahishkrit Hitakarini Sabha]] — [[বহিষ্কৃত হিতকাৰিণী সভা]] * [[:en:Inturi Venkateswara Rao|Inturi Venkateswara Rao]] — [[ইণ্টুৰি ভেংকটেশ্বৰ ৰাও]] * [[:en:Ananta Singh|Ananta Singh]] — [[অনন্ত সিং]] * [[:en:Dukkipati Nageswara Rao|Dukkipati Nageswara Rao]] — [[দুক্কিপাটি নাগেশ্বৰ ৰাও]] * [[:en:Lokenath Bal|Lokenath Bal]] — [[লোকনাথ বল]] * [[:en:Umaji Naik|Umaji Naik]] — [[উমাজী নাইক]] * [[:en:Mohammad Iqbal Shedai|Mohammad Iqbal Shedai]] — [[মহম্মদ ইকবাল ছেদাই]] * [[:en:Abdul Bari (professor)|Abdul Bari]] — [[আব্দুল বাৰী]] * [[:en:Sangolli Rayanna (film)|Sangolli Rayanna (film)]] — [[সংগোল্লি ৰায়ান্না (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Violet Alva|Violet Alva]] — [[ভায়লেট আলভা]] * [[:en:Puli Thevar|Puli Thevar]] — [[পুলি থেৱৰ]] * [[:en:Har Dayal|Har Dayal]] — [[হৰ দয়াল]] * [[:en:Vellore mutiny|Vellore mutiny]] — [[ভেলোৰ বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Arun Manilal Gandhi|Arun Manilal Gandhi]] — [[অৰুণ মণিলাল গান্ধী]] * [[:en:Madan Mohan Malaviya|Madan Mohan Malaviya]] — [[মদন মোহন মালৱীয়]] * [[:en:Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] — [[মাৰ্ক বয়েল]] * [[:en:Bakshi Jagabandhu|Bakshi Jagabandhu]] — [[বক্সী জগবন্ধু]] * [[:en:Madhusudan Das|Madhusudan Das]] — [[মধুসূদন দাস]] * [[:en:Rao Gopal Dev|Rao Gopal Dev]] — [[ৰাও গোপাল দেৱ]] * [[:en:Hondh-Chillar massacre|Hondh-Chillar massacre]] — [[হোণ্ড-চিল্লাৰ হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Parbati Giri|Parbati Giri]] — [[পাৰ্বতী গিৰি]] * [[:en:Hindusthan National Guard|Hindusthan National Guard]] — [[হিন্দুস্থান নেচনেল গাৰ্ড]] * [[:en:Bengali Hindu Homeland Movement|Bengali Hindu Homeland Movement]] — [[বংগীয় হিন্দু স্বদেশভূমি আন্দোলন]] * [[:en:Rao Gopal Singh Kharwa|Rao Gopal Singh Kharwa]] — [[ৰাও গোপাল সিং খাৰৱা]] * [[:en:Gadicherla Harisarvottama Rao|Gadicherla Harisarvottama Rao]] — [[গাডিচেৰ্লা হৰিসৰ্বোত্তম ৰাও]] * [[:en:Dear Friend Hitler|Dear Friend Hitler]] — [[ডিয়াৰ ফ্ৰেণ্ড হিটলাৰ]] * [[:en:Tinnevely riot of 1908|Tinnevely riot of 1908]] — [[১৯০৮ চনৰ তিৰুনেলভেলী দাংগা]] * [[:en:K. C. S. Mani|K. C. S. Mani]] — [[কে. চি. এছ. মণি]] * [[:en:Majlis-e-Ahrar-ul-Islam|Majlis-e-Ahrar-ul-Islam]] — [[মজলিছ-এ-আহৰাৰ-উল-ইছলাম]] * [[:en:Gangs of Wasseypur – Part 1|Gangs of Wasseypur – Part 1]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ – পাৰ্ট ১]] * [[:en:Luís de Menezes Bragança|Luís de Menezes Bragança]] — [[লুইছ দে মেনেজেছ ব্ৰাগাঞ্জা]] * [[:en:Jagabandhu Patnaik|Jagabandhu Patnaik]] — [[জগবন্ধু পটনায়ক]] * [[:en:Ramadevi Choudhury|Ramadevi Choudhury]] — [[ৰামাদেৱী চৌধুৰী]] * [[:en:Ramji H. Kamani|Ramji H. Kamani]] — [[ৰামজী এইচ. কামানী]] * [[:en:Veeraputhran|Veeraputhran]] — [[ভীৰপুত্ৰন]] * [[:en:Al-Islah (newspaper)|Al-Islah (newspaper)]] — [[আল-ইছলাহ (সংবাদপত্ৰ)]] * [[:en:Kirti Mandir, Porbandar|Kirti Mandir, Porbandar]] — [[কীৰ্তি মন্দিৰ, পোৰবন্দৰ]] * [[:en:French India Students Congress|French India Students Congress]] — [[ফ্ৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ষ্টুডেণ্টছ কংগ্ৰেছ]] * [[:en:Congress Karma Parishad|Congress Karma Parishad]] — [[কংগ্ৰেছ কৰ্ম পৰিষদ]] * [[:en:Takkar massacre|Takkar massacre]] — [[টাক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগী হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Mansur Hoda|Mansur Hoda]] — [[মনছুৰ হোদা]] * [[:en:Early resistance to British rule in Malabar|Early resistance to British rule in Malabar]] — [[মালাবাৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিৰোধ]] * [[:en:Surur Hoda|Surur Hoda]] — [[ছুৰুৰ হোদা]] * [[:en:Ravi Varma of Padinjare Kovilakam|Ravi Varma of Padinjare Kovilakam]] — [[পাদিঞ্জাৰে কোভিলকমৰ ৰবি বৰ্মা]] * [[:en:Harchandrai Vishandas|Harchandrai Vishandas]] — [[হৰচন্দ্ৰাই বিষ্ণুদাস]] * [[:en:Seth Vishandas Nihalchand|Seth Vishandas Nihalchand]] — [[ছেঠ বিষ্ণুদাস নিহালচন্দ]] * [[:en:1950 University of Cambridge Chancellor election|1950 University of Cambridge Chancellor election]] — [[১৯৫০ চনৰ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰ নিৰ্বাচন]] * [[:en:Mahatma Gandhi's visit to Ceylon|Mahatma Gandhi's visit to Ceylon]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ চিলন ভ্ৰমণ]] * [[:en:Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award|Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award]] — [[ৰাজীৱ গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় সদ্ভাৱনা বঁটা]] * [[:en:Kishori Lal|Kishori Lal]] — [[কিশোৰী লাল]] * [[:en:Enuga Sreenivasulu Reddy|Enuga Sreenivasulu Reddy]] — [[এনুগা শ্ৰীনিবাসুলু ৰেড্ডী]] * [[:en:Sheikh Hissam-ud-Din|Sheikh Hissam-ud-Din]] — [[শ্বেখ হিছাম-উদ-দিন]] * [[:en:Genda Lal Dixit|Genda Lal Dixit]] — [[গেন্দা লাল দীক্ষিত]] * [[:en:City College, Kolkata|City College, Kolkata]] — [[চিটি কলেজ, কলকাতা]] * [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] * [[:en:Anupam Mishra|Anupam Mishra]] — [[অনুপম মিশ্ৰ]] * [[:en:Neil Statue Satyagraha|Neil Statue Satyagraha]] — [[নীল মূৰ্তি সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:1928 South Indian railway strike|1928 South Indian railway strike]] — [[১৯২৮ চনৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰে'ল ধৰ্মঘট]] * [[:en:1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike|1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike]] — [[১৯৩২ চনৰ মাদ্ৰাজ আৰু ছাউদাৰ্ণ মাৰাঠা ৰে'ল ধৰ্মঘট]] * [[:en:1921 Buckingham and Carnatic Mills strike|1921 Buckingham and Carnatic Mills strike]] — [[১৯২১ চনৰ বাকিংহাম আৰু কাৰ্ণাটিক মিলছ ধৰ্মঘট]] * [[:en:August Offer|August Offer]] — [[আগষ্ট প্ৰস্তাৱ]] * [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] * [[:en:Chunangat Kunjikavamma|Chunangat Kunjikavamma]] — [[চুনাংগাট কুঞ্জিকাভাম্মা]] * [[:en:Sebastian Valloppilly|Sebastian Valloppilly]] — [[ছেবাষ্টিয়ান ভেল্লোপ্পিল্লী]] * [[:en:Murari Sharma|Murari Sharma]] — [[মুৰাৰী শৰ্মা]] * [[:en:Babbar Akali movement|Babbar Akali movement]] — [[বাব্বৰ আকালী আন্দোলন]] * [[:en:Janaki Amma|Janaki Amma]] — [[জানকী আম্মা]] * [[:en:Seth Achal Singh|Seth Achal Singh]] — [[ছেঠ আচল সিং]] * [[:en:Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye|Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye]] — [[বাবুল মোৰা নাইহৰ ছুটো হি যায়ে]] * [[:en:Maniben Patel|Maniben Patel]] — [[মণিবেন পেটেল]] * [[:en:Shankarlal Banker|Shankarlal Banker]] — [[শংকৰলাল বেংকাৰ]] * [[:en:Prem Krishna Khanna|Prem Krishna Khanna]] — [[প্ৰেম কৃষ্ণ খান্না]] * [[:en:Gandhi Bhavan, Hyderabad|Gandhi Bhavan, Hyderabad]] — [[গান্ধী ভৱন, হায়দৰাবাদ]] * [[:en:List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi|List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীয়ে কৰা অনশনৰ তালিকা]] * [[:en:Giani Ditt Singh|Giani Ditt Singh]] — [[জ্ঞানী দিত্ত সিং]] * [[:en:The Train Has Reached Amritsar|The Train Has Reached Amritsar]] — [[ট্ৰেইনখন অমৃতসৰত উপস্থিত হৈছে]] * [[:en:Uttarakhand Pradesh Congress Committee|Uttarakhand Pradesh Congress Committee]] — [[উত্তৰাখণ্ড প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি]] * [[:en:Chinnamul|Chinnamul]] — [[চিন্নমূল]] * [[:en:Indian Ambulance Corps|Indian Ambulance Corps]] — [[ভাৰতীয় এম্বুলেন্স কৰ্পছ]] * [[:en:Pinjar (novel)|Pinjar (novel)]] — [[পিঞ্জৰ (উপন্যাস)]] * [[:en:Responsive Cooperation Party|Responsive Cooperation Party]] — [[ৰেছপনছিভ ক'অপাৰেচন পাৰ্টি]] * [[:en:Jamnalal Bajaj Award|Jamnalal Bajaj Award]] — [[জামনালাল বাজাজ বঁটা]] * [[:en:Political warfare in British colonial India|Political warfare in British colonial India]] — [[ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ভাৰতত ৰাজনৈতিক যুদ্ধ]] * [[:en:Pratapaditya Utsav|Pratapaditya Utsav]] — [[প্ৰতাপাদিত্য উৎসৱ]] * [[:en:Ramachandra Gowda|Ramachandra Gowda]] — [[ৰামচন্দ্ৰ গৌড়া]] * [[:en:V. R. Krishnan Ezhuthachan|V. R. Krishnan Ezhuthachan]] — [[ভি. আৰ. কৃষ্ণন এঝুথাচন]] * [[:en:Garapaty Satyanarayana|Garapaty Satyanarayana]] — [[গৰাপাটি সত্যনাৰায়ণ]] * [[:en:Mahatma Phule Museum|Mahatma Phule Museum]] — [[মহাত্মা ফুলে সংগ্ৰহালয়]] * [[:en:Veer Savarkar (film)|Veer Savarkar (film)]] — [[বীৰ সাৱৰকাৰ (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Hindustan Zindabad|Hindustan Zindabad]] — [[হিন্দুস্তান জিন্দাবাদ]] * [[:en:Sumati Morarjee|Sumati Morarjee]] — [[সুমতি মোৰাৰজী]] * [[:en:Samata Sainik Dal|Samata Sainik Dal]] — [[সমতা সৈনিক দল]] * [[:en:Mulk (TV series)|Mulk (TV series)]] — [[মুল্ক (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Hansa Jivraj Mehta|Hansa Jivraj Mehta]] — [[হংসা জীৱৰাজ মেহতা]] * [[:en:Renuka Ray|Renuka Ray]] — [[ৰেণুকা ৰায়]] * [[:en:Purushottam K. Chauhan|Purushottam K. Chauhan]] — [[পুৰুষোত্তম কে. চৌহান]] * [[:en:First Namboodiripad ministry|First Namboodiripad ministry]] — [[প্ৰথম নাম্বুদিৰিপাদ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Baldev Raj Nayar|Baldev Raj Nayar]] — [[বলদেৱ ৰাজ নায়াৰ]] * [[:en:Subhadra Joshi|Subhadra Joshi]] — [[সুভদ্ৰা যোশী]] * [[:en:Violence against women during the partition of India|Violence against women during the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ সময়ত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা]] * [[:en:Pabna Peasant Uprisings|Pabna Peasant Uprisings]] — [[পাবনা কৃষক বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Siddharth College of Law, Mumbai|Siddharth College of Law, Mumbai]] — [[সিদ্ধাৰ্থ কলেজ অৱ ল', মুম্বাই]] * [[:en:Gangs of Wasseypur|Gangs of Wasseypur]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ]] * [[:en:Turrebaz Khan|Turrebaz Khan]] — [[তুৰ্ৰেবাজ খান]] * [[:en:Akbarabadi Mosque|Akbarabadi Mosque]] — [[আকবৰাবাদী মছজিদ]] * [[:en:1857 Kranti (TV series)|1857 Kranti (TV series)]] — [[১৮৫৭ ক্ৰান্তি (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Jaswant Singh Rahi|Jaswant Singh Rahi]] — [[যশৱন্ত সিং ৰাহী]] * [[:en:Tamas (novel)|Tamas (novel)]] — [[তমস (উপন্যাস)]] * [[:en:A. C. N. Nambiar|A. C. N. Nambiar]] — [[এ. চি. এন. নাম্বিয়াৰ]] * [[:en:Abbas Ali (Indian National Army)|Abbas Ali (Indian National Army)]] — [[আব্বাছ আলী (ভাৰতীয় জাতীয় সেনা)]] * [[:en:Jugal Kishore Birla|Jugal Kishore Birla]] — [[যুগল কিশোৰ বিৰলা]] * [[:en:Gopaldas Ambaidas Desai|Gopaldas Ambaidas Desai]] — [[গোপালদাস আম্বাইদাস দেশাই]] * [[:en:Bhagat Ram Talwar|Bhagat Ram Talwar]] — [[ভগত ৰাম তলৱাৰ]] * [[:en:Atul Chandra Ghosh|Atul Chandra Ghosh]] — [[অতুল চন্দ্ৰ ঘোষ]] * [[:en:Labanya Prabha Ghosh|Labanya Prabha Ghosh]] — [[লাবণ্য প্ৰভা ঘোষ]] * [[:en:Anna Mani|Anna Mani]] — [[আন্না মণি]] * [[:en:Homi J. H. Taleyarkhan|Homi J. H. Taleyarkhan]] — [[হোমি জে. এইচ. টালেয়াৰখান]] * [[:en:Swami Anand|Swami Anand]] — [[স্বামী আনন্দ]] * [[:en:Yug (TV series)|Yug (TV series)]] — [[যুগ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Indian National Evolution|Indian National Evolution]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় বিবৰ্তন]] * [[:en:National Herald|National Herald]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড]] * [[:en:Muhammad Ali Jinnah|Muhammad Ali Jinnah]] — [[মুহাম্মদ আলী জিন্নাহ]] * [[:en:Durgawati Devi|Durgawati Devi]] — [[দুৰ্গাৱতী দেৱী]] * [[:en:Bhagwati Charan Vohra|Bhagwati Charan Vohra]] — [[ভগৱতী চৰণ ভোহৰা]] * [[:en:Samar Mukherjee|Samar Mukherjee]] — [[সমৰ মুখাৰ্জী]] * [[:en:Surya Sen|Surya Sen]] — [[সূৰ্য সেন]] * [[:en:Sarfarosh (1985 film)|Sarfarosh (1985 film)]] — [[চৰফৰোশ (১৯৮৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:B. G. Horniman|B. G. Horniman]] — [[বি. জি. হৰ্ণিমেন]] * [[:en:Pragada Kotaiah|Pragada Kotaiah]] — [[প্ৰগদা কোটাইয়া]] * [[:en:Thakurdas Bang|Thakurdas Bang]] — [[ঠাকুৰদাস বাং]] * [[:en:Pritilata Waddedar|Pritilata Waddedar]] — [[প্ৰীতিৱতা ৱাদ্দেদাৰ]] * [[:en:Jatindra Mohan Sengupta|Jatindra Mohan Sengupta]] — [[যতীন্দ্ৰ মোহন সেনগুপ্ত]] * [[:en:S. K. Rudra|S. K. Rudra]] — [[এছ. কে. ৰুদ্ৰ]] * [[:en:Ruchi Ram Sahni|Ruchi Ram Sahni]] — [[ৰুচি ৰাম সাহনী]] * [[:en:Annapurna Maharana|Annapurna Maharana]] — [[অন্নপূৰ্ণা মহাৰাণা]] * [[:en:Brij Krishna Chandiwala|Brij Krishna Chandiwala]] — [[ব্ৰিজ কৃষ্ণ চণ্ডীৱালা]] * [[:en:Lavanam|Lavanam]] — [[লৱণম]] * [[:en:Ro Khanna|Ro Khanna]] — [[ৰো খান্না]] * [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] * [[:en:Annie Mascarene|Annie Mascarene]] — [[এনি মাস্কাৰেন]] * [[:en:Kanaklata Barua|Kanaklata Barua]] — [[কনকলতা বৰুৱা]] * [[:en:V. A. Sundaram|V. A. Sundaram]] — [[ভি. এ. সুন্দৰম]] * [[:en:Lal Pratap Singh|Lal Pratap Singh]] — [[লাল প্ৰতাপ সিং]] * [[:en:Paika Rebellion|Paika Rebellion]] — [[পাইক বিদ্ৰোহ]] * [[:en:The light has gone out of our lives|The light has gone out of our lives]] — [[আমাৰ জীৱনৰ পোহৰ নুমাই গ'ল]] * [[:en:Charan Singh ministry|Charan Singh ministry]] — [[চৰণ সিং মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Chandraprabha Saikiani|Chandraprabha Saikiani]] — [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] * [[:en:Trilochan Pokhrel|Trilochan Pokhrel]] — [[ত্ৰিলোচন পোখৰেল]] * [[:en:Bibighar massacre|Bibighar massacre]] — [[বিবিঘৰ হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Prabartak Sangha|Prabartak Sangha]] — [[প্ৰৱৰ্তক সংঘ]] * [[:en:Arbuthnot Bank crash|Arbuthnot Bank crash]] — [[আৰ্বুথনট বেংকৰ পতন]] * [[:en:White Teeth (TV serial)|White Teeth (TV serial)]] — [[হোৱাইট টিথ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Chauri Chaura incident|Chauri Chaura incident]] — [[চৌৰী চৌৰা ঘটনা]] * [[:en:Sarla Behn|Sarla Behn]] — [[সৰলা বেহন]] * [[:en:Mahua Dabar|Mahua Dabar]] — [[মহুৱা ডাবাৰ]] * [[:en:Binod Kanungo|Binod Kanungo]] — [[বিনোদ কানুংগো]] * [[:en:Jugatram Dave|Jugatram Dave]] — [[যুগতৰাম দাভে]] * [[:en:Uma Shankar Mishra|Uma Shankar Mishra]] — [[উমা শংকৰ মিশ্ৰ]] * [[:en:Mahila Atma Raksha Samiti|Mahila Atma Raksha Samiti]] — [[মহিলা আত্মৰক্ষা সমিতি]] * [[:en:S. P. Varma|S. P. Varma]] — [[এছ. পি. বৰ্মা]] * [[:en:Joan Bondurant|Joan Bondurant]] — [[জোৱান বণ্ডুৰাণ্ট]] * [[:en:Kanu Gandhi|Kanu Gandhi]] — [[কানু গান্ধী]] * [[:en:Bibi Amtus Salam|Bibi Amtus Salam]] — [[বিবি আমতুছ ছালাম]] * [[:en:Govindbhai Shroff|Govindbhai Shroff]] — [[গোবিন্দভাই শ্ৰফ]] * [[:en:Sohan Singh Josh|Sohan Singh Josh]] — [[সোহন সিং যোশ]] * [[:en:Satyapal Dang|Satyapal Dang]] — [[সত্যপাল ডাং]] * [[:en:Naseeruddin Mauzi|Naseeruddin Mauzi]] — [[নছিৰুদ্দিন মৌজী]] * [[:en:Rajnarayan Mishra|Rajnarayan Mishra]] — [[ৰাজনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] * [[:en:Congress core group|Congress core group]] — [[কংগ্ৰেছ কোৰ গ্ৰুপ]] * [[:en:Boota Singh|Boota Singh]] — [[বুটা সিং]] * [[:en:Duggirala Gopalakrishnayya|Duggirala Gopalakrishnayya]] — [[দুগ্গিৰালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] * [[:en:Pradhanmantri|Pradhanmantri]] — [[প্ৰধানমন্ত্ৰী]] * [[:en:Satichaura Ghat massacre|Satichaura Ghat massacre]] — [[সতীচৌৰা ঘাট হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Gandhi Global Family|Gandhi Global Family]] — [[গান্ধী গ্ল'বেল ফেমিলি]] * [[:en:Surat Split|Surat Split]] — [[ছুৰাট বিভাজন]] * [[:en:Atul Prasad Sen|Atul Prasad Sen]] — [[অতুল প্ৰসাদ সেন]] * [[:en:Motilal Verma|Motilal Verma]] — [[মোতিলাল বৰ্মা]] * [[:en:Drawing the Line (play)|Drawing the Line (play)]] — [[ড্ৰয়িং দ্য লাইন (নাটক)]] * [[:en:H. S. Doreswamy|H. S. Doreswamy]] — [[এইচ. এছ. দোৰেস্বামী]] * [[:en:Vedaranyam March|Vedaranyam March]] — [[বেদাৰণ্যম পদযাত্ৰা]] * [[:en:1946 Indian provincial elections|1946 Indian provincial elections]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] * [[:en:New Bengal Association|New Bengal Association]] — [[নিউ বেংগল এছ'চিয়েচন]] * [[:en:Zainuddin Makhdoom II|Zainuddin Makhdoom II]] — [[জাইনুদ্দিন মখদুম দ্বিতীয়]] * [[:en:Ram Baksh Singh|Ram Baksh Singh]] — [[ৰাম বক্স সিং]] * [[:en:Nand Lal|Nand Lal]] — [[নন্দ লাল]] * [[:en:Reunion (advertisement)|Reunion (advertisement)]] — [[ৰিইউনিয়ন (বিজ্ঞাপন)]] * [[:en:Gandhi Heritage Portal|Gandhi Heritage Portal]] — [[গান্ধী হেৰিটেজ প'ৰ্টেল]] * [[:en:Leonard A. Gordon|Leonard A. Gordon]] — [[লিঅ'নাৰ্ড এ. গৰ্ডন]] * [[:en:Premlila Vithaldas Thackersey|Premlila Vithaldas Thackersey]] — [[প্ৰেমলিলা ভিতলদাস ঠাকৰছে]] * [[:en:S. R. Ramaswamy|S. R. Ramaswamy]] — [[এছ. আৰ. ৰামস্বামী]] * [[:en:Alluri Satyanarayana Raju|Alluri Satyanarayana Raju]] — [[আল্লুৰি সত্যনাৰায়ণ ৰাজু]] * [[:en:Avtar Singh Malhotra|Avtar Singh Malhotra]] — [[অৱতাৰ সিং মালহোত্ৰা]] * [[:en:Anasuya Sarabhai|Anasuya Sarabhai]] — [[অনসূয়া সৰাভাই]] * [[:en:Acharya Buddharakkhita|Acharya Buddharakkhita]] — [[আচাৰ্য বুদ্ধৰক্ষিত]] * [[:en:The Indian Struggle|The Indian Struggle]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ষ্ট্ৰাগল]] * [[:en:Chetram Jatav|Chetram Jatav]] — [[চেতৰাম জাটৱ]] * [[:en:Banke Chamar|Banke Chamar]] — [[বাঁকে চামাৰ]] * [[:en:Vaisravanath Raman Namboothiri|Vaisravanath Raman Namboothiri]] — [[বৈশ্ৰৱণনাথ ৰামন নাম্বুথিৰি]] * [[:en:P. Narsa Reddy|P. Narsa Reddy]] — [[পি. নৰসা ৰেড্ডী]] * [[:en:Saumyendranath Tagore|Saumyendranath Tagore]] — [[সৌম্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] * [[:en:Kallara-Pangode Struggle|Kallara-Pangode Struggle]] — [[কল্লাৰা-পাংগোড়ে সংগ্ৰাম]] * [[:en:Kadakkal Riot Case|Kadakkal Riot Case]] — [[কদক্কাল দাংগা গোচৰ]] * [[:en:Baburao Paranjpe|Baburao Paranjpe]] — [[বাবুৰাও পাৰাঞ্জপে]] * [[:en:Yashodhar Mathpal|Yashodhar Mathpal]] — [[যশোধৰ মথপাল]] * [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election]] — [[২০১৪ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ইউনাইটেড প্ৰগ্ৰেছিভ এলায়েন্সৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ তালিকা]] * [[:en:Shaheedan da Khu|Shaheedan da Khu]] — [[শ্বহীদান দা খু]] * [[:en:K.P. Janaki Ammal|K.P. Janaki Ammal]] — [[কে. পি. জানকী আম্মাল]] * [[:en:Mahad Satyagraha|Mahad Satyagraha]] — [[মহাড় সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Sheorajvati Nehru|Sheorajvati Nehru]] — [[শেওৰাজৱতী নেহৰু]] * [[:en:Maghotsab of Brahma Samaj|Maghotsab of Brahma Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজৰ মাঘোৎসৱ]] * [[:en:Sardar Papa Rayudu|Sardar Papa Rayudu]] — [[সৰ্দাৰ পাপা ৰায়ুডু]] * [[:en:G. Kumara Pillai|G. Kumara Pillai]] — [[জি. কুমাৰ পিল্লাই]] * [[:en:M. C. Davar|M. C. Davar]] — [[এম. চি. ডাভাৰ]] * [[:en:49th Regiment of Bengal Native Infantry|49th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৪৯তম ৰেজিমেণ্ট]] * [[:en:37th Regiment of Bengal Native Infantry|37th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৩৭তম ৰেজিমেণ্ট]] * [[:en:Manubhai Pancholi|Manubhai Pancholi]] — [[মনুভাই পঞ্চোলী]] * [[:en:Char Adhyay|Char Adhyay]] — [[চাৰ অধ্যায়]] * [[:en:Harijan Sevak Sangh|Harijan Sevak Sangh]] — [[হৰিজন সেৱক সংঘ]] * [[:en:N. M. R. Subbaraman|N. M. R. Subbaraman]] — [[এন. এম. আৰ. সুব্বাৰামন]] * [[:en:Lala Achint Ram|Lala Achint Ram]] — [[লালা আচিন্ত ৰাম]] * [[:en:Gandhi Sangrahalaya, Patna|Gandhi Sangrahalaya, Patna]] — [[গান্ধী সংগ্ৰহালয়, পাটনা]] * [[:en:Biswanath Pattnaik|Biswanath Pattnaik]] — [[বিশ্বনাথ পট্টনায়ক]] * [[:en:Bankipur Central Jail|Bankipur Central Jail]] — [[বেংকিপুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] * [[:en:Harsh Deo Malaviya|Harsh Deo Malaviya]] — [[হৰ্ষ দেৱ মালৱীয়]] * [[:en:Khandubhai Kasanji Desai|Khandubhai Kasanji Desai]] — [[খাণ্ডুভাই কাসানজী দেশাই]] * [[:en:Satyavati Devi|Satyavati Devi]] — [[সত্যৱতী দেৱী]] * [[:en:Satyavati Devi (born 1905)|Satyavati Devi (born 1905)]] — [[সত্যৱতী দেৱী (জন্ম ১৯০৫)]] * [[:en:Uma Nehru|Uma Nehru]] — [[উমা নেহৰু]] * [[:en:Induprakash|Induprakash]] — [[ইন্দুপ্ৰকাশ]] * [[:en:Girindra Mukerji|Girindra Mukerji]] — [[গিৰীন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] * [[:en:Yamuna Prasad Shastri|Yamuna Prasad Shastri]] — [[যমুনা প্ৰসাদ শাস্ত্ৰী]] * [[:en:Calcutta Thesis|Calcutta Thesis]] — [[কলকাতা থিছিছ]] * [[:en:The 1947 Partition Archive|The 1947 Partition Archive]] — [[১৯৪৭ চনৰ বিভাজন আৰ্কাইভ]] * [[:en:Henry Hyndman|Henry Hyndman]] — [[হেনৰি হাইণ্ডমেন]] * [[:en:Free India Centre|Free India Centre]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া চেণ্টাৰ]] * [[:en:The Race of My Life|The Race of My Life]] — [[দ্য ৰেচ অৱ মাই লাইফ]] * [[:en:Gundugutti Manjanathaya|Gundugutti Manjanathaya]] — [[গুণ্ডুগুট্টি মঞ্জনাথায়া]] * [[:en:Shangara Singh Mann|Shangara Singh Mann]] — [[শংকৰ সিং মান]] * [[:en:Sailesh Kumar Bandopadhyay|Sailesh Kumar Bandopadhyay]] — [[শৈলেশ কুমাৰ বন্দোপাধ্যায়]] * [[:en:Shobhana Ranade|Shobhana Ranade]] — [[শোভনা ৰাণাডে]] * [[:en:Kuyili|Kuyili]] — [[কুইলি]] * [[:en:S. K. Dey|S. K. Dey]] — [[এছ. কে. দে]] * [[:en:Swadeshi Steam Navigation Company|Swadeshi Steam Navigation Company]] — [[স্বদেশী ষ্টীম নেভিগেচন কোম্পানী]] * [[:en:Damodar Bangera|Damodar Bangera]] — [[দামোদৰ বেংগেৰা]] * [[:en:Pandyanda Belliappa|Pandyanda Belliappa]] — [[পাণ্ড্যাণ্ডা বেল্লিয়াপ্পা]] * [[:en:Mangu Ram Mugowalia|Mangu Ram Mugowalia]] — [[মংগু ৰাম মুগোৱালিয়া]] * [[:en:Kitne Pakistan|Kitne Pakistan]] — [[কিতনে পাকিস্তান]] * [[:en:Desh Ka Bhavishya|Desh Ka Bhavishya]] — [[দেশ কা ভৱিষ্য]] * [[:en:S. A. David|S. A. David]] — [[এছ. এ. ডেভিড]] * [[:en:Jeewanlal Motichand Shah|Jeewanlal Motichand Shah]] — [[জীৱনলাল মতিচন্দ শ্বাহ]] * [[:en:Jacobin Club of Mysore|Jacobin Club of Mysore]] — [[মাইছোৰৰ জেকবিন ক্লাব]] * [[:en:Free Dadra and Nagar Haveli|Free Dadra and Nagar Haveli]] — [[মুক্ত দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] * [[:en:Malik Munawar Khan Awan|Malik Munawar Khan Awan]] — [[মালিক মুনাৱৰ খান আৱান]] * [[:en:J.B. Petit|J.B. Petit]] — [[জে. বি. পেটিট]] * [[:en:Satya Narayan Gourisaria|Satya Narayan Gourisaria]] — [[সত্য নাৰায়ণ গৌৰিছাৰিয়া]] * [[:en:Munsha Singh Dukhi|Munsha Singh Dukhi]] — [[মুন্সা সিং দুখী]] * [[:en:Thakkar Bapa Ashram, Rayagada|Thakkar Bapa Ashram, Rayagada]] — [[ঠাক্কৰ বাপা আশ্ৰম, ৰায়গড়া]] * [[:en:U Kiang Nangbah|U Kiang Nangbah]] — [[উ কিয়াং নাংবাহ]] * [[:en:V. Kalyanam|V. Kalyanam]] — [[ভি. কল্যাণম]] * [[:en:Veer Narayan Singh|Veer Narayan Singh]] — [[বীৰ নাৰায়ণ সিং]] * [[:en:Chunilal Vaidya|Chunilal Vaidya]] — [[চুনীলাল বৈদ্য]] * [[:en:Ghelubhai Nayak|Ghelubhai Nayak]] — [[ঘেলুভাই নায়ক]] * [[:en:Darshan Singh Pheruman|Darshan Singh Pheruman]] — [[দৰ্শন সিং ফেৰুমান]] * [[:en:Vikram Marwah|Vikram Marwah]] — [[বিক্ৰম মাৰৱাহ]] * [[:en:Rajan Devadas|Rajan Devadas]] — [[ৰাজন দেৱদাস]] * [[:en:Prema Narendra Purao|Prema Narendra Purao]] — [[প্ৰেমা নৰেন্দ্ৰ পুৰাও]] * [[:en:Kovai Subri|Kovai Subri]] — [[কোভাই সুব্ৰী]] * [[:en:Motilal Jotwani|Motilal Jotwani]] — [[মোতিলাল জোটৱানী]] * [[:en:Vitthal Jhaveri|Vitthal Jhaveri]] — [[বিঠল ঝাভেৰী]] * [[:en:Dandakaranya Project|Dandakaranya Project]] — [[দণ্ডকাৰণ্য প্ৰকল্প]] * [[:en:Shyam Sunder Vyas|Shyam Sunder Vyas]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ব্যাস]] * [[:en:Madhavrao Bagal|Madhavrao Bagal]] — [[মাধৱৰাও বাগল]] * [[:en:Tulsidas Jadhav|Tulsidas Jadhav]] — [[তুলসীদাস জাধৱ]] * [[:en:Suhasini Chattopadhyay|Suhasini Chattopadhyay]] — [[সুহাসিনী চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Indumati Babuji Patankar|Indumati Babuji Patankar]] — [[ইন্দুমতী বাবুজী পাটণকৰ]] * [[:en:Amalprava Das|Amalprava Das]] — [[অমলপ্ৰভা দাস]] * [[:en:1946 Bihar riots|1946 Bihar riots]] — [[১৯৪৬ চনৰ বিহাৰ দাংগা]] * [[:en:Perin Captain|Perin Captain]] — [[পেৰিন কেপ্তেইন]] * [[:en:Tamralipta Jatiya Sarkar|Tamralipta Jatiya Sarkar]] — [[তাম্ৰলিপ্ত জাতীয় চৰকাৰ]] * [[:en:Digavalli Venkata Siva Rao|Digavalli Venkata Siva Rao]] — [[দিগৱল্লী ভেংকটা শিৱ ৰাও]] * [[:en:Rajnish Kumar (peace activist)|Rajnish Kumar (peace activist)]] — [[ৰজনীশ কুমাৰ (শান্তি কৰ্মী)]] * [[:en:Kalyan Singh Gupta|Kalyan Singh Gupta]] — [[কল্যাণ সিং গুপ্ত]] * [[:en:Muhammad Mian Mansoor Ansari|Muhammad Mian Mansoor Ansari]] — [[মুহাম্মদ মিয়ান মনছুৰ আনছাৰী]] * [[:en:Sohan Lal Dwivedi|Sohan Lal Dwivedi]] — [[সোহন লাল দ্বিবেদী]] * [[:en:Indumati Chimanlal Sheth|Indumati Chimanlal Sheth]] — [[ইন্দুমতী চিমনলাল শেঠ]] * [[:en:Krishnaswami Srinivas Sanjivi|Krishnaswami Srinivas Sanjivi]] — [[কৃষ্ণস্বামী শ্ৰীনিবাস সঞ্জীৱী]] * [[:en:Lila Ramkumar Bhargava|Lila Ramkumar Bhargava]] — [[লীলা ৰামকুমাৰ ভাৰ্গৱ]] * [[:en:Ingress into India Ordinance, 1914|Ingress into India Ordinance, 1914]] — [[ভাৰতত প্ৰৱেশ অধ্যাদেশ, ১৯১৪]] * [[:en:Kadakkal Revolt|Kadakkal Revolt]] — [[কদক্কাল বিদ্ৰোহ]] * [[:en:Ishrat Ali Siddiqui|Ishrat Ali Siddiqui]] — [[ইশৰত আলী ছিদ্দিকী]] * [[:en:Rangoon (2017 Hindi film)|Rangoon (2017 Hindi film)]] — [[ৰেংগুন (২০১৭ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Jagjit Singh Anand|Jagjit Singh Anand]] — [[জগজিৎ সিং আনন্দ]] * [[:en:History of the Anushilan Samiti|History of the Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতিৰ ইতিহাস]] * [[:en:Paina|Paina]] — [[পাইনা]] * [[:en:Gulab Kaur|Gulab Kaur]] — [[গুলাব কৌৰ]] * [[:en:Tallapragada Prakasarayudu|Tallapragada Prakasarayudu]] — [[তাল্লাপ্ৰগাদা প্ৰকাশৰায়ুডু]] * [[:en:Nehru: A Contemporary's Estimate|Nehru: A Contemporary's Estimate]] — [[নেহৰু: এজন সমসাময়িকৰ মূল্যায়ন]] * [[:en:Death of Sasi Perumal|Death of Sasi Perumal]] — [[শশী পেৰুমালৰ মৃত্যু]] * [[:en:Jamaat Ali Shah|Jamaat Ali Shah]] — [[জামাত আলী শ্বাহ]] * [[:en:Abdul Hamid Qadri Badayuni|Abdul Hamid Qadri Badayuni]] — [[আব্দুল হামিদ কাদৰী বদায়ুনী]] * [[:en:Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Khan]] — [[শ্যাম কুমাৰী খান]] * [[:en:Gauriram Gupta|Gauriram Gupta]] — [[গৌৰীৰাম গুপ্ত]] * [[:en:Pyari Devi|Pyari Devi]] — [[পিয়াৰী দেৱী]] * [[:en:Deendayal Gupta|Deendayal Gupta]] — [[দীনদয়াল গুপ্ত]] * [[:en:Rajmohini Devi|Rajmohini Devi]] — [[ৰাজমোহিনী দেৱী]] * [[:en:National Council of Education|National Council of Education]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা পৰিষদ]] * [[:en:Ramnath Biswas|Ramnath Biswas]] — [[ৰামনাথ বিশ্বাস]] * [[:en:Indian National Army in popular culture|Indian National Army in popular culture]] — [[জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] * [[:en:Pravina Mehta|Pravina Mehta]] — [[প্ৰবীণা মেহতা]] * [[:en:Kanhaiya Lal Misra|Kanhaiya Lal Misra]] — [[কানহাইয়া লাল মিশ্ৰ]] * [[:en:Kanhiyalal Prabhakar Mishra|Kanhiyalal Prabhakar Mishra]] — [[কানহিয়ালাল প্ৰভাকৰ মিশ্ৰ]] * [[:en:Thota Narasaiah Naidu|Thota Narasaiah Naidu]] — [[থোটা নৰসাইয়া নাইডু]] * [[:en:Natwar Thakkar|Natwar Thakkar]] — [[নটৱৰ ঠাকৰ]] * [[:en:INA Martyrs' Memorial|INA Martyrs' Memorial]] — [[আই এন এ শ্বহীদ স্মাৰক]] * [[:en:Hugh Toye|Hugh Toye]] — [[হিউ টয়]] * [[:en:The Springing Tiger|The Springing Tiger]] — [[দ্য স্প্ৰিংগিং টাইগাৰ]] * [[:en:Sundari Mohan Das|Sundari Mohan Das]] — [[সুন্দৰী মোহন দাস]] * [[:en:Vimla Dang|Vimla Dang]] — [[বিমলা ডাং]] * [[:en:Subodh Chandra Mallik|Subodh Chandra Mallik]] — [[সুবোধ চন্দ্ৰ মল্লিক]] * [[:en:National Herald corruption case|National Herald corruption case]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড দুৰ্নীতি গোচৰ]] * [[:en:British Committee of the Indian National Congress|British Committee of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটি]] * [[:en:Chakhi Khuntia|Chakhi Khuntia]] — [[চাখী খুণ্টিয়া]] * [[:en:Acharya Ramamurti|Acharya Ramamurti]] — [[আচাৰ্য ৰামমূৰ্তি]] * [[:en:Ram Nath Puri|Ram Nath Puri]] — [[ৰামনাথ পুৰী]] * [[:en:Rabindra Nath Upadhyay|Rabindra Nath Upadhyay]] — [[ৰবীন্দ্ৰ নাথ উপাধ্যায়]] * [[:en:Visalaandhra|Visalaandhra]] — [[বিশালান্ধ্ৰ]] * [[:en:Hema Bharali|Hema Bharali]] — [[হেমা ভৰালী]] * [[:en:Main Khudiram Bose Hun|Main Khudiram Bose Hun]] — [[মই ক্ষুদিৰাম বসু]] * [[:en:José Inácio Candido de Loyola|José Inácio Candido de Loyola]] — [[জোচে ইগনাচিঅ' কাণ্ডিডো দে লয়োলা]] * [[:en:Ramanlal Desai|Ramanlal Desai]] — [[ৰমণলাল দেশাই]] * [[:en:Basanti Devi|Basanti Devi]] — [[বসন্তী দেৱী]] * [[:en:Dandolu Chennareddy|Dandolu Chennareddy]] — [[দণ্ডোলু চেন্নাৰেড্ডী]] * [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana|Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে জন আৰোগ্য যোজনা]] * [[:en:Azad Hind Bank|Azad Hind Bank]] — [[আজাদ হিন্দ বেংক]] * [[:en:Praja Mandal movement (Orissa)|Praja Mandal movement (Orissa)]] — [[প্ৰজা মণ্ডল আন্দোলন (উৰিষ্যা)]] * [[:en:Sushil Sen|Sushil Sen]] — [[সুশীল সেন]] * [[:en:Sitaram Seksaria|Sitaram Seksaria]] — [[সীতাৰাম ছেক্সাৰিয়া]] * [[:en:Ralph T. Templin|Ralph T. Templin]] — [[ৰাল্ফ টি. টেম্পলিন]] * [[:en:Omeo Kumar Das|Omeo Kumar Das]] — [[ওমেও কুমাৰ দাস]] * [[:en:Shanti Kumar Morarjee|Shanti Kumar Morarjee]] — [[শান্তি কুমাৰ মৰাৰজী]] * [[:en:Mohanlal Lallubhai Dantwala|Mohanlal Lallubhai Dantwala]] — [[মোহনলাল লল্লুভাই দান্তৱালা]] * [[:en:Vithalbhai Jhaveri|Vithalbhai Jhaveri]] — [[বিঠলভাই ঝাভেৰী]] * [[:en:Vitthal Laxman Phadke|Vitthal Laxman Phadke]] — [[বিঠল লক্ষ্মণ ফাডকে]] * [[:en:Narayan Sadoba Kajrolkar|Narayan Sadoba Kajrolkar]] — [[নাৰায়ণ সদোবা কাজৰোলকৰ]] * [[:en:Kaderbad Narasinga Rao|Kaderbad Narasinga Rao]] — [[কাদেৰবাদ নৰসিংহ ৰাও]] * [[:en:INA treasure controversy|INA treasure controversy]] — [[আই এন এৰ ধন-সম্পদ সম্পৰ্কীয় বিতৰ্ক]] * [[:en:Yashodhara Dasappa|Yashodhara Dasappa]] — [[যশোধৰা দাসাপ্পা]] * [[:en:Santi Ghose|Santi Ghose]] — [[শান্তি ঘোষ]] * [[:en:Vijay Singh (activist)|Vijay Singh]] — [[বিজয় সিং]] * [[:en:Rodda company arms heist|Rodda company arms heist]] — [[ৰড্ডা কোম্পানীৰ অস্ত্ৰ লুণ্ঠন]] * [[:en:Howrah-Sibpur Conspiracy case|Howrah-Sibpur Conspiracy case]] — [[হাওৰা-শিবপুৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] * [[:en:The Defence of the Magazine at Delhi|The Defence of the Magazine at Delhi]] — [[দিল্লীৰ অস্ত্ৰাগাৰৰ প্ৰতিৰক্ষা]] * [[:en:Andru Kanda Mugam|Andru Kanda Mugam]] — [[আন্দ্ৰু কান্দা মুগম]] * [[:en:First C. Achutha Menon ministry|First C. Achutha Menon ministry]] — [[প্ৰথম চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second C. Achutha Menon ministry|Second C. Achutha Menon ministry]] — [[দ্বিতীয় চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Indian Gandhiyan Party|Indian Gandhiyan Party]] — [[ভাৰতীয় গান্ধীয়ান পাৰ্টি]] * [[:en:Kirat Babani|Kirat Babani]] — [[কিৰাট বাবানী]] * [[:en:Evacuee Trust Property Board|Evacuee Trust Property Board]] — [[পৰিত্যক্ত সম্পত্তি ন্যাস ব'ৰ্ড]] * [[:en:First Vijayan ministry|First Vijayan ministry]] — [[প্ৰথম বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Pushpalata Das|Pushpalata Das]] — [[পুষ্পলতা দাস]] * [[:en:K. Kumar|K. Kumar]] — [[কে. কুমাৰ]] * [[:en:Stories by Rabindranath Tagore|Stories by Rabindranath Tagore]] — [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ গল্পসমূহ]] * [[:en:Syed Mohammad Sharfuddin Quadri|Syed Mohammad Sharfuddin Quadri]] — [[ছৈয়দ মহম্মদ শ্বৰফুদ্দিন কাদৰী]] * [[:en:Uda Devi|Uda Devi]] — [[উদা দেৱী]] * [[:en:Nagnath Naikwadi|Nagnath Naikwadi]] — [[নাগনাথ নাইকৱাড়ী]] * [[:en:Gunanand Dangwal|Gunanand Dangwal]] — [[গুণানন্দ ডাংৱাল]] * [[:en:Romesh Chandra|Romesh Chandra]] — [[ৰমেশ চন্দ্ৰ]] * [[:en:Akshay Kumar Jain|Akshay Kumar Jain]] — [[অক্ষয় কুমাৰ জৈন]] * [[:en:Annasaheb Sahasrabuddhe|Annasaheb Sahasrabuddhe]] — [[আন্নাচাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে]] * [[:en:Adrishya|Adrishya]] — [[অদৃশ্য]] * [[:en:Siege of Arrah|Siege of Arrah]] — [[আৰাহৰ অৱৰোধ]] * [[:en:Prithvi Singh Azad|Prithvi Singh Azad]] — [[পৃথ্বী সিং আজাদ]] * [[:en:Ram Prasad Nautiyal|Ram Prasad Nautiyal]] — [[ৰাম প্ৰসাদ নৌটিয়াল]] * [[:en:P. Gopinathan Nair|P. Gopinathan Nair]] — [[পি. গোপীনাথন নায়াৰ]] * [[:en:Battle of Jhelum (1857)|Battle of Jhelum (1857)]] — [[ঝেলমৰ যুদ্ধ (১৮৫৭)]] * [[:en:Telanga Kharia|Telanga Kharia]] — [[টেলংগা খাৰিয়া]] * [[:en:Dawn (Bengali educational society)|Dawn (Bengali educational society)]] — [[ডন (বংগীয় শিক্ষা সমাজ)]] * [[:en:Dawn (Indian educationalist magazine)|Dawn (Indian educationalist magazine)]] — [[ডন (ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আলোচনী)]] * [[:en:Kizhoor, Puducherry|Kizhoor, Puducherry]] — [[কীঝুৰ, পুডুচেৰী]] * [[:en:Rang Avadhoot|Rang Avadhoot]] — [[ৰং অৱধূত]] * [[:en:Surendranath Tagore|Surendranath Tagore]] — [[সুৰেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] * [[:en:Krantijyoti Savitribai Phule|Krantijyoti Savitribai Phule]] — [[ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে]] * [[:en:Syed Badrudduja|Syed Badrudduja]] — [[ছৈয়দ বদৰুদ্দুজা]] * [[:en:Mahila Rashtriya Sangha|Mahila Rashtriya Sangha]] — [[মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘ]] * [[:en:Eram massacre|Eram massacre]] — [[এৰাম হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:1947 Jammu massacres|1947 Jammu massacres]] — [[১৯৪৭ চনৰ জম্মু হত্যাকাণ্ডসমূহ]] * [[:en:Gangu Baba|Gangu Baba]] — [[গংগু বাবা]] * [[:en:Jang-e-Azadi Memorial|Jang-e-Azadi Memorial]] — [[জং-এ-আজাদী স্মাৰক]] * [[:en:Mukundrao Pedgaonkar|Mukundrao Pedgaonkar]] — [[মুকুন্দৰাও পেডগাঁওকৰ]] * [[:en:Bengal Criminal Law Amendment|Bengal Criminal Law Amendment]] — [[বংগ অপৰাধ আইন সংশোধনী]] * [[:en:Ram Ekbal Singh Warsi|Ram Ekbal Singh Warsi]] — [[ৰাম একবাল সিং ৱাৰ্ছী]] * [[:en:Kishan Singh Gargaj|Kishan Singh Gargaj]] — [[কিশন সিং গৰগজ]] * [[:en:Chapati Movement|Chapati Movement]] — [[চাপাটি আন্দোলন]] * [[:en:2nd Congress of the Communist Party of India|2nd Congress of the Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ দ্বিতীয় কংগ্ৰেছ]] * [[:en:1947 Sylhet referendum|1947 Sylhet referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ ছিলেট গণভোট]] * [[:en:Saraswathi Rajamani|Saraswathi Rajamani]] — [[সৰস্বতী ৰাজামণি]] * [[:en:Gangadhar Adhikari|Gangadhar Adhikari]] — [[গংগাধৰ অধিকাৰী]] * [[:en:Brahmajosyula Subrahmanyam|Brahmajosyula Subrahmanyam]] — [[ব্ৰহ্মজোস্যুলা সুব্ৰহ্মণ্যন]] * [[:en:Bibhuti Bhusan Das Gupta|Bibhuti Bhusan Das Gupta]] — [[বিভূতি ভূষণ দাস গুপ্ত]] * [[:en:Gora (novel)|Gora (novel)]] — [[গোৰা (উপন্যাস)]] * [[:en:Kiran Bala Bora|Kiran Bala Bora]] — [[কিৰণ বালা বৰা]] * [[:en:Second Mukherjee ministry|Second Mukherjee ministry]] — [[দ্বিতীয় মুখাৰ্জী মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Kamal Nath Jha|Kamal Nath Jha]] — [[কমল নাথ ঝা]] * [[:en:Narayan Sen|Narayan Sen]] — [[নাৰায়ণ সেন]] * [[:en:Fatima Sheikh|Fatima Sheikh]] — [[ফাতিমা শ্বেখ]] * [[:en:Dandi Beach|Dandi Beach]] — [[দাণ্ডী সমুদ্ৰতীৰ]] * [[:en:1857 Bharuch riot|1857 Bharuch riot]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰুচ দাঙ্গা]] * [[:en:Srish Pal|Srish Pal]] — [[শ্ৰীশ পাল]] * [[:en:Anjalai Ammal|Anjalai Ammal]] — [[অঞ্জলাই আম্মাল]] * [[:en:Ramnandan Mishra|Ramnandan Mishra]] — [[ৰামনন্দন মিশ্ৰ]] * [[:en:Mohit Moitra|Mohit Moitra]] — [[মোহিত মৈত্ৰ]] * [[:en:Mohan Kishore Namadas|Mohan Kishore Namadas]] — [[মোহন কিশোৰ নামদাস]] * [[:en:Naseem Mirza Changezi|Naseem Mirza Changezi]] — [[নাছিম মিৰ্জা চেঞ্জিজী]] * [[:en:Premananda Dutta|Premananda Dutta]] — [[প্ৰেমনন্দ দত্ত]] * [[:en:Timeline of Adi Dharm|Timeline of Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্মৰ কালপঞ্জী]] * [[:en:3rd Bengal Light Cavalry|3rd Bengal Light Cavalry]] — [[তৃতীয় বেংগল লাইট কেভেলৰী]] * [[:en:Shambhu Dutt Sharma|Shambhu Dutt Sharma]] — [[শম্ভু দত্ত শৰ্মা]] * [[:en:Gandhi Mandela Awards|Gandhi Mandela Awards]] — [[গান্ধী মেণ্ডেলা বঁটা]] * [[:en:Indian National Army in Singapore|Indian National Army in Singapore]] — [[ছিংগাপুৰত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] * [[:en:Palay Khan (film)|Palay Khan (film)]] — [[পালায় খান (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Dilip Bagchi|Dilip Bagchi]] — [[দিলীপ বাগচী]] * [[:en:Shivpujan Rai|Shivpujan Rai]] — [[শিৱপূজন ৰায়]] * [[:en:Manikarnika: The Queen of Jhansi|Manikarnika: The Queen of Jhansi]] — [[মণিকৰ্ণিকা: দ্য কুইন অৱ ঝান্সী]] * [[:en:Mahavir Singh (revolutionary)|Mahavir Singh (revolutionary)]] — [[মহাবীৰ সিং (বিপ্লৱী)]] * [[:en:K. C. Das (chemist)|K. C. Das (chemist)]] — [[কে. চি. দাস (ৰসায়নবিদ)]] * [[:en:Mohiuddin Bava|Mohiuddin Bava]] — [[মহিউদ্দিন বাভা]] * [[:en:Bhawani Mandir|Bhawani Mandir]] — [[ভৱানী মন্দিৰ]] * [[:en:Mithuben Petit|Mithuben Petit]] — [[মিথুবেন পেটিট]] * [[:en:Coolie-Begar movement|Coolie-Begar movement]] — [[কুলী-বেগাৰ আন্দোলন]] * [[:en:Parsee Rustomjee|Parsee Rustomjee]] — [[পাৰ্চী ৰুস্তমজী]] * [[:en:Deenbandhu|Deenbandhu]] — [[দীনবন্ধু]] * [[:en:Tara Rani Srivastava|Tara Rani Srivastava]] — [[তৰা ৰাণী শ্ৰীবাস্তৱ]] * [[:en:Kheda Satyagraha of 1918|Kheda Satyagraha of 1918]] — [[১৯১৮ চনৰ খেডা সত্যাগ্ৰহ]] * [[:en:Choithram Gidwani|Choithram Gidwani]] — [[চৈথৰাম গিডৱানি]] * [[:en:Tana Bhagat Movement|Tana Bhagat Movement]] — [[টানা ভগত আন্দোলন]] * [[:en:Raja Arjun Singh|Raja Arjun Singh]] — [[ৰজা অৰ্জুন সিং]] * [[:en:Rameshwar Banerjee|Rameshwar Banerjee]] — [[ৰামেশ্বৰ বেনাৰ্জী]] * [[:en:Godavari Parulekar|Godavari Parulekar]] — [[গোদাৱৰী পাৰুলেকাৰ]] * [[:en:Battle of Kintoor|Battle of Kintoor]] — [[কিন্টুৰৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Satyendranath Bosu|Satyendranath Bosu]] — [[সত্যেন্দ্ৰনাথ বসু]] * [[:en:Ahmadullah Shah|Ahmadullah Shah]] — [[আহমদুল্লাহ শ্বাহ]] * [[:en:Fifth Nitish Kumar ministry|Fifth Nitish Kumar ministry]] — [[পঞ্চম নীতিশ কুমাৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Haripada Chattopadhyay|Haripada Chattopadhyay]] — [[হৰিপদ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Pramod Ranjan Sengupta|Pramod Ranjan Sengupta]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] * [[:en:Barkat Ahmad|Barkat Ahmad]] — [[বৰকত আহমদ]] * [[:en:Bhogeswari Phukanani|Bhogeswari Phukanani]] — [[ভোগেশ্বৰী ফুকননী]] * [[:en:Aangan (2018 TV series)|Aangan (2018 TV series)]] — [[আংগন (২০১৮ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Mutnuri Krishna Rao|Mutnuri Krishna Rao]] — [[মুটনুৰি কৃষ্ণ ৰাও]] * [[:en:Abadi Bano Begum|Abadi Bano Begum]] — [[আবাদী বানো বেগম]] * [[:en:Bose: Dead/Alive|Bose: Dead/Alive]] — [[বোস: ডেড/এলাইভ]] * [[:en:Jyotirmayee Gangopadhyay|Jyotirmayee Gangopadhyay]] — [[জ্যোতিৰ্ময়ী গংগোপাধ্যায়]] * [[:en:Hariprobha Takeda|Hariprobha Takeda]] — [[হৰিপ্ৰভা তাকেদা]] * [[:en:Duvvuri Subbamma|Duvvuri Subbamma]] — [[দুভুৰি সুব্বাম্মা]] * [[:en:Santosh Kumar Mitra|Santosh Kumar Mitra]] — [[সন্তোষ কুমাৰ মিত্ৰ]] * [[:en:Suniti Choudhury|Suniti Choudhury]] — [[সুনীতি চৌধুৰী]] * [[:en:Suhasini Ganguly|Suhasini Ganguly]] — [[সুহাসিনী গাংগুলী]] * [[:en:Anantahari Mitra|Anantahari Mitra]] — [[অনন্তহৰি মিত্ৰ]] * [[:en:Zohraben Chavda|Zohraben Chavda]] — [[জোহৰাবেন চাভদা]] * [[:en:Jiban Ghoshal|Jiban Ghoshal]] — [[জীৱন ঘোষাল]] * [[:en:Tarakeswar Dastidar|Tarakeswar Dastidar]] — [[তাৰকেশ্বৰ দস্তিদাৰ]] * [[:en:Motilal Roy|Motilal Roy]] — [[মতিলাল ৰায়]] * [[:en:Shrish Chandra Ghosh|Shrish Chandra Ghosh]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ ঘোষ]] * [[:en:Manindra Nath Nayak|Manindra Nath Nayak]] — [[মণীন্দ্ৰনাথ নায়ক]] * [[:en:Bishnu Chattopadhyay|Bishnu Chattopadhyay]] — [[বিষ্ণু চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)|Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)]] — [[মনোৰঞ্জন ভট্টাচাৰ্য (বিপ্লৱী)]] * [[:en:Tarakeswar Sengupta|Tarakeswar Sengupta]] — [[তাৰকেশ্বৰ সেনগুপ্ত]] * [[:en:Fort of Budhayan|Fort of Budhayan]] — [[বুধায়নৰ দুৰ্গ]] * [[:en:Kalyani Das|Kalyani Das]] — [[কল্যাণী দাস]] * [[:en:Guntur Bapanaiah|Guntur Bapanaiah]] — [[গুণ্টুৰ বাপনাইয়া]] * [[:en:T. V. Thomas|T. V. Thomas]] — [[টি. ভি. থমাছ]] * [[:en:Sankaralinganar|Sankaralinganar]] — [[শংকৰলিংগনাৰ]] * [[:en:Ghughi|Ghughi]] — [[ঘুঘী]] * [[:en:Rajat Sen|Rajat Sen]] — [[ৰজত সেন]] * [[:en:Deba Gupta|Deba Gupta]] — [[দেৱ গুপ্ত]] * [[:en:Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century|Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century]] — [[শান্তি, অহিংসা আৰু সৱলীকৰণ—একবিংশ শতিকাত গান্ধীবাদী দৰ্শন]] * [[:en:Ekram Rasul|Ekram Rasul]] — [[ইক্ৰাম ৰছুল]] * [[:en:Nirmal Jibon Ghosh|Nirmal Jibon Ghosh]] — [[নিৰ্মল জীৱন ঘোষ]] * [[:en:Sah Mal|Sah Mal]] — [[ছাহ মাল]] * [[:en:Harish Chandra Heda|Harish Chandra Heda]] — [[হৰিশ চন্দ্ৰ হেদা]] * [[:en:Pradyot Kumar Bhattacharya|Pradyot Kumar Bhattacharya]] — [[প্ৰদ্যোত কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]] * [[:en:Satish Sardar|Satish Sardar]] — [[সতীশ সৰ্দাৰ]] * [[:en:Ramakrishna Biswas|Ramakrishna Biswas]] — [[ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাস]] * [[:en:Datta Tamhane|Datta Tamhane]] — [[দত্ত তামহানে]] * [[:en:Bhai Vaidya|Bhai Vaidya]] — [[ভাই বৈদ্য]] * [[:en:Kochi Rajya Prajamandalam|Kochi Rajya Prajamandalam]] — [[কোচি ৰাজ্য প্ৰজামণ্ডলম]] * [[:en:Giovanni Ermiglia|Giovanni Ermiglia]] — [[জিওভান্নি এৰমিগ্লিয়া]] * [[:en:Chittapriya Ray Chaudhuri|Chittapriya Ray Chaudhuri]] — [[চিত্তপ্ৰিয় ৰায় চৌধুৰী]] * [[:en:Dudu Miyan|Dudu Miyan]] — [[দুদু মিঞা]] * [[:en:Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)|Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)]] — [[ভীমৰাও আম্বেদকাৰ (উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰাজনীতিবিদ)]] * [[:en:Parkala Massacre|Parkala Massacre]] — [[পাৰকালা হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Pitambar Pant|Pitambar Pant]] — [[পীতাম্বৰ পন্ত]] * [[:en:Chandrashekhar (TV series)|Chandrashekhar (TV series)]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Temperance movement in India|Temperance movement in India]] — [[ভাৰতৰ মদ্যনিষেধ আন্দোলন]] * [[:en:Shrish Chandra Mitra|Shrish Chandra Mitra]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] * [[:en:Nankana (film)|Nankana (film)]] — [[নানকানা (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Sardar Lehna Singh|Sardar Lehna Singh]] — [[সৰ্দাৰ লেহনা সিং]] * [[:en:Jaladhar Sen|Jaladhar Sen]] — [[জলধৰ সেন]] * [[:en:Umrao Singh Bhati|Umrao Singh Bhati]] — [[উমৰাও সিং ভাটি]] * [[:en:Vijay Singh Gujjar|Vijay Singh Gujjar]] — [[বিজয় সিং গুজ্জৰ]] * [[:en:Vishwanath Vaishampayan|Vishwanath Vaishampayan]] — [[বিশ্বনাথ বৈশম্পায়ন]] * [[:en:Gaya Prasad Katiyar|Gaya Prasad Katiyar]] — [[গয়া প্ৰসাদ কাটিয়াৰ]] * [[:en:Haridas Dutta|Haridas Dutta]] — [[হৰিদাস দত্ত]] * [[:en:Shiv Verma|Shiv Verma]] — [[শিৱ বৰ্মা]] * [[:en:Bejoy Kumar Sinha|Bejoy Kumar Sinha]] — [[বিজয় কুমাৰ সিনহা]] * [[:en:Gandhi Peace Foundation|Gandhi Peace Foundation]] — [[গান্ধী শান্তি প্ৰতিষ্ঠান]] * [[:en:Bela Mitra|Bela Mitra]] — [[বেলা মিত্ৰ]] * [[:en:Demons of the Punjab|Demons of the Punjab]] — [[পঞ্জাবৰ দানৱ]] * [[:en:Raghunath Mahato|Raghunath Mahato]] — [[ৰঘুনাথ মাহাতো]] * [[:en:Adruti Laxmibai|Adruti Laxmibai]] — [[অদ্ৰুতি লক্ষ্মীবাই]] * [[:en:Goverdhan Lal Oza|Goverdhan Lal Oza]] — [[গোবর্ধন লাল ওঝা]] * [[:en:Bhima Nayak|Bhima Nayak]] — [[ভীমা নায়ক]] * [[:en:Yugantar Ashram|Yugantar Ashram]] — [[যুগান্তৰ আশ্ৰম]] * [[:en:Madho Singh (Ghess)|Madho Singh (Ghess)]] — [[মাধো সিং (ঘেছ)]] * [[:en:Karunakar Singh|Karunakar Singh]] — [[কৰুণাকৰ সিং]] * [[:en:Madhab Chandra Routray|Madhab Chandra Routray]] — [[মাধৱ চন্দ্ৰ ৰাউত্ৰে]] * [[:en:Kamal Singh Dao|Kamal Singh Dao]] — [[কমল সিং দাও]] * [[:en:Akshay Ramanlal Desai|Akshay Ramanlal Desai]] — [[অক্ষয় ৰামনলাল দেশাই]] * [[:en:List of things named after Jawaharlal Nehru|List of things named after Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা বস্তুৰ তালিকা]] * [[:en:Gora (film)|Gora (film)]] — [[গোৰা (চলচ্চিত্ৰ)]] * [[:en:Netaji (TV series)|Netaji (TV series)]] — [[নেতাজী (টিভি ধাৰাবাহিক)]] * [[:en:Hare Krishna Singh|Hare Krishna Singh]] — [[হৰে কৃষ্ণ সিং]] * [[:en:Opposition to the partition of India|Opposition to the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] * [[:en:Hindu–Muslim unity|Hindu–Muslim unity]] — [[হিন্দু–মুছলমান ঐক্য]] * [[:en:Composite Nationalism and Islam|Composite Nationalism and Islam]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]] * [[:en:Laxmi Indira Panda|Laxmi Indira Panda]] — [[লক্ষ্মী ইন্দিৰা পাণ্ডা]] * [[:en:Peer Ali Khan|Peer Ali Khan]] — [[পীৰ আলী খান]] * [[:en:The Gandhi Murder|The Gandhi Murder]] — [[দ্য গান্ধী মাৰ্ডাৰ]] * [[:en:Vishwanath Shahdeo|Vishwanath Shahdeo]] — [[বিশ্বনাথ শ্বাহদেও]] * [[:en:Mewa Singh Lopoke|Mewa Singh Lopoke]] — [[মেৱা সিং লোপোকে]] * [[:en:Sharda Mehta|Sharda Mehta]] — [[শাৰদা মেহতা]] * [[:en:Sumant Mehta|Sumant Mehta]] — [[সুমন্ত মেহতা]] * [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election]] — [[২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] * [[:en:K. M. Maulavi|K. M. Maulavi]] — [[কে. এম. মৌলৱী]] * [[:en:Pandey Ganpat Rai|Pandey Ganpat Rai]] — [[পাণ্ডে গণপত ৰায়]] * [[:en:Battle of Chatra|Battle of Chatra]] — [[ছাত্ৰাৰ যুদ্ধ]] * [[:en:Daksha Pattani|Daksha Pattani]] — [[দক্ষ পট্টনী]] * [[:en:Parul Mukherjee|Parul Mukherjee]] — [[পাৰুল মুখাৰ্জী]] * [[:en:Dharanath Bhattacharya|Dharanath Bhattacharya]] — [[ধৰণাথ ভট্টাচাৰ্য]] * [[:en:Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Nehru]] — [[স্বৰূপ ৰাণী নেহৰু]] * [[:en:Raghoji Bhangare|Raghoji Bhangare]] — [[ৰাঘোজী ভাংগাৰে]] * [[:en:Nirmalendu Chowdhury|Nirmalendu Chowdhury]] — [[নিৰ্মলেন্দু চৌধুৰী]] * [[:en:Tikait Umrao Singh|Tikait Umrao Singh]] — [[টিকাইত উমৰাও সিং]] * [[:en:Sheikh Bhikhari|Sheikh Bhikhari]] — [[শ্বেইখ ভিখাৰী]] * [[:en:Gumnaami|Gumnaami]] — [[গুমনামী]] * [[:en:Faridul Haq Ansari|Faridul Haq Ansari]] — [[ফৰিদুল হক আনছাৰী]] * [[:en:Prajapati Mishra|Prajapati Mishra]] — [[প্ৰজাপতি মিশ্ৰ]] * [[:en:Appannagouda Patil|Appannagouda Patil]] — [[আপ্পান্নাগৌড়া পাটিল]] * [[:en:Jaidev Kapoor|Jaidev Kapoor]] — [[জয়দেৱ কাপুৰ]] * [[:en:Narpati Singh|Narpati Singh]] — [[নৰপতি সিং]] * [[:en:Hifzur Rahman Seoharwi|Hifzur Rahman Seoharwi]] — [[হিফজুৰ ৰহমান ছেওহৰৱী]] * [[:en:Dhir Shamsher Rana|Dhir Shamsher Rana]] — [[ধীৰ শমশেৰ ৰাণা]] * [[:en:1947 North-West Frontier Province referendum|1947 North-West Frontier Province referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ গণভোট]] * [[:en:Chitra Sarwara|Chitra Sarwara]] — [[চিত্ৰা সৰৱাৰা]] * [[:en:Moulvi Muhammad Baqir|Moulvi Muhammad Baqir]] — [[মৌলৱী মুহাম্মদ বাকিৰ]] * [[:en:Nilamber and Pitamber|Nilamber and Pitamber]] — [[নীলাম্বৰ আৰু পীতাম্বৰ]] * [[:en:INX Media case|INX Media case]] — [[আইএনএক্স মিডিয়া গোচৰ]] * [[:en:Khwaja Usman|Khwaja Usman]] — [[খাজা উছমান]] * [[:en:Partition Voices|Partition Voices]] — [[বিভাজনৰ কণ্ঠস্বৰ]] * [[:en:Ayyathan Gopalan|Ayyathan Gopalan]] — [[আয়্যাথান গোপালন]] * [[:en:Tatya Tope|Tatya Tope]] — [[তাত্যা টোপে]] * [[:en:Abdul Matin Chowdhury (scholar)|Abdul Matin Chowdhury (scholar)]] — [[আব্দুল মতিন চৌধুৰী (পণ্ডিত)]] * [[:en:Rama Khandwala|Rama Khandwala]] — [[ৰামা খান্দৱালা]] * [[:en:Jamshedpur Gopeshwar|Jamshedpur Gopeshwar]] — [[জমশেদপুৰ গোপেশ্বৰ]] * [[:en:Betaal|Betaal]] — [[বেতাল]] * [[:en:Matadin Bhangi|Matadin Bhangi]] — [[মতাদিন ভাংগী]] * [[:en:Muddiman Committee|Muddiman Committee]] — [[মাডিমেন কমিটি]] * [[:en:Hans Raj Vohra|Hans Raj Vohra]] — [[হংস ৰাজ ভোহৰা]] * [[:en:Dalit History Month|Dalit History Month]] — [[দলিত ইতিহাস মাহ]] * [[:en:Babu Chotelal Shrivastava|Babu Chotelal Shrivastava]] — [[বাবু ছোটেলাল শ্ৰীবাস্তৱ]] * [[:en:The Skull of Alum Bheg|The Skull of Alum Bheg]] — [[আলম বেগৰ মূৰৰ খুলি]] * [[:en:Savarkar (book)|Savarkar (book)]] — [[সাৱৰকাৰ (গ্ৰন্থ)]] * [[:en:The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye|The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye]] — [[দ্য ফৰগটেন আৰ্মি – আজাদী কে লিয়ে]] * [[:en:Laxminarayan Mishra|Laxminarayan Mishra]] — [[লক্ষ্মীনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] * [[:en:Suresh Chandra Mishra|Suresh Chandra Mishra]] — [[সুৰেশ চন্দ্ৰ মিশ্ৰ]] * [[:en:Najib Ali Choudhury|Najib Ali Choudhury]] — [[নজীব আলী চৌধুৰী]] * [[:en:P. S. Nataraja Pillai|P. S. Nataraja Pillai]] — [[পি. এছ. নটৰাজা পিল্লাই]] * [[:en:Perin Chandra|Perin Chandra]] — [[পেৰিন চন্দ্ৰ]] * [[:en:Chowara Parameswaran|Chowara Parameswaran]] — [[চোৱাৰা পৰমেশ্বৰন]] * [[:en:Bradlaugh Hall|Bradlaugh Hall]] — [[ব্ৰেডলাফ হল]] * [[:en:The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi|The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ মৃত্যু আৰু পৰৱৰ্তী জীৱন]] * [[:en:India's Struggle for Independence|India's Struggle for Independence]] — [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] * [[:en:C. Krishnan Nair|C. Krishnan Nair]] — [[চি. কৃষ্ণন নায়াৰ]] * [[:en:Tolstoy Farm|Tolstoy Farm]] — [[টলষ্টয় ফাৰ্ম]] * [[:en:Kishorlal Mashruwala|Kishorlal Mashruwala]] — [[কিশোৰলাল মাশ্ৰুৱালা]] * [[:en:First Mufti Mohammad Sayeed ministry|First Mufti Mohammad Sayeed ministry]] — [[প্ৰথম মুফতি মহম্মদ ছায়ীদ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Composite nationalism|Composite nationalism]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] * [[:en:Sayeed Mohammed|Sayeed Mohammed]] — [[ছায়ীদ মহম্মদ]] * [[:en:Death and state funeral of Jawaharlal Nehru|Death and state funeral of Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ মৃত্যু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া]] * [[:en:Chunilal Shah|Chunilal Shah]] — [[চুনীলাল শ্বাহ]] * [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election]] — [[২০০৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] * [[:en:Nehru: The Invention of India|Nehru: The Invention of India]] — [[নেহৰু: দ্য ইনভেনচন অৱ ইণ্ডিয়া]] * [[:en:B. V. Kakkilaya|B. V. Kakkilaya]] — [[বি. ভি. কাক্কিলায়া]] * [[:en:Deo Narayan Yadav|Deo Narayan Yadav]] — [[দেও নাৰায়ণ যাদৱ]] * [[:en:Batak Mian|Batak Mian]] — [[বাটাক মিয়ান]] * [[:en:All Parties Conference|All Parties Conference]] — [[সৰ্বদলীয় সন্মিলন]] * [[:en:India League|India League]] — [[ইণ্ডিয়া লীগ]] * [[:en:Sadruddin Khan Azurda Dehlawi|Sadruddin Khan Azurda Dehlawi]] — [[ছদৰুদ্দিন খান আজুৰ্দা দেহলৱী]] * [[:en:Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[নাদিমপল্লী ভেংকট লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] * [[:en:New Age Weekly|New Age Weekly]] — [[নিউ এজ উইকলি]] * [[:en:S.V. Ghate|S.V. Ghate]] — [[এছ. ভি. ঘাটে]] * [[:en:S. Kumaran|S. Kumaran]] — [[এছ. কুমাৰন]] * [[:en:Jnanendra Das Gupta|Jnanendra Das Gupta]] — [[জ্ঞানেন্দ্ৰ দাস গুপ্ত]] * [[:en:Aangan (novel)|Aangan (novel)]] — [[আংগন (উপন্যাস)]] * [[:en:1964 split in the Communist Party of India|1964 split in the Communist Party of India]] — [[১৯৬৪ চনত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিভাজন]] * [[:en:Qaumi Jang|Qaumi Jang]] — [[কওমী জং]] * [[:en:Kameshwar Pandit|Kameshwar Pandit]] — [[কামেশ্বৰ পণ্ডিত]] * [[:en:Uzair Gul Peshawari|Uzair Gul Peshawari]] — [[উজাইৰ গুল পেশাৱৰী]] * [[:en:All India Peace and Solidarity Organisation|All India Peace and Solidarity Organisation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় শান্তি আৰু সংহতি সংগঠন]] * [[:en:Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship|Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship]] — [[ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সহযোগিতা আৰু বন্ধুত্ব সমিতি]] * [[:en:S.S. Mirajkar|S.S. Mirajkar]] — [[এছ. এছ. মিৰাজকাৰ]] * [[:en:Hiralal (actor)|Hiralal (actor)]] — [[হীৰালাল (অভিনেতা)]] * [[:en:Madari Pasi|Madari Pasi]] — [[মাদাৰী পাছী]] * [[:en:Kamada Kinkar Mukherjee|Kamada Kinkar Mukherjee]] — [[কামদা কিঙ্কৰ মুখাৰ্জী]] * [[:en:V.D. Chitale|V.D. Chitale]] — [[ভি. ডি. চিটালে]] * [[:en:Christian freedom fighters of India|Christian freedom fighters of India]] — [[ভাৰতৰ খ্ৰীষ্টান স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] * [[:en:S.V. Deshpande|S.V. Deshpande]] — [[এছ. ভি. দেশপাণ্ডে]] * [[:en:Nilla Cram Cook|Nilla Cram Cook]] — [[নিলা ক্ৰাম কুক]] * [[:en:Maulana Mazharul Haque|Maulana Mazharul Haque]] — [[মৌলানা মজহৰুল হক]] * [[:en:1947–1948 Rajouri massacre|1947–1948 Rajouri massacre]] — [[১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ৰাজৌৰী হত্যাকাণ্ড]] * [[:en:Ram Narayan Chaudhary|Ram Narayan Chaudhary]] — [[ৰাম নাৰায়ণ চৌধুৰী]] * [[:en:Chaudhary Ram Lubaya|Chaudhary Ram Lubaya]] — [[চৌধুৰী ৰাম লুবায়া]] * [[:en:Kanpur Bolshevik Conspiracy Case|Kanpur Bolshevik Conspiracy Case]] — [[কানপুৰ বলছেভিক ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] * [[:en:Babu Jandel|Babu Jandel]] — [[বাবু জাণ্ডেল]] * [[:en:Arthanareesa Varma|Arthanareesa Varma]] — [[অৰ্ধনাৰীশা বৰ্মা]] * [[:en:Tufail Ahmad Manglori|Tufail Ahmad Manglori]] — [[তুফাইল আহমদ মাংলোৰী]] * [[:en:Md Afaque Alam|Md Afaque Alam]] — [[মহম্মদ আফাক আলম]] * [[:en:P. K. Vasudevan Nair ministry|P. K. Vasudevan Nair ministry]] — [[পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Hannah Sen|Hannah Sen]] — [[হান্না সেন]] * [[:en:Lakshmibai Rajwade|Lakshmibai Rajwade]] — [[লক্ষ্মীবাই ৰাজৱাডে]] * [[:en:Taraben Premchand|Taraben Premchand]] — [[তাৰাবেন প্ৰেমচন্দ]] * [[:en:Shantabai Dhanaji Dani|Shantabai Dhanaji Dani]] — [[শান্তাবাই ধনাজী দানী]] * [[:en:List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar|List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar]] — [[মহম্মদ আলী জওহৰৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা প্ৰতিষ্ঠান আৰু স্থানৰ তালিকা]] * [[:en:Chowdary Satyanarayana|Chowdary Satyanarayana]] — [[চৌধুৰী সত্যনাৰায়ণ]] * [[:en:Fredoon Kabraji|Fredoon Kabraji]] — [[ফ্ৰেডুন কাব্ৰাজী]] * [[:en:Bhupendra Nath Halder|Bhupendra Nath Halder]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ হালদাৰ]] * [[:en:Subhasji (song)|Subhasji (song)]] — [[সুভাষজী (গীত)]] * [[:en:Ashalata Sen|Ashalata Sen]] — [[আশালতা সেন]] * [[:en:Nirupama Rath|Nirupama Rath]] — [[নিৰূপমা ৰথ]] * [[:en:Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha|Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha]] — [[ড° বাবাচাহেব আম্বেদকাৰ – মহামানৱৰ গৌৰৱগাথা]] * [[:en:Ujjwala Majumdar|Ujjwala Majumdar]] — [[উজ্জ্বলা মজুমদাৰ]] * [[:en:Jana Sakthi|Jana Sakthi]] — [[জন শক্তি]] * [[:en:Praja Paksham|Praja Paksham]] — [[প্ৰজা পক্ষ]] * [[:en:Ram Prasad Bairagi|Ram Prasad Bairagi]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বৈৰাগী]] * [[:en:Anderkoti|Anderkoti]] — [[আণ্ডেৰকোটি]] * [[:en:Sadhu Sitaram Das|Sadhu Sitaram Das]] — [[সাধু সীতাৰাম দাস]] * [[:en:Battle of Shamli|Battle of Shamli]] — [[শামলীৰ যুদ্ধ]] * [[:en:East India Association|East India Association]] — [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া এছ’চিয়েচন]] * [[:en:Kembavuta|Kembavuta]] — [[কেম্বাভুটা]] * [[:en:Mahendra Gop|Mahendra Gop]] — [[মহেন্দ্ৰ গোপ]] * [[:en:Channareddy Patil Tunnur|Channareddy Patil Tunnur]] — [[চন্নাৰেড্ডী পাটিল টুন্নুৰ]] * [[:en:Prithviraj Chavan ministry|Prithviraj Chavan ministry]] — [[পৃথ্বীৰাজ চৱান মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Ashok Chavan ministry|Second Ashok Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:New Medina|New Medina]] — [[নিউ মদিনা]] * [[:en:Khemirao Sarnaik|Khemirao Sarnaik]] — [[খেমিৰাও সৰ্ণাইক]] * [[:en:First Deshmukh ministry|First Deshmukh ministry]] — [[প্ৰথম দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Deshmukh ministry|Second Deshmukh ministry]] — [[দ্বিতীয় দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:First Ashok Chavan ministry|First Ashok Chavan ministry]] — [[প্ৰথম অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Shinde ministry|Shinde ministry]] — [[শিণ্ডে মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Fourth Pawar ministry|Fourth Pawar ministry]] — [[চতুৰ্থ পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Sudhakarrao Naik ministry|Sudhakarrao Naik ministry]] — [[সুধাকৰ ৰাও নায়ক মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Third Pawar ministry|Third Pawar ministry]] — [[তৃতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Pawar ministry|Second Pawar ministry]] — [[দ্বিতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Shankarrao Chavan ministry|Second Shankarrao Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Nilangekar ministry|Nilangekar ministry]] — [[নীলংগেকাৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Antulay ministry|Antulay ministry]] — [[আণ্টুলে মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Periya Kaladi|Periya Kaladi]] — [[পেৰিয়া কালাড়ি]] * [[:en:Fourth Vasantdada Patil ministry|Fourth Vasantdada Patil ministry]] — [[চতুৰ্থ বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Bhosale ministry|Bhosale ministry]] — [[ভোছলে মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Vijayan ministry|Second Vijayan ministry]] — [[দ্বিতীয় বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Thackeray ministry|Thackeray ministry]] — [[ঠাকৰে মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Third Vasantdada Patil ministry|Third Vasantdada Patil ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Vasantdada Patil ministry|Second Vasantdada Patil ministry]] — [[দ্বিতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:First Vasantdada Patil ministry|First Vasantdada Patil ministry]] — [[প্ৰথম বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:First Kher ministry (Bombay Presidency)|First Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[প্ৰথম খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] * [[:en:Second Kher ministry (Bombay Presidency)|Second Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[দ্বিতীয় খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] * [[:en:First Shankarrao Chavan ministry|First Shankarrao Chavan ministry]] — [[প্ৰথম শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)|Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)]] — [[দ্বিতীয় যশৱন্তৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা (মহাৰাষ্ট্ৰ)]] * [[:en:Desai ministry (Bombay State)|Desai ministry (Bombay State)]] — [[দেশাই মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই ৰাজ্য)]] * [[:en:Mufti Abdul Razzaq|Mufti Abdul Razzaq]] — [[মুফতি আব্দুল ৰাজ্জাক]] * [[:en:Mazhar Nanautawi|Mazhar Nanautawi]] — [[মজহৰ নানাউতৱী]] * [[:en:K. B. Menon|K. B. Menon]] — [[কে. বি. মেনন]] * [[:en:Third Vasantrao Naik ministry|Third Vasantrao Naik ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তৰাও নাইক মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:Govind Rao Khare|Govind Rao Khare]] — [[গোবিন্দ ৰাও খাৰে]] * [[:en:2019 Gandhi March|2019 Gandhi March]] — [[২০১৯ চনৰ গান্ধী পদযাত্ৰা]] * [[:en:Mohammad Abdullah (India)|Mohammad Abdullah]] — [[মহম্মদ আব্দুল্লাহ]] * [[:en:P. K. Sawant ministry|P. K. Sawant ministry]] — [[পি. কে. সাৱন্ত মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:1925 Kanpur Communist Conference|1925 Kanpur Communist Conference]] — [[১৯২৫ চনৰ কানপুৰ কমিউনিষ্ট সন্মিলন]] * [[:en:Jaynath Pati|Jaynath Pati]] — [[জয়নাথ পাটী]] * [[:en:Mangal Prabhat|Mangal Prabhat]] — [[মংগল প্ৰভাত]] * [[:en:J. P. Bagerhatta|J. P. Bagerhatta]] — [[জে. পি. বাগেৰহাট্টা]] * [[:en:Nityanand Saha|Nityanand Saha]] — [[নিত্যানন্দ সাহা]] * [[:en:Sukumar Bannerjee|Sukumar Bannerjee]] — [[সুকুমাৰ বেনাৰ্জী]] * [[:en:Hari Kishan Talwar|Hari Kishan Talwar]] — [[হৰি কিশন তলৱাৰ]] * [[:en:Hafizur Rahman Wasif Dehlavi|Hafizur Rahman Wasif Dehlavi]] — [[হাফিজুৰ ৰহমান ৱাছিফ দেহলৱী]] * [[:en:Ram Rakha|Ram Rakha]] — [[ৰাম ৰখা]] * [[:en:Sohanlal Pathak|Sohanlal Pathak]] — [[সোহনলাল পাঠক]] * [[:en:Ahmad Saeed Dehlavi|Ahmad Saeed Dehlavi]] — [[আহমদ ছাঈদ দেহলৱী]] * [[:en:Ammembala Balappa|Ammembala Balappa]] — [[আম্মেম্বালা বালাপ্পা]] * [[:en:Kushal Singh of Auwa|Kushal Singh of Auwa]] — [[আউৱাৰ কুশল সিং]] * [[:en:Narayan Palekar|Narayan Palekar]] — [[নাৰায়ণ পালেকাৰ]] * [[:en:Jean-Baptiste Libouban|Jean-Baptiste Libouban]] — [[জিন-বেপ্টিষ্ট লিবুবান]] * [[:en:Amara Sulya Freedom Movement of 1837|Amara Sulya Freedom Movement of 1837]] — [[১৮৩৭ চনৰ অমৰা ছুলিয়া স্বাধীনতা আন্দোলন]] * [[:en:Biren Datta Gupta|Biren Datta Gupta]] — [[বীৰেন দত্ত গুপ্ত]] * [[:en:Ali Ahmad Talpur|Ali Ahmad Talpur]] — [[আলী আহমদ তালপুৰ]] * [[:en:Manoranjan Sengupta|Manoranjan Sengupta]] — [[মনোৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] * [[:en:Nirendranath Dasgupta|Nirendranath Dasgupta]] — [[নৰেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত]] * [[:en:Fateh Karan Charan|Fateh Karan Charan]] — [[ফতেহ কৰণ চৰণ]] * [[:en:Dhanwantri|Dhanwantri]] — [[ধন্বন্তৰী]] * [[:en:Pitri Sharan Raturi|Pitri Sharan Raturi]] — [[পিতৃ শৰণ ৰাটুৰী]] * [[:en:Omar Abdullah's cabinet|Omar Abdullah's cabinet]] — [[ওমৰ আব্দুল্লাহৰ মন্ত্ৰীসভা]] * [[:en:National Salt Satyagraha Memorial|National Salt Satyagraha Memorial]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লৱণ সত্যাগ্ৰহ স্মাৰক]] * [[:en:Gandhi Ashram Trust|Gandhi Ashram Trust]] — [[গান্ধী আশ্ৰম ন্যাস]] * [[:en:Gandhi Bhavan, Bengaluru|Gandhi Bhavan, Bengaluru]] — [[গান্ধী ভৱন, বেংগালুৰু]] * [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] * [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] * [[:en:Gandhi Hill, Vijayawada|Gandhi Hill, Vijayawada]] — [[গান্ধী হিল, বিজয়ৱাড়া]] * [[:en:Gandhi Jayanti|Gandhi Jayanti]] — [[গান্ধী জয়ন্তী]] ---- jpkdr15qzjzkhx7o7j1p97haamc18jm 641056 641055 2026-10-02T06:50:41Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641056 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- ==TEST== # [[:en:Aung San Suu Kyi|Aung San Suu Kyi]] — [[আং ছান ছু চি]] # [[:en:Claude Auchinleck|Claude Auchinleck]] — [[ক্লড অচিনলেক]] # [[:en:Jawaharlal Nehru|Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] # [[:en:Mahatma Gandhi|Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধী]] # [[:en:Martin Luther King Jr.|Martin Luther King Jr.]] — [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] # [[:en:W. Somerset Maugham|W. Somerset Maugham]] — [[ডব্লিউ. ছমাৰছেট মম]] # [[:en:Bal Gangadhar Tilak|Bal Gangadhar Tilak]] — [[বাল গংগাধৰ তিলক]] # [[:en:Ram Mohan Roy|Ram Mohan Roy]] — [[ৰামমোহন ৰায়]] # [[:en:A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada|A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada]] — [[এ. চি. ভক্তিবেদান্ত স্বামী প্ৰভুপাদ]] # [[:en:Mahātmā|Mahātmā]] — [[মহাত্মা]] # [[:en:Vallabhbhai Patel|Vallabhbhai Patel]] — [[বল্লভভাই পেটেল]] # [[:en:The Lives of a Bengal Lancer (film)|The Lives of a Bengal Lancer]] — [[দ্য লাইভছ অৱ এ বেংগল লেন্সাৰ]] # [[:en:Bharat Mata|Bharat Mata]] — [[ভাৰত মাতা]] # [[:en:Vinoba Bhave|Vinoba Bhave]] — [[বিনোবা ভাবে]] # [[:en:Sarojini Naidu|Sarojini Naidu]] — [[সৰোজিনী নাইডু]] # [[:en:Indian National Congress|Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Midnight's Children|Midnight's Children]] — [[মিডনাইটছ চিলড্ৰেন]] # [[:en:Indian independence movement|Indian independence movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Gopal Krishna Gokhale|Gopal Krishna Gokhale]] — [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]] # [[:en:Theobald von Bethmann Hollweg|Theobald von Bethmann Hollweg]] — [[থিয়'বাল্ড ফন বেথমান হলৱেগ]] # [[:en:Satyagraha|Satyagraha]] — [[সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Indian National Army|Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Home rule|Home rule]] — [[হোম ৰুল]] # [[:en:Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] — [[ৰবাৰ্ট হাৰ্ট]] # [[:en:B. R. Ambedkar|B. R. Ambedkar]] — [[বি. আৰ. আম্বেদকাৰ]] # [[:en:Annie Besant|Annie Besant]] — [[এনি বেছাণ্ট]] # [[:en:Rani of Jhansi|Rani of Jhansi]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী]] # [[:en:Subhas Chandra Bose|Subhas Chandra Bose]] — [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]] # [[:en:Edward Grey, 1st Viscount Grey of Fallodon|Edward Grey]] — [[এডৱাৰ্ড গ্ৰে]] # [[:en:E. M. S. Namboodiripad|E. M. S. Namboodiripad]] — [[ই. এম. এছ. নাম্বুদিৰিপাদ]] # [[:en:G. D. Birla|G. D. Birla]] — [[জি. ডি. বিৰলা]] # [[:en:Dadabhai Naoroji|Dadabhai Naoroji]] — [[দাদাভাই নৌৰোজী]] # [[:en:The Jewel in the Crown (TV series)|The Jewel in the Crown]] — [[দ্য জুৱেল ইন দ্য ক্ৰাউন]] # [[:en:Romain Rolland|Romain Rolland]] — [[ৰোমা ৰোলাঁ]] # [[:en:Franz von Papen|Franz von Papen]] — [[ফ্ৰাঞ্জ ফন পাপেন]] # [[:en:Partition of India|Partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজন]] # [[:en:Mahadev Desai|Mahadev Desai]] — [[মহাদেৱ দেশাই]] # [[:en:Abdul Ghaffar Khan|Abdul Ghaffar Khan]] — [[অব্দুল গফ্ফাৰ খান]] # [[:en:Baba Amte|Baba Amte]] — [[বাবা আমটে]] # [[:en:Pandurang Shastri Athavale|Pandurang Shastri Athavale]] — [[পাণ্ডুৰংগ শাস্ত্ৰী আথাৱালে]] # [[:en:Émigré|Émigré]] — [[প্ৰবাসী]] # [[:en:Sunderlal Bahuguna|Sunderlal Bahuguna]] — [[সুন্দৰলাল বহুগুণা]] # [[:en:Rahul Gandhi|Rahul Gandhi]] — [[ৰাহুল গান্ধী]] # [[:en:Lanza del Vasto|Lanza del Vasto]] — [[লানজা দেল ভাষ্টো]] # [[:en:Constitution of India|Constitution of India]] — [[ভাৰতীয় সংবিধান]] # [[:en:Vinayak Damodar Savarkar|Vinayak Damodar Savarkar]] — [[বিনায়ক দামোদৰ সাৱৰকাৰ]] # [[:en:James Lawson (activist)|James Lawson]] — [[জেমছ ল'ছন]] # [[:en:Lakshmi Sahgal|Lakshmi Sahgal]] — [[লক্ষ্মী সাহগল]] # [[:en:Morarji Desai|Morarji Desai]] — [[মোৰাৰজী দেশাই]] # [[:en:Bahadur Shah Zafar|Bahadur Shah Zafar]] — [[বাহাদূৰ শ্বাহ জাফৰ]] # [[:en:Gandhi (film)|Gandhi]] — [[গান্ধী (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Allan Octavian Hume|Allan Octavian Hume]] — [[এলান অক্টেভিয়ান হিউম]] # [[:en:Communist Party of India (Marxist)|Communist Party of India (Marxist)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] # [[:en:Communist Party of India|Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:The Kingdom of God Is Within You|The Kingdom of God Is Within You]] — [[দ্য কিংডম অৱ গড ইজ উইদিন ইউ]] # [[:en:Willie McRae|Willie McRae]] — [[উইলি মেকৰে]] # [[:en:K. B. Hedgewar|K. B. Hedgewar]] — [[কে. বি. হেডগেৱাৰ]] # [[:en:Doctrine of lapse|Doctrine of lapse]] — [[স্বত্ব বিলোপ নীতি]] # [[:en:Arthur Zimmermann|Arthur Zimmermann]] — [[আৰ্থাৰ জিমাৰমান]] # [[:en:Savitri Devi|Savitri Devi]] — [[সাৱিত্ৰী দেৱী]] # [[:en:Sare Jahan se Accha|Sare Jahan se Accha]] — [[সাৰে জহাঁ ছেঁ আচ্ছা]] # [[:en:Kazi Nazrul Islam|Kazi Nazrul Islam]] — [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] # [[:en:Indian Rebellion of 1857|Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Non-cooperation movement|Non-cooperation movement]] — [[অসহযোগ আন্দোলন]] # [[:en:Dalit Buddhist movement|Dalit Buddhist movement]] — [[দলিত বৌদ্ধ আন্দোলন]] # [[:en:Birsa Munda|Birsa Munda]] — [[বিৰছা মুণ্ডা]] # [[:en:François Bayrou|François Bayrou]] — [[ফ্ৰান্সোৱা বায়ৰু]] # [[:en:Burma campaign|Burma campaign]] — [[বাৰ্মা অভিযান]] # [[:en:Jyotirao Phule|Jyotirao Phule]] — [[জ্যোতিৰাও ফুলে]] # [[:en:Abul Kalam Azad|Abul Kalam Azad]] — [[আবুল কালাম আজাদ]] # [[:en:Salt March|Salt March]] — [[লৱণ সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Zail Singh|Zail Singh]] — [[জ্ঞানী জেইল সিং]] # [[:en:Mhow|Mhow]] — [[মহো]] # [[:en:Kasturba Gandhi|Kasturba Gandhi]] — [[কস্তুৰবা গান্ধী]] # [[:en:Motilal Nehru|Motilal Nehru]] — [[মতিলাল নেহৰু]] # [[:en:Nana Saheb Peshwa II|Nana Saheb Peshwa II]] — [[নানা ছাহেব পেশ্বা দ্বিতীয়]] # [[:en:Quit India Movement|Quit India Movement]] — [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] # [[:en:Bipin Chandra Pal|Bipin Chandra Pal]] — [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] # [[:en:Black Tom explosion|Black Tom explosion]] — [[ব্লেক টম বিস্ফোৰণ]] # [[:en:Krantikari Samyavadi Party|Krantikari Samyavadi Party]] — [[ক্ৰান্তিকাৰী সাম্যবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Battle of Aong|Battle of Aong]] — [[আওঙৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] — [[বিপ্লৱী সমাজবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Revolutionary Communist Party of India|Revolutionary Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় বিপ্লৱী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Alluri Sitarama Raju|Alluri Sitarama Raju]] — [[আল্লুৰি সীতাৰাম ৰাজু]] # [[:en:Brahmo Samaj|Brahmo Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজ]] # [[:en:Gowalia Tank|Gowalia Tank]] — [[গোৱালিয়া টেংক]] # [[:en:Crawford Market|Crawford Market]] — [[ক্ৰফৰ্ড মাৰ্কেট]] # [[:en:Jamal al-Din al-Afghani|Jamal al-Din al-Afghani]] — [[জামাল আল-দিন আল-আফগানি]] # [[:en:Lal Nishan Party|Lal Nishan Party]] — [[লাল নিশান পাৰ্টি]] # [[:en:Battle of Kohima|Battle of Kohima]] — [[কোহিমাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Battle of Imphal|Battle of Imphal]] — [[ইম্ফলৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Rashtravadi Communist Party|Rashtravadi Communist Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰবাদী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Yashpal|Yashpal]] — [[যশপাল]] # [[:en:Hijli Detention Camp|Hijli Detention Camp]] — [[হিজলি বন্দী শিবিৰ]] # [[:en:Charu Majumdar|Charu Majumdar]] — [[চাৰু মজুমদাৰ]] # [[:en:M. N. Roy|M. N. Roy]] — [[এম. এন. ৰয়]] # [[:en:Battle of Singapore|Battle of Singapore]] — [[ছিংগাপুৰৰ যুদ্ধ]] # [[:en:All India Youth Federation|All India Youth Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় যুৱ ফেডাৰেচন]] # [[:en:List of Indian independence activists|List of Indian independence activists]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ তালিকা]] # [[:en:Pazhassi Raja|Pazhassi Raja]] — [[পাঝাচ্ছি ৰাজা]] # [[:en:The Commanding Heights|The Commanding Heights]] — [[দ্য কমাণ্ডিং হাইটছ]] # [[:en:Sabarmati Ashram|Sabarmati Ashram]] — [[সাবৰমতী আশ্ৰম]] # [[:en:Bhagat Singh|Bhagat Singh]] — [[ভগত সিং]] # [[:en:Manilal Gandhi|Manilal Gandhi]] — [[মণিলাল গান্ধী]] # [[:en:Devdas Gandhi|Devdas Gandhi]] — [[দেৱদাস গান্ধী]] # [[:en:Gandhi Peace Prize|Gandhi Peace Prize]] — [[গান্ধী শান্তি বঁটা]] # [[:en:People's Democratic Front (Hyderabad)|People's Democratic Front]] — [[পিপলছ ডেম'ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] # [[:en:Bidhan Chandra Roy|Bidhan Chandra Roy]] — [[বিধান চন্দ্ৰ ৰায়]] # [[:en:K. Kelappan|K. Kelappan]] — [[কে. কেলাপ্পন]] # [[:en:Die hard (phrase)|Die hard]] — [[ডাই হাৰ্ড]] # [[:en:Anandamath|Anandamath]] — [[আনন্দমঠ]] # [[:en:Tebhaga movement|Tebhaga movement]] — [[তেভাগা আন্দোলন]] # [[:en:Radcliffe Line|Radcliffe Line]] — [[ৰেডক্লিফ লাইন]] # [[:en:Chittaranjan Das|Chittaranjan Das]] — [[চিত্তৰঞ্জন দাস]] # [[:en:Azad Hind|Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দ]] # [[:en:Khilafat Movement|Khilafat Movement]] — [[খিলাফত আন্দোলন]] # [[:en:Krishna Hutheesing|Krishna Hutheesing]] — [[কৃষ্ণা হুথীসিং]] # [[:en:Hindustani Lal Sena|Hindustani Lal Sena]] — [[হিন্দুস্তানী লাল সেনা]] # [[:en:Titumir|Titumir]] — [[তিতুমীৰ]] # [[:en:B. T. Ranadive|B. T. Ranadive]] — [[বি. টি. ৰানাদিৱে]] # [[:en:Tej Bahadur Sapru|Tej Bahadur Sapru]] — [[তেজ বাহাদূৰ সপ্ৰু]] # [[:en:Kailash Nath Katju|Kailash Nath Katju]] — [[কৈলাস নাথ কাটজু]] # [[:en:Rameshwari Nehru|Rameshwari Nehru]] — [[ৰমেশ্বৰী নেহৰু]] # [[:en:Moirang|Moirang]] — [[মইৰাং]] # [[:en:Polygar Wars|Polygar Wars]] — [[পলিগাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Seistan Force|Seistan Force]] — [[ছেইস্তান ফ'ৰ্চ]] # [[:en:Cellular Jail|Cellular Jail]] — [[চেলুলাৰ জেল]] # [[:en:Johann Heinrich von Bernstorff|Johann Heinrich von Bernstorff]] — [[জোহান হাইন্ৰিখ ফন বাৰ্নষ্টৰ্ফ]] # [[:en:Sarvodaya|Sarvodaya]] — [[সৰ্বোদয়]] # [[:en:Rash Behari Bose|Rash Behari Bose]] — [[ৰাসবিহাৰী বসু]] # [[:en:P. N. Oak|P. N. Oak]] — [[পি. এন. ওক]] # [[:en:with Destiny|With Destiny]] — [[ৱিথ ডেষ্টিনি]] # [[:en:Meghe Dhaka Tara|Meghe Dhaka Tara]] — [[মেঘে ঢাকা তৰা]] # [[:en:Haryana Vikas Party|Haryana Vikas Party]] — [[হাৰিয়ানা বিকাশ পাৰ্টি]] # [[:en:Jai Hind|Jai Hind]] — [[জয় হিন্দ]] # [[:en:National Federation of Indian Women|National Federation of Indian Women]] — [[ভাৰতীয় নাৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফেডাৰেচন]] # [[:en:Balasore|Balasore]] — [[বালাছোৰ]] # [[:en:Custodian for Enemy Property for India|Custodian for Enemy Property for India]] — [[ভাৰতৰ শত্ৰু সম্পত্তিৰ তত্ত্বাৱধায়ক]] # [[:en:Indian Independence Act 1947|Indian Independence Act 1947]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭]] # [[:en:Congress Socialist Party|Congress Socialist Party]] — [[কংগ্ৰেছ সমাজবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Indian National Congress (Organisation)|Indian National Congress (Organisation)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (সংগঠন)]] # [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] # [[:en:Mahadev Govind Ranade|Mahadev Govind Ranade]] — [[মহাদেৱ গোবিন্দ ৰানাডে]] # [[:en:Progressive Writers' Movement|Progressive Writers' Movement]] — [[প্ৰগতিশীল লেখক আন্দোলন]] # [[:en:Mangal Pandey: The Rising|Mangal Pandey: The Rising]] — [[মংগল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]] # [[:en:Wagon tragedy|Wagon tragedy]] — [[ৱেগন ট্ৰেজেডি]] # [[:en:Hasrat Mohani|Hasrat Mohani]] — [[হাছৰত মোহানী]] # [[:en:Sudhir Phadke|Sudhir Phadke]] — [[সুধীৰ ফড়কে]] # [[:en:Pitampura TV Tower|Pitampura TV Tower]] — [[পিতমপূৰা টিভি টাৱাৰ]] # [[:en:Montagu–Chelmsford Reforms|Montagu–Chelmsford Reforms]] — [[মণ্টেগু–চেমছফৰ্ড সংস্কাৰ]] # [[:en:The Emergency (India)|The Emergency]] — [[জৰুৰীকালীন অৱস্থা (ভাৰত)]] # [[:en:Chandra Shekhar Azad|Chandra Shekhar Azad]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ আজাদ]] # [[:en:All India Trade Union Congress|All India Trade Union Congress]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Red Fort|Red Fort]] — [[লালকিল্লা]] # [[:en:Sevagram|Sevagram]] — [[সেৱাগ্ৰাম]] # [[:en:Agnes Smedley|Agnes Smedley]] — [[এগনেছ স্মেডলি]] # [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] # [[:en:Lucknow Pact|Lucknow Pact]] — [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]] # [[:en:Simon Commission|Simon Commission]] — [[ছাইমন কমিছন]] # [[:en:Azad Hind Radio|Azad Hind Radio]] — [[আজাদ হিন্দ ৰেডিঅ']] # [[:en:Mangal Pandey|Mangal Pandey]] — [[মংগল পাণ্ডে]] # [[:en:All India Kisan Sabha|All India Kisan Sabha]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কিষাণ সভা]] # [[:en:Freedom at Midnight|Freedom at Midnight]] — [[ফ্ৰিডম এট মিডনাইট]] # [[:en:Siege of Lucknow|Siege of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Bite the cartridge|Bite the cartridge]] — [[কাৰ্টিজ কামুৰা]] # [[:en:Ela Bhatt|Ela Bhatt]] — [[এলা ভাট]] # [[:en:Tushar Gandhi|Tushar Gandhi]] — [[তুষাৰ গান্ধী]] # [[:en:AK Fazlul Huq|A. K. Fazlul Huq]] — [[এ. কে. ফজলুল হক]] # [[:en:Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero|Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero]] — [[নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু: দ্য ফৰ্গটেন হিৰো]] # [[:en:Siege of Cawnpore|Siege of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Chhotu Ram|Chhotu Ram]] — [[ছোটু ৰাম]] # [[:en:Swadeshi movement|Swadeshi movement]] — [[স্বদেশী আন্দোলন]] # [[:en:Brahmo|Brahmo]] — [[ব্ৰাহ্ম]] # [[:en:Kisna: The Warrior Poet|Kisna: The Warrior Poet]] — [[কৃষ্ণ: দ্য ৱাৰিয়ৰ পোৱেট]] # [[:en:Goparaju Ramachandra Rao|Goparaju Ramachandra Rao]] — [[গোপৰাজু ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] # [[:en:Peter W. Fay|Peter W. Fay]] — [[পিটাৰ ডব্লিউ. ফে]] # [[:en:Three wise monkeys|Three wise monkeys]] — [[তিনিটা জ্ঞানী বান্দৰ]] # [[:en:Round Table Conferences (India)|Round Table Conferences]] — [[ঘূৰণীয়া মেজমেল (ভাৰত)]] # [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] # [[:en:Congress Working Committee|Congress Working Committee]] — [[কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটি]] # [[:en:All India Congress Committee|All India Congress Committee]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ কমিটি]] # [[:en:Young Bengal|Young Bengal]] — [[ইয়ং বেংগল]] # [[:en:Ila Mitra|Ila Mitra]] — [[ইলা মিত্ৰ]] # [[:en:Potti Sreeramulu|Potti Sreeramulu]] — [[পট্টি শ্ৰীৰামুলু]] # [[:en:Khadi|Khadi]] — [[খাদী]] # [[:en:Ghadar Movement|Ghadar Movement]] — [[গদৰ আন্দোলন]] # [[:en:Begum Hazrat Mahal|Begum Hazrat Mahal]] — [[বেগম হজৰত মহল]] # [[:en:Mahendra Pratap|Mahendra Pratap]] — [[মহেন্দ্ৰ প্ৰতাপ]] # [[:en:Bhikaiji Cama|Bhikaiji Cama]] — [[ভিকাজী কামা]] # [[:en:Indian Home Rule movement|Indian Home Rule movement]] — [[ভাৰতীয় হোম ৰুল আন্দোলন]] # [[:en:Shyamji Krishna Varma|Shyamji Krishna Varma]] — [[শ্যামজী কৃষ্ণ বৰ্মা]] # [[:en:Ram Manohar Lohia|Ram Manohar Lohia]] — [[ৰাম মনোহৰ লোহিয়া]] # [[:en:C. Achutha Menon|C. Achutha Menon]] — [[চি. অচ্যুত মেনন]] # [[:en:Swaraj|Swaraj]] — [[স্বৰাজ]] # [[:en:Pandurang Mahadev Bapat|Pandurang Mahadev Bapat]] — [[পাণ্ডুৰংগ মহাদেৱ বাপট]] # [[:en:Special Bureau for India|Special Bureau for India]] — [[ভাৰতৰ বাবে বিশেষ ব্যুৰো]] # [[:en:Bengali Renaissance|Bengali Renaissance]] — [[বংগীয় নৱ-জাগৰণ]] # [[:en:Cripps Mission|Cripps Mission]] — [[ক্ৰিপছ মিছন]] # [[:en:Indian (1996 film)|Indian]] — [[ইণ্ডিয়ান (১৯৯৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Direct Action Day|Direct Action Day]] — [[প্ৰত্যক্ষ কাৰ্য দিৱস]] # [[:en:Lala Lajpat Rai|Lala Lajpat Rai]] — [[লালা লাজপত ৰায়]] # [[:en:1942: A Love Story|1942: A Love Story]] — [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট'ৰী]] # [[:en:Gandhi–Irwin Pact|Gandhi–Irwin Pact]] — [[গান্ধী–আৰউইন চুক্তি]] # [[:en:Azimullah Khan|Azimullah Khan]] — [[আজিমুল্লাহ খান]] # [[:en:Swaraj Party|Swaraj Party]] — [[স্বৰাজ পাৰ্টি]] # [[:en:Shalimar the Clown|Shalimar the Clown]] — [[শালিমাৰ দ্য ক্লাউন]] # [[:en:Komagata Maru incident|Komagata Maru incident]] — [[কোমাগাতা মাৰু ঘটনা]] # [[:en:Republican Party of India|Republican Party of India]] — [[ভাৰতীয় ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি]] # [[:en:Independence Day (India)|Independence Day]] — [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Sharps rifle|Sharps rifle]] — [[শ্বাৰ্পছ ৰাইফল]] # [[:en:Vaikom Muhammad Basheer|Vaikom Muhammad Basheer]] — [[বৈকম মুহাম্মদ বশীৰ]] # [[:en:Sardul Singh Kavishar|Sardul Singh Kavishar]] — [[ছৰ্দুল সিং কবিশৰ]] # [[:en:Kaba Gandhi No Delo|Kaba Gandhi No Delo]] — [[কাবা গান্ধী নো ডেলো]] # [[:en:Hey Ram|Hey Ram]] — [[হে ৰাম]] # [[:en:Nehru Report|Nehru Report]] — [[নেহৰু প্ৰতিৱেদন]] # [[:en:Udham Singh|Udham Singh]] — [[উধম সিং]] # [[:en:Two-nation theory|Two-nation theory]] — [[দুই জাতি তত্ত্ব]] # [[:en:Edatata Narayanan|Edatata Narayanan]] — [[এদাতাতা নাৰায়ণন]] # [[:en:Dheeran Chinnamalai|Dheeran Chinnamalai]] — [[ধীৰণ চিন্নামালাই]] # [[:en:Gandhism|Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ]] # [[:en:Asaf Ali|Asaf Ali]] — [[আসফ আলী]] # [[:en:A. T. Ariyaratne|A. T. Ariyaratne]] — [[এ. টি. আৰিয়াৰত্নে]] # [[:en:Khudiram Bose|Khudiram Bose]] — [[ক্ষুদিৰাম বসু]] # [[:en:Battle of the Admin Box|Battle of the Admin Box]] — [[এডমিন বক্সৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Ramdev|Ramdev]] — [[ৰামদেৱ]] # [[:en:Kesari (newspaper)|Kesari]] — [[কেশৰী (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:Kanaiyalal Maneklal Munshi|Kanaiyalal Maneklal Munshi]] — [[কানাইয়ালাল মানেকলাল মুঞ্চি]] # [[:en:Bagha Jatin|Bagha Jatin]] — [[বাঘা যতীন]] # [[:en:Bakht Khan|Bakht Khan]] — [[বখ্ত খান]] # [[:en:Aruna Asaf Ali|Aruna Asaf Ali]] — [[অৰুণা আসফ আলী]] # [[:en:Mufti Mahmud|Mufti Mahmud]] — [[মুফতি মাহমুদ]] # [[:en:Vernon Kell|Vernon Kell]] — [[ভাৰ্নন কেল]] # [[:en:Honorary titles of Indian leaders|Honorary titles of Indian leaders]] — [[ভাৰতীয় নেতাসকলৰ সন্মানসূচক উপাধি]] # [[:en:Brajkishore Prasad|Brajkishore Prasad]] — [[ব্ৰজকিশোৰ প্ৰসাদ]] # [[:en:Lü Banglie|Lü Banglie]] — [[লু বাংলি]] # [[:en:Mirabehn|Mirabehn]] — [[মীৰাবেন]] # [[:en:Prabhavati Devi|Prabhavati Devi]] — [[প্ৰভাৱতী দেৱী]] # [[:en:Sangolli Rayanna|Sangolli Rayanna]] — [[সাংগোল্লী ৰায়ন্না]] # [[:en:Partition of Bengal (1905)|Partition of Bengal (1905)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)]] # [[:en:Partition of Bengal (1947)|Partition of Bengal (1947)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯৪৭)]] # [[:en:J. B. Kripalani|J. B. Kripalani]] — [[জে. বি. কৃপালানী]] # [[:en:Muslim nationalism in South Asia|Muslim nationalism in South Asia]] — [[দক্ষিণ এছিয়াত মুছলমান জাতীয়তাবাদ]] # [[:en:Narhari Parikh|Narhari Parikh]] — [[নৰহৰি পাৰিখ]] # [[:en:Mohanlal Pandya|Mohanlal Pandya]] — [[মোহনলাল পাণ্ড্য]] # [[:en:Ravishankar Vyas|Ravishankar Vyas]] — [[ৰবিশংকৰ ব্যাস]] # [[:en:Japanese occupation of the Andaman Islands|Japanese occupation of the Andaman Islands]] — [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জৰ জাপানী দখল]] # [[:en:Abbas Tyabji|Abbas Tyabji]] — [[আব্বাছ ত্যাবজী]] # [[:en:Colvin R. de Silva|Colvin R. de Silva]] — [[কলভিন আৰ. ডি ছিলভা]] # [[:en:Servants of India Society|Servants of India Society]] — [[ছাৰ্ভেণ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] # [[:en:Natal Indian Congress|Natal Indian Congress]] — [[নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Madhu Dandavate|Madhu Dandavate]] — [[মধু দণ্ডৱতে]] # [[:en:Tanguturi Prakasam|Tanguturi Prakasam]] — [[টাংগুটুৰি প্ৰকাশম]] # [[:en:Champaran Satyagraha|Champaran Satyagraha]] — [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Khaksar movement|Khaksar movement]] — [[খাকছাৰ আন্দোলন]] # [[:en:Vasudev Balwant Phadke|Vasudev Balwant Phadke]] — [[বাসুদেৱ বলৱণ্ত ফাড়কে]] # [[:en:Samaldas Gandhi|Samaldas Gandhi]] — [[সামলদাস গান্ধী]] # [[:en:Unionist Party (Punjab)|Unionist Party]] — [[ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টি (পঞ্জাব)]] # [[:en:Battle of Chinhat|Battle of Chinhat]] — [[চিনহাটৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Mridula Sarabhai|Mridula Sarabhai]] — [[মৃদুলা সাৰাভাই]] # [[:en:Tara Singh (activist)|Tara Singh]] — [[তৰা সিং]] # [[:en:Madan Lal Dhingra|Madan Lal Dhingra]] — [[মদনলাল ধিংৰা]] # [[:en:History of the Indian National Congress|History of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ইতিহাস]] # [[:en:All India States Peoples' Conference|All India States Peoples' Conference]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহৰ জনসন্মিলন]] # [[:en:P. D. Gaitonde|P. D. Gaitonde]] — [[পি. ডি. গাইটণ্ডে]] # [[:en:Prabhudas Patwari|Prabhudas Patwari]] — [[প্ৰভুদাস পাটৱাৰী]] # [[:en:Boyi Bhimanna|Boyi Bhimanna]] — [[বয়ী ভীমন্না]] # [[:en:Dada Dharmadhikari|Dada Dharmadhikari]] — [[দাদা ধৰ্মাধিকাৰী]] # [[:en:Bina Das|Bina Das]] — [[বীণা দাস]] # [[:en:Mohamed Barakatullah Bhopali|Mohamed Barakatullah Bhopali]] — [[মহম্মদ বৰকতউল্লাহ ভূপালী]] # [[:en:Navajivan Trust|Navajivan Trust]] — [[নৱজীৱন ট্ৰাষ্ট]] # [[:en:Jinnah (film)|Jinnah]] — [[জিন্নাহ (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Umar Hajee Ahmed Jhaveri|Umar Hajee Ahmed Jhaveri]] — [[উমৰ হাজী আহমদ ঝাভেৰী]] # [[:en:V. O. Chidambaram Pillai|V. O. Chidambaram Pillai]] — [[ভি. ও. চিদাম্বৰম পিল্লাই]] # [[:en:Maruthu Pandiyar|Maruthu Pandiyar]] — [[মাৰুথু পাণ্ডিয়াৰ]] # [[:en:Dharasana Satyagraha|Dharasana Satyagraha]] — [[ধৰাসনা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Assassination of Mahatma Gandhi|Assassination of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যা]] # [[:en:Indo-Pakistani Confederation|Indo-Pakistani Confederation]] — [[ভাৰত-পাকিস্তান মহাসংঘ]] # [[:en:Usha Mehta|Usha Mehta]] — [[উষা মেহতা]] # [[:en:Congress Radio|Congress Radio]] — [[কংগ্ৰেছ ৰেডিঅ']] # [[:en:Chempil Arayan|Chempil Arayan]] — [[চেম্পিল আৰায়ন]] # [[:en:Charles Freer Andrews|Charles Freer Andrews]] — [[চাৰ্লছ ফ্ৰিয়াৰ এণ্ড্ৰুজ]] # [[:en:Bardoli Satyagraha|Bardoli Satyagraha]] — [[বৰদোলী সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Amrit Kaur|Amrit Kaur]] — [[অমৃত কৌৰ]] # [[:en:Dominion of Pakistan|Dominion of Pakistan]] — [[পাকিস্তান ডমিনিয়ন]] # [[:en:Kamaladevi Chattopadhyay|Kamaladevi Chattopadhyay]] — [[কমলাদেৱী চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Train to Pakistan|Train to Pakistan]] — [[ট্ৰেইন টু পাকিস্তান]] # [[:en:Afoxê|Afoxê]] — [[আফোশে]] # [[:en:All India Students Federation|All India Students Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ছাত্ৰ ফেডাৰেচন]] # [[:en:Dharam Singh Hayatpur|Dharam Singh Hayatpur]] — [[ধৰম সিং হায়াতপুৰ]] # [[:en:Emperor vs Aurobindo Ghosh and others|Emperor vs Aurobindo Ghosh and others]] — [[এম্পেৰ'ৰ বনাম অৰবিন্দ ঘোষ আৰু অন্যান্য]] # [[:en:Shivaram Rajguru|Shivaram Rajguru]] — [[শিৱৰাম ৰাজগুৰু]] # [[:en:Khan Abdul Jabbar Khan|Khan Abdul Jabbar Khan]] — [[খান আব্দুল জব্বাৰ খান]] # [[:en:Sarfaroshi Ki Tamanna|Sarfaroshi Ki Tamanna]] — [[ছৰফৰোশী কি তমন্না]] # [[:en:Basanta Kumar Biswas|Basanta Kumar Biswas]] — [[বসন্ত কুমাৰ বিশ্বাস]] # [[:en:Durgabai Deshmukh|Durgabai Deshmukh]] — [[দুৰ্গাবাই দেশমুখ]] # [[:en:Aga Khan Palace|Aga Khan Palace]] — [[আগা খান প্ৰাসাদ]] # [[:en:Mani Bhavan|Mani Bhavan]] — [[মণি ভৱন]] # [[:en:1946 Cabinet Mission to India|1946 Cabinet Mission to India]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতলৈ কেবিনেট মিছন]] # [[:en:Tenneti Viswanadham|Tenneti Viswanadham]] — [[টেন্নেটি বিশ্বনাধম]] # [[:en:Khudai Khidmatgar|Khudai Khidmatgar]] — [[খুদাই খিদমতগাৰ]] # [[:en:Sukhdev Thapar|Sukhdev Thapar]] — [[সুখদেৱ থাপৰ]] # [[:en:Ram Prasad Bismil|Ram Prasad Bismil]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল]] # [[:en:Jamnalal Bajaj|Jamnalal Bajaj]] — [[জামনালাল বাজাজ]] # [[:en:Anna Hazare|Anna Hazare]] — [[আন্না হাজাৰে]] # [[:en:Lobsang Tenzin|Lobsang Tenzin]] — [[লোবছাং টেনজিন]] # [[:en:Anushilan Samiti|Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতি]] # [[:en:Chempakaraman Pillai|Chempakaraman Pillai]] — [[চেম্পকাৰামন পিল্লাই]] # [[:en:Benoy Basu|Benoy Basu]] — [[বিনয় বসু]] # [[:en:Dinesh Gupta|Dinesh Gupta]] — [[দিনেশ গুপ্ত]] # [[:en:Badal Gupta|Badal Gupta]] — [[বাদল গুপ্ত]] # [[:en:Bengal Volunteers|Bengal Volunteers]] — [[বেংগল ভলাণ্টিয়াৰ্ছ]] # [[:en:Revolutionary movement for Indian independence|Revolutionary movement for Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিপ্লৱী আন্দোলন]] # [[:en:Jugantar|Jugantar]] — [[যুগান্তৰ]] # [[:en:Bipin Behari Ganguli|Bipin Behari Ganguli]] — [[বিপিন বিহাৰী গাংগুলী]] # [[:en:Chittagong armoury raid|Chittagong armoury raid]] — [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ আক্ৰমণ]] # [[:en:Inayatullah Khan Mashriqi|Inayatullah Khan Mashriqi]] — [[ইনায়াতুল্লাহ খান মাশ্বৰিকী]] # [[:en:Charles Tegart|Charles Tegart]] — [[চাৰ্লছ টেগাৰ্ট]] # [[:en:Ubaidullah Sindhi|Ubaidullah Sindhi]] — [[উবাইদুল্লাহ সিন্ধী]] # [[:en:Ullaskar Dutta|Ullaskar Dutta]] — [[উল্লাসকৰ দত্ত]] # [[:en:Prafulla Chaki|Prafulla Chaki]] — [[প্ৰফুল্ল চাকী]] # [[:en:Qissa Khwani massacre|Qissa Khwani massacre]] — [[কিছা খুৱানি গণহত্যা]] # [[:en:Barindra Kumar Ghosh|Barindra Kumar Ghosh]] — [[বাৰীন্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] # [[:en:Ambika Chakrabarty|Ambika Chakrabarty]] — [[অম্বিকা চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya|Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya]] — [[ভোগৰাজু পট্টাভি সীতাৰামাইয়া]] # [[:en:Savitribai Phule|Savitribai Phule]] — [[সাৱিত্ৰীবাই ফুলে]] # [[:en:Siege of Delhi|Siege of Delhi]] — [[দিল্লীৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Bhupendra Kumar Datta|Bhupendra Kumar Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰ কুমাৰ দত্ত]] # [[:en:Jatindra Nath Das|Jatindra Nath Das]] — [[যতীন্দ্ৰ নাথ দাস]] # [[:en:Jogesh Chandra Chatterjee|Jogesh Chandra Chatterjee]] — [[যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Narendra Mohan Sen|Narendra Mohan Sen]] — [[নৰেন্দ্ৰ মোহন সেন]] # [[:en:Bhulabhai Desai|Bhulabhai Desai]] — [[ভুলাভাই দেশাই]] # [[:en:Niranjan Sengupta|Niranjan Sengupta]] — [[নিৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:James Bevel|James Bevel]] — [[জেমছ বেভেল]] # [[:en:Hindustan Socialist Republican Association|Hindustan Socialist Republican Association]] — [[হিন্দুস্তান ছ'চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Purna Swaraj|Purna Swaraj]] — [[পূৰ্ণ স্বৰাজ]] # [[:en:Ganesh Ghosh|Ganesh Ghosh]] — [[গণেশ ঘোষ]] # [[:en:Sardar (1993 film)|Sardar]] — [[ছৰ্দাৰ (১৯৯৩ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Second Battle of Cawnpore|Second Battle of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ দ্বিতীয় যুদ্ধ]] # [[:en:Artistic depictions of the partition of India|Artistic depictions of the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ শিল্পীসুলভ চিত্ৰায়ণ]] # [[:en:Sucheta Kripalani|Sucheta Kripalani]] — [[সুচেতা কৃপালানী]] # [[:en:Pratul Chandra Ganguli|Pratul Chandra Ganguli]] — [[প্ৰতুল চন্দ্ৰ গাংগুলী]] # [[:en:Indian National Association|Indian National Association]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সন্মিলন]] # [[:en:Capture of Lucknow|Capture of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌ দখল]] # [[:en:Sarat Chandra Bose|Sarat Chandra Bose]] — [[শৰত চন্দ্ৰ বসু]] # [[:en:Mir Sher Muhammad Talpur|Mir Sher Muhammad Talpur]] — [[মীৰ শ্বেৰ মহম্মদ তালপুৰ]] # [[:en:Pandurang Sadashiv Sane|Pandurang Sadashiv Sane]] — [[পাণ্ডুৰংগ সদাশিৱ সানে]] # [[:en:Lothoo Nitharwal|Lothoo Nitharwal]] — [[লোথু নিথাৰৱাল]] # [[:en:Bharatiya Khet Mazdoor Union|Bharatiya Khet Mazdoor Union]] — [[ভাৰতীয় খেত মজদূৰ ইউনিয়ন]] # [[:en:Gujarat Vidyapith|Gujarat Vidyapith]] — [[গুজৰাট বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Garm Hava|Garm Hava]] — [[গৰম হাৱা]] # [[:en:Veerapandiya Kattabomman|Veerapandiya Kattabomman]] — [[ভীৰাপাণ্ডিয়া কাট্টাবোম্মান]] # [[:en:Central Indian campaign of 1858|Central Indian campaign of 1858]] — [[১৮৫৮ চনৰ মধ্য ভাৰত অভিযান]] # [[:en:Gouthu Latchanna|Gouthu Latchanna]] — [[গৌথু লচ্ছন্না]] # [[:en:Pratap Singh Baharat|Pratap Singh Baharat]] — [[প্ৰতাপ সিং ভাৰত]] # [[:en:Gujarat Sabha|Gujarat Sabha]] — [[গুজৰাট সভা]] # [[:en:Liaquat–Nehru Pact|Liaquat–Nehru Pact]] — [[লিয়াকত–নেহৰু চুক্তি]] # [[:en:Virendranath Chattopadhyaya|Virendranath Chattopadhyaya]] — [[বীৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Kranti|Kranti]] — [[ক্ৰান্তি]] # [[:en:Electoral history of the Indian National Congress|Electoral history of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নিৰ্বাচনী ইতিহাস]] # [[:en:Cracking India|Cracking India]] — [[ক্ৰেকিং ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Tarak Nath Das|Tarak Nath Das]] — [[তাৰক নাথ দাস]] # [[:en:Jadugopal Mukherjee|Jadugopal Mukherjee]] — [[যাদুগোপাল মুখাৰ্জী]] # [[:en:Kochrab Ashram|Kochrab Ashram]] — [[কোচৰাব আশ্ৰম]] # [[:en:Ambalal Sarabhai|Ambalal Sarabhai]] — [[অম্বালাল সাৰাভাই]] # [[:en:Hussain Ahmed Madani|Hussain Ahmed Madani]] — [[হুছেইন আহমদ মাদানী]] # [[:en:Bihari Muslims|Bihari Muslims]] — [[বিহাৰী মুছলমান]] # [[:en:Shashibhushan Raychaudhury|Shashibhushan Raychaudhury]] — [[শশীভূষণ ৰায়চৌধুৰী]] # [[:en:Kartar Singh Sarabha|Kartar Singh Sarabha]] — [[কৰ্তাৰ সিং সৰাভা]] # [[:en:Indian Mutiny Medal|Indian Mutiny Medal]] — [[ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ পদক]] # [[:en:Delhi Emergency Committee|Delhi Emergency Committee]] — [[দিল্লী জৰুৰীকালীন সমিতি]] # [[:en:Bhai Parmanand|Bhai Parmanand]] — [[ভাই পৰমানন্দ]] # [[:en:Hindu–German Conspiracy Trial|Hindu–German Conspiracy Trial]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ বিচাৰ]] # [[:en:Batukeshwar Dutt|Batukeshwar Dutt]] — [[বটুকেশ্বৰ দত্ত]] # [[:en:10, Janpath|10, Janpath]] — [[১০, জনপথ]] # [[:en:Panchanan Chakraborty|Panchanan Chakraborty]] — [[পঞ্চানন চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Indian National Congress (U)|Indian National Congress (U)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (ইউ)]] # [[:en:Borsad|Borsad]] — [[বৰছাদ]] # [[:en:Partap Singh Kairon|Partap Singh Kairon]] — [[প্ৰতাপ সিং কেৰন]] # [[:en:Poona Pact|Poona Pact]] — [[পুনা চুক্তি]] # [[:en:Vinod Kinariwala|Vinod Kinariwala]] — [[বিনোদ কিনাৰীৱালা]] # [[:en:Bhavabhushan Mitra|Bhavabhushan Mitra]] — [[ভৱভূষণ মিত্ৰ]] # [[:en:Community of the Ark|Community of the Ark]] — [[কমিউনিটি অৱ দ্য আৰ্ক]] # [[:en:Rani Gaidinliu|Rani Gaidinliu]] — [[ৰাণী গাইদিনলিউ]] # [[:en:Rao Tula Ram|Rao Tula Ram]] — [[ৰাও তুলা ৰাম]] # [[:en:Murree rebellion of 1857|Murree rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ মুৰী বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Guran Ditt Kumar|Guran Ditt Kumar]] — [[গুৰন দিত্ত কুমাৰ]] # [[:en:Emanuel Viktor Voska|Emanuel Viktor Voska]] — [[ইমানুৱেল ভিক্টৰ ভোস্কা]] # [[:en:Atulkrishna Ghosh|Atulkrishna Ghosh]] — [[অতুলকৃষ্ণ ঘোষ]] # [[:en:Madhu Limaye|Madhu Limaye]] — [[মধু লিময়ে]] # [[:en:Saraswathi Gora|Saraswathi Gora]] — [[সৰস্বতী গোৰা]] # [[:en:Vested Property Act (Bangladesh)|Vested Property Act (Bangladesh)]] — [[ভেষ্টেড প্ৰপাৰ্টি আইন (বাংলাদেশ)]] # [[:en:Mokshadacharan Samadhyayi|Mokshadacharan Samadhyayi]] — [[মোক্ষদাচৰণ সমাধ্যায়ী]] # [[:en:Nahar Singh|Nahar Singh]] — [[নাহাৰ সিং]] # [[:en:Indian Empire Society|Indian Empire Society]] — [[ইণ্ডিয়ান এম্পায়াৰ ছ'চাইটি]] # [[:en:Muslim Nationalist Party|Muslim Nationalist Party]] — [[মুছলিম নেচনেলিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Pyarelal Nayyar|Pyarelal Nayyar]] — [[পিয়াৰেলাল নাইয়াৰ]] # [[:en:Jnananjan Niyogi|Jnananjan Niyogi]] — [[জ্ঞানাঞ্জন নিয়োগী]] # [[:en:P. V. Kurian|P. V. Kurian]] — [[পি. ভি. কুৰিয়ান]] # [[:en:Basawon Singh|Basawon Singh]] — [[বাসাৱন সিং]] # [[:en:Narayan Desai|Narayan Desai]] — [[নাৰায়ণ দেশাই]] # [[:en:Communist Consolidation|Communist Consolidation]] — [[কমিউনিষ্ট কনছলিডেচন]] # [[:en:Maza Pravas|Maza Pravas]] — [[মাঝা প্ৰবাস]] # [[:en:Tattwabodhini Patrika|Tattwabodhini Patrika]] — [[তত্ত্ববোধিনী পত্ৰিকা]] # [[:en:Zira, Punjab|Zira, Punjab]] — [[জিৰা, পঞ্জাব]] # [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] — [[সুশীলা নাইয়াৰ]] # [[:en:Shyam Sundar Chakravarthy|Shyam Sundar Chakravarthy]] — [[শ্যাম সুন্দৰ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Sardar Ajit Singh|Sardar Ajit Singh]] — [[সৰ্দাৰ অজিত সিং]] # [[:en:India House|India House]] — [[ইণ্ডিয়া হাউছ]] # [[:en:Free India Society|Free India Society]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] # [[:en:Annexation of Junagadh|Annexation of Junagadh]] — [[জুনাগড় সংযুক্তিকৰণ]] # [[:en:Manmath Nath Gupta|Manmath Nath Gupta]] — [[মন্মথ নাথ গুপ্ত]] # [[:en:Kakori conspiracy|Kakori conspiracy]] — [[কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Baba Gurdit Singh|Baba Gurdit Singh]] — [[বাবা গুৰদিত সিং]] # [[:en:Baba Gurmukh Singh|Baba Gurmukh Singh]] — [[বাবা গুৰমুখ সিং]] # [[:en:Royal Indian Navy mutiny|Royal Indian Navy mutiny]] — [[ৰয়েল ইণ্ডিয়ান নেভি বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Speeches about Indian independence|Speeches about Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিষয়ে ভাষণ]] # [[:en:Mahmud Hasan Deobandi|Mahmud Hasan Deobandi]] — [[মাহমুদ হাছান দেওবন্দী]] # [[:en:East Bengali refugees|East Bengali refugees]] — [[পূব বংগীয় শৰণাৰ্থী]] # [[:en:Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith|Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith]] — [[মহাত্মা গান্ধী কাশী বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Ashfaqulla Khan|Ashfaqulla Khan]] — [[আশফাকউল্লা খান]] # [[:en:E. Moidu Moulavi|E. Moidu Moulavi]] — [[ই. মইদু মৌলৱী]] # [[:en:Communal Award|Communal Award]] — [[কমিউনেল এৱাৰ্ড]] # [[:en:Maria Lacerda de Moura|Maria Lacerda de Moura]] — [[মাৰিয়া লাচেৰ্ডা ডি মউৰা]] # [[:en:Indian Legion|Indian Legion]] — [[ভাৰতীয় লিজিয়ন]] # [[:en:Geoffrey Ostergaard|Geoffrey Ostergaard]] — [[জেফ্ৰি অষ্টাৰগাৰ্ড]] # [[:en:Operation Bajadere|Operation Bajadere]] — [[অপাৰেচন বাজাডেৰ]] # [[:en:Shrimad Rajchandra|Shrimad Rajchandra]] — [[শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ]] # [[:en:Jhalkaribai|Jhalkaribai]] — [[ঝলকাৰীবাই]] # [[:en:Hemu Kalani|Hemu Kalani]] — [[হেমু কালানী]] # [[:en:Burhan-ud-Din (Indian National Army officer)|Burhan-ud-Din]] — [[বুৰহান-উদ-দিন]] # [[:en:Provisional Government of India|Provisional Government of India]] — [[ভাৰতৰ অস্থায়ী চৰকাৰ]] # [[:en:Mitra Bir|Mitra Bir]] — [[মিত্ৰ বীৰ]] # [[:en:N. G. Ranga|N. G. Ranga]] — [[এন. জি. ৰংগা]] # [[:en:Gandhigiri|Gandhigiri]] — [[গান্ধীগিৰি]] # [[:en:Vishvendra Singh|Vishvendra Singh]] — [[বিশ্বেন্দ্ৰ সিং]] # [[:en:Leela Roy|Leela Roy]] — [[লীলা ৰায়]] # [[:en:Mahboob Zahedi|Mahboob Zahedi]] — [[মাহবুব জাহেদী]] # [[:en:Sewa Singh Thikriwala|Sewa Singh Thikriwala]] — [[সেৱা সিং ঠিকৰীৱালা]] # [[:en:Battaglione Azad Hindoustan|Battaglione Azad Hindoustan]] — [[বাট্টাগ্লিঅ'নে আজাদ হিন্দুস্তান]] # [[:en:Ela Gandhi|Ela Gandhi]] — [[এলা গান্ধী]] # [[:en:Yusuf Meherally|Yusuf Meherally]] — [[ইউছুফ মেহেৰালি]] # [[:en:Malati Choudhury|Malati Choudhury]] — [[মালতী চৌধুৰী]] # [[:en:Rajendra Lahiri|Rajendra Lahiri]] — [[ৰাজেন্দ্ৰ লাহিড়ী]] # [[:en:Indian Opinion|Indian Opinion]] — [[ইণ্ডিয়ান অপিনিয়ন]] # [[:en:Yogendra Shukla|Yogendra Shukla]] — [[যোগেন্দ্ৰ শুক্লা]] # [[:en:Sheila Kaul|Sheila Kaul]] — [[শীলা কৌল]] # [[:en:Shibdas Ghosh|Shibdas Ghosh]] — [[শিৱদাস ঘোষ]] # [[:en:Swaraj Bhavan|Swaraj Bhavan]] — [[স্বৰাজ ভৱন]] # [[:en:Jallianwala Bagh massacre|Jallianwala Bagh massacre]] — [[জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Matangini Hazra|Matangini Hazra]] — [[মাতংগিনী হাজৰা]] # [[:en:Gandhi cap|Gandhi cap]] — [[গান্ধী টুপী]] # [[:en:Guy Gaunt|Guy Gaunt]] — [[গাই গাণ্ট]] # [[:en:Poornima Arvind Pakvasa|Poornima Arvind Pakvasa]] — [[পূৰ্ণিমা অৰবিন্দ পাকৱাসা]] # [[:en:All India Communist Party|All India Communist Party]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:V. V. S. Aiyar|V. V. S. Aiyar]] — [[ভি. ভি. এছ. আয়াৰ]] # [[:en:Sannyasi rebellion|Sannyasi rebellion]] — [[সন্ন্যাসী বিদ্ৰোহ]] # [[:en:League Against Gandhism|League Against Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ-বিৰোধী লীগ]] # [[:en:SS Maverick|SS Maverick]] — [[এছ এছ মেভেৰিক]] # [[:en:George Rodiek|George Rodiek]] — [[জৰ্জ ৰ'ডিয়েক]] # [[:en:Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] — [[মডাৰ্ণ ৰিভিউ (কলকাতা)]] # [[:en:Institute of Marxism-Leninism (India)|Institute of Marxism-Leninism]] — [[মাৰ্ক্সবাদ–লেনিনবাদ প্ৰতিষ্ঠান (ভাৰত)]] # [[:en:United Patriotic Association|United Patriotic Association]] — [[ইউনাইটেড পেট্ৰিয়টিক এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Tiruppur Kumaran|Tiruppur Kumaran]] — [[তিৰুপ্পুৰ কুমাৰন]] # [[:en:Raghunath Vinayak Dhulekar|Raghunath Vinayak Dhulekar]] — [[ৰঘুনাথ বিনায়ক ঢুলেকৰ]] # [[:en:Kanailal Dutta|Kanailal Dutta]] — [[কানাইলাল দত্ত]] # [[:en:Sir William Wiseman, 10th Baronet|Sir William Wiseman]] — [[ছাৰ উইলিয়াম ৱাইজমেন]] # [[:en:Sikandar Bagh|Sikandar Bagh]] — [[ছিকান্দৰ বাগ]] # [[:en:Al-Hilal (newspaper)|Al-Hilal]] — [[আল-হিলাল (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:India Wins Freedom|India Wins Freedom]] — [[ইণ্ডিয়া উইনছ ফ্ৰীডম]] # [[:en:Flag Satyagraha|Flag Satyagraha]] — [[পতাকা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Former Indian National Army Monument|Former Indian National Army Monument]] — [[প্ৰাক্তন ভাৰতীয় জাতীয় সেনা স্মৃতিসৌধ]] # [[:en:Shah Nawaz Khan (general)|Shah Nawaz Khan]] — [[শ্বাহ নৱাজ খান]] # [[:en:Rasammah Bhupalan|Rasammah Bhupalan]] — [[ৰাছাম্মাহ ভূপালন]] # [[:en:Mirza Mughal|Mirza Mughal]] — [[মিৰ্জা মোগল]] # [[:en:Anugrah Narayan Sinha|Anugrah Narayan Sinha]] — [[অনুগ্ৰহ নাৰায়ণ সিনহা]] # [[:en:Kasinathuni Nageswara Rao|Kasinathuni Nageswara Rao]] — [[কাশীনাথুনি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Telangana Rebellion|Telangana Rebellion]] — [[তেলেংগানা বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Doddamane Mahadevi Hegde|Doddamane Mahadevi Hegde]] — [[দোদ্দামানে মহাদেৱী হেগড়ে]] # [[:en:Bhim Sen Sachar|Bhim Sen Sachar]] — [[ভীম সেন ছাচাৰ]] # [[:en:Sadharan Brahmo Samaj|Sadharan Brahmo Samaj]] — [[সাধাৰণ ব্ৰাহ্ম সমাজ]] # [[:en:Thy Hand, Great Anarch!|Thy Hand, Great Anarch! ]] — [[থাই হেণ্ড, গ্ৰেট এনাৰ্ক! ]] # [[:en:Kaalapani|Kaalapani]] — [[কালাপানী]] # [[:en:Mana Desam|Mana Desam]] — [[মনা দেশম]] # [[:en:Maurice Frydman|Maurice Frydman]] — [[মৰিছ ফ্ৰাইডমেন]] # [[:en:Quit India speech|Quit India speech]] — [[ভাৰত ত্যাগ ভাষণ]] # [[:en:Navayana|Navayana]] — [[নৱযান]] # [[:en:Gandhian economics|Gandhian economics]] — [[গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি]] # [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] — [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] # [[:en:Inquilab Zindabad|Inquilab Zindabad]] — [[ইনকিলাব জিন্দাবাদ]] # [[:en:Manikuntala Sen|Manikuntala Sen]] — [[মণিকুন্তলা সেন]] # [[:en:Rammohan College|Rammohan College]] — [[ৰামমোহন কলেজ]] # [[:en:Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth|Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth]] — [[মহাত্মা ফুলে কৃষি বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Lala Ram Prakash Gupta|Lala Ram Prakash Gupta]] — [[লালা ৰাম প্ৰকাশ গুপ্ত]] # [[:en:Seven Social Sins|Seven Social Sins]] — [[সামাজিক সাতটা পাপ]] # [[:en:Narayan Hemchandra|Narayan Hemchandra]] — [[নাৰায়ণ হেমচন্দ্ৰ]] # [[:en:Mohan Singh (general)|Mohan Singh]] — [[মোহন সিং]] # [[:en:Haji Shariatullah|Haji Shariatullah]] — [[হাজী শ্বৰীয়তুল্লাহ]] # [[:en:Hindutva: Who Is a Hindu?|Hindutva: Who Is a Hindu?]] — [[হিন্দুত্ব: হিন্দু কোন?]] # [[:en:Mira Datta Gupta|Mira Datta Gupta]] — [[মীৰা দত্ত গুপ্ত]] # [[:en:Gandhi Memorial International Foundation|Gandhi Memorial International Foundation]] — [[গান্ধী মেম'ৰিয়েল ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Ganda Singh Datt|Ganda Singh Datt]] — [[গণ্ডা সিং দত্ত]] # [[:en:Joseph McGarrity|Joseph McGarrity]] — [[জোছেফ মেকগেৰিটি]] # [[:en:Laxman Nayak|Laxman Nayak]] — [[লক্ষ্মণ নায়ক]] # [[:en:Pramod Ranjan Choudhury|Pramod Ranjan Choudhury]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন চৌধুৰী]] # [[:en:Harigopal Bal|Harigopal Bal]] — [[হৰিগোপাল বল]] # [[:en:Freedom struggle in Himachal Pradesh|Freedom struggle in Himachal Pradesh]] — [[হিমাচল প্ৰদেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:Khaak aur Khoon|Khaak aur Khoon]] — [[খাক ঔৰ খুন]] # [[:en:United Bengal|United Bengal]] — [[যুক্ত বংগ]] # [[:en:Fazl-e-Haq Khairabadi|Fazl-e-Haq Khairabadi]] — [[ফজল-ই-হক খৈৰাবাদী]] # [[:en:Garimella Satyanarayana|Garimella Satyanarayana]] — [[গৰিমেল্লা সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Banga Mahila Vidyalaya|Banga Mahila Vidyalaya]] — [[বংগ মহিলা বিদ্যালয়]] # [[:en:Lal Bal Pal|Lal Bal Pal]] — [[লাল-বাল-পাল]] # [[:en:Sherbaz Khan|Sherbaz Khan]] — [[শ্বেৰবাজ খান]] # [[:en:Young India|Young India]] — [[ইয়ং ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Polygar|Polygar]] — [[পলিগাৰ]] # [[:en:Lalithambika Antharjanam|Lalithambika Antharjanam]] — [[ললিতাম্বিকা অন্তৰ্জনম]] # [[:en:Selarang Barracks incident|Selarang Barracks incident]] — [[ছেলাৰাং বেৰেক ঘটনা]] # [[:en:Hideo Iwakuro|Hideo Iwakuro]] — [[হিদেও ইৱাকুৰো]] # [[:en:Amarendranath Chatterjee|Amarendranath Chatterjee]] — [[অমৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:N. P. Nayar|N. P. Nayar]] — [[এন. পি. নাইয়াৰ]] # [[:en:The Indian Sociologist|The Indian Sociologist]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ছ'চিঅ'লজিষ্ট]] # [[:en:Chandi Prasad Bhatt|Chandi Prasad Bhatt]] — [[চণ্ডীপ্ৰসাদ ভট্ট]] # [[:en:Padayatra|Padayatra]] — [[পদযাত্ৰা]] # [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University|Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে ৰোহিলখণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] # [[:en:Punnapra-Vayalar uprising|Punnapra-Vayalar uprising]] — [[পুন্নপ্ৰা-ভায়ালাৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Satyendra Chandra Mitra|Satyendra Chandra Mitra]] — [[সত্যেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Satish Chandra Mukherjee|Satish Chandra Mukherjee]] — [[সতীশ চন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Causes of the Indian Rebellion of 1857|Causes of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ কাৰণসমূহ]] # [[:en:Bhoodan movement|Bhoodan movement]] — [[ভূদান আন্দোলন]] # [[:en:Pagal Panthis|Pagal Panthis]] — [[পাগল পন্থী]] # [[:en:Tipu Shah|Tipu Shah]] — [[টিপু শ্বাহ]] # [[:en:1915 Singapore Mutiny|1915 Singapore Mutiny]] — [[১৯১৫ চনৰ ছিংগাপুৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:International Day of Non-Violence|International Day of Non-Violence]] — [[আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱস]] # [[:en:Indian Independence League|Indian Independence League]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা লীগ]] # [[:en:Bangkok Conference|Bangkok Conference]] — [[বেংকক সন্মিলন]] # [[:en:A. R. Pillai|A. R. Pillai]] — [[এ. আৰ. পিল্লাই]] # [[:en:Prem Sahgal|Prem Sahgal]] — [[প্ৰেম ছেহগল]] # [[:en:Jai Hind postmark|Jai Hind postmark]] — [[জয় হিন্দ ডাকমোহৰ]] # [[:en:Indian National Army trials|Indian National Army trials]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ বিচাৰ]] # [[:en:Sher-e-Hind|Sher-e-Hind]] — [[শ্বেৰ-ই-হিন্দ]] # [[:en:Sardar-e-Jung|Sardar-e-Jung]] — [[ছৰ্দাৰ-ই-জং]] # [[:en:Vir-e-Hind|Vir-e-Hind]] — [[বীৰ-ই-হিন্দ]] # [[:en:Shahid-e-Bharat|Shahid-e-Bharat]] — [[শ্বহীদ-ই-ভাৰত]] # [[:en:Tamgha-e-Bahaduro|Tamgha-e-Bahaduro]] — [[তমঘা-ই-বাহাদুৰো]] # [[:en:INA Defence Committee|INA Defence Committee]] — [[আইএনএ প্ৰতিৰক্ষা সমিতি]] # [[:en:Iwaichi Fujiwara|Iwaichi Fujiwara]] — [[ইৱাইচি ফুজিৱাৰা]] # [[:en:F Kikan|F Kikan]] — [[এফ কিকান]] # [[:en:Ram Singh Thakuri|Ram Singh Thakuri]] — [[ৰাম সিং ঠাকুৰী]] # [[:en:Bidadari Resolutions|Bidadari Resolutions]] — [[বিডাদাৰি প্ৰস্তাৱসমূহ]] # [[:en:Rani of Jhansi Regiment|Rani of Jhansi Regiment]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:John Thivy|John Thivy]] — [[জন থিভি]] # [[:en:Gandhi, My Father|Gandhi, My Father]] — [[গান্ধী, মাই ফাদাৰ]] # [[:en:HMS Pearl (1855)|HMS Pearl]] — [[এইচএমএছ পাৰ্ল]] # [[:en:Nil Darpan|Nil Darpan]] — [[নীল দৰ্পণ]] # [[:en:Nirmala Deshpande|Nirmala Deshpande]] — [[নিৰ্মলা দেশপাণ্ডে]] # [[:en:Joyce Lebra|Joyce Lebra]] — [[জয়চ লেব্ৰা]] # [[:en:I Kikan|I Kikan]] — [[আই কিকান]] # [[:en:Bahadur Group|Bahadur Group]] — [[বাহাদূৰ গ্ৰুপ]] # [[:en:Tokyo Boys|Tokyo Boys]] — [[টকিঅ' বয়ছ]] # [[:en:Ramesh Sakharam Benegal|Ramesh Sakharam Benegal]] — [[ৰমেশ সখাৰাম বেনেগাল]] # [[:en:Evan Cotton|Evan Cotton]] — [[ইভান কটন]] # [[:en:George Joseph (activist)|George Joseph (activist)]] — [[জৰ্জ জোচেফ (কৰ্মী)]] # [[:en:Salimgarh Fort|Salimgarh Fort]] — [[ছালিমগড় দুৰ্গ]] # [[:en:The Essential Gandhi|The Essential Gandhi]] — [[দ্য এছেনশিয়েল গান্ধী]] # [[:en:Puran Chand Joshi|Puran Chand Joshi]] — [[ পূৰণ চন্দ্ৰ যোশী]] # [[:en:Surendra Sai|Surendra Sai]] — [[সুৰেন্দ্ৰ ছাই]] # [[:en:Giani Pritam Singh Dhillon|Giani Pritam Singh Dhillon]] — [[জ্ঞানী প্ৰীতম সিং ধিল্লোঁ]] # [[:en:Hindu–German Conspiracy|Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Roshan Singh|Roshan Singh]] — [[ৰোশন সিং]] # [[:en:Sachindra Bakshi|Sachindra Bakshi]] — [[সচীন্দ্ৰ বক্সী]] # [[:en:Keshab Chakravarty|Keshab Chakravarty]] — [[কেশৱ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Banwari Lal (revolutionary)|Banwari Lal (revolutionary)]] — [[বানৱাৰী লাল (বিপ্লৱী)]] # [[:en:Sachindra Nath Sanyal|Sachindra Nath Sanyal]] — [[সচীন্দ্ৰ নাথ সান্যাল]] # [[:en:A. D. Loganathan|A. D. Loganathan]] — [[এ. ডি. লগানাথন]] # [[:en:Shaukat Malik|Shaukat Malik]] — [[শওকত মালিক]] # [[:en:Mohammed Zaman Kiani|Mohammed Zaman Kiani]] — [[মহম্মদ জামান কিয়ানী]] # [[:en:Abid Hasan|Abid Hasan]] — [[আবিদ হাছান]] # [[:en:Barisal Conspiracy Case|Barisal Conspiracy Case]] — [[বৰিশাল ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Trailokyanath Chakravarty|Trailokyanath Chakravarty]] — [[ত্ৰৈলোক্যনাথ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:S. A. Ayer|S. A. Ayer]] — [[এছ. এ. আয়াৰ]] # [[:en:Gandhi Brigade|Gandhi Brigade]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড]] # [[:en:Janaky Athi Nahappan|Janaky Athi Nahappan]] — [[জানকী আথি নাহাপ্পান]] # [[:en:Battle of Badli-ki-Serai|Battle of Badli-ki-Serai]] — [[বাদলি-কি-ছৰাইৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Ghadar Mutiny|Ghadar Mutiny]] — [[গদৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Hikari Kikan|Hikari Kikan]] — [[হিকাৰি কিকান]] # [[:en:Hindustan Field Force|Hindustan Field Force]] — [[হিন্দুস্তান ফিল্ড ফ'ৰ্চ]] # [[:en:A. M. Sahay|A. M. Sahay]] — [[এ. এম. সাহায়]] # [[:en:Gottipati Brahmaiah|Gottipati Brahmaiah]] — [[গট্টিপাটি ব্ৰহ্মাইয়া]] # [[:en:K. P. K. Menon|K. P. K. Menon]] — [[কে. পি. কে. মেনন]] # [[:en:Jiffs|Jiffs]] — [[জিফছ]] # [[:en:G. Ramachandran (social reformer)|G. Ramachandran (social reformer)]] — [[জি. ৰামচন্দ্ৰন (সমাজ সংস্কাৰক)]] # [[:en:First Indian National Army|First Indian National Army]] — [[প্ৰথম ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Qadam Qadam Badhaye Ja|Qadam Qadam Badhaye Ja]] — [[কদম কদম বঢ়ায়ে যা]] # [[:en:Farrer Park address|Farrer Park address]] — [[ফেৰাৰ পাৰ্ক ভাষণ]] # [[:en:Gandhi Brigade (regiment)|Gandhi Brigade (regiment)]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড (ৰেজিমেণ্ট)]] # [[:en:Azad Brigade|Azad Brigade]] — [[আজাদ ব্ৰিগেড]] # [[:en:Nehru Brigade|Nehru Brigade]] — [[নেহৰু ব্ৰিগেড]] # [[:en:Nittoor Srinivasa Rau|Nittoor Srinivasa Rau]] — [[নিট্টুৰ শ্ৰীনিবাস ৰাও]] # [[:en:Battle of Agra|Battle of Agra]] — [[আগ্ৰাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire|Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire]] — [[ইণ্ডিয়ান ছামাৰ: দ্য ছিক্ৰেট হিষ্ট্ৰী অৱ দ্য এণ্ড অৱ এন এম্পায়াৰ]] # [[:en:Lahore Conspiracy Case trial|Lahore Conspiracy Case trial]] — [[লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ]] # [[:en:Annie Larsen|Annie Larsen]] — [[এনি লাৰ্ছেন]] # [[:en:Kamala Das Gupta|Kamala Das Gupta]] — [[কমলা দাস গুপ্ত]] # [[:en:Annie Larsen affair|Annie Larsen affair]] — [[এনি লাৰ্ছেন ঘটনা]] # [[:en:Scientific temper|Scientific temper]] — [[বৈজ্ঞানিক মানসিকতা]] # [[:en:Chandra Pulla Reddy|Chandra Pulla Reddy]] — [[চন্দ্ৰ পুল্লা ৰেড্ডী]] # [[:en:Oskar von Niedermayer|Oskar von Niedermayer]] — [[অস্কাৰ ফন নিডাৰমায়াৰ]] # [[:en:Niedermayer–Hentig Expedition|Niedermayer–Hentig Expedition]] — [[নিডাৰমায়াৰ–হেণ্টিগ অভিযান]] # [[:en:Sohan Singh Bhakna|Sohan Singh Bhakna]] — [[সোহন সিং ভকনা]] # [[:en:Kavisekhara Dr Umar Alisha|Kavisekhara Dr Umar Alisha]] — [[কবিশেখৰ ড° উমৰ আলীশা]] # [[:en:Swami Shraddhanand|Swami Shraddhanand]] — [[স্বামী শ্ৰদ্ধানন্দ]] # [[:en:Defence of India Act 1915|Defence of India Act 1915]] — [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন ১৯১৫]] # [[:en:Khan Bahadur Khan Rohilla|Khan Bahadur Khan Rohilla]] — [[খান বাহাদূৰ খান ৰোহিলা]] # [[:en:Shripad Amrit Dange|Shripad Amrit Dange]] — [[শ্ৰিপাদ অমৃত ডাংগে]] # [[:en:Subhas Brigade|Subhas Brigade]] — [[সুভাষ ব্ৰিগেড]] # [[:en:Vishnu Ganesh Pingle|Vishnu Ganesh Pingle]] — [[বিষ্ণু গণেশ পিংলে]] # [[:en:Ghadar di gunj|Ghadar di gunj]] — [[গদৰ দি গুঞ্জ]] # [[:en:Berlin Committee|Berlin Committee]] — [[বাৰ্লিন কমিটি]] # [[:en:Delhi conspiracy case|Delhi conspiracy case]] — [[দিল্লী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Hindustan Ghadar|Hindustan Ghadar]] — [[হিন্দুস্তান গদৰ]] # [[:en:Battles and operations of the Indian National Army|Battles and operations of the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ যুদ্ধ আৰু অভিযানসমূহ]] # [[:en:Decorations of Azad Hind|Decorations of Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দৰ পদকসমূহ]] # [[:en:Azad Hind stamps|Azad Hind stamps]] — [[আজাদ হিন্দৰ ডাকটিকটসমূহ]] # [[:en:Bhupendranath Datta|Bhupendranath Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]] # [[:en:Manthena Venkata Raju|Manthena Venkata Raju]] — [[মন্থেনা ভেংকট ৰাজু]] # [[:en:Werner Otto von Hentig|Werner Otto von Hentig]] — [[ভাৰ্নাৰ অট্টো ফন হেণ্টিগ]] # [[:en:Ram Chandra Bharadwaj|Ram Chandra Bharadwaj]] — [[ৰাম চন্দ্ৰ ভাৰদ্বাজ]] # [[:en:Lakshmi Chand Jain|Lakshmi Chand Jain]] — [[লক্ষ্মী চন্দ জৈন]] # [[:en:Azad Hind Dal|Azad Hind Dal]] — [[আজাদ হিন্দ দল]] # [[:en:G. Subramania Iyer|G. Subramania Iyer]] — [[জি. সুব্ৰমণিয়া আয়াৰ]] # [[:en:Operation U-Go|Operation U-Go]] — [[অপাৰেচন ইউ-গ']] # [[:en:Day of Deliverance (India)|Day of Deliverance (India)]] — [[মুক্তি দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Silk Letter Movement|Silk Letter Movement]] — [[ৰেচমী চিঠি আন্দোলন]] # [[:en:Lahuji Raghoji Salve|Lahuji Raghoji Salve]] — [[লাহুজী ৰাঘোজী ছালভে]] # [[:en:Rowlatt Committee|Rowlatt Committee]] — [[ৰাওলাট কমিটি]] # [[:en:Curzon Wyllie|Curzon Wyllie]] — [[কাৰ্জন ৱাইলি]] # [[:en:Impact of the Hindu–German Conspiracy|Impact of the Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱ]] # [[:en:Toba Tek Singh (short story)|Toba Tek Singh (short story)]] — [[টোবা টেক সিং (চুটিগল্প)]] # [[:en:Buniyaad|Buniyaad]] — [[বুনিয়াদ]] # [[:en:Rashtriya Loktantrik Party|Rashtriya Loktantrik Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লোকতান্ত্ৰিক পাৰ্টি]] # [[:en:Gopabandhu Das|Gopabandhu Das]] — [[গোপবন্ধু দাস]] # [[:en:Pandit Kanshi Ram|Pandit Kanshi Ram]] — [[পণ্ডিত কাংশী ৰাম]] # [[:en:William C. Hopkinson|William C. Hopkinson]] — [[উইলিয়াম চি. হপকিনছন]] # [[:en:Christmas Day Plot|Christmas Day Plot]] — [[খ্ৰীষ্টমাছ ডে ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Workers and Peasants Party|Workers and Peasants Party]] — [[শ্ৰমিক আৰু কৃষক পাৰ্টি]] # [[:en:Satyashodhak Samaj|Satyashodhak Samaj]] — [[সত্যশোধক সমাজ]] # [[:en:India Defence League|India Defence League]] — [[ইণ্ডিয়া ডিফেন্স লীগ]] # [[:en:Abani Mukherji|Abani Mukherji]] — [[অবনী মুখাৰ্জী]] # [[:en:The Glass Palace|The Glass Palace]] — [[দ্য গ্লাছ পেলেচ]] # [[:en:Achhar Singh Chhina|Achhar Singh Chhina]] — [[আছাৰ সিং ছীনা]] # [[:en:Prafulla Kumar Sen|Prafulla Kumar Sen]] — [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ সেন]] # [[:en:Thai-Bharat Cultural Lodge|Thai-Bharat Cultural Lodge]] — [[থাই-ভাৰত সাংস্কৃতিক লজ]] # [[:en:Indian National Council|Indian National Council]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় পৰিষদ]] # [[:en:Tokyo Conference|Tokyo Conference]] — [[টকিঅ' সন্মিলন]] # [[:en:Janaki Devi Bajaj|Janaki Devi Bajaj]] — [[জানকী দেৱী বাজাজ]] # [[:en:Oren (spy)|Oren (spy)]] — [[অৰেন (চোৰাংচোৱা)]] # [[:en:Kirpal Singh (spy)|Kirpal Singh (spy)]] — [[কিৰপাল সিং (চোৰাংচোৱা)]] # [[:en:Herambalal Gupta|Herambalal Gupta]] — [[হেৰম্বলাল গুপ্ত]] # [[:en:Bhagwan Singh Gyanee|Bhagwan Singh Gyanee]] — [[ভগৱান সিং জ্ঞানী]] # [[:en:British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I|British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I]] — [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় বিপ্লৱী আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰিটিছ প্ৰতিচোৰাংচোৱা কাৰ্য]] # [[:en:Indian Political Intelligence Office|Indian Political Intelligence Office]] — [[ইণ্ডিয়ান পলিটিকেল ইণ্টেলিজেন্স অফিচ]] # [[:en:John Wallinger|John Wallinger]] — [[জন ৱালিংগাৰ]] # [[:en:Intelligence Bureau for the East|Intelligence Bureau for the East]] — [[ইণ্টেলিজেন্স ব্যুৰো ফৰ দ্য ইষ্ট]] # [[:en:Kaneganti Hanumanthu|Kaneganti Hanumanthu]] — [[কানেগান্তি হনুমন্থু]] # [[:en:Maganlal Gandhi|Maganlal Gandhi]] — [[মগনলাল গান্ধী]] # [[:en:Jaganath Rao Bhonsle|Jaganath Rao Bhonsle]] — [[জগন্নাথ ৰাও ভোঁসলে]] # [[:en:Ghosts of India|Ghosts of India]] — [[ঘোষ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Karim Ghani|Karim Ghani]] — [[কৰিম ঘানী]] # [[:en:Balakrishna Bhagwant Borkar|Balakrishna Bhagwant Borkar]] — [[বালকৃষ্ণ ভগৱন্ত বৰকৰ]] # [[:en:P. Jeevanandham|P. Jeevanandham]] — [[পি. জীৱানন্দম]] # [[:en:Kallur Subba Rao|Kallur Subba Rao]] — [[কল্লুৰ সুব্বা ৰাও]] # [[:en:Dada Amir Haider Khan|Dada Amir Haider Khan]] — [[দাদা আমিৰ হায়দাৰ খান]] # [[:en:Tenzin Tsundue|Tenzin Tsundue]] — [[তেনজিন চুণ্ডু]] # [[:en:Burma campaign (1944)|Burma campaign (1944)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪)]] # [[:en:Names of the Indian Rebellion of 1857|Names of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ নামসমূহ]] # [[:en:Sidney Rowlatt|Sidney Rowlatt]] — [[ছিডনী ৰ'লাট]] # [[:en:Burma campaign (1944–1945)|Burma campaign (1944–1945)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪–১৯৪৫)]] # [[:en:History of the British salt tax in India|History of the British salt tax in India]] — [[ভাৰতত ব্ৰিটিছ লোণ কৰৰ ইতিহাস]] # [[:en:Brahmoism|Brahmoism]] — [[ব্ৰাহ্ম ধৰ্ম]] # [[:en:Trust deed of Brahmo Sabha|Trust deed of Brahmo Sabha]] — [[ব্ৰাহ্ম সভাৰ ন্যাস দলিল]] # [[:en:Nihar Mukherjee|Nihar Mukherjee]] — [[নিহাৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Badruddin Tyabji|Badruddin Tyabji]] — [[বদৰুদ্দিন ত্যাবজী]] # [[:en:Greater East Asia Conference|Greater East Asia Conference]] — [[বৃহত্তৰ পূব এছিয়া সন্মিলন]] # [[:en:Anandamohan College|Anandamohan College]] — [[আনন্দমোহন কলেজ]] # [[:en:Adi Dharm|Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্ম]] # [[:en:Sarala Devi|Sarala Devi]] — [[সৰলা দেৱী]] # [[:en:Non-possession|Non-possession]] — [[অপৰিগ্ৰহ]] # [[:en:Anandamohan Bose|Anandamohan Bose]] — [[আনন্দমোহন বসু]] # [[:en:Bhupendra Nath Bose|Bhupendra Nath Bose]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ বসু]] # [[:en:Meerut Conspiracy Case|Meerut Conspiracy Case]] — [[মীৰাট ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Hind Swaraj or Indian Home Rule|Hind Swaraj or Indian Home Rule]] — [[হিন্দ স্বৰাজ]] # [[:en:Gandhi diet|Gandhi diet]] — [[গান্ধীৰ খাদ্যাভ্যাস]] # [[:en:Gopinath Saha|Gopinath Saha]] — [[গোপীনাথ সাহা]] # [[:en:Controversies surrounding the Indian National Army|Controversies surrounding the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাক কেন্দ্ৰ কৰি বিতৰ্ক]] # [[:en:Noakhali riots|Noakhali riots]] — [[নোৱাখালী দাংগা]] # [[:en:Titusji|Titusji]] — [[টাইটাছজী]] # [[:en:Vavilala Gopalakrishnayya|Vavilala Gopalakrishnayya]] — [[ভাবিলালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] # [[:en:A. M. Nair|A. M. Nair]] — [[এ. এম. নায়াৰ]] # [[:en:M. P. T. Acharya|M. P. T. Acharya]] — [[এম. পি. টি. আচাৰ্য]] # [[:en:Bande Mataram (publication)|Bande Mataram (publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (প্ৰকাশন)]] # [[:en:Bande Mataram (Paris publication)|Bande Mataram (Paris publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (পেৰিছ প্ৰকাশন)]] # [[:en:Talvar|Talvar]] — [[তলৱাৰ]] # [[:en:The Indian War of Independence (book)|The Indian War of Independence (book)]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ৱাৰ অৱ ইণ্ডিপেণ্ডেন্স]] # [[:en:Abhinav Bharat Society|Abhinav Bharat Society]] — [[অভিনৱ ভাৰত সমাজ]] # [[:en:Basil Thomson|Basil Thomson]] — [[বেছিল থমছন]] # [[:en:History of Pune|History of Pune]] — [[পুনেৰ ইতিহাস]] # [[:en:Abdul Samad Khan Achakzai|Abdul Samad Khan Achakzai]] — [[আব্দুল ছামাদ খান আচাকজাই]] # [[:en:Freedom Fighters and Rehabilitation Division|Freedom Fighters and Rehabilitation Division]] — [[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু পুনৰ্বাসন বিভাগ]] # [[:en:Indian Home Rule Society|Indian Home Rule Society]] — [[ইণ্ডিয়ান হোম ৰুল ছ'চাইটি]] # [[:en:A. V. Baliga|A. V. Baliga]] — [[এ. ভি. বালিগা]] # [[:en:Buddhist Society of India|Buddhist Society of India]] — [[বৌদ্ধ ছ'চাইটি অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Paris Indian Society|Paris Indian Society]] — [[পেৰিছ ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] # [[:en:G. S. Khaparde|G. S. Khaparde]] — [[জি. এছ. খাপাৰ্ডে]] # [[:en:Samadhi (1950 film)|Samadhi (1950 film)]] — [[সমাধি (১৯৫০ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Timeline of the Indian Rebellion of 1857|Timeline of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সময়ৰেখা]] # [[:en:S. R. Rana|S. R. Rana]] — [[এছ. আৰ. ৰাণা]] # [[:en:Harse Chhina Mogha Morcha|Harse Chhina Mogha Morcha]] — [[হাৰছে ছীনা মোগা মৰ্চা]] # [[:en:Harsha Chhina|Harsha Chhina]] — [[হৰ্ষ ছীনা]] # [[:en:Brahmo Conference Organisation|Brahmo Conference Organisation]] — [[ব্ৰাহ্ম সন্মিলনী সংগঠন]] # [[:en:Kalmyk Project|Kalmyk Project]] — [[কালমিক প্ৰকল্প]] # [[:en:Sufi Amba Prasad|Sufi Amba Prasad]] — [[ছুফী আম্বা প্ৰসাদ]] # [[:en:Pandurang Sadashiv Khankhoje|Pandurang Sadashiv Khankhoje]] — [[পাণ্ডুৰং সদাশিৱ খানখোজে]] # [[:en:Robert Nathan (intelligence officer)|Robert Nathan]] — [[ৰবাৰ্ট নাথান]] # [[:en:Aundh Experiment|Aundh Experiment]] — [[আউন্ধ পৰীক্ষা]] # [[:en:1907 Punjab unrest|1907 Punjab unrest]] — [[১৯০৭ চনৰ পঞ্জাব অশান্তি]] # [[:en:Shaheed Udham Singh (film)|Shaheed Udham Singh (film)]] — [[শ্বহীদ উধম সিং (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Bernard Lafayette|Bernard Lafayette]] — [[বাৰ্নাৰ্ড লাফায়েট]] # [[:en:Durga Malla|Durga Malla]] — [[দুৰ্গা মল্ল]] # [[:en:Kaka Kalelkar|Kaka Kalelkar]] — [[কাকা কালেলকৰ]] # [[:en:Lakshman Shastri Joshi|Lakshman Shastri Joshi]] — [[লক্ষ্মণ শাস্ত্ৰী যোশী]] # [[:en:Mohan Ranade|Mohan Ranade]] — [[মোহন ৰাণাডে]] # [[:en:Lala Jaswantrai Churamani|Lala Jaswantrai Churamani]] — [[লালা যশৱন্তৰায় চুৰামণি]] # [[:en:Jagannathrao Joshi|Jagannathrao Joshi]] — [[জগন্নাথৰাও যোশী]] # [[:en:Ghulam Ghaus Khan|Ghulam Ghaus Khan]] — [[গুলাম গাউছ খান]] # [[:en:P. Chandra Reddy|P. Chandra Reddy]] — [[পি. চন্দ্ৰ ৰেড্ডী]] # [[:en:Raj Kumar Shukla|Raj Kumar Shukla]] — [[ৰাজ কুমাৰ শুক্লা]] # [[:en:Shaheed Smarak Patna|Shaheed Smarak Patna]] — [[শ্বহীদ স্মাৰক, পাটনা]] # [[:en:Krishnammal Jagannathan|Krishnammal Jagannathan]] — [[কৃষ্ণম্মাল জগন্নাথন]] # [[:en:Tarkeshwari Sinha|Tarkeshwari Sinha]] — [[তাৰকেশ্বৰী সিনহা]] # [[:en:Baikuntha Shukla|Baikuntha Shukla]] — [[বৈকুণ্ঠ শুক্লা]] # [[:en:Yadunandan Sharma|Yadunandan Sharma]] — [[যদুনন্দন শৰ্মা]] # [[:en:Nai Talim|Nai Talim]] — [[নাই তালিম]] # [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Birjis Qadr|Birjis Qadr]] — [[বিৰজিছ কদৰ]] # [[:en:Viper Island|Viper Island]] — [[ভাইপাৰ দ্বীপ]] # [[:en:Accamma Cherian|Accamma Cherian]] — [[আক্কাম্মা চেৰিয়ান]] # [[:en:Ramjee Singh|Ramjee Singh]] — [[ৰামজী সিং]] # [[:en:Subh Sukh Chain|Subh Sukh Chain]] — [[শুভ সুখ চেইন]] # [[:en:K. Kamaraj|K. Kamaraj]] — [[কে. কামৰাজ]] # [[:en:Kunwar Singh|Kunwar Singh]] — [[কুঁৱৰ সিং]] # [[:en:Babu Amar Singh|Babu Amar Singh]] — [[বাবু অমৰ সিং]] # [[:en:Kalantar|Kalantar]] — [[কালান্তৰ]] # [[:en:Pearl's Naval Brigade|Pearl's Naval Brigade]] — [[পাৰ্লৰ নৌসেনা ব্ৰিগেড]] # [[:en:Jivraj Narayan Mehta|Jivraj Narayan Mehta]] — [[জীৱৰাজ নাৰায়ণ মেহতা]] # [[:en:Hindu code bills|Hindu code bills]] — [[হিন্দু কোড বিল]] # [[:en:Ravindra Kelekar|Ravindra Kelekar]] — [[ৰবীন্দ্ৰ কেলেকাৰ]] # [[:en:Teji Bachchan|Teji Bachchan]] — [[তেজী বচ্চন]] # [[:en:Simla Conference|Simla Conference]] — [[ছিমলা সন্মিলন]] # [[:en:Tattwabodhini Sabha|Tattwabodhini Sabha]] — [[তত্ত্ববোধিনী সভা]] # [[:en:Jallian Wala Bagh|Jallian Wala Bagh]] — [[জালিয়ানৱালা বাগ]] # [[:en:Ganda Singh|Ganda Singh]] — [[গণ্ডা সিং]] # [[:en:Telo Mascarenhas|Telo Mascarenhas]] — [[টেলো মাস্কাৰেনহাছ]] # [[:en:Jagbir Singh Chhina|Jagbir Singh Chhina]] — [[জগবীৰ সিং ছীনা]] # [[:en:Manmohini Zutshi Sahgal|Manmohini Zutshi Sahgal]] — [[মনমোহিনী জুতশী ছেহগল]] # [[:en:Martyrs' Day (India)|Martyrs' Day (India)]] — [[শ্বহীদ দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Trusteeship (Gandhism)|Trusteeship (Gandhism)]] — [[ন্যাসধাৰণা (গান্ধীবাদ)]] # [[:en:Sardar Vedaratnam|Sardar Vedaratnam]] — [[সৰ্দাৰ বেদৰত্নম]] # [[:en:Habib ur Rahman (Indian National Army officer)|Habib ur Rahman]] — [[হাবিব উৰ ৰহমান]] # [[:en:Mallu Swarajyam|Mallu Swarajyam]] — [[মাল্লু স্বৰাজ্যম]] # [[:en:All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)|All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)]] — [[অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভা (অজয় ভৱন)]] # [[:en:Ajoy Ghosh|Ajoy Ghosh]] — [[অজয় ঘোষ]] # [[:en:Ripudaman Singh|Ripudaman Singh]] — [[ৰিপুদমন সিং]] # [[:en:Battle of Najafgarh|Battle of Najafgarh]] — [[নজফগড়ৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Hemchandra Kanungo|Hemchandra Kanungo]] — [[হেমচন্দ্ৰ কানুংগো]] # [[:en:Nehru–Gandhi family|Nehru–Gandhi family]] — [[নেহৰু–গান্ধী পৰিয়াল]] # [[:en:Freda Bedi|Freda Bedi]] — [[ফ্ৰেডা বেদী]] # [[:en:Jan Muhammad Junejo|Jan Muhammad Junejo]] — [[জান মুহাম্মদ জুনেজো]] # [[:en:Jugantar Patrika|Jugantar Patrika]] — [[যুগান্তৰ পত্ৰিকা]] # [[:en:Dhaka Anushilan Samiti|Dhaka Anushilan Samiti]] — [[ঢাকা অনুশীলন সমিতি]] # [[:en:Mutiny Memorial|Mutiny Memorial]] — [[মিউটিনি মেম'ৰিয়েল]] # [[:en:Madras Mahajana Sabha|Madras Mahajana Sabha]] — [[মাদ্ৰাজ মহাজন সভা]] # [[:en:Brahm Prakash (politician)|Brahm Prakash]] — [[ব্ৰহ্ম প্ৰকাশ]] # [[:en:Haku Shah|Haku Shah]] — [[হাকু শ্বাহ]] # [[:en:Abinash Chandra Bhattacharya|Abinash Chandra Bhattacharya]] — [[অবিনাশ চন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:K. Damodaran|K. Damodaran]] — [[কে. দামোদৰণ]] # [[:en:Janayugom|Janayugom]] — [[জনযুগম]] # [[:en:Keshavrao Jedhe|Keshavrao Jedhe]] — [[কেশৱৰাও জেধে]] # [[:en:Jai Bhim|Jai Bhim]] — [[জয় ভীম]] # [[:en:Naini Central Prison|Naini Central Prison]] — [[নৈনী কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] # [[:en:Jhansi Ki Rani (2009 TV series)|Jhansi Ki Rani (2009 TV series)]] — [[ঝাঁসীৰ ৰাণী (২০০৯ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Purushottam Kakodkar|Purushottam Kakodkar]] — [[পুৰুষোত্তম কাকোদকৰ]] # [[:en:Harold Stuart|Harold Stuart]] — [[হেৰল্ড ষ্টুৱাৰ্ট]] # [[:en:Pramathanath Mitra|Pramathanath Mitra]] — [[প্ৰমথনাথ মিত্ৰ]] # [[:en:Goa liberation movement|Goa liberation movement]] — [[গোৱা মুক্তি আন্দোলন]] # [[:en:Annexation of Dadra and Nagar Haveli|Annexation of Dadra and Nagar Haveli]] — [[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলীৰ সংযুক্তিকৰণ]] # [[:en:Delhi Statement|Delhi Statement]] — [[দিল্লী ঘোষণা]] # [[:en:Velu Nachiyar|Velu Nachiyar]] — [[ভেলু নাচিয়াৰ]] # [[:en:Chapekar brothers|Chapekar brothers]] — [[চাপেকাৰ ভাতৃদ্বয়]] # [[:en:Kala Venkata Rao|Kala Venkata Rao]] — [[কলা ভেংকটা ৰাও]] # [[:en:Pandurang Purushottam Shirodkar|Pandurang Purushottam Shirodkar]] — [[পাণ্ডুৰং পুৰুষোত্তম শিৰোডকৰ]] # [[:en:Indian National Congress (R)|Indian National Congress (R)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)]] # [[:en:Sri Aurobindo|Sri Aurobindo]] — [[শ্ৰী অৰবিন্দ]] # [[:en:Moturi Satyanarayana|Moturi Satyanarayana]] — [[মোটুৰি সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Gam Malludora|Gam Malludora]] — [[গাম মল্লুদোৰা]] # [[:en:Kapur Commission|Kapur Commission]] — [[কাপুৰ আয়োগ]] # [[:en:Bernhard Mann|Bernhard Mann]] — [[বাৰ্নহাৰ্ড মান]] # [[:en:Anne Anjaiah|Anne Anjaiah]] — [[এন্ আনজাইয়া]] # [[:en:Indian Communist Party (Sen)|Indian Communist Party (Sen)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (সেন)]] # [[:en:Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[সিষ্টলা ভেংকটা লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:Garam dal|Garam dal]] — [[গৰম দল]] # [[:en:Puripanda Appala Swamy|Puripanda Appala Swamy]] — [[পুৰিপাণ্ডা আপ্পালা স্বামী]] # [[:en:Mosalikanti Thirumala Rao|Mosalikanti Thirumala Rao]] — [[মোছালিকান্তি থিৰুমালা ৰাও]] # [[:en:Kaumudi Teacher|Kaumudi Teacher]] — [[কৌমুদী টিচাৰ]] # [[:en:M. Vincent|M. Vincent]] — [[এম. ভিনচেণ্ট]] # [[:en:Bodheswaran|Bodheswaran]] — [[বোধেশ্বৰন]] # [[:en:Qaisar Bagh|Qaisar Bagh]] — [[কাইছাৰ বাগ]] # [[:en:A. Vaidyanatha Iyer|A. Vaidyanatha Iyer]] — [[এ. বৈদ্যনাথ আয়াৰ]] # [[:en:Interim Government of India|Interim Government of India]] — [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ]] # [[:en:Tagadur Ramachandra Rao|Tagadur Ramachandra Rao]] — [[টাগাদূৰ ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] # [[:en:Mohammed Abdur Rahiman|Mohammed Abdur Rahiman]] — [[মহম্মদ আব্দূৰ ৰহমান]] # [[:en:1984 anti-Sikh riots|1984 anti-Sikh riots]] — [[১৯৮৪ চনৰ শিখ-বিৰোধী দাংগা]] # [[:en:Anglo-Khasi War|Anglo-Khasi War]] — [[ইংৰাজ-খাচী যুদ্ধ]] # [[:en:Vijay Singh Pathik|Vijay Singh Pathik]] — [[বিজয় সিং পথিক]] # [[:en:Brajlal Biyani|Brajlal Biyani]] — [[ব্ৰজলাল বিয়ানি]] # [[:en:Fatima Begum (politician)|Fatima Begum]] — [[ফাতিমা বেগম]] # [[:en:Vincent Kraft|Vincent Kraft]] — [[ভিনচেণ্ট ক্ৰাফ্ট]] # [[:en:Seva Dal|Seva Dal]] — [[সেৱা দল]] # [[:en:Amir Chand Bombwal|Amir Chand Bombwal]] — [[আমিৰ চন্দ বোম্বৱাল]] # [[:en:Harnam Singh Saini|Harnam Singh Saini]] — [[হৰনাম সিং ছেইনী]] # [[:en:Mairembam Koireng Singh|Mairembam Koireng Singh]] — [[মাইৰেম্বাম কইৰেং সিং]] # [[:en:Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement|Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত মাংগালোৰৰ কেথলিকসকলৰ অংশগ্ৰহণ]] # [[:en:Arjun Singh Gurjar|Arjun Singh Gurjar]] — [[অৰ্জুন সিং গুৰ্জৰ]] # [[:en:Continuous journey regulation|Continuous journey regulation]] — [[অবিৰত যাত্ৰা বিধি]] # [[:en:Sadhu Singh Hamdard|Sadhu Singh Hamdard]] — [[সাধু সিং হামদৰ্দ]] # [[:en:Peshawar Conspiracy Cases|Peshawar Conspiracy Cases]] — [[পেছাৱৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰসমূহ]] # [[:en:Bengali freedom struggle|Bengali freedom struggle]] — [[বংগৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:Ponaka Kanakamma|Ponaka Kanakamma]] — [[পোনাকা কানাকাম্মা]] # [[:en:Dhan Singh Gurjar|Dhan Singh Gurjar]] — [[ধন সিং গুৰ্জৰ]] # [[:en:Ramrao Krishnarao Patil|Ramrao Krishnarao Patil]] — [[ৰামৰাও কৃষ্ণৰাও পাটিল]] # [[:en:Devi Chaudhurani|Devi Chaudhurani]] — [[দেৱী চৌধুৰাণী]] # [[:en:C. R. formula|C. R. formula]] — [[চি. আৰ. সূত্ৰ]] # [[:en:Hermann Kallenbach|Hermann Kallenbach]] — [[হাৰ্মান কালেনবাখ]] # [[:en:Shivajinagar, Pune|Shivajinagar, Pune]] — [[শিৱাজীনগৰ, পুনে]] # [[:en:Phool Bagh|Phool Bagh]] — [[ফুল বাগ]] # [[:en:Kanuparti Varalakshmamma|Kanuparti Varalakshmamma]] — [[কানুপাৰ্তি বৰলক্ষ্মম্মা]] # [[:en:Giorgio Ceragioli|Giorgio Ceragioli]] — [[জৰ্জিঅ' চেৰাজিঅ'লি]] # [[:en:Khelein Hum Jee Jaan Sey|Khelein Hum Jee Jaan Sey]] — [[খেলেঁ হম জী জান সে]] # [[:en:Shyam Sunder Surolia|Shyam Sunder Surolia]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ছুৰোলিয়া]] # [[:en:Dal Singh (politician)|Dal Singh]] — [[দল সিং]] # [[:en:Chandra Rajeswara Rao|Chandra Rajeswara Rao]] — [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:B. N. Sarma|B. N. Sarma]] — [[বি. এন. শৰ্মা]] # [[:en:Padandi Munduku|Padandi Munduku]] — [[পদণ্ডি মুন্দুকু]] # [[:en:Rajiv Dixit|Rajiv Dixit]] — [[ৰাজীৱ দীক্ষিত]] # [[:en:Kalu Singh Mahara|Kalu Singh Mahara]] — [[কালু সিং মাহাৰা]] # [[:en:World Brahmo Council|World Brahmo Council]] — [[বিশ্ব ব্ৰাহ্ম পৰিষদ]] # [[:en:Qazi Zafar Hussain|Qazi Zafar Hussain]] — [[কাজী জাফৰ হুছেইন]] # [[:en:G. M. Syed|G. M. Syed]] — [[জি. এম. ছৈয়দ]] # [[:en:N. Prasad Rao|N. Prasad Rao]] — [[এন. প্ৰসাদ ৰাও]] # [[:en:Veeran Sundaralingam|Veeran Sundaralingam]] — [[ভীৰণ সুন্দৰলিংগম]] # [[:en:Oomaithurai|Oomaithurai]] — [[ঊমাইথুৰাই]] # [[:en:Bhai Balmukund|Bhai Balmukund]] — [[ভাই বালমুকুন্দ]] # [[:en:Jangal Santhal|Jangal Santhal]] — [[জংঘল সন্থাল]] # [[:en:Kadam Singh|Kadam Singh]] — [[কদম সিং]] # [[:en:Janata Party (Secular)|Janata Party (Secular)]] — [[জনতা পাৰ্টি (ছেকুলাৰ)]] # [[:en:Nirmal Kumar Bose|Nirmal Kumar Bose]] — [[নিৰ্মল কুমাৰ বসু]] # [[:en:Llorenç Vidal Vidal|Llorenç Vidal Vidal]] — [[ল'ৰেঞ্চ ভিডাল ভিডাল]] # [[:en:Poona Sarvajanik Sabha|Poona Sarvajanik Sabha]] — [[পুনা সাৰ্বজনিক সভা]] # [[:en:Babasaheb (title)|Babasaheb]] — [[বাবাচাহেব]] # [[:en:Kalpana Datta|Kalpana Datta]] — [[কল্পনা দত্ত]] # [[:en:Qazi Mazhar Qayyum|Qazi Mazhar Qayyum]] — [[কাজী মজহৰ কাইয়ুম]] # [[:en:Pulin Behari Das|Pulin Behari Das]] — [[পুলিন বিহাৰী দাস]] # [[:en:Ahmadiyya Militia|Ahmadiyya Militia]] — [[আহমদিয়া মিলিচিয়া]] # [[:en:Shillong Observer|Shillong Observer]] — [[শ্বিলং অবজাৰ্ভাৰ]] # [[:en:Naya Dunia|Naya Dunia]] — [[নয়া দুনিয়া]] # [[:en:Tanka movement|Tanka movement]] — [[টংকা আন্দোলন]] # [[:en:London Indian Society|London Indian Society]] — [[লণ্ডন ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] # [[:en:Comrades Association|Comrades Association]] — [[কমৰেডছ এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Hindavi Swarajya|Hindavi Swarajya]] — [[হিন্দৱী স্বৰাজ্য]] # [[:en:Haripura|Haripura]] — [[হৰিপুৰা]] # [[:en:Maya Singh Saini|Maya Singh Saini]] — [[মায়া সিং ছেইনী]] # [[:en:Chittagong (film)|Chittagong (film)]] — [[চিত্তগং (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Punjab Boundary Force|Punjab Boundary Force]] — [[পঞ্জাব সীমান্ত বাহিনী]] # [[:en:Hyderabad State Congress|Hyderabad State Congress]] — [[হায়দৰাবাদ ষ্টেট কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Ram Gopal (author)|Ram Gopal]] — [[ৰাম গোপাল]] # [[:en:Gulab Singh Saini|Gulab Singh Saini]] — [[গুলাব সিং ছেইনী]] # [[:en:1937 Indian provincial elections|1937 Indian provincial elections]] — [[১৯৩৭ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] # [[:en:City College of Commerce and Business Administration|City College of Commerce and Business Administration]] — [[চিটি কলেজ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড বিজনেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচন]] # [[:en:Sivanath Sastri College|Sivanath Sastri College]] — [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী কলেজ]] # [[:en:Heramba Chandra College|Heramba Chandra College]] — [[হেৰম্ব চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Prafulla Chandra College|Prafulla Chandra College]] — [[প্ৰফুল্ল চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Umes Chandra College|Umes Chandra College]] — [[উমেশ চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Meduri Nageswara Rao|Meduri Nageswara Rao]] — [[মেদুৰি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Maganti Ankineedu|Maganti Ankineedu]] — [[মাগান্তি অংকিনিডু]] # [[:en:Rajni Bakshi|Rajni Bakshi]] — [[ৰজনী বক্সী]] # [[:en:A.K. Golam Jilani|A.K. Golam Jilani]] — [[এ. কে. গোলাম জিলানি]] # [[:en:Ajj Aakhaan Waris Shah Nu|Ajj Aakhaan Waris Shah Nu]] — [[আজ আখাঁ ৱাৰিছ শ্বাহ নূ]] # [[:en:Chodagam Ammanna Raja|Chodagam Ammanna Raja]] — [[চোদাগাম আম্মান্না ৰাজা]] # [[:en:Baháʼí Faith and Hinduism|Baháʼí Faith and Hinduism]] — [[বাহাই ধৰ্ম আৰু হিন্দু ধৰ্ম]] # [[:en:Rajanna|Rajanna]] — [[ৰাজান্না]] # [[:en:Abdur Rahman Peshawari|Abdur Rahman Peshawari]] — [[আব্দূৰ ৰহমান পেছাৱাৰী]] # [[:en:Vidyaben Shah|Vidyaben Shah]] — [[বিদ্যাবেন শ্বাহ]] # [[:en:Madras Presidency Association|Madras Presidency Association]] — [[মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সি এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Konda Venkatappaiah|Konda Venkatappaiah]] — [[কোণ্ডা ভেংকটাপ্পাইয়া]] # [[:en:Jairamdas Daulatram|Jairamdas Daulatram]] — [[জয়ৰামদাস দৌলতৰাম]] # [[:en:B. V. Subba Reddy|B. V. Subba Reddy]] — [[বি. ভি. সুব্বা ৰেড্ডী]] # [[:en:Dastaan (2010 TV series)|Dastaan (2010 TV series)]] — [[দাস্তান (২০১০ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Wanda Dynowska|Wanda Dynowska]] — [[ৱাণ্ডা ডাইন'স্কা]] # [[:en:Lord Mountbatten: The Last Viceroy|Lord Mountbatten: The Last Viceroy]] — [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন: দ্য লাষ্ট ভাইচৰয়]] # [[:en:Love, Life Aur Lahore|Love, Life Aur Lahore]] — [[লাভ, লাইফ ঔৰ লাহোৰ]] # [[:en:N. Subba Rao Pantulu|N. Subba Rao Pantulu]] — [[এন. সুব্বা ৰাও পণ্টুলু]] # [[:en:Mahathma Phule Mandai|Mahathma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মণ্ডাই]] # [[:en:Vennelakanti Raghavaiah|Vennelakanti Raghavaiah]] — [[ভেন্নেলকান্তি ৰাঘৱাইয়া]] # [[:en:Subodh Roy|Subodh Roy]] — [[সুবোধ ৰায়]] # [[:en:Indian independence movement in Tamil Nadu|Indian independence movement in Tamil Nadu]] — [[তামিলনাডুত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Bahishkrit Hitakarini Sabha|Bahishkrit Hitakarini Sabha]] — [[বহিষ্কৃত হিতকাৰিণী সভা]] # [[:en:Inturi Venkateswara Rao|Inturi Venkateswara Rao]] — [[ইণ্টুৰি ভেংকটেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Ananta Singh|Ananta Singh]] — [[অনন্ত সিং]] # [[:en:Dukkipati Nageswara Rao|Dukkipati Nageswara Rao]] — [[দুক্কিপাটি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Lokenath Bal|Lokenath Bal]] — [[লোকনাথ বল]] # [[:en:Umaji Naik|Umaji Naik]] — [[উমাজী নাইক]] # [[:en:Mohammad Iqbal Shedai|Mohammad Iqbal Shedai]] — [[মহম্মদ ইকবাল ছেদাই]] # [[:en:Abdul Bari (professor)|Abdul Bari]] — [[আব্দুল বাৰী]] # [[:en:Sangolli Rayanna (film)|Sangolli Rayanna (film)]] — [[সংগোল্লি ৰায়ান্না (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Violet Alva|Violet Alva]] — [[ভায়লেট আলভা]] # [[:en:Puli Thevar|Puli Thevar]] — [[পুলি থেৱৰ]] # [[:en:Har Dayal|Har Dayal]] — [[হৰ দয়াল]] # [[:en:Vellore mutiny|Vellore mutiny]] — [[ভেলোৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Arun Manilal Gandhi|Arun Manilal Gandhi]] — [[অৰুণ মণিলাল গান্ধী]] # [[:en:Madan Mohan Malaviya|Madan Mohan Malaviya]] — [[মদন মোহন মালৱীয়]] # [[:en:Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] — [[মাৰ্ক বয়েল]] # [[:en:Bakshi Jagabandhu|Bakshi Jagabandhu]] — [[বক্সী জগবন্ধু]] # [[:en:Madhusudan Das|Madhusudan Das]] — [[মধুসূদন দাস]] # [[:en:Rao Gopal Dev|Rao Gopal Dev]] — [[ৰাও গোপাল দেৱ]] # [[:en:Hondh-Chillar massacre|Hondh-Chillar massacre]] — [[হোণ্ড-চিল্লাৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Parbati Giri|Parbati Giri]] — [[পাৰ্বতী গিৰি]] # [[:en:Hindusthan National Guard|Hindusthan National Guard]] — [[হিন্দুঃস্থান নেচনেল গাৰ্ড]] # [[:en:Bengali Hindu Homeland Movement|Bengali Hindu Homeland Movement]] — [[বংগীয় হিন্দু স্বদেশভূমি আন্দোলন]] # [[:en:Rao Gopal Singh Kharwa|Rao Gopal Singh Kharwa]] — [[ৰাও গোপাল সিং খাৰৱা]] # [[:en:Gadicherla Harisarvottama Rao|Gadicherla Harisarvottama Rao]] — [[গাডিচেৰ্লা হৰিসৰ্বোত্তম ৰাও]] # [[:en:Dear Friend Hitler|Dear Friend Hitler]] — [[ডিয়াৰ ফ্ৰেণ্ড হিটলাৰ]] # [[:en:Tinnevely riot of 1908|Tinnevely riot of 1908]] — [[১৯০৮ চনৰ তিৰুনেলভেলী দাংগা]] # [[:en:K. C. S. Mani|K. C. S. Mani]] — [[কে. চি. এছ. মণি]] # [[:en:Majlis-e-Ahrar-ul-Islam|Majlis-e-Ahrar-ul-Islam]] — [[মজলিছ-এ-আহৰাৰ-উল-ইছলাম]] # [[:en:Gangs of Wasseypur – Part 1|Gangs of Wasseypur – Part 1]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ – পাৰ্ট ১]] # [[:en:Luís de Menezes Bragança|Luís de Menezes Bragança]] — [[লুইছ দে মেনেজেছ ব্ৰাগাঞ্জা]] # [[:en:Jagabandhu Patnaik|Jagabandhu Patnaik]] — [[জগবন্ধু পটনায়ক]] # [[:en:Ramadevi Choudhury|Ramadevi Choudhury]] — [[ৰামাদেৱী চৌধুৰী]] # [[:en:Ramji H. Kamani|Ramji H. Kamani]] — [[ৰামজী এইচ. কামানী]] # [[:en:Veeraputhran|Veeraputhran]] — [[ভীৰপুত্ৰন]] # [[:en:Al-Islah (newspaper)|Al-Islah (newspaper)]] — [[আল-ইছলাহ (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:Kirti Mandir, Porbandar|Kirti Mandir, Porbandar]] — [[কীৰ্তি মন্দিৰ, পোৰবন্দৰ]] # [[:en:French India Students Congress|French India Students Congress]] — [[ফ্ৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ষ্টুডেণ্টছ কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Congress Karma Parishad|Congress Karma Parishad]] — [[কংগ্ৰেছ কৰ্ম পৰিষদ]] # [[:en:Takkar massacre|Takkar massacre]] — [[টাক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগী হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Mansur Hoda|Mansur Hoda]] — [[মনছুৰ হোদা]] # [[:en:Early resistance to British rule in Malabar|Early resistance to British rule in Malabar]] — [[মালাবাৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিৰোধ]] # [[:en:Surur Hoda|Surur Hoda]] — [[ছুৰুৰ হোদা]] # [[:en:Ravi Varma of Padinjare Kovilakam|Ravi Varma of Padinjare Kovilakam]] — [[পাদিঞ্জাৰে কোভিলকমৰ ৰবি বৰ্মা]] # [[:en:Harchandrai Vishandas|Harchandrai Vishandas]] — [[হৰচন্দ্ৰাই বিষ্ণুদাস]] # [[:en:Seth Vishandas Nihalchand|Seth Vishandas Nihalchand]] — [[ছেঠ বিষ্ণুদাস নিহালচন্দ]] # [[:en:1950 University of Cambridge Chancellor election|1950 University of Cambridge Chancellor election]] — [[১৯৫০ চনৰ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰ নিৰ্বাচন]] # [[:en:Mahatma Gandhi's visit to Ceylon|Mahatma Gandhi's visit to Ceylon]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ চিলন ভ্ৰমণ]] # [[:en:Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award|Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award]] — [[ৰাজীৱ গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় সদ্ভাৱনা বঁটা]] # [[:en:Kishori Lal|Kishori Lal]] — [[কিশোৰী লাল]] # [[:en:Enuga Sreenivasulu Reddy|Enuga Sreenivasulu Reddy]] — [[এনুগা শ্ৰীনিবাসুলু ৰেড্ডী]] # [[:en:Sheikh Hissam-ud-Din|Sheikh Hissam-ud-Din]] — [[শ্বেখ হিছাম-উদ-দিন]] # [[:en:Genda Lal Dixit|Genda Lal Dixit]] — [[গেন্দা লাল দীক্ষিত]] # [[:en:City College, Kolkata|City College, Kolkata]] — [[চিটি কলেজ, কলকাতা]] # [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] # [[:en:Anupam Mishra|Anupam Mishra]] — [[অনুপম মিশ্ৰ]] # [[:en:Neil Statue Satyagraha|Neil Statue Satyagraha]] — [[নীল মূৰ্তি সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:1928 South Indian railway strike|1928 South Indian railway strike]] — [[১৯২৮ চনৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰে'ল ধৰ্মঘট]] # [[:en:1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike|1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike]] — [[১৯৩২ চনৰ মাদ্ৰাজ আৰু ছাউদাৰ্ণ মাৰাঠা ৰে'ল ধৰ্মঘট]] # [[:en:1921 Buckingham and Carnatic Mills strike|1921 Buckingham and Carnatic Mills strike]] — [[১৯২১ চনৰ বাকিংহাম আৰু কাৰ্ণাটিক মিলছ ধৰ্মঘট]] # [[:en:August Offer|August Offer]] — [[আগষ্ট প্ৰস্তাৱ]] # [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] # [[:en:Chunangat Kunjikavamma|Chunangat Kunjikavamma]] — [[চুনাংগাট কুঞ্জিকাভাম্মা]] # [[:en:Sebastian Valloppilly|Sebastian Valloppilly]] — [[ছেবাষ্টিয়ান ভেল্লোপ্পিল্লী]] # [[:en:Murari Sharma|Murari Sharma]] — [[মুৰাৰী শৰ্মা]] # [[:en:Babbar Akali movement|Babbar Akali movement]] — [[বাব্বৰ আকালী আন্দোলন]] # [[:en:Janaki Amma|Janaki Amma]] — [[জানকী আম্মা]] # [[:en:Seth Achal Singh|Seth Achal Singh]] — [[ছেঠ আচল সিং]] # [[:en:Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye|Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye]] — [[বাবুল মোৰা নাইহৰ ছুটো হি যায়ে]] # [[:en:Maniben Patel|Maniben Patel]] — [[মণিবেন পেটেল]] # [[:en:Shankarlal Banker|Shankarlal Banker]] — [[শংকৰলাল বেংকাৰ]] # [[:en:Prem Krishna Khanna|Prem Krishna Khanna]] — [[প্ৰেম কৃষ্ণ খান্না]] # [[:en:Gandhi Bhavan, Hyderabad|Gandhi Bhavan, Hyderabad]] — [[গান্ধী ভৱন, হায়দৰাবাদ]] # [[:en:List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi|List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীয়ে কৰা অনশনৰ তালিকা]] # [[:en:Giani Ditt Singh|Giani Ditt Singh]] — [[জ্ঞানী দিত্ত সিং]] # [[:en:The Train Has Reached Amritsar|The Train Has Reached Amritsar]] — [[ট্ৰেইনখন অমৃতসৰত উপস্থিত হৈছে]] # [[:en:Uttarakhand Pradesh Congress Committee|Uttarakhand Pradesh Congress Committee]] — [[উত্তৰাখণ্ড প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি]] # [[:en:Chinnamul|Chinnamul]] — [[চিন্নমূল]] # [[:en:Indian Ambulance Corps|Indian Ambulance Corps]] — [[ভাৰতীয় এম্বুলেন্স কৰ্পছ]] # [[:en:Pinjar (novel)|Pinjar (novel)]] — [[পিঞ্জৰ (উপন্যাস)]] # [[:en:Responsive Cooperation Party|Responsive Cooperation Party]] — [[ৰেছপনছিভ ক'অপাৰেচন পাৰ্টি]] # [[:en:Jamnalal Bajaj Award|Jamnalal Bajaj Award]] — [[জামনালাল বাজাজ বঁটা]] # [[:en:Political warfare in British colonial India|Political warfare in British colonial India]] — [[ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ভাৰতত ৰাজনৈতিক যুদ্ধ]] # [[:en:Pratapaditya Utsav|Pratapaditya Utsav]] — [[প্ৰতাপাদিত্য উৎসৱ]] # [[:en:Ramachandra Gowda|Ramachandra Gowda]] — [[ৰামচন্দ্ৰ গৌড়া]] # [[:en:V. R. Krishnan Ezhuthachan|V. R. Krishnan Ezhuthachan]] — [[ভি. আৰ. কৃষ্ণন এঝুথাচন]] # [[:en:Garapaty Satyanarayana|Garapaty Satyanarayana]] — [[গৰাপাটি সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Mahatma Phule Museum|Mahatma Phule Museum]] — [[মহাত্মা ফুলে সংগ্ৰহালয়]] # [[:en:Veer Savarkar (film)|Veer Savarkar (film)]] — [[বীৰ সাৱৰকাৰ (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Hindustan Zindabad|Hindustan Zindabad]] — [[হিন্দুস্তান জিন্দাবাদ]] # [[:en:Sumati Morarjee|Sumati Morarjee]] — [[সুমতি মোৰাৰজী]] # [[:en:Samata Sainik Dal|Samata Sainik Dal]] — [[সমতা সৈনিক দল]] # [[:en:Mulk (TV series)|Mulk (TV series)]] — [[মুল্ক (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Hansa Jivraj Mehta|Hansa Jivraj Mehta]] — [[হংসা জীৱৰাজ মেহতা]] # [[:en:Renuka Ray|Renuka Ray]] — [[ৰেণুকা ৰায়]] # [[:en:Purushottam K. Chauhan|Purushottam K. Chauhan]] — [[পুৰুষোত্তম কে. চৌহান]] # [[:en:First Namboodiripad ministry|First Namboodiripad ministry]] — [[প্ৰথম নাম্বুদিৰিপাদ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Baldev Raj Nayar|Baldev Raj Nayar]] — [[বলদেৱ ৰাজ নায়াৰ]] # [[:en:Subhadra Joshi|Subhadra Joshi]] — [[সুভদ্ৰা যোশী]] # [[:en:Violence against women during the partition of India|Violence against women during the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ সময়ত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা]] # [[:en:Pabna Peasant Uprisings|Pabna Peasant Uprisings]] — [[পাবনা কৃষক বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Siddharth College of Law, Mumbai|Siddharth College of Law, Mumbai]] — [[সিদ্ধাৰ্থ কলেজ অৱ ল', মুম্বাই]] # [[:en:Gangs of Wasseypur|Gangs of Wasseypur]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ]] # [[:en:Turrebaz Khan|Turrebaz Khan]] — [[তুৰ্ৰেবাজ খান]] # [[:en:Akbarabadi Mosque|Akbarabadi Mosque]] — [[আকবৰাবাদী মছজিদ]] # [[:en:1857 Kranti (TV series)|1857 Kranti (TV series)]] — [[১৮৫৭ ক্ৰান্তি (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Jaswant Singh Rahi|Jaswant Singh Rahi]] — [[যশৱন্ত সিং ৰাহী]] # [[:en:Tamas (novel)|Tamas (novel)]] — [[তমস (উপন্যাস)]] # [[:en:A. C. N. Nambiar|A. C. N. Nambiar]] — [[এ. চি. এন. নাম্বিয়াৰ]] # [[:en:Abbas Ali (Indian National Army)|Abbas Ali (Indian National Army)]] — [[আব্বাছ আলী (ভাৰতীয় জাতীয় সেনা)]] # [[:en:Jugal Kishore Birla|Jugal Kishore Birla]] — [[যুগল কিশোৰ বিৰলা]] # [[:en:Gopaldas Ambaidas Desai|Gopaldas Ambaidas Desai]] — [[গোপালদাস আম্বাইদাস দেশাই]] # [[:en:Bhagat Ram Talwar|Bhagat Ram Talwar]] — [[ভগত ৰাম তলৱাৰ]] # [[:en:Atul Chandra Ghosh|Atul Chandra Ghosh]] — [[অতুল চন্দ্ৰ ঘোষ]] # [[:en:Labanya Prabha Ghosh|Labanya Prabha Ghosh]] — [[লাৱণ্য প্ৰভা ঘোষ]] # [[:en:Anna Mani|Anna Mani]] — [[আন্না মণি]] # [[:en:Homi J. H. Taleyarkhan|Homi J. H. Taleyarkhan]] — [[হোমি জে. এইচ. টালেয়াৰখান]] # [[:en:Swami Anand|Swami Anand]] — [[স্বামী আনন্দ]] # [[:en:Yug (TV series)|Yug (TV series)]] — [[যুগ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Indian National Evolution|Indian National Evolution]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় বিৱৰ্তন]] # [[:en:National Herald|National Herald]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড]] # [[:en:Muhammad Ali Jinnah|Muhammad Ali Jinnah]] — [[মুহাম্মদ আলী জিন্নাহ]] # [[:en:Durgawati Devi|Durgawati Devi]] — [[দুৰ্গাৱতী দেৱী]] # [[:en:Bhagwati Charan Vohra|Bhagwati Charan Vohra]] — [[ভগৱতী চৰণ ভোহৰা]] # [[:en:Samar Mukherjee|Samar Mukherjee]] — [[সমৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Surya Sen|Surya Sen]] — [[সূৰ্য সেন]] # [[:en:Sarfarosh (1985 film)|Sarfarosh (1985 film)]] — [[চৰফৰোশ (১৯৮৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:B. G. Horniman|B. G. Horniman]] — [[বি. জি. হৰ্ণিমেন]] # [[:en:Pragada Kotaiah|Pragada Kotaiah]] — [[প্ৰগদা কোটাইয়া]] # [[:en:Thakurdas Bang|Thakurdas Bang]] — [[ঠাকুৰদাস বাং]] # [[:en:Pritilata Waddedar|Pritilata Waddedar]] — [[প্ৰীতিৱতা ৱাদ্দেদাৰ]] # [[:en:Jatindra Mohan Sengupta|Jatindra Mohan Sengupta]] — [[যতীন্দ্ৰ মোহন সেনগুপ্ত]] # [[:en:S. K. Rudra|S. K. Rudra]] — [[এছ. কে. ৰুদ্ৰ]] # [[:en:Ruchi Ram Sahni|Ruchi Ram Sahni]] — [[ৰুচি ৰাম সাহনী]] # [[:en:Annapurna Maharana|Annapurna Maharana]] — [[অন্নপূৰ্ণা মহাৰাণা]] # [[:en:Brij Krishna Chandiwala|Brij Krishna Chandiwala]] — [[ব্ৰিজ কৃষ্ণ চণ্ডীৱালা]] # [[:en:Lavanam|Lavanam]] — [[লৱণম]] # [[:en:Ro Khanna|Ro Khanna]] — [[ৰো খান্না]] # [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] # [[:en:Annie Mascarene|Annie Mascarene]] — [[এনি মাস্কাৰেন]] # [[:en:Kanaklata Barua|Kanaklata Barua]] — [[কনকলতা বৰুৱা]] # [[:en:V. A. Sundaram|V. A. Sundaram]] — [[ভি. এ. সুন্দৰম]] # [[:en:Lal Pratap Singh|Lal Pratap Singh]] — [[লাল প্ৰতাপ সিং]] # [[:en:Paika Rebellion|Paika Rebellion]] — [[পাইক বিদ্ৰোহ]] # [[:en:The light has gone out of our lives|The light has gone out of our lives]] — [[আমাৰ জীৱনৰ পোহৰ নুমাই গ'ল]] # [[:en:Charan Singh ministry|Charan Singh ministry]] — [[চৰণ সিং মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Chandraprabha Saikiani|Chandraprabha Saikiani]] — [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] # [[:en:Trilochan Pokhrel|Trilochan Pokhrel]] — [[ত্ৰিলোচন পোখৰেল]] # [[:en:Bibighar massacre|Bibighar massacre]] — [[বিবিঘৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Prabartak Sangha|Prabartak Sangha]] — [[প্ৰৱৰ্তক সংঘ]] # [[:en:Arbuthnot Bank crash|Arbuthnot Bank crash]] — [[আৰ্বুথনট বেংকৰ পতন]] # [[:en:White Teeth (TV serial)|White Teeth (TV serial)]] — [[হোৱাইট টিথ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Chauri Chaura incident|Chauri Chaura incident]] — [[চৌৰী চৌৰা ঘটনা]] # [[:en:Sarla Behn|Sarla Behn]] — [[সৰলা বেহন]] # [[:en:Mahua Dabar|Mahua Dabar]] — [[মহুৱা ডাবাৰ]] # [[:en:Binod Kanungo|Binod Kanungo]] — [[বিনোদ কানুংগো]] # [[:en:Jugatram Dave|Jugatram Dave]] — [[যুগতৰাম দাভে]] # [[:en:Uma Shankar Mishra|Uma Shankar Mishra]] — [[উমা শংকৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Mahila Atma Raksha Samiti|Mahila Atma Raksha Samiti]] — [[মহিলা আত্মৰক্ষা সমিতি]] # [[:en:S. P. Varma|S. P. Varma]] — [[এছ. পি. বৰ্মা]] # [[:en:Joan Bondurant|Joan Bondurant]] — [[জোৱান বণ্ডুৰাণ্ট]] # [[:en:Kanu Gandhi|Kanu Gandhi]] — [[কানু গান্ধী]] # [[:en:Bibi Amtus Salam|Bibi Amtus Salam]] — [[বিবি আমতুছ ছালাম]] # [[:en:Govindbhai Shroff|Govindbhai Shroff]] — [[গোবিন্দভাই শ্ৰফ]] # [[:en:Sohan Singh Josh|Sohan Singh Josh]] — [[সোহন সিং যোশ]] # [[:en:Satyapal Dang|Satyapal Dang]] — [[সত্যপাল ডাং]] # [[:en:Naseeruddin Mauzi|Naseeruddin Mauzi]] — [[নছিৰুদ্দিন মৌজী]] # [[:en:Rajnarayan Mishra|Rajnarayan Mishra]] — [[ৰাজনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] # [[:en:Congress core group|Congress core group]] — [[কংগ্ৰেছ কোৰ গ্ৰুপ]] # [[:en:Boota Singh|Boota Singh]] — [[বুটা সিং]] # [[:en:Duggirala Gopalakrishnayya|Duggirala Gopalakrishnayya]] — [[দুগ্গিৰালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] # [[:en:Pradhanmantri|Pradhanmantri]] — [[প্ৰধানমন্ত্ৰী]] # [[:en:Satichaura Ghat massacre|Satichaura Ghat massacre]] — [[সতীচৌৰা ঘাট হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Gandhi Global Family|Gandhi Global Family]] — [[গান্ধী গ্ল'বেল ফেমিলি]] # [[:en:Surat Split|Surat Split]] — [[ছুৰাট বিভাজন]] # [[:en:Atul Prasad Sen|Atul Prasad Sen]] — [[অতুল প্ৰসাদ সেন]] # [[:en:Motilal Verma|Motilal Verma]] — [[মোতিলাল বৰ্মা]] # [[:en:Drawing the Line (play)|Drawing the Line (play)]] — [[ড্ৰয়িং দ্য লাইন (নাটক)]] # [[:en:H. S. Doreswamy|H. S. Doreswamy]] — [[এইচ. এছ. দোৰেস্বামী]] # [[:en:Vedaranyam March|Vedaranyam March]] — [[বেদাৰণ্যম পদযাত্ৰা]] # [[:en:1946 Indian provincial elections|1946 Indian provincial elections]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] # [[:en:New Bengal Association|New Bengal Association]] — [[নিউ বেংগল এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Zainuddin Makhdoom II|Zainuddin Makhdoom II]] — [[জাইনুদ্দিন মখদুম দ্বিতীয়]] # [[:en:Ram Baksh Singh|Ram Baksh Singh]] — [[ৰাম বক্স সিং]] # [[:en:Nand Lal|Nand Lal]] — [[নন্দ লাল]] # [[:en:Reunion (advertisement)|Reunion (advertisement)]] — [[ৰিইউনিয়ন (বিজ্ঞাপন)]] # [[:en:Gandhi Heritage Portal|Gandhi Heritage Portal]] — [[গান্ধী হেৰিটেজ প'ৰ্টেল]] # [[:en:Leonard A. Gordon|Leonard A. Gordon]] — [[লিঅ'নাৰ্ড এ. গৰ্ডন]] # [[:en:Premlila Vithaldas Thackersey|Premlila Vithaldas Thackersey]] — [[প্ৰেমলিলা ভিতলদাস ঠাকৰছে]] # [[:en:S. R. Ramaswamy|S. R. Ramaswamy]] — [[এছ. আৰ. ৰামস্বামী]] # [[:en:Alluri Satyanarayana Raju|Alluri Satyanarayana Raju]] — [[আল্লুৰি সত্যনাৰায়ণ ৰাজু]] # [[:en:Avtar Singh Malhotra|Avtar Singh Malhotra]] — [[অৱতাৰ সিং মালহোত্ৰা]] # [[:en:Anasuya Sarabhai|Anasuya Sarabhai]] — [[অনসূয়া সৰাভাই]] # [[:en:Acharya Buddharakkhita|Acharya Buddharakkhita]] — [[আচাৰ্য বুদ্ধৰক্ষিত]] # [[:en:The Indian Struggle|The Indian Struggle]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ষ্ট্ৰাগল]] # [[:en:Chetram Jatav|Chetram Jatav]] — [[চেতৰাম জাটৱ]] # [[:en:Banke Chamar|Banke Chamar]] — [[বাঁকে চামাৰ]] # [[:en:Vaisravanath Raman Namboothiri|Vaisravanath Raman Namboothiri]] — [[বৈশ্ৰৱণনাথ ৰামন নাম্বুথিৰি]] # [[:en:P. Narsa Reddy|P. Narsa Reddy]] — [[পি. নৰসা ৰেড্ডী]] # [[:en:Saumyendranath Tagore|Saumyendranath Tagore]] — [[সৌম্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] # [[:en:Kallara-Pangode Struggle|Kallara-Pangode Struggle]] — [[কল্লাৰা-পাংগোড়ে সংগ্ৰাম]] # [[:en:Kadakkal Riot Case|Kadakkal Riot Case]] — [[কদক্কাল দাংগা গোচৰ]] # [[:en:Baburao Paranjpe|Baburao Paranjpe]] — [[বাবুৰাও পাৰাঞ্জপে]] # [[:en:Yashodhar Mathpal|Yashodhar Mathpal]] — [[যশোধৰ মথপাল]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election]] — [[২০১৪ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ইউনাইটেড প্ৰগ্ৰেছিভ এলায়েন্সৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ তালিকা]] # [[:en:Shaheedan da Khu|Shaheedan da Khu]] — [[শ্বহীদান দা খু]] # [[:en:K.P. Janaki Ammal|K.P. Janaki Ammal]] — [[কে. পি. জানকী আম্মাল]] # [[:en:Mahad Satyagraha|Mahad Satyagraha]] — [[মহাড় সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Sheorajvati Nehru|Sheorajvati Nehru]] — [[শেওৰাজৱতী নেহৰু]] # [[:en:Maghotsab of Brahma Samaj|Maghotsab of Brahma Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজৰ মাঘোৎসৱ]] # [[:en:Sardar Papa Rayudu|Sardar Papa Rayudu]] — [[সৰ্দাৰ পাপা ৰায়ুডু]] # [[:en:G. Kumara Pillai|G. Kumara Pillai]] — [[জি. কুমাৰ পিল্লাই]] # [[:en:M. C. Davar|M. C. Davar]] — [[এম. চি. ডাভাৰ]] # [[:en:49th Regiment of Bengal Native Infantry|49th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৪৯তম ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:37th Regiment of Bengal Native Infantry|37th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৩৭তম ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:Manubhai Pancholi|Manubhai Pancholi]] — [[মনুভাই পঞ্চোলী]] # [[:en:Char Adhyay|Char Adhyay]] — [[চাৰ অধ্যায়]] # [[:en:Harijan Sevak Sangh|Harijan Sevak Sangh]] — [[হৰিজন সেৱক সংঘ]] # [[:en:N. M. R. Subbaraman|N. M. R. Subbaraman]] — [[এন. এম. আৰ. সুব্বাৰামন]] # [[:en:Lala Achint Ram|Lala Achint Ram]] — [[লালা আচিন্ত ৰাম]] # [[:en:Gandhi Sangrahalaya, Patna|Gandhi Sangrahalaya, Patna]] — [[গান্ধী সংগ্ৰহালয়, পাটনা]] # [[:en:Biswanath Pattnaik|Biswanath Pattnaik]] — [[বিশ্বনাথ পট্টনায়ক]] # [[:en:Bankipur Central Jail|Bankipur Central Jail]] — [[বেংকিপুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] # [[:en:Harsh Deo Malaviya|Harsh Deo Malaviya]] — [[হৰ্ষ দেৱ মালৱীয়]] # [[:en:Khandubhai Kasanji Desai|Khandubhai Kasanji Desai]] — [[খাণ্ডুভাই কাসানজী দেশাই]] # [[:en:Satyavati Devi|Satyavati Devi]] — [[সত্যৱতী দেৱী]] # [[:en:Satyavati Devi (born 1905)|Satyavati Devi (born 1905)]] — [[সত্যৱতী দেৱী (জন্ম ১৯০৫)]] # [[:en:Uma Nehru|Uma Nehru]] — [[উমা নেহৰু]] # [[:en:Induprakash|Induprakash]] — [[ইন্দুপ্ৰকাশ]] # [[:en:Girindra Mukerji|Girindra Mukerji]] — [[গিৰীন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Yamuna Prasad Shastri|Yamuna Prasad Shastri]] — [[যমুনা প্ৰসাদ শাস্ত্ৰী]] # [[:en:Calcutta Thesis|Calcutta Thesis]] — [[কলকাতা থিছিছ]] # [[:en:The 1947 Partition Archive|The 1947 Partition Archive]] — [[১৯৪৭ চনৰ বিভাজন আৰ্কাইভ]] # [[:en:Henry Hyndman|Henry Hyndman]] — [[হেনৰি হাইণ্ডমেন]] # [[:en:Free India Centre|Free India Centre]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া চেণ্টাৰ]] # [[:en:The Race of My Life|The Race of My Life]] — [[দ্য ৰেচ অৱ মাই লাইফ]] # [[:en:Gundugutti Manjanathaya|Gundugutti Manjanathaya]] — [[গুণ্ডুগুট্টি মঞ্জনাথায়া]] # [[:en:Shangara Singh Mann|Shangara Singh Mann]] — [[শংকৰ সিং মান]] # [[:en:Sailesh Kumar Bandopadhyay|Sailesh Kumar Bandopadhyay]] — [[শৈলেশ কুমাৰ বন্দোপাধ্যায়]] # [[:en:Shobhana Ranade|Shobhana Ranade]] — [[শোভনা ৰাণাডে]] # [[:en:Kuyili|Kuyili]] — [[কুইলি]] # [[:en:S. K. Dey|S. K. Dey]] — [[এছ. কে. দে]] # [[:en:Swadeshi Steam Navigation Company|Swadeshi Steam Navigation Company]] — [[স্বদেশী ষ্টীম নেভিগেচন কোম্পানী]] # [[:en:Damodar Bangera|Damodar Bangera]] — [[দামোদৰ বেংগেৰা]] # [[:en:Pandyanda Belliappa|Pandyanda Belliappa]] — [[পাণ্ড্যাণ্ডা বেল্লিয়াপ্পা]] # [[:en:Mangu Ram Mugowalia|Mangu Ram Mugowalia]] — [[মংগু ৰাম মুগোৱালিয়া]] # [[:en:Kitne Pakistan|Kitne Pakistan]] — [[কিতনে পাকিস্তান]] # [[:en:Desh Ka Bhavishya|Desh Ka Bhavishya]] — [[দেশ কা ভৱিষ্য]] # [[:en:S. A. David|S. A. David]] — [[এছ. এ. ডেভিড]] # [[:en:Jeewanlal Motichand Shah|Jeewanlal Motichand Shah]] — [[জীৱনলাল মতিচন্দ শ্বাহ]] # [[:en:Jacobin Club of Mysore|Jacobin Club of Mysore]] — [[মাইছোৰৰ জেকবিন ক্লাব]] # [[:en:Free Dadra and Nagar Haveli|Free Dadra and Nagar Haveli]] — [[মুক্ত দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] # [[:en:Malik Munawar Khan Awan|Malik Munawar Khan Awan]] — [[মালিক মুনাৱৰ খান আৱান]] # [[:en:J.B. Petit|J.B. Petit]] — [[জে. বি. পেটিট]] # [[:en:Satya Narayan Gourisaria|Satya Narayan Gourisaria]] — [[সত্য নাৰায়ণ গৌৰিছাৰিয়া]] # [[:en:Munsha Singh Dukhi|Munsha Singh Dukhi]] — [[মুন্সা সিং দুখী]] # [[:en:Thakkar Bapa Ashram, Rayagada|Thakkar Bapa Ashram, Rayagada]] — [[ঠাক্কৰ বাপা আশ্ৰম, ৰায়গড়া]] # [[:en:U Kiang Nangbah|U Kiang Nangbah]] — [[উ কিয়াং নাংবাহ]] # [[:en:V. Kalyanam|V. Kalyanam]] — [[ভি. কল্যাণম]] # [[:en:Veer Narayan Singh|Veer Narayan Singh]] — [[বীৰ নাৰায়ণ সিং]] # [[:en:Chunilal Vaidya|Chunilal Vaidya]] — [[চুনীলাল বৈদ্য]] # [[:en:Ghelubhai Nayak|Ghelubhai Nayak]] — [[ঘেলুভাই নায়ক]] # [[:en:Darshan Singh Pheruman|Darshan Singh Pheruman]] — [[দৰ্শন সিং ফেৰুমান]] # [[:en:Vikram Marwah|Vikram Marwah]] — [[বিক্ৰম মাৰৱাহ]] # [[:en:Rajan Devadas|Rajan Devadas]] — [[ৰাজন দেৱদাস]] # [[:en:Prema Narendra Purao|Prema Narendra Purao]] — [[প্ৰেমা নৰেন্দ্ৰ পূৰাওঁ]] # [[:en:Kovai Subri|Kovai Subri]] — [[কোভাই সুব্ৰী]] # [[:en:Motilal Jotwani|Motilal Jotwani]] — [[মোতিলাল জোটৱানী]] # [[:en:Vitthal Jhaveri|Vitthal Jhaveri]] — [[বিঠল ঝাভেৰী]] # [[:en:Dandakaranya Project|Dandakaranya Project]] — [[দণ্ডকাৰণ্য প্ৰকল্প]] # [[:en:Shyam Sunder Vyas|Shyam Sunder Vyas]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ব্যাস]] # [[:en:Madhavrao Bagal|Madhavrao Bagal]] — [[মাধৱৰাও বাগল]] # [[:en:Tulsidas Jadhav|Tulsidas Jadhav]] — [[তুলসীদাস জাধৱ]] # [[:en:Suhasini Chattopadhyay|Suhasini Chattopadhyay]] — [[সুহাসিনী চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Indumati Babuji Patankar|Indumati Babuji Patankar]] — [[ইন্দুমতী বাবুজী পাটণকৰ]] # [[:en:Amalprava Das|Amalprava Das]] — [[অমলপ্ৰভা দাস]] # [[:en:1946 Bihar riots|1946 Bihar riots]] — [[১৯৪৬ চনৰ বিহাৰ দাংগা]] # [[:en:Perin Captain|Perin Captain]] — [[পেৰিন কেপ্তেইন]] # [[:en:Tamralipta Jatiya Sarkar|Tamralipta Jatiya Sarkar]] — [[তাম্ৰলিপ্ত জাতীয় চৰকাৰ]] # [[:en:Digavalli Venkata Siva Rao|Digavalli Venkata Siva Rao]] — [[দিগৱল্লী ভেংকটা শিৱ ৰাও]] # [[:en:Rajnish Kumar (peace activist)|Rajnish Kumar (peace activist)]] — [[ৰজনীশ কুমাৰ (শান্তি কৰ্মী)]] # [[:en:Kalyan Singh Gupta|Kalyan Singh Gupta]] — [[কল্যাণ সিং গুপ্ত]] # [[:en:Muhammad Mian Mansoor Ansari|Muhammad Mian Mansoor Ansari]] — [[মুহাম্মদ মিয়ান মনছুৰ আনছাৰী]] # [[:en:Sohan Lal Dwivedi|Sohan Lal Dwivedi]] — [[সোহন লাল দ্বিবেদী]] # [[:en:Indumati Chimanlal Sheth|Indumati Chimanlal Sheth]] — [[ইন্দুমতী চিমনলাল শেঠ]] # [[:en:Krishnaswami Srinivas Sanjivi|Krishnaswami Srinivas Sanjivi]] — [[কৃষ্ণস্বামী শ্ৰীনিবাস সঞ্জীৱী]] # [[:en:Lila Ramkumar Bhargava|Lila Ramkumar Bhargava]] — [[লীলা ৰামকুমাৰ ভাৰ্গৱ]] # [[:en:Ingress into India Ordinance, 1914|Ingress into India Ordinance, 1914]] — [[ভাৰতত প্ৰৱেশ অধ্যাদেশ, ১৯১৪]] # [[:en:Kadakkal Revolt|Kadakkal Revolt]] — [[কদক্কাল বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Ishrat Ali Siddiqui|Ishrat Ali Siddiqui]] — [[ইশৰত আলী ছিদ্দিকী]] # [[:en:Rangoon (2017 Hindi film)|Rangoon (2017 Hindi film)]] — [[ৰেংগুন (২০১৭ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Jagjit Singh Anand|Jagjit Singh Anand]] — [[জগজিৎ সিং আনন্দ]] # [[:en:History of the Anushilan Samiti|History of the Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতিৰ ইতিহাস]] # [[:en:Paina|Paina]] — [[পাইনা]] # [[:en:Gulab Kaur|Gulab Kaur]] — [[গুলাব কৌৰ]] # [[:en:Tallapragada Prakasarayudu|Tallapragada Prakasarayudu]] — [[তাল্লাপ্ৰগাদা প্ৰকাশৰায়ুডু]] # [[:en:Nehru: A Contemporary's Estimate|Nehru: A Contemporary's Estimate]] — [[নেহৰু: এজন সমসাময়িকৰ মূল্যায়ন]] # [[:en:Death of Sasi Perumal|Death of Sasi Perumal]] — [[শশী পেৰুমালৰ মৃত্যু]] # [[:en:Jamaat Ali Shah|Jamaat Ali Shah]] — [[জামাত আলী শ্বাহ]] # [[:en:Abdul Hamid Qadri Badayuni|Abdul Hamid Qadri Badayuni]] — [[আব্দুল হামিদ কাদৰী বদায়ুনী]] # [[:en:Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Khan]] — [[শ্যাম কুমাৰী খান]] # [[:en:Gauriram Gupta|Gauriram Gupta]] — [[গৌৰীৰাম গুপ্ত]] # [[:en:Pyari Devi|Pyari Devi]] — [[পিয়াৰী দেৱী]] # [[:en:Deendayal Gupta|Deendayal Gupta]] — [[দীনদয়াল গুপ্ত]] # [[:en:Rajmohini Devi|Rajmohini Devi]] — [[ৰাজমোহিনী দেৱী]] # [[:en:National Council of Education|National Council of Education]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা পৰিষদ]] # [[:en:Ramnath Biswas|Ramnath Biswas]] — [[ৰামনাথ বিশ্বাস]] # [[:en:Indian National Army in popular culture|Indian National Army in popular culture]] — [[জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Pravina Mehta|Pravina Mehta]] — [[প্ৰবীণা মেহতা]] # [[:en:Kanhaiya Lal Misra|Kanhaiya Lal Misra]] — [[কানহাইয়া লাল মিশ্ৰ]] # [[:en:Kanhiyalal Prabhakar Mishra|Kanhiyalal Prabhakar Mishra]] — [[কানহিয়ালাল প্ৰভাকৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Thota Narasaiah Naidu|Thota Narasaiah Naidu]] — [[থোটা নৰসাইয়া নাইডু]] # [[:en:Natwar Thakkar|Natwar Thakkar]] — [[নটৱৰ ঠাকৰ]] # [[:en:INA Martyrs' Memorial|INA Martyrs' Memorial]] — [[আই এন এ শ্বহীদ স্মাৰক]] # [[:en:Hugh Toye|Hugh Toye]] — [[হিউ টয়]] # [[:en:The Springing Tiger|The Springing Tiger]] — [[দ্য স্প্ৰিংগিং টাইগাৰ]] # [[:en:Sundari Mohan Das|Sundari Mohan Das]] — [[সুন্দৰী মোহন দাস]] # [[:en:Vimla Dang|Vimla Dang]] — [[বিমলা ডাং]] # [[:en:Subodh Chandra Mallik|Subodh Chandra Mallik]] — [[সুবোধ চন্দ্ৰ মল্লিক]] # [[:en:National Herald corruption case|National Herald corruption case]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড দুৰ্নীতি গোচৰ]] # [[:en:British Committee of the Indian National Congress|British Committee of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটি]] # [[:en:Chakhi Khuntia|Chakhi Khuntia]] — [[চাখী খুণ্টিয়া]] # [[:en:Acharya Ramamurti|Acharya Ramamurti]] — [[আচাৰ্য ৰামমূৰ্তি]] # [[:en:Ram Nath Puri|Ram Nath Puri]] — [[ৰামনাথ পুৰী]] # [[:en:Rabindra Nath Upadhyay|Rabindra Nath Upadhyay]] — [[ৰবীন্দ্ৰ নাথ উপাধ্যায়]] # [[:en:Visalaandhra|Visalaandhra]] — [[বিশালান্ধ্ৰ]] # [[:en:Hema Bharali|Hema Bharali]] — [[হেমা ভৰালী]] # [[:en:Main Khudiram Bose Hun|Main Khudiram Bose Hun]] — [[মই ক্ষুদিৰাম বসু]] # [[:en:José Inácio Candido de Loyola|José Inácio Candido de Loyola]] — [[জোচে ইগনাচিঅ' কাণ্ডিডো দে লয়োলা]] # [[:en:Ramanlal Desai|Ramanlal Desai]] — [[ৰমণলাল দেশাই]] # [[:en:Basanti Devi|Basanti Devi]] — [[বসন্তী দেৱী]] # [[:en:Dandolu Chennareddy|Dandolu Chennareddy]] — [[দণ্ডোলু চেন্নাৰেড্ডী]] # [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana|Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে জন আৰোগ্য যোজনা]] # [[:en:Azad Hind Bank|Azad Hind Bank]] — [[আজাদ হিন্দ বেংক]] # [[:en:Praja Mandal movement (Orissa)|Praja Mandal movement (Orissa)]] — [[প্ৰজা মণ্ডল আন্দোলন (উৰিষ্যা)]] # [[:en:Sushil Sen|Sushil Sen]] — [[সুশীল সেন]] # [[:en:Sitaram Seksaria|Sitaram Seksaria]] — [[সীতাৰাম ছেক্সাৰিয়া]] # [[:en:Ralph T. Templin|Ralph T. Templin]] — [[ৰাল্ফ টি. টেম্পলিন]] # [[:en:Omeo Kumar Das|Omeo Kumar Das]] — [[ওমেও কুমাৰ দাস]] # [[:en:Shanti Kumar Morarjee|Shanti Kumar Morarjee]] — [[শান্তি কুমাৰ মৰাৰজী]] # [[:en:Mohanlal Lallubhai Dantwala|Mohanlal Lallubhai Dantwala]] — [[মোহনলাল লল্লুভাই দান্তৱালা]] # [[:en:Vithalbhai Jhaveri|Vithalbhai Jhaveri]] — [[বিঠলভাই ঝাভেৰী]] # [[:en:Vitthal Laxman Phadke|Vitthal Laxman Phadke]] — [[বিঠল লক্ষ্মণ ফাডকে]] # [[:en:Narayan Sadoba Kajrolkar|Narayan Sadoba Kajrolkar]] — [[নাৰায়ণ সদোবা কাজৰোলকৰ]] # [[:en:Kaderbad Narasinga Rao|Kaderbad Narasinga Rao]] — [[কাদেৰবাদ নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:INA treasure controversy|INA treasure controversy]] — [[আই এন এৰ ধন-সম্পদ সম্পৰ্কীয় বিতৰ্ক]] # [[:en:Yashodhara Dasappa|Yashodhara Dasappa]] — [[যশোধৰা দাসাপ্পা]] # [[:en:Santi Ghose|Santi Ghose]] — [[শান্তি ঘোষ]] # [[:en:Vijay Singh (activist)|Vijay Singh]] — [[বিজয় সিং]] # [[:en:Rodda company arms heist|Rodda company arms heist]] — [[ৰড্ডা কোম্পানীৰ অস্ত্ৰ লুণ্ঠন]] # [[:en:Howrah-Sibpur Conspiracy case|Howrah-Sibpur Conspiracy case]] — [[হাওৰা-শিবপুৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:The Defence of the Magazine at Delhi|The Defence of the Magazine at Delhi]] — [[দিল্লীৰ অস্ত্ৰাগাৰৰ প্ৰতিৰক্ষা]] # [[:en:Andru Kanda Mugam|Andru Kanda Mugam]] — [[আন্দ্ৰু কান্দা মুগম]] # [[:en:First C. Achutha Menon ministry|First C. Achutha Menon ministry]] — [[প্ৰথম চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second C. Achutha Menon ministry|Second C. Achutha Menon ministry]] — [[দ্বিতীয় চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Indian Gandhiyan Party|Indian Gandhiyan Party]] — [[ভাৰতীয় গান্ধীয়ান পাৰ্টি]] # [[:en:Kirat Babani|Kirat Babani]] — [[কিৰাট বাবাণী]] # [[:en:Evacuee Trust Property Board|Evacuee Trust Property Board]] — [[পৰিত্যক্ত সম্পত্তি ন্যাস ব'ৰ্ড]] # [[:en:First Vijayan ministry|First Vijayan ministry]] — [[প্ৰথম বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Pushpalata Das|Pushpalata Das]] — [[পুষ্পলতা দাস]] # [[:en:K. Kumar|K. Kumar]] — [[কে. কুমাৰ]] # [[:en:Stories by Rabindranath Tagore|Stories by Rabindranath Tagore]] — [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ গল্পসমূহ]] # [[:en:Syed Mohammad Sharfuddin Quadri|Syed Mohammad Sharfuddin Quadri]] — [[ছৈয়দ মহম্মদ শ্বৰফুদ্দিন কাদৰী]] # [[:en:Uda Devi|Uda Devi]] — [[উদা দেৱী]] # [[:en:Nagnath Naikwadi|Nagnath Naikwadi]] — [[নাগনাথ নাইকৱাড়ী]] # [[:en:Gunanand Dangwal|Gunanand Dangwal]] — [[গুণানন্দ ডাংৱাল]] # [[:en:Romesh Chandra|Romesh Chandra]] — [[ৰমেশ চন্দ্ৰ]] # [[:en:Akshay Kumar Jain|Akshay Kumar Jain]] — [[অক্ষয় কুমাৰ জৈন]] # [[:en:Annasaheb Sahasrabuddhe|Annasaheb Sahasrabuddhe]] — [[আন্নাচাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে]] # [[:en:Adrishya|Adrishya]] — [[অদৃশ্য]] # [[:en:Siege of Arrah|Siege of Arrah]] — [[আৰাহৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Prithvi Singh Azad|Prithvi Singh Azad]] — [[পৃথ্বী সিং আজাদ]] # [[:en:Ram Prasad Nautiyal|Ram Prasad Nautiyal]] — [[ৰাম প্ৰসাদ নৌটিয়াল]] # [[:en:P. Gopinathan Nair|P. Gopinathan Nair]] — [[পি. গোপীনাথন নায়াৰ]] # [[:en:Battle of Jhelum (1857)|Battle of Jhelum (1857)]] — [[ঝেলমৰ যুদ্ধ (১৮৫৭)]] # [[:en:Telanga Kharia|Telanga Kharia]] — [[টেলংগা খাৰিয়া]] # [[:en:Dawn (Bengali educational society)|Dawn (Bengali educational society)]] — [[ডন (বংগীয় শিক্ষা সমাজ)]] # [[:en:Dawn (Indian educationalist magazine)|Dawn (Indian educationalist magazine)]] — [[ডন (ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আলোচনী)]] # [[:en:Kizhoor, Puducherry|Kizhoor, Puducherry]] — [[কীঝুৰ, পুডুচেৰী]] # [[:en:Rang Avadhoot|Rang Avadhoot]] — [[ৰং অৱধূত]] # [[:en:Surendranath Tagore|Surendranath Tagore]] — [[সুৰেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] # [[:en:Krantijyoti Savitribai Phule|Krantijyoti Savitribai Phule]] — [[ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে]] # [[:en:Syed Badrudduja|Syed Badrudduja]] — [[ছৈয়দ বদৰুদ্দুজা]] # [[:en:Mahila Rashtriya Sangha|Mahila Rashtriya Sangha]] — [[মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘ]] # [[:en:Eram massacre|Eram massacre]] — [[এৰাম হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:1947 Jammu massacres|1947 Jammu massacres]] — [[১৯৪৭ চনৰ জম্মু হত্যাকাণ্ডসমূহ]] # [[:en:Gangu Baba|Gangu Baba]] — [[গংগু বাবা]] # [[:en:Jang-e-Azadi Memorial|Jang-e-Azadi Memorial]] — [[জং-এ-আজাদী স্মাৰক]] # [[:en:Mukundrao Pedgaonkar|Mukundrao Pedgaonkar]] — [[মুকুন্দৰাও পেডগাঁওকৰ]] # [[:en:Bengal Criminal Law Amendment|Bengal Criminal Law Amendment]] — [[বংগ অপৰাধ আইন সংশোধনী]] # [[:en:Ram Ekbal Singh Warsi|Ram Ekbal Singh Warsi]] — [[ৰাম একবাল সিং ৱাৰ্ছী]] # [[:en:Kishan Singh Gargaj|Kishan Singh Gargaj]] — [[কিশন সিং গৰগজ]] # [[:en:Chapati Movement|Chapati Movement]] — [[চাপাটি আন্দোলন]] # [[:en:2nd Congress of the Communist Party of India|2nd Congress of the Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ দ্বিতীয় কংগ্ৰেছ]] # [[:en:1947 Sylhet referendum|1947 Sylhet referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ ছিলেট গণভোট]] # [[:en:Saraswathi Rajamani|Saraswathi Rajamani]] — [[সৰস্বতী ৰাজামণি]] # [[:en:Gangadhar Adhikari|Gangadhar Adhikari]] — [[গংগাধৰ অধিকাৰী]] # [[:en:Brahmajosyula Subrahmanyam|Brahmajosyula Subrahmanyam]] — [[ব্ৰহ্মজোস্যুলা সুব্ৰহ্মণ্যন]] # [[:en:Bibhuti Bhusan Das Gupta|Bibhuti Bhusan Das Gupta]] — [[বিভূতি ভূষণ দাস গুপ্ত]] # [[:en:Gora (novel)|Gora (novel)]] — [[গোৰা (উপন্যাস)]] # [[:en:Kiran Bala Bora|Kiran Bala Bora]] — [[কিৰণ বালা বৰা]] # [[:en:Second Mukherjee ministry|Second Mukherjee ministry]] — [[দ্বিতীয় মুখাৰ্জী মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Kamal Nath Jha|Kamal Nath Jha]] — [[কমল নাথ ঝা]] # [[:en:Narayan Sen|Narayan Sen]] — [[নাৰায়ণ সেন]] # [[:en:Fatima Sheikh|Fatima Sheikh]] — [[ফাতিমা শ্বেখ]] # [[:en:Dandi Beach|Dandi Beach]] — [[দাণ্ডী সমুদ্ৰতীৰ]] # [[:en:1857 Bharuch riot|1857 Bharuch riot]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰুচ দাঙ্গা]] # [[:en:Srish Pal|Srish Pal]] — [[শ্ৰীশ পাল]] # [[:en:Anjalai Ammal|Anjalai Ammal]] — [[অঞ্জলাই আম্মাল]] # [[:en:Ramnandan Mishra|Ramnandan Mishra]] — [[ৰামনন্দন মিশ্ৰ]] # [[:en:Mohit Moitra|Mohit Moitra]] — [[মোহিত মৈত্ৰ]] # [[:en:Mohan Kishore Namadas|Mohan Kishore Namadas]] — [[মোহন কিশোৰ নামদাস]] # [[:en:Naseem Mirza Changezi|Naseem Mirza Changezi]] — [[নাছিম মিৰ্জা চেঞ্জিজী]] # [[:en:Premananda Dutta|Premananda Dutta]] — [[প্ৰেমনন্দ দত্ত]] # [[:en:Timeline of Adi Dharm|Timeline of Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্মৰ কালপঞ্জী]] # [[:en:3rd Bengal Light Cavalry|3rd Bengal Light Cavalry]] — [[তৃতীয় বেংগল লাইট কেভেলৰী]] # [[:en:Shambhu Dutt Sharma|Shambhu Dutt Sharma]] — [[শম্ভু দত্ত শৰ্মা]] # [[:en:Gandhi Mandela Awards|Gandhi Mandela Awards]] — [[গান্ধী মেণ্ডেলা বঁটা]] # [[:en:Indian National Army in Singapore|Indian National Army in Singapore]] — [[ছিংগাপুৰত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Palay Khan (film)|Palay Khan (film)]] — [[পালায় খান (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Dilip Bagchi|Dilip Bagchi]] — [[দিলীপ বাগচী]] # [[:en:Shivpujan Rai|Shivpujan Rai]] — [[শিৱপূজন ৰায়]] # [[:en:Manikarnika: The Queen of Jhansi|Manikarnika: The Queen of Jhansi]] — [[মণিকৰ্ণিকা: দ্য কুইন অৱ ঝান্সী]] # [[:en:Mahavir Singh (revolutionary)|Mahavir Singh (revolutionary)]] — [[মহাবীৰ সিং (বিপ্লৱী)]] # [[:en:K. C. Das (chemist)|K. C. Das (chemist)]] — [[কে. চি. দাস (ৰসায়নবিদ)]] # [[:en:Mohiuddin Bava|Mohiuddin Bava]] — [[মহিউদ্দিন বাভা]] # [[:en:Bhawani Mandir|Bhawani Mandir]] — [[ভৱানী মন্দিৰ]] # [[:en:Mithuben Petit|Mithuben Petit]] — [[মিথুবেন পেটিট]] # [[:en:Coolie-Begar movement|Coolie-Begar movement]] — [[কুলী-বেগাৰ আন্দোলন]] # [[:en:Parsee Rustomjee|Parsee Rustomjee]] — [[পাৰ্চী ৰুস্তমজী]] # [[:en:Deenbandhu|Deenbandhu]] — [[দীনবন্ধু]] # [[:en:Tara Rani Srivastava|Tara Rani Srivastava]] — [[তৰা ৰাণী শ্ৰীবাস্তৱ]] # [[:en:Kheda Satyagraha of 1918|Kheda Satyagraha of 1918]] — [[১৯১৮ চনৰ খেডা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Choithram Gidwani|Choithram Gidwani]] — [[চৈথৰাম গিডৱানি]] # [[:en:Tana Bhagat Movement|Tana Bhagat Movement]] — [[টানা ভগত আন্দোলন]] # [[:en:Raja Arjun Singh|Raja Arjun Singh]] — [[ৰজা অৰ্জুন সিং]] # [[:en:Rameshwar Banerjee|Rameshwar Banerjee]] — [[ৰামেশ্বৰ বেনাৰ্জী]] # [[:en:Godavari Parulekar|Godavari Parulekar]] — [[গোদাৱৰী পাৰুলেকাৰ]] # [[:en:Battle of Kintoor|Battle of Kintoor]] — [[কিণ্টুৰৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Satyendranath Bosu|Satyendranath Bosu]] — [[সত্যেন্দ্ৰনাথ বসু]] # [[:en:Ahmadullah Shah|Ahmadullah Shah]] — [[আহমদুল্লাহ শ্বাহ]] # [[:en:Fifth Nitish Kumar ministry|Fifth Nitish Kumar ministry]] — [[পঞ্চম নীতিশ কুমাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Haripada Chattopadhyay|Haripada Chattopadhyay]] — [[হৰিপদ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Pramod Ranjan Sengupta|Pramod Ranjan Sengupta]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:Barkat Ahmad|Barkat Ahmad]] — [[বৰকত আহমদ]] # [[:en:Bhogeswari Phukanani|Bhogeswari Phukanani]] — [[ভোগেশ্বৰী ফুকননী]] # [[:en:Aangan (2018 TV series)|Aangan (2018 TV series)]] — [[আংগন (২০১৮ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Mutnuri Krishna Rao|Mutnuri Krishna Rao]] — [[মুটনুৰি কৃষ্ণ ৰাও]] # [[:en:Abadi Bano Begum|Abadi Bano Begum]] — [[আবাদী বানো বেগম]] # [[:en:Bose: Dead/Alive|Bose: Dead/Alive]] — [[বোস: ডেড/এলাইভ]] # [[:en:Jyotirmayee Gangopadhyay|Jyotirmayee Gangopadhyay]] — [[জ্যোতিৰ্ময়ী গংগোপাধ্যায়]] # [[:en:Hariprobha Takeda|Hariprobha Takeda]] — [[হৰিপ্ৰভা তাকেদা]] # [[:en:Duvvuri Subbamma|Duvvuri Subbamma]] — [[দুভুৰি সুব্বাম্মা]] # [[:en:Santosh Kumar Mitra|Santosh Kumar Mitra]] — [[সন্তোষ কুমাৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Suniti Choudhury|Suniti Choudhury]] — [[সুনীতি চৌধুৰী]] # [[:en:Suhasini Ganguly|Suhasini Ganguly]] — [[সুহাসিনী গাংগুলী]] # [[:en:Anantahari Mitra|Anantahari Mitra]] — [[অনন্তহৰি মিত্ৰ]] # [[:en:Zohraben Chavda|Zohraben Chavda]] — [[জোহৰাবেন চাভদা]] # [[:en:Jiban Ghoshal|Jiban Ghoshal]] — [[জীৱন ঘোষাল]] # [[:en:Tarakeswar Dastidar|Tarakeswar Dastidar]] — [[তাৰকেশ্বৰ দস্তিদাৰ]] # [[:en:Motilal Roy|Motilal Roy]] — [[মতিলাল ৰায়]] # [[:en:Shrish Chandra Ghosh|Shrish Chandra Ghosh]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ ঘোষ]] # [[:en:Manindra Nath Nayak|Manindra Nath Nayak]] — [[মণীন্দ্ৰনাথ নায়ক]] # [[:en:Bishnu Chattopadhyay|Bishnu Chattopadhyay]] — [[বিষ্ণু চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)|Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)]] — [[মনোৰঞ্জন ভট্টাচাৰ্য (বিপ্লৱী)]] # [[:en:Tarakeswar Sengupta|Tarakeswar Sengupta]] — [[তাৰকেশ্বৰ সেনগুপ্ত]] # [[:en:Fort of Budhayan|Fort of Budhayan]] — [[বুধায়নৰ দুৰ্গ]] # [[:en:Kalyani Das|Kalyani Das]] — [[কল্যাণী দাস]] # [[:en:Guntur Bapanaiah|Guntur Bapanaiah]] — [[গুণ্টুৰ বাপনাইয়া]] # [[:en:T. V. Thomas|T. V. Thomas]] — [[টি. ভি. থমাছ]] # [[:en:Sankaralinganar|Sankaralinganar]] — [[শংকৰলিংগনাৰ]] # [[:en:Ghughi|Ghughi]] — [[ঘুঘী]] # [[:en:Rajat Sen|Rajat Sen]] — [[ৰজত সেন]] # [[:en:Deba Gupta|Deba Gupta]] — [[দেৱ গুপ্ত]] # [[:en:Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century|Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century]] — [[শান্তি, অহিংসা আৰু সবলীকৰণ—একবিংশ শতিকাত গান্ধীবাদী দৰ্শন]] # [[:en:Ekram Rasul|Ekram Rasul]] — [[ইক্ৰাম ৰছুল]] # [[:en:Nirmal Jibon Ghosh|Nirmal Jibon Ghosh]] — [[নিৰ্মল জীৱন ঘোষ]] # [[:en:Sah Mal|Sah Mal]] — [[ছাহ মাল]] # [[:en:Harish Chandra Heda|Harish Chandra Heda]] — [[হৰিশ চন্দ্ৰ হেদা]] # [[:en:Pradyot Kumar Bhattacharya|Pradyot Kumar Bhattacharya]] — [[প্ৰদ্যোত কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:Satish Sardar|Satish Sardar]] — [[সতীশ সৰ্দাৰ]] # [[:en:Ramakrishna Biswas|Ramakrishna Biswas]] — [[ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাস]] # [[:en:Datta Tamhane|Datta Tamhane]] — [[দত্ত তামহানে]] # [[:en:Bhai Vaidya|Bhai Vaidya]] — [[ভাই বৈদ্য]] # [[:en:Kochi Rajya Prajamandalam|Kochi Rajya Prajamandalam]] — [[কোচি ৰাজ্য প্ৰজামণ্ডলম]] # [[:en:Giovanni Ermiglia|Giovanni Ermiglia]] — [[জিওভান্নি এৰমিগ্লিয়া]] # [[:en:Chittapriya Ray Chaudhuri|Chittapriya Ray Chaudhuri]] — [[চিত্তপ্ৰিয় ৰায় চৌধুৰী]] # [[:en:Dudu Miyan|Dudu Miyan]] — [[দুদু মিঞা]] # [[:en:Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)|Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)]] — [[ভীমৰাও আম্বেদকাৰ (উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰাজনীতিবিদ)]] # [[:en:Parkala Massacre|Parkala Massacre]] — [[পাৰকালা হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Pitambar Pant|Pitambar Pant]] — [[পীতাম্বৰ পন্ত]] # [[:en:Chandrashekhar (TV series)|Chandrashekhar (TV series)]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Temperance movement in India|Temperance movement in India]] — [[ভাৰতৰ মদ্যনিষেধ আন্দোলন]] # [[:en:Shrish Chandra Mitra|Shrish Chandra Mitra]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Nankana (film)|Nankana (film)]] — [[নানকানা (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Sardar Lehna Singh|Sardar Lehna Singh]] — [[সৰ্দাৰ লেহনা সিং]] # [[:en:Jaladhar Sen|Jaladhar Sen]] — [[জলধৰ সেন]] # [[:en:Umrao Singh Bhati|Umrao Singh Bhati]] — [[উমৰাও সিং ভাটি]] # [[:en:Vijay Singh Gujjar|Vijay Singh Gujjar]] — [[বিজয় সিং গুজ্জৰ]] # [[:en:Vishwanath Vaishampayan|Vishwanath Vaishampayan]] — [[বিশ্বনাথ বৈশম্পায়ন]] # [[:en:Gaya Prasad Katiyar|Gaya Prasad Katiyar]] — [[গয়া প্ৰসাদ কাটিয়াৰ]] # [[:en:Haridas Dutta|Haridas Dutta]] — [[হৰিদাস দত্ত]] # [[:en:Shiv Verma|Shiv Verma]] — [[শিৱ বৰ্মা]] # [[:en:Bejoy Kumar Sinha|Bejoy Kumar Sinha]] — [[বিজয় কুমাৰ সিনহা]] # [[:en:Gandhi Peace Foundation|Gandhi Peace Foundation]] — [[গান্ধী শান্তি প্ৰতিষ্ঠান]] # [[:en:Bela Mitra|Bela Mitra]] — [[বেলা মিত্ৰ]] # [[:en:Demons of the Punjab|Demons of the Punjab]] — [[পঞ্জাবৰ দানৱ]] # [[:en:Raghunath Mahato|Raghunath Mahato]] — [[ৰঘুনাথ মাহাতো]] # [[:en:Adruti Laxmibai|Adruti Laxmibai]] — [[অদ্ৰুতি লক্ষ্মীবাই]] # [[:en:Goverdhan Lal Oza|Goverdhan Lal Oza]] — [[গোবৰ্ধন লাল ওঝা]] # [[:en:Bhima Nayak|Bhima Nayak]] — [[ভীমা নায়ক]] # [[:en:Yugantar Ashram|Yugantar Ashram]] — [[যুগান্তৰ আশ্ৰম]] # [[:en:Madho Singh (Ghess)|Madho Singh (Ghess)]] — [[মাধো সিং (ঘেছ)]] # [[:en:Karunakar Singh|Karunakar Singh]] — [[কৰুণাকৰ সিং]] # [[:en:Madhab Chandra Routray|Madhab Chandra Routray]] — [[মাধৱ চন্দ্ৰ ৰাউত্ৰে]] # [[:en:Kamal Singh Dao|Kamal Singh Dao]] — [[কমল সিং দাও]] # [[:en:Akshay Ramanlal Desai|Akshay Ramanlal Desai]] — [[অক্ষয় ৰামনলাল দেশাই]] # [[:en:List of things named after Jawaharlal Nehru|List of things named after Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা বস্তুৰ তালিকা]] # [[:en:Gora (film)|Gora (film)]] — [[গোৰা (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Netaji (TV series)|Netaji (TV series)]] — [[নেতাজী (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Hare Krishna Singh|Hare Krishna Singh]] — [[হৰে কৃষ্ণ সিং]] # [[:en:Opposition to the partition of India|Opposition to the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] # [[:en:Hindu–Muslim unity|Hindu–Muslim unity]] — [[হিন্দু–মুছলমান ঐক্য]] # [[:en:Composite Nationalism and Islam|Composite Nationalism and Islam]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]] # [[:en:Laxmi Indira Panda|Laxmi Indira Panda]] — [[লক্ষ্মী ইন্দিৰা পাণ্ডা]] # [[:en:Peer Ali Khan|Peer Ali Khan]] — [[পীৰ আলী খান]] # [[:en:The Gandhi Murder|The Gandhi Murder]] — [[দ্য গান্ধী মাৰ্ডাৰ]] # [[:en:Vishwanath Shahdeo|Vishwanath Shahdeo]] — [[বিশ্বনাথ শ্বাহদেও]] # [[:en:Mewa Singh Lopoke|Mewa Singh Lopoke]] — [[মেৱা সিং লোপোকে]] # [[:en:Sharda Mehta|Sharda Mehta]] — [[শাৰদা মেহতা]] # [[:en:Sumant Mehta|Sumant Mehta]] — [[সুমন্ত মেহতা]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election]] — [[২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] # [[:en:K. M. Maulavi|K. M. Maulavi]] — [[কে. এম. মৌলৱী]] # [[:en:Pandey Ganpat Rai|Pandey Ganpat Rai]] — [[পাণ্ডে গণপত ৰায়]] # [[:en:Battle of Chatra|Battle of Chatra]] — [[ছাত্ৰাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Daksha Pattani|Daksha Pattani]] — [[দক্ষ পট্টনী]] # [[:en:Parul Mukherjee|Parul Mukherjee]] — [[পাৰুল মুখাৰ্জী]] # [[:en:Dharanath Bhattacharya|Dharanath Bhattacharya]] — [[ধৰণাথ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Nehru]] — [[স্বৰূপ ৰাণী নেহৰু]] # [[:en:Raghoji Bhangare|Raghoji Bhangare]] — [[ৰাঘোজী ভাংগাৰে]] # [[:en:Nirmalendu Chowdhury|Nirmalendu Chowdhury]] — [[নিৰ্মলেন্দু চৌধুৰী]] # [[:en:Tikait Umrao Singh|Tikait Umrao Singh]] — [[টিকাইত উমৰাও সিং]] # [[:en:Sheikh Bhikhari|Sheikh Bhikhari]] — [[শ্বেইখ ভিখাৰী]] # [[:en:Gumnaami|Gumnaami]] — [[গুমনামী]] # [[:en:Faridul Haq Ansari|Faridul Haq Ansari]] — [[ফৰিদুল হক আনছাৰী]] # [[:en:Prajapati Mishra|Prajapati Mishra]] — [[প্ৰজাপতি মিশ্ৰ]] # [[:en:Appannagouda Patil|Appannagouda Patil]] — [[আপ্পান্নাগৌড়া পাটিল]] # [[:en:Jaidev Kapoor|Jaidev Kapoor]] — [[জয়দেৱ কাপুৰ]] # [[:en:Narpati Singh|Narpati Singh]] — [[নৰপতি সিং]] # [[:en:Hifzur Rahman Seoharwi|Hifzur Rahman Seoharwi]] — [[হিফজুৰ ৰহমান ছেওহৰৱী]] # [[:en:Dhir Shamsher Rana|Dhir Shamsher Rana]] — [[ধীৰ শমশেৰ ৰাণা]] # [[:en:1947 North-West Frontier Province referendum|1947 North-West Frontier Province referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ গণভোট]] # [[:en:Chitra Sarwara|Chitra Sarwara]] — [[চিত্ৰা সৰৱাৰা]] # [[:en:Moulvi Muhammad Baqir|Moulvi Muhammad Baqir]] — [[মৌলৱী মুহাম্মদ বাকিৰ]] # [[:en:Nilamber and Pitamber|Nilamber and Pitamber]] — [[নীলাম্বৰ আৰু পীতাম্বৰ]] # [[:en:INX Media case|INX Media case]] — [[আইএনএক্স মিডিয়া গোচৰ]] # [[:en:Khwaja Usman|Khwaja Usman]] — [[খাজা উছমান]] # [[:en:Partition Voices|Partition Voices]] — [[বিভাজনৰ কণ্ঠস্বৰ]] # [[:en:Ayyathan Gopalan|Ayyathan Gopalan]] — [[আয়্যাথান গোপালন]] # [[:en:Tatya Tope|Tatya Tope]] — [[তাত্যা টোপে]] # [[:en:Abdul Matin Chowdhury (scholar)|Abdul Matin Chowdhury (scholar)]] — [[আব্দুল মতিন চৌধুৰী (পণ্ডিত)]] # [[:en:Rama Khandwala|Rama Khandwala]] — [[ৰামা খান্দৱালা]] # [[:en:Jamshedpur Gopeshwar|Jamshedpur Gopeshwar]] — [[জমশেদপুৰ গোপেশ্বৰ]] # [[:en:Betaal|Betaal]] — [[বেতাল]] # [[:en:Matadin Bhangi|Matadin Bhangi]] — [[মতাদিন ভাংগী]] # [[:en:Muddiman Committee|Muddiman Committee]] — [[মাডিমেন কমিটি]] # [[:en:Hans Raj Vohra|Hans Raj Vohra]] — [[হংস ৰাজ ভোহৰা]] # [[:en:Dalit History Month|Dalit History Month]] — [[দলিত ইতিহাস মাহ]] # [[:en:Babu Chotelal Shrivastava|Babu Chotelal Shrivastava]] — [[বাবু ছোটেলাল শ্ৰীবাস্তৱ]] # [[:en:The Skull of Alum Bheg|The Skull of Alum Bheg]] — [[আলম বেগৰ মূৰৰ খুলি]] # [[:en:Savarkar (book)|Savarkar (book)]] — [[সাৱৰকাৰ (গ্ৰন্থ)]] # [[:en:The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye|The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye]] — [[দ্য ফৰগটেন আৰ্মি – আজাদী কে লিয়ে]] # [[:en:Laxminarayan Mishra|Laxminarayan Mishra]] — [[লক্ষ্মীনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] # [[:en:Suresh Chandra Mishra|Suresh Chandra Mishra]] — [[সুৰেশ চন্দ্ৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Najib Ali Choudhury|Najib Ali Choudhury]] — [[নজীব আলী চৌধুৰী]] # [[:en:P. S. Nataraja Pillai|P. S. Nataraja Pillai]] — [[পি. এছ. নটৰাজা পিল্লাই]] # [[:en:Perin Chandra|Perin Chandra]] — [[পেৰিন চন্দ্ৰ]] # [[:en:Chowara Parameswaran|Chowara Parameswaran]] — [[চোৱাৰা পৰমেশ্বৰন]] # [[:en:Bradlaugh Hall|Bradlaugh Hall]] — [[ব্ৰেডলাফ হল]] # [[:en:The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi|The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ মৃত্যু আৰু পৰৱৰ্তী জীৱন]] # [[:en:India's Struggle for Independence|India's Struggle for Independence]] — [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:C. Krishnan Nair|C. Krishnan Nair]] — [[চি. কৃষ্ণন নায়াৰ]] # [[:en:Tolstoy Farm|Tolstoy Farm]] — [[টলষ্টয় ফাৰ্ম]] # [[:en:Kishorlal Mashruwala|Kishorlal Mashruwala]] — [[কিশোৰলাল মাশ্ৰুৱালা]] # [[:en:First Mufti Mohammad Sayeed ministry|First Mufti Mohammad Sayeed ministry]] — [[প্ৰথম মুফতি মহম্মদ ছায়ীদ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Composite nationalism|Composite nationalism]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] # [[:en:Sayeed Mohammed|Sayeed Mohammed]] — [[ছায়ীদ মহম্মদ]] # [[:en:Death and state funeral of Jawaharlal Nehru|Death and state funeral of Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ মৃত্যু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া]] # [[:en:Chunilal Shah|Chunilal Shah]] — [[চুনীলাল শ্বাহ]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election]] — [[২০০৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] # [[:en:Nehru: The Invention of India|Nehru: The Invention of India]] — [[নেহৰু: দ্য ইনভেনচন অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:B. V. Kakkilaya|B. V. Kakkilaya]] — [[বি. ভি. কাক্কিলায়া]] # [[:en:Deo Narayan Yadav|Deo Narayan Yadav]] — [[দেও নাৰায়ণ যাদৱ]] # [[:en:Batak Mian|Batak Mian]] — [[বাটাক মিয়ান]] # [[:en:All Parties Conference|All Parties Conference]] — [[সৰ্বদলীয় সন্মিলন]] # [[:en:India League|India League]] — [[ইণ্ডিয়া লীগ]] # [[:en:Sadruddin Khan Azurda Dehlawi|Sadruddin Khan Azurda Dehlawi]] — [[ছদৰুদ্দিন খান আজুৰ্দা দেহলৱী]] # [[:en:Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[নাদিমপল্লী ভেংকট লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:New Age Weekly|New Age Weekly]] — [[নিউ এজ উইকলি]] # [[:en:S.V. Ghate|S.V. Ghate]] — [[এছ. ভি. ঘাটে]] # [[:en:S. Kumaran|S. Kumaran]] — [[এছ. কুমাৰন]] # [[:en:Jnanendra Das Gupta|Jnanendra Das Gupta]] — [[জ্ঞানেন্দ্ৰ দাস গুপ্ত]] # [[:en:Aangan (novel)|Aangan (novel)]] — [[আংগন (উপন্যাস)]] # [[:en:1964 split in the Communist Party of India|1964 split in the Communist Party of India]] — [[১৯৬৪ চনত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিভাজন]] # [[:en:Qaumi Jang|Qaumi Jang]] — [[কওমী জং]] # [[:en:Kameshwar Pandit|Kameshwar Pandit]] — [[কামেশ্বৰ পণ্ডিত]] # [[:en:Uzair Gul Peshawari|Uzair Gul Peshawari]] — [[উজাইৰ গুল পেছাৱৰী]] # [[:en:All India Peace and Solidarity Organisation|All India Peace and Solidarity Organisation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় শান্তি আৰু সংহতি সংগঠন]] # [[:en:Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship|Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship]] — [[ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সহযোগিতা আৰু বন্ধুত্ব সমিতি]] # [[:en:S.S. Mirajkar|S.S. Mirajkar]] — [[এছ. এছ. মিৰাজকাৰ]] # [[:en:Hiralal (actor)|Hiralal (actor)]] — [[হীৰালাল (অভিনেতা)]] # [[:en:Madari Pasi|Madari Pasi]] — [[মাদাৰী পাছী]] # [[:en:Kamada Kinkar Mukherjee|Kamada Kinkar Mukherjee]] — [[কামদা কিঙ্কৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:V.D. Chitale|V.D. Chitale]] — [[ভি. ডি. চিটালে]] # [[:en:Christian freedom fighters of India|Christian freedom fighters of India]] — [[ভাৰতৰ খ্ৰীষ্টান স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] # [[:en:S.V. Deshpande|S.V. Deshpande]] — [[এছ. ভি. দেশপাণ্ডে]] # [[:en:Nilla Cram Cook|Nilla Cram Cook]] — [[নিলা ক্ৰাম কুক]] # [[:en:Maulana Mazharul Haque|Maulana Mazharul Haque]] — [[মৌলানা মজহৰুল হক]] # [[:en:1947–1948 Rajouri massacre|1947–1948 Rajouri massacre]] — [[১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ৰাজৌৰী হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Ram Narayan Chaudhary|Ram Narayan Chaudhary]] — [[ৰাম নাৰায়ণ চৌধুৰী]] # [[:en:Chaudhary Ram Lubaya|Chaudhary Ram Lubaya]] — [[চৌধুৰী ৰাম লুবায়া]] # [[:en:Kanpur Bolshevik Conspiracy Case|Kanpur Bolshevik Conspiracy Case]] — [[কানপুৰ বলছেভিক ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Babu Jandel|Babu Jandel]] — [[বাবু জাণ্ডেল]] # [[:en:Arthanareesa Varma|Arthanareesa Varma]] — [[অৰ্ধনাৰীশা বৰ্মা]] # [[:en:Tufail Ahmad Manglori|Tufail Ahmad Manglori]] — [[তুফাইল আহমদ মাংলোৰী]] # [[:en:Md Afaque Alam|Md Afaque Alam]] — [[মহম্মদ আফাক আলম]] # [[:en:P. K. Vasudevan Nair ministry|P. K. Vasudevan Nair ministry]] — [[পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Hannah Sen|Hannah Sen]] — [[হান্না সেন]] # [[:en:Lakshmibai Rajwade|Lakshmibai Rajwade]] — [[লক্ষ্মীবাই ৰাজৱাডে]] # [[:en:Taraben Premchand|Taraben Premchand]] — [[তাৰাবেন প্ৰেমচন্দ]] # [[:en:Shantabai Dhanaji Dani|Shantabai Dhanaji Dani]] — [[শান্তাবাই ধনাজী দানী]] # [[:en:List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar|List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar]] — [[মহম্মদ আলী জওহৰৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা প্ৰতিষ্ঠান আৰু স্থানৰ তালিকা]] # [[:en:Chowdary Satyanarayana|Chowdary Satyanarayana]] — [[চৌধুৰী সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Fredoon Kabraji|Fredoon Kabraji]] — [[ফ্ৰেডুন কাব্ৰাজী]] # [[:en:Bhupendra Nath Halder|Bhupendra Nath Halder]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ হালদাৰ]] # [[:en:Subhasji (song)|Subhasji (song)]] — [[সুভাষজী (গীত)]] # [[:en:Ashalata Sen|Ashalata Sen]] — [[আশালতা সেন]] # [[:en:Nirupama Rath|Nirupama Rath]] — [[নিৰূপমা ৰথ]] # [[:en:Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha|Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha]] — [[ড° বাবাচাহেব আম্বেদকাৰ – মহামানৱৰ গৌৰৱগাথা]] # [[:en:Ujjwala Majumdar|Ujjwala Majumdar]] — [[উজ্জ্বলা মজুমদাৰ]] # [[:en:Jana Sakthi|Jana Sakthi]] — [[জন শক্তি]] # [[:en:Praja Paksham|Praja Paksham]] — [[প্ৰজা পক্ষ]] # [[:en:Ram Prasad Bairagi|Ram Prasad Bairagi]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বৈৰাগী]] # [[:en:Anderkoti|Anderkoti]] — [[আণ্ডেৰকোটি]] # [[:en:Sadhu Sitaram Das|Sadhu Sitaram Das]] — [[সাধু সীতাৰাম দাস]] # [[:en:Battle of Shamli|Battle of Shamli]] — [[শামলীৰ যুদ্ধ]] # [[:en:East India Association|East India Association]] — [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া এছ’চিয়েচন]] # [[:en:Kembavuta|Kembavuta]] — [[কেম্বাভুটা]] # [[:en:Mahendra Gop|Mahendra Gop]] — [[মহেন্দ্ৰ গোপ]] # [[:en:Channareddy Patil Tunnur|Channareddy Patil Tunnur]] — [[চন্নাৰেড্ডী পাটিল টুন্নুৰ]] # [[:en:Prithviraj Chavan ministry|Prithviraj Chavan ministry]] — [[পৃথ্বীৰাজ চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Ashok Chavan ministry|Second Ashok Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:New Medina|New Medina]] — [[নিউ মদিনা]] # [[:en:Khemirao Sarnaik|Khemirao Sarnaik]] — [[খেমিৰাও সৰ্ণাইক]] # [[:en:First Deshmukh ministry|First Deshmukh ministry]] — [[প্ৰথম দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Deshmukh ministry|Second Deshmukh ministry]] — [[দ্বিতীয় দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Ashok Chavan ministry|First Ashok Chavan ministry]] — [[প্ৰথম অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Shinde ministry|Shinde ministry]] — [[শিণ্ডে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Fourth Pawar ministry|Fourth Pawar ministry]] — [[চতুৰ্থ পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Sudhakarrao Naik ministry|Sudhakarrao Naik ministry]] — [[সুধাকৰ ৰাও নায়ক মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Third Pawar ministry|Third Pawar ministry]] — [[তৃতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Pawar ministry|Second Pawar ministry]] — [[দ্বিতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Shankarrao Chavan ministry|Second Shankarrao Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Nilangekar ministry|Nilangekar ministry]] — [[নীলংগেকাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Antulay ministry|Antulay ministry]] — [[আণ্টুলে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Periya Kaladi|Periya Kaladi]] — [[পেৰিয়া কালাড়ি]] # [[:en:Fourth Vasantdada Patil ministry|Fourth Vasantdada Patil ministry]] — [[চতুৰ্থ বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Bhosale ministry|Bhosale ministry]] — [[ভোছলে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Vijayan ministry|Second Vijayan ministry]] — [[দ্বিতীয় বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Thackeray ministry|Thackeray ministry]] — [[ঠাকৰে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Third Vasantdada Patil ministry|Third Vasantdada Patil ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Vasantdada Patil ministry|Second Vasantdada Patil ministry]] — [[দ্বিতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Vasantdada Patil ministry|First Vasantdada Patil ministry]] — [[প্ৰথম বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Kher ministry (Bombay Presidency)|First Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[প্ৰথম খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] # [[:en:Second Kher ministry (Bombay Presidency)|Second Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[দ্বিতীয় খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] # [[:en:First Shankarrao Chavan ministry|First Shankarrao Chavan ministry]] — [[প্ৰথম শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)|Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)]] — [[দ্বিতীয় যশৱন্তৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা (মহাৰাষ্ট্ৰ)]] # [[:en:Desai ministry (Bombay State)|Desai ministry (Bombay State)]] — [[দেশাই মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই ৰাজ্য)]] # [[:en:Mufti Abdul Razzaq|Mufti Abdul Razzaq]] — [[মুফতি আব্দুল ৰাজ্জাক]] # [[:en:Mazhar Nanautawi|Mazhar Nanautawi]] — [[মজহৰ নানাউতৱী]] # [[:en:K. B. Menon|K. B. Menon]] — [[কে. বি. মেনন]] # [[:en:Third Vasantrao Naik ministry|Third Vasantrao Naik ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তৰাও নাইক মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Govind Rao Khare|Govind Rao Khare]] — [[গোবিন্দ ৰাও খাৰে]] # [[:en:2019 Gandhi March|2019 Gandhi March]] — [[২০১৯ চনৰ গান্ধী পদযাত্ৰা]] # [[:en:Mohammad Abdullah (India)|Mohammad Abdullah]] — [[মহম্মদ আব্দুল্লাহ]] # [[:en:P. K. Sawant ministry|P. K. Sawant ministry]] — [[পি. কে. সাৱন্ত মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:1925 Kanpur Communist Conference|1925 Kanpur Communist Conference]] — [[১৯২৫ চনৰ কানপুৰ কমিউনিষ্ট সন্মিলন]] # [[:en:Jaynath Pati|Jaynath Pati]] — [[জয়নাথ পাটী]] # [[:en:Mangal Prabhat|Mangal Prabhat]] — [[মংগল প্ৰভাত]] # [[:en:J. P. Bagerhatta|J. P. Bagerhatta]] — [[জে. পি. বাগেৰহাট্টা]] # [[:en:Nityanand Saha|Nityanand Saha]] — [[নিত্যানন্দ সাহা]] # [[:en:Sukumar Bannerjee|Sukumar Bannerjee]] — [[সুকুমাৰ বেনাৰ্জী]] # [[:en:Hari Kishan Talwar|Hari Kishan Talwar]] — [[হৰি কিশন তলৱাৰ]] # [[:en:Hafizur Rahman Wasif Dehlavi|Hafizur Rahman Wasif Dehlavi]] — [[হাফিজুৰ ৰহমান ৱাছিফ দেহলৱী]] # [[:en:Ram Rakha|Ram Rakha]] — [[ৰাম ৰখা]] # [[:en:Sohanlal Pathak|Sohanlal Pathak]] — [[সোহনলাল পাঠক]] # [[:en:Ahmad Saeed Dehlavi|Ahmad Saeed Dehlavi]] — [[আহমদ ছাঈদ দেহলৱী]] # [[:en:Ammembala Balappa|Ammembala Balappa]] — [[আম্মেম্বালা বালাপ্পা]] # [[:en:Kushal Singh of Auwa|Kushal Singh of Auwa]] — [[আউৱাৰ কুশল সিং]] # [[:en:Narayan Palekar|Narayan Palekar]] — [[নাৰায়ণ পালেকাৰ]] # [[:en:Jean-Baptiste Libouban|Jean-Baptiste Libouban]] — [[জিন-বেপ্টিষ্ট লিবুবান]] # [[:en:Amara Sulya Freedom Movement of 1837|Amara Sulya Freedom Movement of 1837]] — [[১৮৩৭ চনৰ অমৰা ছুলিয়া স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Biren Datta Gupta|Biren Datta Gupta]] — [[বীৰেন দত্ত গুপ্ত]] # [[:en:Ali Ahmad Talpur|Ali Ahmad Talpur]] — [[আলী আহমদ তালপুৰ]] # [[:en:Manoranjan Sengupta|Manoranjan Sengupta]] — [[মনোৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:Nirendranath Dasgupta|Nirendranath Dasgupta]] — [[নৰেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত]] # [[:en:Fateh Karan Charan|Fateh Karan Charan]] — [[ফতেহ কৰণ চৰণ]] # [[:en:Dhanwantri|Dhanwantri]] — [[ধন্বন্তৰী]] # [[:en:Pitri Sharan Raturi|Pitri Sharan Raturi]] — [[পিতৃ শৰণ ৰাটুৰী]] # [[:en:Omar Abdullah's cabinet|Omar Abdullah's cabinet]] — [[ওমৰ আব্দুল্লাহৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:National Salt Satyagraha Memorial|National Salt Satyagraha Memorial]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লৱণ সত্যাগ্ৰহ স্মাৰক]] # [[:en:Gandhi Ashram Trust|Gandhi Ashram Trust]] — [[গান্ধী আশ্ৰম ন্যাস]] # [[:en:Gandhi Bhavan, Bengaluru|Gandhi Bhavan, Bengaluru]] — [[গান্ধী ভৱন, বেংগালুৰু]] # [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] # [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Gandhi Hill, Vijayawada|Gandhi Hill, Vijayawada]] — [[গান্ধী হিল, বিজয়ৱাড়া]] # [[:en:Gandhi Jayanti|Gandhi Jayanti]] — [[গান্ধী জয়ন্তী]] ---- kqcj2ehadetqplt0hff3obn3m5gf3k0 641062 641056 2026-10-02T06:56:14Z Kandarpajit Kallol 6257 /* TEST */ 641062 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- ==TEST== # [[:en:Aung San Suu Kyi|Aung San Suu Kyi]] — [[আং ছান ছ্যু কি]] # [[:en:Claude Auchinleck|Claude Auchinleck]] — [[ক্লড অচিনলেক]] # [[:en:Jawaharlal Nehru|Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] # [[:en:Mahatma Gandhi|Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধী]] # [[:en:Martin Luther King Jr.|Martin Luther King Jr.]] — [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] # [[:en:W. Somerset Maugham|W. Somerset Maugham]] — [[ডব্লিউ. ছমাৰছেট মম]] # [[:en:Bal Gangadhar Tilak|Bal Gangadhar Tilak]] — [[বাল গংগাধৰ তিলক]] # [[:en:Ram Mohan Roy|Ram Mohan Roy]] — [[ৰামমোহন ৰায়]] # [[:en:A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada|A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada]] — [[এ. চি. ভক্তিবেদান্ত স্বামী প্ৰভুপাদ]] # [[:en:Mahātmā|Mahātmā]] — [[মহাত্মা]] # [[:en:Vallabhbhai Patel|Vallabhbhai Patel]] — [[বল্লভভাই পেটেল]] # [[:en:The Lives of a Bengal Lancer (film)|The Lives of a Bengal Lancer]] — [[দ্য লাইভছ অৱ এ বেংগল লেন্সাৰ]] # [[:en:Bharat Mata|Bharat Mata]] — [[ভাৰত মাতা]] # [[:en:Vinoba Bhave|Vinoba Bhave]] — [[বিনোবা ভাবে]] # [[:en:Sarojini Naidu|Sarojini Naidu]] — [[সৰোজিনী নাইডু]] # [[:en:Indian National Congress|Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Midnight's Children|Midnight's Children]] — [[মিডনাইটছ চিলড্ৰেন]] # [[:en:Indian independence movement|Indian independence movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Gopal Krishna Gokhale|Gopal Krishna Gokhale]] — [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]] # [[:en:Theobald von Bethmann Hollweg|Theobald von Bethmann Hollweg]] — [[থিয়'বাল্ড ফন বেথমান হলৱেগ]] # [[:en:Satyagraha|Satyagraha]] — [[সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Indian National Army|Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Home rule|Home rule]] — [[হোম ৰুল]] # [[:en:Robert Hart (horticulturist)|Robert Hart]] — [[ৰবাৰ্ট হাৰ্ট]] # [[:en:B. R. Ambedkar|B. R. Ambedkar]] — [[বি. আৰ. আম্বেদকাৰ]] # [[:en:Annie Besant|Annie Besant]] — [[এনি বেছাণ্ট]] # [[:en:Rani of Jhansi|Rani of Jhansi]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী]] # [[:en:Subhas Chandra Bose|Subhas Chandra Bose]] — [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]] # [[:en:Edward Grey, 1st Viscount Grey of Fallodon|Edward Grey]] — [[এডৱাৰ্ড গ্ৰে]] # [[:en:E. M. S. Namboodiripad|E. M. S. Namboodiripad]] — [[ই. এম. এছ. নাম্বুদিৰিপাদ]] # [[:en:G. D. Birla|G. D. Birla]] — [[জি. ডি. বিৰলা]] # [[:en:Dadabhai Naoroji|Dadabhai Naoroji]] — [[দাদাভাই নৌৰোজী]] # [[:en:The Jewel in the Crown (TV series)|The Jewel in the Crown]] — [[দ্য জুৱেল ইন দ্য ক্ৰাউন]] # [[:en:Romain Rolland|Romain Rolland]] — [[ৰোমা ৰোলাঁ]] # [[:en:Franz von Papen|Franz von Papen]] — [[ফ্ৰাঞ্জ ফন পাপেন]] # [[:en:Partition of India|Partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজন]] # [[:en:Mahadev Desai|Mahadev Desai]] — [[মহাদেৱ দেশাই]] # [[:en:Abdul Ghaffar Khan|Abdul Ghaffar Khan]] — [[অব্দুল গফ্ফাৰ খান]] # [[:en:Baba Amte|Baba Amte]] — [[বাবা আমটে]] # [[:en:Pandurang Shastri Athavale|Pandurang Shastri Athavale]] — [[পাণ্ডুৰংগ শাস্ত্ৰী আথাৱালে]] # [[:en:Émigré|Émigré]] — [[প্ৰবাসী]] # [[:en:Sunderlal Bahuguna|Sunderlal Bahuguna]] — [[সুন্দৰলাল বহুগুণা]] # [[:en:Rahul Gandhi|Rahul Gandhi]] — [[ৰাহুল গান্ধী]] # [[:en:Lanza del Vasto|Lanza del Vasto]] — [[লানজা দেল ভাষ্টো]] # [[:en:Constitution of India|Constitution of India]] — [[ভাৰতীয় সংবিধান]] # [[:en:Vinayak Damodar Savarkar|Vinayak Damodar Savarkar]] — [[বিনায়ক দামোদৰ সাৱৰকাৰ]] # [[:en:James Lawson (activist)|James Lawson]] — [[জেমছ ল'ছন]] # [[:en:Lakshmi Sahgal|Lakshmi Sahgal]] — [[লক্ষ্মী সাহগল]] # [[:en:Morarji Desai|Morarji Desai]] — [[মোৰাৰজী দেশাই]] # [[:en:Bahadur Shah Zafar|Bahadur Shah Zafar]] — [[বাহাদূৰ শ্বাহ জাফৰ]] # [[:en:Gandhi (film)|Gandhi]] — [[গান্ধী (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Allan Octavian Hume|Allan Octavian Hume]] — [[এলান অক্টেভিয়ান হিউম]] # [[:en:Communist Party of India (Marxist)|Communist Party of India (Marxist)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] # [[:en:Communist Party of India|Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:The Kingdom of God Is Within You|The Kingdom of God Is Within You]] — [[দ্য কিংডম অৱ গড ইজ উইদিন ইউ]] # [[:en:Willie McRae|Willie McRae]] — [[উইলি মেকৰে]] # [[:en:K. B. Hedgewar|K. B. Hedgewar]] — [[কে. বি. হেডগেৱাৰ]] # [[:en:Doctrine of lapse|Doctrine of lapse]] — [[স্বত্ব বিলোপ নীতি]] # [[:en:Arthur Zimmermann|Arthur Zimmermann]] — [[আৰ্থাৰ জিমাৰমান]] # [[:en:Savitri Devi|Savitri Devi]] — [[সাৱিত্ৰী দেৱী]] # [[:en:Sare Jahan se Accha|Sare Jahan se Accha]] — [[সাৰে জহাঁ ছেঁ আচ্ছা]] # [[:en:Kazi Nazrul Islam|Kazi Nazrul Islam]] — [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] # [[:en:Indian Rebellion of 1857|Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Non-cooperation movement|Non-cooperation movement]] — [[অসহযোগ আন্দোলন]] # [[:en:Dalit Buddhist movement|Dalit Buddhist movement]] — [[দলিত বৌদ্ধ আন্দোলন]] # [[:en:Birsa Munda|Birsa Munda]] — [[বিৰছা মুণ্ডা]] # [[:en:François Bayrou|François Bayrou]] — [[ফ্ৰান্সোৱা বায়ৰু]] # [[:en:Burma campaign|Burma campaign]] — [[বাৰ্মা অভিযান]] # [[:en:Jyotirao Phule|Jyotirao Phule]] — [[জ্যোতিৰাও ফুলে]] # [[:en:Abul Kalam Azad|Abul Kalam Azad]] — [[আবুল কালাম আজাদ]] # [[:en:Salt March|Salt March]] — [[লৱণ সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Zail Singh|Zail Singh]] — [[জ্ঞানী জেইল সিং]] # [[:en:Mhow|Mhow]] — [[মহো]] # [[:en:Kasturba Gandhi|Kasturba Gandhi]] — [[কস্তুৰবা গান্ধী]] # [[:en:Motilal Nehru|Motilal Nehru]] — [[মতিলাল নেহৰু]] # [[:en:Nana Saheb Peshwa II|Nana Saheb Peshwa II]] — [[নানা ছাহেব পেশ্বা দ্বিতীয়]] # [[:en:Quit India Movement|Quit India Movement]] — [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] # [[:en:Bipin Chandra Pal|Bipin Chandra Pal]] — [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] # [[:en:Black Tom explosion|Black Tom explosion]] — [[ব্লেক টম বিস্ফোৰণ]] # [[:en:Krantikari Samyavadi Party|Krantikari Samyavadi Party]] — [[ক্ৰান্তিকাৰী সাম্যবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Battle of Aong|Battle of Aong]] — [[আওঙৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] — [[বিপ্লৱী সমাজবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Revolutionary Communist Party of India|Revolutionary Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় বিপ্লৱী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Alluri Sitarama Raju|Alluri Sitarama Raju]] — [[আল্লুৰি সীতাৰাম ৰাজু]] # [[:en:Brahmo Samaj|Brahmo Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজ]] # [[:en:Gowalia Tank|Gowalia Tank]] — [[গোৱালিয়া টেংক]] # [[:en:Crawford Market|Crawford Market]] — [[ক্ৰফৰ্ড মাৰ্কেট]] # [[:en:Jamal al-Din al-Afghani|Jamal al-Din al-Afghani]] — [[জামাল আল-দিন আল-আফগানি]] # [[:en:Lal Nishan Party|Lal Nishan Party]] — [[লাল নিশান পাৰ্টি]] # [[:en:Battle of Kohima|Battle of Kohima]] — [[কোহিমাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Battle of Imphal|Battle of Imphal]] — [[ইম্ফলৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Rashtravadi Communist Party|Rashtravadi Communist Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰবাদী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Yashpal|Yashpal]] — [[যশপাল]] # [[:en:Hijli Detention Camp|Hijli Detention Camp]] — [[হিজলি বন্দী শিবিৰ]] # [[:en:Charu Majumdar|Charu Majumdar]] — [[চাৰু মজুমদাৰ]] # [[:en:M. N. Roy|M. N. Roy]] — [[এম. এন. ৰয়]] # [[:en:Battle of Singapore|Battle of Singapore]] — [[ছিংগাপুৰৰ যুদ্ধ]] # [[:en:All India Youth Federation|All India Youth Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় যুৱ ফেডাৰেচন]] # [[:en:List of Indian independence activists|List of Indian independence activists]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ তালিকা]] # [[:en:Pazhassi Raja|Pazhassi Raja]] — [[পাঝাচ্ছি ৰাজা]] # [[:en:The Commanding Heights|The Commanding Heights]] — [[দ্য কমাণ্ডিং হাইটছ]] # [[:en:Sabarmati Ashram|Sabarmati Ashram]] — [[সাবৰমতী আশ্ৰম]] # [[:en:Bhagat Singh|Bhagat Singh]] — [[ভগত সিং]] # [[:en:Manilal Gandhi|Manilal Gandhi]] — [[মণিলাল গান্ধী]] # [[:en:Devdas Gandhi|Devdas Gandhi]] — [[দেৱদাস গান্ধী]] # [[:en:Gandhi Peace Prize|Gandhi Peace Prize]] — [[গান্ধী শান্তি বঁটা]] # [[:en:People's Democratic Front (Hyderabad)|People's Democratic Front]] — [[পিপলছ ডেম'ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] # [[:en:Bidhan Chandra Roy|Bidhan Chandra Roy]] — [[বিধান চন্দ্ৰ ৰায়]] # [[:en:K. Kelappan|K. Kelappan]] — [[কে. কেলাপ্পন]] # [[:en:Die hard (phrase)|Die hard]] — [[ডাই হাৰ্ড]] # [[:en:Anandamath|Anandamath]] — [[আনন্দমঠ]] # [[:en:Tebhaga movement|Tebhaga movement]] — [[তেভাগা আন্দোলন]] # [[:en:Radcliffe Line|Radcliffe Line]] — [[ৰেডক্লিফ লাইন]] # [[:en:Chittaranjan Das|Chittaranjan Das]] — [[চিত্তৰঞ্জন দাস]] # [[:en:Azad Hind|Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দ]] # [[:en:Khilafat Movement|Khilafat Movement]] — [[খিলাফত আন্দোলন]] # [[:en:Krishna Hutheesing|Krishna Hutheesing]] — [[কৃষ্ণা হুথীসিং]] # [[:en:Hindustani Lal Sena|Hindustani Lal Sena]] — [[হিন্দুস্তানী লাল সেনা]] # [[:en:Titumir|Titumir]] — [[তিতুমীৰ]] # [[:en:B. T. Ranadive|B. T. Ranadive]] — [[বি. টি. ৰানাদিৱে]] # [[:en:Tej Bahadur Sapru|Tej Bahadur Sapru]] — [[তেজ বাহাদূৰ সপ্ৰু]] # [[:en:Kailash Nath Katju|Kailash Nath Katju]] — [[কৈলাস নাথ কাটজু]] # [[:en:Rameshwari Nehru|Rameshwari Nehru]] — [[ৰমেশ্বৰী নেহৰু]] # [[:en:Moirang|Moirang]] — [[মইৰাং]] # [[:en:Polygar Wars|Polygar Wars]] — [[পলিগাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Seistan Force|Seistan Force]] — [[ছেইস্তান ফ'ৰ্চ]] # [[:en:Cellular Jail|Cellular Jail]] — [[চেলুলাৰ জেল]] # [[:en:Johann Heinrich von Bernstorff|Johann Heinrich von Bernstorff]] — [[জোহান হাইন্ৰিখ ফন বাৰ্নষ্টৰ্ফ]] # [[:en:Sarvodaya|Sarvodaya]] — [[সৰ্বোদয়]] # [[:en:Rash Behari Bose|Rash Behari Bose]] — [[ৰাসবিহাৰী বসু]] # [[:en:P. N. Oak|P. N. Oak]] — [[পি. এন. ওক]] # [[:en:with Destiny|With Destiny]] — [[ৱিথ ডেষ্টিনি]] # [[:en:Meghe Dhaka Tara|Meghe Dhaka Tara]] — [[মেঘে ঢাকা তৰা]] # [[:en:Haryana Vikas Party|Haryana Vikas Party]] — [[হাৰিয়ানা বিকাশ পাৰ্টি]] # [[:en:Jai Hind|Jai Hind]] — [[জয় হিন্দ]] # [[:en:National Federation of Indian Women|National Federation of Indian Women]] — [[ভাৰতীয় নাৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফেডাৰেচন]] # [[:en:Balasore|Balasore]] — [[বালাছোৰ]] # [[:en:Custodian for Enemy Property for India|Custodian for Enemy Property for India]] — [[ভাৰতৰ শত্ৰু সম্পত্তিৰ তত্ত্বাৱধায়ক]] # [[:en:Indian Independence Act 1947|Indian Independence Act 1947]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭]] # [[:en:Congress Socialist Party|Congress Socialist Party]] — [[কংগ্ৰেছ সমাজবাদী পাৰ্টি]] # [[:en:Indian National Congress (Organisation)|Indian National Congress (Organisation)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (সংগঠন)]] # [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] # [[:en:Mahadev Govind Ranade|Mahadev Govind Ranade]] — [[মহাদেৱ গোবিন্দ ৰানাডে]] # [[:en:Progressive Writers' Movement|Progressive Writers' Movement]] — [[প্ৰগতিশীল লেখক আন্দোলন]] # [[:en:Mangal Pandey: The Rising|Mangal Pandey: The Rising]] — [[মংগল পাণ্ডে: দ্য ৰাইজিং]] # [[:en:Wagon tragedy|Wagon tragedy]] — [[ৱেগন ট্ৰেজেডি]] # [[:en:Hasrat Mohani|Hasrat Mohani]] — [[হাছৰত মোহানী]] # [[:en:Sudhir Phadke|Sudhir Phadke]] — [[সুধীৰ ফড়কে]] # [[:en:Pitampura TV Tower|Pitampura TV Tower]] — [[পিতমপূৰা টিভি টাৱাৰ]] # [[:en:Montagu–Chelmsford Reforms|Montagu–Chelmsford Reforms]] — [[মণ্টেগু–চেমছফৰ্ড সংস্কাৰ]] # [[:en:The Emergency (India)|The Emergency]] — [[জৰুৰীকালীন অৱস্থা (ভাৰত)]] # [[:en:Chandra Shekhar Azad|Chandra Shekhar Azad]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ আজাদ]] # [[:en:All India Trade Union Congress|All India Trade Union Congress]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Red Fort|Red Fort]] — [[লালকিল্লা]] # [[:en:Sevagram|Sevagram]] — [[সেৱাগ্ৰাম]] # [[:en:Agnes Smedley|Agnes Smedley]] — [[এগনেছ স্মেডলি]] # [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] # [[:en:Lucknow Pact|Lucknow Pact]] — [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]] # [[:en:Simon Commission|Simon Commission]] — [[ছাইমন কমিছন]] # [[:en:Azad Hind Radio|Azad Hind Radio]] — [[আজাদ হিন্দ ৰেডিঅ']] # [[:en:Mangal Pandey|Mangal Pandey]] — [[মংগল পাণ্ডে]] # [[:en:All India Kisan Sabha|All India Kisan Sabha]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কিষাণ সভা]] # [[:en:Freedom at Midnight|Freedom at Midnight]] — [[ফ্ৰিডম এট মিডনাইট]] # [[:en:Siege of Lucknow|Siege of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Bite the cartridge|Bite the cartridge]] — [[কাৰ্টিজ কামুৰা]] # [[:en:Ela Bhatt|Ela Bhatt]] — [[এলা ভাট]] # [[:en:Tushar Gandhi|Tushar Gandhi]] — [[তুষাৰ গান্ধী]] # [[:en:AK Fazlul Huq|A. K. Fazlul Huq]] — [[এ. কে. ফজলুল হক]] # [[:en:Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero|Netaji Subhas Chandra Bose: The Forgotten Hero]] — [[নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু: দ্য ফৰ্গটেন হিৰো]] # [[:en:Siege of Cawnpore|Siege of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Chhotu Ram|Chhotu Ram]] — [[ছোটু ৰাম]] # [[:en:Swadeshi movement|Swadeshi movement]] — [[স্বদেশী আন্দোলন]] # [[:en:Brahmo|Brahmo]] — [[ব্ৰাহ্ম]] # [[:en:Kisna: The Warrior Poet|Kisna: The Warrior Poet]] — [[কৃষ্ণ: দ্য ৱাৰিয়ৰ পোৱেট]] # [[:en:Goparaju Ramachandra Rao|Goparaju Ramachandra Rao]] — [[গোপৰাজু ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] # [[:en:Peter W. Fay|Peter W. Fay]] — [[পিটাৰ ডব্লিউ. ফে]] # [[:en:Three wise monkeys|Three wise monkeys]] — [[তিনিটা জ্ঞানী বান্দৰ]] # [[:en:Round Table Conferences (India)|Round Table Conferences]] — [[ঘূৰণীয়া মেজমেল (ভাৰত)]] # [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] # [[:en:Congress Working Committee|Congress Working Committee]] — [[কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটি]] # [[:en:All India Congress Committee|All India Congress Committee]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ কমিটি]] # [[:en:Young Bengal|Young Bengal]] — [[ইয়ং বেংগল]] # [[:en:Ila Mitra|Ila Mitra]] — [[ইলা মিত্ৰ]] # [[:en:Potti Sreeramulu|Potti Sreeramulu]] — [[পট্টি শ্ৰীৰামুলু]] # [[:en:Khadi|Khadi]] — [[খাদী]] # [[:en:Ghadar Movement|Ghadar Movement]] — [[গদৰ আন্দোলন]] # [[:en:Begum Hazrat Mahal|Begum Hazrat Mahal]] — [[বেগম হজৰত মহল]] # [[:en:Mahendra Pratap|Mahendra Pratap]] — [[মহেন্দ্ৰ প্ৰতাপ]] # [[:en:Bhikaiji Cama|Bhikaiji Cama]] — [[ভিকাজী কামা]] # [[:en:Indian Home Rule movement|Indian Home Rule movement]] — [[ভাৰতীয় হোম ৰুল আন্দোলন]] # [[:en:Shyamji Krishna Varma|Shyamji Krishna Varma]] — [[শ্যামজী কৃষ্ণ বৰ্মা]] # [[:en:Ram Manohar Lohia|Ram Manohar Lohia]] — [[ৰাম মনোহৰ লোহিয়া]] # [[:en:C. Achutha Menon|C. Achutha Menon]] — [[চি. অচ্যুত মেনন]] # [[:en:Swaraj|Swaraj]] — [[স্বৰাজ]] # [[:en:Pandurang Mahadev Bapat|Pandurang Mahadev Bapat]] — [[পাণ্ডুৰংগ মহাদেৱ বাপট]] # [[:en:Special Bureau for India|Special Bureau for India]] — [[ভাৰতৰ বাবে বিশেষ ব্যুৰো]] # [[:en:Bengali Renaissance|Bengali Renaissance]] — [[বংগীয় নৱ-জাগৰণ]] # [[:en:Cripps Mission|Cripps Mission]] — [[ক্ৰিপছ মিছন]] # [[:en:Indian (1996 film)|Indian]] — [[ইণ্ডিয়ান (১৯৯৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Direct Action Day|Direct Action Day]] — [[প্ৰত্যক্ষ কাৰ্য দিৱস]] # [[:en:Lala Lajpat Rai|Lala Lajpat Rai]] — [[লালা লাজপত ৰায়]] # [[:en:1942: A Love Story|1942: A Love Story]] — [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট'ৰী]] # [[:en:Gandhi–Irwin Pact|Gandhi–Irwin Pact]] — [[গান্ধী–আৰউইন চুক্তি]] # [[:en:Azimullah Khan|Azimullah Khan]] — [[আজিমুল্লাহ খান]] # [[:en:Swaraj Party|Swaraj Party]] — [[স্বৰাজ পাৰ্টি]] # [[:en:Shalimar the Clown|Shalimar the Clown]] — [[শালিমাৰ দ্য ক্লাউন]] # [[:en:Komagata Maru incident|Komagata Maru incident]] — [[কোমাগাতা মাৰু ঘটনা]] # [[:en:Republican Party of India|Republican Party of India]] — [[ভাৰতীয় ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি]] # [[:en:Independence Day (India)|Independence Day]] — [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Sharps rifle|Sharps rifle]] — [[শ্বাৰ্পছ ৰাইফল]] # [[:en:Vaikom Muhammad Basheer|Vaikom Muhammad Basheer]] — [[বৈকম মুহাম্মদ বশীৰ]] # [[:en:Sardul Singh Kavishar|Sardul Singh Kavishar]] — [[ছৰ্দুল সিং কবিশৰ]] # [[:en:Kaba Gandhi No Delo|Kaba Gandhi No Delo]] — [[কাবা গান্ধী নো ডেলো]] # [[:en:Hey Ram|Hey Ram]] — [[হে ৰাম]] # [[:en:Nehru Report|Nehru Report]] — [[নেহৰু প্ৰতিৱেদন]] # [[:en:Udham Singh|Udham Singh]] — [[উধম সিং]] # [[:en:Two-nation theory|Two-nation theory]] — [[দুই জাতি তত্ত্ব]] # [[:en:Edatata Narayanan|Edatata Narayanan]] — [[এদাতাতা নাৰায়ণন]] # [[:en:Dheeran Chinnamalai|Dheeran Chinnamalai]] — [[ধীৰণ চিন্নামালাই]] # [[:en:Gandhism|Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ]] # [[:en:Asaf Ali|Asaf Ali]] — [[আসফ আলী]] # [[:en:A. T. Ariyaratne|A. T. Ariyaratne]] — [[এ. টি. আৰিয়াৰত্নে]] # [[:en:Khudiram Bose|Khudiram Bose]] — [[ক্ষুদিৰাম বসু]] # [[:en:Battle of the Admin Box|Battle of the Admin Box]] — [[এডমিন বক্সৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Ramdev|Ramdev]] — [[ৰামদেৱ]] # [[:en:Kesari (newspaper)|Kesari]] — [[কেশৰী (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:Kanaiyalal Maneklal Munshi|Kanaiyalal Maneklal Munshi]] — [[কানাইয়ালাল মানেকলাল মুঞ্চি]] # [[:en:Bagha Jatin|Bagha Jatin]] — [[বাঘা যতীন]] # [[:en:Bakht Khan|Bakht Khan]] — [[বখ্ত খান]] # [[:en:Aruna Asaf Ali|Aruna Asaf Ali]] — [[অৰুণা আসফ আলী]] # [[:en:Mufti Mahmud|Mufti Mahmud]] — [[মুফতি মাহমুদ]] # [[:en:Vernon Kell|Vernon Kell]] — [[ভাৰ্নন কেল]] # [[:en:Honorary titles of Indian leaders|Honorary titles of Indian leaders]] — [[ভাৰতীয় নেতাসকলৰ সন্মানসূচক উপাধি]] # [[:en:Brajkishore Prasad|Brajkishore Prasad]] — [[ব্ৰজকিশোৰ প্ৰসাদ]] # [[:en:Lü Banglie|Lü Banglie]] — [[লু বাংলি]] # [[:en:Mirabehn|Mirabehn]] — [[মীৰাবেন]] # [[:en:Prabhavati Devi|Prabhavati Devi]] — [[প্ৰভাৱতী দেৱী]] # [[:en:Sangolli Rayanna|Sangolli Rayanna]] — [[সাংগোল্লী ৰায়ন্না]] # [[:en:Partition of Bengal (1905)|Partition of Bengal (1905)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)]] # [[:en:Partition of Bengal (1947)|Partition of Bengal (1947)]] — [[বংগ বিভাজন (১৯৪৭)]] # [[:en:J. B. Kripalani|J. B. Kripalani]] — [[জে. বি. কৃপালানী]] # [[:en:Muslim nationalism in South Asia|Muslim nationalism in South Asia]] — [[দক্ষিণ এছিয়াত মুছলমান জাতীয়তাবাদ]] # [[:en:Narhari Parikh|Narhari Parikh]] — [[নৰহৰি পাৰিখ]] # [[:en:Mohanlal Pandya|Mohanlal Pandya]] — [[মোহনলাল পাণ্ড্য]] # [[:en:Ravishankar Vyas|Ravishankar Vyas]] — [[ৰবিশংকৰ ব্যাস]] # [[:en:Japanese occupation of the Andaman Islands|Japanese occupation of the Andaman Islands]] — [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জৰ জাপানী দখল]] # [[:en:Abbas Tyabji|Abbas Tyabji]] — [[আব্বাছ ত্যাবজী]] # [[:en:Colvin R. de Silva|Colvin R. de Silva]] — [[কলভিন আৰ. ডি ছিলভা]] # [[:en:Servants of India Society|Servants of India Society]] — [[ছাৰ্ভেণ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] # [[:en:Natal Indian Congress|Natal Indian Congress]] — [[নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Madhu Dandavate|Madhu Dandavate]] — [[মধু দণ্ডৱতে]] # [[:en:Tanguturi Prakasam|Tanguturi Prakasam]] — [[টাংগুটুৰি প্ৰকাশম]] # [[:en:Champaran Satyagraha|Champaran Satyagraha]] — [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Khaksar movement|Khaksar movement]] — [[খাকছাৰ আন্দোলন]] # [[:en:Vasudev Balwant Phadke|Vasudev Balwant Phadke]] — [[বাসুদেৱ বলৱণ্ত ফাড়কে]] # [[:en:Samaldas Gandhi|Samaldas Gandhi]] — [[সামলদাস গান্ধী]] # [[:en:Unionist Party (Punjab)|Unionist Party]] — [[ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টি (পঞ্জাব)]] # [[:en:Battle of Chinhat|Battle of Chinhat]] — [[চিনহাটৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Mridula Sarabhai|Mridula Sarabhai]] — [[মৃদুলা সাৰাভাই]] # [[:en:Tara Singh (activist)|Tara Singh]] — [[তৰা সিং]] # [[:en:Madan Lal Dhingra|Madan Lal Dhingra]] — [[মদনলাল ধিংৰা]] # [[:en:History of the Indian National Congress|History of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ইতিহাস]] # [[:en:All India States Peoples' Conference|All India States Peoples' Conference]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহৰ জনসন্মিলন]] # [[:en:P. D. Gaitonde|P. D. Gaitonde]] — [[পি. ডি. গাইটণ্ডে]] # [[:en:Prabhudas Patwari|Prabhudas Patwari]] — [[প্ৰভুদাস পাটৱাৰী]] # [[:en:Boyi Bhimanna|Boyi Bhimanna]] — [[বয়ী ভীমন্না]] # [[:en:Dada Dharmadhikari|Dada Dharmadhikari]] — [[দাদা ধৰ্মাধিকাৰী]] # [[:en:Bina Das|Bina Das]] — [[বীণা দাস]] # [[:en:Mohamed Barakatullah Bhopali|Mohamed Barakatullah Bhopali]] — [[মহম্মদ বৰকতউল্লাহ ভূপালী]] # [[:en:Navajivan Trust|Navajivan Trust]] — [[নৱজীৱন ট্ৰাষ্ট]] # [[:en:Jinnah (film)|Jinnah]] — [[জিন্নাহ (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Umar Hajee Ahmed Jhaveri|Umar Hajee Ahmed Jhaveri]] — [[উমৰ হাজী আহমদ ঝাভেৰী]] # [[:en:V. O. Chidambaram Pillai|V. O. Chidambaram Pillai]] — [[ভি. ও. চিদাম্বৰম পিল্লাই]] # [[:en:Maruthu Pandiyar|Maruthu Pandiyar]] — [[মাৰুথু পাণ্ডিয়াৰ]] # [[:en:Dharasana Satyagraha|Dharasana Satyagraha]] — [[ধৰাসনা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Assassination of Mahatma Gandhi|Assassination of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যা]] # [[:en:Indo-Pakistani Confederation|Indo-Pakistani Confederation]] — [[ভাৰত-পাকিস্তান মহাসংঘ]] # [[:en:Usha Mehta|Usha Mehta]] — [[উষা মেহতা]] # [[:en:Congress Radio|Congress Radio]] — [[কংগ্ৰেছ ৰেডিঅ']] # [[:en:Chempil Arayan|Chempil Arayan]] — [[চেম্পিল আৰায়ন]] # [[:en:Charles Freer Andrews|Charles Freer Andrews]] — [[চাৰ্লছ ফ্ৰিয়াৰ এণ্ড্ৰুজ]] # [[:en:Bardoli Satyagraha|Bardoli Satyagraha]] — [[বৰদোলী সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Amrit Kaur|Amrit Kaur]] — [[অমৃত কৌৰ]] # [[:en:Dominion of Pakistan|Dominion of Pakistan]] — [[পাকিস্তান ডমিনিয়ন]] # [[:en:Kamaladevi Chattopadhyay|Kamaladevi Chattopadhyay]] — [[কমলাদেৱী চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Train to Pakistan|Train to Pakistan]] — [[ট্ৰেইন টু পাকিস্তান]] # [[:en:Afoxê|Afoxê]] — [[আফোশে]] # [[:en:All India Students Federation|All India Students Federation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় ছাত্ৰ ফেডাৰেচন]] # [[:en:Dharam Singh Hayatpur|Dharam Singh Hayatpur]] — [[ধৰম সিং হায়াতপুৰ]] # [[:en:Emperor vs Aurobindo Ghosh and others|Emperor vs Aurobindo Ghosh and others]] — [[এম্পেৰ'ৰ বনাম অৰবিন্দ ঘোষ আৰু অন্যান্য]] # [[:en:Shivaram Rajguru|Shivaram Rajguru]] — [[শিৱৰাম ৰাজগুৰু]] # [[:en:Khan Abdul Jabbar Khan|Khan Abdul Jabbar Khan]] — [[খান আব্দুল জব্বাৰ খান]] # [[:en:Sarfaroshi Ki Tamanna|Sarfaroshi Ki Tamanna]] — [[ছৰফৰোশী কি তমন্না]] # [[:en:Basanta Kumar Biswas|Basanta Kumar Biswas]] — [[বসন্ত কুমাৰ বিশ্বাস]] # [[:en:Durgabai Deshmukh|Durgabai Deshmukh]] — [[দুৰ্গাবাই দেশমুখ]] # [[:en:Aga Khan Palace|Aga Khan Palace]] — [[আগা খান প্ৰাসাদ]] # [[:en:Mani Bhavan|Mani Bhavan]] — [[মণি ভৱন]] # [[:en:1946 Cabinet Mission to India|1946 Cabinet Mission to India]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতলৈ কেবিনেট মিছন]] # [[:en:Tenneti Viswanadham|Tenneti Viswanadham]] — [[টেন্নেটি বিশ্বনাধম]] # [[:en:Khudai Khidmatgar|Khudai Khidmatgar]] — [[খুদাই খিদমতগাৰ]] # [[:en:Sukhdev Thapar|Sukhdev Thapar]] — [[সুখদেৱ থাপৰ]] # [[:en:Ram Prasad Bismil|Ram Prasad Bismil]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল]] # [[:en:Jamnalal Bajaj|Jamnalal Bajaj]] — [[জামনালাল বাজাজ]] # [[:en:Anna Hazare|Anna Hazare]] — [[আন্না হাজাৰে]] # [[:en:Lobsang Tenzin|Lobsang Tenzin]] — [[লোবছাং টেনজিন]] # [[:en:Anushilan Samiti|Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতি]] # [[:en:Chempakaraman Pillai|Chempakaraman Pillai]] — [[চেম্পকাৰামন পিল্লাই]] # [[:en:Benoy Basu|Benoy Basu]] — [[বিনয় বসু]] # [[:en:Dinesh Gupta|Dinesh Gupta]] — [[দিনেশ গুপ্ত]] # [[:en:Badal Gupta|Badal Gupta]] — [[বাদল গুপ্ত]] # [[:en:Bengal Volunteers|Bengal Volunteers]] — [[বেংগল ভলাণ্টিয়াৰ্ছ]] # [[:en:Revolutionary movement for Indian independence|Revolutionary movement for Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিপ্লৱী আন্দোলন]] # [[:en:Jugantar|Jugantar]] — [[যুগান্তৰ]] # [[:en:Bipin Behari Ganguli|Bipin Behari Ganguli]] — [[বিপিন বিহাৰী গাংগুলী]] # [[:en:Chittagong armoury raid|Chittagong armoury raid]] — [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ আক্ৰমণ]] # [[:en:Inayatullah Khan Mashriqi|Inayatullah Khan Mashriqi]] — [[ইনায়াতুল্লাহ খান মাশ্বৰিকী]] # [[:en:Charles Tegart|Charles Tegart]] — [[চাৰ্লছ টেগাৰ্ট]] # [[:en:Ubaidullah Sindhi|Ubaidullah Sindhi]] — [[উবাইদুল্লাহ সিন্ধী]] # [[:en:Ullaskar Dutta|Ullaskar Dutta]] — [[উল্লাসকৰ দত্ত]] # [[:en:Prafulla Chaki|Prafulla Chaki]] — [[প্ৰফুল্ল চাকী]] # [[:en:Qissa Khwani massacre|Qissa Khwani massacre]] — [[কিছা খুৱানি গণহত্যা]] # [[:en:Barindra Kumar Ghosh|Barindra Kumar Ghosh]] — [[বাৰীন্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] # [[:en:Ambika Chakrabarty|Ambika Chakrabarty]] — [[অম্বিকা চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya|Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya]] — [[ভোগৰাজু পট্টাভি সীতাৰামাইয়া]] # [[:en:Savitribai Phule|Savitribai Phule]] — [[সাৱিত্ৰীবাই ফুলে]] # [[:en:Siege of Delhi|Siege of Delhi]] — [[দিল্লীৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Bhupendra Kumar Datta|Bhupendra Kumar Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰ কুমাৰ দত্ত]] # [[:en:Jatindra Nath Das|Jatindra Nath Das]] — [[যতীন্দ্ৰ নাথ দাস]] # [[:en:Jogesh Chandra Chatterjee|Jogesh Chandra Chatterjee]] — [[যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Narendra Mohan Sen|Narendra Mohan Sen]] — [[নৰেন্দ্ৰ মোহন সেন]] # [[:en:Bhulabhai Desai|Bhulabhai Desai]] — [[ভুলাভাই দেশাই]] # [[:en:Niranjan Sengupta|Niranjan Sengupta]] — [[নিৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:James Bevel|James Bevel]] — [[জেমছ বেভেল]] # [[:en:Hindustan Socialist Republican Association|Hindustan Socialist Republican Association]] — [[হিন্দুস্তান ছ'চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Purna Swaraj|Purna Swaraj]] — [[পূৰ্ণ স্বৰাজ]] # [[:en:Ganesh Ghosh|Ganesh Ghosh]] — [[গণেশ ঘোষ]] # [[:en:Sardar (1993 film)|Sardar]] — [[ছৰ্দাৰ (১৯৯৩ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Second Battle of Cawnpore|Second Battle of Cawnpore]] — [[কানপুৰৰ দ্বিতীয় যুদ্ধ]] # [[:en:Artistic depictions of the partition of India|Artistic depictions of the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ শিল্পীসুলভ চিত্ৰায়ণ]] # [[:en:Sucheta Kripalani|Sucheta Kripalani]] — [[সুচেতা কৃপালানী]] # [[:en:Pratul Chandra Ganguli|Pratul Chandra Ganguli]] — [[প্ৰতুল চন্দ্ৰ গাংগুলী]] # [[:en:Indian National Association|Indian National Association]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সন্মিলন]] # [[:en:Capture of Lucknow|Capture of Lucknow]] — [[লক্ষ্ণৌ দখল]] # [[:en:Sarat Chandra Bose|Sarat Chandra Bose]] — [[শৰত চন্দ্ৰ বসু]] # [[:en:Mir Sher Muhammad Talpur|Mir Sher Muhammad Talpur]] — [[মীৰ শ্বেৰ মহম্মদ তালপুৰ]] # [[:en:Pandurang Sadashiv Sane|Pandurang Sadashiv Sane]] — [[পাণ্ডুৰংগ সদাশিৱ সানে]] # [[:en:Lothoo Nitharwal|Lothoo Nitharwal]] — [[লোথু নিথাৰৱাল]] # [[:en:Bharatiya Khet Mazdoor Union|Bharatiya Khet Mazdoor Union]] — [[ভাৰতীয় খেত মজদূৰ ইউনিয়ন]] # [[:en:Gujarat Vidyapith|Gujarat Vidyapith]] — [[গুজৰাট বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Garm Hava|Garm Hava]] — [[গৰম হাৱা]] # [[:en:Veerapandiya Kattabomman|Veerapandiya Kattabomman]] — [[ভীৰাপাণ্ডিয়া কাট্টাবোম্মান]] # [[:en:Central Indian campaign of 1858|Central Indian campaign of 1858]] — [[১৮৫৮ চনৰ মধ্য ভাৰত অভিযান]] # [[:en:Gouthu Latchanna|Gouthu Latchanna]] — [[গৌথু লচ্ছন্না]] # [[:en:Pratap Singh Baharat|Pratap Singh Baharat]] — [[প্ৰতাপ সিং ভাৰত]] # [[:en:Gujarat Sabha|Gujarat Sabha]] — [[গুজৰাট সভা]] # [[:en:Liaquat–Nehru Pact|Liaquat–Nehru Pact]] — [[লিয়াকত–নেহৰু চুক্তি]] # [[:en:Virendranath Chattopadhyaya|Virendranath Chattopadhyaya]] — [[বীৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Kranti|Kranti]] — [[ক্ৰান্তি]] # [[:en:Electoral history of the Indian National Congress|Electoral history of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নিৰ্বাচনী ইতিহাস]] # [[:en:Cracking India|Cracking India]] — [[ক্ৰেকিং ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Tarak Nath Das|Tarak Nath Das]] — [[তাৰক নাথ দাস]] # [[:en:Jadugopal Mukherjee|Jadugopal Mukherjee]] — [[যাদুগোপাল মুখাৰ্জী]] # [[:en:Kochrab Ashram|Kochrab Ashram]] — [[কোচৰাব আশ্ৰম]] # [[:en:Ambalal Sarabhai|Ambalal Sarabhai]] — [[অম্বালাল সাৰাভাই]] # [[:en:Hussain Ahmed Madani|Hussain Ahmed Madani]] — [[হুছেইন আহমদ মাদানী]] # [[:en:Bihari Muslims|Bihari Muslims]] — [[বিহাৰী মুছলমান]] # [[:en:Shashibhushan Raychaudhury|Shashibhushan Raychaudhury]] — [[শশীভূষণ ৰায়চৌধুৰী]] # [[:en:Kartar Singh Sarabha|Kartar Singh Sarabha]] — [[কৰ্তাৰ সিং সৰাভা]] # [[:en:Indian Mutiny Medal|Indian Mutiny Medal]] — [[ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ পদক]] # [[:en:Delhi Emergency Committee|Delhi Emergency Committee]] — [[দিল্লী জৰুৰীকালীন সমিতি]] # [[:en:Bhai Parmanand|Bhai Parmanand]] — [[ভাই পৰমানন্দ]] # [[:en:Hindu–German Conspiracy Trial|Hindu–German Conspiracy Trial]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ বিচাৰ]] # [[:en:Batukeshwar Dutt|Batukeshwar Dutt]] — [[বটুকেশ্বৰ দত্ত]] # [[:en:10, Janpath|10, Janpath]] — [[১০, জনপথ]] # [[:en:Panchanan Chakraborty|Panchanan Chakraborty]] — [[পঞ্চানন চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Indian National Congress (U)|Indian National Congress (U)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (ইউ)]] # [[:en:Borsad|Borsad]] — [[বৰছাদ]] # [[:en:Partap Singh Kairon|Partap Singh Kairon]] — [[প্ৰতাপ সিং কেৰন]] # [[:en:Poona Pact|Poona Pact]] — [[পুনা চুক্তি]] # [[:en:Vinod Kinariwala|Vinod Kinariwala]] — [[বিনোদ কিনাৰীৱালা]] # [[:en:Bhavabhushan Mitra|Bhavabhushan Mitra]] — [[ভৱভূষণ মিত্ৰ]] # [[:en:Community of the Ark|Community of the Ark]] — [[কমিউনিটি অৱ দ্য আৰ্ক]] # [[:en:Rani Gaidinliu|Rani Gaidinliu]] — [[ৰাণী গাইদিনলিউ]] # [[:en:Rao Tula Ram|Rao Tula Ram]] — [[ৰাও তুলা ৰাম]] # [[:en:Murree rebellion of 1857|Murree rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ মুৰী বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Guran Ditt Kumar|Guran Ditt Kumar]] — [[গুৰন দিত্ত কুমাৰ]] # [[:en:Emanuel Viktor Voska|Emanuel Viktor Voska]] — [[ইমানুৱেল ভিক্টৰ ভোস্কা]] # [[:en:Atulkrishna Ghosh|Atulkrishna Ghosh]] — [[অতুলকৃষ্ণ ঘোষ]] # [[:en:Madhu Limaye|Madhu Limaye]] — [[মধু লিময়ে]] # [[:en:Saraswathi Gora|Saraswathi Gora]] — [[সৰস্বতী গোৰা]] # [[:en:Vested Property Act (Bangladesh)|Vested Property Act (Bangladesh)]] — [[ভেষ্টেড প্ৰপাৰ্টি আইন (বাংলাদেশ)]] # [[:en:Mokshadacharan Samadhyayi|Mokshadacharan Samadhyayi]] — [[মোক্ষদাচৰণ সমাধ্যায়ী]] # [[:en:Nahar Singh|Nahar Singh]] — [[নাহাৰ সিং]] # [[:en:Indian Empire Society|Indian Empire Society]] — [[ইণ্ডিয়ান এম্পায়াৰ ছ'চাইটি]] # [[:en:Muslim Nationalist Party|Muslim Nationalist Party]] — [[মুছলিম নেচনেলিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:Pyarelal Nayyar|Pyarelal Nayyar]] — [[পিয়াৰেলাল নাইয়াৰ]] # [[:en:Jnananjan Niyogi|Jnananjan Niyogi]] — [[জ্ঞানাঞ্জন নিয়োগী]] # [[:en:P. V. Kurian|P. V. Kurian]] — [[পি. ভি. কুৰিয়ান]] # [[:en:Basawon Singh|Basawon Singh]] — [[বাসাৱন সিং]] # [[:en:Narayan Desai|Narayan Desai]] — [[নাৰায়ণ দেশাই]] # [[:en:Communist Consolidation|Communist Consolidation]] — [[কমিউনিষ্ট কনছলিডেচন]] # [[:en:Maza Pravas|Maza Pravas]] — [[মাঝা প্ৰবাস]] # [[:en:Tattwabodhini Patrika|Tattwabodhini Patrika]] — [[তত্ত্ববোধিনী পত্ৰিকা]] # [[:en:Zira, Punjab|Zira, Punjab]] — [[জিৰা, পঞ্জাব]] # [[:en:Sushila Nayyar|Sushila Nayyar]] — [[সুশীলা নাইয়াৰ]] # [[:en:Shyam Sundar Chakravarthy|Shyam Sundar Chakravarthy]] — [[শ্যাম সুন্দৰ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Sardar Ajit Singh|Sardar Ajit Singh]] — [[সৰ্দাৰ অজিত সিং]] # [[:en:India House|India House]] — [[ইণ্ডিয়া হাউছ]] # [[:en:Free India Society|Free India Society]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া ছ'চাইটি]] # [[:en:Annexation of Junagadh|Annexation of Junagadh]] — [[জুনাগড় সংযুক্তিকৰণ]] # [[:en:Manmath Nath Gupta|Manmath Nath Gupta]] — [[মন্মথ নাথ গুপ্ত]] # [[:en:Kakori conspiracy|Kakori conspiracy]] — [[কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Baba Gurdit Singh|Baba Gurdit Singh]] — [[বাবা গুৰদিত সিং]] # [[:en:Baba Gurmukh Singh|Baba Gurmukh Singh]] — [[বাবা গুৰমুখ সিং]] # [[:en:Royal Indian Navy mutiny|Royal Indian Navy mutiny]] — [[ৰয়েল ইণ্ডিয়ান নেভি বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Speeches about Indian independence|Speeches about Indian independence]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বিষয়ে ভাষণ]] # [[:en:Mahmud Hasan Deobandi|Mahmud Hasan Deobandi]] — [[মাহমুদ হাছান দেওবন্দী]] # [[:en:East Bengali refugees|East Bengali refugees]] — [[পূব বংগীয় শৰণাৰ্থী]] # [[:en:Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith|Mahatma Gandhi Kashi Vidyapith]] — [[মহাত্মা গান্ধী কাশী বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Ashfaqulla Khan|Ashfaqulla Khan]] — [[আশফাকউল্লা খান]] # [[:en:E. Moidu Moulavi|E. Moidu Moulavi]] — [[ই. মইদু মৌলৱী]] # [[:en:Communal Award|Communal Award]] — [[কমিউনেল এৱাৰ্ড]] # [[:en:Maria Lacerda de Moura|Maria Lacerda de Moura]] — [[মাৰিয়া লাচেৰ্ডা ডি মউৰা]] # [[:en:Indian Legion|Indian Legion]] — [[ভাৰতীয় লিজিয়ন]] # [[:en:Geoffrey Ostergaard|Geoffrey Ostergaard]] — [[জেফ্ৰি অষ্টাৰগাৰ্ড]] # [[:en:Operation Bajadere|Operation Bajadere]] — [[অপাৰেচন বাজাডেৰ]] # [[:en:Shrimad Rajchandra|Shrimad Rajchandra]] — [[শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ]] # [[:en:Jhalkaribai|Jhalkaribai]] — [[ঝলকাৰীবাই]] # [[:en:Hemu Kalani|Hemu Kalani]] — [[হেমু কালানী]] # [[:en:Burhan-ud-Din (Indian National Army officer)|Burhan-ud-Din]] — [[বুৰহান-উদ-দিন]] # [[:en:Provisional Government of India|Provisional Government of India]] — [[ভাৰতৰ অস্থায়ী চৰকাৰ]] # [[:en:Mitra Bir|Mitra Bir]] — [[মিত্ৰ বীৰ]] # [[:en:N. G. Ranga|N. G. Ranga]] — [[এন. জি. ৰংগা]] # [[:en:Gandhigiri|Gandhigiri]] — [[গান্ধীগিৰি]] # [[:en:Vishvendra Singh|Vishvendra Singh]] — [[বিশ্বেন্দ্ৰ সিং]] # [[:en:Leela Roy|Leela Roy]] — [[লীলা ৰায়]] # [[:en:Mahboob Zahedi|Mahboob Zahedi]] — [[মাহবুব জাহেদী]] # [[:en:Sewa Singh Thikriwala|Sewa Singh Thikriwala]] — [[সেৱা সিং ঠিকৰীৱালা]] # [[:en:Battaglione Azad Hindoustan|Battaglione Azad Hindoustan]] — [[বাট্টাগ্লিঅ'নে আজাদ হিন্দুস্তান]] # [[:en:Ela Gandhi|Ela Gandhi]] — [[এলা গান্ধী]] # [[:en:Yusuf Meherally|Yusuf Meherally]] — [[ইউছুফ মেহেৰালি]] # [[:en:Malati Choudhury|Malati Choudhury]] — [[মালতী চৌধুৰী]] # [[:en:Rajendra Lahiri|Rajendra Lahiri]] — [[ৰাজেন্দ্ৰ লাহিড়ী]] # [[:en:Indian Opinion|Indian Opinion]] — [[ইণ্ডিয়ান অপিনিয়ন]] # [[:en:Yogendra Shukla|Yogendra Shukla]] — [[যোগেন্দ্ৰ শুক্লা]] # [[:en:Sheila Kaul|Sheila Kaul]] — [[শীলা কৌল]] # [[:en:Shibdas Ghosh|Shibdas Ghosh]] — [[শিৱদাস ঘোষ]] # [[:en:Swaraj Bhavan|Swaraj Bhavan]] — [[স্বৰাজ ভৱন]] # [[:en:Jallianwala Bagh massacre|Jallianwala Bagh massacre]] — [[জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Matangini Hazra|Matangini Hazra]] — [[মাতংগিনী হাজৰা]] # [[:en:Gandhi cap|Gandhi cap]] — [[গান্ধী টুপী]] # [[:en:Guy Gaunt|Guy Gaunt]] — [[গাই গাণ্ট]] # [[:en:Poornima Arvind Pakvasa|Poornima Arvind Pakvasa]] — [[পূৰ্ণিমা অৰবিন্দ পাকৱাসা]] # [[:en:All India Communist Party|All India Communist Party]] — [[সৰ্বভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] # [[:en:V. V. S. Aiyar|V. V. S. Aiyar]] — [[ভি. ভি. এছ. আয়াৰ]] # [[:en:Sannyasi rebellion|Sannyasi rebellion]] — [[সন্ন্যাসী বিদ্ৰোহ]] # [[:en:League Against Gandhism|League Against Gandhism]] — [[গান্ধীবাদ-বিৰোধী লীগ]] # [[:en:SS Maverick|SS Maverick]] — [[এছ এছ মেভেৰিক]] # [[:en:George Rodiek|George Rodiek]] — [[জৰ্জ ৰ'ডিয়েক]] # [[:en:Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] — [[মডাৰ্ণ ৰিভিউ (কলকাতা)]] # [[:en:Institute of Marxism-Leninism (India)|Institute of Marxism-Leninism]] — [[মাৰ্ক্সবাদ–লেনিনবাদ প্ৰতিষ্ঠান (ভাৰত)]] # [[:en:United Patriotic Association|United Patriotic Association]] — [[ইউনাইটেড পেট্ৰিয়টিক এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Tiruppur Kumaran|Tiruppur Kumaran]] — [[তিৰুপ্পুৰ কুমাৰন]] # [[:en:Raghunath Vinayak Dhulekar|Raghunath Vinayak Dhulekar]] — [[ৰঘুনাথ বিনায়ক ঢুলেকৰ]] # [[:en:Kanailal Dutta|Kanailal Dutta]] — [[কানাইলাল দত্ত]] # [[:en:Sir William Wiseman, 10th Baronet|Sir William Wiseman]] — [[ছাৰ উইলিয়াম ৱাইজমেন]] # [[:en:Sikandar Bagh|Sikandar Bagh]] — [[ছিকান্দৰ বাগ]] # [[:en:Al-Hilal (newspaper)|Al-Hilal]] — [[আল-হিলাল (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:India Wins Freedom|India Wins Freedom]] — [[ইণ্ডিয়া উইনছ ফ্ৰীডম]] # [[:en:Flag Satyagraha|Flag Satyagraha]] — [[পতাকা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Former Indian National Army Monument|Former Indian National Army Monument]] — [[প্ৰাক্তন ভাৰতীয় জাতীয় সেনা স্মৃতিসৌধ]] # [[:en:Shah Nawaz Khan (general)|Shah Nawaz Khan]] — [[শ্বাহ নৱাজ খান]] # [[:en:Rasammah Bhupalan|Rasammah Bhupalan]] — [[ৰাছাম্মাহ ভূপালন]] # [[:en:Mirza Mughal|Mirza Mughal]] — [[মিৰ্জা মোগল]] # [[:en:Anugrah Narayan Sinha|Anugrah Narayan Sinha]] — [[অনুগ্ৰহ নাৰায়ণ সিনহা]] # [[:en:Kasinathuni Nageswara Rao|Kasinathuni Nageswara Rao]] — [[কাশীনাথুনি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Telangana Rebellion|Telangana Rebellion]] — [[তেলেংগানা বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Doddamane Mahadevi Hegde|Doddamane Mahadevi Hegde]] — [[দোদ্দামানে মহাদেৱী হেগড়ে]] # [[:en:Bhim Sen Sachar|Bhim Sen Sachar]] — [[ভীম সেন ছাচাৰ]] # [[:en:Sadharan Brahmo Samaj|Sadharan Brahmo Samaj]] — [[সাধাৰণ ব্ৰাহ্ম সমাজ]] # [[:en:Thy Hand, Great Anarch!|Thy Hand, Great Anarch! ]] — [[থাই হেণ্ড, গ্ৰেট এনাৰ্ক! ]] # [[:en:Kaalapani|Kaalapani]] — [[কালাপানী]] # [[:en:Mana Desam|Mana Desam]] — [[মনা দেশম]] # [[:en:Maurice Frydman|Maurice Frydman]] — [[মৰিছ ফ্ৰাইডমেন]] # [[:en:Quit India speech|Quit India speech]] — [[ভাৰত ত্যাগ ভাষণ]] # [[:en:Navayana|Navayana]] — [[নৱযান]] # [[:en:Gandhian economics|Gandhian economics]] — [[গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি]] # [[:en:J. C. Kumarappa|J. C. Kumarappa]] — [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] # [[:en:Inquilab Zindabad|Inquilab Zindabad]] — [[ইনকিলাব জিন্দাবাদ]] # [[:en:Manikuntala Sen|Manikuntala Sen]] — [[মণিকুন্তলা সেন]] # [[:en:Rammohan College|Rammohan College]] — [[ৰামমোহন কলেজ]] # [[:en:Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth|Mahatma Phule Krishi Vidyapeeth]] — [[মহাত্মা ফুলে কৃষি বিদ্যাপীঠ]] # [[:en:Lala Ram Prakash Gupta|Lala Ram Prakash Gupta]] — [[লালা ৰাম প্ৰকাশ গুপ্ত]] # [[:en:Seven Social Sins|Seven Social Sins]] — [[সামাজিক সাতটা পাপ]] # [[:en:Narayan Hemchandra|Narayan Hemchandra]] — [[নাৰায়ণ হেমচন্দ্ৰ]] # [[:en:Mohan Singh (general)|Mohan Singh]] — [[মোহন সিং]] # [[:en:Haji Shariatullah|Haji Shariatullah]] — [[হাজী শ্বৰীয়তুল্লাহ]] # [[:en:Hindutva: Who Is a Hindu?|Hindutva: Who Is a Hindu?]] — [[হিন্দুত্ব: হিন্দু কোন?]] # [[:en:Mira Datta Gupta|Mira Datta Gupta]] — [[মীৰা দত্ত গুপ্ত]] # [[:en:Gandhi Memorial International Foundation|Gandhi Memorial International Foundation]] — [[গান্ধী মেম'ৰিয়েল ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Ganda Singh Datt|Ganda Singh Datt]] — [[গণ্ডা সিং দত্ত]] # [[:en:Joseph McGarrity|Joseph McGarrity]] — [[জোছেফ মেকগেৰিটি]] # [[:en:Laxman Nayak|Laxman Nayak]] — [[লক্ষ্মণ নায়ক]] # [[:en:Pramod Ranjan Choudhury|Pramod Ranjan Choudhury]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন চৌধুৰী]] # [[:en:Harigopal Bal|Harigopal Bal]] — [[হৰিগোপাল বল]] # [[:en:Freedom struggle in Himachal Pradesh|Freedom struggle in Himachal Pradesh]] — [[হিমাচল প্ৰদেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:Khaak aur Khoon|Khaak aur Khoon]] — [[খাক ঔৰ খুন]] # [[:en:United Bengal|United Bengal]] — [[যুক্ত বংগ]] # [[:en:Fazl-e-Haq Khairabadi|Fazl-e-Haq Khairabadi]] — [[ফজল-ই-হক খৈৰাবাদী]] # [[:en:Garimella Satyanarayana|Garimella Satyanarayana]] — [[গৰিমেল্লা সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Banga Mahila Vidyalaya|Banga Mahila Vidyalaya]] — [[বংগ মহিলা বিদ্যালয়]] # [[:en:Lal Bal Pal|Lal Bal Pal]] — [[লাল-বাল-পাল]] # [[:en:Sherbaz Khan|Sherbaz Khan]] — [[শ্বেৰবাজ খান]] # [[:en:Young India|Young India]] — [[ইয়ং ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Polygar|Polygar]] — [[পলিগাৰ]] # [[:en:Lalithambika Antharjanam|Lalithambika Antharjanam]] — [[ললিতাম্বিকা অন্তৰ্জনম]] # [[:en:Selarang Barracks incident|Selarang Barracks incident]] — [[ছেলাৰাং বেৰেক ঘটনা]] # [[:en:Hideo Iwakuro|Hideo Iwakuro]] — [[হিদেও ইৱাকুৰো]] # [[:en:Amarendranath Chatterjee|Amarendranath Chatterjee]] — [[অমৰেন্দ্ৰনাথ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:N. P. Nayar|N. P. Nayar]] — [[এন. পি. নাইয়াৰ]] # [[:en:The Indian Sociologist|The Indian Sociologist]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ছ'চিঅ'লজিষ্ট]] # [[:en:Chandi Prasad Bhatt|Chandi Prasad Bhatt]] — [[চণ্ডীপ্ৰসাদ ভট্ট]] # [[:en:Padayatra|Padayatra]] — [[পদযাত্ৰা]] # [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University|Mahatma Jyotiba Phule Rohilkhand University]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে ৰোহিলখণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] # [[:en:Punnapra-Vayalar uprising|Punnapra-Vayalar uprising]] — [[পুন্নপ্ৰা-ভায়ালাৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Satyendra Chandra Mitra|Satyendra Chandra Mitra]] — [[সত্যেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Satish Chandra Mukherjee|Satish Chandra Mukherjee]] — [[সতীশ চন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Causes of the Indian Rebellion of 1857|Causes of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ কাৰণসমূহ]] # [[:en:Bhoodan movement|Bhoodan movement]] — [[ভূদান আন্দোলন]] # [[:en:Pagal Panthis|Pagal Panthis]] — [[পাগল পন্থী]] # [[:en:Tipu Shah|Tipu Shah]] — [[টিপু শ্বাহ]] # [[:en:1915 Singapore Mutiny|1915 Singapore Mutiny]] — [[১৯১৫ চনৰ ছিংগাপুৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:International Day of Non-Violence|International Day of Non-Violence]] — [[আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱস]] # [[:en:Indian Independence League|Indian Independence League]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা লীগ]] # [[:en:Bangkok Conference|Bangkok Conference]] — [[বেংকক সন্মিলন]] # [[:en:A. R. Pillai|A. R. Pillai]] — [[এ. আৰ. পিল্লাই]] # [[:en:Prem Sahgal|Prem Sahgal]] — [[প্ৰেম ছেহগল]] # [[:en:Jai Hind postmark|Jai Hind postmark]] — [[জয় হিন্দ ডাকমোহৰ]] # [[:en:Indian National Army trials|Indian National Army trials]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ বিচাৰ]] # [[:en:Sher-e-Hind|Sher-e-Hind]] — [[শ্বেৰ-ই-হিন্দ]] # [[:en:Sardar-e-Jung|Sardar-e-Jung]] — [[ছৰ্দাৰ-ই-জং]] # [[:en:Vir-e-Hind|Vir-e-Hind]] — [[বীৰ-ই-হিন্দ]] # [[:en:Shahid-e-Bharat|Shahid-e-Bharat]] — [[শ্বহীদ-ই-ভাৰত]] # [[:en:Tamgha-e-Bahaduro|Tamgha-e-Bahaduro]] — [[তমঘা-ই-বাহাদুৰো]] # [[:en:INA Defence Committee|INA Defence Committee]] — [[আইএনএ প্ৰতিৰক্ষা সমিতি]] # [[:en:Iwaichi Fujiwara|Iwaichi Fujiwara]] — [[ইৱাইচি ফুজিৱাৰা]] # [[:en:F Kikan|F Kikan]] — [[এফ কিকান]] # [[:en:Ram Singh Thakuri|Ram Singh Thakuri]] — [[ৰাম সিং ঠাকুৰী]] # [[:en:Bidadari Resolutions|Bidadari Resolutions]] — [[বিডাদাৰি প্ৰস্তাৱসমূহ]] # [[:en:Rani of Jhansi Regiment|Rani of Jhansi Regiment]] — [[ঝান্সীৰ ৰাণী ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:John Thivy|John Thivy]] — [[জন থিভি]] # [[:en:Gandhi, My Father|Gandhi, My Father]] — [[গান্ধী, মাই ফাদাৰ]] # [[:en:HMS Pearl (1855)|HMS Pearl]] — [[এইচএমএছ পাৰ্ল]] # [[:en:Nil Darpan|Nil Darpan]] — [[নীল দৰ্পণ]] # [[:en:Nirmala Deshpande|Nirmala Deshpande]] — [[নিৰ্মলা দেশপাণ্ডে]] # [[:en:Joyce Lebra|Joyce Lebra]] — [[জয়চ লেব্ৰা]] # [[:en:I Kikan|I Kikan]] — [[আই কিকান]] # [[:en:Bahadur Group|Bahadur Group]] — [[বাহাদূৰ গ্ৰুপ]] # [[:en:Tokyo Boys|Tokyo Boys]] — [[টকিঅ' বয়ছ]] # [[:en:Ramesh Sakharam Benegal|Ramesh Sakharam Benegal]] — [[ৰমেশ সখাৰাম বেনেগাল]] # [[:en:Evan Cotton|Evan Cotton]] — [[ইভান কটন]] # [[:en:George Joseph (activist)|George Joseph (activist)]] — [[জৰ্জ জোচেফ (কৰ্মী)]] # [[:en:Salimgarh Fort|Salimgarh Fort]] — [[ছালিমগড় দুৰ্গ]] # [[:en:The Essential Gandhi|The Essential Gandhi]] — [[দ্য এছেনশিয়েল গান্ধী]] # [[:en:Puran Chand Joshi|Puran Chand Joshi]] — [[ পূৰণ চন্দ্ৰ যোশী]] # [[:en:Surendra Sai|Surendra Sai]] — [[সুৰেন্দ্ৰ ছাই]] # [[:en:Giani Pritam Singh Dhillon|Giani Pritam Singh Dhillon]] — [[জ্ঞানী প্ৰীতম সিং ধিল্লোঁ]] # [[:en:Hindu–German Conspiracy|Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Roshan Singh|Roshan Singh]] — [[ৰোশন সিং]] # [[:en:Sachindra Bakshi|Sachindra Bakshi]] — [[সচীন্দ্ৰ বক্সী]] # [[:en:Keshab Chakravarty|Keshab Chakravarty]] — [[কেশৱ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:Banwari Lal (revolutionary)|Banwari Lal (revolutionary)]] — [[বানৱাৰী লাল (বিপ্লৱী)]] # [[:en:Sachindra Nath Sanyal|Sachindra Nath Sanyal]] — [[সচীন্দ্ৰ নাথ সান্যাল]] # [[:en:A. D. Loganathan|A. D. Loganathan]] — [[এ. ডি. লগানাথন]] # [[:en:Shaukat Malik|Shaukat Malik]] — [[শওকত মালিক]] # [[:en:Mohammed Zaman Kiani|Mohammed Zaman Kiani]] — [[মহম্মদ জামান কিয়ানী]] # [[:en:Abid Hasan|Abid Hasan]] — [[আবিদ হাছান]] # [[:en:Barisal Conspiracy Case|Barisal Conspiracy Case]] — [[বৰিশাল ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Trailokyanath Chakravarty|Trailokyanath Chakravarty]] — [[ত্ৰৈলোক্যনাথ চক্ৰৱৰ্তী]] # [[:en:S. A. Ayer|S. A. Ayer]] — [[এছ. এ. আয়াৰ]] # [[:en:Gandhi Brigade|Gandhi Brigade]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড]] # [[:en:Janaky Athi Nahappan|Janaky Athi Nahappan]] — [[জানকী আথি নাহাপ্পান]] # [[:en:Battle of Badli-ki-Serai|Battle of Badli-ki-Serai]] — [[বাদলি-কি-ছৰাইৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Ghadar Mutiny|Ghadar Mutiny]] — [[গদৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Hikari Kikan|Hikari Kikan]] — [[হিকাৰি কিকান]] # [[:en:Hindustan Field Force|Hindustan Field Force]] — [[হিন্দুস্তান ফিল্ড ফ'ৰ্চ]] # [[:en:A. M. Sahay|A. M. Sahay]] — [[এ. এম. সাহায়]] # [[:en:Gottipati Brahmaiah|Gottipati Brahmaiah]] — [[গট্টিপাটি ব্ৰহ্মাইয়া]] # [[:en:K. P. K. Menon|K. P. K. Menon]] — [[কে. পি. কে. মেনন]] # [[:en:Jiffs|Jiffs]] — [[জিফছ]] # [[:en:G. Ramachandran (social reformer)|G. Ramachandran (social reformer)]] — [[জি. ৰামচন্দ্ৰন (সমাজ সংস্কাৰক)]] # [[:en:First Indian National Army|First Indian National Army]] — [[প্ৰথম ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Qadam Qadam Badhaye Ja|Qadam Qadam Badhaye Ja]] — [[কদম কদম বঢ়ায়ে যা]] # [[:en:Farrer Park address|Farrer Park address]] — [[ফেৰাৰ পাৰ্ক ভাষণ]] # [[:en:Gandhi Brigade (regiment)|Gandhi Brigade (regiment)]] — [[গান্ধী ব্ৰিগেড (ৰেজিমেণ্ট)]] # [[:en:Azad Brigade|Azad Brigade]] — [[আজাদ ব্ৰিগেড]] # [[:en:Nehru Brigade|Nehru Brigade]] — [[নেহৰু ব্ৰিগেড]] # [[:en:Nittoor Srinivasa Rau|Nittoor Srinivasa Rau]] — [[নিট্টুৰ শ্ৰীনিবাস ৰাও]] # [[:en:Battle of Agra|Battle of Agra]] — [[আগ্ৰাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire|Indian Summer: The Secret History of the End of an Empire]] — [[ইণ্ডিয়ান ছামাৰ: দ্য ছিক্ৰেট হিষ্ট্ৰী অৱ দ্য এণ্ড অৱ এন এম্পায়াৰ]] # [[:en:Lahore Conspiracy Case trial|Lahore Conspiracy Case trial]] — [[লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ]] # [[:en:Annie Larsen|Annie Larsen]] — [[এনি লাৰ্ছেন]] # [[:en:Kamala Das Gupta|Kamala Das Gupta]] — [[কমলা দাস গুপ্ত]] # [[:en:Annie Larsen affair|Annie Larsen affair]] — [[এনি লাৰ্ছেন ঘটনা]] # [[:en:Scientific temper|Scientific temper]] — [[বৈজ্ঞানিক মানসিকতা]] # [[:en:Chandra Pulla Reddy|Chandra Pulla Reddy]] — [[চন্দ্ৰ পুল্লা ৰেড্ডী]] # [[:en:Oskar von Niedermayer|Oskar von Niedermayer]] — [[অস্কাৰ ফন নিডাৰমায়াৰ]] # [[:en:Niedermayer–Hentig Expedition|Niedermayer–Hentig Expedition]] — [[নিডাৰমায়াৰ–হেণ্টিগ অভিযান]] # [[:en:Sohan Singh Bhakna|Sohan Singh Bhakna]] — [[সোহন সিং ভকনা]] # [[:en:Kavisekhara Dr Umar Alisha|Kavisekhara Dr Umar Alisha]] — [[কবিশেখৰ ড° উমৰ আলীশা]] # [[:en:Swami Shraddhanand|Swami Shraddhanand]] — [[স্বামী শ্ৰদ্ধানন্দ]] # [[:en:Defence of India Act 1915|Defence of India Act 1915]] — [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন ১৯১৫]] # [[:en:Khan Bahadur Khan Rohilla|Khan Bahadur Khan Rohilla]] — [[খান বাহাদূৰ খান ৰোহিলা]] # [[:en:Shripad Amrit Dange|Shripad Amrit Dange]] — [[শ্ৰিপাদ অমৃত ডাংগে]] # [[:en:Subhas Brigade|Subhas Brigade]] — [[সুভাষ ব্ৰিগেড]] # [[:en:Vishnu Ganesh Pingle|Vishnu Ganesh Pingle]] — [[বিষ্ণু গণেশ পিংলে]] # [[:en:Ghadar di gunj|Ghadar di gunj]] — [[গদৰ দি গুঞ্জ]] # [[:en:Berlin Committee|Berlin Committee]] — [[বাৰ্লিন কমিটি]] # [[:en:Delhi conspiracy case|Delhi conspiracy case]] — [[দিল্লী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Hindustan Ghadar|Hindustan Ghadar]] — [[হিন্দুস্তান গদৰ]] # [[:en:Battles and operations of the Indian National Army|Battles and operations of the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাৰ যুদ্ধ আৰু অভিযানসমূহ]] # [[:en:Decorations of Azad Hind|Decorations of Azad Hind]] — [[আজাদ হিন্দৰ পদকসমূহ]] # [[:en:Azad Hind stamps|Azad Hind stamps]] — [[আজাদ হিন্দৰ ডাকটিকটসমূহ]] # [[:en:Bhupendranath Datta|Bhupendranath Datta]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]] # [[:en:Manthena Venkata Raju|Manthena Venkata Raju]] — [[মন্থেনা ভেংকট ৰাজু]] # [[:en:Werner Otto von Hentig|Werner Otto von Hentig]] — [[ভাৰ্নাৰ অট্টো ফন হেণ্টিগ]] # [[:en:Ram Chandra Bharadwaj|Ram Chandra Bharadwaj]] — [[ৰাম চন্দ্ৰ ভাৰদ্বাজ]] # [[:en:Lakshmi Chand Jain|Lakshmi Chand Jain]] — [[লক্ষ্মী চন্দ জৈন]] # [[:en:Azad Hind Dal|Azad Hind Dal]] — [[আজাদ হিন্দ দল]] # [[:en:G. Subramania Iyer|G. Subramania Iyer]] — [[জি. সুব্ৰমণিয়া আয়াৰ]] # [[:en:Operation U-Go|Operation U-Go]] — [[অপাৰেচন ইউ-গ']] # [[:en:Day of Deliverance (India)|Day of Deliverance (India)]] — [[মুক্তি দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Silk Letter Movement|Silk Letter Movement]] — [[ৰেচমী চিঠি আন্দোলন]] # [[:en:Lahuji Raghoji Salve|Lahuji Raghoji Salve]] — [[লাহুজী ৰাঘোজী ছালভে]] # [[:en:Rowlatt Committee|Rowlatt Committee]] — [[ৰাওলাট কমিটি]] # [[:en:Curzon Wyllie|Curzon Wyllie]] — [[কাৰ্জন ৱাইলি]] # [[:en:Impact of the Hindu–German Conspiracy|Impact of the Hindu–German Conspiracy]] — [[হিন্দু–জাৰ্মান ষড়যন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱ]] # [[:en:Toba Tek Singh (short story)|Toba Tek Singh (short story)]] — [[টোবা টেক সিং (চুটিগল্প)]] # [[:en:Buniyaad|Buniyaad]] — [[বুনিয়াদ]] # [[:en:Rashtriya Loktantrik Party|Rashtriya Loktantrik Party]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লোকতান্ত্ৰিক পাৰ্টি]] # [[:en:Gopabandhu Das|Gopabandhu Das]] — [[গোপবন্ধু দাস]] # [[:en:Pandit Kanshi Ram|Pandit Kanshi Ram]] — [[পণ্ডিত কাংশী ৰাম]] # [[:en:William C. Hopkinson|William C. Hopkinson]] — [[উইলিয়াম চি. হপকিনছন]] # [[:en:Christmas Day Plot|Christmas Day Plot]] — [[খ্ৰীষ্টমাছ ডে ষড়যন্ত্ৰ]] # [[:en:Workers and Peasants Party|Workers and Peasants Party]] — [[শ্ৰমিক আৰু কৃষক পাৰ্টি]] # [[:en:Satyashodhak Samaj|Satyashodhak Samaj]] — [[সত্যশোধক সমাজ]] # [[:en:India Defence League|India Defence League]] — [[ইণ্ডিয়া ডিফেন্স লীগ]] # [[:en:Abani Mukherji|Abani Mukherji]] — [[অবনী মুখাৰ্জী]] # [[:en:The Glass Palace|The Glass Palace]] — [[দ্য গ্লাছ পেলেচ]] # [[:en:Achhar Singh Chhina|Achhar Singh Chhina]] — [[আছাৰ সিং ছীনা]] # [[:en:Prafulla Kumar Sen|Prafulla Kumar Sen]] — [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ সেন]] # [[:en:Thai-Bharat Cultural Lodge|Thai-Bharat Cultural Lodge]] — [[থাই-ভাৰত সাংস্কৃতিক লজ]] # [[:en:Indian National Council|Indian National Council]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় পৰিষদ]] # [[:en:Tokyo Conference|Tokyo Conference]] — [[টকিঅ' সন্মিলন]] # [[:en:Janaki Devi Bajaj|Janaki Devi Bajaj]] — [[জানকী দেৱী বাজাজ]] # [[:en:Oren (spy)|Oren (spy)]] — [[অৰেন (চোৰাংচোৱা)]] # [[:en:Kirpal Singh (spy)|Kirpal Singh (spy)]] — [[কিৰপাল সিং (চোৰাংচোৱা)]] # [[:en:Herambalal Gupta|Herambalal Gupta]] — [[হেৰম্বলাল গুপ্ত]] # [[:en:Bhagwan Singh Gyanee|Bhagwan Singh Gyanee]] — [[ভগৱান সিং জ্ঞানী]] # [[:en:British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I|British counter-intelligence against the Indian revolutionary movement during World War I]] — [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় বিপ্লৱী আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰিটিছ প্ৰতিচোৰাংচোৱা কাৰ্য]] # [[:en:Indian Political Intelligence Office|Indian Political Intelligence Office]] — [[ইণ্ডিয়ান পলিটিকেল ইণ্টেলিজেন্স অফিচ]] # [[:en:John Wallinger|John Wallinger]] — [[জন ৱালিংগাৰ]] # [[:en:Intelligence Bureau for the East|Intelligence Bureau for the East]] — [[ইণ্টেলিজেন্স ব্যুৰো ফৰ দ্য ইষ্ট]] # [[:en:Kaneganti Hanumanthu|Kaneganti Hanumanthu]] — [[কানেগান্তি হনুমন্থু]] # [[:en:Maganlal Gandhi|Maganlal Gandhi]] — [[মগনলাল গান্ধী]] # [[:en:Jaganath Rao Bhonsle|Jaganath Rao Bhonsle]] — [[জগন্নাথ ৰাও ভোঁসলে]] # [[:en:Ghosts of India|Ghosts of India]] — [[ঘোষ্টছ অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Karim Ghani|Karim Ghani]] — [[কৰিম ঘানী]] # [[:en:Balakrishna Bhagwant Borkar|Balakrishna Bhagwant Borkar]] — [[বালকৃষ্ণ ভগৱন্ত বৰকৰ]] # [[:en:P. Jeevanandham|P. Jeevanandham]] — [[পি. জীৱানন্দম]] # [[:en:Kallur Subba Rao|Kallur Subba Rao]] — [[কল্লুৰ সুব্বা ৰাও]] # [[:en:Dada Amir Haider Khan|Dada Amir Haider Khan]] — [[দাদা আমিৰ হায়দাৰ খান]] # [[:en:Tenzin Tsundue|Tenzin Tsundue]] — [[তেনজিন চুণ্ডু]] # [[:en:Burma campaign (1944)|Burma campaign (1944)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪)]] # [[:en:Names of the Indian Rebellion of 1857|Names of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ নামসমূহ]] # [[:en:Sidney Rowlatt|Sidney Rowlatt]] — [[ছিডনী ৰ'লাট]] # [[:en:Burma campaign (1944–1945)|Burma campaign (1944–1945)]] — [[বাৰ্মা অভিযান (১৯৪৪–১৯৪৫)]] # [[:en:History of the British salt tax in India|History of the British salt tax in India]] — [[ভাৰতত ব্ৰিটিছ লোণ কৰৰ ইতিহাস]] # [[:en:Brahmoism|Brahmoism]] — [[ব্ৰাহ্ম ধৰ্ম]] # [[:en:Trust deed of Brahmo Sabha|Trust deed of Brahmo Sabha]] — [[ব্ৰাহ্ম সভাৰ ন্যাস দলিল]] # [[:en:Nihar Mukherjee|Nihar Mukherjee]] — [[নিহাৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Badruddin Tyabji|Badruddin Tyabji]] — [[বদৰুদ্দিন ত্যাবজী]] # [[:en:Greater East Asia Conference|Greater East Asia Conference]] — [[বৃহত্তৰ পূব এছিয়া সন্মিলন]] # [[:en:Anandamohan College|Anandamohan College]] — [[আনন্দমোহন কলেজ]] # [[:en:Adi Dharm|Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্ম]] # [[:en:Sarala Devi|Sarala Devi]] — [[সৰলা দেৱী]] # [[:en:Non-possession|Non-possession]] — [[অপৰিগ্ৰহ]] # [[:en:Anandamohan Bose|Anandamohan Bose]] — [[আনন্দমোহন বসু]] # [[:en:Bhupendra Nath Bose|Bhupendra Nath Bose]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ বসু]] # [[:en:Meerut Conspiracy Case|Meerut Conspiracy Case]] — [[মীৰাট ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Hind Swaraj or Indian Home Rule|Hind Swaraj or Indian Home Rule]] — [[হিন্দ স্বৰাজ]] # [[:en:Gandhi diet|Gandhi diet]] — [[গান্ধীৰ খাদ্যাভ্যাস]] # [[:en:Gopinath Saha|Gopinath Saha]] — [[গোপীনাথ সাহা]] # [[:en:Controversies surrounding the Indian National Army|Controversies surrounding the Indian National Army]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় সেনাক কেন্দ্ৰ কৰি বিতৰ্ক]] # [[:en:Noakhali riots|Noakhali riots]] — [[নোৱাখালী দাংগা]] # [[:en:Titusji|Titusji]] — [[টাইটাছজী]] # [[:en:Vavilala Gopalakrishnayya|Vavilala Gopalakrishnayya]] — [[ভাবিলালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] # [[:en:A. M. Nair|A. M. Nair]] — [[এ. এম. নায়াৰ]] # [[:en:M. P. T. Acharya|M. P. T. Acharya]] — [[এম. পি. টি. আচাৰ্য]] # [[:en:Bande Mataram (publication)|Bande Mataram (publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (প্ৰকাশন)]] # [[:en:Bande Mataram (Paris publication)|Bande Mataram (Paris publication)]] — [[বন্দে মাতৰম (পেৰিছ প্ৰকাশন)]] # [[:en:Talvar|Talvar]] — [[তলৱাৰ]] # [[:en:The Indian War of Independence (book)|The Indian War of Independence (book)]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ৱাৰ অৱ ইণ্ডিপেণ্ডেন্স]] # [[:en:Abhinav Bharat Society|Abhinav Bharat Society]] — [[অভিনৱ ভাৰত সমাজ]] # [[:en:Basil Thomson|Basil Thomson]] — [[বেছিল থমছন]] # [[:en:History of Pune|History of Pune]] — [[পুনেৰ ইতিহাস]] # [[:en:Abdul Samad Khan Achakzai|Abdul Samad Khan Achakzai]] — [[আব্দুল ছামাদ খান আচাকজাই]] # [[:en:Freedom Fighters and Rehabilitation Division|Freedom Fighters and Rehabilitation Division]] — [[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু পুনৰ্বাসন বিভাগ]] # [[:en:Indian Home Rule Society|Indian Home Rule Society]] — [[ইণ্ডিয়ান হোম ৰুল ছ'চাইটি]] # [[:en:A. V. Baliga|A. V. Baliga]] — [[এ. ভি. বালিগা]] # [[:en:Buddhist Society of India|Buddhist Society of India]] — [[বৌদ্ধ ছ'চাইটি অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:Paris Indian Society|Paris Indian Society]] — [[পেৰিছ ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] # [[:en:G. S. Khaparde|G. S. Khaparde]] — [[জি. এছ. খাপাৰ্ডে]] # [[:en:Samadhi (1950 film)|Samadhi (1950 film)]] — [[সমাধি (১৯৫০ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Timeline of the Indian Rebellion of 1857|Timeline of the Indian Rebellion of 1857]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সময়ৰেখা]] # [[:en:S. R. Rana|S. R. Rana]] — [[এছ. আৰ. ৰাণা]] # [[:en:Harse Chhina Mogha Morcha|Harse Chhina Mogha Morcha]] — [[হাৰছে ছীনা মোগা মৰ্চা]] # [[:en:Harsha Chhina|Harsha Chhina]] — [[হৰ্ষ ছীনা]] # [[:en:Brahmo Conference Organisation|Brahmo Conference Organisation]] — [[ব্ৰাহ্ম সন্মিলনী সংগঠন]] # [[:en:Kalmyk Project|Kalmyk Project]] — [[কালমিক প্ৰকল্প]] # [[:en:Sufi Amba Prasad|Sufi Amba Prasad]] — [[ছুফী আম্বা প্ৰসাদ]] # [[:en:Pandurang Sadashiv Khankhoje|Pandurang Sadashiv Khankhoje]] — [[পাণ্ডুৰং সদাশিৱ খানখোজে]] # [[:en:Robert Nathan (intelligence officer)|Robert Nathan]] — [[ৰবাৰ্ট নাথান]] # [[:en:Aundh Experiment|Aundh Experiment]] — [[আউন্ধ পৰীক্ষা]] # [[:en:1907 Punjab unrest|1907 Punjab unrest]] — [[১৯০৭ চনৰ পঞ্জাব অশান্তি]] # [[:en:Shaheed Udham Singh (film)|Shaheed Udham Singh (film)]] — [[শ্বহীদ উধম সিং (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Bernard Lafayette|Bernard Lafayette]] — [[বাৰ্নাৰ্ড লাফায়েট]] # [[:en:Durga Malla|Durga Malla]] — [[দুৰ্গা মল্ল]] # [[:en:Kaka Kalelkar|Kaka Kalelkar]] — [[কাকা কালেলকৰ]] # [[:en:Lakshman Shastri Joshi|Lakshman Shastri Joshi]] — [[লক্ষ্মণ শাস্ত্ৰী যোশী]] # [[:en:Mohan Ranade|Mohan Ranade]] — [[মোহন ৰাণাডে]] # [[:en:Lala Jaswantrai Churamani|Lala Jaswantrai Churamani]] — [[লালা যশৱন্তৰায় চুৰামণি]] # [[:en:Jagannathrao Joshi|Jagannathrao Joshi]] — [[জগন্নাথৰাও যোশী]] # [[:en:Ghulam Ghaus Khan|Ghulam Ghaus Khan]] — [[গুলাম গাউছ খান]] # [[:en:P. Chandra Reddy|P. Chandra Reddy]] — [[পি. চন্দ্ৰ ৰেড্ডী]] # [[:en:Raj Kumar Shukla|Raj Kumar Shukla]] — [[ৰাজ কুমাৰ শুক্লা]] # [[:en:Shaheed Smarak Patna|Shaheed Smarak Patna]] — [[শ্বহীদ স্মাৰক, পাটনা]] # [[:en:Krishnammal Jagannathan|Krishnammal Jagannathan]] — [[কৃষ্ণম্মাল জগন্নাথন]] # [[:en:Tarkeshwari Sinha|Tarkeshwari Sinha]] — [[তাৰকেশ্বৰী সিনহা]] # [[:en:Baikuntha Shukla|Baikuntha Shukla]] — [[বৈকুণ্ঠ শুক্লা]] # [[:en:Yadunandan Sharma|Yadunandan Sharma]] — [[যদুনন্দন শৰ্মা]] # [[:en:Nai Talim|Nai Talim]] — [[নাই তালিম]] # [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Birjis Qadr|Birjis Qadr]] — [[বিৰজিছ কদৰ]] # [[:en:Viper Island|Viper Island]] — [[ভাইপাৰ দ্বীপ]] # [[:en:Accamma Cherian|Accamma Cherian]] — [[আক্কাম্মা চেৰিয়ান]] # [[:en:Ramjee Singh|Ramjee Singh]] — [[ৰামজী সিং]] # [[:en:Subh Sukh Chain|Subh Sukh Chain]] — [[শুভ সুখ চেইন]] # [[:en:K. Kamaraj|K. Kamaraj]] — [[কে. কামৰাজ]] # [[:en:Kunwar Singh|Kunwar Singh]] — [[কুঁৱৰ সিং]] # [[:en:Babu Amar Singh|Babu Amar Singh]] — [[বাবু অমৰ সিং]] # [[:en:Kalantar|Kalantar]] — [[কালান্তৰ]] # [[:en:Pearl's Naval Brigade|Pearl's Naval Brigade]] — [[পাৰ্লৰ নৌসেনা ব্ৰিগেড]] # [[:en:Jivraj Narayan Mehta|Jivraj Narayan Mehta]] — [[জীৱৰাজ নাৰায়ণ মেহতা]] # [[:en:Hindu code bills|Hindu code bills]] — [[হিন্দু কোড বিল]] # [[:en:Ravindra Kelekar|Ravindra Kelekar]] — [[ৰবীন্দ্ৰ কেলেকাৰ]] # [[:en:Teji Bachchan|Teji Bachchan]] — [[তেজী বচ্চন]] # [[:en:Simla Conference|Simla Conference]] — [[ছিমলা সন্মিলন]] # [[:en:Tattwabodhini Sabha|Tattwabodhini Sabha]] — [[তত্ত্ববোধিনী সভা]] # [[:en:Jallian Wala Bagh|Jallian Wala Bagh]] — [[জালিয়ানৱালা বাগ]] # [[:en:Ganda Singh|Ganda Singh]] — [[গণ্ডা সিং]] # [[:en:Telo Mascarenhas|Telo Mascarenhas]] — [[টেলো মাস্কাৰেনহাছ]] # [[:en:Jagbir Singh Chhina|Jagbir Singh Chhina]] — [[জগবীৰ সিং ছীনা]] # [[:en:Manmohini Zutshi Sahgal|Manmohini Zutshi Sahgal]] — [[মনমোহিনী জুতশী ছেহগল]] # [[:en:Martyrs' Day (India)|Martyrs' Day (India)]] — [[শ্বহীদ দিৱস (ভাৰত)]] # [[:en:Trusteeship (Gandhism)|Trusteeship (Gandhism)]] — [[ন্যাসধাৰণা (গান্ধীবাদ)]] # [[:en:Sardar Vedaratnam|Sardar Vedaratnam]] — [[সৰ্দাৰ বেদৰত্নম]] # [[:en:Habib ur Rahman (Indian National Army officer)|Habib ur Rahman]] — [[হাবিব উৰ ৰহমান]] # [[:en:Mallu Swarajyam|Mallu Swarajyam]] — [[মাল্লু স্বৰাজ্যম]] # [[:en:All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)|All India Kisan Sabha (Ajoy Bhavan)]] — [[অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভা (অজয় ভৱন)]] # [[:en:Ajoy Ghosh|Ajoy Ghosh]] — [[অজয় ঘোষ]] # [[:en:Ripudaman Singh|Ripudaman Singh]] — [[ৰিপুদমন সিং]] # [[:en:Battle of Najafgarh|Battle of Najafgarh]] — [[নজফগড়ৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Hemchandra Kanungo|Hemchandra Kanungo]] — [[হেমচন্দ্ৰ কানুংগো]] # [[:en:Nehru–Gandhi family|Nehru–Gandhi family]] — [[নেহৰু–গান্ধী পৰিয়াল]] # [[:en:Freda Bedi|Freda Bedi]] — [[ফ্ৰেডা বেদী]] # [[:en:Jan Muhammad Junejo|Jan Muhammad Junejo]] — [[জান মুহাম্মদ জুনেজো]] # [[:en:Jugantar Patrika|Jugantar Patrika]] — [[যুগান্তৰ পত্ৰিকা]] # [[:en:Dhaka Anushilan Samiti|Dhaka Anushilan Samiti]] — [[ঢাকা অনুশীলন সমিতি]] # [[:en:Mutiny Memorial|Mutiny Memorial]] — [[মিউটিনি মেম'ৰিয়েল]] # [[:en:Madras Mahajana Sabha|Madras Mahajana Sabha]] — [[মাদ্ৰাজ মহাজন সভা]] # [[:en:Brahm Prakash (politician)|Brahm Prakash]] — [[ব্ৰহ্ম প্ৰকাশ]] # [[:en:Haku Shah|Haku Shah]] — [[হাকু শ্বাহ]] # [[:en:Abinash Chandra Bhattacharya|Abinash Chandra Bhattacharya]] — [[অবিনাশ চন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:K. Damodaran|K. Damodaran]] — [[কে. দামোদৰণ]] # [[:en:Janayugom|Janayugom]] — [[জনযুগম]] # [[:en:Keshavrao Jedhe|Keshavrao Jedhe]] — [[কেশৱৰাও জেধে]] # [[:en:Jai Bhim|Jai Bhim]] — [[জয় ভীম]] # [[:en:Naini Central Prison|Naini Central Prison]] — [[নৈনী কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] # [[:en:Jhansi Ki Rani (2009 TV series)|Jhansi Ki Rani (2009 TV series)]] — [[ঝাঁসীৰ ৰাণী (২০০৯ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Purushottam Kakodkar|Purushottam Kakodkar]] — [[পুৰুষোত্তম কাকোদকৰ]] # [[:en:Harold Stuart|Harold Stuart]] — [[হেৰল্ড ষ্টুৱাৰ্ট]] # [[:en:Pramathanath Mitra|Pramathanath Mitra]] — [[প্ৰমথনাথ মিত্ৰ]] # [[:en:Goa liberation movement|Goa liberation movement]] — [[গোৱা মুক্তি আন্দোলন]] # [[:en:Annexation of Dadra and Nagar Haveli|Annexation of Dadra and Nagar Haveli]] — [[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলীৰ সংযুক্তিকৰণ]] # [[:en:Delhi Statement|Delhi Statement]] — [[দিল্লী ঘোষণা]] # [[:en:Velu Nachiyar|Velu Nachiyar]] — [[ভেলু নাচিয়াৰ]] # [[:en:Chapekar brothers|Chapekar brothers]] — [[চাপেকাৰ ভাতৃদ্বয়]] # [[:en:Kala Venkata Rao|Kala Venkata Rao]] — [[কলা ভেংকটা ৰাও]] # [[:en:Pandurang Purushottam Shirodkar|Pandurang Purushottam Shirodkar]] — [[পাণ্ডুৰং পুৰুষোত্তম শিৰোডকৰ]] # [[:en:Indian National Congress (R)|Indian National Congress (R)]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)]] # [[:en:Sri Aurobindo|Sri Aurobindo]] — [[শ্ৰী অৰবিন্দ]] # [[:en:Moturi Satyanarayana|Moturi Satyanarayana]] — [[মোটুৰি সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Gam Malludora|Gam Malludora]] — [[গাম মল্লুদোৰা]] # [[:en:Kapur Commission|Kapur Commission]] — [[কাপুৰ আয়োগ]] # [[:en:Bernhard Mann|Bernhard Mann]] — [[বাৰ্নহাৰ্ড মান]] # [[:en:Anne Anjaiah|Anne Anjaiah]] — [[এন্ আনজাইয়া]] # [[:en:Indian Communist Party (Sen)|Indian Communist Party (Sen)]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (সেন)]] # [[:en:Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Sistla Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[সিষ্টলা ভেংকটা লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:Garam dal|Garam dal]] — [[গৰম দল]] # [[:en:Puripanda Appala Swamy|Puripanda Appala Swamy]] — [[পুৰিপাণ্ডা আপ্পালা স্বামী]] # [[:en:Mosalikanti Thirumala Rao|Mosalikanti Thirumala Rao]] — [[মোছালিকান্তি থিৰুমালা ৰাও]] # [[:en:Kaumudi Teacher|Kaumudi Teacher]] — [[কৌমুদী টিচাৰ]] # [[:en:M. Vincent|M. Vincent]] — [[এম. ভিনচেণ্ট]] # [[:en:Bodheswaran|Bodheswaran]] — [[বোধেশ্বৰন]] # [[:en:Qaisar Bagh|Qaisar Bagh]] — [[কাইছাৰ বাগ]] # [[:en:A. Vaidyanatha Iyer|A. Vaidyanatha Iyer]] — [[এ. বৈদ্যনাথ আয়াৰ]] # [[:en:Interim Government of India|Interim Government of India]] — [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ]] # [[:en:Tagadur Ramachandra Rao|Tagadur Ramachandra Rao]] — [[টাগাদূৰ ৰামচন্দ্ৰ ৰাও]] # [[:en:Mohammed Abdur Rahiman|Mohammed Abdur Rahiman]] — [[মহম্মদ আব্দূৰ ৰহমান]] # [[:en:1984 anti-Sikh riots|1984 anti-Sikh riots]] — [[১৯৮৪ চনৰ শিখ-বিৰোধী দাংগা]] # [[:en:Anglo-Khasi War|Anglo-Khasi War]] — [[ইংৰাজ-খাচী যুদ্ধ]] # [[:en:Vijay Singh Pathik|Vijay Singh Pathik]] — [[বিজয় সিং পথিক]] # [[:en:Brajlal Biyani|Brajlal Biyani]] — [[ব্ৰজলাল বিয়ানি]] # [[:en:Fatima Begum (politician)|Fatima Begum]] — [[ফাতিমা বেগম]] # [[:en:Vincent Kraft|Vincent Kraft]] — [[ভিনচেণ্ট ক্ৰাফ্ট]] # [[:en:Seva Dal|Seva Dal]] — [[সেৱা দল]] # [[:en:Amir Chand Bombwal|Amir Chand Bombwal]] — [[আমিৰ চন্দ বোম্বৱাল]] # [[:en:Harnam Singh Saini|Harnam Singh Saini]] — [[হৰনাম সিং ছেইনী]] # [[:en:Mairembam Koireng Singh|Mairembam Koireng Singh]] — [[মাইৰেম্বাম কইৰেং সিং]] # [[:en:Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement|Participation of Mangalorean Catholics in the Indian Independence Movement]] — [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত মাংগালোৰৰ কেথলিকসকলৰ অংশগ্ৰহণ]] # [[:en:Arjun Singh Gurjar|Arjun Singh Gurjar]] — [[অৰ্জুন সিং গুৰ্জৰ]] # [[:en:Continuous journey regulation|Continuous journey regulation]] — [[অবিৰত যাত্ৰা বিধি]] # [[:en:Sadhu Singh Hamdard|Sadhu Singh Hamdard]] — [[সাধু সিং হামদৰ্দ]] # [[:en:Peshawar Conspiracy Cases|Peshawar Conspiracy Cases]] — [[পেছাৱৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰসমূহ]] # [[:en:Bengali freedom struggle|Bengali freedom struggle]] — [[বংগৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:Ponaka Kanakamma|Ponaka Kanakamma]] — [[পোনাকা কানাকাম্মা]] # [[:en:Dhan Singh Gurjar|Dhan Singh Gurjar]] — [[ধন সিং গুৰ্জৰ]] # [[:en:Ramrao Krishnarao Patil|Ramrao Krishnarao Patil]] — [[ৰামৰাও কৃষ্ণৰাও পাটিল]] # [[:en:Devi Chaudhurani|Devi Chaudhurani]] — [[দেৱী চৌধুৰাণী]] # [[:en:C. R. formula|C. R. formula]] — [[চি. আৰ. সূত্ৰ]] # [[:en:Hermann Kallenbach|Hermann Kallenbach]] — [[হাৰ্মান কালেনবাখ]] # [[:en:Shivajinagar, Pune|Shivajinagar, Pune]] — [[শিৱাজীনগৰ, পুনে]] # [[:en:Phool Bagh|Phool Bagh]] — [[ফুল বাগ]] # [[:en:Kanuparti Varalakshmamma|Kanuparti Varalakshmamma]] — [[কানুপাৰ্তি বৰলক্ষ্মম্মা]] # [[:en:Giorgio Ceragioli|Giorgio Ceragioli]] — [[জৰ্জিঅ' চেৰাজিঅ'লি]] # [[:en:Khelein Hum Jee Jaan Sey|Khelein Hum Jee Jaan Sey]] — [[খেলেঁ হম জী জান সে]] # [[:en:Shyam Sunder Surolia|Shyam Sunder Surolia]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ছুৰোলিয়া]] # [[:en:Dal Singh (politician)|Dal Singh]] — [[দল সিং]] # [[:en:Chandra Rajeswara Rao|Chandra Rajeswara Rao]] — [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:B. N. Sarma|B. N. Sarma]] — [[বি. এন. শৰ্মা]] # [[:en:Padandi Munduku|Padandi Munduku]] — [[পদণ্ডি মুন্দুকু]] # [[:en:Rajiv Dixit|Rajiv Dixit]] — [[ৰাজীৱ দীক্ষিত]] # [[:en:Kalu Singh Mahara|Kalu Singh Mahara]] — [[কালু সিং মাহাৰা]] # [[:en:World Brahmo Council|World Brahmo Council]] — [[বিশ্ব ব্ৰাহ্ম পৰিষদ]] # [[:en:Qazi Zafar Hussain|Qazi Zafar Hussain]] — [[কাজী জাফৰ হুছেইন]] # [[:en:G. M. Syed|G. M. Syed]] — [[জি. এম. ছৈয়দ]] # [[:en:N. Prasad Rao|N. Prasad Rao]] — [[এন. প্ৰসাদ ৰাও]] # [[:en:Veeran Sundaralingam|Veeran Sundaralingam]] — [[ভীৰণ সুন্দৰলিংগম]] # [[:en:Oomaithurai|Oomaithurai]] — [[ঊমাইথুৰাই]] # [[:en:Bhai Balmukund|Bhai Balmukund]] — [[ভাই বালমুকুন্দ]] # [[:en:Jangal Santhal|Jangal Santhal]] — [[জংঘল সন্থাল]] # [[:en:Kadam Singh|Kadam Singh]] — [[কদম সিং]] # [[:en:Janata Party (Secular)|Janata Party (Secular)]] — [[জনতা পাৰ্টি (ছেকুলাৰ)]] # [[:en:Nirmal Kumar Bose|Nirmal Kumar Bose]] — [[নিৰ্মল কুমাৰ বসু]] # [[:en:Llorenç Vidal Vidal|Llorenç Vidal Vidal]] — [[ল'ৰেঞ্চ ভিডাল ভিডাল]] # [[:en:Poona Sarvajanik Sabha|Poona Sarvajanik Sabha]] — [[পুনা সাৰ্বজনিক সভা]] # [[:en:Babasaheb (title)|Babasaheb]] — [[বাবাচাহেব]] # [[:en:Kalpana Datta|Kalpana Datta]] — [[কল্পনা দত্ত]] # [[:en:Qazi Mazhar Qayyum|Qazi Mazhar Qayyum]] — [[কাজী মজহৰ কাইয়ুম]] # [[:en:Pulin Behari Das|Pulin Behari Das]] — [[পুলিন বিহাৰী দাস]] # [[:en:Ahmadiyya Militia|Ahmadiyya Militia]] — [[আহমদিয়া মিলিচিয়া]] # [[:en:Shillong Observer|Shillong Observer]] — [[শ্বিলং অবজাৰ্ভাৰ]] # [[:en:Naya Dunia|Naya Dunia]] — [[নয়া দুনিয়া]] # [[:en:Tanka movement|Tanka movement]] — [[টংকা আন্দোলন]] # [[:en:London Indian Society|London Indian Society]] — [[লণ্ডন ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি]] # [[:en:Comrades Association|Comrades Association]] — [[কমৰেডছ এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Hindavi Swarajya|Hindavi Swarajya]] — [[হিন্দৱী স্বৰাজ্য]] # [[:en:Haripura|Haripura]] — [[হৰিপুৰা]] # [[:en:Maya Singh Saini|Maya Singh Saini]] — [[মায়া সিং ছেইনী]] # [[:en:Chittagong (film)|Chittagong (film)]] — [[চিত্তগং (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Punjab Boundary Force|Punjab Boundary Force]] — [[পঞ্জাব সীমান্ত বাহিনী]] # [[:en:Hyderabad State Congress|Hyderabad State Congress]] — [[হায়দৰাবাদ ষ্টেট কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Ram Gopal (author)|Ram Gopal]] — [[ৰাম গোপাল]] # [[:en:Gulab Singh Saini|Gulab Singh Saini]] — [[গুলাব সিং ছেইনী]] # [[:en:1937 Indian provincial elections|1937 Indian provincial elections]] — [[১৯৩৭ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] # [[:en:City College of Commerce and Business Administration|City College of Commerce and Business Administration]] — [[চিটি কলেজ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড বিজনেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচন]] # [[:en:Sivanath Sastri College|Sivanath Sastri College]] — [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী কলেজ]] # [[:en:Heramba Chandra College|Heramba Chandra College]] — [[হেৰম্ব চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Prafulla Chandra College|Prafulla Chandra College]] — [[প্ৰফুল্ল চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Umes Chandra College|Umes Chandra College]] — [[উমেশ চন্দ্ৰ কলেজ]] # [[:en:Meduri Nageswara Rao|Meduri Nageswara Rao]] — [[মেদুৰি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Maganti Ankineedu|Maganti Ankineedu]] — [[মাগান্তি অংকিনিডু]] # [[:en:Rajni Bakshi|Rajni Bakshi]] — [[ৰজনী বক্সী]] # [[:en:A.K. Golam Jilani|A.K. Golam Jilani]] — [[এ. কে. গোলাম জিলানি]] # [[:en:Ajj Aakhaan Waris Shah Nu|Ajj Aakhaan Waris Shah Nu]] — [[আজ আখাঁ ৱাৰিছ শ্বাহ নূ]] # [[:en:Chodagam Ammanna Raja|Chodagam Ammanna Raja]] — [[চোদাগাম আম্মান্না ৰাজা]] # [[:en:Baháʼí Faith and Hinduism|Baháʼí Faith and Hinduism]] — [[বাহাই ধৰ্ম আৰু হিন্দু ধৰ্ম]] # [[:en:Rajanna|Rajanna]] — [[ৰাজান্না]] # [[:en:Abdur Rahman Peshawari|Abdur Rahman Peshawari]] — [[আব্দূৰ ৰহমান পেছাৱাৰী]] # [[:en:Vidyaben Shah|Vidyaben Shah]] — [[বিদ্যাবেন শ্বাহ]] # [[:en:Madras Presidency Association|Madras Presidency Association]] — [[মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সি এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Konda Venkatappaiah|Konda Venkatappaiah]] — [[কোণ্ডা ভেংকটাপ্পাইয়া]] # [[:en:Jairamdas Daulatram|Jairamdas Daulatram]] — [[জয়ৰামদাস দৌলতৰাম]] # [[:en:B. V. Subba Reddy|B. V. Subba Reddy]] — [[বি. ভি. সুব্বা ৰেড্ডী]] # [[:en:Dastaan (2010 TV series)|Dastaan (2010 TV series)]] — [[দাস্তান (২০১০ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Wanda Dynowska|Wanda Dynowska]] — [[ৱাণ্ডা ডাইন'স্কা]] # [[:en:Lord Mountbatten: The Last Viceroy|Lord Mountbatten: The Last Viceroy]] — [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন: দ্য লাষ্ট ভাইচৰয়]] # [[:en:Love, Life Aur Lahore|Love, Life Aur Lahore]] — [[লাভ, লাইফ ঔৰ লাহোৰ]] # [[:en:N. Subba Rao Pantulu|N. Subba Rao Pantulu]] — [[এন. সুব্বা ৰাও পণ্টুলু]] # [[:en:Mahathma Phule Mandai|Mahathma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মণ্ডাই]] # [[:en:Vennelakanti Raghavaiah|Vennelakanti Raghavaiah]] — [[ভেন্নেলকান্তি ৰাঘৱাইয়া]] # [[:en:Subodh Roy|Subodh Roy]] — [[সুবোধ ৰায়]] # [[:en:Indian independence movement in Tamil Nadu|Indian independence movement in Tamil Nadu]] — [[তামিলনাডুত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Bahishkrit Hitakarini Sabha|Bahishkrit Hitakarini Sabha]] — [[বহিষ্কৃত হিতকাৰিণী সভা]] # [[:en:Inturi Venkateswara Rao|Inturi Venkateswara Rao]] — [[ইণ্টুৰি ভেংকটেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Ananta Singh|Ananta Singh]] — [[অনন্ত সিং]] # [[:en:Dukkipati Nageswara Rao|Dukkipati Nageswara Rao]] — [[দুক্কিপাটি নাগেশ্বৰ ৰাও]] # [[:en:Lokenath Bal|Lokenath Bal]] — [[লোকনাথ বল]] # [[:en:Umaji Naik|Umaji Naik]] — [[উমাজী নাইক]] # [[:en:Mohammad Iqbal Shedai|Mohammad Iqbal Shedai]] — [[মহম্মদ ইকবাল ছেদাই]] # [[:en:Abdul Bari (professor)|Abdul Bari]] — [[আব্দুল বাৰী]] # [[:en:Sangolli Rayanna (film)|Sangolli Rayanna (film)]] — [[সংগোল্লি ৰায়ান্না (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Violet Alva|Violet Alva]] — [[ভায়লেট আলভা]] # [[:en:Puli Thevar|Puli Thevar]] — [[পুলি থেৱৰ]] # [[:en:Har Dayal|Har Dayal]] — [[হৰ দয়াল]] # [[:en:Vellore mutiny|Vellore mutiny]] — [[ভেলোৰ বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Arun Manilal Gandhi|Arun Manilal Gandhi]] — [[অৰুণ মণিলাল গান্ধী]] # [[:en:Madan Mohan Malaviya|Madan Mohan Malaviya]] — [[মদন মোহন মালৱীয়]] # [[:en:Mark Boyle (Moneyless Man)|Mark Boyle]] — [[মাৰ্ক বয়েল]] # [[:en:Bakshi Jagabandhu|Bakshi Jagabandhu]] — [[বক্সী জগবন্ধু]] # [[:en:Madhusudan Das|Madhusudan Das]] — [[মধুসূদন দাস]] # [[:en:Rao Gopal Dev|Rao Gopal Dev]] — [[ৰাও গোপাল দেৱ]] # [[:en:Hondh-Chillar massacre|Hondh-Chillar massacre]] — [[হোণ্ড-চিল্লাৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Parbati Giri|Parbati Giri]] — [[পাৰ্বতী গিৰি]] # [[:en:Hindusthan National Guard|Hindusthan National Guard]] — [[হিন্দুঃস্থান নেচনেল গাৰ্ড]] # [[:en:Bengali Hindu Homeland Movement|Bengali Hindu Homeland Movement]] — [[বংগীয় হিন্দু স্বদেশভূমি আন্দোলন]] # [[:en:Rao Gopal Singh Kharwa|Rao Gopal Singh Kharwa]] — [[ৰাও গোপাল সিং খাৰৱা]] # [[:en:Gadicherla Harisarvottama Rao|Gadicherla Harisarvottama Rao]] — [[গাডিচেৰ্লা হৰিসৰ্বোত্তম ৰাও]] # [[:en:Dear Friend Hitler|Dear Friend Hitler]] — [[ডিয়াৰ ফ্ৰেণ্ড হিটলাৰ]] # [[:en:Tinnevely riot of 1908|Tinnevely riot of 1908]] — [[১৯০৮ চনৰ তিৰুনেলভেলী দাংগা]] # [[:en:K. C. S. Mani|K. C. S. Mani]] — [[কে. চি. এছ. মণি]] # [[:en:Majlis-e-Ahrar-ul-Islam|Majlis-e-Ahrar-ul-Islam]] — [[মজলিছ-এ-আহৰাৰ-উল-ইছলাম]] # [[:en:Gangs of Wasseypur – Part 1|Gangs of Wasseypur – Part 1]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ – পাৰ্ট ১]] # [[:en:Luís de Menezes Bragança|Luís de Menezes Bragança]] — [[লুইছ দে মেনেজেছ ব্ৰাগাঞ্জা]] # [[:en:Jagabandhu Patnaik|Jagabandhu Patnaik]] — [[জগবন্ধু পটনায়ক]] # [[:en:Ramadevi Choudhury|Ramadevi Choudhury]] — [[ৰামাদেৱী চৌধুৰী]] # [[:en:Ramji H. Kamani|Ramji H. Kamani]] — [[ৰামজী এইচ. কামানী]] # [[:en:Veeraputhran|Veeraputhran]] — [[ভীৰপুত্ৰন]] # [[:en:Al-Islah (newspaper)|Al-Islah (newspaper)]] — [[আল-ইছলাহ (সংবাদপত্ৰ)]] # [[:en:Kirti Mandir, Porbandar|Kirti Mandir, Porbandar]] — [[কীৰ্তি মন্দিৰ, পোৰবন্দৰ]] # [[:en:French India Students Congress|French India Students Congress]] — [[ফ্ৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ষ্টুডেণ্টছ কংগ্ৰেছ]] # [[:en:Congress Karma Parishad|Congress Karma Parishad]] — [[কংগ্ৰেছ কৰ্ম পৰিষদ]] # [[:en:Takkar massacre|Takkar massacre]] — [[টাক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগী হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Mansur Hoda|Mansur Hoda]] — [[মনছুৰ হোদা]] # [[:en:Early resistance to British rule in Malabar|Early resistance to British rule in Malabar]] — [[মালাবাৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিৰোধ]] # [[:en:Surur Hoda|Surur Hoda]] — [[ছুৰুৰ হোদা]] # [[:en:Ravi Varma of Padinjare Kovilakam|Ravi Varma of Padinjare Kovilakam]] — [[পাদিঞ্জাৰে কোভিলকমৰ ৰবি বৰ্মা]] # [[:en:Harchandrai Vishandas|Harchandrai Vishandas]] — [[হৰচন্দ্ৰাই বিষ্ণুদাস]] # [[:en:Seth Vishandas Nihalchand|Seth Vishandas Nihalchand]] — [[ছেঠ বিষ্ণুদাস নিহালচন্দ]] # [[:en:1950 University of Cambridge Chancellor election|1950 University of Cambridge Chancellor election]] — [[১৯৫০ চনৰ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰ নিৰ্বাচন]] # [[:en:Mahatma Gandhi's visit to Ceylon|Mahatma Gandhi's visit to Ceylon]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ চিলন ভ্ৰমণ]] # [[:en:Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award|Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award]] — [[ৰাজীৱ গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় সদ্ভাৱনা বঁটা]] # [[:en:Kishori Lal|Kishori Lal]] — [[কিশোৰী লাল]] # [[:en:Enuga Sreenivasulu Reddy|Enuga Sreenivasulu Reddy]] — [[এনুগা শ্ৰীনিবাসুলু ৰেড্ডী]] # [[:en:Sheikh Hissam-ud-Din|Sheikh Hissam-ud-Din]] — [[শ্বেখ হিছাম-উদ-দিন]] # [[:en:Genda Lal Dixit|Genda Lal Dixit]] — [[গেন্দা লাল দীক্ষিত]] # [[:en:City College, Kolkata|City College, Kolkata]] — [[চিটি কলেজ, কলকাতা]] # [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] # [[:en:Anupam Mishra|Anupam Mishra]] — [[অনুপম মিশ্ৰ]] # [[:en:Neil Statue Satyagraha|Neil Statue Satyagraha]] — [[নীল মূৰ্তি সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:1928 South Indian railway strike|1928 South Indian railway strike]] — [[১৯২৮ চনৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰে'ল ধৰ্মঘট]] # [[:en:1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike|1932 Madras and Southern Mahratta Railway strike]] — [[১৯৩২ চনৰ মাদ্ৰাজ আৰু ছাউদাৰ্ণ মাৰাঠা ৰে'ল ধৰ্মঘট]] # [[:en:1921 Buckingham and Carnatic Mills strike|1921 Buckingham and Carnatic Mills strike]] — [[১৯২১ চনৰ বাকিংহাম আৰু কাৰ্ণাটিক মিলছ ধৰ্মঘট]] # [[:en:August Offer|August Offer]] — [[আগষ্ট প্ৰস্তাৱ]] # [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] # [[:en:Chunangat Kunjikavamma|Chunangat Kunjikavamma]] — [[চুনাংগাট কুঞ্জিকাভাম্মা]] # [[:en:Sebastian Valloppilly|Sebastian Valloppilly]] — [[ছেবাষ্টিয়ান ভেল্লোপ্পিল্লী]] # [[:en:Murari Sharma|Murari Sharma]] — [[মুৰাৰী শৰ্মা]] # [[:en:Babbar Akali movement|Babbar Akali movement]] — [[বাব্বৰ আকালী আন্দোলন]] # [[:en:Janaki Amma|Janaki Amma]] — [[জানকী আম্মা]] # [[:en:Seth Achal Singh|Seth Achal Singh]] — [[ছেঠ আচল সিং]] # [[:en:Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye|Babul Mora Naihar Chhooto Hi Jaaye]] — [[বাবুল মোৰা নাইহৰ ছুটো হি যায়ে]] # [[:en:Maniben Patel|Maniben Patel]] — [[মণিবেন পেটেল]] # [[:en:Shankarlal Banker|Shankarlal Banker]] — [[শংকৰলাল বেংকাৰ]] # [[:en:Prem Krishna Khanna|Prem Krishna Khanna]] — [[প্ৰেম কৃষ্ণ খান্না]] # [[:en:Gandhi Bhavan, Hyderabad|Gandhi Bhavan, Hyderabad]] — [[গান্ধী ভৱন, হায়দৰাবাদ]] # [[:en:List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi|List of fasts undertaken by Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীয়ে কৰা অনশনৰ তালিকা]] # [[:en:Giani Ditt Singh|Giani Ditt Singh]] — [[জ্ঞানী দিত্ত সিং]] # [[:en:The Train Has Reached Amritsar|The Train Has Reached Amritsar]] — [[ট্ৰেইনখন অমৃতসৰত উপস্থিত হৈছে]] # [[:en:Uttarakhand Pradesh Congress Committee|Uttarakhand Pradesh Congress Committee]] — [[উত্তৰাখণ্ড প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি]] # [[:en:Chinnamul|Chinnamul]] — [[চিন্নমূল]] # [[:en:Indian Ambulance Corps|Indian Ambulance Corps]] — [[ভাৰতীয় এম্বুলেন্স কৰ্পছ]] # [[:en:Pinjar (novel)|Pinjar (novel)]] — [[পিঞ্জৰ (উপন্যাস)]] # [[:en:Responsive Cooperation Party|Responsive Cooperation Party]] — [[ৰেছপনছিভ ক'অপাৰেচন পাৰ্টি]] # [[:en:Jamnalal Bajaj Award|Jamnalal Bajaj Award]] — [[জামনালাল বাজাজ বঁটা]] # [[:en:Political warfare in British colonial India|Political warfare in British colonial India]] — [[ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ভাৰতত ৰাজনৈতিক যুদ্ধ]] # [[:en:Pratapaditya Utsav|Pratapaditya Utsav]] — [[প্ৰতাপাদিত্য উৎসৱ]] # [[:en:Ramachandra Gowda|Ramachandra Gowda]] — [[ৰামচন্দ্ৰ গৌড়া]] # [[:en:V. R. Krishnan Ezhuthachan|V. R. Krishnan Ezhuthachan]] — [[ভি. আৰ. কৃষ্ণন এঝুথাচন]] # [[:en:Garapaty Satyanarayana|Garapaty Satyanarayana]] — [[গৰাপাটি সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Mahatma Phule Museum|Mahatma Phule Museum]] — [[মহাত্মা ফুলে সংগ্ৰহালয়]] # [[:en:Veer Savarkar (film)|Veer Savarkar (film)]] — [[বীৰ সাৱৰকাৰ (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Hindustan Zindabad|Hindustan Zindabad]] — [[হিন্দুস্তান জিন্দাবাদ]] # [[:en:Sumati Morarjee|Sumati Morarjee]] — [[সুমতি মোৰাৰজী]] # [[:en:Samata Sainik Dal|Samata Sainik Dal]] — [[সমতা সৈনিক দল]] # [[:en:Mulk (TV series)|Mulk (TV series)]] — [[মুল্ক (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Hansa Jivraj Mehta|Hansa Jivraj Mehta]] — [[হংসা জীৱৰাজ মেহতা]] # [[:en:Renuka Ray|Renuka Ray]] — [[ৰেণুকা ৰায়]] # [[:en:Purushottam K. Chauhan|Purushottam K. Chauhan]] — [[পুৰুষোত্তম কে. চৌহান]] # [[:en:First Namboodiripad ministry|First Namboodiripad ministry]] — [[প্ৰথম নাম্বুদিৰিপাদ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Baldev Raj Nayar|Baldev Raj Nayar]] — [[বলদেৱ ৰাজ নায়াৰ]] # [[:en:Subhadra Joshi|Subhadra Joshi]] — [[সুভদ্ৰা যোশী]] # [[:en:Violence against women during the partition of India|Violence against women during the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ সময়ত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা]] # [[:en:Pabna Peasant Uprisings|Pabna Peasant Uprisings]] — [[পাবনা কৃষক বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Siddharth College of Law, Mumbai|Siddharth College of Law, Mumbai]] — [[সিদ্ধাৰ্থ কলেজ অৱ ল', মুম্বাই]] # [[:en:Gangs of Wasseypur|Gangs of Wasseypur]] — [[গেংছ অৱ ৱাছেপুৰ]] # [[:en:Turrebaz Khan|Turrebaz Khan]] — [[তুৰ্ৰেবাজ খান]] # [[:en:Akbarabadi Mosque|Akbarabadi Mosque]] — [[আকবৰাবাদী মছজিদ]] # [[:en:1857 Kranti (TV series)|1857 Kranti (TV series)]] — [[১৮৫৭ ক্ৰান্তি (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Jaswant Singh Rahi|Jaswant Singh Rahi]] — [[যশৱন্ত সিং ৰাহী]] # [[:en:Tamas (novel)|Tamas (novel)]] — [[তমস (উপন্যাস)]] # [[:en:A. C. N. Nambiar|A. C. N. Nambiar]] — [[এ. চি. এন. নাম্বিয়াৰ]] # [[:en:Abbas Ali (Indian National Army)|Abbas Ali (Indian National Army)]] — [[আব্বাছ আলী (ভাৰতীয় জাতীয় সেনা)]] # [[:en:Jugal Kishore Birla|Jugal Kishore Birla]] — [[যুগল কিশোৰ বিৰলা]] # [[:en:Gopaldas Ambaidas Desai|Gopaldas Ambaidas Desai]] — [[গোপালদাস আম্বাইদাস দেশাই]] # [[:en:Bhagat Ram Talwar|Bhagat Ram Talwar]] — [[ভগত ৰাম তলৱাৰ]] # [[:en:Atul Chandra Ghosh|Atul Chandra Ghosh]] — [[অতুল চন্দ্ৰ ঘোষ]] # [[:en:Labanya Prabha Ghosh|Labanya Prabha Ghosh]] — [[লাৱণ্য প্ৰভা ঘোষ]] # [[:en:Anna Mani|Anna Mani]] — [[আন্না মণি]] # [[:en:Homi J. H. Taleyarkhan|Homi J. H. Taleyarkhan]] — [[হোমি জে. এইচ. টালেয়াৰখান]] # [[:en:Swami Anand|Swami Anand]] — [[স্বামী আনন্দ]] # [[:en:Yug (TV series)|Yug (TV series)]] — [[যুগ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Indian National Evolution|Indian National Evolution]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় বিৱৰ্তন]] # [[:en:National Herald|National Herald]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড]] # [[:en:Muhammad Ali Jinnah|Muhammad Ali Jinnah]] — [[মুহাম্মদ আলী জিন্নাহ]] # [[:en:Durgawati Devi|Durgawati Devi]] — [[দুৰ্গাৱতী দেৱী]] # [[:en:Bhagwati Charan Vohra|Bhagwati Charan Vohra]] — [[ভগৱতী চৰণ ভোহৰা]] # [[:en:Samar Mukherjee|Samar Mukherjee]] — [[সমৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Surya Sen|Surya Sen]] — [[সূৰ্য সেন]] # [[:en:Sarfarosh (1985 film)|Sarfarosh (1985 film)]] — [[চৰফৰোশ (১৯৮৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:B. G. Horniman|B. G. Horniman]] — [[বি. জি. হৰ্ণিমেন]] # [[:en:Pragada Kotaiah|Pragada Kotaiah]] — [[প্ৰগদা কোটাইয়া]] # [[:en:Thakurdas Bang|Thakurdas Bang]] — [[ঠাকুৰদাস বাং]] # [[:en:Pritilata Waddedar|Pritilata Waddedar]] — [[প্ৰীতিৱতা ৱাদ্দেদাৰ]] # [[:en:Jatindra Mohan Sengupta|Jatindra Mohan Sengupta]] — [[যতীন্দ্ৰ মোহন সেনগুপ্ত]] # [[:en:S. K. Rudra|S. K. Rudra]] — [[এছ. কে. ৰুদ্ৰ]] # [[:en:Ruchi Ram Sahni|Ruchi Ram Sahni]] — [[ৰুচি ৰাম সাহনী]] # [[:en:Annapurna Maharana|Annapurna Maharana]] — [[অন্নপূৰ্ণা মহাৰাণা]] # [[:en:Brij Krishna Chandiwala|Brij Krishna Chandiwala]] — [[ব্ৰিজ কৃষ্ণ চণ্ডীৱালা]] # [[:en:Lavanam|Lavanam]] — [[লৱণম]] # [[:en:Ro Khanna|Ro Khanna]] — [[ৰো খান্না]] # [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] # [[:en:Annie Mascarene|Annie Mascarene]] — [[এনি মাস্কাৰেন]] # [[:en:Kanaklata Barua|Kanaklata Barua]] — [[কনকলতা বৰুৱা]] # [[:en:V. A. Sundaram|V. A. Sundaram]] — [[ভি. এ. সুন্দৰম]] # [[:en:Lal Pratap Singh|Lal Pratap Singh]] — [[লাল প্ৰতাপ সিং]] # [[:en:Paika Rebellion|Paika Rebellion]] — [[পাইক বিদ্ৰোহ]] # [[:en:The light has gone out of our lives|The light has gone out of our lives]] — [[আমাৰ জীৱনৰ পোহৰ নুমাই গ'ল]] # [[:en:Charan Singh ministry|Charan Singh ministry]] — [[চৰণ সিং মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Chandraprabha Saikiani|Chandraprabha Saikiani]] — [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] # [[:en:Trilochan Pokhrel|Trilochan Pokhrel]] — [[ত্ৰিলোচন পোখৰেল]] # [[:en:Bibighar massacre|Bibighar massacre]] — [[বিবিঘৰ হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Prabartak Sangha|Prabartak Sangha]] — [[প্ৰৱৰ্তক সংঘ]] # [[:en:Arbuthnot Bank crash|Arbuthnot Bank crash]] — [[আৰ্বুথনট বেংকৰ পতন]] # [[:en:White Teeth (TV serial)|White Teeth (TV serial)]] — [[হোৱাইট টিথ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Chauri Chaura incident|Chauri Chaura incident]] — [[চৌৰী চৌৰা ঘটনা]] # [[:en:Sarla Behn|Sarla Behn]] — [[সৰলা বেহন]] # [[:en:Mahua Dabar|Mahua Dabar]] — [[মহুৱা ডাবাৰ]] # [[:en:Binod Kanungo|Binod Kanungo]] — [[বিনোদ কানুংগো]] # [[:en:Jugatram Dave|Jugatram Dave]] — [[যুগতৰাম দাভে]] # [[:en:Uma Shankar Mishra|Uma Shankar Mishra]] — [[উমা শংকৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Mahila Atma Raksha Samiti|Mahila Atma Raksha Samiti]] — [[মহিলা আত্মৰক্ষা সমিতি]] # [[:en:S. P. Varma|S. P. Varma]] — [[এছ. পি. বৰ্মা]] # [[:en:Joan Bondurant|Joan Bondurant]] — [[জোৱান বণ্ডুৰাণ্ট]] # [[:en:Kanu Gandhi|Kanu Gandhi]] — [[কানু গান্ধী]] # [[:en:Bibi Amtus Salam|Bibi Amtus Salam]] — [[বিবি আমতুছ ছালাম]] # [[:en:Govindbhai Shroff|Govindbhai Shroff]] — [[গোবিন্দভাই শ্ৰফ]] # [[:en:Sohan Singh Josh|Sohan Singh Josh]] — [[সোহন সিং যোশ]] # [[:en:Satyapal Dang|Satyapal Dang]] — [[সত্যপাল ডাং]] # [[:en:Naseeruddin Mauzi|Naseeruddin Mauzi]] — [[নছিৰুদ্দিন মৌজী]] # [[:en:Rajnarayan Mishra|Rajnarayan Mishra]] — [[ৰাজনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] # [[:en:Congress core group|Congress core group]] — [[কংগ্ৰেছ কোৰ গ্ৰুপ]] # [[:en:Boota Singh|Boota Singh]] — [[বুটা সিং]] # [[:en:Duggirala Gopalakrishnayya|Duggirala Gopalakrishnayya]] — [[দুগ্গিৰালা গোপালকৃষ্ণাইয়া]] # [[:en:Pradhanmantri|Pradhanmantri]] — [[প্ৰধানমন্ত্ৰী]] # [[:en:Satichaura Ghat massacre|Satichaura Ghat massacre]] — [[সতীচৌৰা ঘাট হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Gandhi Global Family|Gandhi Global Family]] — [[গান্ধী গ্ল'বেল ফেমিলি]] # [[:en:Surat Split|Surat Split]] — [[ছুৰাট বিভাজন]] # [[:en:Atul Prasad Sen|Atul Prasad Sen]] — [[অতুল প্ৰসাদ সেন]] # [[:en:Motilal Verma|Motilal Verma]] — [[মোতিলাল বৰ্মা]] # [[:en:Drawing the Line (play)|Drawing the Line (play)]] — [[ড্ৰয়িং দ্য লাইন (নাটক)]] # [[:en:H. S. Doreswamy|H. S. Doreswamy]] — [[এইচ. এছ. দোৰেস্বামী]] # [[:en:Vedaranyam March|Vedaranyam March]] — [[বেদাৰণ্যম পদযাত্ৰা]] # [[:en:1946 Indian provincial elections|1946 Indian provincial elections]] — [[১৯৪৬ চনৰ ভাৰতীয় প্ৰাদেশিক নিৰ্বাচন]] # [[:en:New Bengal Association|New Bengal Association]] — [[নিউ বেংগল এছ'চিয়েচন]] # [[:en:Zainuddin Makhdoom II|Zainuddin Makhdoom II]] — [[জাইনুদ্দিন মখদুম দ্বিতীয়]] # [[:en:Ram Baksh Singh|Ram Baksh Singh]] — [[ৰাম বক্স সিং]] # [[:en:Nand Lal|Nand Lal]] — [[নন্দ লাল]] # [[:en:Reunion (advertisement)|Reunion (advertisement)]] — [[ৰিইউনিয়ন (বিজ্ঞাপন)]] # [[:en:Gandhi Heritage Portal|Gandhi Heritage Portal]] — [[গান্ধী হেৰিটেজ প'ৰ্টেল]] # [[:en:Leonard A. Gordon|Leonard A. Gordon]] — [[লিঅ'নাৰ্ড এ. গৰ্ডন]] # [[:en:Premlila Vithaldas Thackersey|Premlila Vithaldas Thackersey]] — [[প্ৰেমলিলা ভিতলদাস ঠাকৰছে]] # [[:en:S. R. Ramaswamy|S. R. Ramaswamy]] — [[এছ. আৰ. ৰামস্বামী]] # [[:en:Alluri Satyanarayana Raju|Alluri Satyanarayana Raju]] — [[আল্লুৰি সত্যনাৰায়ণ ৰাজু]] # [[:en:Avtar Singh Malhotra|Avtar Singh Malhotra]] — [[অৱতাৰ সিং মালহোত্ৰা]] # [[:en:Anasuya Sarabhai|Anasuya Sarabhai]] — [[অনসূয়া সৰাভাই]] # [[:en:Acharya Buddharakkhita|Acharya Buddharakkhita]] — [[আচাৰ্য বুদ্ধৰক্ষিত]] # [[:en:The Indian Struggle|The Indian Struggle]] — [[দ্য ইণ্ডিয়ান ষ্ট্ৰাগল]] # [[:en:Chetram Jatav|Chetram Jatav]] — [[চেতৰাম জাটৱ]] # [[:en:Banke Chamar|Banke Chamar]] — [[বাঁকে চামাৰ]] # [[:en:Vaisravanath Raman Namboothiri|Vaisravanath Raman Namboothiri]] — [[বৈশ্ৰৱণনাথ ৰামন নাম্বুথিৰি]] # [[:en:P. Narsa Reddy|P. Narsa Reddy]] — [[পি. নৰসা ৰেড্ডী]] # [[:en:Saumyendranath Tagore|Saumyendranath Tagore]] — [[সৌম্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] # [[:en:Kallara-Pangode Struggle|Kallara-Pangode Struggle]] — [[কল্লাৰা-পাংগোড়ে সংগ্ৰাম]] # [[:en:Kadakkal Riot Case|Kadakkal Riot Case]] — [[কদক্কাল দাংগা গোচৰ]] # [[:en:Baburao Paranjpe|Baburao Paranjpe]] — [[বাবুৰাও পাৰাঞ্জপে]] # [[:en:Yashodhar Mathpal|Yashodhar Mathpal]] — [[যশোধৰ মথপাল]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2014 Indian general election]] — [[২০১৪ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ইউনাইটেড প্ৰগ্ৰেছিভ এলায়েন্সৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ তালিকা]] # [[:en:Shaheedan da Khu|Shaheedan da Khu]] — [[শ্বহীদান দা খু]] # [[:en:K.P. Janaki Ammal|K.P. Janaki Ammal]] — [[কে. পি. জানকী আম্মাল]] # [[:en:Mahad Satyagraha|Mahad Satyagraha]] — [[মহাড় সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Sheorajvati Nehru|Sheorajvati Nehru]] — [[শেওৰাজৱতী নেহৰু]] # [[:en:Maghotsab of Brahma Samaj|Maghotsab of Brahma Samaj]] — [[ব্ৰাহ্ম সমাজৰ মাঘোৎসৱ]] # [[:en:Sardar Papa Rayudu|Sardar Papa Rayudu]] — [[সৰ্দাৰ পাপা ৰায়ুডু]] # [[:en:G. Kumara Pillai|G. Kumara Pillai]] — [[জি. কুমাৰ পিল্লাই]] # [[:en:M. C. Davar|M. C. Davar]] — [[এম. চি. ডাভাৰ]] # [[:en:49th Regiment of Bengal Native Infantry|49th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৪৯তম ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:37th Regiment of Bengal Native Infantry|37th Regiment of Bengal Native Infantry]] — [[বংগ নেটিভ ইনফেণ্ট্ৰীৰ ৩৭তম ৰেজিমেণ্ট]] # [[:en:Manubhai Pancholi|Manubhai Pancholi]] — [[মনুভাই পঞ্চোলী]] # [[:en:Char Adhyay|Char Adhyay]] — [[চাৰ অধ্যায়]] # [[:en:Harijan Sevak Sangh|Harijan Sevak Sangh]] — [[হৰিজন সেৱক সংঘ]] # [[:en:N. M. R. Subbaraman|N. M. R. Subbaraman]] — [[এন. এম. আৰ. সুব্বাৰামন]] # [[:en:Lala Achint Ram|Lala Achint Ram]] — [[লালা আচিন্ত ৰাম]] # [[:en:Gandhi Sangrahalaya, Patna|Gandhi Sangrahalaya, Patna]] — [[গান্ধী সংগ্ৰহালয়, পাটনা]] # [[:en:Biswanath Pattnaik|Biswanath Pattnaik]] — [[বিশ্বনাথ পট্টনায়ক]] # [[:en:Bankipur Central Jail|Bankipur Central Jail]] — [[বেংকিপুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ]] # [[:en:Harsh Deo Malaviya|Harsh Deo Malaviya]] — [[হৰ্ষ দেৱ মালৱীয়]] # [[:en:Khandubhai Kasanji Desai|Khandubhai Kasanji Desai]] — [[খাণ্ডুভাই কাসানজী দেশাই]] # [[:en:Satyavati Devi|Satyavati Devi]] — [[সত্যৱতী দেৱী]] # [[:en:Satyavati Devi (born 1905)|Satyavati Devi (born 1905)]] — [[সত্যৱতী দেৱী (জন্ম ১৯০৫)]] # [[:en:Uma Nehru|Uma Nehru]] — [[উমা নেহৰু]] # [[:en:Induprakash|Induprakash]] — [[ইন্দুপ্ৰকাশ]] # [[:en:Girindra Mukerji|Girindra Mukerji]] — [[গিৰীন্দ্ৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:Yamuna Prasad Shastri|Yamuna Prasad Shastri]] — [[যমুনা প্ৰসাদ শাস্ত্ৰী]] # [[:en:Calcutta Thesis|Calcutta Thesis]] — [[কলকাতা থিছিছ]] # [[:en:The 1947 Partition Archive|The 1947 Partition Archive]] — [[১৯৪৭ চনৰ বিভাজন আৰ্কাইভ]] # [[:en:Henry Hyndman|Henry Hyndman]] — [[হেনৰি হাইণ্ডমেন]] # [[:en:Free India Centre|Free India Centre]] — [[ফ্ৰী ইণ্ডিয়া চেণ্টাৰ]] # [[:en:The Race of My Life|The Race of My Life]] — [[দ্য ৰেচ অৱ মাই লাইফ]] # [[:en:Gundugutti Manjanathaya|Gundugutti Manjanathaya]] — [[গুণ্ডুগুট্টি মঞ্জনাথায়া]] # [[:en:Shangara Singh Mann|Shangara Singh Mann]] — [[শংকৰ সিং মান]] # [[:en:Sailesh Kumar Bandopadhyay|Sailesh Kumar Bandopadhyay]] — [[শৈলেশ কুমাৰ বন্দোপাধ্যায়]] # [[:en:Shobhana Ranade|Shobhana Ranade]] — [[শোভনা ৰাণাডে]] # [[:en:Kuyili|Kuyili]] — [[কুইলি]] # [[:en:S. K. Dey|S. K. Dey]] — [[এছ. কে. দে]] # [[:en:Swadeshi Steam Navigation Company|Swadeshi Steam Navigation Company]] — [[স্বদেশী ষ্টীম নেভিগেচন কোম্পানী]] # [[:en:Damodar Bangera|Damodar Bangera]] — [[দামোদৰ বেংগেৰা]] # [[:en:Pandyanda Belliappa|Pandyanda Belliappa]] — [[পাণ্ড্যাণ্ডা বেল্লিয়াপ্পা]] # [[:en:Mangu Ram Mugowalia|Mangu Ram Mugowalia]] — [[মংগু ৰাম মুগোৱালিয়া]] # [[:en:Kitne Pakistan|Kitne Pakistan]] — [[কিতনে পাকিস্তান]] # [[:en:Desh Ka Bhavishya|Desh Ka Bhavishya]] — [[দেশ কা ভৱিষ্য]] # [[:en:S. A. David|S. A. David]] — [[এছ. এ. ডেভিড]] # [[:en:Jeewanlal Motichand Shah|Jeewanlal Motichand Shah]] — [[জীৱনলাল মতিচন্দ শ্বাহ]] # [[:en:Jacobin Club of Mysore|Jacobin Club of Mysore]] — [[মাইছোৰৰ জেকবিন ক্লাব]] # [[:en:Free Dadra and Nagar Haveli|Free Dadra and Nagar Haveli]] — [[মুক্ত দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] # [[:en:Malik Munawar Khan Awan|Malik Munawar Khan Awan]] — [[মালিক মুনাৱৰ খান আৱান]] # [[:en:J.B. Petit|J.B. Petit]] — [[জে. বি. পেটিট]] # [[:en:Satya Narayan Gourisaria|Satya Narayan Gourisaria]] — [[সত্য নাৰায়ণ গৌৰিছাৰিয়া]] # [[:en:Munsha Singh Dukhi|Munsha Singh Dukhi]] — [[মুন্সা সিং দুখী]] # [[:en:Thakkar Bapa Ashram, Rayagada|Thakkar Bapa Ashram, Rayagada]] — [[ঠাক্কৰ বাপা আশ্ৰম, ৰায়গড়া]] # [[:en:U Kiang Nangbah|U Kiang Nangbah]] — [[উ কিয়াং নাংবাহ]] # [[:en:V. Kalyanam|V. Kalyanam]] — [[ভি. কল্যাণম]] # [[:en:Veer Narayan Singh|Veer Narayan Singh]] — [[বীৰ নাৰায়ণ সিং]] # [[:en:Chunilal Vaidya|Chunilal Vaidya]] — [[চুনীলাল বৈদ্য]] # [[:en:Ghelubhai Nayak|Ghelubhai Nayak]] — [[ঘেলুভাই নায়ক]] # [[:en:Darshan Singh Pheruman|Darshan Singh Pheruman]] — [[দৰ্শন সিং ফেৰুমান]] # [[:en:Vikram Marwah|Vikram Marwah]] — [[বিক্ৰম মাৰৱাহ]] # [[:en:Rajan Devadas|Rajan Devadas]] — [[ৰাজন দেৱদাস]] # [[:en:Prema Narendra Purao|Prema Narendra Purao]] — [[প্ৰেমা নৰেন্দ্ৰ পূৰাওঁ]] # [[:en:Kovai Subri|Kovai Subri]] — [[কোভাই সুব্ৰী]] # [[:en:Motilal Jotwani|Motilal Jotwani]] — [[মোতিলাল জোটৱানী]] # [[:en:Vitthal Jhaveri|Vitthal Jhaveri]] — [[বিঠল ঝাভেৰী]] # [[:en:Dandakaranya Project|Dandakaranya Project]] — [[দণ্ডকাৰণ্য প্ৰকল্প]] # [[:en:Shyam Sunder Vyas|Shyam Sunder Vyas]] — [[শ্যাম সুন্দৰ ব্যাস]] # [[:en:Madhavrao Bagal|Madhavrao Bagal]] — [[মাধৱৰাও বাগল]] # [[:en:Tulsidas Jadhav|Tulsidas Jadhav]] — [[তুলসীদাস জাধৱ]] # [[:en:Suhasini Chattopadhyay|Suhasini Chattopadhyay]] — [[সুহাসিনী চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Indumati Babuji Patankar|Indumati Babuji Patankar]] — [[ইন্দুমতী বাবুজী পাটণকৰ]] # [[:en:Amalprava Das|Amalprava Das]] — [[অমলপ্ৰভা দাস]] # [[:en:1946 Bihar riots|1946 Bihar riots]] — [[১৯৪৬ চনৰ বিহাৰ দাংগা]] # [[:en:Perin Captain|Perin Captain]] — [[পেৰিন কেপ্তেইন]] # [[:en:Tamralipta Jatiya Sarkar|Tamralipta Jatiya Sarkar]] — [[তাম্ৰলিপ্ত জাতীয় চৰকাৰ]] # [[:en:Digavalli Venkata Siva Rao|Digavalli Venkata Siva Rao]] — [[দিগৱল্লী ভেংকটা শিৱ ৰাও]] # [[:en:Rajnish Kumar (peace activist)|Rajnish Kumar (peace activist)]] — [[ৰজনীশ কুমাৰ (শান্তি কৰ্মী)]] # [[:en:Kalyan Singh Gupta|Kalyan Singh Gupta]] — [[কল্যাণ সিং গুপ্ত]] # [[:en:Muhammad Mian Mansoor Ansari|Muhammad Mian Mansoor Ansari]] — [[মুহাম্মদ মিয়ান মনছুৰ আনছাৰী]] # [[:en:Sohan Lal Dwivedi|Sohan Lal Dwivedi]] — [[সোহন লাল দ্বিবেদী]] # [[:en:Indumati Chimanlal Sheth|Indumati Chimanlal Sheth]] — [[ইন্দুমতী চিমনলাল শেঠ]] # [[:en:Krishnaswami Srinivas Sanjivi|Krishnaswami Srinivas Sanjivi]] — [[কৃষ্ণস্বামী শ্ৰীনিবাস সঞ্জীৱী]] # [[:en:Lila Ramkumar Bhargava|Lila Ramkumar Bhargava]] — [[লীলা ৰামকুমাৰ ভাৰ্গৱ]] # [[:en:Ingress into India Ordinance, 1914|Ingress into India Ordinance, 1914]] — [[ভাৰতত প্ৰৱেশ অধ্যাদেশ, ১৯১৪]] # [[:en:Kadakkal Revolt|Kadakkal Revolt]] — [[কদক্কাল বিদ্ৰোহ]] # [[:en:Ishrat Ali Siddiqui|Ishrat Ali Siddiqui]] — [[ইশৰত আলী ছিদ্দিকী]] # [[:en:Rangoon (2017 Hindi film)|Rangoon (2017 Hindi film)]] — [[ৰেংগুন (২০১৭ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Jagjit Singh Anand|Jagjit Singh Anand]] — [[জগজিৎ সিং আনন্দ]] # [[:en:History of the Anushilan Samiti|History of the Anushilan Samiti]] — [[অনুশীলন সমিতিৰ ইতিহাস]] # [[:en:Paina|Paina]] — [[পাইনা]] # [[:en:Gulab Kaur|Gulab Kaur]] — [[গুলাব কৌৰ]] # [[:en:Tallapragada Prakasarayudu|Tallapragada Prakasarayudu]] — [[তাল্লাপ্ৰগাদা প্ৰকাশৰায়ুডু]] # [[:en:Nehru: A Contemporary's Estimate|Nehru: A Contemporary's Estimate]] — [[নেহৰু: এজন সমসাময়িকৰ মূল্যায়ন]] # [[:en:Death of Sasi Perumal|Death of Sasi Perumal]] — [[শশী পেৰুমালৰ মৃত্যু]] # [[:en:Jamaat Ali Shah|Jamaat Ali Shah]] — [[জামাত আলী শ্বাহ]] # [[:en:Abdul Hamid Qadri Badayuni|Abdul Hamid Qadri Badayuni]] — [[আব্দুল হামিদ কাদৰী বদায়ুনী]] # [[:en:Shyam Kumari Khan|Shyam Kumari Khan]] — [[শ্যাম কুমাৰী খান]] # [[:en:Gauriram Gupta|Gauriram Gupta]] — [[গৌৰীৰাম গুপ্ত]] # [[:en:Pyari Devi|Pyari Devi]] — [[পিয়াৰী দেৱী]] # [[:en:Deendayal Gupta|Deendayal Gupta]] — [[দীনদয়াল গুপ্ত]] # [[:en:Rajmohini Devi|Rajmohini Devi]] — [[ৰাজমোহিনী দেৱী]] # [[:en:National Council of Education|National Council of Education]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা পৰিষদ]] # [[:en:Ramnath Biswas|Ramnath Biswas]] — [[ৰামনাথ বিশ্বাস]] # [[:en:Indian National Army in popular culture|Indian National Army in popular culture]] — [[জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Pravina Mehta|Pravina Mehta]] — [[প্ৰবীণা মেহতা]] # [[:en:Kanhaiya Lal Misra|Kanhaiya Lal Misra]] — [[কানহাইয়া লাল মিশ্ৰ]] # [[:en:Kanhiyalal Prabhakar Mishra|Kanhiyalal Prabhakar Mishra]] — [[কানহিয়ালাল প্ৰভাকৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Thota Narasaiah Naidu|Thota Narasaiah Naidu]] — [[থোটা নৰসাইয়া নাইডু]] # [[:en:Natwar Thakkar|Natwar Thakkar]] — [[নটৱৰ ঠাকৰ]] # [[:en:INA Martyrs' Memorial|INA Martyrs' Memorial]] — [[আই এন এ শ্বহীদ স্মাৰক]] # [[:en:Hugh Toye|Hugh Toye]] — [[হিউ টয়]] # [[:en:The Springing Tiger|The Springing Tiger]] — [[দ্য স্প্ৰিংগিং টাইগাৰ]] # [[:en:Sundari Mohan Das|Sundari Mohan Das]] — [[সুন্দৰী মোহন দাস]] # [[:en:Vimla Dang|Vimla Dang]] — [[বিমলা ডাং]] # [[:en:Subodh Chandra Mallik|Subodh Chandra Mallik]] — [[সুবোধ চন্দ্ৰ মল্লিক]] # [[:en:National Herald corruption case|National Herald corruption case]] — [[নেচনেল হেৰাল্ড দুৰ্নীতি গোচৰ]] # [[:en:British Committee of the Indian National Congress|British Committee of the Indian National Congress]] — [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটি]] # [[:en:Chakhi Khuntia|Chakhi Khuntia]] — [[চাখী খুণ্টিয়া]] # [[:en:Acharya Ramamurti|Acharya Ramamurti]] — [[আচাৰ্য ৰামমূৰ্তি]] # [[:en:Ram Nath Puri|Ram Nath Puri]] — [[ৰামনাথ পুৰী]] # [[:en:Rabindra Nath Upadhyay|Rabindra Nath Upadhyay]] — [[ৰবীন্দ্ৰ নাথ উপাধ্যায়]] # [[:en:Visalaandhra|Visalaandhra]] — [[বিশালান্ধ্ৰ]] # [[:en:Hema Bharali|Hema Bharali]] — [[হেমা ভৰালী]] # [[:en:Main Khudiram Bose Hun|Main Khudiram Bose Hun]] — [[মই ক্ষুদিৰাম বসু]] # [[:en:José Inácio Candido de Loyola|José Inácio Candido de Loyola]] — [[জোচে ইগনাচিঅ' কাণ্ডিডো দে লয়োলা]] # [[:en:Ramanlal Desai|Ramanlal Desai]] — [[ৰমণলাল দেশাই]] # [[:en:Basanti Devi|Basanti Devi]] — [[বসন্তী দেৱী]] # [[:en:Dandolu Chennareddy|Dandolu Chennareddy]] — [[দণ্ডোলু চেন্নাৰেড্ডী]] # [[:en:Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana|Mahatma Jyotiba Phule Jan Arogya Yojana]] — [[মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে জন আৰোগ্য যোজনা]] # [[:en:Azad Hind Bank|Azad Hind Bank]] — [[আজাদ হিন্দ বেংক]] # [[:en:Praja Mandal movement (Orissa)|Praja Mandal movement (Orissa)]] — [[প্ৰজা মণ্ডল আন্দোলন (উৰিষ্যা)]] # [[:en:Sushil Sen|Sushil Sen]] — [[সুশীল সেন]] # [[:en:Sitaram Seksaria|Sitaram Seksaria]] — [[সীতাৰাম ছেক্সাৰিয়া]] # [[:en:Ralph T. Templin|Ralph T. Templin]] — [[ৰাল্ফ টি. টেম্পলিন]] # [[:en:Omeo Kumar Das|Omeo Kumar Das]] — [[ওমেও কুমাৰ দাস]] # [[:en:Shanti Kumar Morarjee|Shanti Kumar Morarjee]] — [[শান্তি কুমাৰ মৰাৰজী]] # [[:en:Mohanlal Lallubhai Dantwala|Mohanlal Lallubhai Dantwala]] — [[মোহনলাল লল্লুভাই দান্তৱালা]] # [[:en:Vithalbhai Jhaveri|Vithalbhai Jhaveri]] — [[বিঠলভাই ঝাভেৰী]] # [[:en:Vitthal Laxman Phadke|Vitthal Laxman Phadke]] — [[বিঠল লক্ষ্মণ ফাডকে]] # [[:en:Narayan Sadoba Kajrolkar|Narayan Sadoba Kajrolkar]] — [[নাৰায়ণ সদোবা কাজৰোলকৰ]] # [[:en:Kaderbad Narasinga Rao|Kaderbad Narasinga Rao]] — [[কাদেৰবাদ নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:INA treasure controversy|INA treasure controversy]] — [[আই এন এৰ ধন-সম্পদ সম্পৰ্কীয় বিতৰ্ক]] # [[:en:Yashodhara Dasappa|Yashodhara Dasappa]] — [[যশোধৰা দাসাপ্পা]] # [[:en:Santi Ghose|Santi Ghose]] — [[শান্তি ঘোষ]] # [[:en:Vijay Singh (activist)|Vijay Singh]] — [[বিজয় সিং]] # [[:en:Rodda company arms heist|Rodda company arms heist]] — [[ৰড্ডা কোম্পানীৰ অস্ত্ৰ লুণ্ঠন]] # [[:en:Howrah-Sibpur Conspiracy case|Howrah-Sibpur Conspiracy case]] — [[হাওৰা-শিবপুৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:The Defence of the Magazine at Delhi|The Defence of the Magazine at Delhi]] — [[দিল্লীৰ অস্ত্ৰাগাৰৰ প্ৰতিৰক্ষা]] # [[:en:Andru Kanda Mugam|Andru Kanda Mugam]] — [[আন্দ্ৰু কান্দা মুগম]] # [[:en:First C. Achutha Menon ministry|First C. Achutha Menon ministry]] — [[প্ৰথম চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second C. Achutha Menon ministry|Second C. Achutha Menon ministry]] — [[দ্বিতীয় চি. অচ্যুত মেনন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Indian Gandhiyan Party|Indian Gandhiyan Party]] — [[ভাৰতীয় গান্ধীয়ান পাৰ্টি]] # [[:en:Kirat Babani|Kirat Babani]] — [[কিৰাট বাবাণী]] # [[:en:Evacuee Trust Property Board|Evacuee Trust Property Board]] — [[পৰিত্যক্ত সম্পত্তি ন্যাস ব'ৰ্ড]] # [[:en:First Vijayan ministry|First Vijayan ministry]] — [[প্ৰথম বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Pushpalata Das|Pushpalata Das]] — [[পুষ্পলতা দাস]] # [[:en:K. Kumar|K. Kumar]] — [[কে. কুমাৰ]] # [[:en:Stories by Rabindranath Tagore|Stories by Rabindranath Tagore]] — [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ গল্পসমূহ]] # [[:en:Syed Mohammad Sharfuddin Quadri|Syed Mohammad Sharfuddin Quadri]] — [[ছৈয়দ মহম্মদ শ্বৰফুদ্দিন কাদৰী]] # [[:en:Uda Devi|Uda Devi]] — [[উদা দেৱী]] # [[:en:Nagnath Naikwadi|Nagnath Naikwadi]] — [[নাগনাথ নাইকৱাড়ী]] # [[:en:Gunanand Dangwal|Gunanand Dangwal]] — [[গুণানন্দ ডাংৱাল]] # [[:en:Romesh Chandra|Romesh Chandra]] — [[ৰমেশ চন্দ্ৰ]] # [[:en:Akshay Kumar Jain|Akshay Kumar Jain]] — [[অক্ষয় কুমাৰ জৈন]] # [[:en:Annasaheb Sahasrabuddhe|Annasaheb Sahasrabuddhe]] — [[আন্নাচাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে]] # [[:en:Adrishya|Adrishya]] — [[অদৃশ্য]] # [[:en:Siege of Arrah|Siege of Arrah]] — [[আৰাহৰ অৱৰোধ]] # [[:en:Prithvi Singh Azad|Prithvi Singh Azad]] — [[পৃথ্বী সিং আজাদ]] # [[:en:Ram Prasad Nautiyal|Ram Prasad Nautiyal]] — [[ৰাম প্ৰসাদ নৌটিয়াল]] # [[:en:P. Gopinathan Nair|P. Gopinathan Nair]] — [[পি. গোপীনাথন নায়াৰ]] # [[:en:Battle of Jhelum (1857)|Battle of Jhelum (1857)]] — [[ঝেলমৰ যুদ্ধ (১৮৫৭)]] # [[:en:Telanga Kharia|Telanga Kharia]] — [[টেলংগা খাৰিয়া]] # [[:en:Dawn (Bengali educational society)|Dawn (Bengali educational society)]] — [[ডন (বংগীয় শিক্ষা সমাজ)]] # [[:en:Dawn (Indian educationalist magazine)|Dawn (Indian educationalist magazine)]] — [[ডন (ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আলোচনী)]] # [[:en:Kizhoor, Puducherry|Kizhoor, Puducherry]] — [[কীঝুৰ, পুডুচেৰী]] # [[:en:Rang Avadhoot|Rang Avadhoot]] — [[ৰং অৱধূত]] # [[:en:Surendranath Tagore|Surendranath Tagore]] — [[সুৰেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] # [[:en:Krantijyoti Savitribai Phule|Krantijyoti Savitribai Phule]] — [[ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে]] # [[:en:Syed Badrudduja|Syed Badrudduja]] — [[ছৈয়দ বদৰুদ্দুজা]] # [[:en:Mahila Rashtriya Sangha|Mahila Rashtriya Sangha]] — [[মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘ]] # [[:en:Eram massacre|Eram massacre]] — [[এৰাম হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:1947 Jammu massacres|1947 Jammu massacres]] — [[১৯৪৭ চনৰ জম্মু হত্যাকাণ্ডসমূহ]] # [[:en:Gangu Baba|Gangu Baba]] — [[গংগু বাবা]] # [[:en:Jang-e-Azadi Memorial|Jang-e-Azadi Memorial]] — [[জং-এ-আজাদী স্মাৰক]] # [[:en:Mukundrao Pedgaonkar|Mukundrao Pedgaonkar]] — [[মুকুন্দৰাও পেডগাঁওকৰ]] # [[:en:Bengal Criminal Law Amendment|Bengal Criminal Law Amendment]] — [[বংগ অপৰাধ আইন সংশোধনী]] # [[:en:Ram Ekbal Singh Warsi|Ram Ekbal Singh Warsi]] — [[ৰাম একবাল সিং ৱাৰ্ছী]] # [[:en:Kishan Singh Gargaj|Kishan Singh Gargaj]] — [[কিশন সিং গৰগজ]] # [[:en:Chapati Movement|Chapati Movement]] — [[চাপাটি আন্দোলন]] # [[:en:2nd Congress of the Communist Party of India|2nd Congress of the Communist Party of India]] — [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ দ্বিতীয় কংগ্ৰেছ]] # [[:en:1947 Sylhet referendum|1947 Sylhet referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ ছিলেট গণভোট]] # [[:en:Saraswathi Rajamani|Saraswathi Rajamani]] — [[সৰস্বতী ৰাজামণি]] # [[:en:Gangadhar Adhikari|Gangadhar Adhikari]] — [[গংগাধৰ অধিকাৰী]] # [[:en:Brahmajosyula Subrahmanyam|Brahmajosyula Subrahmanyam]] — [[ব্ৰহ্মজোস্যুলা সুব্ৰহ্মণ্যন]] # [[:en:Bibhuti Bhusan Das Gupta|Bibhuti Bhusan Das Gupta]] — [[বিভূতি ভূষণ দাস গুপ্ত]] # [[:en:Gora (novel)|Gora (novel)]] — [[গোৰা (উপন্যাস)]] # [[:en:Kiran Bala Bora|Kiran Bala Bora]] — [[কিৰণ বালা বৰা]] # [[:en:Second Mukherjee ministry|Second Mukherjee ministry]] — [[দ্বিতীয় মুখাৰ্জী মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Kamal Nath Jha|Kamal Nath Jha]] — [[কমল নাথ ঝা]] # [[:en:Narayan Sen|Narayan Sen]] — [[নাৰায়ণ সেন]] # [[:en:Fatima Sheikh|Fatima Sheikh]] — [[ফাতিমা শ্বেখ]] # [[:en:Dandi Beach|Dandi Beach]] — [[দাণ্ডী সমুদ্ৰতীৰ]] # [[:en:1857 Bharuch riot|1857 Bharuch riot]] — [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰুচ দাঙ্গা]] # [[:en:Srish Pal|Srish Pal]] — [[শ্ৰীশ পাল]] # [[:en:Anjalai Ammal|Anjalai Ammal]] — [[অঞ্জলাই আম্মাল]] # [[:en:Ramnandan Mishra|Ramnandan Mishra]] — [[ৰামনন্দন মিশ্ৰ]] # [[:en:Mohit Moitra|Mohit Moitra]] — [[মোহিত মৈত্ৰ]] # [[:en:Mohan Kishore Namadas|Mohan Kishore Namadas]] — [[মোহন কিশোৰ নামদাস]] # [[:en:Naseem Mirza Changezi|Naseem Mirza Changezi]] — [[নাছিম মিৰ্জা চেঞ্জিজী]] # [[:en:Premananda Dutta|Premananda Dutta]] — [[প্ৰেমনন্দ দত্ত]] # [[:en:Timeline of Adi Dharm|Timeline of Adi Dharm]] — [[আদি ধৰ্মৰ কালপঞ্জী]] # [[:en:3rd Bengal Light Cavalry|3rd Bengal Light Cavalry]] — [[তৃতীয় বেংগল লাইট কেভেলৰী]] # [[:en:Shambhu Dutt Sharma|Shambhu Dutt Sharma]] — [[শম্ভু দত্ত শৰ্মা]] # [[:en:Gandhi Mandela Awards|Gandhi Mandela Awards]] — [[গান্ধী মেণ্ডেলা বঁটা]] # [[:en:Indian National Army in Singapore|Indian National Army in Singapore]] — [[ছিংগাপুৰত ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]] # [[:en:Palay Khan (film)|Palay Khan (film)]] — [[পালায় খান (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Dilip Bagchi|Dilip Bagchi]] — [[দিলীপ বাগচী]] # [[:en:Shivpujan Rai|Shivpujan Rai]] — [[শিৱপূজন ৰায়]] # [[:en:Manikarnika: The Queen of Jhansi|Manikarnika: The Queen of Jhansi]] — [[মণিকৰ্ণিকা: দ্য কুইন অৱ ঝান্সী]] # [[:en:Mahavir Singh (revolutionary)|Mahavir Singh (revolutionary)]] — [[মহাবীৰ সিং (বিপ্লৱী)]] # [[:en:K. C. Das (chemist)|K. C. Das (chemist)]] — [[কে. চি. দাস (ৰসায়নবিদ)]] # [[:en:Mohiuddin Bava|Mohiuddin Bava]] — [[মহিউদ্দিন বাভা]] # [[:en:Bhawani Mandir|Bhawani Mandir]] — [[ভৱানী মন্দিৰ]] # [[:en:Mithuben Petit|Mithuben Petit]] — [[মিথুবেন পেটিট]] # [[:en:Coolie-Begar movement|Coolie-Begar movement]] — [[কুলী-বেগাৰ আন্দোলন]] # [[:en:Parsee Rustomjee|Parsee Rustomjee]] — [[পাৰ্চী ৰুস্তমজী]] # [[:en:Deenbandhu|Deenbandhu]] — [[দীনবন্ধু]] # [[:en:Tara Rani Srivastava|Tara Rani Srivastava]] — [[তৰা ৰাণী শ্ৰীবাস্তৱ]] # [[:en:Kheda Satyagraha of 1918|Kheda Satyagraha of 1918]] — [[১৯১৮ চনৰ খেডা সত্যাগ্ৰহ]] # [[:en:Choithram Gidwani|Choithram Gidwani]] — [[চৈথৰাম গিডৱানি]] # [[:en:Tana Bhagat Movement|Tana Bhagat Movement]] — [[টানা ভগত আন্দোলন]] # [[:en:Raja Arjun Singh|Raja Arjun Singh]] — [[ৰজা অৰ্জুন সিং]] # [[:en:Rameshwar Banerjee|Rameshwar Banerjee]] — [[ৰামেশ্বৰ বেনাৰ্জী]] # [[:en:Godavari Parulekar|Godavari Parulekar]] — [[গোদাৱৰী পাৰুলেকাৰ]] # [[:en:Battle of Kintoor|Battle of Kintoor]] — [[কিণ্টুৰৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Satyendranath Bosu|Satyendranath Bosu]] — [[সত্যেন্দ্ৰনাথ বসু]] # [[:en:Ahmadullah Shah|Ahmadullah Shah]] — [[আহমদুল্লাহ শ্বাহ]] # [[:en:Fifth Nitish Kumar ministry|Fifth Nitish Kumar ministry]] — [[পঞ্চম নীতিশ কুমাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Haripada Chattopadhyay|Haripada Chattopadhyay]] — [[হৰিপদ চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Pramod Ranjan Sengupta|Pramod Ranjan Sengupta]] — [[প্ৰমোদ ৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:Barkat Ahmad|Barkat Ahmad]] — [[বৰকত আহমদ]] # [[:en:Bhogeswari Phukanani|Bhogeswari Phukanani]] — [[ভোগেশ্বৰী ফুকননী]] # [[:en:Aangan (2018 TV series)|Aangan (2018 TV series)]] — [[আংগন (২০১৮ চনৰ টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Mutnuri Krishna Rao|Mutnuri Krishna Rao]] — [[মুটনুৰি কৃষ্ণ ৰাও]] # [[:en:Abadi Bano Begum|Abadi Bano Begum]] — [[আবাদী বানো বেগম]] # [[:en:Bose: Dead/Alive|Bose: Dead/Alive]] — [[বোস: ডেড/এলাইভ]] # [[:en:Jyotirmayee Gangopadhyay|Jyotirmayee Gangopadhyay]] — [[জ্যোতিৰ্ময়ী গংগোপাধ্যায়]] # [[:en:Hariprobha Takeda|Hariprobha Takeda]] — [[হৰিপ্ৰভা তাকেদা]] # [[:en:Duvvuri Subbamma|Duvvuri Subbamma]] — [[দুভুৰি সুব্বাম্মা]] # [[:en:Santosh Kumar Mitra|Santosh Kumar Mitra]] — [[সন্তোষ কুমাৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Suniti Choudhury|Suniti Choudhury]] — [[সুনীতি চৌধুৰী]] # [[:en:Suhasini Ganguly|Suhasini Ganguly]] — [[সুহাসিনী গাংগুলী]] # [[:en:Anantahari Mitra|Anantahari Mitra]] — [[অনন্তহৰি মিত্ৰ]] # [[:en:Zohraben Chavda|Zohraben Chavda]] — [[জোহৰাবেন চাভদা]] # [[:en:Jiban Ghoshal|Jiban Ghoshal]] — [[জীৱন ঘোষাল]] # [[:en:Tarakeswar Dastidar|Tarakeswar Dastidar]] — [[তাৰকেশ্বৰ দস্তিদাৰ]] # [[:en:Motilal Roy|Motilal Roy]] — [[মতিলাল ৰায়]] # [[:en:Shrish Chandra Ghosh|Shrish Chandra Ghosh]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ ঘোষ]] # [[:en:Manindra Nath Nayak|Manindra Nath Nayak]] — [[মণীন্দ্ৰনাথ নায়ক]] # [[:en:Bishnu Chattopadhyay|Bishnu Chattopadhyay]] — [[বিষ্ণু চট্টোপাধ্যায়]] # [[:en:Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)|Manoranjan Bhattacharya (revolutionary)]] — [[মনোৰঞ্জন ভট্টাচাৰ্য (বিপ্লৱী)]] # [[:en:Tarakeswar Sengupta|Tarakeswar Sengupta]] — [[তাৰকেশ্বৰ সেনগুপ্ত]] # [[:en:Fort of Budhayan|Fort of Budhayan]] — [[বুধায়নৰ দুৰ্গ]] # [[:en:Kalyani Das|Kalyani Das]] — [[কল্যাণী দাস]] # [[:en:Guntur Bapanaiah|Guntur Bapanaiah]] — [[গুণ্টুৰ বাপনাইয়া]] # [[:en:T. V. Thomas|T. V. Thomas]] — [[টি. ভি. থমাছ]] # [[:en:Sankaralinganar|Sankaralinganar]] — [[শংকৰলিংগনাৰ]] # [[:en:Ghughi|Ghughi]] — [[ঘুঘী]] # [[:en:Rajat Sen|Rajat Sen]] — [[ৰজত সেন]] # [[:en:Deba Gupta|Deba Gupta]] — [[দেৱ গুপ্ত]] # [[:en:Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century|Peace, Nonviolence and Empowerment - Gandhian Philosophy in the 21st Century]] — [[শান্তি, অহিংসা আৰু সবলীকৰণ—একবিংশ শতিকাত গান্ধীবাদী দৰ্শন]] # [[:en:Ekram Rasul|Ekram Rasul]] — [[ইক্ৰাম ৰছুল]] # [[:en:Nirmal Jibon Ghosh|Nirmal Jibon Ghosh]] — [[নিৰ্মল জীৱন ঘোষ]] # [[:en:Sah Mal|Sah Mal]] — [[ছাহ মাল]] # [[:en:Harish Chandra Heda|Harish Chandra Heda]] — [[হৰিশ চন্দ্ৰ হেদা]] # [[:en:Pradyot Kumar Bhattacharya|Pradyot Kumar Bhattacharya]] — [[প্ৰদ্যোত কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:Satish Sardar|Satish Sardar]] — [[সতীশ সৰ্দাৰ]] # [[:en:Ramakrishna Biswas|Ramakrishna Biswas]] — [[ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাস]] # [[:en:Datta Tamhane|Datta Tamhane]] — [[দত্ত তামহানে]] # [[:en:Bhai Vaidya|Bhai Vaidya]] — [[ভাই বৈদ্য]] # [[:en:Kochi Rajya Prajamandalam|Kochi Rajya Prajamandalam]] — [[কোচি ৰাজ্য প্ৰজামণ্ডলম]] # [[:en:Giovanni Ermiglia|Giovanni Ermiglia]] — [[জিওভান্নি এৰমিগ্লিয়া]] # [[:en:Chittapriya Ray Chaudhuri|Chittapriya Ray Chaudhuri]] — [[চিত্তপ্ৰিয় ৰায় চৌধুৰী]] # [[:en:Dudu Miyan|Dudu Miyan]] — [[দুদু মিঞা]] # [[:en:Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)|Bhimrao Ambedkar (Uttar Pradesh politician)]] — [[ভীমৰাও আম্বেদকাৰ (উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰাজনীতিবিদ)]] # [[:en:Parkala Massacre|Parkala Massacre]] — [[পাৰকালা হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Pitambar Pant|Pitambar Pant]] — [[পীতাম্বৰ পন্ত]] # [[:en:Chandrashekhar (TV series)|Chandrashekhar (TV series)]] — [[চন্দ্ৰশেখৰ (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Temperance movement in India|Temperance movement in India]] — [[ভাৰতৰ মদ্যনিষেধ আন্দোলন]] # [[:en:Shrish Chandra Mitra|Shrish Chandra Mitra]] — [[শ্ৰীশ চন্দ্ৰ মিত্ৰ]] # [[:en:Nankana (film)|Nankana (film)]] — [[নানকানা (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Sardar Lehna Singh|Sardar Lehna Singh]] — [[সৰ্দাৰ লেহনা সিং]] # [[:en:Jaladhar Sen|Jaladhar Sen]] — [[জলধৰ সেন]] # [[:en:Umrao Singh Bhati|Umrao Singh Bhati]] — [[উমৰাও সিং ভাটি]] # [[:en:Vijay Singh Gujjar|Vijay Singh Gujjar]] — [[বিজয় সিং গুজ্জৰ]] # [[:en:Vishwanath Vaishampayan|Vishwanath Vaishampayan]] — [[বিশ্বনাথ বৈশম্পায়ন]] # [[:en:Gaya Prasad Katiyar|Gaya Prasad Katiyar]] — [[গয়া প্ৰসাদ কাটিয়াৰ]] # [[:en:Haridas Dutta|Haridas Dutta]] — [[হৰিদাস দত্ত]] # [[:en:Shiv Verma|Shiv Verma]] — [[শিৱ বৰ্মা]] # [[:en:Bejoy Kumar Sinha|Bejoy Kumar Sinha]] — [[বিজয় কুমাৰ সিনহা]] # [[:en:Gandhi Peace Foundation|Gandhi Peace Foundation]] — [[গান্ধী শান্তি প্ৰতিষ্ঠান]] # [[:en:Bela Mitra|Bela Mitra]] — [[বেলা মিত্ৰ]] # [[:en:Demons of the Punjab|Demons of the Punjab]] — [[পঞ্জাবৰ দানৱ]] # [[:en:Raghunath Mahato|Raghunath Mahato]] — [[ৰঘুনাথ মাহাতো]] # [[:en:Adruti Laxmibai|Adruti Laxmibai]] — [[অদ্ৰুতি লক্ষ্মীবাই]] # [[:en:Goverdhan Lal Oza|Goverdhan Lal Oza]] — [[গোবৰ্ধন লাল ওঝা]] # [[:en:Bhima Nayak|Bhima Nayak]] — [[ভীমা নায়ক]] # [[:en:Yugantar Ashram|Yugantar Ashram]] — [[যুগান্তৰ আশ্ৰম]] # [[:en:Madho Singh (Ghess)|Madho Singh (Ghess)]] — [[মাধো সিং (ঘেছ)]] # [[:en:Karunakar Singh|Karunakar Singh]] — [[কৰুণাকৰ সিং]] # [[:en:Madhab Chandra Routray|Madhab Chandra Routray]] — [[মাধৱ চন্দ্ৰ ৰাউত্ৰে]] # [[:en:Kamal Singh Dao|Kamal Singh Dao]] — [[কমল সিং দাও]] # [[:en:Akshay Ramanlal Desai|Akshay Ramanlal Desai]] — [[অক্ষয় ৰামনলাল দেশাই]] # [[:en:List of things named after Jawaharlal Nehru|List of things named after Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা বস্তুৰ তালিকা]] # [[:en:Gora (film)|Gora (film)]] — [[গোৰা (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[:en:Netaji (TV series)|Netaji (TV series)]] — [[নেতাজী (টিভি ধাৰাবাহিক)]] # [[:en:Hare Krishna Singh|Hare Krishna Singh]] — [[হৰে কৃষ্ণ সিং]] # [[:en:Opposition to the partition of India|Opposition to the partition of India]] — [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] # [[:en:Hindu–Muslim unity|Hindu–Muslim unity]] — [[হিন্দু–মুছলমান ঐক্য]] # [[:en:Composite Nationalism and Islam|Composite Nationalism and Islam]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]] # [[:en:Laxmi Indira Panda|Laxmi Indira Panda]] — [[লক্ষ্মী ইন্দিৰা পাণ্ডা]] # [[:en:Peer Ali Khan|Peer Ali Khan]] — [[পীৰ আলী খান]] # [[:en:The Gandhi Murder|The Gandhi Murder]] — [[দ্য গান্ধী মাৰ্ডাৰ]] # [[:en:Vishwanath Shahdeo|Vishwanath Shahdeo]] — [[বিশ্বনাথ শ্বাহদেও]] # [[:en:Mewa Singh Lopoke|Mewa Singh Lopoke]] — [[মেৱা সিং লোপোকে]] # [[:en:Sharda Mehta|Sharda Mehta]] — [[শাৰদা মেহতা]] # [[:en:Sumant Mehta|Sumant Mehta]] — [[সুমন্ত মেহতা]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2019 Indian general election]] — [[২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] # [[:en:K. M. Maulavi|K. M. Maulavi]] — [[কে. এম. মৌলৱী]] # [[:en:Pandey Ganpat Rai|Pandey Ganpat Rai]] — [[পাণ্ডে গণপত ৰায়]] # [[:en:Battle of Chatra|Battle of Chatra]] — [[ছাত্ৰাৰ যুদ্ধ]] # [[:en:Daksha Pattani|Daksha Pattani]] — [[দক্ষ পট্টনী]] # [[:en:Parul Mukherjee|Parul Mukherjee]] — [[পাৰুল মুখাৰ্জী]] # [[:en:Dharanath Bhattacharya|Dharanath Bhattacharya]] — [[ধৰণাথ ভট্টাচাৰ্য]] # [[:en:Swarup Rani Nehru|Swarup Rani Nehru]] — [[স্বৰূপ ৰাণী নেহৰু]] # [[:en:Raghoji Bhangare|Raghoji Bhangare]] — [[ৰাঘোজী ভাংগাৰে]] # [[:en:Nirmalendu Chowdhury|Nirmalendu Chowdhury]] — [[নিৰ্মলেন্দু চৌধুৰী]] # [[:en:Tikait Umrao Singh|Tikait Umrao Singh]] — [[টিকাইত উমৰাও সিং]] # [[:en:Sheikh Bhikhari|Sheikh Bhikhari]] — [[শ্বেইখ ভিখাৰী]] # [[:en:Gumnaami|Gumnaami]] — [[গুমনামী]] # [[:en:Faridul Haq Ansari|Faridul Haq Ansari]] — [[ফৰিদুল হক আনছাৰী]] # [[:en:Prajapati Mishra|Prajapati Mishra]] — [[প্ৰজাপতি মিশ্ৰ]] # [[:en:Appannagouda Patil|Appannagouda Patil]] — [[আপ্পান্নাগৌড়া পাটিল]] # [[:en:Jaidev Kapoor|Jaidev Kapoor]] — [[জয়দেৱ কাপুৰ]] # [[:en:Narpati Singh|Narpati Singh]] — [[নৰপতি সিং]] # [[:en:Hifzur Rahman Seoharwi|Hifzur Rahman Seoharwi]] — [[হিফজুৰ ৰহমান ছেওহৰৱী]] # [[:en:Dhir Shamsher Rana|Dhir Shamsher Rana]] — [[ধীৰ শমশেৰ ৰাণা]] # [[:en:1947 North-West Frontier Province referendum|1947 North-West Frontier Province referendum]] — [[১৯৪৭ চনৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ গণভোট]] # [[:en:Chitra Sarwara|Chitra Sarwara]] — [[চিত্ৰা সৰৱাৰা]] # [[:en:Moulvi Muhammad Baqir|Moulvi Muhammad Baqir]] — [[মৌলৱী মুহাম্মদ বাকিৰ]] # [[:en:Nilamber and Pitamber|Nilamber and Pitamber]] — [[নীলাম্বৰ আৰু পীতাম্বৰ]] # [[:en:INX Media case|INX Media case]] — [[আইএনএক্স মিডিয়া গোচৰ]] # [[:en:Khwaja Usman|Khwaja Usman]] — [[খাজা উছমান]] # [[:en:Partition Voices|Partition Voices]] — [[বিভাজনৰ কণ্ঠস্বৰ]] # [[:en:Ayyathan Gopalan|Ayyathan Gopalan]] — [[আয়্যাথান গোপালন]] # [[:en:Tatya Tope|Tatya Tope]] — [[তাত্যা টোপে]] # [[:en:Abdul Matin Chowdhury (scholar)|Abdul Matin Chowdhury (scholar)]] — [[আব্দুল মতিন চৌধুৰী (পণ্ডিত)]] # [[:en:Rama Khandwala|Rama Khandwala]] — [[ৰামা খান্দৱালা]] # [[:en:Jamshedpur Gopeshwar|Jamshedpur Gopeshwar]] — [[জমশেদপুৰ গোপেশ্বৰ]] # [[:en:Betaal|Betaal]] — [[বেতাল]] # [[:en:Matadin Bhangi|Matadin Bhangi]] — [[মতাদিন ভাংগী]] # [[:en:Muddiman Committee|Muddiman Committee]] — [[মাডিমেন কমিটি]] # [[:en:Hans Raj Vohra|Hans Raj Vohra]] — [[হংস ৰাজ ভোহৰা]] # [[:en:Dalit History Month|Dalit History Month]] — [[দলিত ইতিহাস মাহ]] # [[:en:Babu Chotelal Shrivastava|Babu Chotelal Shrivastava]] — [[বাবু ছোটেলাল শ্ৰীবাস্তৱ]] # [[:en:The Skull of Alum Bheg|The Skull of Alum Bheg]] — [[আলম বেগৰ মূৰৰ খুলি]] # [[:en:Savarkar (book)|Savarkar (book)]] — [[সাৱৰকাৰ (গ্ৰন্থ)]] # [[:en:The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye|The Forgotten Army - Azaadi Ke Liye]] — [[দ্য ফৰগটেন আৰ্মি – আজাদী কে লিয়ে]] # [[:en:Laxminarayan Mishra|Laxminarayan Mishra]] — [[লক্ষ্মীনাৰায়ণ মিশ্ৰ]] # [[:en:Suresh Chandra Mishra|Suresh Chandra Mishra]] — [[সুৰেশ চন্দ্ৰ মিশ্ৰ]] # [[:en:Najib Ali Choudhury|Najib Ali Choudhury]] — [[নজীব আলী চৌধুৰী]] # [[:en:P. S. Nataraja Pillai|P. S. Nataraja Pillai]] — [[পি. এছ. নটৰাজা পিল্লাই]] # [[:en:Perin Chandra|Perin Chandra]] — [[পেৰিন চন্দ্ৰ]] # [[:en:Chowara Parameswaran|Chowara Parameswaran]] — [[চোৱাৰা পৰমেশ্বৰন]] # [[:en:Bradlaugh Hall|Bradlaugh Hall]] — [[ব্ৰেডলাফ হল]] # [[:en:The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi|The Death and Afterlife of Mahatma Gandhi]] — [[মহাত্মা গান্ধীৰ মৃত্যু আৰু পৰৱৰ্তী জীৱন]] # [[:en:India's Struggle for Independence|India's Struggle for Independence]] — [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম]] # [[:en:C. Krishnan Nair|C. Krishnan Nair]] — [[চি. কৃষ্ণন নায়াৰ]] # [[:en:Tolstoy Farm|Tolstoy Farm]] — [[টলষ্টয় ফাৰ্ম]] # [[:en:Kishorlal Mashruwala|Kishorlal Mashruwala]] — [[কিশোৰলাল মাশ্ৰুৱালা]] # [[:en:First Mufti Mohammad Sayeed ministry|First Mufti Mohammad Sayeed ministry]] — [[প্ৰথম মুফতি মহম্মদ ছায়ীদ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Composite nationalism|Composite nationalism]] — [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] # [[:en:Sayeed Mohammed|Sayeed Mohammed]] — [[ছায়ীদ মহম্মদ]] # [[:en:Death and state funeral of Jawaharlal Nehru|Death and state funeral of Jawaharlal Nehru]] — [[জৱাহৰলাল নেহৰুৰ মৃত্যু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া]] # [[:en:Chunilal Shah|Chunilal Shah]] — [[চুনীলাল শ্বাহ]] # [[:en:List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election|List of United Progressive Alliance candidates in the 2009 Indian general election]] — [[২০০৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চাৰ প্ৰাৰ্থীৰ তালিকা]] # [[:en:Nehru: The Invention of India|Nehru: The Invention of India]] — [[নেহৰু: দ্য ইনভেনচন অৱ ইণ্ডিয়া]] # [[:en:B. V. Kakkilaya|B. V. Kakkilaya]] — [[বি. ভি. কাক্কিলায়া]] # [[:en:Deo Narayan Yadav|Deo Narayan Yadav]] — [[দেও নাৰায়ণ যাদৱ]] # [[:en:Batak Mian|Batak Mian]] — [[বাটাক মিয়ান]] # [[:en:All Parties Conference|All Parties Conference]] — [[সৰ্বদলীয় সন্মিলন]] # [[:en:India League|India League]] — [[ইণ্ডিয়া লীগ]] # [[:en:Sadruddin Khan Azurda Dehlawi|Sadruddin Khan Azurda Dehlawi]] — [[ছদৰুদ্দিন খান আজুৰ্দা দেহলৱী]] # [[:en:Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao|Nadimpalli Venkata Lakshmi Narasimha Rao]] — [[নাদিমপল্লী ভেংকট লক্ষ্মী নৰসিংহ ৰাও]] # [[:en:New Age Weekly|New Age Weekly]] — [[নিউ এজ উইকলি]] # [[:en:S.V. Ghate|S.V. Ghate]] — [[এছ. ভি. ঘাটে]] # [[:en:S. Kumaran|S. Kumaran]] — [[এছ. কুমাৰন]] # [[:en:Jnanendra Das Gupta|Jnanendra Das Gupta]] — [[জ্ঞানেন্দ্ৰ দাস গুপ্ত]] # [[:en:Aangan (novel)|Aangan (novel)]] — [[আংগন (উপন্যাস)]] # [[:en:1964 split in the Communist Party of India|1964 split in the Communist Party of India]] — [[১৯৬৪ চনত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিভাজন]] # [[:en:Qaumi Jang|Qaumi Jang]] — [[কওমী জং]] # [[:en:Kameshwar Pandit|Kameshwar Pandit]] — [[কামেশ্বৰ পণ্ডিত]] # [[:en:Uzair Gul Peshawari|Uzair Gul Peshawari]] — [[উজাইৰ গুল পেছাৱৰী]] # [[:en:All India Peace and Solidarity Organisation|All India Peace and Solidarity Organisation]] — [[সৰ্বভাৰতীয় শান্তি আৰু সংহতি সংগঠন]] # [[:en:Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship|Indian Society for Cultural Co-operation and Friendship]] — [[ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক সহযোগিতা আৰু বন্ধুত্ব সমিতি]] # [[:en:S.S. Mirajkar|S.S. Mirajkar]] — [[এছ. এছ. মিৰাজকাৰ]] # [[:en:Hiralal (actor)|Hiralal (actor)]] — [[হীৰালাল (অভিনেতা)]] # [[:en:Madari Pasi|Madari Pasi]] — [[মাদাৰী পাছী]] # [[:en:Kamada Kinkar Mukherjee|Kamada Kinkar Mukherjee]] — [[কামদা কিঙ্কৰ মুখাৰ্জী]] # [[:en:V.D. Chitale|V.D. Chitale]] — [[ভি. ডি. চিটালে]] # [[:en:Christian freedom fighters of India|Christian freedom fighters of India]] — [[ভাৰতৰ খ্ৰীষ্টান স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] # [[:en:S.V. Deshpande|S.V. Deshpande]] — [[এছ. ভি. দেশপাণ্ডে]] # [[:en:Nilla Cram Cook|Nilla Cram Cook]] — [[নিলা ক্ৰাম কুক]] # [[:en:Maulana Mazharul Haque|Maulana Mazharul Haque]] — [[মৌলানা মজহৰুল হক]] # [[:en:1947–1948 Rajouri massacre|1947–1948 Rajouri massacre]] — [[১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ৰাজৌৰী হত্যাকাণ্ড]] # [[:en:Ram Narayan Chaudhary|Ram Narayan Chaudhary]] — [[ৰাম নাৰায়ণ চৌধুৰী]] # [[:en:Chaudhary Ram Lubaya|Chaudhary Ram Lubaya]] — [[চৌধুৰী ৰাম লুবায়া]] # [[:en:Kanpur Bolshevik Conspiracy Case|Kanpur Bolshevik Conspiracy Case]] — [[কানপুৰ বলছেভিক ষড়যন্ত্ৰ গোচৰ]] # [[:en:Babu Jandel|Babu Jandel]] — [[বাবু জাণ্ডেল]] # [[:en:Arthanareesa Varma|Arthanareesa Varma]] — [[অৰ্ধনাৰীশা বৰ্মা]] # [[:en:Tufail Ahmad Manglori|Tufail Ahmad Manglori]] — [[তুফাইল আহমদ মাংলোৰী]] # [[:en:Md Afaque Alam|Md Afaque Alam]] — [[মহম্মদ আফাক আলম]] # [[:en:P. K. Vasudevan Nair ministry|P. K. Vasudevan Nair ministry]] — [[পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Hannah Sen|Hannah Sen]] — [[হান্না সেন]] # [[:en:Lakshmibai Rajwade|Lakshmibai Rajwade]] — [[লক্ষ্মীবাই ৰাজৱাডে]] # [[:en:Taraben Premchand|Taraben Premchand]] — [[তাৰাবেন প্ৰেমচন্দ]] # [[:en:Shantabai Dhanaji Dani|Shantabai Dhanaji Dani]] — [[শান্তাবাই ধনাজী দানী]] # [[:en:List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar|List of institutions and places named after Mohammad Ali Jauhar]] — [[মহম্মদ আলী জওহৰৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা প্ৰতিষ্ঠান আৰু স্থানৰ তালিকা]] # [[:en:Chowdary Satyanarayana|Chowdary Satyanarayana]] — [[চৌধুৰী সত্যনাৰায়ণ]] # [[:en:Fredoon Kabraji|Fredoon Kabraji]] — [[ফ্ৰেডুন কাব্ৰাজী]] # [[:en:Bhupendra Nath Halder|Bhupendra Nath Halder]] — [[ভূপেন্দ্ৰনাথ হালদাৰ]] # [[:en:Subhasji (song)|Subhasji (song)]] — [[সুভাষজী (গীত)]] # [[:en:Ashalata Sen|Ashalata Sen]] — [[আশালতা সেন]] # [[:en:Nirupama Rath|Nirupama Rath]] — [[নিৰূপমা ৰথ]] # [[:en:Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha|Dr. Babasaheb Ambedkar - Mahamanvachi Gauravgatha]] — [[ড° বাবাচাহেব আম্বেদকাৰ – মহামানৱৰ গৌৰৱগাথা]] # [[:en:Ujjwala Majumdar|Ujjwala Majumdar]] — [[উজ্জ্বলা মজুমদাৰ]] # [[:en:Jana Sakthi|Jana Sakthi]] — [[জন শক্তি]] # [[:en:Praja Paksham|Praja Paksham]] — [[প্ৰজা পক্ষ]] # [[:en:Ram Prasad Bairagi|Ram Prasad Bairagi]] — [[ৰাম প্ৰসাদ বৈৰাগী]] # [[:en:Anderkoti|Anderkoti]] — [[আণ্ডেৰকোটি]] # [[:en:Sadhu Sitaram Das|Sadhu Sitaram Das]] — [[সাধু সীতাৰাম দাস]] # [[:en:Battle of Shamli|Battle of Shamli]] — [[শামলীৰ যুদ্ধ]] # [[:en:East India Association|East India Association]] — [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া এছ’চিয়েচন]] # [[:en:Kembavuta|Kembavuta]] — [[কেম্বাভুটা]] # [[:en:Mahendra Gop|Mahendra Gop]] — [[মহেন্দ্ৰ গোপ]] # [[:en:Channareddy Patil Tunnur|Channareddy Patil Tunnur]] — [[চন্নাৰেড্ডী পাটিল টুন্নুৰ]] # [[:en:Prithviraj Chavan ministry|Prithviraj Chavan ministry]] — [[পৃথ্বীৰাজ চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Ashok Chavan ministry|Second Ashok Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:New Medina|New Medina]] — [[নিউ মদিনা]] # [[:en:Khemirao Sarnaik|Khemirao Sarnaik]] — [[খেমিৰাও সৰ্ণাইক]] # [[:en:First Deshmukh ministry|First Deshmukh ministry]] — [[প্ৰথম দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Deshmukh ministry|Second Deshmukh ministry]] — [[দ্বিতীয় দেশমুখ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Ashok Chavan ministry|First Ashok Chavan ministry]] — [[প্ৰথম অশোক চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Shinde ministry|Shinde ministry]] — [[শিণ্ডে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Fourth Pawar ministry|Fourth Pawar ministry]] — [[চতুৰ্থ পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Sudhakarrao Naik ministry|Sudhakarrao Naik ministry]] — [[সুধাকৰ ৰাও নায়ক মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Third Pawar ministry|Third Pawar ministry]] — [[তৃতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Pawar ministry|Second Pawar ministry]] — [[দ্বিতীয় পাৱাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Shankarrao Chavan ministry|Second Shankarrao Chavan ministry]] — [[দ্বিতীয় শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Nilangekar ministry|Nilangekar ministry]] — [[নীলংগেকাৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Antulay ministry|Antulay ministry]] — [[আণ্টুলে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Periya Kaladi|Periya Kaladi]] — [[পেৰিয়া কালাড়ি]] # [[:en:Fourth Vasantdada Patil ministry|Fourth Vasantdada Patil ministry]] — [[চতুৰ্থ বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Bhosale ministry|Bhosale ministry]] — [[ভোছলে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Vijayan ministry|Second Vijayan ministry]] — [[দ্বিতীয় বিজয়ন মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Thackeray ministry|Thackeray ministry]] — [[ঠাকৰে মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Third Vasantdada Patil ministry|Third Vasantdada Patil ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Vasantdada Patil ministry|Second Vasantdada Patil ministry]] — [[দ্বিতীয় বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Vasantdada Patil ministry|First Vasantdada Patil ministry]] — [[প্ৰথম বসন্তদাদা পাটিল মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:First Kher ministry (Bombay Presidency)|First Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[প্ৰথম খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] # [[:en:Second Kher ministry (Bombay Presidency)|Second Kher ministry (Bombay Presidency)]] — [[দ্বিতীয় খেৰ মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি)]] # [[:en:First Shankarrao Chavan ministry|First Shankarrao Chavan ministry]] — [[প্ৰথম শংকৰৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)|Second Yashwantrao Chavan ministry (Maharashtra)]] — [[দ্বিতীয় যশৱন্তৰাও চৱান মন্ত্ৰীসভা (মহাৰাষ্ট্ৰ)]] # [[:en:Desai ministry (Bombay State)|Desai ministry (Bombay State)]] — [[দেশাই মন্ত্ৰীসভা (বোম্বাই ৰাজ্য)]] # [[:en:Mufti Abdul Razzaq|Mufti Abdul Razzaq]] — [[মুফতি আব্দুল ৰাজ্জাক]] # [[:en:Mazhar Nanautawi|Mazhar Nanautawi]] — [[মজহৰ নানাউতৱী]] # [[:en:K. B. Menon|K. B. Menon]] — [[কে. বি. মেনন]] # [[:en:Third Vasantrao Naik ministry|Third Vasantrao Naik ministry]] — [[তৃতীয় বসন্তৰাও নাইক মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:Govind Rao Khare|Govind Rao Khare]] — [[গোবিন্দ ৰাও খাৰে]] # [[:en:2019 Gandhi March|2019 Gandhi March]] — [[২০১৯ চনৰ গান্ধী পদযাত্ৰা]] # [[:en:Mohammad Abdullah (India)|Mohammad Abdullah]] — [[মহম্মদ আব্দুল্লাহ]] # [[:en:P. K. Sawant ministry|P. K. Sawant ministry]] — [[পি. কে. সাৱন্ত মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:1925 Kanpur Communist Conference|1925 Kanpur Communist Conference]] — [[১৯২৫ চনৰ কানপুৰ কমিউনিষ্ট সন্মিলন]] # [[:en:Jaynath Pati|Jaynath Pati]] — [[জয়নাথ পাটী]] # [[:en:Mangal Prabhat|Mangal Prabhat]] — [[মংগল প্ৰভাত]] # [[:en:J. P. Bagerhatta|J. P. Bagerhatta]] — [[জে. পি. বাগেৰহাট্টা]] # [[:en:Nityanand Saha|Nityanand Saha]] — [[নিত্যানন্দ সাহা]] # [[:en:Sukumar Bannerjee|Sukumar Bannerjee]] — [[সুকুমাৰ বেনাৰ্জী]] # [[:en:Hari Kishan Talwar|Hari Kishan Talwar]] — [[হৰি কিশন তলৱাৰ]] # [[:en:Hafizur Rahman Wasif Dehlavi|Hafizur Rahman Wasif Dehlavi]] — [[হাফিজুৰ ৰহমান ৱাছিফ দেহলৱী]] # [[:en:Ram Rakha|Ram Rakha]] — [[ৰাম ৰখা]] # [[:en:Sohanlal Pathak|Sohanlal Pathak]] — [[সোহনলাল পাঠক]] # [[:en:Ahmad Saeed Dehlavi|Ahmad Saeed Dehlavi]] — [[আহমদ ছাঈদ দেহলৱী]] # [[:en:Ammembala Balappa|Ammembala Balappa]] — [[আম্মেম্বালা বালাপ্পা]] # [[:en:Kushal Singh of Auwa|Kushal Singh of Auwa]] — [[আউৱাৰ কুশল সিং]] # [[:en:Narayan Palekar|Narayan Palekar]] — [[নাৰায়ণ পালেকাৰ]] # [[:en:Jean-Baptiste Libouban|Jean-Baptiste Libouban]] — [[জিন-বেপ্টিষ্ট লিবুবান]] # [[:en:Amara Sulya Freedom Movement of 1837|Amara Sulya Freedom Movement of 1837]] — [[১৮৩৭ চনৰ অমৰা ছুলিয়া স্বাধীনতা আন্দোলন]] # [[:en:Biren Datta Gupta|Biren Datta Gupta]] — [[বীৰেন দত্ত গুপ্ত]] # [[:en:Ali Ahmad Talpur|Ali Ahmad Talpur]] — [[আলী আহমদ তালপুৰ]] # [[:en:Manoranjan Sengupta|Manoranjan Sengupta]] — [[মনোৰঞ্জন সেনগুপ্ত]] # [[:en:Nirendranath Dasgupta|Nirendranath Dasgupta]] — [[নৰেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত]] # [[:en:Fateh Karan Charan|Fateh Karan Charan]] — [[ফতেহ কৰণ চৰণ]] # [[:en:Dhanwantri|Dhanwantri]] — [[ধন্বন্তৰী]] # [[:en:Pitri Sharan Raturi|Pitri Sharan Raturi]] — [[পিতৃ শৰণ ৰাটুৰী]] # [[:en:Omar Abdullah's cabinet|Omar Abdullah's cabinet]] — [[ওমৰ আব্দুল্লাহৰ মন্ত্ৰীসভা]] # [[:en:National Salt Satyagraha Memorial|National Salt Satyagraha Memorial]] — [[ৰাষ্ট্ৰীয় লৱণ সত্যাগ্ৰহ স্মাৰক]] # [[:en:Gandhi Ashram Trust|Gandhi Ashram Trust]] — [[গান্ধী আশ্ৰম ন্যাস]] # [[:en:Gandhi Bhavan, Bengaluru|Gandhi Bhavan, Bengaluru]] — [[গান্ধী ভৱন, বেংগালুৰু]] # [[:en:Gandhi Bhawan, Chandigarh|Gandhi Bhawan, Chandigarh]] — [[গান্ধী ভৱন, চণ্ডীগড়]] # [[:en:Gandhi Foundation|Gandhi Foundation]] — [[গান্ধী ফাউণ্ডেচন]] # [[:en:Gandhi Hill, Vijayawada|Gandhi Hill, Vijayawada]] — [[গান্ধী হিল, বিজয়ৱাড়া]] # [[:en:Gandhi Jayanti|Gandhi Jayanti]] — [[গান্ধী জয়ন্তী]] ---- qfbbdhxodu0b0nm3wetw54sudrwwfnv 641067 641062 2026-10-02T07:05:41Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠাটোক "<inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫..."ৰে সলনি কৰা হ'ল 641067 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- rkpgih1wm13db1mcjk62625pyfgbaih 641081 641067 2026-10-02T07:40:15Z Kandarpajit Kallol 6257 /* প্ৰতিযোগিতা */ 641081 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon#Articles_written_during_the_Edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- 0bj9awpt3iamezw4jktebnsjhcut4al 641082 641081 2026-10-02T07:41:08Z Kandarpajit Kallol 6257 641082 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- 9o17oekx0op8iifvhgfkk3kqezg6lvg 641094 641082 2026-10-02T08:34:21Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641094 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==অনুবাদ কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধ== * [[:en:Kalantar|Kalantar]] — [[কালান্তৰ]] * [[:en:Jugantar Patrika|Jugantar Patrika]] — [[যুগান্তৰ পত্ৰিকা]] * [[:en:Deenbandhu|Deenbandhu]] — [[দীনবন্ধু (সংবাদপত্ৰ)|দীনবন্ধু]] * [[:en:Meghe Dhaka Tara (play)|Meghe Dhaka Tara (play)]] — [[মেঘে ঢাকা তৰা (নাটক)]] * [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] * [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] * [[:en:Dhanwantri|Dhanwantri]] — [[ধন্বন্তৰী]] * [[:en:Jogesh Chandra Chatterjee|Jogesh Chandra Chatterjee]] — [[যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] * [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] * [[:en:Subodh Roy|Subodh Roy]] — [[সুবোধ ৰায়]] * [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] * [[:en:Gangu Baba|Gangu Baba]] — [[গংগু বাবা]] * [[:en:Mahatma Phule Mandai|Mahatma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই]] * [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড]] ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- h6fvhpkk45tv8pevkq7ex9ay9pa5pqm 641095 641094 2026-10-02T08:35:40Z Kandarpajit Kallol 6257 641095 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==অনুবাদ কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধ== * [[:en:Kalantar|Kalantar]] — [[কালান্তৰ]] * [[:en:Jugantar Patrika|Jugantar Patrika]] — [[যুগান্তৰ পত্ৰিকা]] * [[:en:Deenbandhu|Deenbandhu]] — [[দীনবন্ধু (সংবাদপত্ৰ)|দীনবন্ধু]] * [[:en:Meghe Dhaka Tara (play)|Meghe Dhaka Tara (play)]] — [[মেঘে ঢাকা তাৰা (নাটক)]] * [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] * [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] * [[:en:Dhanwantri|Dhanwantri]] — [[ধন্বন্তৰী]] * [[:en:Jogesh Chandra Chatterjee|Jogesh Chandra Chatterjee]] — [[যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]] * [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] * [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] * [[:en:Subodh Roy|Subodh Roy]] — [[সুবোধ ৰায়]] * [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] * [[:en:Gangu Baba|Gangu Baba]] — [[গংগু বাবা]] * [[:en:Mahatma Phule Mandai|Mahatma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই]] * [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড]] ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- glxu1rw0ju9avq448u31yfnzoo3azff 641096 641095 2026-10-02T08:37:15Z Kandarpajit Kallol 6257 641096 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- 9o17oekx0op8iifvhgfkk3kqezg6lvg 641169 641096 2026-10-02T11:21:38Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641169 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==অনুবাদ কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধ== # [[:en:Saat Hindustani|Saat Hindustani]] — [[সাত হিন্দুস্তানী]] # [[:en:Shanti Sena|Shanti Sena]] — [[শান্তি সেনা]] # [[:en:Nolini Kanta Gupta|Nolini Kanta Gupta]] — [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]] # [[:en:Lalmohan Sen|Lalmohan Sen]] — [[লালমোহন সেন]] # [[:en:Baji Rout|Baji Rout]] — [[বাজী ৰাউত]] # [[:en:Mahatma Phule Mandai|Mahatma Phule Mandai]] — [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই]] # [[:en:Spin Tangi massacre|Spin Tangi massacre]] — [[স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড]] ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- hfmvl5ggikwvbppqjy572vx6gavgtyt 641170 641169 2026-10-02T11:21:57Z Kandarpajit Kallol 6257 641170 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon] <br/>''(২ অক্টোবৰ, ২০২৬ - ৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' *[[Event:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]<br/>''(২৫ আগষ্ট, ২০২৬ - ২৫ অক্টোবৰ, ২০২৬)'' ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{বিস্তাৰ} } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- *[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2027:Scholarships Wikimania Scholarship] ---- ==হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা== *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:सामग्री_संवर्द्धन_संपादनोत्सव/जून_2026#पुरस्कार सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव] *[https://hi.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:स्वतंत्रता_दिवस_संपादनोत्सव_2026 स्वतंत्रता दिवस संपादनोत्सव 2026] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026 Wiki Loves Village 2026]<br/> ---- 9o17oekx0op8iifvhgfkk3kqezg6lvg 0 123746 641172 525776 2026-10-02T11:23:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641172 wikitext text/x-wiki [[File:Taschentuch.JPG|thumb|দুখন টিছু পেপাৰ]] '''টিছু পেপাৰ''' বা কেৱল টিছু লঘু কাগজ বা লঘু ক্ৰেপ পেপাৰ। কাগজৰ মেচিনত পুনঃব্যৱহৃত কাগজৰ পাল্পৰ পৰা টিছু তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। টিছু পেপাৰৰ ব্যৱহাৰ অতি বহুমুখী, আৰু এই উদ্দেশ্যসমূহৰ বাবে বিভিন্ন ধৰণৰ টিছু তৈয়াৰ কৰা হয়, যিবোৰ হ’ল, স্বাস্থ্যসন্মত টিছু পেপাৰ, মুখৰ টিছু, পেপাৰ টাৱেল আৰু অন্যান্য (কেতিয়াবা সৃষ্টিশীল) ব্যৱহাৰৰ লগতে পেকিং সামগ্ৰী হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়। উন্নত দেশসমূহত টিছু পেপাৰৰ ব্যৱহাৰ অতি সাধাৰণ, উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰায় ২ কোটি ১০ লাখ টন আৰু ইউৰোপত ৬০ লাখ টন আৰু নগৰায়নৰ বাবে ই বৃদ্ধি পাই আছে। ফলত এই উদ্যোগটোৰ বাবে বনাঞ্চল ধ্বংসৰ কাৰক হিচাপে প্ৰায়ে নিৰীক্ষণ কৰা হৈছে। কিন্তু বৰ্তমান অধিক কোম্পানীয়ে টিছু পেপাৰ নিৰ্মাণত অধিক পুনঃব্যৱহৃত আঁহ ব্যৱহাৰ কৰি আছে। ==গুণ== টিছু পেপাৰৰ মূল গুণসমূহৰ ভিতৰত ইয়াৰ শোষণ ক্ষমতা, পাতল ওজন, ঘনত্ব, আকাৰ(নিৰ্দিষ্ট আয়তন), উজ্জ্বলতা, স্থিতিস্থাপকতা, ৰূপ আৰু আৰাম। ==উৎপাদন== [[File:Tissue Paper Production Machine.jpg|alt=Tissue Converting and Production Machine in action |thumb|জাম্বো ৰোল সংলগ্ন কৰা টিছু পেপাৰ ৰূপান্তৰ কৰা মেচিন<ref>''[http://www.albarakaco.com/tissue-paper-production-machines Tissue Paper Converting Machine Photos]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220104721/http://www.albarakaco.com/tissue-paper-production-machines/ |date=2017-12-20 }}''. Al Baraka.</ref>]] টিছু পেপাৰ কাগজ তৈয়াৰী মেচিনত প্ৰস্তুত কৰা হয় য’ত এটা ডাঙৰ ভাপত গৰম কৰা শুকুৱাই লোৱা চিলিণ্ডাৰ (য়াংকি ড্ৰাইয়াৰ) গৰম বতাহৰ হুডৰ সৈতে লগোৱা থাকে। কেঁচামাল হ’ল কাগজৰ পাল্প। য়াংকি চিলিণ্ডাৰে পেপাৰ ষ্টিক কৰিবলৈ আঠা স্প্ৰে কৰে। য়াংকি চিলিণ্ডাৰৰ ব্লেডৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠৰ কাগজখন খুচি ধৰি ক্ৰেপ কৰা হয়। আঠাৰ শক্তি, ডাক্তৰ ব্লেডৰ জ্যামিতি, য়াংকি আৰু কাগজৰ মেচিনৰ চূড়ান্ত অংশৰ মাজৰ গতিৰ পাৰ্থক্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কাগজৰ পাল্পৰ বৈশিষ্ট্য অনুসৰি ক্ৰিংকল (ক্ৰেপিং) নিয়ন্ত্ৰিত হয়।<ref>{{cite book |last1=Paulapuro |first1=Hannu |title=Paper and Board grades |series= Papermaking Science and Technology |volume= 18 |year= 2000|publisher= Fapet Oy|location= Finland|isbn= 952-5216-18-7 |pages= 75–92|chapter= 3}}</ref> সৰ্বোচ্চ পানী শোষণকাৰী প্ৰয়োগসমূহ ''থ্ৰু এয়াৰ ড্ৰাইং'' (TAD) প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা উৎপন্ন কৰা হয়। এই কাগজসমূহত এনবিএছকে আৰু চিটিএমপিৰ পৰিমাণ বেছি থাকে। ইয়াৰ ফলত বেছি তৰল শোষণ শক্তি আৰু যথেষ্ট পানী ধৰি ৰখা ক্ষমতা থকা এটা ডাঙৰ কাগজ পোৱা যায়।<ref>{{Cite book| last = Nanko | first = Hirko |author2=Button, Allan |author3=Hillman, Dave | title = The World of Market Pulp | publisher = WOMP, LLC | year = 2005 | location = Appleton, WI, USA | pages = 44–46 | isbn = 0-615-13013-5 }}</ref> কাগজ শুকুৱাই লোৱাৰ তুলনাত টিএডি প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় দুগুণ শক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পাল্পৰ গুণগত মান, ক্ৰেপিং আৰু যোগকৰণ (বেচ পেপাৰত আৰু আৱৰণ হিচাপে দুয়োটাতে) দ্বাৰা ধৰ্মসমূহ নিয়ন্ত্ৰিত হয়। আৰ্দ্ৰ শক্তি প্ৰায়ে টিছুৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিমাপ। ==প্ৰয়োগ== ===হাইজেনিক টিছু পেপাৰ=== [[File:Toilet Tissue Paper Roll 350 Sheet.jpg|thumb|টয়লেটত ব্যৱহাৰ কৰা টিছু পেপাৰৰ নুৰা]] পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন টিছু পেপাৰ সাধাৰণতে মুখৰ টিছু (কাগজৰ ৰুমাল), নেপকিন, বাথৰুমৰ টিছু আৰু ঘৰুৱা টাৱেল হিচাপে ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শতিকাজুৰি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ উদ্দেশ্যে কাগজ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে যদিও আজি আমি জনা টিছু পেপাৰ ১৯৪০ চনৰ মাজভাগৰ আগতে আমেৰিকাত উৎপাদন হোৱা নাছিল। পশ্চিম ইউৰোপত ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে বৃহৎ পৰিসৰৰ ঔদ্যোগিক উৎপাদন আৰম্ভ হৈছিল। ===ফেচিয়েল টিছু=== [[File:Box of Scotties tissues.jpg|thumb|এবাকচ ফেচিয়েল টিছু।]] মুখৰ টিছু (কাগজৰ ৰুমাল) বোলে মুখত ব্যৱহাৰৰ বাবে উপযোগী কোমল, শোষক, এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা কাগজৰ এটা শ্ৰেণীক বুজায়। সাধাৰণতে এই শব্দটো সাধাৰণতে বাকচত বিক্ৰী কৰা মুখৰ টিছুক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিটো নাকৰ শ্লেষ্মা বাহিৰ কৰাত সহায়ক হোৱাকৈ ডিজাইন কৰা হয় যদিও ইয়াৰ দ্বাৰা নেপকিন আৰু মমবাতিকে ধৰি অন্যান্য ধৰণৰ মুখৰ টিছুক বুজোৱা হ’ব পাৰে। ১৯২০ চনত প্ৰথম টিছু ৰুমাল প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। বিশেষকৈ কোমলতা আৰু শক্তিৰ বাবে বছৰ বছৰ ধৰি ইয়াক পৰিশোধন কৰা হৈছে যদিও ইয়াৰ মৌলিক ডিজাইন স্থিৰ হৈ আছে। আজি পশ্চিম ইউৰোপৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে বছৰি প্ৰায় ২০০খন টিছু ৰুমাল ব্যৱহাৰ কৰে, য’ত সৰু সৰু ঘাঁৰ চিকিৎসা, মুখ আৰু হাত চাফা কৰা আৰু চশমা চাফা কৰা আদি বিভিন্ন ’বিকল্প’ কাম থাকে।<ref name=ETS1>European Tissue Symposium. [http://www.europeantissue.com/tissueathome/innovations/ "Tissue Product Properties"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212085530/http://www.europeantissue.com/tissueathome/innovations/ |date=2010-02-12 }}, Retrieved on 2010-01-02.</ref> ছোৱাইন ফ্লুৰ মহামাৰীক লৈ হোৱা আশংকাৰ পোহৰত সংক্ৰমণৰ বিস্তাৰ কম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কাগজৰ কলাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে ব্ৰিটেইনত চৰকাৰে “কেচ ইট, বিন ইট, কিল ইট’’ নামৰ অভিযান চলাইছিল, য’ত মানুহক [[কাহ]] বা [[হাঁচি]] মাৰিলে কাগজৰ টিছুৰে মুখ ঢাকিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছিল।<ref>Department of Health [http://www.dh.gov.uk/en/Publicationsandstatistics/Publications/PublicationsPolicyAndGuidance/DH_080839 "Respiratory and hand hygiene guidance"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090608013351/http://www.dh.gov.uk/en/Publicationsandstatistics/Publications/PublicationsPolicyAndGuidance/DH_080839 |date=2009-06-08 }}, retrieved on 2009-06-05.</ref> কৰ’না মহামাৰীৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ চিন্তা-চৰ্চাৰ উন্নতিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত টিছু পেপাৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত হেঁচা বাঢ়িছে।{{cn}} ===পেপাৰ টাৱেল=== গ্ৰাহক খণ্ডত টিছু পেপাৰৰ বাবে কাগজৰ টাৱেল দ্বিতীয় বৃহত্তম প্ৰয়োগ। এই ধৰণৰ কাগজৰ ভিত্তি ওজন সাধাৰণতে ২০ৰ পৰা ২৪ গ্ৰাম/মিটাৰ বৰ্গফুট হয়। সাধাৰণতে এনে কাগজৰ টাৱেল দুটা প্লাইৰ হয়। এই ধৰণৰ টিছু ১০০% ৰাসায়নিক পাল্পৰ পৰা ১০০% পুনঃব্যৱহৃত আঁহ বা দুয়োটাৰে সংমিশ্ৰণলৈকে তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। সাধাৰণতে শক্তি বৃদ্ধিৰ বাবে কিছুমান দীঘল আঁহযুক্ত ৰাসায়নিক পাল্প অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref>{{cite book |last1=Paulapuro |first1=Hannu |title=Paper and Board grades |series= Papermaking Science and Technology |volume= 18 |year= 2000|publisher= Fapet Oy|location= Finland|isbn= 952-5216-18-7 |page= 80 |chapter= 3}}</ref> ===টয়লেট পেপাৰ=== ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰাই টয়লেট পেপাৰৰ ৰোল উপলভ্য হৈছে। বৰ্তমান পশ্চিম ইউৰোপত প্ৰতি বছৰে ২০ বিলিয়নতকৈ অধিক ৰোল টয়লেটৰ কলাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name=ETS1/> টয়লেট পেপাৰ ব্ৰেণ্ডসমূহৰ ভিতৰত আছে, আন্দ্ৰেক্স (যুক্তৰাজ্য), চাৰ্মিন (আমেৰিকা) আৰু কুইল্টন (অষ্ট্ৰেলিয়া) আদি। ===শব্দ নিৰোধক=== ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে বব ক্লিয়াৰমাউণ্টেন নামৰ এজন শব্দ ৰেকৰ্ডিং অভিযন্তাই তেওঁৰ ইয়ামাহা এন এছ-১০ স্পীকাৰ যোৰৰ টুইটাৰৰ ওপৰত টিছু পেপাৰ ওলোমাই থৈছিল বুলি কোৱা হৈছিল যাতে ইয়াৰ পৰা অহা অতি উজ্জ্বল ট্ৰেবলক বশ কৰিব পাৰে।<ref name=20100915gizmodo>Gardiner, Bryan (15 September 2010). [https://gizmodo.com/5637077/yamahas-ns+10-the-most-important-speaker-youve-never-heard-of "Yamaha's NS-10: The Most Important Speaker You've Never Heard Of"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140212075239/http://gizmodo.com/5637077/yamahas-ns+10-the-most-important-speaker-youve-never-heard-of |date=2014-02-12 }}. Gizmodo</ref><ref name=mix1>[http://mixonline.com/TECnology-Hall-of-Fame/1977_yamaha_ns10M_speakers/ 1977 Yamaha NS-10M Speakers|Mix Inducts the Yamaha NS10M Speakers into the TECnology Hall of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202135109/http://mixonline.com/TECnology-Hall-of-Fame/1977_yamaha_ns10M_speakers/ |date=2014-02-02 }}. ''Mix'' (28 August 2008).</ref><ref name=twenty>PR Newell, KR Holland & JP Newell. [http://www.soundonsound.com/pdfs/ns10m.pdf "The Yamaha NS10M: Twenty Years a Reference Monitor. Why?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604062229/http://www.soundonsound.com/pdfs/ns10m.pdf |date=2012-06-04 }}. Report commissioned by ''Sound on Sound'', Institute of Acoustics (2001)</ref> এই পৰিঘটনাটো প্ৰচণ্ড বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ পৰিছিল আৰু বহুতো ভিন্ন ধৰণৰ টিছু পেপাৰৰ ধ্বনি প্ৰভাৱৰ অনুসন্ধানৰ বিষয় হৈ পৰিছিল।<ref name=mix1/><ref name=hodas>Bob Hodas. [http://www.bobhodas.com/examining-the-yamaha-ns-10m.php "Examining the Yamaha NS-10M 'Tissue Paper Phenomenon' – An Analysis of the Industry-Wide Practice of Using a Tissue-Paper Layer to Reduce High-Frequency Output"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130908193218/http://bobhodas.com/examining-the-yamaha-ns-10m.php |date=2013-09-08 }}. ''Recording Engineer/Producer Magazine'', February 1986</ref> ষ্টুডিঅ’ চাউণ্ড আলোচনীৰ বাবে কৰা এক অধ্যয়নৰ লেখকসকলে কৈছে যে ষ্টুডিঅ’ত স্পীকাৰৰ গ্ৰীল ব্যৱহাৰ কৰা হ’লে ইয়াৰ প্ৰভাৱ ট্ৰেবল আউটপুটত ইম্প্ৰভাইজড টিছু পেপাৰ ফিল্টাৰৰ দৰেই হ’লহেঁতেন।<ref name=twenty/> আন এটা টিছু অধ্যয়নত বিভিন্ন কাগজৰ সৈতে অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ ফলাফল পোৱা গৈছিল যদিও কোৱা হৈছে যে টিছু পেপাৰে সাধাৰণতে "কম্ব ফিল্টাৰিং" নামেৰে জনাজাত এক অবাঞ্চিত প্ৰভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰে, য'ত উচ্চ কম্পাঙ্কবোৰ শোষিত হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে পুনৰ টুইটাৰত প্ৰতিফলিত হয়। লেখকে টিছুৰ প্ৰথাক "বিপৰীত আচৰণ" বুলি উপহাস কৰি কয় যে অভিযন্তাসকলে সাধাৰণতে কম্ব ফিল্টাৰিং আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বাতিল প্ৰভাৱক ভয় কৰে, ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অধিক নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য আৰু কম যাদৃচ্ছিক ইলেক্ট্ৰনিক ফিল্টাৰিং বেছি ভাল হ'ব।<ref name = hodas/> ===পথ মেৰামতি=== টিছু পেপাৰ, ষ্টেণ্ডাৰ্ড চিংগল-প্লাই টয়লেট পেপাৰৰ আকাৰত, সাধাৰণতে পথ মেৰামতিত ব্যৱহাৰ কৰা হয় যাতে ক্ৰেক ছিলেণ্টক সুৰক্ষা দিয়া হয়। ছিলেণ্টবোৰ যথেষ্ট ভাল হ’বলৈ ৪০ মিনিটৰ ওপৰৰ সময় লাগে যাতে পাৰ হৈ যোৱা যান-জঁটৰ ওপৰত লাগি নাথাকে। টয়লেট পেপাৰ প্ৰয়োগ কৰিলে আঠা আঁতৰাই প্ৰলেপটো ঠাইতে ৰখা হয়, যাৰ ফলত পথটো তৎক্ষণাত পুনৰ মুকলি কৰিব পৰা যায় আৰু পথ মেৰামতি কৰা কৰ্মীৰ উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি পায়। কাগজখন ভাঙি পিছৰ দিনবোৰত নোহোৱা হৈ যায়।<ref>{{cite news |last=Aguilar |first=John |date=2016-11-03 |title=Littleton TP's its own streets as a way to fill its cracks — single-ply only |url=http://www.denverpost.com/2016/11/03/littleton-tps-its-own-streets-as-a-way-to-fill-its-cracks-single-ply-only/ |work=The Denver Post |location=Denver, Colorado |access-date=2017-09-22 |archive-date=2017-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171123155505/http://www.denverpost.com/2016/11/03/littleton-tps-its-own-streets-as-a-way-to-fill-its-cracks-single-ply-only/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Salter |first=Peter |date=2014-12-31 |title=City crews hitting the streets with single-ply toilet paper |url=http://journalstar.com/news/local/city-crews-hitting-the-streets-with-single-ply-toilet-paper/article_f4040a8a-dbc0-54e2-b8e8-76e0ef9153d0.html |work=Lincoln Journal-Star |location=Lincoln, Nebraska |access-date=2017-09-22 |archive-date=2017-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923003110/http://journalstar.com/news/local/city-crews-hitting-the-streets-with-single-ply-toilet-paper/article_f4040a8a-dbc0-54e2-b8e8-76e0ef9153d0.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923003110/http://journalstar.com/news/local/city-crews-hitting-the-streets-with-single-ply-toilet-paper/article_f4040a8a-dbc0-54e2-b8e8-76e0ef9153d0.html |archivedate=2017-09-23 |deadurl=yes }}</ref> এই ব্যৱহাৰৰ কৃতিত্ব মিনেছ'টা পৰিবহণ বিভাগৰ কৰ্মচাৰী ফ্ৰেড মুলাৰলেইলৰ বাবে দিয়া হৈছে, যিয়ে ১৯৭০ চনত প্ৰথমতে মানক কাৰ্যালয়ৰ কাগজ চেষ্টা কৰাৰ পিছত এই ধাৰণাটো লৈছিল, যিয়ে কাম কৰিছিল, কিন্তু সহজে বিভাজিত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite news |last=Ojanpa |first=Brian |date=2011-08-12 |title=Road T.P. was his idea that stuck |url=http://www.mankatofreepress.com/news/local_news/ojanpa-road-t-p-was-his-idea-that-stuck/article_e5c669e7-5405-5e7e-835f-0c499d442592.html |work=Mankato Free Press |location=Mankato, Minnesota |access-date=2017-09-22 |archive-date=2020-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226002416/https://www.mankatofreepress.com/news/local_news/ojanpa-road-t-p-was-his-idea-that-stuck/article_e5c669e7-5405-5e7e-835f-0c499d442592.html |url-status=live }}</ref> ==উদ্যোগ== উত্তৰ আমেৰিকাত টিছুৰ ব্যৱহাৰ ইউৰোপতকৈ তিনিগুণ বেছি:<ref>European Tissue Symposium [http://www.europeantissue.com/item.aspx?id=44 "Facts and Figures"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080620125159/http://www.europeantissue.com/item.aspx?id=44 |date=2008-06-20 }}. Retrieved on 2009-06-05</ref> বিশ্বৰ আনুমানিক উৎপাদন ২ কোটি ১০ লাখ টন (২১,০০০,০০০ দীঘল টন; ২৩,০০০,০০০ চুটি টন) টিছুৰ ভিতৰত, ইউৰোপত প্ৰায় ৬০ লাখ টন (৫,৯০০,০০০ দীঘল টন; ৬,৬০০,০০০ চুটি টন) উৎপাদন হয়।<ref>European Tissue Symposium [http://www.europeantissue.com/about/profile-of-ets/ "Profile of the ETS"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206170409/http://www.europeantissue.com/about/profile-of-ets/ |date=2010-02-06 }}. Retrieved on 2010-01-02</ref> ইউৰোপীয় টিছুৰ বজাৰখনৰ মূল্য বছৰি প্ৰায় ১০ বিলিয়ন ইউৰো আৰু ই প্ৰায় ৩% হাৰত বৃদ্ধি পাইছে। ইউৰোপীয় বজাৰখনে বিশ্বৰ বজাৰৰ প্ৰায় ২৩% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মুঠ কাগজ আৰু বৰ্ডৰ বজাৰৰ টিছুৰ ১০%। ইউৰোপত কৰা এক বিশ্লেষণ আৰু বজাৰ গৱেষণামতে, জাৰ্মানী পশ্চিম ইউৰোপৰ অন্যতম শীৰ্ষ টিছু ব্যৱহাৰকাৰী দেশ আছিল আনহাতে পশ্চিম ইউৰোপত ছুইডেনে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ টিছু পেপাৰ ব্যৱহাৰৰ শীৰ্ষত আছিল।<ref>''[http://beirutlights.com/en/western-european-tissue-consumption-by-country Western European Tissue Consumption] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171207015951/http://beirutlights.com/en/western-european-tissue-consumption-by-country/ |date=2017-12-07 }}'', 2010 – 2016</ref> ইউৰোপত এই উদ্যোগটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে ইউৰোপীয় টিছু চিম্পোজিয়াম (ETS) নামৰ এটা বাণিজ্যিক সংস্থাই। ইটিএছৰ সদস্যসকলে সমগ্ৰ ইউৰোপৰ টিছু পেপাৰ উৎপাদকৰ সৰহসংখ্যক আৰু ইউৰোপৰ মুঠ টিছু উৎপাদনৰ প্ৰায় ৯০% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ইটিএছ ১৯৯২ চনৰ পৰা ব্ৰাছেলছত অৱস্থিত।<ref>European Tissue Symposium [http://www.europeantissue.com/about/ "ETS: About Us"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206165633/http://www.europeantissue.com/about/ |date=2010-02-06 }}. Retrieved on 2010-01-02</ref> আমেৰিকাত টিছু উদ্যোগ এ এফ এণ্ড পি এত সংগঠিত।<ref>{{Cite web|url=https://www.afandpa.org/paper-wood-products/tissue|title=Tissue Products &#124; AF&PA|website=www.afandpa.org|access-date=2021-10-09|archive-date=2021-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009203951/https://www.afandpa.org/paper-wood-products/tissue|url-status=live}}</ref> নগৰায়ন, ব্যৱহাৰযোগ্য আয় বৃদ্ধি আৰু গ্ৰাহকৰ ব্যয়ৰ দৰে কাৰকৰ বাবে টিছু পেপাৰৰ উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাই থাকিব বুলি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা হৈছে। ২০১৫ চনত টিছু পেপাৰৰ বিশ্বব্যাপী বজাৰ বছৰি ৮–৯% (চীন, বৰ্তমান বিশ্বৰ বজাৰৰ ৪০%) আৰু ২–৩% (ইউৰোপ)ৰ ভিতৰত বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=paperindustryworld>{{cite web|url=http://www.paperindustryworld.com/is-tissue-becoming-a-safe-haven-for-the-global-pulp-and-paper-industry/|title=Is tissue becoming a safe haven for the global pulp and paper industry? Global paper and board industry is in transition.|year=2015|publisher=paperindustryworld|access-date=2016-06-23|archive-date=2016-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529080239/http://www.paperindustryworld.com/is-tissue-becoming-a-safe-haven-for-the-global-pulp-and-paper-industry/|url-status=live}}</ref> ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত মানুহে ঘৰত অধিক সময় কটোৱাৰ বাবে ঘৰত টিছুৰ চাহিদা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল, আনহাতে এই সামগ্ৰীৰ বাণিজ্যিক চাহিদা হ্ৰাস পাইছিল।<ref>{{cite news |title=COVID-19 and tissue markets |url=https://insights.risiinfo.com/covid-19-and-tissue-markets/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200712035214/https://insights.risiinfo.com/covid-19-and-tissue-markets/index.html |archive-date=2020-07-12 |date=April 2020 |publisher=Fastmarkets RISI |last1=Uutela |first1=Esko |access-date=2025-07-20 |archivedate=2020-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712035214/https://insights.risiinfo.com/covid-19-and-tissue-markets/index.html |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সামগ্ৰী]] [[শ্ৰেণী:উদ্যোগজাত সামগ্ৰী]] my2dzmb5apobe421eqdjjvm8oqn0koa 0 125427 640854 640526 2026-10-01T18:08:19Z Kandarpajit Kallol 6257 640854 wikitext text/x-wiki '''নস্য শ্বেখ''' [[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ প্ৰান্তত পোৱা এটা মুছলমান সম্প্ৰদায়। উত্তৰ [[বাংলাদেশ]] আৰু অসমৰ [[গোৱালপাৰা]] দুয়োখন ঠাইৰে লোকৰ লগত সাংস্কৃতিক আৰু ভাষিক দিশত তেওঁলোকৰ মিল আছে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সামান্যসংখ্যক চুবুৰীয়া ৰাজ্য [[বিহাৰ]]তো দেখা যায়, য’ত তেওঁলোকক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়। এই গোটটো আদিবাসীসকলৰ বংশধৰ যিসকলক সামূহিকভাৱে কোচ বুলি কোৱা হৈছিল, যিসকলে [[হিন্দু]] সমাজত অনুকূল স্থান লাভ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে [[ইছলাম ধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু [[ৰাজবংশী]] [[মুছলমান]] নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"A large section of the poor Koches who failed to embrace Hinduism and styled them as Rajbanshi had apostatized to the faith of Islam. Das Gupta labeled them as Rajbanshi Muslims and is now confused with the general Mohamedan population of Northeastern part of Bengal. They were also called-'Nasya sekh' in Cooch Behar, Jalpaiguri, andDinajpur. The Nashya are considered to be an important indigenous group found in northern West Bengal."{{harvcol|Adhikary|2009|p=205}}</ref><ref name="auto">Marginal Muslim Communities in India edited by M.K.A Siddiqui pages 74-89</ref> এওঁলোক কোচ জনগোষ্ঠীৰ সৈতে সমজাতীয় আৰু দ্বিভাষিক, [[বাংলা]] আৰু সূৰ্যপুৰী দুয়োটা ভাষা কয়। ==উৎপত্তি== নস্যসকলৰ উৎপত্তি উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ লোকসকলৰ খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰপৰাই হোৱা বুলি পোৱা যায় যদিও ইয়াৰে কিছুমান মেচ সম্প্ৰদায়ৰ লোকো আছে। দুইৰপৰা তিনি শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি তেওঁলোক ইছলামলৈ ধৰ্মান্তৰিত হৈছিল বুলি কোৱা হয় আৰু নস্যসকলে এতিয়াও তেওঁলোকৰ প্ৰাক-ইছলামিক অতীতৰ বহু সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য ধৰি ৰাখিছে। উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰা ''পীৰ''সকল তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ বিশ্বাসৰ ধাৰাবাহিকতাৰ অংশ আছিল। বিশ্বায়নৰ বাবে নতুন প্ৰজন্মৰ বহু ইছলামিক হৈ উঠিছে যদিও সম্প্ৰদায়টোৰ বেছিভাগ মানুহেই মুছলমান সংস্কৃতি অনুশীলন নকৰে। ঐতিহাসিক প্ৰমাণৰপৰা দেখা যায় যে উত্তৰ বংগৰ জনসংখ্যাৰ এটা অংশই এই অঞ্চলটো [[বখতিয়াৰ খিলজী]]ৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকাৰ সময়ৰপৰাই [[ইছলাম]] ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰথম ধৰ্মান্তৰিত হোৱা কিছুমান আছিল মুখিয়াল [[আলী মেচ]] আৰু [[কালা পাহাৰ]]। পৰম্পৰা অনুসৰি ধৰ্মান্তৰিত কেইবাটাও বংশৰ চুফী সন্ত যেনে টৰছা পীৰ, পাগলা পীৰ, শ্বাহ ফকিৰ চাহাব আৰু শ্বাহ গাৰী চাহাব আদি বুলি কোৱা হয়।<ref name="auto"/> ==বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি== ১৮৯১ চনত [[কোচবিহাৰ]]ত হোৱা লোকপিয়লৰ সময়ত নস্য শ্বেখসকল ১,৬৯,৫৫১ জনসংখ্যাৰে ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান মুছলমান আছিল আনহাতে অন্যান্য অনুপ্ৰৱেশকাৰী মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যা আছিল মাত্ৰ ১,১৯৫ জন। সেই সময়ত কোচবেহাৰৰ জনসংখ্যাৰ ২৯.২৯% ইহঁতে আছিল।<ref>{{Cite journal|last=Haque|first=Md. Jarirul|date=2017|title=SOCIO-CULTURAL TRANSITION OF THE MUSLIMS IN COOCH BEHAR FROM THE REIGN OF THE KOCH KINGS TO MODERN AGE|url=https://zenodo.org/record/806875|journal=International Journal of Interdisciplinary Research in Arts and Humanities|volume=2|pages=211–216}}</ref> ৰাজনৈতিকভাৱে সম্প্ৰদায়টোৱে প্ৰতিষ্ঠানটোক সমৰ্থন কৰিয়েই আছে - সেয়া কোচবেহাৰৰ ৰজা হওক, বিভাজনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ হওক, বা বাওঁ মৰ্চা আৰু তৃণমূল কংগ্ৰেছেই হওক ক্ষমতাৰ সময়ছোৱাত হওক। নস্যসকল এসময়ত যথেষ্ট পৰিমাণৰ মাটিৰ মালিক আছিল, সাধাৰণতে জোটেদাৰ বুলি জনাজাত। এই শ্ৰেণীৰ তলত মজলীয়া আকাৰৰ কৃষকৰ যথেষ্ট স্তৰ আছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে বৃহৎ বাগিছাসমূহ বিভক্ত হ’ল। উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কৃষিক্ষেত্ৰত এই সম্প্ৰদায়ৰ অৱদান যথেষ্ট, নস্যয় পাট, ধঁপাত আৰু ধান খেতি কৰে।<ref name="auto"/> এটা সম্প্ৰদায় হিচাপে নস্যসকল এসময়ত কঠোৰভাৱে অন্তৰ্বিবাহী আছিল যদিও মূলসুঁতিৰ বঙালী মুছলমানৰ সৈতে তেওঁলোকৰ বিবাহে তেওঁলোকক বঙালী সংস্কৃতিৰ অধিক ওচৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক ৰূপ ৰাজবংশী মানুহতকৈ বঙালীৰ লগত বেছি মিল থকা যেন লাগে। বেপাৰী, প্ৰমাণিক, সৰকাৰ আৰু শ্বেখ আদি বংশত বিভক্ত। এই বংশৰ প্ৰতিটো গোটে আন্তঃবিবাহ কৰে। এই সম্প্ৰদায়টোৱে মূলতঃ চুন্নী ইছলামৰ হানাফি স্কুল অনুসৰণ কৰে। কোচবেহাৰ, জলপাইগুৰি, দাৰ্জিলিং, আৰু দিনাজপুৰ (উত্তৰ আৰু দক্ষিণ) জিলাত কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে। চুবুৰীয়া বেহাৰৰ পূৰ্ণিয়া সংমণ্ডলতো ইহঁতক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়। জনগোষ্ঠীটোৱে নিজাকৈ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সংগঠন ''উত্তৰ বংগো অংগ্ৰসৰ মুছলিম সংগ্ৰাম সমিতি'' গঠন কৰি সমাজৰ বাবে হেঁচা গোট হিচাপে কাম কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মুছলমান সম্প্ৰদায়]] brhqhk2a34i4rw3j1rw7metddn83mb2 640855 640854 2026-10-01T18:08:53Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[নশ্যা শ্বেখ]]ৰ পৰা [[নস্য শ্বেখ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 640854 wikitext text/x-wiki '''নস্য শ্বেখ''' [[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ প্ৰান্তত পোৱা এটা মুছলমান সম্প্ৰদায়। উত্তৰ [[বাংলাদেশ]] আৰু অসমৰ [[গোৱালপাৰা]] দুয়োখন ঠাইৰে লোকৰ লগত সাংস্কৃতিক আৰু ভাষিক দিশত তেওঁলোকৰ মিল আছে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সামান্যসংখ্যক চুবুৰীয়া ৰাজ্য [[বিহাৰ]]তো দেখা যায়, য’ত তেওঁলোকক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়। এই গোটটো আদিবাসীসকলৰ বংশধৰ যিসকলক সামূহিকভাৱে কোচ বুলি কোৱা হৈছিল, যিসকলে [[হিন্দু]] সমাজত অনুকূল স্থান লাভ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে [[ইছলাম ধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু [[ৰাজবংশী]] [[মুছলমান]] নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"A large section of the poor Koches who failed to embrace Hinduism and styled them as Rajbanshi had apostatized to the faith of Islam. Das Gupta labeled them as Rajbanshi Muslims and is now confused with the general Mohamedan population of Northeastern part of Bengal. They were also called-'Nasya sekh' in Cooch Behar, Jalpaiguri, andDinajpur. The Nashya are considered to be an important indigenous group found in northern West Bengal."{{harvcol|Adhikary|2009|p=205}}</ref><ref name="auto">Marginal Muslim Communities in India edited by M.K.A Siddiqui pages 74-89</ref> এওঁলোক কোচ জনগোষ্ঠীৰ সৈতে সমজাতীয় আৰু দ্বিভাষিক, [[বাংলা]] আৰু সূৰ্যপুৰী দুয়োটা ভাষা কয়। ==উৎপত্তি== নস্যসকলৰ উৎপত্তি উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ লোকসকলৰ খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰপৰাই হোৱা বুলি পোৱা যায় যদিও ইয়াৰে কিছুমান মেচ সম্প্ৰদায়ৰ লোকো আছে। দুইৰপৰা তিনি শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি তেওঁলোক ইছলামলৈ ধৰ্মান্তৰিত হৈছিল বুলি কোৱা হয় আৰু নস্যসকলে এতিয়াও তেওঁলোকৰ প্ৰাক-ইছলামিক অতীতৰ বহু সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য ধৰি ৰাখিছে। উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰা ''পীৰ''সকল তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ বিশ্বাসৰ ধাৰাবাহিকতাৰ অংশ আছিল। বিশ্বায়নৰ বাবে নতুন প্ৰজন্মৰ বহু ইছলামিক হৈ উঠিছে যদিও সম্প্ৰদায়টোৰ বেছিভাগ মানুহেই মুছলমান সংস্কৃতি অনুশীলন নকৰে। ঐতিহাসিক প্ৰমাণৰপৰা দেখা যায় যে উত্তৰ বংগৰ জনসংখ্যাৰ এটা অংশই এই অঞ্চলটো [[বখতিয়াৰ খিলজী]]ৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকাৰ সময়ৰপৰাই [[ইছলাম]] ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰথম ধৰ্মান্তৰিত হোৱা কিছুমান আছিল মুখিয়াল [[আলী মেচ]] আৰু [[কালা পাহাৰ]]। পৰম্পৰা অনুসৰি ধৰ্মান্তৰিত কেইবাটাও বংশৰ চুফী সন্ত যেনে টৰছা পীৰ, পাগলা পীৰ, শ্বাহ ফকিৰ চাহাব আৰু শ্বাহ গাৰী চাহাব আদি বুলি কোৱা হয়।<ref name="auto"/> ==বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি== ১৮৯১ চনত [[কোচবিহাৰ]]ত হোৱা লোকপিয়লৰ সময়ত নস্য শ্বেখসকল ১,৬৯,৫৫১ জনসংখ্যাৰে ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান মুছলমান আছিল আনহাতে অন্যান্য অনুপ্ৰৱেশকাৰী মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যা আছিল মাত্ৰ ১,১৯৫ জন। সেই সময়ত কোচবেহাৰৰ জনসংখ্যাৰ ২৯.২৯% ইহঁতে আছিল।<ref>{{Cite journal|last=Haque|first=Md. Jarirul|date=2017|title=SOCIO-CULTURAL TRANSITION OF THE MUSLIMS IN COOCH BEHAR FROM THE REIGN OF THE KOCH KINGS TO MODERN AGE|url=https://zenodo.org/record/806875|journal=International Journal of Interdisciplinary Research in Arts and Humanities|volume=2|pages=211–216}}</ref> ৰাজনৈতিকভাৱে সম্প্ৰদায়টোৱে প্ৰতিষ্ঠানটোক সমৰ্থন কৰিয়েই আছে - সেয়া কোচবেহাৰৰ ৰজা হওক, বিভাজনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ হওক, বা বাওঁ মৰ্চা আৰু তৃণমূল কংগ্ৰেছেই হওক ক্ষমতাৰ সময়ছোৱাত হওক। নস্যসকল এসময়ত যথেষ্ট পৰিমাণৰ মাটিৰ মালিক আছিল, সাধাৰণতে জোটেদাৰ বুলি জনাজাত। এই শ্ৰেণীৰ তলত মজলীয়া আকাৰৰ কৃষকৰ যথেষ্ট স্তৰ আছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে বৃহৎ বাগিছাসমূহ বিভক্ত হ’ল। উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কৃষিক্ষেত্ৰত এই সম্প্ৰদায়ৰ অৱদান যথেষ্ট, নস্যয় পাট, ধঁপাত আৰু ধান খেতি কৰে।<ref name="auto"/> এটা সম্প্ৰদায় হিচাপে নস্যসকল এসময়ত কঠোৰভাৱে অন্তৰ্বিবাহী আছিল যদিও মূলসুঁতিৰ বঙালী মুছলমানৰ সৈতে তেওঁলোকৰ বিবাহে তেওঁলোকক বঙালী সংস্কৃতিৰ অধিক ওচৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক ৰূপ ৰাজবংশী মানুহতকৈ বঙালীৰ লগত বেছি মিল থকা যেন লাগে। বেপাৰী, প্ৰমাণিক, সৰকাৰ আৰু শ্বেখ আদি বংশত বিভক্ত। এই বংশৰ প্ৰতিটো গোটে আন্তঃবিবাহ কৰে। এই সম্প্ৰদায়টোৱে মূলতঃ চুন্নী ইছলামৰ হানাফি স্কুল অনুসৰণ কৰে। কোচবেহাৰ, জলপাইগুৰি, দাৰ্জিলিং, আৰু দিনাজপুৰ (উত্তৰ আৰু দক্ষিণ) জিলাত কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে। চুবুৰীয়া বেহাৰৰ পূৰ্ণিয়া সংমণ্ডলতো ইহঁতক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়। জনগোষ্ঠীটোৱে নিজাকৈ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সংগঠন ''উত্তৰ বংগো অংগ্ৰসৰ মুছলিম সংগ্ৰাম সমিতি'' গঠন কৰি সমাজৰ বাবে হেঁচা গোট হিচাপে কাম কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মুছলমান সম্প্ৰদায়]] brhqhk2a34i4rw3j1rw7metddn83mb2 0 126968 640761 640470 2026-10-01T15:22:29Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্যসূত্ৰ */ 640761 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখের চাতক === ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] prjj6xridrsn90kaetvmvt9fh63dn16 640762 640761 2026-10-01T15:22:40Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640762 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] h6jgti20qis1ydhizfkq8xo10in1b5f 640797 640762 2026-10-01T17:00:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640797 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] c80ulrx8x2jvskp6a6fplot44mhetaj 640798 640797 2026-10-01T17:01:44Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640798 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোন, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল৷ ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] 4cm0ahkr9nwau9u4qv3fnlsl9nb7kip 640800 640798 2026-10-01T17:02:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640800 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোন, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল৷ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] e5yijkw97ftu7i87h6gaje6j2pm6zsh 640803 640800 2026-10-01T17:03:28Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640803 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোন, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল৷ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] g0fe35fajbre4dvykcllvo5jl5hnl9l 640804 640803 2026-10-01T17:07:07Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640804 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোন, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল৷ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্রতিভা সোমৰ নামত এই গ্রন্থখন উচৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱর্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্রতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল৷ ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] shlsxws663u71i2wqxivzbzpu03vykx 640805 640804 2026-10-01T17:07:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640805 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] fsga6atzelf692i9923hrrm8s95x9ga 640806 640805 2026-10-01T17:08:56Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640806 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। এই সংকলনখনত মুঠ ৫৩টা [[গজল]] আছে। গজলবোৰ হ'ল- ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] 716gqtrbksb6od7vuq21ytrwqty9v77 640807 640806 2026-10-01T17:09:26Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640807 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। এই সংকলনখনত মুঠ ৫৩টা [[গজল]] আছে। গজলবোৰ হ'ল- {{div col|colwidth=22em}} # আমার কোন কুলে আজ ভিড়ল তরী # কাঁদিতে এসেছি আপনারে লয়ে # ছাড়িতে পরান নাহি চায় # কে তুমি দূরের সাথী # আজি এ শ্রাবণ-নিশি কাটে কেমনে # আজি বাদল ঝরে মোর একেলা ঘরে # মোর ঘুমঘোরে এলে মনোহর # কেউ ভোলে না কেউ ভোলে # যাও যাও তুমি ফিরে # ফাগুন-রাতের ফুলের নেশায় # নিশীথ-স্বপন তোর ভুলে যা # ঘোর তিমির ছাইল # দারুণ পিপাসায় মায়া মরীচিকায় # এত কথা কি গো কহিতে জানে # মন কেন উদাসে # আমার গহীন জলের নদী # তোমায় কুলে তুলে বন্ধু # আমার ‘সাম্পান’ যাত্রী না লয় # ওরে মাঝি ভাই # কেন প্রাণ ওঠে কাঁদিয়া # আঁধার রাতে কে গো একেলা # কি হবে লাল পাল তুলে ভাই # ভাঙা মন আর জোড়া নাহি চায় # আমার দুখের বন্ধু, তোমার কাছে # আমি কি সুখে লো গৃহে রব # ফুল-কিশোরী! জাগো জাগো # জাগো জাগো পোহাল রাতি # কে এলো # এলে কি শ্যামল পিয়া কাজল মেঘে # জনম জনম গেল আশা-পথ চাহি # কেন নিশি কাটালি অভিমানে # পেয়ে কেন নাহি পাই হৃদয়ে মম # আসিলে কে অতিথি সাঁঝে # না মিটিতে সাধ মোর নিশি পোহায় # পর- জনমে দেখা হবে প্রিয় # বনে বনে দোলা লাগে # কে ডাকিল আমারে আঁখি তুলে # ঘেরিয়া গগন মেঘ আসে # দুলে চরাচর হিন্দোল-দোলে # ‘হিন্দোলি’ ওঠে নীল সিন্ধু # ওগো সুন্দর আমার! # জাগো জাগো, খোলো গো আঁখি # বাজায়ে জল চুড়ি কিঙ্কিণী # পরদেশী বঁধু! ঘুম ভাঙায়ো চুমি আঁখি # ঝরিছে অঝোর বরষার বারি # চল সখি জল নিতে চল ত্বরিতে # কার বাঁশির বাজে মুলতান-সুরে # মোর ধেয়ানে মোর স্বপনে # নাইয়া, কর পার! # মাধবীতলে চল মাধবিকা-দল # বৃন্দাবনে এ কি বাঁশিরি বাজে # নিশীথ জাগি গোঁয়ানু রাতি # দেখা দাও, দাও দেখা, ওগো দেবতা। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] gxutl9pg4ssqar3s3exa73w8mj1q42b 640808 640807 2026-10-01T17:09:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640808 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। এই সংকলনখনত মুঠ ৫৩টা [[গজল]] আছে। গজলবোৰ হ'ল- {{div col|colwidth=22em}} # আমাৰ কোন কুলে আজ ভিড়ল তৰী # কাঁদিতে এসেছি আপনাৰে লয়ে # ছাড়িতে পৰান নাহি চায় # কে তুমি দূৰেৰ সাথী # আজি এ শ্ৰাবণ-নিশি কাটে কেমনে # আজি বাদল ঝৰে মোৰ একেলা ঘৰে # মোৰ ঘুমঘোৰে এলে মনোহৰ # কেউ ভোলে না কেউ ভোলে # যাও যাও তুমি ফিৰে # ফাগুন-ৰাতেৰ ফুলেৰ নেশায় # নিশীথ-স্বপন তোৰ ভুলে যা # ঘোৰ তিমিৰ ছাইল # দাৰুণ পিপাসায় মায়া মৰীচিকায় # এত কথা কি গো কহিতে জানে # মন কেন উদাসে # আমাৰ গহীন জলেৰ নদী # তোমায় কুলে তুলে বন্ধু # আমাৰ ‘সাম্পান’ যাত্ৰী না লয় # ওৰে মাঝি ভাই # কেন প্ৰাণ ওঠে কাঁদিয়া # আঁধাৰ ৰাতে কে গো একেলা # কি হবে লাল পাল তুলে ভাই # ভাঙা মন আৰ জোড়া নাহি চায় # আমাৰ দুখেৰ বন্ধু, তোমাৰ কাছে # আমি কি সুখে লো গৃহে ৰব # ফুল-কিশোৰী! জাগো জাগো # জাগো জাগো পোহাল ৰাতি # কে এলো # এলে কি শ্যামল পিয়া কাজল মেঘে # জনম জনম গেল আশা-পথ চাহি # কেন নিশি কাটালি অভিমানে # পেয়ে কেন নাহি পাই হৃদয়ে মম # আসিলে কে অতিথি সাঁঝে # না মিটিতে সাধ মোৰ নিশি পোহায় # পৰ- জনমে দেখা হবে প্ৰিয় # বনে বনে দোলা লাগে # কে ডাকিল আমাৰে আঁখি তুলে # ঘেৰিয়া গগন মেঘ আসে # দুলে চৰাচৰ হিন্দোল-দোলে # ‘হিন্দোলি’ ওঠে নীল সিন্ধু # ওগো সুন্দৰ আমাৰ! # জাগো জাগো, খোলো গো আঁখি # বাজায়ে জল চুড়ি কিঙ্কিণী # পৰদেশী বঁধু! ঘুম ভাঙায়ো চুমি আঁখি # ঝৰিছে অঝোৰ বৰষাৰ বাৰি # চল সখি জল নিতে চল ত্বৰিতে # কাৰ বাঁশিৰ বাজে মুলতান-সুৰে # মোৰ ধেয়ানে মোৰ স্বপনে # নাইয়া, কৰ পাৰ! # মাধবীতলে চল মাধবিকা-দল # বৃন্দাবনে এ কি বাঁশিৰি বাজে # নিশীথ জাগি গোঁয়ানু ৰাতি # দেখা দাও, দাও দেখা, ওগো দেবতা। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] rq8g4eon1rtc0pnd5oj7r74gtobgww0 640809 640808 2026-10-01T17:10:11Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640809 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ গ্ৰন্থ। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। এই সংকলনখনত মুঠ ৫৩টা [[গজল]] আছে। গজলবোৰ হ'ল- {{div col|2}} # আমাৰ কোন কুলে আজ ভিড়ল তৰী # কাঁদিতে এসেছি আপনাৰে লয়ে # ছাড়িতে পৰান নাহি চায় # কে তুমি দূৰেৰ সাথী # আজি এ শ্ৰাবণ-নিশি কাটে কেমনে # আজি বাদল ঝৰে মোৰ একেলা ঘৰে # মোৰ ঘুমঘোৰে এলে মনোহৰ # কেউ ভোলে না কেউ ভোলে # যাও যাও তুমি ফিৰে # ফাগুন-ৰাতেৰ ফুলেৰ নেশায় # নিশীথ-স্বপন তোৰ ভুলে যা # ঘোৰ তিমিৰ ছাইল # দাৰুণ পিপাসায় মায়া মৰীচিকায় # এত কথা কি গো কহিতে জানে # মন কেন উদাসে # আমাৰ গহীন জলেৰ নদী # তোমায় কুলে তুলে বন্ধু # আমাৰ ‘সাম্পান’ যাত্ৰী না লয় # ওৰে মাঝি ভাই # কেন প্ৰাণ ওঠে কাঁদিয়া # আঁধাৰ ৰাতে কে গো একেলা # কি হবে লাল পাল তুলে ভাই # ভাঙা মন আৰ জোড়া নাহি চায় # আমাৰ দুখেৰ বন্ধু, তোমাৰ কাছে # আমি কি সুখে লো গৃহে ৰব # ফুল-কিশোৰী! জাগো জাগো # জাগো জাগো পোহাল ৰাতি # কে এলো # এলে কি শ্যামল পিয়া কাজল মেঘে # জনম জনম গেল আশা-পথ চাহি # কেন নিশি কাটালি অভিমানে # পেয়ে কেন নাহি পাই হৃদয়ে মম # আসিলে কে অতিথি সাঁঝে # না মিটিতে সাধ মোৰ নিশি পোহায় # পৰ- জনমে দেখা হবে প্ৰিয় # বনে বনে দোলা লাগে # কে ডাকিল আমাৰে আঁখি তুলে # ঘেৰিয়া গগন মেঘ আসে # দুলে চৰাচৰ হিন্দোল-দোলে # ‘হিন্দোলি’ ওঠে নীল সিন্ধু # ওগো সুন্দৰ আমাৰ! # জাগো জাগো, খোলো গো আঁখি # বাজায়ে জল চুড়ি কিঙ্কিণী # পৰদেশী বঁধু! ঘুম ভাঙায়ো চুমি আঁখি # ঝৰিছে অঝোৰ বৰষাৰ বাৰি # চল সখি জল নিতে চল ত্বৰিতে # কাৰ বাঁশিৰ বাজে মুলতান-সুৰে # মোৰ ধেয়ানে মোৰ স্বপনে # নাইয়া, কৰ পাৰ! # মাধবীতলে চল মাধবিকা-দল # বৃন্দাবনে এ কি বাঁশিৰি বাজে # নিশীথ জাগি গোঁয়ানু ৰাতি # দেখা দাও, দাও দেখা, ওগো দেবতা। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] 23ffpfb5r4gghwg036fh8a5jo45845d 640811 640809 2026-10-01T17:24:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* চোখেৰ চাতক */ 640811 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre | name = নজৰুল সংগীত | etymology = গীতৰ কথা আৰু সুৰ [[কাজী নজৰুল ইছলাম]] | image = Nazrul teaching Nazrul Sangeet.jpg | alt = | caption = [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] নজৰুল গীতি শিকাইছে। | stylistic_origins = | cultural_origins = কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত, [[বংগদেশ]] | derivatives = | subgenres = | fusiongenres = | regional_scenes = [[বাংলাদেশ]] আৰু [[ভাৰত]]([[পশ্চিম বংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]]) | local_scenes = | other_topics = }} '''নজৰুল গীতি''' বা '''নজৰুল সংগীত''' বাংলাদেশৰ জাতীয় কবি [[কাজী নজৰুল ইছলাম|কাজী নজৰুল ইছলামে]] লিখা আৰু সুৰ কৰা গীতসমূহক বুজায়। নজৰুল গীতিত বিপ্লৱী ধাৰণাসমূহৰ লগতে অধিক আধ্যাত্মিক, দাৰ্শনিক আৰু ৰোমাণ্টিক বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref>{{cite news |title=Nazrul: The ever-shining beacon |url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=31 August 2013 |access-date=26 December 2013 |archive-date=26 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |url-status=dead |archivedate=26 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226202419/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/nazrul-the-ever-shining-beacon/ |deadurl=yes }}</ref> নজৰুলে প্ৰায় ৪,০০০টা গীত (গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডকে ধৰি) লিখিছিল আৰু ৰচনা কৰিছিল,<ref>{{cite book |last=Hossain |first=Quazi Motahar |author-link=Qazi Motahar Hossain |editor=Mohammad Nurul Huda |editor-link=Mohammad Nurul Huda |title=Nazrul: An Evaluation |year=2000 |publisher=Nazrul Institute |location=[[Dhaka]] |isbn=984-555-167-X |page=55 |chapter=Nazrul Islam, the Singer and Writer of Songs}}</ref> যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু ভাৰতত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। কিছুমান উল্লেখযোগ্য নজৰুল সংগীতৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ জাতীয় মাৰ্চিং গীত ''নতুনেৰ গান'' আৰু চান্দ ৰাত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঈদ-উল-ফিটৰ]] উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ ওপৰত বাংলা ইছলামিক গীত ''ও মন ৰমজানেৰ ঐ ৰোজাৰ শেষে''। ==পটভূমি== নজৰুল কম বয়সতে তীক্ষ্ণ কাব্য আৰু সংগীত প্ৰতিভাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছিল আৰু ''লেটো গোট'' (লোক সংগীতৰ দল)ৰ সদস্য হৈ থকাৰ সময়তে গীত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ককাক আৰু এটা “লেটো গোট’’ৰ নেতা কাজী বাজলে কৰিমৰ পিছত তেওঁ গীত ৰচনা আৰু সুৰত স্থাপন কৰাত বিশেষজ্ঞ হৈ পৰে। লেটো গোটত যোগদান কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগীত কেৰিয়াৰ বৃদ্ধি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ভৱিষ্যত সংগীত জীৱন গঢ় দিয়াত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ বাংলা ভাষাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন ভাষাৰ গীত ৰচনাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ইয়াৰ ওপৰত কিছু আয়ত্ত থকা ছিয়াৰছল স্কুলৰ শিক্ষক সতীশ কাঞ্জিলালক লগ পায়। সংগীতৰ প্ৰতি নজৰুলৰ অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰৱণতা লক্ষ্য কৰি মিষ্টাৰ কাঞ্জিলালে তেওঁক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কিছু শিক্ষা প্ৰদান কৰে। পিছলৈ নজৰুল বংগ ৰেজিমেণ্টৰ অধীনত কৰাচী বেৰেকত হাভিল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়ত সংগীতৰ ওপৰত জ্ঞান বহল কৰিছিল। ৰেজিমেণ্টৰ লগত সংলগ্ন পঞ্জাৱৰ এজন ধৰ্মীয় শিক্ষকৰ সহায়ত তেওঁ পাৰ্চী ভাষা, সাহিত্য, সংগীতৰ বহুখিনি শিকিছিল। ==নজৰুল ইছলামৰ সংগীত শৈলী== ===বিপ্লৱী গণসংগীত=== ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত কাজী নজৰুল ইছলামৰ গণসংগীত আৰু কবিতাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে। শক্তিশালী আৰু শক্তিশালী শব্দ আৰু মনোমোহা সুৰৰ সৈতে সংগীত অতি প্ৰেৰণাদায়ক আৰু বৈপ্লৱিক প্ৰকৃতিৰ। ইয়াত সকলো কথাৰ চৰম সীমাৰ কথা কোৱা হৈছে। সেই গীতবোৰৰ কথাই উত্তেজক, কিয়নো ইয়াত ৰক্ষণশীলতাৰ বিৰুদ্ধে আৰু দৰ্শন আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বহল পৰিমাপত জীৱনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হৈছে। নজৰুলৰ গণসংগীতৰ সৌন্দৰ্য নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগীৰ স্বাধীনতাত, যিটোৱেও অপৰিসীম সমালোচনাৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ দৰ্শন বুজি পোৱাসকলে সাহস আৰু পোনপটীয়াতাক প্ৰশংসা কৰিছিল। ===গজল=== প্ৰেমগীতৰ একপ্ৰকাৰ পাৰ্চী [[গজল]]ৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে নজৰুলৰ পৰিচিতি এক অৰ্থত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আছিল যে ই তেওঁৰ বাংলা গজল ৰচনাৰ সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিত্তি প্ৰশস্ত কৰিছিল; যিটো তেওঁ ১৯২৭–২৮ চনৰপৰাই গ্ৰহণ কৰিছিল। বাংলা গজল, সম্পূৰ্ণৰূপে উল্লেখ কৰিব পাৰি, কেৱল কাজী নজৰুল ইছলামৰ এক উদ্ভাৱন। ই বাংলা সংগীতৰ মূলসুঁতিৰ পৰম্পৰাত ইছলামৰ প্ৰথম গণস্তৰীয় প্ৰৱৰ্তন হিচাপে কাম কৰিছিল। == নজৰুলগীতি‍ সংকলন == [[চিত্ৰ: Nazrul Notation.jpg|thumb|right|220px|নজৰুল স্বৰলিপি গ্ৰন্থৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ। নজৰুলে নিজেই স্বৰলিপি কৰিছিল। ]] === গানেৰ মালা === ৯৫টা গীত সমৃদ্ধ গ্ৰন্থখন ১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২৩ অক্টোবৰ (কাৰ্তিক ১৩৪১)ত প্ৰকাশ কৰে গুৰুদাস চট্টোপাধ্যায় অ্যাণ্ড চন্সে। গ্ৰন্থখনৰ উৎসৰ্গপৃষ্ঠাত লিখা আছিল: "পৰম স্নেহভাজন শ্ৰীমান অনিলকুমাৰ দাস কল্যাণবৰেষুকে।" ৪+৯৬ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ মূল্য আছিল ডেৰ টকা। এই গ্ৰন্থখন যিবোৰ গীতেৰে‍ সমৃদ্ধ সেইবোৰ হ'ল: {{div col|2}} # আমি সুন্দৰ নহি জানি # আধো-আধো বোল # না-ই পৰিলে নোটন-খোঁপায় # অয়ি চঞ্চল-লীলায়িত দেহা # ভুল কৰে যদি ভালোবেসে থাকি # ঝৰাফুল- বিছানো পথে এস # প্ৰিয় এমন ৰাত যেন যায় না বৃথাই # আজ নিশীথে অভিসাৰ তোমাৰ পথে # কাৰ মঞ্জীৰ ৰিনিঝিনি বাজে # নিৰুদ্দেশেৰ পথে আমি হাৰিয়ে যদি যায় # বল্ ৰে তোৰা বল্ ওৰে ও আকাশ-ভাৰ তাৰা # বল্ সখি বল্ ওৰে সৰে যেতে বল্ # নিশি না পোহাতে যেয়ো না যেয়ো না # চম্পা পাৰুল যুথী টগৰ চামেলি # দূৰ দ্বীপ-বাসিনী চিনি তোমাৰে চিনি # মোমেৰ পুতুল মমীৰ দেশেৰ মেয়ে # বকুল-বনেৰ পাখি ডাকিয়া আৰ # মনেৰ ৰং লেগেছে বনেৰ পলাশ # আধখানা চাঁদ হাসিছে যে আকাশে # যবে সন্ধ্যাবেলায় প্ৰিয় তুলসী-তলায় # আঁখি তোলো দানো কৰুণা # মদিৰ স্বপনে মম বন-ভবনে # মুঠি মুঠি আবীৰ ও কে কাননে ছড়ায় # বল্লৰী-ভুজ-বন্ধন খোলো # তব যাবাৰ বেলা বলে যাও মনেৰ কথা # তৰুণ অশান্ত কে বিৰহী # বৰষা ঐ এল বৰষ্য ঝৰে বাৰি গগনে ঝুৰুঝুৰু # আমি ময়নামতীৰ শাড়ি দেবো # স্নিগ্ধ-শ্যাম-বেণী-বৰ্ণা এস মালবিকা # মেঘ -মেদূৰ গগন কাঁদে হুতাশ পৰান # আমি অলস উদাস আনমনা # কোয়েলা কুহু কুহু ডাকে # তোমাৰ হাতেৰ সোনা ৰাখি আমাৰ হাতে # বাদলা-মেঘেৰ বাদল-তালে ময়ূৰ নাচে # কে দুৰন্ত বাজাও ঝড়েৰ ব্যাকুল বাঁশি # এ কি অপৰূপ ৰূপে মা তোমায় হেৰিনু পল্লী-জননী # দূৰ প্ৰবাসে প্ৰাণ কাঁদে আজ # শুভ্ৰ সমুজ্জ্বল হে চিৰ-নিৰ্মল # দোলে প্ৰাণেৰ কোলে প্ৰভুৰ নামেৰ মালা # শঙ্কাশূন্য লক্ষকণ্ঠে বাজিছে শঙ্খ ঐ # চল্ ৰে চপল তৰুণ-দল বাঁধন-হাৰা # বীৰদল আগে চল্ # জননী মোৰ জন্মভূমি # তোমাৰ পায়ে; কে পৰালো মুণ্ডমালা # নাচে ৰে মোৰ কালো মেয়ে # মাতলো গগন-অঙ্গনে ঐ # দেখে যা-ৰে ৰুদ্ৰাণী মা # মহাকালেৰ কোলে এসে গৌৰী # শ্মশান-কালীৰ নাম শুনে ৰে # জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী # লুকোচুৰি খেলতে হৰি হাৰ মেনেছে # খৰ ৰৌদ্ৰেৰ হোমানল জ্বালি # শ্যামা তন্বী আমি মেঘ-বৰণা # মম আগমনে বাজে আগমনীৰ সানাই # উত্তৰীয় লুটায় আমাৰ # ওৰে ও ৰাতেৰ ফুল # বুনো ফুলেৰ কৰুণ সুবাস ঝুৰে # এল শ্যামল কিশোৰ # এল এল ৰে বৈশাখী ঝড় # ঘুমাও, ঘুমাও! দেখিতে এসেছি # কলঙ্ক আৰ জোৎস্নায় মেশা তুমি সুন্দৰ চাঁদ # শূন্য এ বুকে পাখি মোৰ আয় # তুমি ভোৰেৰ শিশিৰ ৰাতেৰ নয়ন-পাতে # ৰাত্ৰি শেষেৰ যাত্ৰী আমি # ফুলেৰ মতন ফুল্ল মুখে # ফিৰে ফিৰে কেন তাৰই স্মৃতি # আঁধাৰ ৰাতেৰ তিমিৰ দুলে আমাৰ সামনে # দশ হাতে ঐ দশ দিকে মা # মা এসেছে মা এসেছে # ঐ কাজল-কালো চোখ # ও কালো বউ # যেয়ো না আৰ যেয়ো না # আগেৰ মত আমেৰ ডালে বোল ধৰেছে # তোৰ ৰূপে সই গাহন কৰে # ঝড়-ঝঞ্ঝাৰ ওড়ে নিশান # আমাৰ প্ৰাণেৰ দ্বাৰে ডাক দিয়ে কে যায় # এল ঐ বনাস্তে পাগল বসন্ত # সহসা কি গোল বাঁধালো পাপিয়া আৰ পিকে # এস কল্যাণী, চিৰ-আয়ুস্মতী # দাও শৌৰ্য দাও ধৈৰ্য হে উদাৰ নাথ # চাঁদেৰ দেশেৰ পথ-ভোলা ফুল # ৰঙ্গিলা আপনি ৰাধা # কুঙ্কুম আবীৰ ফাগেৰ # এল ফুল-দোল ওৰে # যাবাৰ বেলায় ফেলে যেয়ো একটি খোঁপাৰ ফুল # জাগো দুস্তৰ পথেৰ নব-যাত্ৰী # ডেকো না আৰ দূৰেৰ প্ৰিয়া # ভেঙো না ভেঙো না ধ্যান # যাহা কিছু মম আছে প্ৰিয়তম # মোৰ বুক-ভৰা ছিল আশা # বনে মোৰ ফুল-ঝৰাৰ বেলা # মিলন-ৰাতেৰ মালা হ’ব তোমাৰ অলকে # যায় ঝিল্‌মিল্‌ ঝিল্‌মিল্‌ ঢেউ তুলে # কাজৰী গাহিয়া চল গোপ-ললনা # তৰুণ-তমাল-বৰণ এসো শ্যামল আমাৰ{{div col end}} === গীতিশতদল === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। ৮ + ১০৪ পৃষ্ঠাৰ কিতাপখনৰ দাম আছিল ডেৰ টকা। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত (১৩৪১ বঙ্গাব্দৰ ব'হাগ) প্ৰকাশ পাইছিল। এই গ্ৰন্থখনৰ আৰম্ভণিতে ‘দুটি‍ কথা’ শীৰ্ষক প্ৰস্তাৱনাত নজৰুল ইছলামে লিখিছে, “''গীতিশতদল''ৰ সকলো গীত গ্ৰামোফোন আৰু স্বদেশী মেগাফোন কোম্পানীয়ে ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। মোৰ বহু গায়ক বন্ধুৰ কৃপাত ইতিমধ্যে ৰেডিঅ’ আৰু অন্যান্য মঞ্চত সম্প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে এই গীতবোৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। এই সুযোগতে মই তেওঁলোকৰ সকলোকে মোৰ ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছোঁ। ... "বুলবুল"ৰ দৰে গীতৰ পুথিৰ দৰে ''গীতিশতদল''এ সকলোকে মোহিত কৰাত সফল হ'লে মই নিজকে সৌভাগ্যৱান বুলি গণ্য কৰিম।" এই সংকলণখনত মুঠ ১০১টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ পায়ে # চমকে চমকে ধীৰ ভীৰু পায় # ছন্দেৰ বন্যা হৰিণী অৰণ্যা # পলাশ ফুলেৰ মউ পিয়ে # এস বসন্তেৰ ৰাজা হে আমাৰ # তুমি নন্দন-পথ-ভোলা # তোমাৰ ফুলেৰ মতন মন # হেসে হেসে কল্‌সি নাচাইয়া # ঘুমায়েছে ফুল পথেৰ ধুলায় # গত ৰজনীৰ কথা পড়ে মনে # পলাশ ফুলেৰ গেলাস ভৰি # ৰহি ৰহি কেন আজো # পিউ পিউ বোলে পাপিয়া # চাঁদেৰ পিয়ালাতে আজি # এস শাৰদ প্ৰাতেৰ পথিক # মালঞ্চে আজ কাহাৰ যাওয়া আসা # সবুজ শোভাৰ ঢেউ খেলে যায় # আমাৰ দেওয়া ব্যথা ভোলা # হুল ফুটিয়ে গেলে শুধু # গোধূলিৰ ৰং ছড়ালে # সকৰুণ নয়নে চাহে # বাজিছে বাঁশিৰ কাৰ # বন-হৰিণীৰ তব বাঁকা আঁখিৰ # ৰেশমি চূড়িৰ তালে # সেই পুৰানো সুৰে আবাৰ # ধীৰে যায় ফিৰে ফিৰে চায় # পিয়াসী প্ৰাণ তাৰে চায় # বেলা পড়ে এল # এল ফুলেৰ মহলে ভোমৰা # ফিৰে ফিৰে দ্বাৰে আসে যায় # আজও ফোটেনি কুঞ্জে # পলাশ মঞ্জৰি পৰায়ে দে লো # এ ঘোৰ-শ্ৰাবণ-নিশি # দিওঁ ফুলদল বিছায়ে # অবুঝ মোৰ আঁখি-বাৰি # উচাটন মন ঘৰে ৰয় না # ফিৰে গেছে সই # ছাড় ছাড় আঁচল বঁধু # কুল ৰাখ না ৰাখ # ফিৰিয়া এস এস হে # আঁধি ঘুম-ঘুম # সেদিনো প্ৰভাতে # জাগো জাগো ৰে মুসাফিৰ # কত জনম যাবে # হায় ঝৰে যায় # এ কোথায় আসিলে হায় # ভুল কৰে আসিয়াছি # ভোলো প্ৰিয় ভোলো ভোলো # আমি যেদিন ৰইব না গো # এলে যে গো চিৰ-সাথী # ও তুই যাস্‌নে ৰাই কিশোৰী # দুখ ক্লেশ শোক # ভোলো অতীত-স্মৃতি # চিৰ-কিশোৰ মুৰলীধৰ # সাগৰ আমায় ডাক দিয়েছে # ভালোবেসে অৱশেষে # এস নূপুৰ বাজাইয়া # ৰাস-মাঞ্চাপৰি দোলে মুৰলীধৰ # নাচিয়া নাচিয়া এস # নাচে ঐ আনন্দে # তোমাৰে কি দিয়া পূজি # আমাৰ নয়নে কৃষ্ণ # মন লহ নিতি নাম # তোমাৰ সৃষ্টি মাঝে হৰি # দাও দাও দৰশন # নাচিছে নট-নাথ # বাজিয়ে বাঁশি মনেৰ বনে # বিজন গোঠে কে ৰাখাল # আজি নন্দ দুলালেৰ সাথে # শোনো লো বাঁশিতে # হেলে দূলে বাঁকা কানাইয়া # মণি-মঞ্জীৰ বাজে # ফিৰে যা সখি ফিৰে যা ঘৰে # আনন্দ দুলালী ব্ৰজবালাৰ সনে # গুঞ্জ-মালা গলে # মোৰ মাধব শূন্য মাধবী কুঞ্জে # ব্ৰজেৰ দুলাল ব্ৰজে আবাৰ # সখি যায়নি তো শ্যাম মথুৰায় # নমো নটনাথ # ভবেৰ এই পাশা খেলায় # ভুবনে ভুবনে আজি # অসুৰ- বাড়িৰ ফেৰৎ এ মা # আজি প্ৰথম মাধবী ফুটিল কুঞ্জে # জাগো যোগমায়া জাগো মৃণ্ময়ী # হোৰিৰ ৰঙ লাগে # বহু পথে বৃথা ফিৰিয়াছি প্ৰভু # জাগো জাগো! নব আলোকে # পৰান হৰিয়াছিলে পাশৰিয়া # নবীন বসন্তেৰ ৰানী তুমি # আজি মিলন-বাসৰ # ওৰে হুলোৰে তুই ৰাত বিৰেতে # নিয়ে কাদা মাটিৰ তাল # আজকে হোৰি ও নাগৰী # আচ লাচনেৰ লেগেচে যে গাঁদি # চায়েৰ পিয়াসী পিপাসিত চিত আমাৰা চাতক দল # গিন্নিৰ ভাই গান গাহে # নথ-দন্ত-বিহীন # নমো নমঃ আবু আৰ হাবু # একে একে সব{{div col end}} === বুলবুল === নজৰুল গীতিৰ বিখ্যাত সংকলন ''বুলবুল'' ১৯২৮ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰ (অশ্বিন, ১৩৩৫)ত (প্ৰথম সংস্কৰণ) প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰকাশক ডি এম লাইব্ৰেৰী, কলকাতা। বিদ্ৰোহী কবি কাজী নজৰুলে এই সংকলনখন সংগীত শিল্পী দিলীপ কুমাৰ ৰায়ৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল। সাধাৰণ সংস্কৰণ আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ দাম ক্ৰমে এক টকা আৰু পাঁচ সিকা আছিল। ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ চ'ত মাহত এই গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। এই সংস্কৰণত ৪৯টা গীত আছিল। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # বাগিছায় বুলবুলি তুই # আমাৰে চোখ-ইশাৰায় # বসিয়া বিজনে কেন একা মনে # ভুলি কেমনে আজো যে মনে # কেন কাঁদে পৰান কী বেদনায় # মৃদুল বায়ে বকুল-ছায়ে # কে বিদেশী বন-উদাসী # কৰুণ কেন অৰুণ আঁখি # এত জল ও-কাজল চোখে # আসে বসন্ত ফুলবনে # দুৰন্ত বায়ু পুৰবইয়াঁ # চেয়ো না সুনয়না আৰ চেয়ো না # পৰান-প্ৰিয়! কেন এলে অবেলায় # সখি জাগো,ৰজনী পোহায় # নিশি ভোৰ হল জাগিয়া # এ বাসি বাসৰে আসিলে কে গো # বসিয়া নদীকূলে এলোচুলে # কেন দিলে এ কাঁটা যদি গো # সখি, বলো বঁধুয়াৰে নিৰজনে # নহে নহে প্ৰিয়, এ নয় আঁখি-জল # এ আঁখি-জল, মোছ পিয়া # কি হবে জানিয়া বল কেন জল নয়নে # পৰদেশী বঁধুয়া, এলে কি এতদিনে # কেন উচাটন মন পৰান এমন কৰে # আসিলে এ ভাঙা ঘৰে কে মোৰ ৰাঙা অতিথি # আজি দোল-পূৰ্ণিমাতে দুলবি তোৰা আয় # ৰুমুঝুমু কে এলে নূপুৰ পায় # আজি এ কুসুম-হাৰ সহি কেমনে # গৰজে গম্ভীৰ গগনে কম্বু # হাজাৰ তাৰাৰ হাৰ হয়ে গো দুলি # অধীৰ অম্বৰে শুৰু-গৰজন # ঝৰে ঝৰঝৰ কোন্ গভীৰ-গোপন ধাৰা # হৃদয় যত নিষেধ হানে # শুকাল মিলন-মালা আমি তবে যায় # স্মৰণ-পাৰেৰ ওগো প্ৰেয়ি # গহীন ৰাতে ঘুম কে এলে ভাঙাতে # কোন শৰতে পূৰ্ণিমা চাঁদ # জাগিলে ‘পাৰুল’ কি গো # চৰণ ফেলি গো মৰণছন্দে # নমো যন্ত্ৰপতি # পুৰবেৰ তৰুণ অৰুণ # কে শিবসুন্দৰ শৰৎ-চাঁদ-চুড় # কাৰ নিকুঞ্জে ৰাত কাটায়ে # কেন আন ফুল-ডোৰ # কেমনে ৰাখি আঁখি-চাপিয়া # কেন আসিলে যদি যাবে চলি # সাজিয়াছ যোগী বল কাৰ লাগি # মুসাফিৰ! মোছ্ এ আঁখি-জল # এ নহে বিলাস বন্ধু {{div col end}} === বুলবুল (২য় খণ্ড) === ১৩৫৯ বঙ্গাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১১ তাৰিখে (১৯৫২ চনৰ মে' মাহ) প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে কলিকতা-৬ৰ ৰাজেন্দ্ৰলাল ষ্ট্ৰীট ১৬ৰপৰা ''বুলবুল (দ্বিতীয় খণ্ড)'' শীৰ্ষক গীতৰ সংকলনখন প্ৰকাশ কৰে। গ্ৰন্থখনৰ বিতৰক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। দাম আছিল আঢৈ় টকা। গ্ৰন্থখনত ১০১টা গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। কবিৰ পত্নী প্ৰমীলা নজৰুল ইছলামে প্ৰকাশকৰ ভূমিকাত লিখিছে- “কবিৰ আধুনিক গীতবোৰ সংকলিত কৰি‍ ‘বুলবুল’ (২য় খণ্ড) প্ৰকাশ কৰা হৈছে। খৰধৰকৈ প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত কিছু ছপাৰ ভুল ৰৈ গৈছে। আশা কৰোঁ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত কোনো ভুল নাথাকিব। কিতাপখনৰ শেষ পৃষ্ঠাত কিছু সংশোধন দিয়া হৈছে। এই গীতৰ পুথিখনৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল কবিৰ পূৰ্বতে অপ্ৰকাশিত কিছু আধুনিক গীত আমি সন্নিৱি‍ষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হৈছোঁ। নজৰুল-গীতি ভালপোৱাসকলৰ সমাদৰ পালে‍ মই মোৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা সফল হৈছে‍ বুলি গণ্য কৰিম।" <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|title=বুলবুল (২য় খণ্ড)|ওয়েবসাইট=Kazi Nazrul Islam {{!}} কাজী নজৰুল ইসলাম|language=en-US|date=2019-12-29|archive-date=২০২০-০৫-০৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200504224009/https://www.kazinazrulislam.org/%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2%e0%a6%ac%e0%a7%81%e0%a6%b2-%e0%a7%a8%e0%a6%af%e0%a6%bc-%e0%a6%96%e0%a6%a8%e0%a7%8d%e0%a6%a1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ''বুলবুল (২য় খণ্ড)''-ত সন্নিৱি‍ষ্ট গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # বুলবুলি নীৰব নাৰ্গিস-বনে # বিদায়েৰ বেলা মোৰ ঘনায়ে আসে # যাৰে হাত দিয়ে মালা দিতে পাৰ নাই # আমি চিৰতৰে দুৰে চলে যাব # সবাৰ কথা কইলে কবি # ওৰে ডেকে দে দে লো # নয়ন-ভৰা জল গো তোমাৰ # আমি চাঁদ নহি, চাঁদ নহি অভিশাপ # ভুল কৰে যদি ভালবেসে থাকি # আমি আছি বলে দুখ পাও তুমি # আৰ অনুনয় কৰিবে না কেউ # মোৰা আৰ জনমে হংস-মিথুন # গভীৰ ৰাতে জাগি খুঁজি তোমাৰে # গভীৰ নিশীথে ঘুম ভেঙে যায় # ৰূপেৰ দীপালি-উৎসৱ আমি দেখেছি # এবাৰ যখন উঠবে সন্ধ্যাতাৰা - সাঁঝ আকাশে # বলেছিলে, তুমি তীৰ্থে আসিবে # ঘুমাইতে দাও শ্ৰান্ত ৰবি ৰে # নূৰজাহান! নূৰজাহান # ৰাজো বাঁশৰি বাজো বাঁশৰি # বলৰে তোৰা ওৰে ও আকাশ-ভৰা তাৰা # সেদিন ছিল কি গোধূলি-লগন # মোৰ ভুলিবাৰ সাধনায় কেন সাধ বাদ # আমাৰ ভুবন কান পেতে ৰয় # আন গোলাপ-পানি # কুহু কুহু কুহু কুহু কোয়েলিয়া # প্ৰদীপ নিভায়ে দাও # ৰেশমি ৰুমালে কবৰী বাঁধি # নিশিৰাতে ৰিম্ ঝিম্ ঝিম্ বাদল-নূপুৰ # ভোৰেৰ ঝিলেৰ জলে শালুক # সন্ধ্যা নেমেছে আমাৰ বিজন ঘৰে # আজো ফাল্গুণে বকুল কিংশুকেৰ বনে # যখন আমাৰ গান ফুৰাবে # ওগো সুন্দৰ তুমি আসিবে বলিয়া বনপথে পড়ে ঝৰি # ঝুম ঝুম ঝুমৰা নাচ নেচে কে এল গো # মনে পড়ে আজও সেই নাৰিকেল কুঞ্জ # আমি পুৰব দেশেৰ পুৰণাৰী # তেমনি চাহিয়া আছে নিশীথেৰ তাৰাগুলি # নন্দন বন হতে কে গো ডাক মোৰে আধ-নিশীথে # শাওণ ৰাতে যদি স্মৰণে আসে মোৰে # কাবেৰী নদী- জলে কে গো বালিকা # বসন্ত মুখৰ আজি # তুমি সুন্দৰ, তাই চেয়ে তাকি প্ৰিয় # তুমি প্ৰভাতেৰ সকৰুণ ভৈৰবী # কেন মেঘেৰ ছায়া আজি চাঁদেৰ চোখে # বন্ধু, আজো মনে ৰে পড়ে # ধৰ্মেৰ পথে শহীদ যাহৰা # তুমি আমাৰ সকালবেলাৰ সুৰ # আগেৰ মতো আমেৰ ডালে বোলে ধৰেছে বউ # তব মুখখানি খুঁজিয়া ফিৰি গো # মোৰ গানেৰ কথা যেন আলোকলতা # এই বিশ্বে আমাৰ সবাই চেনা # কত দূৰে তুমি, ওগো আঁধাৰেৰ সাথী # অনেক ছিল বলাৰ # বন্ধু! দেখলে তোমায় বুকেৰ মাঝে # বন-বিহঙ্গ! যাও ৰে উড়ে # এ-কুল ভাঙে ও-কুল গড়ে # উজান বাওয়াৰ গান গো এবাৰ # যবে ভোৰেৰ কুন্দ-কলি মেলিবে আঁখি # মোৰ স্বপ্নে যেন বাজিয়েছিলে কৰুণ ৰাগিণী # আমি সন্ধ্যামালতী বন-ছায়া অঞ্চলে # শাওণ আসিল ফিৰে; সে ফিৰে এল না # বেদীয়া বেদীনী ছুটে আয় # মোৰ প্ৰিয়া হবে, এস নাৰী # ফুলেৰ জলসায় নীৰব কেন কবি # নীলাম্বৰী শাড়ি পৰি # আধো ৰাতে যদি ঘুম ভেঙে যায় # আমায় নহে গো, ভালবাসা শুধু ভালবাস মোৰ গান # দোলন-চাঁপা বনে দোলে # জুঁই-কুঞ্জে বন-ভোমৰা কেন গুঞ্জে গুণ্গুন্ # মমতাজ! মমতাজ! তোমাৰ তাজমহল # আমি জানি তব মন, আমি বুঝি তব ভাষা # স্বপ্নে দেখি একটি নুতন ঘৰ # ছড়ায়ে বৃষ্টিৰ বেলফুল # ৰাঙা মাটিৰ পথে লো মাদল বাজে # ৰিম্ ঝিম্ ৰিম্ ঝিম্ ঘন দেয়া বৰষে # ওগো প্ৰিয়, তব গান # কেমনে হইব পাৰ হে প্ৰিয় # সাপুড়িয়া ৰে! বাজাও কোথায় সাপ খেলানোৰ বাঁশি # নদীৰ স্ৰোতে মালাৰ কুসুম ভাসিয়ে দিলাম, প্ৰিয় # শোক দিয়েছ তুমি হে নাথ # হে অশান্তি মোৰ এস এস # গান ভুলে যায় মুখ পানে চাই, সুন্দৰ হে # মেঘলা নিশি-ভোৰে # “চোখ গেল” “চোখ গেল” কেন ডাকিস ৰে # পদ্মাৰ ঢেউ ৰে # কত ফুল তুমি পথে ফেলে দাও, মালা. গাঁথ অকাৰণে # আমি নহি বিদেশিনী # মেঘ-মেদূৰ বৰবায় কোথা তুমি # নিৰজন ফুলবনে এস পিয়া # সেই মিঠে সুৰে মাঠেৰ বাঁশৰি বাজে # (তুমি) শুনিতে চেয়ো না আমাৰ মনেৰ কথা # গাঙে জোয়াৰ এল ফিৰে, তুমি এলে কই # ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ ঝুম্ ৰুম্ ঝুম্ ঝুম্ # নিশি-পবন। ফুলেৰ দেশে যাও # কোন সে সুদূৰ অশোক-কাননে বন্দিনী তুমি সীতা # তব চলাৰ পথে আমাৰ গানেৰ পুল ছড়িয়ে যায় গো # শুকনো পাতাৰ নূপুৰ বাজে দখিন বায়ে # জানি, জানি প্ৰিয়, এ জীৱনে মিটিবে না সাধ # বঁধু তোমাৰ আমাৰ এই যে বিৰহ # পঞ্চ প্ৰাণেৰ প্ৰদীপ-শিখায় {{div col end}} === গুল বাগিছা === এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশক হৈছে গ্ৰেট ইষ্টাৰ্ণ লাইব্ৰেৰী। প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯৩৩ চনৰ ২৭ জুন (১৩৪০ বঙ্গাব্দ) তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছিল; দাম আছিল এক টকা। স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানীৰ স্বত্বাধিকাৰী তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু জিতেন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ নামত কবিয়ে গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কিতাপখনৰ আৰম্ভণিতে কাজী নজৰুল ইছলামে ‘দুটি কথায়’ত লিখিছে,"দুই-এটাৰ বাহিৰে ‘গুল-বাগিছা’ৰ গীতসমূহ ‘স্বদেশী মেগাফোন ৰেকৰ্ড কোম্পানী’ৰদ্বাৰা ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছে। এই দয়াৰ বাবে মই তেওঁলোকৰ ওচৰত অশেষ ঋণী। ‘গুল-বাগিছা’ত বিভিন্ন শৈলীৰ গীত — যেনে, থুমৰি, গজল, দাদৰা, চৈতী, কাজৰী, স্বদেশী, কীৰ্তন, ভাটিয়ালি, আৰু ইছলামিক ভক্তিমূলক গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সৌভাগ্যক্ৰমে ইতিমধ্যে প্ৰায় সকলো গীতেই জনপ্ৰিয় হৈছে। ... আশা কৰোঁ মোৰ আন গীতৰ পুথিৰ দৰে ‘গুল-বাগিছা’য়ো অনুকূল সমাদৰ লাভ কৰিব।" এই গীতৰ পুথিখনত মুঠ ৮৮টা গীত আছিল। অন্তৰ্ভুক্ত কৰা গীতসমূহ হ'ল: {{div col|2}} # গুল-বাগিছাৰ বুলবুলি আমি # সোনাৰ মেয়ে, সোনাৰ মেয়ে! # বকুল চাঁপাৰ বনে কে মোৰ # আঁখি-বাৰি আঁখিতে থাক # থাক ব্যথ হৃদয়ে # ভুল কৰে কোন ফুলবিতানে # পথ চলিতে যদি চকিতে # কেন ফোটে কেন কুসুম ঝৰে ঝৰে যায় # তোমাৰ কুসুম বনে আমি আসিয়াছি ভুলে # কত কথা ছিল বলিবাৰ বলা হল না # বুকে তোমায় নাই বা পেলাম # বৃথা তুই কাহাৰ পৰে কৰিস্ অভিমান # পিয়া পাপিয়া পিয়া বোলে # চোখেৰ নেশাৰ ভালবাসা সে কি কভু থাকে গো # এ কুঞ্জে পথ ভুলি কোন বুলবুলি আজ # কোন কুসুমে তোমায় আমি # পৰোঁ পৰোঁ চৈতালী-সাঁঝে কুসমী শাড়ি # ঝুমকো-লতাৰ চিকন পাতায় # বৰষ মাস যায় -সে নাহি আসে # আমাৰ বিজন ঘৰে হেসে এল পথিক মুসফিৰ-বেশে # ভেঙো না ভেঙো বঁধু তৰণ চামেলি-শাখা # আসিলে কে গো বিদেশী # এসো বঁধু ফিৰে এসো, ভোলো ভোলো অভিমান # নাহি কেহ আমাৰ ব্যথাৰ সাথী # মাধবী-লতাৰ আজি মিলন সখি # আজি এ বাদল দিনে # বাদল বায়ে মোৰ নিভিয়া গেছে বাতি # মেঘেৰ হিন্দোলা দেয় পুব-হাওয়াতে দোলা # সাধ জাগে মনে পৰজীৱনে # আঁচলে হংস-মিথুন আঁকা # অচেনা সুৰে অজানা পথিক # হেৰি আজ শূন্য নিখিল # কত কথা ছিল তোমায় বলিতে # তুমি বৰ্ষায়-ঝৰা চম্পা # অঝোৰ ধাৰায় বৰ্ষা ঝৰে সঘন তিমিৰ ৰাতে # একলা ভাসাই গানেৰ কমল সুৰেৰ ৰাতে # তোমাৰ আকাশে উঠেছিনু চাঁদ # দুলিবি কে আয় মেঘেৰ দোলায় # কোন দূৰে ও কে যায় চলে যায় # ৰিমিঝিম্ ৰিমিঝিম্ ঐ নামিল দেয়া # পাষাণ গিৰিৰ বাঁধন টুটে # শেষ হল মোৰ ও জীৱনে ফুল ফোটাবাৰ পালা # কাঁদিছে তিমিৰ-কুন্তলা সাঁজ # আসে ৰজনী, সন্ধ্যামণিৰ প্ৰদীপ জ্বলে # আজি কুসুম-দীপালি জ্বলিছে বনে # দোপাটি লো, লো কৰবী, নাই সুৰভি, ৰূপ আছে # বাসন্তী ৰং শাড়ি পৰোঁ # এস এস ৰস-লোক-বিহাৰী # তোমাদেৰ দান তোমাদেৰ বাণী # যেন ফিৰে না যায় এসে আজ # মদিৰ আৱেশে কে চলে ঢুলু ঢুলু - আঁখি # নাচে সুনীল দৰিয়া, আজি দিল-দৰিয়া # মহুয়া ফুলেৰ মদিৰ বাসে # দুপুৰবেলাতে একলা পথে # শিউলি-তলায় ভোৰবেলায় # যৌবন-সিন্ধু টলমল টলমল # চাৰু চপল পায়ে যায় যুৱতী গোৰী # দুধে আলতায় ৰং যেন তাৰ সোনাৰ অঙ্গ ছেয়ে # আমাৰ ভাঙা নায়েৰ বৈঠা ঠেলে # বনে চলে বনমালী বনমালা দুলায়ে # ঘন-ঘোৰ-মেঘ-ঘেৰা দুৰ্দিনে ঘনশ্যাম # মোৰ পুষ্প-পাগল মাধবী-কুঞ্জে # মনে যে মোৰ মনেৰ ঠাকুৰ # এই দেহেৰই ৰঙমহলায় # হে চিৰ-সুন্দৰ, বিশ্ব-চৰাচৰ # উভয়ে কপোত-কপোতী উড়িয়া বেড়াই # এ কোথায় - আসিলে হায় তৃষিত ভিখাৰি # চম্পক-বৰণী টলমল তৰণী # শিউলি ফুলেৰ মালা দোলে # স্বদেশ আমাৰ! জানি না তোমাৰ # স্বপ্নে দেখেছি ভাৰত-জননী # দুৰন্ত দুৰ্মদ প্ৰাণ অফুৰান # জগতে আজিকে যাৰা আগে চলে ভয়-হাৰা # আমাৰ দেশেৰ মাটি # গঙ্গা সিন্ধু নৰ্মদা কাবেৰী যমুনা ঐ {{div col end}} এই কিতাপখনৰ ইছলামিক গীতসমূহ হ’ল- {{div col|2}} # এল শোকেৰ সেই মোহৰ্ৰম কাৰাবালাৰ স্মৃতি লয়ে # বহিছে সাহাৰায় শোকেৰ “লু” হাওয়া # ঈদজ্জোহাৰ চাঁদ হাসে ঐ # তওফিক দাও খোদা ইস্লামে # সাহাৰাতে ডেকেছে আজ বান, দেখে যা # উম্মত আমি গুণাহগাৰ # ফিৰি পথে পথে মজ্নু দীওয়ানা হয়ে। # ভুবন-জয়ী তোৰা কি হায় সেই মুসলমান # বাজিছে দামামা, বাঁধৰে আমামা # খোদাৰ হবিব হলেন নাজেল # মৰহাবা সৈয়দে মক্কী মদানী আল-আৰবী # মোহাম্মদ মুস্তফা সাল্লে আলা # তোমাৰি প্ৰকাশ মহান {{div col end}} === চন্দ্ৰবিন্দু === ডি এম লাইব্ৰেৰীৰপৰা '''চন্দ্ৰবিন্দু''' গ্ৰন্থখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৩৩৮ বঙ্গাব্দৰ আহিন মাহত (১৯৩১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত)। দাম আছিল দুটকা। গ্ৰন্থখন উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল এই বুলি‍: "পৰম শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীমদ্ডাঠাকুৰ শ্ৰীযুক্ত শৰৎচন্দ্ৰ পণ্ডিত মহাশয়ৰ শ্ৰীচৰণকমলত।" পুত্ৰ বুলবুলৰ মৃত্যুৰ পাছত নজৰুলে ''চন্দ্ৰবিন্দু''ৰ বাবে প্ৰায় সকলো গীত ৰচনা কৰিছিল, এই সংকলনত মূলতঃ হাস্যৰসময়ী গীত সন্নিৱি‍ষ্ট কৰা হৈছিল। গভীৰ শোকৰ মাজতো তেওঁৰ হাস্যৰস সৃষ্টিৰ ক্ষমতা আচৰিত। এই গ্ৰন্থখন ১৯৩১ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত জব্দ কৰা হৈছিল। ১৯৪৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত যেতিয়া গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণ নূৰ লাইব্ৰেৰীয়ে ১৩৫২ বঙ্গাব্দৰ ফাগুন মাহত (১৯৪৬)ত প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত কিতাপখনৰ দাম চাৰে‍ তিনিটকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। এই সংকলনৰ আঠাইশটা গীত নজৰুলৰ হাস্যৰসময়ী গীত হিচাপে বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। হাস্যৰসময়ী গীতসমূহে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক চেতনা শিপাই থকা দেশপ্ৰেমমূলক আৱেগ আৰু তীব্ৰ ব্যংগ প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংকলনত সংকলিত গীতসমূহ হ'ল- {{div col|2}} # আদি পৰম বাণী # জয় বীণা বিদ্যাদায়িনী # তুমি দুখেৰ বেশে এলে বলে # আমি ভাই খ্যাপা বাউল # ওহে ৰাখাল ৰাজ # তুই লুকাবি কোথায় মা # আমাৰ সকলি হৰেছ # চল মন আনন্দ-ধাম # নমো নমো নমঃ হে নটনাথ! জাগো জাগো শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী! # বন্দীৰ মন্দিৰে জাগো দেবতা # জবা-কুসুম সঙ্কাশ ঐ # পূজা-দেউলে মুৰাৰি # তিমিৰ বিদাৰী অলখ-বিহাৰী # নাহি ভয় নাহি ভয় # কাৰা পাষাণ ভেদি জাগো # আজি শৃঙ্খলে বাজিছে মাভৈ # নীৰন্ধ্ৰ মেঘে মেঘে অন্ধ গগন # জাগো হে ৰুদ্ৰ, জাগো ৰুদ্ৰাণী # কেঁদে যায় দক্ষিণ হাওয়া # ঐ পথ চেয়ে থাকি # আজি পূৰ্ণশশী কেন মেঘে ঢাকা # মৃদুল মন্দে মঞ্জুল ছন্দে # এস এস তব যাত্ৰা-পথে # প্ৰণমি তোমায় বন-দেবতা # ফুলে ফুলে বন ফুলেলা # শুক্লা জো‍ৎস্না-তিথি # কুসুম-সুকুমাৰ শ্যামল-তুন # বন-বিহাৰিণী চপল হৰিণী # নিশুতি ৰাতেৰ শশী # তোৰ বিদায় বেলাৰ বন্ধুৰে # ঘোৰ ঘনঘটা ছাইল গগন # কেন কৰুণ সুৰে হৃদয-পুৰে # কেন আসে কেন তাৰা চলে যায় # জয় মৰ্ত্যৰে অমৃতবাদিনী # জাগো জাগো বধূ জাগো নব-বাসৰে # বনে বনে জাগে কি আকুল হৰষণ # নয়নে ঘনাও মেঘ # মালবিকা # সুন্দৰ হে, দাও দাও # তুষাৰ-মৌলি জাগো জাগো # সন্ধ্যা-আঁধাৰে ফোটাও # কে যাবি পাৰে আয় ত্বৰা কৰি # বক্ষে আমাৰ কাবা’ৰ ছবি # কমিক-গান # শ্ৰীচৰণ-ভৰসা # তৌবা # তাকিয়া-নৃত্য # হিতে বিপৰীত # খিচুড়ি জন্তু # যদি # প্যাক্ট # সৰ্দা-বিল্ # লীগ-অব-নেশন # ডোমিনিয়ন ষ্টেটাস # ‘দে গৰুৰ গা ধুয়ে’ # ৰাউণ্ড-টেবিল-কনফাৰেন্স # সাহেব ও মোসাহেব # ছুঁচোৰ কীৰ্তন # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট প্ৰথম ভাগ # সাইমন-কমিশনেৰ ৰিপোৰ্ট [দ্বিতীয় ভাগ] # প্ৰতিদ্বন্দ্বী # প্ৰাথমিক শিক্ষা বিল {{div col end}} === চোখেৰ চাতক === ‘চোখেৰ চাতক’ মূলতঃ এখন গজলৰ সংকলন। প্ৰথম সংস্কৰণ ২১ ডিচেম্বৰত (আঘোণ, ১৩৩৬) প্ৰকাশ হৈছিল। প্ৰকাশক আছিল ডি এম লাইব্ৰেৰী। পৃষ্ঠা ৬+৬৫। দাম আছিল এক টকা আৰু ৰাজকীয় সংস্কৰণৰ পাঁচ সিকা। কল্যাণীয়া বীণা-কণ্ঠী প্ৰতিভা সোমৰ নামত এই গ্ৰন্থখন উছৰ্গা কৰা হৈছিল, যিগৰাকী পৰৱৰ্তী সময়ত সুসাহিত্যিক [[প্ৰতিভা বসু]] হিচাপে খ্যাত হৈছিল। এই সংকলনখনত মুঠ ৫৩টা [[গজল]] আছে। গজলবোৰ হ'ল- {{div col|2}} # আমাৰ কোন কুলে আজ ভিড়ল তৰী # কাঁদিতে এসেছি আপনাৰে লয়ে # ছাড়িতে পৰান নাহি চায় # কে তুমি দূৰেৰ সাথী # আজি এ শ্ৰাবণ-নিশি কাটে কেমনে # আজি বাদল ঝৰে মোৰ একেলা ঘৰে # মোৰ ঘুমঘোৰে এলে মনোহৰ # কেউ ভোলে না কেউ ভোলে # যাও যাও তুমি ফিৰে # ফাগুন-ৰাতেৰ ফুলেৰ নেশায় # নিশীথ-স্বপন তোৰ ভুলে যা # ঘোৰ তিমিৰ ছাইল # দাৰুণ পিপাসায় মায়া মৰীচিকায় # এত কথা কি গো কহিতে জানে # মন কেন উদাসে # আমাৰ গহীন জলেৰ নদী # তোমায় কুলে তুলে বন্ধু # আমাৰ ‘সাম্পান’ যাত্ৰী না লয় # ওৰে মাঝি ভাই # কেন প্ৰাণ ওঠে কাঁদিয়া # আঁধাৰ ৰাতে কে গো একেলা # কি হবে লাল পাল তুলে ভাই # ভাঙা মন আৰ জোড়া নাহি চায় # আমাৰ দুখেৰ বন্ধু, তোমাৰ কাছে # আমি কি সুখে লো গৃহে ৰব # ফুল-কিশোৰী! জাগো জাগো # জাগো জাগো পোহাল ৰাতি # কে এলো # এলে কি শ্যামল পিয়া কাজল মেঘে # জনম জনম গেল আশা-পথ চাহি # কেন নিশি কাটালি অভিমানে # পেয়ে কেন নাহি পাই হৃদয়ে মম # আসিলে কে অতিথি সাঁঝে # না মিটিতে সাধ মোৰ নিশি পোহায় # পৰ- জনমে দেখা হবে প্ৰিয় # বনে বনে দোলা লাগে # কে ডাকিল আমাৰে আঁখি তুলে # ঘেৰিয়া গগন মেঘ আসে # দুলে চৰাচৰ হিন্দোল-দোলে # ‘হিন্দোলি’ ওঠে নীল সিন্ধু # ওগো সুন্দৰ আমাৰ! # জাগো জাগো, খোলো গো আঁখি # বাজায়ে জল চুড়ি কিঙ্কিণী # পৰদেশী বঁধু! ঘুম ভাঙায়ো চুমি আঁখি # ঝৰিছে অঝোৰ বৰষাৰ বাৰি # চল সখি জল নিতে চল ত্বৰিতে # কাৰ বাঁশিৰ বাজে মুলতান-সুৰে # মোৰ ধেয়ানে মোৰ স্বপনে # নাইয়া, কৰ পাৰ! # মাধবীতলে চল মাধবিকা-দল # বৃন্দাবনে এ কি বাঁশিৰি বাজে # নিশীথ জাগি গোঁয়ানু ৰাতি # দেখা দাও, দাও দেখা, ওগো দেবতা। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগীত]] 49ugkua79fs0f0046h6c45yorekj81m 0 127298 640993 606937 2026-10-02T02:51:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640993 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = কান্তজী মন্দিৰ | native_name = কান্তনগৰ মন্দিৰ | image = 2.কান্তনগর মন্দির.jpg | caption = <!-- RELIGION --> | deity = কান্ত ([[কৃষ্ণ]]) আৰু [[ৰুক্মিণী]] | tradition = | functional_status = | temple_board = | festivals = [[ৰাসমেলা]] | tower = | temple_tank = | temple_tree = <!-- LOCATION --> | location = সুন্দৰপুৰ, কাহাৰোল | district = দিনাজপুৰ | state = | province = | country = [[বাংলাদেশ]] | map_type = Bangladesh Rangpur division #Bangladesh | map_alt = | coordinates = {{Coord|25|47|26|N|88|40|00|E|region:BD_type:landmark_source:kolossus-ruwiki|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = '''নৱৰত্ন''' বংগৰ মন্দিৰ স্থাপত্য | architecture_style = | creator = {{plain list| * ৰাজা প্ৰাণনাথ ৰায় * ৰাজা ৰামনাথ ৰায়}} | established = ১৭০৪ খ্ৰীষ্টাব্দ | groundbreaking = | year_completed = ১৭৫২ খ্ৰীষ্টাব্দ <!-- SPECIFICATIONS --> | facade_direction = | temple_quantity = | monument_quantity = <!-- WEBSITE --> | website = <!-- BELOW --> | footnotes = }}'''কান্তজিউ মন্দিৰ''' ({{Lang-en|Kantajew Temple}}) বা '''কান্তজীৰ মন্দিৰ''' বা '''কান্তনগৰ মন্দিৰ''' হʼল [[বাংলাদেশ]]ৰ দিনাজপুৰ জিলাত অৱস্থিত এটি মধ্যযুগীয় হিন্দু মন্দিৰ। মহাৰাজ প্ৰাণনাথ ৰায়ে মন্দিৰটি [[শ্ৰীকৃষ্ণ]] আৰু তেওঁৰ পত্নী [[ৰুক্মিণী]]ক উৎসৰ্গ কৰি নিৰ্মিত কৰিছিল। ১৭০৪ খ্ৰীষ্টাব্দত, ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হৈছিল আৰু ১৭৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজা ৰামনাথ ৰায়ৰ ৰাজত্বকালত শেষ হৈছিল। মন্দিৰটোৰ ‘নটা শিখৰ’ আছিল যাক নৱৰত্ন বুলি কোৱা হৈছিল। কিন্তু ১৮৯৭ চনত, এক ভূমিকম্পত আটাইকেইটা শিখৰ ধ্বংস হৈ যায়। এই মন্দিৰত বাংলাদেশৰ সৰ্বোৎকৃষ্ট টেৰাকোটা শিল্পৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। পোৰামাটিৰ অলঙ্কৰণত পৌৰাণিক কাহিনীসমূহ দেৱালৰ গাত ফুটি উঠিছে। এই মন্দিৰৰ নিৰ্মাণ আৰু সৌন্দৰ্য বৰ্ধনৰ বাবে সুদূৰ পাৰস্যৰপৰা নিৰ্মাণ শিল্পী অনা হৈছিল। মন্দিৰৰ দক্ষিণ দিশত নয়াবাদ নামৰ গাঁৱত ৰজা প্ৰাণনাথে নিৰ্মাণ শিল্পী আৰু শ্ৰমিকসকলৰ বসবাসৰ বাবে ভূমি দান কৰিছিল। এই শ্ৰমিকসকলৰ সৰহসংখ্যকেই আছিল ইছলাম ধৰ্মাৱলম্বী। সেয়েহে ধৰ্মীয় প্ৰাৰ্থনা পালনৰ বাবে তেওঁলোকে নয়াবাদ মছজিদ নামৰ এখন মছজিদ নিৰ্মাণ কৰে যিটো এই অঞ্চলৰ আন এটি উল্লেখযোগ্য প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন। প্ৰতিবছৰে শীতকালৰ আৰম্ভণিতে মন্দিৰ প্ৰাঙ্গণত এমাহলৈ ৰাস মেলা অনুষ্ঠিত হয়। মহাৰাজ ৰামনাথ ৰায়ৰ আমোলৰপৰাই এই ৰাস মেলা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে বুলি জনা যায়। মেলাৰ সময়ছোৱাত [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰপৰা বহু তীৰ্থ যাত্ৰীয়ে তীৰ্থ যাত্ৰা কৰাৰ মানসেৰে মন্দিৰলৈ আহে। == অৱস্থান == মন্দিৰটো দিনাজপুৰ চহৰৰপৰা ২০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে আৰু কাহাৰোল উপজিলা সদৰৰপৰা ৮ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পূবে সুন্দৰপুৰ ইউনিয়নত, দিনাজপুৰ-তেঁতুলিয়া ঘাইপথৰ পশ্চিমে স্থিত ঢেঁপা নদীৰ তীৰৱৰ্তী কান্তনগৰ গাঁৱত অৱস্থিত। == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:Kantaji Temple 1870's.jpg|thumb|left|কান্তনগৰ মন্দিৰ, ১৮৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ছবিত নটা ৰত্নৰ সাতটা দৃশ্যমান হৈ আছে, এক ভূমিকম্পত এই বিখ্যাত নৱৰত্ন মন্দিৰৰ ৰত্নসমূহ বিলীন হৈ যায়]] মন্দিৰৰ উত্তৰফালৰ ভিত্তিবেদীত থকা শিলালিপিৰপৰা জনা যায় যে, তৎকালীন দিনাজপুৰৰ মহাৰাজ জমিদাৰ প্ৰাণনাথ ৰায়ে তেওঁৰ শেষ বয়সত মন্দিৰৰ নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ১৭২২ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ পোষ্যপুত্ৰ মহাৰাজ ৰামনাথ ৰায়ে ১৭৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য শেষ কৰে। প্ৰথমে মন্দিৰটোৰ চূড়াৰ উচ্চতা আছিল ৭০ ফুট। ১৮৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দত হোৱা এক [[ভূমিকম্প]]ৰ ফলত মন্দিৰটোৰ চূড়াবোৰ ভাঙি যায়। বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মহাৰাজ গিৰিজানাথে ব্যাপকভাৱে মন্দিৰটোৰ সংস্কাৰ কৰে যদিও তেওঁ মন্দিৰৰ চূড়াবোৰৰ কোনো সংস্কাৰ কৰা নাছিল। ২০১৭ চনৰ [[কলকাতা গ্ৰন্থমেলা]]ত বংগৰ নিজা স্থাপত্যশৈলীৰ নিদৰ্শন হিচাপে বাংলাদেশ চৰকাৰে তেওঁলোকৰ পেভিলিয়নটো কান্তজিউ মন্দিৰৰ আৰ্হিত নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=":0">{{cite web|last=|first=|date=|publisher=|title=Bangladesh book fair in Kolkata|url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/bangla/en/audiotrack/bangladesh-book-fair-kolkata|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206103712/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/bangla/en/audiotrack/bangladesh-book-fair-kolkata|archive-date=৬ ডিসেম্বৰ ২০১৭|access-date=|website=}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে, ২০ হাজাৰৰো অধিক ভক্তই একেলগে এই মন্দিৰত [[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা]] পাঠ কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.somoynews.tv/news/2024-04-27/TFJ2ANUF|title=একসঙ্গে ২০ হাজাৰ কণ্ঠে হলো গীতা পাঠ|date=২৭ এপ্ৰিল ২০২৪|work=[[সময় টিভি]]}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|date=2024-04-27|language=en|title=একসঙ্গে ২০ হাজাৰ কণ্ঠে গীতা পাঠ|url=https://ntvbd.com/religion-and-life/news-1392945|access-date=2024-04-27|website=[[এনটিভি]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.deshrupantor.com/505535/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%89-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A7%A8%E0%A7%A6-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A7%87-%E0%A6%97%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A0|title=কান্তজীউ মন্দিৰে একসঙ্গে ২০ হাজাৰ কণ্ঠে গীতা পাঠ|date=২৭ এপ্ৰিল ২০২৪|work=দেশ ৰূপান্তৰ}}</ref><ref>{{cite web|last=শাহী|first=শাহ আলম|date=2024-04-27|language=en-US|title=দেশে প্ৰথম ২০ হাজাৰ কণ্ঠে শ্ৰীমদ্ভগবদ্গীতা পাঠ|url=https://www.channelionline.com/this-is-the-first-time-in-the-country-that-20000-voices-read-together-the-holy-srimad-bhagavad-gita/|access-date=2024-04-27|website=[[চ্যানেল আই]]}}</ref> ২০২৫ চনত, বাংলাদেশ বেংকে ২০ টকাৰ নোটত কান্তজিউ মন্দিৰৰ ছবি যুক্ত কৰে।<ref>{{cite web|last=ডেস্ক|first=বাণিজ্য|date=2025-05-29|language=bn|title=১ জুন বাজাৰে আসছে ২০, ৫০ ও ১০০০ টাকাৰ নতুন নোট|url=https://www.prothomalo.com/business/bank/8rcyqqrd9m|access-date=2025-06-17|website=Prothomalo}}</ref><ref>{{cite news|url=https://bangla.thedailystar.net/economy/bank/news-676401|title=নতুন নকশাৰ ২০, ৫০ ও ১০০০ টাকাৰ নোট আসছে ১ জুন|date=মে ২৯, ২০২৫|work=দ্য ডেইলি ষ্টাৰ|access-date=১৭ জুন ২০২৫}}</ref> === আক্ৰমণ === ২০১৫ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে নিশা, ৩০০ বছৰ ধৰি চলি অহা [[ৰাসমেলা]]ত মন্দিৰ প্ৰাঙ্গণত যাত্ৰা চলাকালীন সময়ত তিনিটা ককটেইল বোমাৰ বিস্ফোৰণ ঘটিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/crime/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A7%AC|title=ৰাসমেলায় বোমা হামলা, ৰক্তাক্ত ৬|last=প্ৰতিবেদক|first=নিজা|website=দৈনিক প্ৰথম আলো|language=bn|access-date=2021-07-31|archive-date=২০২১-০৭-৩১|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731220800/https://www.prothomalo.com/bangladesh/crime/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A7%AC|url-status=dead}}</ref> এই ঘটনাত প্ৰায় ১০ জন লোক আহত হৈছিল। তিনিজন লোক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল। আহতসকলৰ ছয়জনক ততাতৈয়াকৈ এম আব্দূৰ ৰহিম মেডিকেল কলেজত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পূৰ্বে মন্দিৰৰ পুৰোহিতজনক কোনো ধৰ্মীয় সমাৱেশ নকৰিবলৈ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/world/neighbours/story/bomb-attack-on-hindu-religious-gathering-in-bangladesh-275776-2015-12-05|title=10 injured in bomb attack on Hindu religious gathering in Bangladesh|last=DelhiDecember 5|first=India Today Web Desk New|last2=December 11|first2=2015UPDATED:|website=India Today|language=en|access-date=2021-07-31|last3=Ist|first3=2015 10:20|archive-date=২০২১-০৭-৩১|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731213039/https://www.indiatoday.in/world/neighbours/story/bomb-attack-on-hindu-religious-gathering-in-bangladesh-275776-2015-12-05|url-status=dead}}</ref> আমেৰিকাৰ প্ৰথম হিন্দু কংগ্ৰেছ সদস্য তুলসী গেবাৰ্ডে এই ঘটনাৰ তীব্ৰ নিন্দা কৰিছিল। তেওঁ বাংলাদেশত নিযুক্ত‌ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰদূত মাৰ্ছিয়া বাৰ্নিকাটক মন্দিৰলৈ গৈ মন্দিৰৰ অৱস্থাৰ বুজ লʼবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.vina.cc/2016/01/10/tulsi-gabbard-responds-to-iskcon-bangladesh-attack/|title=Tulsi Gabbard Responds to ISKCON Bangladesh Attack|last=vina|date=2016-01-10|website=VINA - Vaishnava Internet News Agency|language=en-US|access-date=2021-07-31|archive-date=২০২১-০৭-৩১|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731211518/https://www.vina.cc/2016/01/10/tulsi-gabbard-responds-to-iskcon-bangladesh-attack/|url-status=dead|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731211518/https://www.vina.cc/2016/01/10/tulsi-gabbard-responds-to-iskcon-bangladesh-attack/|deadurl=yes}}</ref> এই আক্ৰমণৰ লগত জড়িত জামাত-উল-মুজাহিদীন বাংলাদেশ নামৰ সংগঠনৰ দুগৰাকী সদস্যক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। অঞ্চলটোৰ লোকসকলে দিনাজপুৰত এই আক্ৰমণৰ প্ৰতিবাদত মানৱবন্ধন কাৰ্যসূচী পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.priyo.com/i/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%89%E2%80%99%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%A8|title=কান্তজীউ’ৰ মন্দিৰে বোমা হামলাৰ প্ৰতিবাদেৰ দিনাজপুৰে মানববন্ধন|website=প্ৰিয়.কম|language=en|access-date=2021-07-31|archive-date=২০২১-০৭-৩১|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731221114/https://www.priyo.com/i/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%89%E2%80%99%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%A8|url-status=dead}}</ref> [[ঢাকা]]ত বাংলাদেশ হিন্দু, বৌদ্ধ ও খ্ৰিষ্টান ঐক্য পৰিষদ আৰু [[আন্তৰ্জাতিক কৃষ্ণভাৱনামৃত সংঘ]]ই এই আৰু প্ৰতিবাদত মানৱবন্ধন আৰু বিক্ষোভ প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/bengali/news/2015/12/151211_bangladesh_iscon_temple_attack_two_arrested|title=ইসকনেৰ মন্দিৰে আক্ৰমণেৰ ঘটনায় আৰেকজন আটক|date=2015-12-11|website=[[বিবিসি বাংলা]]|language=bn|access-date=2021-07-31|archive-date=২০২১-০৭-৩১|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731222300/https://www.bbc.com/bengali/news/2015/12/151211_bangladesh_iscon_temple_attack_two_arrested|url-status=dead}}</ref> == স্থাপত্য == [[চিত্ৰ:1. কান্তনগর মন্দির.jpg|thumb|ওপৰৰ পৰা]] মন্দিৰৰ বাহিৰৰ দেৱাল জুৰি পোৰামাটিৰ ফলকত [[ৰামায়ণ]], [[মহাভাৰত]] আৰু বিভিন্ন পৌৰাণিক কাহিনীৰ চিত্ৰায়ণ কৰা আছে। সমগ্ৰ মন্দিৰত প্ৰায় ১৫,০০০টা টেৰাকোটা টালি আছে।<ref>{{cite news |title=তিন তৰুনেৰ কান্তজী উদ্ধাৰ |author=মামুন আব্দুল্লাহ |format=মুদ্ৰণ |agency= |newspaper=দৈনিক প্ৰথম আলো |publisher= |location=ঢাকা |date=মে ৩০, ২০০৩ |page=২৫ |access-date=জুন ১৯, ২০১০ |language=বাংলা}}</ref> মন্দিৰটো ওপৰফালে তিনিটা ঢাপত উঠি যোৱা ধৰণৰ। মন্দিৰৰ চাৰিওফালৰ আটাইবোৰ খিলানৰ মাজেৰে ভিতৰত স্থিত দেৱতাসকলৰ মূৰ্তি দেখা যায়। মন্দিৰ প্ৰাঙ্গণটো আয়তাকাৰ হʼলেও, শিলৰ ভেটিৰ ওপৰত নিৰ্মিত ৫০ ফুট উচ্চতাৰ মন্দিৰটো কিন্তু বৰ্গাকাৰহে। তলফালে আটাইবোৰ প্ৰৱেশপথত বহু খাঁজযুক্ত খিলান আছে। দুটা ইটাৰ স্তম্ভৰে খিলানবোৰ পৃথক কৰা আছে, স্তম্ভ দুটা দেখাত আটকধুনীয়া আৰু সমৃদ্ধ অলংকৰণযুক্ত। মন্দিৰৰ পশ্চিম দিশত দ্বিতীয় বাৰান্দাৰপৰা চিৰি ওপৰফালে উঠি গৈছে। মন্দিৰটোৰ তলফালে ২১টা আৰু দ্বিতীয় তলাত ২৭টা দৰ্জা-খিলান আছে, কিন্তু তৃতীয় মহলাত কেৱল ৩টাহে আছে। == চিত্ৰ বীথিকা == <gallery> Kantanji's Temple fornt view in Dinajpur.jpg|মন্দিৰৰ সন্মুখ ভাগৰ দৃশ্য Kan-terra-cota-4a.jpg|পোৰামাটিৰ ফলক Kantajew Temple-Terracotta 4.jpg|পোৰামাটিৰ ফলক কান্তনগর মন্দির এর টেরাকোটা ৭৩.jpg|কান্তনগৰ মন্দিৰৰ টেৰাকোটা Verses from the wall of Kantajew Temple.jpg|শিলাত খোদিত শ্লোক Kantajew Temple Dinajpur Galery.jpg|কান্তনগৰ মন্দিৰ File:Finest artwork and terracotta of Kantanagar temple 09.jpg|মন্দিৰৰ সুদৃশ্য টেৰাকোটা আৰু চিত্ত শৈলী File:Indira at the east side of the Kantanagar Temple.jpg|মন্দিৰৰ পূৰ্বে ইন্দিৰা File:Magnificent baluster, Kantanagar Temple 01.jpg|মন্দিৰৰ সুদৃশ্য স্তম্ভ File:Miniature of the temple, Kantanagar Temple 2.jpg|মন্দিৰৰ সৰু আকৃতি File:View of Kantanagar Temple from North (front side) 01.jpg|মন্দিৰ উত্তৰ দিশৰ পৰা File:View of Kantanagar Temple from North east (2).jpg|মন্দিৰ উত্তৰ-পূব দিশৰ পৰা File:A Shiva temple at North East corner of Kantanagar Temple.jpg|মন্দিৰৰ শিৱ মন্দিৰ চিত্ৰ:RadhaKrishn Statue in Kantajew Temple.jpg|কান্তনগৰ মন্দিৰত ৰাধাকৃষ্ণ মূৰ্তি </gallery> == লগতে চাওক == * [[কান্তনগৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়]] * [[বাংলাদেশৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহৰ তালিকা]] * [[বংগৰ মন্দিৰ স্থাপত্য]] * [[ৰত্ন শিল্পৰীতি]] * [[নয়াবাদ মছজিদ]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Kantanagar Temple}} {{Hindu temples in Bangladesh}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] 2vwhht3g0knhwf9vcadjzkqvzabiggf 0 127499 640979 603255 2026-10-02T01:06:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640979 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এণ্ড্ৰু কিশোৰ | native_name = এণ্ড্ৰু কিশোব় | native_name_lang = bn | image = Andrew Kishore.jpg | caption = ২০১৮ চনৰ মে’ মাহত ৰাজশাহী কলেজত লাইভ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি থকা অৱস্থাত এণ্ড্ৰু কিশোৰ | birth_name = এণ্ড্ৰু কিশোৰ কুমাৰ বাঢ়ৈ | birth_date = {{birth date|1955|11|4|df=y}} | birth_place = ৰাজশাহী, পূব পাকিস্তান | occupation = নেপথ্য গায়ক | spouse = {{ubl|{{marriage|লিপিকা এণ্ড্ৰু ইতি|1988}}}} | children = ২ | alma_mater = ৰাজশাহী চৰকাৰী চিটি কলেজ, ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয় | education = এম.কম (ব্যৱস্থাপনা) | death_date = {{death date and age|2020|7|6|1955|11|4|df=y}} | death_place = ৰাজশাহী, [[বাংলাদেশ]] | resting_place = বাংলাদেশৰ শ্ৰীৰামপুৰৰ খ্ৰীষ্টান কবৰস্থানত সমাধিস্থ কৰা হয় | website = [https://www.andrewkishore.com/ অধিকাৰিক ৱেবছাইট] [https://web.archive.org/web/20220910095026/https://www.andrewkishore.com/ (আৰ্কাইভ কৰা)] | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = [[ঢাকা]], বাংলাদেশ | genre = লোকসংগীত, চিনেমাৰ সংগীত, পপ | label = {{hlist|সংগীতা|অনুপম ৰেকৰ্ডিং মিডিয়া|সাউণ্ডটেক|চেনাসুৰ|প্ৰ’টিউন}} | associated_acts = {{hlist | [[ৰুণা লাইলা]] | [[চাবিনা ইয়াচমিন]] | [[কনক চাপা]] | [[চামিনা চৌধুৰী]] | [[কুমাৰ বিশ্বজিৎ]] | [[আচিফ আকবৰ]] | [[ৰিজিয়া পাৰভিন]] | [[চৈয়দ আব্দুল হাদী]] }} | years_active = ১৯৮০–২০২০ }} <!-- end of Infobox musical artist --> }} '''এণ্ড্ৰু কিশোৰ কুমাৰ বাঢ়ৈ''' (এণ্ড্ৰু কিশোৰ নামেৰে বেছি পৰিচিত) ({{lang-en|Andrew Kishore}}; ৪ নৱেম্বৰ ১৯৫৫ – ৬ জুলাই ২০২০) এগৰাকী [[বাংলাদেশী]] গায়ক।<ref name="jagonews24">{{cite news |title=যেভাবে বাবা-মায়েৰ দেয়া নাম কেটে তিনি হলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |url=https://www.jagonews24.com/entertainment/news/595765 |date=৮ জুলাই ২০২০ |work=জাগো নিউজ}}</ref><ref name="somoynews">{{cite news |title=বাবা-মায়েৰ দেওয়া নাম কেটে যেভাবে হলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |url=https://www.somoynews.tv/pages/details/222538/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8B%E0%A6%B0 |date=৮ জুলাই ২০২০ |work=somoynews.tv |language=en-US |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119203240/https://www.somoynews.tv/pages/details/222538/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8B%E0%A6%B0 |archivedate=2025-01-19 |access-date=2025-11-19 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.jjdin.com/?view=details&archiev=yes&arch_date=22-09-2014&type=single&pub_no=961&cat_id=1&menu_id=63&news_type_id=1&index=4 |title=পুৰনো গান নিয়ে এণ্ড্ৰু কিশোৰ |date=২২ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪ |publisher=[[দৈনিক যায় যায় দিন]] |অৱশ্থান=[[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] |date=২০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref> বাংলাদেশৰ লগতে আন দেশৰ বহু চলচ্চিত্ৰৰ গীতত তেওঁ কণ্ঠ দান কৰিছে, যাৰ বাবে তেওঁ ‘প্লেবেক সম্ৰাট’ নামেৰে পৰিচিত। তেওঁৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় গীতবোৰ হ'ল - "জীৱনেৰ গল্প আছে বাকি অল্প", "হায়ৰে মানুষ ৰঙ্গীন ফানুস", "ডাক দিয়াছেন দয়াল আমাৰে", "আমাৰ সাৰা দেহ খেয়ো গো মাটি", "আমাৰ বুকেৰ মধ্যে খানে", "আমাৰ বাবাৰ মুখে প্ৰথম যেদিন", "ভেঙেছে পিঞ্জৰ মেলেছে ডানা", "সবাই তো ভালোবাসা চায় ", "চাঁন্দেৰ সাথে ৰাতেৰ পিৰিতি", "পদ্ম পাতাৰ পানী নয়" ইত্যাদি। ছয় বছৰ বয়সৰপৰাই কিশোৰে সংগীতৰ পাঠ ল’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ পাছত তেওঁ ৰাজশাহী বেতাৰত নজৰুল, ৰবীন্দ্ৰ, লোকসঙ্গীত আৰু দেশাত্মবোধক গানৰ শাখাত তালিকাভুক্ত হয়। চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰথম গান হ'ল মেইল ট্ৰেন (১৯৭৭) চলচ্চিত্ৰৰ "অচিনপুৰেৰ ৰাজকুমাৰী নেই।" তেওঁ ''বড় ভাল লোক ছিল'' (১৯৮২) চলচ্চিত্ৰৰ "হায়ৰে মানুষ ৰঙিন ফানুস" গানৰ বাবে‍ শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী শাখাত তেওঁৰ প্ৰথম জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। ইয়াৰ পাছত তেওঁ ''সাৰেণ্ডাৰ'' (১৯৮৭), ''ক্ষতিপূৰণ'' (১৯৮৯), ''পদ্মা মেঘনা যমুনা'' (১৯৯১), ''কবুল'' (১৯৯৬), ''আজ গায়ে হলুদ'' (২০০০), ''সাজঘৰ'' (২০০৭) ''ও কি যাদু কৰিলা'' (২০০৮) চলচ্চিত্ৰৰ গানৰ বাবে আৰু সাতবাৰ জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.jugantor.com/old/anando-nagar/2014/11/14/173782 |title=সম্পৰ্কেৰ তিন যুগে গুৰু-শিষ্য |date=১৪ নভেম্বৰ ২০১৪ |publisher=[[দৈনিক যুগান্তৰ]] |অৱশ্থান=ঢাকা, বাংলাদেশ |date=২০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ পাঁচবাৰ ''বাচসাস পুৰস্কাৰ'' আৰু দুবাৰ ''মেৰিল-প্ৰথম আলো পুৰস্কাৰ'' লাভ কৰে। সংগীতৰ প্ৰতি তেওঁৰ অসাধাৰণ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বাংলাদেশ চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশে পদক (মৰণোত্তৰ), ২০২৪ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ বাহিৰেও এণ্ড্ৰু কিশোৰে অসংখ্য বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। == প্ৰাথমিক জীৱন == ১৯৫৫ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত ৰাজশাহী জিলাত এণ্ড্ৰু কিশোৰৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ ক্ষীতিশ চন্দ্ৰ বাঢৈ় আৰু মাতৃ মিনু বাঢৈ়য়ে‍ ৰাজশাহীৰ এখন চিকিৎসালয়ত কাম কৰিছিল। শিক্ষাৰ আৰম্ভণি মাকৰপৰাই হৈছিল। তেওঁৰ শৈশৱ, কৈশোৰ আৰু যৌৱনকাল ৰাজশাহীতেই অতিবাহিত হৈছিল।<ref name="jagonews24"/><ref name="somoynews"/> মাক আছিল সংগীতপ্ৰেমী, আৰু তেওঁৰ প্ৰিয় শিল্পী আছিল কিশোৰ কুমাৰ। তেওঁ তেওঁৰ প্ৰিয় শিল্পীৰ নামেৰে পুত্ৰৰ নাম থৈ‍ছিল ‘কিশোৰ’। মাতৃৰ সপোন পূৰণৰ বাবেই তেওঁ সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="jagonews24"/><ref name="somoynews"/><ref>{{cite news |title=যেভাবে বাবা-মায়েৰ দেয়া নাম কেটে তিনি হলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |url=https://news.priyo.com/e/2214153-%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%87-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BF-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8B%E0%A6%B0 |date=৮ জুলাই ২০২০}}</ref> এণ্ড্ৰু কিশোৰে প্ৰথমে আব্দুল আজিজ বাচ্চুৰ অধীনত সংগীতৰ পাঠ আৰম্ভ কৰিছিল। বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ পাছত কিশোৰ নজৰুল, ৰবীন্দ্ৰনাথ, আধুনিক, লোকগীত আৰু দেশাত্মবোধক গানৰ শাখাত ৰাজশাহী বেতাৰৰ তালিকাভুক্ত শিল্পী আছিল। কিশোৰে ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়ত মেনেজমেণ্টৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। == টিভি আৰু মঞ্চত উপস্থিতি == এণ্ড্ৰু কিশোৰে তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ ১৯৮৫ চনৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত বাংলাদেশ টেলিভিছনত গান গাইছিল। কিন্তু তাৰ পিছৰ এটা দশকতকৈও অধিক সময় তেওঁ অসংখ্য বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠদানত ব্যস্ত আছিল যদিও টিভিৰ পৰ্দাত তেওঁক দেখা যোৱা নাছিল। দীঘলীয়া ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত, এই প্ৰতিভাশালী শিল্পীগৰাকীয়ে ১৯৯৯ চনত "পদ্ম পাতাৰ পানী" গীতটোৰ জৰিয়তে টিভি পৰ্দালৈ উভতি আহে।{{efn|উৎস অনুসৰি এই গীতটো মুক্তি পোৱাৰ পূৰ্বৰ ১৫ বছৰ ধৰি এণ্ড্ৰু কিশোৰে টেলিভিছনত দেখা দিয়া নাছিল। "পদ্ম পাতাৰ পানী" গীতটো ১৯৯৯ চনত মুক্তি পাইছিল, যাৰপৰা বুজা যায় যে ১৯৯৯ চনৰ ১৫ বছৰ আগতে অৰ্থাৎ ১৯৮৪ চনত তেওঁক অন্তিমবাৰৰ বাবে টিভিত দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |script-title=bn:১৫ বছৰ পৰ যে গান দিয়ে আবাৰও টিভি পৰ্দায় ফিৰে এসেছিলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |url=https://www.youtube.com/watch?v=3JW5okbBi7s&t=32s |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/3JW5okbBi7s |archive-date=2021-12-20 |url-status=live |access-date=2020-07-07 |via=YouTube |language=bn |date=7 July 2020}}{{cbignore}}</ref>|name=|group=}} তেতিয়াৰপৰাই তেওঁ বাংলাদেশ টেলিভিছনত সম্প্ৰচাৰিত ''ইত্যাদি'' অনুষ্ঠানৰ এজন নিয়মীয়া শিল্পী আছিল। তেওঁ সংগীত বিষয়ক ৰিয়েলিটি শ্ব’ৰ বিচাৰক হিচাপেও কাম কৰিছে। ২০১৩ চনত এচএ টিভি (SA TV)ত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা ৰিয়েলিটি টেলিভিছন সংগীত প্ৰতিযোগিতা ''বাংলাদেশী আইডল''ৰ তেওঁ এজন নিয়মীয়া বিচাৰক আছিল।<ref>{{Cite news|date=2013-06-28|title=Bangladeshi Idol launches today|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladeshi-idol-launches-today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200723040351/https://www.thedailystar.net/news/bangladeshi-idol-launches-today|archive-date=2020-07-23|access-date=2020-07-23|work=The Daily Star|language=en}}</ref> ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন সময়ত বিভিন্ন চেনেলত তেওঁক গীত পৰিৱেশন কৰা বা সাক্ষাৎকাৰ দিয়া দেখা গৈছে, যাৰ ভিডিঅ’সমূহ ইউটিউবত উপলব্ধ। গান বাংলা মিউজিক চেনেলত সম্প্ৰচাৰিত ''উইণ্ড অৱ চেঞ্জ'' অনুষ্ঠানত কিশোৰে সংগীত পৰিচালক কৌশিক হোসেন তাপসৰ পুনৰ নিৰ্মাণত তেওঁৰ বিখ্যাত গীত "হায়ৰে মানুষ ৰঙিন ফানুছ"<ref>{{Cite web|title=Haairey Manush - Taposh featuring Andrew Kishore| date=14 September 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DNmXVFGR-Xg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/DNmXVFGR-Xg |archive-date=2021-12-20 |url-status=live|access-date=16-09-14|via=YouTube|language=bn}}{{cbignore}}</ref> আৰু "বেদেৰ মেয়ে জোছনা আমায় কথা দিয়েছে"<ref>{{Cite web|title=Beder Meye Josha - Taposh Feat. Andrew Kishore & Luipa| date=20 June 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SJFjv5CaX5o |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/SJFjv5CaX5o |archive-date=2021-12-20 |url-status=live|access-date=2018-06-20|via=YouTube|language=bn}}{{cbignore}}</ref> গাইছিল, যিয়ে নতুন প্ৰজন্মৰ শ্ৰোতাৰপৰা পুনৰ ব্যাপক সমাদৰ লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-04-18|script-title=bn:উইণ্ড-অব চেঞ্জে অ্যাণ্ড্ৰু কিশোৰ-লুইপা|url=https://www.enayadiganta.com/news.php?nid=401134|access-date=2020-07-23|website=Daily Nayadiganta|language=bn}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ দেশ-বিদেশত বিভিন্ন সময়ত অসংখ্য সংগীতানুষ্ঠান কৰিছে। এণ্ড্ৰু কিশোৰৰ শেষৰটো মিউজিক টিভি শ্ব’ আছিল চেনেল আই (Channel i)ত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা "কত ৰঙ্গ জানো ৰে মানুষ।" <ref name=":2">{{Cite news |date=2020-07-07 |script-title=bn:এণ্ড্ৰু কিশোৰেৰ শেষ গানেৰ অনুষ্ঠান "কত ৰঙ্গ জানো ৰে মানুষ" |url=https://www.channelionline.com/%E0%A6%95%E0%A6%A4%E0%A7%8B-%E0%A6%B0%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8B-%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%B7/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200723040709/https://www.channelionline.com/%E0%A6%95%E0%A6%A4%E0%A7%8B-%E0%A6%B0%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8B-%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%B7/ |archive-date=2020-07-23 |access-date=2020-07-23 |work=Channel i |language=bn}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == এণ্ড্ৰু কিশোৰৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৫ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত বাংলাদেশৰ ৰাজশাহী জিলাত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল ক্ষিতীশ চন্দ্ৰ বাৰৈ (১৯১৯-১৯৯৩) আৰু মাতৃ মিনু বাৰৈ (মৃত্যু ২০০৬)। এণ্ড্ৰুৰ পিতৃ কোটালীপাৰা উপজিলাৰ আছিল আৰু ৰাজশাহত কৰ্মৰত আছিল। তেওঁ ৰাজশাহীৰ চিকিৎসা পেছাৰ সৈতে জড়িত আছিল, য’ত এণ্ড্ৰুৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2020-07-21 |script-title=bn:পৈতৃক ভিটায় 'প্ৰাৰ্থনা কুঞ্জ' কৰতে চেয়েছিলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |url=https://www.jugantor.com/country-news/323631 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721163827/https://www.jugantor.com/country-news/323631 |archive-date=2020-07-21 |access-date=2020-07-07 |work=Jugantor |language=bn |ref=prarthona}}</ref> এণ্ড্ৰুৰ মাতৃ মিনু বাৰৈ ৰাজশাহীৰ বোলানপুৰ মিছন গাৰ্লছ হাইস্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰী আছিল আৰু তেওঁ সংগীতৰ প্ৰতি যথেষ্ট অনুৰাগী আছিল। তেওঁৰ প্ৰিয় গায়ক আছিল [[কিশোৰ কুমাৰ]]। সেইবাবেই এণ্ড্ৰুৰ নাম এণ্ড্ৰু কিশোৰ কুমাৰ বাৰৈ ৰখা হৈছিল। মাতৃৰ ইচ্ছানুসৰী তেওঁ ৰাজশাহীৰ ওস্তাদ আব্দুল আজিজ বাচ্চুৰ ওচৰত সংগীতৰ প্ৰথম পাঠ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="baroi">{{Cite news |date=7 July 2020 |script-title=bn:বাবা-মায়েৰ দেওয়া নাম কেটে যেভাবে হলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |language=bn |work=Somoy TV |url=https://www.somoynews.tv/pages/details/222538/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065208/https://www.somoynews.tv/pages/details/222538/ |archive-date=19 July 2020 |ref=baroi |title=Somoy Tv News |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719065208/https://www.somoynews.tv/pages/details/222538/ |archivedate=19 July 2020 |access-date=19 November 2025 |deadurl=yes}}</ref> সৰুৰেপৰাই কিশোৰৰ সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতি এক বিশেষ আকৰ্ষণ আছিল, যিয়ে অৱশেষত তেওঁক তাৰকা খ্যাতি লাভ কৰাত সহায় কৰিছিল। {{Quote box | quote = "মোৰ চাৰ্টিফিকেটত নাম এণ্ড্ৰু কিশোৰ নাছিল। তাত আছিল এণ্ড্ৰু কিশোৰ কুমাৰ বাৰৈ। এদিন পৰিচালক দেৱান নজৰুলে মোক ক’লে যে মোৰ নামটো বৰ ডাঙৰ। তেওঁৰ মতে বাণিজ্যিকভাৱে মোৰ সম্পূৰ্ণ নামটোৰ বিশেষ মূল্য নাছিল! তেওঁ লগতে ক’লে যে পৃথিৱীৰ বেছিভাগ তাৰকাই দুটা শব্দৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰে কাৰণ তেওঁলোকৰ নামবোৰ ডাঙৰ আছিল। যেনে এলভিছ প্ৰেছলী, লতা মংগেশকাৰ, উত্তম কুমাৰ, মহম্মদ ৰফী, কিশোৰ কুমাৰ — সকলোৰে নামত দুটা শব্দ আছে। গতিকে পৰিচালকে দুটা শব্দৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিলে। তাৰ পিছত মই মোৰ নামটো চুটি কৰি এণ্ড্ৰু কিশোৰ ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিলোঁ।" | author = — এণ্ড্ৰু কিশোৰ<ref name="baroi" /> | source = | width = 95% | fontsize = 95% }} ১৯৮৮ চনত কিশোৰে লিপিকা এণ্ড্ৰুৰ (ইতি) সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{efn|উৎসৰপৰা জানিব পৰা মতে বিয়াৰদিনাই পৰিচালক "আলী হোসেন"ৰ আহ্বানত এণ্ড্ৰুৱে "ডন ষ্টুডিঅ’"ত গীতৰ ৰেকৰ্ডিং কৰিবলৈ গৈছিল। "ব্যথাৰ দান" নামৰ ছবিখনত এণ্ড্ৰু কিশোৰে "আলী হোসেন"ৰ সুৰত গান গাইছিল। সেই ছবিখনে ১৯৮৯ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত চেঞ্চৰশ্বিপ চাৰ্টিফিকেট লাভ কৰিছিল আৰু সেই বছৰতে মুক্তি পাইছিল। অৰ্থাৎ এইটো সহজেই ধৰি ল’ব পাৰি যে সেই ছবিখনৰ কাম ১৯৮৮ চনত চলি আছিল আৰু সেই বছৰতে এণ্ড্ৰুৱেও বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।<ref>{{cite news |date=2020-07-07 |script-title=bn:বিয়েৰ দিনেও ষ্টুডিওতে ছুটে গিয়েছিলেন এণ্ড্ৰু কিশোৰ |language=bn |publisher=Prothom Alo |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/article/1667489/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org \u00ad%E0%A7%87%E0%A6%93-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%93%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%9B%E0%A7%81%E0%A6%9F%E0%A7%87-%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B0 |archive-date=2020-08-03}}</ref><ref>{{cite news |date=2016-11-24 |script-title=bn:তিনিই সেই আলী হোসেন |language=bn |work=The Daily Ittefaq |url=https://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/anondo-binodon/2016/11/24/158060.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803181021/https://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/anondo-binodon/2016/11/24/158060.html |archive-date=2020-08-03 |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=2026-04-18 |archivedate=2020-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803181021/https://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/anondo-binodon/2016/11/24/158060.html |deadurl=yes }}</ref>|name=|group=}}<ref name="silent">{{Cite news |date=2020-07-07 |title=Golden voice goes silent |url=https://www.thedailystar.net/frontpage/news/golden-voice-goes-silent-1926329 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719064535/https://www.thedailystar.net/frontpage/news/golden-voice-goes-silent-1926329 |archive-date=2020-07-19 |access-date=2020-07-08 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছিল। পুত্ৰৰ নাম জয় এণ্ড্ৰু সপ্তক আৰু কন্যাৰ নাম মিনিম এণ্ড্ৰু সংজ্ঞা। সংজ্ঞা ২০১৭ চনত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |date=2012-12-25 |title=Chōṭabēlāra baṛadinēra kathā ēkhanō manē haẏa |script-title=bn:ছোটবেলাৰ বড়দিনেৰ কথা এখনো মনে হয় |language=bn |trans-title=Still remember the childhood days |work=Prothom Alo |url=http://archive.prothom-alo.com/detail/news/315945 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719061550/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/315945 |archive-date=2020-07-19 |access-date=2026-04-18 |archivedate=2020-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719061550/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/315945 |deadurl=yes }}</ref> কিশোৰৰ দুজন ভাই-ভনী আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু।<ref name=":0" /> ==মৃত্যু== ২০২০ চনৰ ৬ জুলাইত ৬৪ বছৰ বয়সত কিশোৰে শেষ-নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। নন-হজকিন লিম্ফোমা নামৰ তেজৰ কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰাৰ পাছত দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিংগাপুৰৰ জেনেৰেল চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰি আছিল। এইগৰাকী প্ৰখ্যাত সংগীতজ্ঞৰ কৰ্কট ৰোগ ছিংগাপুৰত চিকিৎসা কৰিও নিৰ্মূল নহ’ল। চিকিৎসকে হাৰ মনাত ৯ মাহ পাছত কৰ্কট ৰোগৰ সৈতে যুঁজি ২০২০ চনৰ ১১ জুনত তেওঁ ঘৰলৈ উভতি আহে। মৃত্যুৰ আগলৈকে তেওঁ ৰাজশাহীতে আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.banglatribune.com/entertainment/news/631455/%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%97%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%82%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%80-%E0%A6%8F%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8B%E0%A6%B0|title=চলেই গেলেন কিংবদন্তি কণ্ঠশিল্পী এণ্ড্ৰু কিশোৰ|ওয়েবসাইট=বাংলা ট্ৰিবিউন|date=2020-07-06|archive-date=২০২০-০৭-০৬|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200706133906/https://www.banglatribune.com//entertainment/news/631455/%25E0%25A6%259A%25E0%25A6%25B2%25E0%25A7%2587%25E0%25A6%2587-%25E0%25A6%2597%25E0%25A7%2587%25E0%25A6%25B2%25E0%25A7%2587%25E0%25A6%25A8-%25E0%25A6%2595%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%2582%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25A6%25E0%25A6%25A8%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25A4%25E0%25A6%25BF-%25E0%25A6%2595%25E0%25A6%25A3%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25A0%25E0%25A6%25B6%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25B2%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25AA%25E0%25A7%2580-%25E0%25A6%258F%25E0%25A6%25A8%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25A1%25E0%25A7%258D%25E0%25A6%25B0%25E0%25A7%2581-%25E0%25A6%2595%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25B6%25E0%25A7%258B%25E0%25A6%25B0|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==টোকা== <references group="টোকা"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons-inline}} *{{IMDb name|2629178|Andrew Kishore}} *{{YouTube|title=Andrew Kishore - Topic|channel=UC4rbfqbuaqdJi2iivvSAYLQ}} *[https://bmdb.co/%e0%a6%97%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa%e0%a6%9f%e0%a6%be-%e0%a6%aa%e0%a7%8d%e0%a6%b2%e0%a7%87%e0%a6%ac%e0%a7%8d%e0%a6%af%e0%a6%be%e0%a6%95-%e0%a6%b8%e0%a6%ae%e0%a7%8d%e0%a6%b0%e0%a6%be%e0%a6%9f%e0%a7%87/ The story of the Playback King] (in Bengali) on Bangla Movie Database (BMDb). [https://web.archive.org/web/20200730055451/https://bmdb.co/%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9F%E0%A7%87/ Archived] from the original on July 30, 2020. *[https://web.archive.org/web/20200730053149/https://www.surodhoni.com/andrew-kishore.html Andrew Kishore Discography on "Sur O Dhoni"] author ''Sur O Dhoni''. Archived from the [https://www.surodhoni.com/andrew-kishore.html original] on July 30, 2020. *[https://www.deezer.com/en/artist/4842389/radio?autoplay=true Andrew Kishore] discography on Deezer *[https://us.napster.com/artist/andrew-kishore/albums Andrew Kishore] discography on Napster *[https://www.kkbox.com/my/en/artist/sUJsRY8oE8-y660F0A8hl08K-index-1.html Andrew Kishore] discography on KKBox [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ কণ্ঠশিল্পী]] 2ziqom8oxqtd6u3c9wakx0jyqv0irct 0 128314 640946 638896 2026-10-01T21:04:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640946 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় | native_name = আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় | logo = | city = [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | area = পূব অসম; অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ; নাগালেণ্ডৰ কিছুমান অঞ্চল | airdate = ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬৮/১৯৬৯<ref name="toi">{{cite web|title=Stir over reassigning AIR Dibrugarh to a relay centre|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/stir-over-reassigning-air-dibrugarh-to-a-relay-centre/articleshow/79755577.cms|publisher=The Times of India|date=16 December 2020|access-date=1 August 2025}}</ref><ref name="nenow1">{{cite web|title=All India Radio Dibrugarh to celebrate yearlong Golden Jubilee|url=https://www.nenow.in/north-east-news/all-india-radio-dibrugarh-to-celebrate-yearlong-golden-jubilee.html|website=NE NOW|date=9 February 2018|access-date=1 August 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615223018/https://nenow.in/north-east-news/all-india-radio-dibrugarh-to-celebrate-yearlong-golden-jubilee.html|archivedate=15 June 2021|deadurl=yes}}</ref> | frequency = AM: 567 kHz (MW); FM: 101.3 MHz; (reported 558 kHz DRM / multiple bands in some sources).<ref name="liveradios">{{cite web|title=Akashvani Dibrugarh|url=https://liveradios.in/akashvani-dibrugarh.html|website=LiveRadios.in|access-date=1 August 2025}}</ref> | owner = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']], প্ৰসাৰ ভাৰতী | coordinates = | website = {{URL|https://akashvani.gov.in}} }} '''আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়(Akashvani Dibrugarh)''' (All India Radio, Dibrugarh) হৈছে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ত অৱস্থিত চৰকাৰী আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। কেন্দ্ৰটোৱে পূব অসম তথা নিকটৱৰ্তী সীমান্তীয় অঞ্চলসমূহলৈ সংবাদ, সংস্কৃতি, শিক্ষামূলক কাৰ্যসূচী আৰু লোক-সংস্কৃতি প্ৰসাৰণ কৰি আহিছে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেৱল এটি [[অনাতাঁৰ প্ৰযুক্তি|অনাতাঁৰ]] কেন্দ্ৰই নহয়, ই উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড|নাগালেণ্ডৰ]] বহু অঞ্চলৰ লোকৰ আৱেগ আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। ১৯৬৯ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত স্থাপিত হোৱা এই কেন্দ্ৰটোৱে যোৱা পাঁচটা দশকতকৈও অধিক কাল ধৰি অঞ্চলটোৰ শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু তথ্যৰ প্ৰসাৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।<ref name="nenow1" /> ==ইতিহাস == ===পটভূমি আৰু স্থাপনা=== আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ স্থাপনাৰ আঁৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক তথা সুৰক্ষাজনিত কাৰণ আছিল। ১৯৬২ চনৰ ভাৰত-চীন যুদ্ধৰ পাছত সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত ভাৰতীয় চিন্তা-ধাৰা আৰু খবৰ-বাতৰিৰ সঠিক প্ৰসাৰৰ বাবে এটা শক্তিশালী অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰা হৈছিল। বিশেষকৈ বিদেশী উচ্চ-ফ্ৰিকুৱেঞ্চীৰ (High-frequency) প্ৰভাৱ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড়ত এই কেন্দ্ৰটো স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref name="toi" /> বিভিন্ন স্থানীয় আৰু জাতীয় প্ৰতিৱেদন অনুসৰি কেন্দ্ৰটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধনৰ দিনটো '''১৫ ফেব্ৰুৱাৰী''' বুলি উল্লেখ আছে, অৱশ্যে কিছুমান উৎসত ১৯৬৮ চন বুলি উল্লেখ থকাৰ বিপৰীতে আন কিছুমান উৎসত ১৯৬৯ চন বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="assamtribune">{{cite web|title=All India Radio Dibrugarh set for golden jubilee celebrations|url=https://assamtribune.com/all-india-radio-dibrugarh-set-for-golden-jubilee-celebrations|website=The Assam Tribune|date=10 February 2010|access-date=1 August 2025}}</ref><ref name="nenow1" /> ===প্ৰাথমিক কাৰ্য্য আৰু উদ্দেশ্য=== প্ৰাথমিকভাবে আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ক সীমান্তবৰ্তী অঞ্চলসমূহত ভাৰতীয় দৃষ্টিভংগী প্ৰসাৰণ আৰু বিদেশী (বিশেষকৈ উত্তৰ-পূবৰ কাষৰুদ্ধ)-ৰেডিঅ’ ট্ৰান্সমিশ্বনসমূহৰ প্ৰতি প্ৰতিকাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এছ.এম.এছ. আৰু স্থানীয় অনুষ্ঠানৰ যোগেদি জনগণৰ মাজত সংবাদ আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা কেন্দ্ৰটোৰ মুখ্য লক্ষ্য আছিল। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে জনসাধাৰণক সঠিক আৰু সময়োপযোগী তথ্য প্ৰদান কৰা। ইয়াৰ উপৰি শিক্ষামূলক অনুষ্ঠান, কৃষি সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শ, স্বাস্থ্য সচেতনতা, আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী প্ৰচাৰ কৰা ইয়াৰ অন্যতম লক্ষ্য। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিভিন্ন ভাষাত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে, যেনে অসমীয়া, হিন্দী আৰু কেতিয়াবা ইংৰাজী। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন ভাষাৰ লোকেও ইয়াৰপৰা লাভৱান হয়।<ref name="toi" /> == কভাৰেজ == প্ৰতিষ্ঠাৰপৰা কেন্দ্ৰটোৱে উজনি অসমৰ ৯খন জিলা, চুবুৰীয়া [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল কভাৰ কৰি আহিছে। প্ৰাথমিকভাৱে এছ.এম.এছ. ফ্ৰিকুৱেন্সীত সম্প্ৰচাৰ কৰা এই কেন্দ্ৰই স্থানীয় সংবাদ, জনসচেতনতা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে জনগণক সংযুক্ত কৰিছিল। দীৰ্ঘ সময়ৰ পাছত ইয়াৰ ভূমিকা অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ সংৰক্ষণত বৃদ্ধি পাইছিল। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে বাৰ্ষিকভাৱে বহুবিধ অনুষ্ঠান — স্থানীয় সংবাদ, সংগীত, নাট, সাহিত্য বিষয়ক অনুষ্ঠান, কৃষি-প্ৰচাৰ অনুষ্ঠান আৰু শিক্ষা-চেতনামূলক অনুষ্ঠান আদি অসমীয়াৰ লগতে বিভিন্ন আঞ্চলিক ভাষাত প্ৰসাৰণ কৰে। স্থানীয় সংবাদ আৰু সামাজিক বিষয়-বস্তুতে কেন্দ্ৰটোৰ বিশেষ মনোযোগ থাকে।<ref name="nenow2">{{cite web|title=All India Radio Dibrugarh chalks out yearlong programme ...|url=https://www.nenow.in/north-east-news/all-india-radio-dibrugarh-to-celebrate-yearlong-golden-jubilee.html|website=NE NOW|date=9 February 2018|access-date=1 August 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615223018/https://nenow.in/north-east-news/all-india-radio-dibrugarh-to-celebrate-yearlong-golden-jubilee.html|archivedate=15 June 2021|deadurl=yes}}</ref> কিছুমান সংবাদ-প্ৰতিৱেদনে কয় যে ষ্টেচনটোৱে পূব অসম আৰু নিকটৱৰ্তী সীমান্তীয় অঞ্চলত প্ৰায় এক কোটি সম্ভাৱ্য শ্ৰোতাৰ মাজত সমাদৰ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰপৰা কোনো প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱা নাছিল।<ref name="nenow1" /> স্থানীয় প্ৰতিৱেদনসমূহত পোৱা তথ্য অনুসৰি ষ্টেচনটোৰ কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৬০জনৰো অধিক।<ref name="nenow2" /> == প্ৰযুক্তি আৰু স্থাপন সম্বন্ধীয় তথ্য == * '''ট্ৰান্সমিছন:''' আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় AM (Medium Wave), DRM আৰু FM বেণ্ডত সম্প্ৰচাৰ কৰে; অঞ্চলীয় প্ৰতিৱেদনসমূহত 567 kHz (MW),558.KHz আৰু 101.3 MHz (FM) আদি ফ্ৰিকুৱেঞ্চীসমূহত উপলব্ধ। ইয়াৰ লগতে বৰ্তমান অনলাইনট এপ্প NewsOnAir ত উপলব্ধ।<ref name="liveradios">{{cite web|title=Akashvani Dibrugarh|url=https://liveradios.in/akashvani-dibrugarh.html|website=LiveRadios.in|access-date=1 August 2025}}</ref> * '''হাই-পাৱাৰ ট্ৰান্সমিটাৰ:''' স্থানীয় প্ৰতিৱেদনসমূহে ৩০০ kW DRM/High-power transmitter সংস্থাপন প্ৰকাশ কৰিছে, যাৰ ফলত বিস্তৃত আৱৃতি সম্ভৱ হৈছে।<ref name="nenow2" /> * '''অৱস্থান:''' ষ্টুডিঅ’/অফিচ মলাখুবাসা (Malakhubasa / Malakhubosa), [[ডিব্ৰুগড়]]ত অৱস্থিত; ট্ৰান্সমিটাৰ টাৱাৰ/ট্ৰান্সমিচন ইউনিট লেপেটকাটা (Lepetkata) অঞ্চলত অৱস্থিত।<ref name="newsonair">{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh (state page)|url=https://www.newsonair.gov.in/as/regional-units-state/dibrugarh/|website=DD News On Air (Newsonair.gov.in)|access-date=1 August 2025}}</ref><ref name="toi" /> * '''ডিজিটেল সেৱা:''' ২০০৪ চনৰপৰাই ইয়াত হাৰ্ড ডিক্স ভিত্তিক ৰেকৰ্ডিং (HDBR) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। == কাৰ্যসূচী আৰু অনুষ্ঠান == আকাশবাণী হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনত চলি থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ (All India Radio) এটা অংশ। ৰেডিঅ’ হৈছে এনে এক মাধ্যম যি বিদ্যুৎ আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ সহায়ত শব্দৰ ৰূপত তথ্য প্ৰেৰণ কৰে। টেলিভিছন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ আগমনৰ আগতেই ৰেডিঅ’ আছিল মানুহৰ বাবে মুখ্য সংবাদ আৰু মনোৰঞ্জনৰ উৎস। এই ক্ষেত্ৰত আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ অৱদান অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ স্থাপনা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত হৈছিল, যেতিয়া অসমত যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন আৰম্ভ হৈছিল। ডিব্ৰুগড় চহৰটো নিজেই ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই অঞ্চলটো চাহ উদ্যোগ, শিক্ষা আৰু বাণিজ্যৰ বাবে জনপ্ৰিয়। এনে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাইত বেতাৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰাটো যথেষ্ট যুক্তিযুক্ত আছিল, কিয়নো ইয়াৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বৃহৎ জনসংখ্যাক সহজে সংযোগ কৰিব পৰা যায়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে জনসাধাৰণক সঠিক আৰু সময়োপযোগী তথ্য প্ৰদান কৰা। ইয়াৰ উপৰি শিক্ষামূলক অনুষ্ঠান, কৃষি সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শ, স্বাস্থ্য সচেতনতা, আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী প্ৰচাৰ কৰা ইয়াৰ অন্যতম লক্ষ্য। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিভিন্ন ভাষাত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে, যেনে অসমীয়া, হিন্দী আৰু কেতিয়াবা ইংৰাজী। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন ভাষাৰ লোকেও ইয়াৰপৰা লাভৱান হয়। '''সংবাদ প্ৰচাৰ''' আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ইয়াত স্থানীয়, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ গ্ৰামাঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলৰ বাবে এই সংবাদসমূহ অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়, কিয়নো তেওঁলোকে অন্য মাধ্যমৰপৰা সহজে তথ্য লাভ কৰিব নোৱাৰে। ৰেডিঅ’ৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে দেশ-বিদেশৰ ঘটনাৰ সৈতে আপডেট হৈ থাকিব পাৰে। '''শিক্ষামূলক অনুষ্ঠানসমূহ''' আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ আন এক উল্লেখযোগ্য দিশ। বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক প্ৰগ্ৰাম প্ৰচাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ মাজত পাঠ্যসূচীৰ সহায়ক আলোচনা, সাধাৰণ জ্ঞান, বিজ্ঞান আৰু সাহিত্যৰ ওপৰত বিশেষ অনুষ্ঠান থাকে। এই অনুষ্ঠানসমূহে শিক্ষাৰ মান উন্নত কৰাত সহায় কৰে। '''কৃষি''' সম্পৰ্কীয় অনুষ্ঠানসমূহো এই কেন্দ্ৰটোৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য। অসম মূলতঃ কৃষিভিত্তিক ৰাজ্য, সেয়ে কৃষকসকলৰ বাবে তথ্য প্ৰদান কৰা অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে কৃষকৰ বাবে নতুন প্ৰযুক্তি, বীজ, সাৰ ব্যৱহাৰ, আৰু শস্য উৎপাদনৰ কৌশল সম্পৰ্কে তথ্য প্ৰচাৰ কৰে। এইবোৰে কৃষকসকলক উন্নত কৃষি পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰাত সহায় কৰে। '''স্বাস্থ্য''' সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিভিন্ন ৰোগ, চিকিৎসা পদ্ধতি, আৰু স্বাস্থ্যবিধি সম্পৰ্কে অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ মহামাৰী বা সংকটকালত এই অনুষ্ঠানসমূহে জনসাধাৰণক সচেতন কৰি তোলে। চিকিৎসক আৰু স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞসকলক আমন্ত্ৰণ জনাই আলোচনা অনুষ্ঠিত কৰা হয়। '''সাংস্কৃতিক''' দিশৰপৰা আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মঞ্চ। ইয়াত সংগীত, নাটক, কবিতা পাঠ আৰু লোকসংস্কৃতি সম্পৰ্কীয় অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰা হয়। অসমীয়া সংগীতৰ বিকাশত এই কেন্দ্ৰটোৰ অৱদান অমূল্য। বহু শিল্পীয়ে ইয়াৰ জৰিয়তে নিজৰ প্ৰতিভা প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সুযোগ পাইছে। লোকসংগীত, ভূপেন হাজৰিকা ধৰণৰ আধুনিক সংগীত, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতো ইয়াত প্ৰচাৰ কৰা হয়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে '''স্থানীয় প্ৰতিভা'''সমূহক উৎসাহিত কৰে। নতুন শিল্পী, গায়ক, আৰু বক্তাসকলক সুযোগ প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা সংৰক্ষণ আৰু বিকাশ লাভ কৰে। এইটো অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। এই কেন্দ্ৰটোৰ কাৰ্যপদ্ধতি অত্যন্ত সংগঠিত। ইয়াত বিভিন্ন বিভাগ থাকে, যেনে '''সংবাদ বিভাগ, প্ৰগ্ৰাম প্ৰস্তুতি বিভাগ, প্ৰযুক্তিগত বিভাগ''' আদি। প্ৰতিটো বিভাগে নিজ নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰে অনুষ্ঠানসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিছে। ডিজিটেল যুগত ৰেডিঅ’ৰ প্ৰাসংগিকতা কমি গৈছে বুলি কিছুমানে ভাবে, কিন্তু আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে নিজকে সময়ৰ সৈতে মিলাই লৈছে। এতিয়া বহু অনুষ্ঠান অনলাইনত উপলব্ধ। মোবাইল এপ আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে লোকসকলে যিকোনো ঠাইৰপৰা অনুষ্ঠান শুনিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ প্ৰসাৰ আৰু বৃদ্ধি পাইছে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে সংকটকালত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। বন্যাৰ্ত, [[ভূমিকম্প]] বা আন প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সময়ত এই কেন্দ্ৰটোৱে জৰুৰী তথ্য প্ৰচাৰ কৰে। উদ্ধাৰ কাৰ্য, সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু চৰকাৰী ঘোষণা জনসাধাৰণলৈ তৎক্ষণাত পঠিয়াই দিয়ে। এইটো জনসাধাৰণৰ জীৱন ৰক্ষাত সহায়ক হয়। সমাজ গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰতো আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ অৱদান আছে। ইয়াৰ অনুষ্ঠানসমূহে সমাজত ঐক্য, ভাতৃত্ববোধ আৰু নৈতিক মূল্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। বিভিন্ন সামাজিক বিষয়, যেনে শিক্ষাৰ গুৰুত্ব, লিংগ সমতা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আদি বিষয়ত আলোচনা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ উপৰি আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে চৰকাৰী আঁচনি আৰু কাৰ্যসূচীসমূহ জনসাধাৰণলৈ আগবঢ়াই দিয়ে। কৃষি আঁচনি, স্বাস্থ্য আঁচনি, আৰু শিক্ষামূলক প্ৰকল্পসমূহৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰচাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত মানুহে চৰকাৰী সুবিধাসমূহ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ অনুষ্ঠানসমূহৰ মাজত সংগীত অনুষ্ঠান বিশেষ জনপ্ৰিয়। পুৱা আৰু সন্ধিয়া সংগীত প্ৰচাৰ কৰা হয়। শ্ৰোতাসকলে নিজৰ পছন্দৰ গান শুনিবলৈ পায়। ইয়াৰ উপৰি অনুৰোধমূলক অনুষ্ঠানো থাকে, য’ত শ্ৰোতাসকলে নিজৰ পছন্দৰ গানৰ অনুৰোধ কৰিব পাৰে। নাট্য অনুষ্ঠানসমূহো ইয়াৰ এক বিশেষ অংশ। ৰেডিঅ’ নাটক এক বিশেষ শিল্প, য’ত শব্দ আৰু কণ্ঠৰ জৰিয়তে কাহিনী প্ৰকাশ কৰা হয়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে বহু মানসম্পন্ন নাটক প্ৰচাৰ কৰিছে, যি শ্ৰোতাসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয় হৈছে। == সাংস্কৃতিক অৱদান আৰু অনাতাঁৰ নাটকৰ সোণালী যুগ == কেন্দ্ৰটোৱে অসমীয়া লোকসাহিত্য, [[থিয়েটাৰ]] আৰু [[সংগীত]]ৰ সংৰক্ষণত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছে। স্থানীয় শিল্পী, ছাত্ৰ-সংগঠনসকলৰ অংশগ্ৰহণত নাট-নৰ্তন আৰু কবিতা পাঠৰ অনুষ্ঠানসমূহ প্ৰচাৰিত হয়। প্ৰতিষ্ঠা দিৱসৰ দৰে উপলক্ষ্য্যত সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰা হয়। ২০২০-২০২১ চনত প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ইয়াক পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিলে যদিও স্থানীয় জনতাৰ তীব্ৰ প্ৰতিবাদত ই অটুট আছে। এই প্ৰতিবাদই কেন্দ্ৰটোৰ স্থানীয় পৰিচয়ৰ গুৰুত্ব প্ৰমাণ কৰিছিল। সামাজিক জনচেতনা বৃদ্ধিৰ কামতো ইয়াৰ অৱদান অস্বীকাৰ্য নহয়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য অৱদান হ’ল ইয়াৰ অনাতাঁৰ নাটক। আৰম্ভণিতে গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ নাটকসমূহ ৰিলে (Relay) কৰিছিল যদিও ১৯৭৫ চনৰপৰা নিজাকৈ নাটক প্ৰস্তুত আৰম্ভ কৰে। * '''প্ৰথম নাটক:''' ১৯৭১ চনত ফণী দাসৰ ৰচনাৰে "হে যুদ্ধ বিদায়" আছিল এই কেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰচাৰিত প্ৰথম স্বতন্ত্ৰ নাটক। * '''অনাতাঁৰ নাট মহোৎসৱ:''' প্ৰতি বছৰে ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা এমহীয়াকৈ আয়োজিত হোৱা ৰেনডিঅ’ ড্ৰামা ফেষ্টিভেল (Radio Drama Festival) সমগ্ৰ অসমতে জনপ্ৰিয়। ইয়াত ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ অপেছাদাৰী নাট্যগোষ্ঠীসমূহে অংশগ্ৰহণ কৰে। * '''প্ৰখ্যাত শিল্পী:''' [[বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ফুকন]], [[দেৱেন শৰ্মা]], [[লুৎফুৰ ৰহমান]] আদিৰ দৰে অভিজ্ঞ ব্যক্তিসকলৰ নেতৃত্বত কেন্দ্ৰটোৱে এক শক্তিশালী ভেটি গঢ়ি তুলিছিল। == অনাতাঁৰ নাট সমাৰোহ (Radio Drama Festival) == আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰই ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাকালৰেপৰাই উত্তৰ অসমৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰখনত বিশেষকৈ অনাতাঁৰ নাটকৰ (Radio Drama) জৰিয়তে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে নিয়মীয়াকৈ নাট সমাৰোহৰ আয়োজন কৰে। * '''২০২৬ বৰ্ষৰ নাট সমাৰোহ:''' শেহতীয়াকৈ ২০২৬ চনত ফেব্ৰুৱাৰী আৰু মাৰ্চ মাহত অনাতাঁৰ নাট সমাৰোহ - ২০২৬ অনুষ্ঠিত হৈছে। * '''বিখ্যাত নাটকসমূহ:''' এই সমাৰোহত "প্ৰেমৰ জলপ্ৰপাত" আৰু "চৰাইদেউ" ( ঘিলামৰা নাট্যগোষ্ঠীৰদ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত) আদি নাটক সম্প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। * '''বিগত বৰ্ষৰ সমাৰোহ:''' ২০২৪ চনত "ব্ৰহ্মপুত্ৰ হাস্পতাল অনাতাঁৰ নাট সমাৰোহ" অনুষ্ঠিত হৈছিল, য’ত ১২টা নাট্যগোষ্ঠীয়ে ১৩খন নাটক পৰিৱেশন কৰিছিল। === উল্লেখযোগ্য নাটক আৰু পুৰস্কাৰ - === আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰৰ নাট বিভাগে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো সুখ্যাতি অৰ্জন কৰিছে: * '''এটা নতুন পথৰে''' (Eta Notun Pothere): এই তথ্যচিত্ৰধৰ্মী অনুষ্ঠানে প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। * '''এটা চোলাৰ কাহিনী''' (Eta Cholaar Kahini): প্ৰথম পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত নাটক। * '''ৰজনী বিদূৰ''' (Rojoni Bidur): দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত নাটক। * '''চুপ-এক প্ৰহসন''' (Chup-Ek Prahasan): অসীম কুমাৰ শৰ্মাৰদ্বাৰা ৰচিত এইখন এখন জনপ্ৰিয় সামাজিক ব্যংগ নাটক। == চাহবাগিছা আৰু জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত প্ৰভাৱ == [[ডিব্ৰুগড়]]ক "ভাৰতৰ চাহ নগৰী" বুলি কোৱা হয় আৰু আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে চাহবাগিছাৰ শ্ৰমিকসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছে। কেন্দ্ৰটোৱে ১২টা ভাষা আৰু উপভাষাত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে, যিবোৰৰ ভিতৰত অসমীয়াৰ উপৰি [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[নিচি জনগোষ্ঠী|নিচি]] আদি অন্যতম। *[[লোক-সংগীত|লোক সংগীত]]ৰ প্ৰসাৰ: "লোক সংগীত মাধুৰী" (Lok Sangeet Madhuri) নামৰ ৰিয়েলিটী শ্ব’ৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰটোৱে থলুৱা লোককলাক বিশ্বদৰবাৰত চিনাকি কৰি দিছে। * জনগোষ্ঠীয় সংযোগ: [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল]]ৰ পাছিঘাট কেন্দ্ৰই আৰম্ভণিতে ইয়াৰপৰাই বাতৰি আৰু অনুষ্ঠান ৰিলে কৰিছিল। === [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ জনগোষ্ঠীয়]]লোকৰ বাবে উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠানসমূহ:- === আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰই ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাকালৰেপৰাই অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠীয় লোকসকলৰ সৰ্বাংগীণ উন্নয়ন আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা সংৰক্ষণৰ বাবে বিশেষ অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰি আহিছে। * '''চাহ মজদূৰৰ বাবে অনুষ্ঠান:''' এই কেন্দ্ৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে চাহ বাগানৰ শ্ৰমিকসকলৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত অনুষ্ঠান। ইয়াত চাহ বাগানৰ দৈনন্দিন জীৱন, স্বাস্থ্য সজাগতা আৰু কৃষি সম্পৰ্কীয় আলোচনা কৰা হয়। * '''চাহ শ্ৰমিকৰ বাবে বিশেষ কাৰ্যসূচী:''' প্ৰতিদিনে আবেলি বা সন্ধিয়াৰ ভাগত চাহ জনগোষ্ঠীয় লোকসকলৰ বাবে বিশেষ অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়, য'ত চৰকাৰী আঁচনি আৰু কল্যাণমূলক কাম-কাজৰ খবৰ দিয়া হয়। * '''অডিচন আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান:''' চাহ জনগোষ্ঠীয় আৰু জনজাতীয় সংগীতৰ উৎকৰ্ষ সাধনৰ বাবে আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে নিয়মীয়াকৈ Music Audition-ৰ আয়োজন কৰে, য'ত লোক আৰু জনজাতীয় সংগীত শিল্পীসকলে নিজৰ পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাব পাৰে। চাহ জনগোষ্ঠীয় লোকসকলৰ স্বকীয় সাংস্কৃতিক দিশ আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰা-ক গুৰুত্ব দি কেন্দ্ৰটোৱে তলত দিয়া দিশসমূহ সামৰি লয়:- * '''ঝুমুৰ আৰু লোকগীত:''' এই সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত ঝুমুৰ গীত আৰু অন্যান্য লোকগীতসমূহ আকাশবাণীৰ জৰিয়তে নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। * '''উৎসৱ-পাৰ্বণ:''' কৰম পূজা আৰু অন্যান্য কৃষিভিত্তিক উৎসৱসমূহৰ সময়ত বিশেষ অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰি এই জনগোষ্ঠীটোৰ ঐতিহ্যক তুলি ধৰা হয়। চাহ বাগান অঞ্চলসমূহত বিভিন্ন সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে এই কেন্দ্ৰটোৱে কাম কৰে: * '''স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা:''' [https://ttwd.assam.gov.in Directorate of Tea Tribes and Adivasi Welfare]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-ৰ বিভিন্ন আঁচনি যেনে শিক্ষাৰ বাবে বৃত্তি, স্বাস্থ্য শিবিৰ আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ খবৰবোৰ শ্ৰোতাসকলক এই মাধ্যমৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰা হয়। * '''আইনী সজাগতা:''' শিশু শ্ৰমিক প্ৰতিৰোধ আৰু মানৱ সৰবৰাহৰ দৰে বিষয়ত সজাগতামূলক বাৰ্তা আৰু নাটিকা প্ৰচাৰ কৰা হয়। == সাম্প্ৰতিক ঘটনাৱলি == ২০২০–২০২১ চনত প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ক পূৰ্ণাঙ্গ ষ্টেচনৰপৰা পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰলৈ পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল, আৰু ইয়াক লৈ স্থানীয় শিল্পী, ছাত্ৰ-সংগঠন আৰু সাধাৰণ জনতাৰ তীব্ৰ প্ৰতিবাদ হৈছিল। প্ৰতিবাদ আৰু আলোচনা স্থানীয় সংবাদমাধ্যমত ব্যাপকভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="toi" /><ref name="aasu">{{cite web|title=AASU protests against turning AIR Dibrugarah station into relay centre|url=https://www.nenow.in/north-east-news/assam/aasu-protests-against-turning-air-dibrugarah-station-into-relay-centre.html|website=NE NOW|date=11 November 2021|access-date=1 August 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230609024449/https://nenow.in/north-east-news/assam/aasu-protests-against-turning-air-dibrugarah-station-into-relay-centre.html|archivedate=9 June 2023|deadurl=yes}}</ref> ২০২৫ চনত ৫৭তম প্ৰতিষ্ঠা দিৱসত স্থানীয় শিল্পীসকলৰ অংশগ্ৰহণত অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। [[ব'হাগ বিহু|ৰঙালী বিহু]]ৰ সময়ত প্ৰাক্তন সহকৰ্মীসকলক ফুল-গামোচাৰে সন্মান জনাইছিল। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == ডিজিটেল যুগতো ঐতিহ্যবাহী [[ৰেডিঅ']]ৰ প্ৰাসংগিকতা বজাই ৰাখিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে অনলাইন সম্প্ৰচাৰ বৃদ্ধি কৰিছে। স্থানীয় ভাষাৰ সংৰক্ষণ আৰু যুৱপ্ৰজন্মৰ সৈতে সংযোগ গঢ়ি তোলা এইদৈৰে ইয়াৰ ভূমিকা অটুট থাকিব। প্ৰতিবাদৰ পৰৰপৰা স্থানীয় সংস্থাসকলৰ সমৰ্থন পাই ইয়াৰ স্থিতি শক্তিশালী হৈছে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে পূব অসম তথা সীমান্তীয় অঞ্চলসমূহত ভাষা-সংস্কৃতিৰ সংৰক্ষণ, স্থানীয় শিল্পকলাৰ প্ৰচাৰ আৰু গ্ৰাম্য-জীৱন সম্পৰ্কীয় জ্ঞান বিস্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহু বছৰৰ অনন্য অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। লোকসাহিত্য, সংগীত আৰু থিয়েটাৰ আদি ক্ষেত্ৰত স্থানীয় প্ৰতিভাসমূহক ৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চলৈ অনাৰ ক্ষেত্ৰত এই কেন্দ্ৰটোৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ এক অমূল্য সম্পদ। ইয়াৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণ তথ্য, শিক্ষা আৰু মনোৰঞ্জন লাভ কৰে। আধুনিক যুগতো ইয়াৰ প্ৰাসংগিকতা অটুট আছে। ইয়াৰ অৱদান আগন্তুক দিনতো অব্যাহত থাকিব বুলি আশা কৰা যায়। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ উজনি অংশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰকাৰী ৰেডিঅ' কেন্দ্ৰ যিয়ে দশকৰ পাছৰ অসমীয়া সংস্কৃতি, সংবাদ আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰণত অৱিসংবাদিত ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। এই কেন্দ্ৰটো পূৰ্ব অসমৰ জনতাৰ মাজত সংযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰি আহিছে, বিশেষকৈ সীমান্তবৰ্তী অঞ্চলত।<ref name="nenow1" /> আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেৱল এক সম্প্ৰচাৰ মাধ্যম নহয়, অসমৰ সাংস্কৃতিক স্মৃতিৰ জীৱন্ত দলিল। ইয়াৰ দীৰ্ঘ ইতিহাস আৰু সামাজিক অৱদানে পূৰ্ব অসমক এক সুসংহত অঞ্চললৈ পৰিণত কৰিছে। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-dibrugarh আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.newsonair.gov.in/as/regional-units-state/dibrugarh/ আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় (যোগাযোগ)] *[https://www.scribd.com/document/438196795/ALL-INDIA-RADIO-Dibrugarh-Report-Main আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় সম্পৰ্কে এক বিশেষ ৰিপ'ৰ্ট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] asa7opahlvf7ac57x2fbsdpz0fpb2c2 0 129437 640898 631805 2026-10-01T18:56:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640898 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | name = অতীশ | image = Atisha.jpg | caption = In this twelfth-century Tibetan depiction, Atiśa holds a long, thin palm-leaf manuscript with his left hand and making the gesture of teaching with his right hand. Produced in a [[Kadam (Tibetan Buddhism)|Kadam]] monastery in [[Tibet]], currently held in the [[Metropolitan Museum of Art]].<ref>{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/tibu/ho_1993.479.htm |title=Portrait of Atiśa [Tibet (a Kadampa monastery)] (1993.479) |access-date=11 January 2008 |date=October 2006 |work=Timeline of Art History |publisher=New York: The Metropolitan Museum of Art, 2000–}}</ref> | alias = | dharma name = বৌদ্ধ ধৰ্ম | birth_date = {{circa|৯৮২ খ্ৰীষ্টাব্দ}} | birth_place = বিক্ৰমপুৰ, [[বংগ]] | death_date = {{circa|১০৫৪ খ্ৰীষ্টাব্দ}} | death_place = নিয়েতাং, তিব্বত | nationality = | religion = [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]] | title = | location = | education = {{plainlist| * বিক্ৰমশিলা * ওদন্তপুৰী }} | reincarnation of = | teachers = জ্ঞানশ্ৰীমিত্ৰ | students = ড্ৰমটন | spouse = | children = }} {{Buddhism}} '''অতীশ দীপাংকৰ শ্ৰীজ্ঞান''' (সংস্কৃত লিপ্যন্তৰ: Atīśa Dīpaṅkara Śrījñāna) (অনুমাণিক ৯৮২–১০৫৪ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী [[বঙালী জাতি|বঙালী]] [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]] ধৰ্মীয় গুৰু আৰু নেতা আছিল।<ref name=TBRC>{{cite web |title=Reincarnation |url=http://www.dalailama.com/messages/statement-of-his-holiness-the-fourteenth-dalai-lama-tenzin-gyatso-on-the-issue-of-his-reincarnation |website=Dalailama |publisher=The Dalai Lama |access-date=20 May 2015 |archive-date=14 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514084334/http://www.dalailama.com/messages/statement-of-his-holiness-the-fourteenth-dalai-lama-tenzin-gyatso-on-the-issue-of-his-reincarnation |url-status=dead |archivedate=14 May 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150514084334/http://www.dalailama.com/messages/statement-of-his-holiness-the-fourteenth-dalai-lama-tenzin-gyatso-on-the-issue-of-his-reincarnation |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ সাধাৰণতে বৰ্তমানৰ ভাৰতৰ [[বিহাৰ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত বিক্ৰমশীলা মঠত ৰচনা কৰা তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ বাবে জনাজাত।<ref name="Westerhoff2018">{{cite book |author=Jan Westerhoff |title=The Golden Age of Indian Buddhist Philosophy |url=https://books.google.com/books?id=DYFZDwAAQBAJ |year=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-873266-2 |page=276}}</ref> এছিয়াত একাদশ শতিকাৰ [[মহাযান]] আৰু বজ্ৰযান বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰত তেওঁ সুমাত্ৰা আৰু তিব্বত ভ্ৰমণ কৰিছিল। এই মুখ্য শিষ্য ড্ৰমটনৰ সৈতে অতীশক তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অন্যতম নতুন অনুবাদ আশ্ৰম কদম আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্থাপক হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.pbs.org/pov/myreincarnation/tibetan-buddhism-glossary.php |title=Tibetan Buddhism from A to Z - My Reincarnation - POV |last=POV |website=[[PBS]] |access-date=24 August 2017 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151141/http://www.pbs.org/pov/myreincarnation/tibetan-buddhism-glossary.php |url-status=dead |archivedate=24 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924151141/http://www.pbs.org/pov/myreincarnation/tibetan-buddhism-glossary.php |deadurl=yes }}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাত কদম আশ্ৰমৰ ঠাই লয় গেলুগ পৰম্পৰাই, যিয়ে ইয়াৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি ইয়াৰ মঠসমূহ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://treasuryoflives.org/en/tradition/Kadam |title=Kadam - The Treasury of Lives: A Biographical Encyclopedia of Tibet, Inner Asia and the Himalayan Region |website=The Treasury of Lives |language=en |access-date=11 December 2018}}</ref> == জীৱনী == === প্ৰাৰম্ভিক জীৱন === অনুমাণিক ৯৮২ খ্ৰীষ্টাব্দত, বিক্ৰমপুৰ চহৰৰ বংগৰ এটা শাসক পৰিয়ালত চন্দ্ৰগৰ্ভ নামেৰে অতীশৰ জন্ম হৈছিল।<ref>[[Maha Bodhi Society]], ''The Maha Bodhi'', Volume 90, p. 238.</ref> পিতৃ-মাতৃৰ তিনিজন পুত্ৰৰ ভিতৰত তেওঁ দ্বিতীয় সন্তান আছিল। তেওঁৰ পিতৃ কল্যাণশ্ৰী নামেৰে পৰিচিত ৰজা আৰু মাতৃ প্ৰভাতি শ্ৰী আছিল।<ref>{{cite web |title=Atisa Dipamkara |url=https://treasuryoflives.org/biographies/view/Atiśa-Dīpaṃkara/5717 |website=[[The Treasury of Lives]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=ATĪŚA ou ATĪSHA |url=https://www.universalis.fr/encyclopedie/atisa-atisha/ |website=[[Encyclopædia Universalis]] |language=fr-FR}}</ref> তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়খিনি সেই সময়ৰ সম্ভ্ৰান্ত লোকসকলৰ বাবে সাধাৰণ আছিল আৰু তেওঁ শিল্পকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল।<ref name=BrillAtisa>{{cite journal |last1=Roesler |first1=Ulrike |title=Atiśa and the Bka' gdams pa Masters |journal=Brill's Encyclopedia of Buddhism Online |url=https://referenceworks.brill.com/display/entries/ENBO/COM-2181.xml}}</ref> তেওঁৰ একবীৰসাধন আৰু বলবিধি নামৰ গ্ৰন্থ দুখনত তেওঁক "বাঙালী" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |title=Charjacharjo Binishchay, Sarojbajrer Dohakosh, Kanhopader Dohakosh O Dakarnab |year=1916 |last=Shastri |first=Haraprasad |page=22 |language=Bengali}}</ref> === অধ্যয়ন === ডেকা অৱস্থাত তেওঁ বৰ্তমানৰ ৰাজগীৰত তন্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যʼত তেওঁক ৰাহুলাঘুহ্যবজ্ৰ নামৰ এজন সন্ন্যাসীয়ে শিক্ষা দিছিল। ৰাহুলাগুহ্যবজ্ৰৰ অধীনত অতিশক হেৱজ্ৰত দীক্ষা দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁ নিৰ্দিষ্ট ধ্যান-ধাৰণাৰ শিক্ষা দিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ অৱধূটিপা নামৰ এজন মাষ্টৰৰ অধীনত সাত বছৰ অধ্যয়ন কৰি যোগাসনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি গণচক্ৰ নামেৰে জনাজাত তান্ত্ৰিক ভোজত লিপ্ত হয়।<ref name= BrillAtisa /> তিব্বতীয় সূত্ৰ অনুসৰি আতিশাক বোধগয়াত মঠ শ্ৰীলক্ষিতৰদ্বাৰা আঠাইশ বছৰ বয়সত মহাসাংঘিক বংশত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁৰ সময়ৰ প্ৰায় সকলো বৌদ্ধ আৰু অবৌদ্ধ বিদ্যালয়ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত বৈষ্ণৱ, শৈৱ ধৰ্ম, তান্ত্ৰিক হিন্দু ধৰ্ম আৰু অন্যান্য প্ৰথাৰ শিক্ষাও আছিল। চৌষষ্ঠিপ্ৰকাৰৰ শিল্প, সংগীত কলা আৰু যুক্তিৰ কলাও অধ্যয়ন কৰি বাইছ বছৰ বয়সলৈকে এই অধ্যয়নসমূহ সম্পন্ন কৰিছিল। তেওঁ অধ্যয়ন কৰা, অনুশীলন কৰা আৰু সংক্ৰমিত কৰা বহু বৌদ্ধ বংশৰ ভিতৰত আসংগ আৰু বসুবন্ধুৱে প্ৰেৰণ কৰা গভীৰ ক্ৰিয়াৰ বংশ, নাগাৰ্জুন আৰু চন্দ্ৰকীৰ্তিৰদ্বাৰা প্ৰেৰণ কৰা গভীৰ দৃষ্টিভংগীৰ বংশ আৰু তিলোপা আৰু নৰোপৰদ্বাৰা সংক্ৰমিত গভীৰ অভিজ্ঞতাৰ বংশ।<ref>Great Kagyu Masters: The Golden Lineage Treasury by Khenpo Konchog Gyaltsen, Snow Lion Publications, pages 154-186</ref>{{Sfn|Buswell|2014|p=247}} এই সময়ছোৱাত অতিতশাই ৰত্নাকৰশান্তি,<ref>{{cite web |title=Ratnākaraśānti |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-buddhism/ratnakarasanti-COM_2051 |publisher=Encyclopedia of Buddhism Online}}</ref> নৰোপ আৰু জিতাৰিকে ধৰি বহু উল্লেখযোগ্য শিক্ষকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। তেওঁ ওদান্তপুৰী মঠত ধৰ্মাক্ষিত অধ্যয়নও কৰিছিল।<ref name= BrillAtisa /> === বিক্ৰমশিলা === বিক্ৰমশিলাৰ মঠত যি সময়ত এশজনতকৈ অধিক অভিযুক্ত সন্ন্যাসী উপস্থিত নাছিল, সেই সময়ত অতিশই জ্যেষ্ঠ পণ্ডিত হ’বলৈ উঠিছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ ওপৰত তিব্বতী হাজিঅ'গ্ৰাফীসমূহে তেওঁক বিক্ৰমশিলাত থাকিবলৈ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পণ্ডিত হিচাপে চিত্ৰিত কৰাৰ প্ৰৱণতা আছে, যি মহাযান বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নৈতিকতাৰ প্ৰতি কঠোৰ আনুগত্যৰ বাবে বিখ্যাত হ'ব। এই সময়ছোৱাতে গুগেৰ তিব্বতী ৰাজনীতিৰ ৰজা লা ব্লা মা য়ে শ্বেছ 'অডে বিক্ৰমশিলালৈ মিছন পঠিয়াবলৈ আৰম্ভ কৰে যাতে পণ্ডিতসকলক গুগে ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায় যাতে তেওঁলোকে "বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বিশুদ্ধ ৰূপ" শিকাব পাৰে। অৱশেষত অতিশা ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত বিক্ৰমশিলা এৰি যায়। তেতিয়াৰ বিক্ৰমশিলৰ মঠৰ মঠ ৰত্নকাৰে অতীশাক যাবলৈ অনুমতি দিছিল যদিও তিনি বছৰৰ পাছত ঘূৰি অহাৰ চৰ্তত।<ref name="BrillAtisa" /> === সুমাত্ৰা আৰু তিব্বতত শিক্ষা === [[File:Mural of Atisha at Ralung Gompa, 1993.jpg|thumb|280px|ৰালুং মঠত আতিশাৰ মিউৰেল, ১৯৯৩। ]] তিব্বতী সূত্ৰত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে যে আতিশাই শ্ৰীবিজয়া সাম্ৰাজ্যৰ সুমাত্ৰাত ১২ বছৰ কটায়, আৰু তেওঁ ১০২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাৰতলৈ উভতি যায় যিটোও সেই বছৰতে চোল বংশৰ প্ৰথম ৰাজেন্দ্ৰ চোলাই সুমাত্ৰ আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>Atisa and Tibet: Life and Works of Dipamkara Srijnana by Alaka Chattopadhyaya p.91</ref> ঘূৰি অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শিক্ষা আৰু বিতৰ্ক আৰু দৰ্শনৰ দক্ষতাৰ বাবে তেওঁ বহুত মনোযোগ লাভ কৰিছিল। অবৌদ্ধ উগ্ৰপন্থীসকলক বিতৰ্কত পৰাস্ত কৰাৰ বাবে তিনিটা পৃথক পৃথক সময়ত অতিশাই প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।{{Citation needed|date=February 2025}} যেতিয়া তেওঁ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বিপথে পৰিচালিত বা অৱনতি ঘটা ৰূপ বুলি ধৰাৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিব, তেতিয়া তেওঁ দ্ৰুত আৰু ফলপ্ৰসূভাৱে সংস্কাৰ ৰূপায়ণ কৰিব। অতি সোনকালেই তেওঁক সম্ৰাট ধৰ্মপালে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বিক্ৰমশিলত ষ্টুয়াৰ্ড বা মঠৰ পদত নিযুক্তি দিয়া হয়।{{citation needed|date=November 2020}} তেওঁ ওদান্তপুৰীকো "পুষ্টি" দিয়া বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Chattopadhyaya |first1=Alaka |url=https://books.google.com/books?id=H8Ssa5r7MZkC&dq=%22Atisa+also+%22nourished%22+Odantapuri%22&pg=PA126 |title=Atīśa and Tibet: Life and Works of Dīpaṃkara Śrījñāna in Relation to the History and Religion of Tibet |last2=Atīśa |date=1981 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0928-4 |pages=126 |language=en}}</ref> ধৰ্মকীৰ্তীশ্ৰীৰ লগত অধ্যয়ন কৰি অহা সুৱৰ্ণভূমিৰপৰা আতিতিৰ উভতি অহা আৰু ভাৰতত তেওঁৰ প্ৰাধান্যৰ উত্থান বৌদ্ধ সংস্কৃতিৰ ফুলনি আৰু অঞ্চলটোত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ চৰ্চাৰ সৈতে মিল খাইছিল আৰু বহু দিশত আতিশাৰ প্ৰভাৱে এই বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল। ব্লু এনালছৰ মতে, গুগেৰ য়েছে-অ’ নামৰ এজন নতুন ৰজাই তেওঁৰ শৈক্ষিক অনুগামীসকলক সংস্কৃত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কিছুমান গ্ৰন্থ শিকিবলৈ আৰু অনুবাদ কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল।<ref>{{cite book |author=bstan pa'i mgon po |title=Blue Annals |url=https://books.google.com/books?id=3DuVrgEACAAJ |year=1974 |publisher=Lokesh Chandra}}</ref> এই শিক্ষাবিদসকলৰ ভিতৰত নক্টোও আছিল, যাক অৱশেষত বিক্ৰমশিলালৈ পঠিওৱা হৈছিল সংস্কৃত অধ্যয়নৰ বাবে আৰু অতিশক নিজৰ গৃহভূমিত ধৰ্মৰ শিক্ষা দিবলৈ আহিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছিল। নাক্টছ’ আৰু গ্যা ল’টছাৱাৰ সৈতে যাত্ৰা কৰি আতিশাই পুৰাং ৰাজ্যৰ ৰাজধানী টলুংলৈ যোৱাৰ পথত নেপালৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰে। (টলুং পোৱাৰ আগতেই গ্যা লোটছাৱাৰ মৃত্যু হৈছিল। ) বাটত তেওঁ মাৰ্পা ল’টছাৱাক লগ পাইছিল বুলি কোৱা হয়। তেওঁ তিনি বছৰ টোলুঙত কটায় আৰু তেওঁৰ শিক্ষাসমূহ সংকলন কৰি তেওঁৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী পণ্ডিত গ্ৰন্থ বোধিপথপ্ৰদীপ বা আলোকপ্ৰাপ্তিৰ পথৰ বাবে লেম্পত পৰিণত কৰে। সাতষষ্ঠিটা পদৰ এই চুটি গ্ৰন্থখনে হিনায়ন, মহাযান আৰু বজ্ৰায়ণ নামৰ তিনিটা বাহনৰ ক্ষেত্ৰত সমগ্ৰ বৌদ্ধ পথটো দাঙি ধৰিছে আৰু লামৰিম বা পথৰ পৰ্যায়সমূহৰ ধাৰাটোৰ পৰৱৰ্তী গ্ৰন্থসমূহৰ বাবে আৰ্হি হৈ পৰিছিল আৰু বিশেষভাৱে ট্ছংখাপৰ লামৰিম লেখাৰ ভিত্তি আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://treasuryoflives.org/biographies/view/Atisa-Dipamkara/5717 |title=Atisa Dipamkara |website=The Treasury of Lives |language=en |access-date=11 December 2018}}</ref> ইয়াত আতিশাই ড্ৰমটন বা ড্ৰমটনপাক লগ পায়, যি তেওঁৰ প্ৰধান শিষ্য হ'ব, যাক পিছৰ প্ৰসাৰণৰ নৈতিক মানদণ্ডৰ বলবৎকাৰী আৰু আতিশাৰ তান্ত্ৰিক বংশৰ ধাৰী দুয়োটা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=http://treasuryoflives.org/biographies/view/Dromton-Gyelwa-Jungne/4267 |title=Dromton Gyelwa Jungne |website=The Treasury of Lives |language=en |access-date=11 December 2018}}</ref> জামগন কংট্ৰুলৰ মতে, যেতিয়া আতিশাই সম্যেৰ পুথিভঁৰাল পেকাৰ কৰ্ডজলিঙত সংস্কৃত গ্ৰন্থৰ ভঁৰাল আৱিষ্কাৰ কৰিছিল, তেতিয়া "তেওঁ কৈছিল যে তিব্বতত বজ্ৰায়ণ যিমানখিনি বিয়পি পৰিছে, সেয়া ভাৰততো অতুলনীয়। এই কথা কোৱাৰ পিছত তেওঁ শ্ৰদ্ধাৰে হাত ভাঁজ কৰি পূৰ্বৰ শতিকাৰ মহান ধৰ্মৰজা, অনুবাদক আৰু পণ্ডিতসকলৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।" {{Sfn|Tulku|Helm|2006|p=74}} == লিগেচি == ২০০৪ চনত বিবিচিৰ সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ বঙালীৰ সমীক্ষাত আতিশাই ১৮ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3623345.stm |title=Listeners name 'greatest Bengali' |date=14 April 2004 |access-date=24 February 2018 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/2004/04/17/stories/2004041703001700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011708/https://www.thehindu.com/2004/04/17/stories/2004041703001700.htm |url-status=dead |archive-date=25 December 2018 |website=[[The Hindu]] |title=International : Mujib, Tagore, Bose among 'greatest Bengalis of all time' |date=17 April 2004 |access-date=24 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225011708/https://www.thehindu.com/2004/04/17/stories/2004041703001700.htm |archivedate=25 December 2018 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm |title=The Daily Star Web Edition Vol. 4 Num 313 |website=The Daily Star |access-date=24 February 2018 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011711/http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm |url-status=dead |archivedate=25 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225011711/http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm |deadurl=yes }}</ref> == ৰচনাৱলী == {{Unreferenced section|date= March 2022}} তেওঁৰ লেখাসমূহৰ ভিতৰত আছে: :*''বোধিপথপ্ৰদীপ'' ({{bo|w=byang chub lam gyi sgron ma}}) :*বোধিপথপ্ৰদীপপঞ্জিকানামা (''বোধিপথপ্ৰদীপ''ৰ ওপৰত তেওঁৰ নিজা ধাৰাভাষ্য / byang chub lam gyi sgron ma) :*''চৰ্যাসংগ্ৰহপ্ৰদীপত'' অতিশাৰদ্বাৰা ৰচিত কিছুমান কীৰ্তন শ্লোক আছে। :*''সত্যদ্বৈৱতাৰা'' :*''বোধিসত্ত্বমান্যাৱলী'' :*''মধ্যমকৰত্নপ্ৰদীপ'' :*''মহাযানপথসাধনসংগ্ৰহ'' :*''শিক্ষাসমুচ্চায় অভিসাম্য'' :*''প্ৰজ্ঞাপাৰমিতাপিণ্ডাৰ্থপ্ৰদীপ'' :*''একবীৰসাধনা'' :*''বিমলৰত্নলেখা'', গৌড়ৰ ৰজা নয়পাললৈ লিখা এখন সংস্কৃত পত্ৰ। == তথ্য উৎস == {{reflist|2}} === গ্ৰন্থপঞ্জী === * {{cite book |last=Buswell |first=Robert Jr. |author-link=Robert Buswell Jr. |title=Princeton Dictionary of Buddhism |url=https://archive.org/details/isbn_9780691157863 |year=2014 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |isbn=9780691157863}} * Khenpo Konchog Gyaltsen, ''Great Kagyu Masters: The Golden Lineage Treasury'', Snow Lion Publications * Geshe Sonam Rinchen, ''Atiśa's Lamp for the Path to Enlightenment'', Snow Lion Publications * {{cite book |last=Khyentse |first=Dilgo |author-link=Dilgo Khyentse |date=1993 |title='Enlightened Courage |location=Ithaca, New York |publisher=[[Snow Lion Publications]] |isbn=1-55939-023-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/enlightenedcoura00rabg}} * {{cite book |last1=Tulku |first1=Ringu |last2=Helm |first2=Ann |date=2006 |title=The Ri-Me Philosophy of Jamgon Kongtrul the Great: A Study of the Buddhist Lineages of Tibet |url=https://archive.org/details/rimephilosophyof0000ring |location=Boston |publisher=[[Shambhala Publications]] |isbn=1-59030-286-9}} * {{cite book |last1=Apple |first1=James B. |date=2019 |title=Atisa Dipamkara: Illuminator of the Awakened Mind |location=Boston |publisher=[[Shambhala Publications]] |isbn=978-1611806472}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Atisha}} * {{Internet Archive author|name=Atiśa}} * {{Internet Archive author|name=Atisha}} * [http://faculty.washington.edu/kpotter/ckeyt/txt3.htm Bibliography of Atisha's works, Item 596] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211113104432/http://faculty.washington.edu/kpotter/ckeyt/txt3.htm |date=13 November 2021 }}, Karl Potter, University of Washington * [http://kadampa.org/en/buddhism/advice-from-atisha Advice from Atiśa's Heart] * [http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dipankar_Srijnan,_Atish Atiśa Dipamkara] on Banglapedia * [http://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/original-texts/sutra-texts/lamp-for-the-path-to-enlightenment English Translation of Lamp to the Path of Enlightenment] (by Dr. Alexander Berzin) {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:অতীশ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ]] bdbv0ft03mh6aatgka0m545gyfkv6nh 0 129855 640907 631461 2026-10-01T19:22:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640907 wikitext text/x-wiki '''অনৈতিকতা''' (অনৈতিকতাবাদ বুলিও কোৱা হয়) হৈছে নৈতিকতাৰ প্ৰতি উদাসীনতা, অৱজ্ঞা বা অক্ষমতাৰ অনুপস্থিতি।<ref name='Johnstone 2008'>{{cite book | last = Johnstone | first = Megan-Jane | title = Bioethics: A Nursing Perspective | url = https://archive.org/details/bioethicsnursing0000john | publisher = Elsevier Health Sciences | year = 2008 | pages = [https://archive.org/details/bioethicsnursing0000john/page/102 102]–103 | isbn = 978-0-7295-3873-2 }}</ref><ref name='Superson 2009'>{{cite book | last = Superson | first = Anita | title = The Moral Skeptic | url = https://archive.org/details/moralskeptic0000supe | publisher = Oxford University Press | year = 2009 | pages = [https://archive.org/details/moralskeptic0000supe/page/127 127]–159 | isbn = 978-0-19-537662-3 }}</ref><ref name='Dictionary.com'>{{cite web | url = http://dictionary.reference.com/browse/amorality | title = Amorality | access-date = 2010-06-18 | work = Dictionary.com| archive-url= https://web.archive.org/web/20100729153956/http://dictionary.reference.com/browse/amorality| archive-date= 29 July 2010 | url-status= live}}</ref> কিছুমানে ইয়াক কেৱল নৈতিক বা অনৈতিক নহয় বুলি কয়।<ref>{{Cite book|title=The Anti-Dictionary: A Selected List of Words Being Forced from the Modern Lexicon|last=Cromwell|first=Michael|publisher=Writers Club Press|year=2002|isbn=978-0595224173|location=New York|pages=3}}</ref> অনৈতিক শব্দটোক অনৈতিকতাৰ সৈতে মিহলি কৰিব পাৰি, যিয়ে এজন ব্যক্তি বা গোটে তেওঁলোকে ভুল বুলি জনা বা বিশ্বাস কৰা কাম এটা কৰা বা ভবাক বুজায়।<ref>{{cite book |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=New School Dictionary |publisher=Collins |page=24 |date=1999 |isbn=0 00 472238-8}}</ref> মানুহ আৰু অন্যান্য প্ৰাণীৰ নৈতিকতা আৰু অনৈতিকতা বিজ্ঞানী আৰু দাৰ্শনিকসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ বিষয়।<ref name="C. S. Lewis, Abolition of Man">{{cite book|last=Lewis|first=Clive Staples|title=Abolition of Man|year=2010|publisher=Lits|isbn=978-1609421472|pages=60|url=http://www.columbia.edu/cu/augustine/arch/lewis/abolition1.htm}}</ref> মানুহৰ সামৰ্থ্যক অনৈতিক বুলি ভাবিব পাৰি কাৰণ ইয়াক গঠনমূলক বা ধ্বংসাত্মক উদ্দেশ্যত অৰ্থাৎ [[ভাল]] বা বেয়া কামত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।<ref>Smith, M. K., [https://infed.org/howard-gardner-multiple-intelligences-and-education/ Howard Gardner, multiple intelligences and education] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250718180415/https://infed.org/howard-gardner-multiple-intelligences-and-education/ |date=2025-07-18 }}, ''The encyclopedia of pedagogy and informal education'', updated 19 October 2019, accessed 8 September 2021</ref> [[নৈতিক প্ৰকৃতিবাদ]], [[নৈতিক গঠনবাদ]], [[নৈতিক আপেক্ষিকতাবাদ]] আৰু [[নৈতিক কাল্পনিকতাবাদ]]ক অনৈতিকতাৰ মূল দিশসমূহৰ সৈতে মিল থকা নিৰ্মাণ হিচাপে উল্লেখ কৰি অনৈতিকতা নৈতিকতাৰ আন এটা ৰূপ বা ইয়াৰ ওচৰৰ ধাৰণা বুলি দাবী কৰা এটা স্থিতি আছে।<ref>{{Cite book|title=Ethics Without Morals: In Defence of Amorality|last=Marks|first=Joel|publisher=Routledge|year=2013|isbn=9780415635561|location=New York|pages=57}}</ref> ==নিৰ্জীৱ বস্তু== কোনোবাই যিকোনো সত্ত্বাক বুদ্ধিমান অনৈতিক বুলি বিবেচনা কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শিল এটা ভাল বা বেয়া কামত (যুক্তিবাদী এজেণ্টে) ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে, কিন্তু শিলটো নিজেই ভাল বা বেয়াও নহয়। অন্তৰ্নিহিত দৰ্শনত বস্তুগত জগতখন সহজাতভাৱে দুষ্ট বুলি প্ৰাচীন ৰহস্যবাদী ধাৰণাটোৱে নৈতিকতাক অস্তিত্বৰ ওপৰত নিজেই প্ৰয়োগ কৰিছিল আৰু আৰম্ভণিৰ খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত [[ড’চেটিজম]]ৰ ৰূপত ই এক চিন্তাৰ বিষয় আছিল, কাৰণ ই সৃষ্টি ভাল বুলি ধাৰণাটোৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, যিটো [[দ্য বুক অৱ জেনেছিছ]]ত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="Ignatius of Antioch">{{Cite book|author=Ignatius of Antioch|author-link=Ignatius of Antioch|title=The Epistle of Ignatius to the Smyrnaeans|work=Ante-Nicean Fathers|volume=1|editor1-first=Alexander|editor1-last=Roberts|editor2-first=James|editor2-last=Donaldson|editor3-first=A. Cleveland|editor3-last=Coxe|editor4-first=Kevin|editor4-last=Knight|publisher=Christian Literature Publishing|year=1885|url=https://www.newadvent.org/fathers/0109.htm}}</ref> ==আইনী সত্ত্বা== নিগমসমূহক কিছুমানে অনৈতিক সত্ত্বা বুলি ভাবে।<ref name='Hazelton 2005'>{{cite journal | title = The Amorality of Public Corporations | journal = Essays in Philosophy | year = 2005 | first = James | last = Hazelton |author2=Ken Cussen | volume = 6 | issue = 2 | pages = 366–384 | doi = 10.5840/eip2005624 }}</ref><ref name='Quigley 2003-2004'>{{cite journal |title=Catholic Social Thought and the Amorality of Large Corporations: Time to Abolish Corporate Personhood |journal=Loyola Journal of Public Interest Law |date=2003–2004 |first=William |last=Quigley |pages=109–134 |url=http://www.stthomas.edu/cathstudies/cst/conferences/bilbao/papers/quigley.pdf |access-date=2012-12-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905021402/http://www.stthomas.edu/cathstudies/cst/conferences/bilbao/papers/quigley.pdf |archive-date=2014-09-05 |archivedate=2014-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905021402/http://www.stthomas.edu/cathstudies/cst/conferences/bilbao/papers/quigley.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref name='Stephens 2012'>{{cite journal | title = The Amorality of Profit: Transnational Corporations and Human Rights | journal = Berkeley Journal of International Law | year = 2012 | first = Beth | last = Stephens | volume = 20 | issue = 1 | url = http://scholarship.law.berkeley.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1207&context=bjil | format = PDF | access-date = 2012-12-17 | archivedate = 2019-12-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20191213215402/http://scholarship.law.berkeley.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1207&context=bjil | deadurl = yes }}</ref><ref name='Donaldson 1982'>{{cite book | last = Donaldson | first = Thomas | title = Corporations and morality | publisher = Prentice-Hall | year = 1982 | pages = [https://archive.org/details/corporationsmora00dona/page/78 78] | url = https://archive.org/details/corporationsmora00dona/page/78 | isbn = 978-0-13-177014-0 | url-access = registration }}</ref> ইয়াৰ দ্বাৰা এই সংস্থাসমূহৰ কাৰ্যবাহী আৰু পৰিচালকসকলৰ "নৈতিক অজ্ঞানতা" বুজোৱা হ'ব পাৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া নিগমসমূহক নৈতিক এজেণ্টৰ লগতে এক প্ৰকাৰৰ আইনী ব্যক্তি হিচাপেও গণ্য কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite book|title=Corporations and Criminal Responsibility, Second edition|url=https://archive.org/details/corporationscrim0000well_v8z8|last=Wells|first=Celia|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0198267935|location=Oxford|pages=[https://archive.org/details/corporationscrim0000well_v8z8/page/84 84]}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দৰ্শন]] rsmdruj63rchmsbxbltwkxz74m2n5fl 0 130660 640983 598119 2026-10-02T01:29:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640983 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এলিচ ৰ’গফ | birth_name = এলিচ নিকল ৰ’গফ | birth_date = {{birth date and age|1951|11|10}} | birth_place = | death_date = | death_place = | education = কানেকটিকাট কলেজ (স্নাতক)<br/>হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (MBA) | spouse = {{marriage|ডেভিদ ৰুবেনষ্টাইন|1983|2017|reason=divorced}} | children = ৩ | parents = মৰ্টিমাৰ ৰ’গফ (পিতৃ) }} '''এলিচ নিকল ৰ’গফ''' ([[ইংৰাজী]]: Alice Rogoff, জন্ম ১০ নৱেম্বৰ ১৯৫১) এগৰাকী আমেৰিকান বাতৰি কাকত প্ৰকাশকাৰী কাৰ্যনিৰ্বাহী, সমাজসেৱী, লেখিকা আৰু বিমান চালক। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ৰ’গফ হৈছে মৰ্টিমাৰ ৰ’গফ (১৯২১–২০০৮)-ৰ কন্যা, যি নেভিগেশ্বন চায়েন্সেছৰ পূৰ্বৰ চেয়াৰমেন আৰু সভাপতি আছিল; তেওঁৰ মাতৃ হৈছে চিত্ৰশিল্পী আৰু মিউৰেল শিল্পী শীলা ৰ’গফ।<ref name=nytimes1983>{{cite news|title=D.M. Rubenstein Wed To Alice Nicole Rogoff|url=https://www.nytimes.com/1983/05/22/style/dm-rubenstein-wed-to-alice-nicole-rogoff.html|accessdate=April 10, 2014|newspaper=The New York Times|date=May 22, 1983}}</ref> তেওঁৰ দুই ভায়েক-ভনী আছে, লুইজা থম্পচন আৰু জুলিয়া পিচ।<ref name=washingtonpost2008>{{cite news|title=Mortimer Rogoff, Inventor and Businessman|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/16/AR2008081601932.html|accessdate=April 10, 2014|newspaper=The Washington Post|date=August 17, 2008}}</ref> ৰ’গফে ডেল্টন স্কুল, কানেকটিকাট কলেজ, আৰু হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলত অধ্যয়ন কৰি ১৯৭৮ চনত MBA ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=alumni.hbs.edu>{{cite web|title=You're Never Done Learning|url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=919|publisher=Harvard Business School|accessdate=April 10, 2014|date=September 1, 2011}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ৰ’গফে ১০ বছৰৰো অধিক সময় ''U.S. News & World Report'' মেগাজিনৰ মুখ্য বিত্তীয় বিষয়া হিচাপে কৰ্মৰত থাকে।<ref>{{Cite news |last=Duin |first=Julia |date=July 8, 2015 |title=What's this Washington insider and billionaire's wife doing in Alaska? |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/magazine/whats-this-washington-insider-and-billionaires-wife-doing-in-alaska/2015/07/07/1102d5d6-0af4-11e5-9e39-0db921c47b93_story.html |access-date=May 22, 2024 |newspaper=The Washington Post}}</ref> তেওঁ ''দ্য ৱাশ্বিংটন প'ষ্ট''ত প্ৰকাশক ডোনাল্ড গ্ৰাহামৰ সহায়ক হিচাপে কৰ্মৰত থাকে আৰু তাৰ অনলাইন সংস্কৰণ গঠন কৰে। ১৯৭৮–১৯৮০ চনত তেওঁ পৰিচালনা আৰু বাজেট কাৰ্যালয়ৰ পৰিচালকক বিশেষ সহায়ক হিচাপে সহায় কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.milkeninstitute.org/events/gcprogram.taf?function=bio&EventID=gc12&SPID=8074|title=Speaker's Biography: Alice Rogoff |publisher=[[Milken Institute]]|accessdate=April 9, 2014}}</ref> ৰ’গফে প্ৰথমবাৰ ২০০২ চনত [[Alaska|আলাস্কা]] পৰিদৰ্শন কৰে।<ref name=Cole2012>{{cite web|last=Cole|first=Dermot|title=Billionaire philanthropist helps Alaskans share their story with world|url=http://www.newsminer.com/news/dermot_code/article_a075762b-9b3f-5ed6-83e1-ecea8f0c4ad4.html?mode=jqm|publisher=News-Miner|accessdate=April 10, 2014|date=December 26, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230422124722/https://www.newsminer.com/news/dermot_code/article_a075762b-9b3f-5ed6-83e1-ecea8f0c4ad4.html?mode=jqm|archivedate=April 22, 2023|deadurl=yes}}</ref> তেওঁক আলাস্কা পৰিচয় কৰায় থেৰন "টেৰী" স্মিথ, পূৰ্বৰ মুখ্য উৰণকাৰী। স্মিথ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ সৈতে ৰ’গফ আলাস্কা পৰ্যটন কৰে আৰু স্থানীয় মানুহৰ সৈতে দেখা কৰে। পাছত তেওঁ নিজে বিমান উৰাবলৈ শিকে।<ref name=Medred2014/> স্মিথৰ ঘৰ পৰিদৰ্শন কৰাৰ সময়তে তেওঁ এংকৰেজত ঘৰ ক্ৰয় কৰে। ২০০৮ চনত ৰ’গফ ''আলাস্কা ডিছপেচ''ৰ মূল অংশীদাৰ হয়।<ref name=ap2014>{{cite web|title=Alaska's largest daily newspaper sold for $34M|url=https://uk.finance.yahoo.com/news/alaskas-largest-daily-newspaper-sold-211701800.html|publisher=Associated Press|accessdate=April 10, 2014|date=April 8, 2014}}</ref> ২০১৪ চনৰ এপ্ৰিলত ঘোষিত হয় যে ৰ’গফ আৰু আলাস্কা ডিছপেচে ''এনকৰ'ৰেজ ডেইলী নিউজ'' (আলাস্কাৰ সৰ্ববৃহৎ কাকত) $34 মিলিয়ন ডলাৰত ক্ৰয় কৰে। ২০১৭ চনত তেওঁ বাতৰি কাকতৰ নিয়ন্ত্ৰণ ত্যাগ কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>Rogoff, Alice. "A message from Alice Rogoff," ''Alaska Dispatch News,'' 13 Aug. 2017. Retrieved 13 Aug. 2017.</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ৰ’গফে ১৯৮৩ চনত ডেভিদ ৰুবেনষ্টাইনৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ ৩ গৰাকী সন্তান আছে, দুজনী কন্যা আৰু এজন পুত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=2023-04-10 |title=What's this Washington insider and billionaire's wife doing in Alaska? |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/magazine/whats-this-washington-insider-and-billionaires-wife-doing-in-alaska/2015/07/07/1102d5d6-0af4-11e5-9e39-0db921c47b93_story.html |access-date=2024-07-04 |newspaper=Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> তেওঁলোক ৮ ডিচেম্বৰ ২০১৭ত বিবাহবিচ্ছেদ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/billionaire-david-rubenstein-and-his-wife-alice-rogoff-divorce/2017/12/08/ba41a5f4-dc49-11e7-b859-fb0995360725_story.html|title=Billionaire David Rubenstein and his wife, Alice Rogoff, divorce|first=Roxanne|last=Roberts|date=December 8, 2017|access-date=December 18, 2017|via=www.WashingtonPost.com}}</ref> তেওঁৰ ব্যৱসায়ৰ উপৰি, ৰ’গফে আলাস্কা হাউচ নিউয়ৰ্ক আৰু আলাস্কা নেটিভ আৰ্টছ ফাউণ্ডেচনৰ প্ৰতিষ্ঠাতাত সহায় কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1983/05/22/style/dm-rubenstein-wed-to-alice-nicole-rogoff.html|title=D.M. Rubenstein Wed To Alice Nicole Rogoff|newspaper=[[The New York Times]]|date=May 22, 1983 |accessdate=April 9, 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2014/04/09/business/media/mcclatchy-to-sell-anchorage-daily-news-to-alaska-dispatch-publishing.html?nlid=67524431&_r=0|title=McClatchy to Sell Anchorage Daily News to Alaska Dispatch Publishing|newspaper=The New York Times|date=April 8, 2014 |accessdate=April 9, 2014|last1=Kaufman |first1=Leslie }}</ref> তেওঁ আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ স্বামী জুনাউ, আলাস্কাৰ শিশু শিক্ষাত কলাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে এনি গিভেন চাইল্ড কাৰ্যসূচীত সহায় কৰে।<ref name=Brown2013>{{cite news|last=Brown|first=Benjamin|title=Any Given Child comes to Juneau|url=http://juneauempire.com/opinion/2013-02-24/any-given-child-comes-juneau#.U0YQ9scwKmE|newspaper=[[Juneau Empire]]|accessdate=April 10, 2014|date=February 24, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413154927/http://juneauempire.com/opinion/2013-02-24/any-given-child-comes-juneau#.U0YQ9scwKmE|archive-date=April 13, 2014|url-status=dead|archivedate=April 13, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413154927/http://juneauempire.com/opinion/2013-02-24/any-given-child-comes-juneau#.U0YQ9scwKmE|deadurl=yes}}</ref> ২০১৪ চনত ৰ’গফে নিজৰ বিমান উৰাই ইডিটাৰড চেল্ড ৰেচৰ অনুসৰণ কৰে।<ref> {{Cite news |date=2023-04-10 |title=What's this Washington insider and billionaire's wife doing in Alaska? |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/magazine/whats-this-washington-insider-and-billionaires-wife-doing-in-alaska/2015/07/07/1102d5d6-0af4-11e5-9e39-0db921c47b93_story.html |access-date=2024-07-04 |newspaper=Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> ২০১৫ চনৰ আগষ্টত, ৰ’গফে তেওঁৰ এংকৰেজ ঘৰত প্ৰেছিডেণ্ট [[Barack Obama|বাৰাক ওবামা]]ৰ সৈতে ব্যক্তিগত ভোজন অনুষ্ঠান আয়োজন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Herz|first1=Nathaniel|last2=Martinson|first2=Erica|title=Obama cites Alaska in address urging action on climate change|url=http://www.adn.com/article/20150831/obama-cites-alaska-address-urging-action-climate-change|newspaper=[[Juneau Empire]]|accessdate=31 August 2015|date=31 August 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901184008/http://www.adn.com/article/20150831/obama-cites-alaska-address-urging-action-climate-change|deadurl=yes}}</ref> ৩ জুলাই ২০১৬ চনত, ৰ’গফে চেছনা ২০০৬ ফ্ল'ট প্লেন উৰুৱাই হেলিবাট কভ, আলাস্কা'ত অবতৰণৰ সময়ত দুৰ্ঘটনা ঘটায়। বিমান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ল যদিও তেওঁ নিৰাপদে অবতৰণ কৰে।<ref>{{cite news|last=Joling|first=Dan|title=Alaska newspaper publisher survives floatplane crash|url=http://www.seattletimes.com/seattle-news/transportation/alaska-newspaper-publisher-survives-floatplane-crash/|newspaper=[[The Seattle Times]]|accessdate=5 July 2016|date=5 July 2016}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|35em}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] 8cc1fw82193721jzkciywrqovkkjsqm 0 133292 640976 603241 2026-10-02T00:29:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640976 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = উষা খড্‌গী | image = Usha Khadgi portrait.JPG | native_name = उषा खड्गी | native_name_lang = ne | birth_place = বীৰগঞ্জ, [[নেপাল]] | occupation = মডেল, টেলিভিছন পৰিচালিকা, ব্যৱসায়ী | title = মিছ নেপাল ৱৰ্ল্ড ২০০০ | competitions = মিছ নেপাল ৱৰ্ল্ড ২০০০ (বিজয়ী) | website = [https://www.ushakhadgi.com.np ushakhadgi.com.np] | age = ৪৫ বছৰ }} '''উষা খড্‌গী''' ([[নেপালী]]: उषा खड्गी; [[ইংৰাজী]]: Usha Khadgi) এগৰাকী নেপালী মডেল, টেলিভিছন পৰিচালিকা, সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী আৰু ব্যৱসায়ী। ২০০০ চনত তেওঁ সপ্তম মিছ নেপালৰ খিতাপ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://goonlinenews.com|title=List of Miss Nepal – Go Online News|date=16 December 2014|publisher=|accessdate=16 December 2016|archive-date=20 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220165242/http://goonlinenews.com|url-status=dead}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০২২ চনৰ পৰা তেওঁ নিউজ ২৪ চেনেলত ''আমা'' নামৰ এখন টক শ্ব’ৰ চতুৰ্থ ছিজনৰ আঁত ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == জীৱনী == নেপালৰ বীৰগঞ্জত উষা খড্‌গীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম উত্তম বাহাদুৰ খড্‌গী আৰু মাতৃৰ নাম উৰ্মিলা খড্‌গী। তেওঁ ১৯৯৯ চনৰ মিছ পোখৰাৰ প্ৰথম ৰানাৰ্ছ-আপ আছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ ২০০০ চনত মিছ বীৰগঞ্জত অংশগ্ৰহণ কৰি প্ৰথম ৰানাৰ্ছ-আপৰ খিতাপ জিকিছিল। একে বছৰতে তেওঁ মিছ নেপাল ২০০০-ত অংশ লয় আৰু মিছ নেপাল খিতাপ জয় কৰে। তেওঁ সপ্তমগৰাকী মিছ নেপাল আৰু ৰুবী ৰাণাৰ পিছত বীৰগঞ্জৰ পৰা হোৱা দ্বিতীয়গৰাকী বিজয়ী। ২০২২ চনৰ পৰা তেওঁ নিউজ ২৪ চেনেলত ''আমা'' নামৰ এখন টক শ্ব’ৰ চতুৰ্থ ছিজনৰ আঁত ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |title='आमा' को चौथो सिजनमा उषा खड्गीको इन्ट्री |url=https://pahilopost.com |access-date=2022-07-12 |website=pahilopost.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220712034714/https://pahilopost.com/ |archivedate=2022-07-12 |deadurl=yes}}</ref> অনুষ্ঠানটোৰ প্ৰতিটো খণ্ডত এগৰাকী নেপালী চেলিব্ৰিটীক তেওঁলোকৰ মাতৃৰ সৈতে দেখুওৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=अभिनेत्री उषा खड्गी अब कार्यक्रम प्रस्तोता |url=https://www.rangasansar.com |access-date=2022-07-12 |website=Rautahat Online}}</ref><ref>{{Cite web |title='आमा'को चौथो सिजनमा उषा खड्गी |url=https://www.onlinekhabar.com |access-date=2022-07-12 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> অনুষ্ঠানটোত প্ৰিয়ংকা কাৰ্কী, জিতু নেপাল আদি বিভিন্ন অভিনেতা, কৌতুক অভিনেতা আৰু গায়ক-গায়িকাই অংশগ্ৰহণ কৰিছে। উষাৰ 'উষাজ ষ্টাইলিছ কলকচন' নামৰ এটা ফেশ্বন ডিজাইনাৰ কাপোৰ আৰু বুটিকৰ ব্যৱসায়ো আছে।<ref>{{Cite news |date=Aug 2, 2023 |title=Miss Nepal Usha Khadgi's Business Journey: Usha's Stylish Collection |work=TSCBN |url=https://tscbn.com }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === টেলিভিছন === {| class="wikitable" |+ !বছৰ !শীৰ্ষক !চেনেল !ছিজন !ধৰণ |- |২০২২ |''আমা'' |নিউজ ২৪ |৪ |টক শ্ব’ |} == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০০৩ চনত তেওঁ সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যক্তি জি পি তিমালচেনাৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। ১৭ বছৰীয়া দাম্পত্য জীৱনৰ অন্তত ২০২০ চনত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ ঘটে।<ref>{{cite web |title=Model Usha Khadgi announces the end of her marriage – OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com |website=onlinekhabar.com}}</ref> তেওঁলোকৰ এজনী ছোৱালী আৰু এজন ল’ৰা সন্তান আছে।<ref>{{Cite web |title=के श्रीमानबाट घरेलु हिंसा भोगिरहेकी थिइन् उषा खड्गी ? |url=https://www.onlinekhabar.com |access-date=2022-07-12 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ৰুবী ৰাণা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}}{{s-start}} {{S-ach}} {{succession box | title = মিছ নেপাল | years = ২০০০ | before = শ্বেতা সিং | after = মালৱিকা চুব্বা }} {{s-end}} [[শ্ৰেণী:নেপালৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] 65zsr8stdjjc0iemberpkxgx77n08ek 0 133521 640962 597712 2026-10-01T22:19:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640962 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = আম্বুয়াত | image = Ambuyat in Bandar Seri Begawan Brunei.jpg | image_size = 250 | caption = ব্ৰুণেইৰ বান্দৰ চেৰী বেগৱানত পৰিবেশন কৰা আম্বুয়াত | alternate_name = | country = [[ব্ৰুণেই]]<ref>{{cite journal|url=https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/download/5848/3865/20347|title=Makanan tradisional Melayu Brunei: suatu penelitian konsep dan tafsiran|trans-title=Traditional Bruneian Malay cuisine: a study of concepts and interpretations|last1=Abdul Rahman|first1=Nurfarain|last2=Sohaimi Esa|first2=Mohd|last3=Awang Jambol|first3=Dayang Junaidah|language=ms|journal=Jurnal Kinabalu|year=2024|volume=3|eissn=2600-867X|pages=160–176}}</ref> | region = ব্ৰুণেই আৰু পূব [[মালয়েছিয়া]] (চাৰাৱাক, লাবুয়ান, চাবাহ) | creator = {{hlist|ব্ৰুণেইৰ মালয় লোকসকল|বিচায়া|লুণ্ডায়েহ/লুন বাৱাং|বাজাউ|কাদাজান-দুচুন}} | course = | type = {{hlist|খাদ্য|প্ৰধান খাদ্য}} | served = | main_ingredient = চাগু | variations = | calories = <span style="color:#0000FF">''৮৪২''</span> | other = }} '''আম্বুয়াত''' (Ambuyat) হৈছে চাগু গছৰ কাণ্ডৰ ভিতৰৰ অংশৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা এবিধ খাদ্য। ই শ্বেতসাৰযুক্ত আৰু সোৱাদহীন এক পদাৰ্থ, যিটো দেখিবলৈ 'টেপিঅ’কা'ৰ দৰে। আম্বুয়াত হৈছে [[ব্ৰুণেই]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য,<ref name="Ambuyat iconic heritage">{{cite news|url=http://www.bt.com.bn/art-culture/2011/01/08/ambuyat-our-iconic-heritage|title=Ambuyat – Our iconic heritage|last=Tiah|first=Jessica|work=The Brunei Times|date=8 January 2011|access-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404182236/http://www.bt.com.bn/art-culture/2011/01/08/ambuyat-our-iconic-heritage|archive-date=4 April 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://mediapermata.com.bn/ambuyat-sajian-pilihan-orang-kitani/|title=Ambuyat sajian pilihan orang kitani|trans-title=Ambuyat is the favourite dish of our people|last=Zainuddin|first=Afiq|language=ms|work=Media Permata|date=5 December 2023|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410035502/https://mediapermata.com.bn/ambuyat-sajian-pilihan-orang-kitani/|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}</ref> আৰু ই মালয়েছিয়াৰ চাৰাৱাক, চাবাহ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল লাবুয়ানতো যথেষ্ট জনপ্ৰিয়, য’ত ইয়াক কেতিয়াবা ''লিনুত'' বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://munchmalaysia.com/traditional-food/ambuyat-the-traditional-and-exotic-food-gem/|title=Ambuyat: The Traditional and Exotic Food Gem|last=Jayaweera|first=Himavee|work=Munch Malaysia|date=16 October 2023 |access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410022300/https://munchmalaysia.com/traditional-food/ambuyat-the-traditional-and-exotic-food-gem/|archive-date=10 April 2025|url-status=live}}</ref> ==পাৰ্শ্বপটভূমি== আম্বুয়াত হৈছে ব্ৰুণেইৰ মালয়, বিচায়া, বাজাউ, কাদাজান-দুচুন আৰু লুণ্ডায়েহ/লুন বাৱাং জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য। এই লোকসকল চাবাহৰ ইণ্টেৰিয়ৰ ডিভিজন আৰু ৱেষ্ট ক'ষ্ট ডিভিজন, চাৰাৱাকৰ লিম্বাং ডিভিজনৰ লগতে মালয়েছিয়াৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল লাবুয়ান আৰু ব্ৰুণেইত বিস্তৃত হৈ আছে,<ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/bhplus-old/2016/10/198020/ambuyat-sajian-tradisional-masyarakat-borneo|title=Ambuyat sajian tradisional masyarakat Borneo|trans-title=Ambuyat, a traditional dish of Borneo people|last=Lisut|first=Osman|language=ms|work=Berita Harian|date=2 October 2016|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410023203/https://www.bharian.com.my/bhplus-old/2016/10/198020/ambuyat-sajian-tradisional-masyarakat-borneo|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}</ref><ref name="Ambuyat dipped">{{cite web|url=https://ecentral.my/makanan-sabah/|title=10 Makanan Sabah Yang Unik dan Popular di Malaysia|trans-title=10 Unique and Popular Sabah Foods in Malaysia|author=Mel|language=ms|work=eCentral|date=19 March 2024|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410024146/https://ecentral.my/makanan-sabah/|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}</ref><ref name="Ambuyat details">{{cite web|url=https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|title=Masakan tradisional 'ambuyat' [Pengenalan dan sejarah]|trans-title=Traditional cusine 'ambuyat' [Introduction and history]|language=ms|work=National Department for Culture and Arts, Malaysia|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410025001/https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|archive-date=10 April 2025|url-status=dead|archivedate=10 April 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250410025001/https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|deadurl=yes}}</ref> য’ত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Ambuyat iconic heritage"/><ref>{{cite news|url=http://bt.com.bn/life/2009/02/21/fostering_family_ties_with_ambuyat_feasts|title=Fostering family ties with ambuyat feasts|last=Ali|first=Bahrum|work=The Brunei Times|date=21 February 2009|access-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404180705/http://bt.com.bn/life/2009/02/21/fostering_family_ties_with_ambuyat_feasts|archive-date=4 April 2014|url-status=dead}}</ref> আম্বুয়াত খাবলৈ ''চান্দা'' নামৰ এযোৰ বাঁহৰ চপষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চপষ্টিকেৰে শ্বেতসাৰখিনি পকাই লৈ চচৰ সৈতে ডুবাই খোৱা হয়।<ref name="Ambuyat dipped"/> ইয়াৰ বাবে ব্যৱহাৰ হোৱা চচবোৰ বিভিন্ন ধৰণৰ হ’ব পাৰে, যেনে মিছা মাছৰ পেষ্ট (''সাম্বল বেলাকান''), ''সাম্বল টেম্পোইয়াক'' (জলকীয়া আৰু কিম্বন কৰা দুৰিয়ানৰ পেষ্ট), ''সাম্বল চিনকালক'' (জলকীয়া আৰু কিম্বন কৰা মিছা মাছৰ পেষ্ট), আৰু ''সাম্বল বিনজাই'' (এবিধ বনৰীয়া আম)।<ref name="Asian Foodies AirAsia">{{cite news|url=https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|title=In Southeast Asia, an Exotic Sago Dish Awaits Adventurous Foodies|last=Rodrigues|first=Beverly|work=Explore AirAsia|date=21 November 2022|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410034640/https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|archive-date=10 April 2025|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250410034640/https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|archivedate=10 April 2025|deadurl=yes}}</ref> অতীতত ই এই অঞ্চলৰ আদিবাসীসকলৰ অন্যতম প্ৰধান খাদ্য আছিল।<ref name="Ambuyat details"/> পূব ইণ্ডোনেছিয়াৰ কিছুমান অংশত ইয়াৰ দৰেই এবিধ খাদ্য পোৱা যায় যাক 'পাপেদা' বুলি কোৱা হয়। পাপেদা সাধাৰণতে ভজা কলমৌ শাক (''কাংকুন''), অমিতাৰ কলি আৰু হালধিৰে ৰন্ধা মাছৰ তৰকাৰী 'কুয়াহ ইকান কুনিং'ৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়।<ref name="Asian Foodies AirAsia"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যঞ্জন]] c3158fra484rwkzuauesvhqbtwb6owa 0 133814 640922 636780 2026-10-01T19:57:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640922 wikitext text/x-wiki {{Infobox badminton player | name = অশ্বিনী পোনাপ্পা | image = Ashwini Ponnappa CWG.jpg | caption = ২০১০ চনত পোনাপ্পা | nickname = | birth_name = | country = ভাৰত | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|09|18}} | birth_place = [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] | death_place = | height = ১.৬৪ মিটাৰ | weight = ৬০ কেজি | years_active = ২০০৭–বৰ্তমান | handedness = সোঁহতীয়া | coach = | event = মহিলা আৰু মিক্স ডাবলছ | highest_ranking = ১০ (মহিলা ডাবলছ, জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে, ২০ আগষ্ট ২০১৫)<br /> ১৯ (মিক্স ডাবলছ, সাত্বিকচাইৰাজ ৰেংকিৰেড্ডীৰ সৈতে, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১) | highest_ranking_date = | current_ranking = | current_ranking_date = | medals = {{MedalSport | মহিলা [[বেডমিণ্টন]] }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | [[বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপ|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ]] }} {{MedalBronze | ২০১১ লণ্ডন | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | উবেৰ কাপ }} {{MedalBronze | ২০১৪ নতুন দিল্লী | মহিলা দলগত }} {{MedalBronze | ২০১৬ কুনচান | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | [[কমনৱেলথ গেমছ]] }} {{MedalGold | ২০১০ দিল্লী | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১৮ গোল্ড কোষ্ট | মিক্স দলগত }} {{MedalSilver | ২০১০ দিল্লী | মিক্স দলগত }} {{MedalSilver | ২০১৪ গ্লাছগো | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalSilver | ২০২২ বাৰ্মিংহাম | মিক্স দলগত }} {{MedalBronze | ২০১৮ গোল্ড কোষ্ট | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | [[এছিয়ান গেমছ]] }} {{MedalBronze | ২০১৪ ইনচিয়ন | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ }} {{MedalBronze | ২০১৪ গিমচন | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | এছিয়া টিম চেম্পিয়নশ্বিপ }} {{MedalGold | ২০২৪ চেলংগৰ | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | দক্ষিণ এছীয় গেমছ }} {{MedalGold | ২০১০ ঢাকা | মিক্স ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১০ ঢাকা | মহিলা দলগত }} {{MedalGold | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মহিলা দলগত }} {{MedalSilver | ২০১০ ঢাকা | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalSilver | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মিক্স ডাবলছ }} | bwfbadminton_id = 49765 | bwf_id = F3875CB7-E471-43E6-85AB-E5491472A119 }} '''অশ্বিনী পোনাপ্পা মাছিমাণ্ডা''' (জন্ম: ১৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯) এগৰাকী ভাৰতীয় [[বেডমিণ্টন]] খেলুৱৈ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেডমিণ্টন চাৰ্কিটত মহিলা ডাবলছ আৰু মিক্স ডাবলছ উভয় শাখাতে দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে তেওঁৰ এক সফল অংশীদাৰিত্ব আছিল আৰু এই যুটিটোৱে কমনৱেলথ গেমছত স্বৰ্ণ পদক, উবেৰ কাপ আৰু এছিয়ান বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদককে ধৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাত বহু পদক লাভ কৰিছে। তেওঁলোক ধাৰাবাহিকভাৱে বি.ডব্লিউ.এফ. (BWF) বিশ্ব ৰেংকিংত শীৰ্ষ ২০টা স্থানৰ ভিতৰত আছিল আৰু সৰ্বোচ্চ ১০ নং স্থান লাভ কৰিছিল। পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই ২০১১ চনত বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত পদক জয় কৰা এয়া প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা ডাবলছ যুটি আছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৮৯ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত [[বেংগালুৰু]]ত অশ্বিনী পোনাপ্পাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ বেংগালুৰুৰ ছেইণ্ট ফ্ৰাংক চিছ জেভিয়াৰ গাৰ্লছ হাইস্কুল আৰু হায়দৰাবাদৰ ছেইণ্ট মেৰীজ কলেজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃয়ে ভাৰতৰ হৈ হকী খেলিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018891-ashwini-ponnappa.htm|title=Badminton {{!}} Athlete Profile: Ashwini PONNAPPA - Gold Coast 2018 Commonwealth Games|website=results.gc2018.com|language=en-AU|access-date=2018-08-29|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206024631/https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018891-ashwini-ponnappa.htm|url-status=dead}}</ref> অৱশ্যে অশ্বিনীয়ে হকীতকৈ বেডমিণ্টনক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। == কেৰিয়াৰ == ২০০৪ চনত অশ্বিনী পোনাপ্পাই চাব-জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছ শাখাত প্ৰথমটো ৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ জয় কৰে। তেওঁ ২০০৫ চনত চাব-জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছত আৰু ২০০৬ আৰু ২০০৭ চনত জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছত ৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ দখল কৰে। তেওঁ ২০১০ চনত অনুষ্ঠিত দক্ষিণ এছীয় গেমছত মিক্স ডাবলছ আৰু দলগত ইভেণ্টত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰিছিল। ২০১০ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত তেওঁ জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে যুটি বান্ধি মহিলা ডাবলছত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰি ইতিহাস ৰচনা কৰে। ঘৰুৱা দৰ্শকৰ সন্মুখত এই পদক জয় কৰাৰ পিছত গুট্টা আৰু পোনাপ্পাৰ নাম ঘৰে ঘৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Rao |first=Rakesh |title=Saina wins singles gold |url=http://www.thehindu.com/sport/article830304.ece |access-date=15 October 2010 |newspaper=[[The Hindu]] |date=14 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101017040632/http://www.thehindu.com/sport/article830304.ece |archivedate=17 October 2010 |deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১১ চনত তেওঁলোকে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন আগবঢ়ায়। বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত পদক নিশ্চিত কৰা তেওঁলোক প্ৰথম ভাৰতীয় যুটি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই যুটিটোৱে ইণ্ডোনেছিয়াৰ দ্বাদশ বাছনিৰ ভিটা মাৰিছা আৰু নাদিয়া মেলাটিক ১৭–২১, ২১–১০, ২১–১৭ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি মহিলা ডাবলছৰ ছেমি ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰে। অৱশ্যে লণ্ডনত অনুষ্ঠিত ছেমিত তেওঁলোক চীনৰ পঞ্চম বাছনিৰ খেলুৱৈৰ হাতত পৰাস্ত হয় আৰু ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। তেওঁ ২০১২ চনৰ লণ্ডন অলিম্পিকৰ মহিলা ডাবলছত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই তেওঁলোকৰ প্ৰথমখন মহিলা ডাবলছ খেলত জাপানী যুটী মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱাৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে চীনা টাইপেইৰ উচ্চ ৰেংকিঙৰ চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিনক ২৫–২৩, ১৬–২১, ২১–১৮ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি গ্ৰুপ পৰ্যায়ত প্ৰথমটো জয় পঞ্জীয়ন কৰে। গ্ৰুপ বি-ৰ অন্তিমখন খেলত ছিন্তা মূলিয়া ছাৰি আৰু ইয়াও লেইক ২১-১৬, ২১-১৫ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰা সত্ত্বেও আৰু জাপান তথা টাইপেইৰ সৈতে সমান সংখ্যক জয় লাভ কৰা পাছতো জ্বলা আৰু অশ্বিনীয়ে মাত্ৰ এক পইণ্টৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত স্থান লাভৰ পৰা বঞ্চিত হয়। মঙলবাৰে নিশা ভাৰতৰ অন্তিমখন গ্ৰুপ মেচৰ পূৰ্বে বিশ্বৰ পাঁচ নম্বৰ জাপানী যুটী মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱাই আচৰিত ধৰণে ১০ম স্থানৰ চীনা টাইপেইৰ চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিনৰ হাতত ১৯-২১, ১১-২১ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈছিল। পদকৰ আশা থকা জ্বলা গুট্টা আৰু অশ্বিনী পোনাপ্পা প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা বাহিৰ হোৱাৰ পিছত জাপান আৰু চীনা টাইপেইৰ মাজৰ মহিলা ডাবলছ বেডমিণ্টন খেলখন সঠিক ক্ৰীড়া মনোভাৱেৰে খেলা হৈছিল নে নাই তাৰ তদন্তৰ বাবে ভাৰতে গেমছ আয়োজকৰ ওচৰত আনুষ্ঠানিক প্ৰতিবাদ দাখিল কৰিছিল, কিন্তু কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা নহ'ল। অলিম্পিক গেমছৰ পিছত জ্বলাই খেলৰ পৰা সাময়িক বিৰতি লয়। পোনাপ্পাই তাৰ পিছত ২০১৩ চনত এক চমু সময়ৰ বাবে প্ৰজ্ঞা গাদৰেৰ সৈতে যুটী বান্ধে আৰু বছৰটোৰ শেষৰ ফালে পুনৰ জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে একত্ৰিত হয়। ২০১৪ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই মহিলা ডাবলছত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। ফাইনেলত তেওঁলোক মালেছিয়াৰ এটা যুটীৰ হাতত পৰাস্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|title=Glasgow 2014 - Ashwini Ponnappa Profile|website=g2014results.thecgf.com|access-date=2018-08-29|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304222939/http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304222939/http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ ২৯ জুনত জ্বলাৰ সৈতে খেলি তেওঁলোকে শীৰ্ষ বাছনিৰ ডাচ্চ যুটী ইফে মুছকেনছ আৰু চেলেনা পিয়েকক পৰাস্ত কৰি কানাডা অপেন মহিলা ডাবলছ খিতাপ জয় কৰে।<ref>{{cite web |url=http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |title=Jwala Gutta-Ashwini Ponnappa Win Canada Open |agency=Press Trust of India |access-date=2 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063333/http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063333/http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ২০১৬ চনৰ অলিম্পিকত গুট্টাৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ তিনিওখন খেলতে পৰাস্ত হয় আৰু ফলস্বৰূপে আগবাঢ়িব নোৱাৰিলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418121420/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|url-status=dead|archive-date=2020-04-18|title=Ashwini Ponnappa Bio, Stats, and Results|website=Olympics at Sports-Reference.com|language=en|access-date=2018-08-29|archivedate=2020-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200418121420/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত পোনাপ্পা মিক্স দলগত ইভেণ্টত স্বৰ্ণ জয় কৰা ভাৰতীয় দলটোৰ অংশ আছিল আৰু এন. ছিক্কী ৰেড্ডীৰ সৈতে মহিলা ডাবলছত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল।<ref name=":0" /> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৭ চনৰ ২৪ ডিচেম্বৰত তেওঁ ব্যৱসায়ী তথা মডেল কৰণ মেদাপ্পাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |last=Varma |first=Devarchit |date=25 December 2017 |title=Ashwini Ponnappa ties the knot with long-time boyfriend Karan Medappa |url=http://www.hindustantimes.com/other-sports/ashwini-ponnappa-ties-the-knot-with-long-time-boyfriend-karan-medappa/story-7dWgzQHYLgtx5j9ziWPKsK.html |work=[[Hindustan Times]] |location=[[Mumbai]] |access-date=30 December 2017 }}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=26 December 2017 |title=Ashwini Ponnappa ties the knot with businessman-model Karan Medappa, see pics |url=http://indianexpress.com/article/sports/badminton/ashwini-ponnappa-ties-the-knot-with-businessman-model-karan-medappa-see-pics-4999317/ |work=[[The Indian Express]]|access-date=30 December 2017}}</ref> == সফলতা == [[File:Ponnappa & Gutta.jpg|thumb|২০১০ চনৰ বি.ডব্লিউ.এফ. বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত পোনাপ্পা আৰু জ্বলা গুট্টা]] === বি.ডব্লিউ.এফ. বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#F3E6D7" | align="center" | ২০১১ | align="left" | ওৱেম্বলি এৰিনা, লণ্ডন, ইংলেণ্ড | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|CHN}} তিয়ান কিং<br />{{flagicon|CHN}} ঝাও ইউনলেই | align="left" | ১৪–২১, ১৬–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === কমনৱেলথ গেমছ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১০ | align="left" | ছিৰি ফৰ্ট স্পৰ্টছ কমপ্লেক্স, নতুন দিল্লী, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|SIN}} শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি<br />{{flagicon|SIN}} ইয়াও লেই | align="left" | ২১–১৬, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১৪ | align="left" | এমিৰেটছ এৰিনা, গ্লাছগো, স্কটলেণ্ড | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|MAS}} ভিভিয়ান হু<br />{{flagicon|MAS}} ওন খে ৱেই | align="left" | ১৭–২১, ২১–২৩ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১৮ | align="left" | কাৰাৰা স্পৰ্টছ এণ্ড লেজাৰ চেণ্টাৰ, গোল্ড কোষ্ট, অষ্ট্ৰেলিয়া | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|AUS}} ছেট্যনা মাপাচা<br />{{flagicon|AUS}} গ্ৰনিয়া সমৰভিল | align="left" | ২১–১৯, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#ECF2FF" | align="center" | [[২০১৪ বেডমিণ্টন এছিয়া চেম্পিয়নশ্বিপ|২০১৪]] | align="left" | গিমচন ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম, গিমচন, দক্ষিণ কোৰিয়া | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|CHN}} লুও ইং<br />{{flagicon|CHN}} লুও ইউ | align="left" | ১২–২১, ৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === দক্ষিণ এছীয় গেমছ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১০ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১০]] | align="left" | উডেন-ফ্ল’ৰ জিমনেছিয়াম, ঢাকা, বাংলাদেশ | align="left" | {{flagicon|IND}} পি. চি. তুলসী | align="left" | {{flagicon|IND}} অপৰ্ণা বালন<br />{{flagicon|IND}} শ্ৰুতি কুৰিয়ান | align="left" | ১৯–২১, ২০–২২ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১৬ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১৬]] | align="left" | মাল্টিপাৰ্পাছ হল SAI-SAG চেণ্টাৰ, শ্বিলং, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী<br />{{flagicon|IND}} কে. মনীষা | align="left" | ২১–৯, ২১–১৭ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১০ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১০]] | align="left" | উডেন-ফ্ল’ৰ জিমনেছিয়াম, ঢাকা, বাংলাদেশ | align="left" | {{flagicon|IND}} ভালিয়াভিটিল দিজু | align="left" | {{flagicon|IND}} চানাবে থমাছ<br />{{flagicon|IND}} অপৰ্ণা বালন | align="left" | ২১–১১, ২১–১৫ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১৬ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১৬]] | align="left" | মাল্টিপাৰ্পাছ হল SAI-SAG চেণ্টাৰ, শ্বিলং, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} মনু অত্ৰী | align="left" | {{flagicon|IND}} প্ৰণৱ চোপ্ৰা<br />{{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | ২৯–৩০, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |} === বি.ডব্লিউ.এফ. ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ (৩টা খিতাপ, ৪বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === বি.ডব্লিউ.এফ. (BWF) ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ, যিটো ২০১৭ চনৰ ১৯ মাৰ্চত ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু ২০১৮ চনৰ পৰা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল,<ref>{{cite web |last=Alleyne |first=Gayle |title=BWF Launches New Events Structure |url=http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |publisher=[[Badminton World Federation]] |date=19 March 2017 |access-date=29 November 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201164159/http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |archive-date=1 December 2017}}</ref> হৈছে বিশ্ব বেডমিণ্টন ফেডাৰেচন (BWF) দ্বাৰা অনুমোদিত এলিম বেডমিণ্টন প্ৰতিযোগিতাৰ এটা শৃংখলা। এই ৱৰ্ল্ড ট্যুৰসমূহ ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ ফাইনেল, ছুপাৰ ১০০০, ছুপাৰ ৭৫০, ছুপাৰ ৫০০, ছুপাৰ ৩০০ আৰু বি.ডব্লিউ.এফ. ট্যুৰ ছুপাৰ ১০০—এই স্তৰত বিভক্ত।<ref>{{cite web |last=Sukumar |first=Dev |title=Action-Packed Season Ahead! |url=http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |publisher=Badminton World Federation |date=10 January 2018 |access-date=15 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180113162925/http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |archive-date=13 January 2018}}</ref> ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! স্তৰ ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- | align="center" | [[২০১৮ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|২০১৮]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপ | align="left" | ছুপাৰ ৩০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|MAS}} চাউ মেই কুৱান<br />{{flagicon|MAS}} লী মেং ইয়ান | align="left" | ১৫–২১, ১৩–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০১৯ হায়দৰাবাদ অপেন|২০১৯]] | align="left" | হায়দৰাবাদ অপেন | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|KOR}} বেক হা-না<br />{{flagicon|KOR}} জং ক্যুং-ইউন | align="left" | ১৭–২১, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" |{{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৩ আবু ধাবি মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | আবু ধাবি মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|DEN}} জুলি ফিন-ইপছেন<br />{{flagicon|DEN}} মাই ছুৰো | align="left" | ২১–১৬, ১৬–২১, ২১–৮ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |- | align="center" | [[২০২৩ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|২০২৩]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | ছুপাৰ ৩০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|JPN}} ৰিন ইৱানাগা<br />{{flagicon|JPN}} কি নাকানিছি | align="left" | ১৪–২১, ২১–১৭, ১৫–২১ | style="text-align:left; background:white" |{{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৩ গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|TPE}} চাং চু-ইউন<br />{{flagicon|TPE}} ইউ চিয়েন-হুই | align="left" | ২১–১৩, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |- | align="center" | [[২০২৩ ওড়িশা মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | ওড়িশা মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|INA}} মেইলিজা ত্ৰিয়াছ পুস্পিতা ছাৰি<br />{{flagicon|INA}} ৰাচেল এ্লেচিয়া ৰ’জ | align="left" | ১৪–২১, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৪ গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ|২০২৪]] | align="left" | গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|CHN}} লী হুৱাঝৌ<br />{{flagicon|CHN}} ৱাং জিমেন | align="left" | ২১–১৮, ২১–১২ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |} === বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি (১টা খিতাপ, ৩বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰিৰ দুটা স্তৰ আছিল—গ্ৰেণ্ড প্ৰি আৰু গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড। ই আছিল বিশ্ব বেডমিণ্টন ফেডাৰেচন (BWF) দ্বাৰা অনুমোদিত বেডমিণ্টন প্ৰতিযোগিতাৰ এটা শৃংখলা, যিটো ২০০৭ চনৰ পৰা ২০১৭ চনৰ ভিতৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল। ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১০ ইণ্ডিয়া অপেন গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১০]] | align="left" | ইণ্ডিয়া অপেন | align="left" | {{flagicon|IND}} [[জ্বলা গুট্টা]] | align="left" | {{flagicon|SIN}} [[শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি]]<br />{{flagicon|SIN}} [[ইয়াও লেই]] | align="left" | ১১–২১, ২১–৯, ১৫–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D4F1C5" | align="center" | [[২০১৫ কানাডা অপেন গ্ৰেণ্ড প্ৰি|২০১৫]] | align="left" | কানাডা অপেন | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|NED}} [[ইফে মুছকেনছ]]<br />{{flagicon|NED}} [[চেলেনা পিয়েক]] | align="left" | ২১–১৯, ২১–১৬ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১৭ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১৭]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | {{flagicon|DEN}} [[ক্ৰীষ্টিনা পেডাৰছেন]]<br />{{flagicon|DEN}} [[কামিলা ৰিটাৰ জুল]] | align="left" | ১৬–২১, ১৮–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{Silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১৭ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১৭]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[বি. সুমিত ৰেড্ডী]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[প্ৰণৱ চোপ্ৰা]]<br />{{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | ২০–২২, ১০–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{Silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} : {{Color box|#FFFF67|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#D4F1C5|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি প্ৰতিযোগিতা === বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ/চিৰিজ (২টা খিতাপ, ৬বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === ''মহিলা একক'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০০৮ | align="left" | বাহৰেইন ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[তৃপ্তি মুৰগুণ্ডে]] | align="left" | ১৬–২১, ১৩–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৩ | align="left" | টাটা অপেন ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} [[জ্বলা গুট্টা]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[প্ৰজ্ঞা গাদৰে]]<br />{{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | ১৯–২১, ১৯–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৬ | align="left" | ৱেলছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|RUS}} আনাস্স্থাচিয়া চাৰ্ভিয়াকোভা<br />{{flagicon|RUS}} ওলগা মৰোজোভা | align="left" | ১৬–২১, ১১–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৯ | align="left" | মালদ্বীপ ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|JPN}} ছায়াকা হোবাৰা<br />{{flagicon|JPN}} নাৎচুকী ছোন | align="left" | ১০–২১, ২১–১৭, ১২–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- bgcolor="#D8CEF6" | align="center" | ২০২১ | align="left" | ডেনমাৰ্ক ইণ্টাৰনেশ্যনেল (ডেনমাৰ্ক মাষ্টাৰ্ছ) | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|DEN}} আমালি মেগেলুন্দ<br />{{flagicon|DEN}} ফ্ৰেজা ৰাভন | align="left" | ২১–১৫, ১৯–২১, ১৪–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০২৩ | align="left" | নাণ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[তানিষা ক্ৰাষ্ট’]] | align="left" | {{flagicon|TPE}} হাং এন-জু<br />{{flagicon|TPE}} লিন ইউ-পেই | align="left" | ২১–১৫, ২১–১৪ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৩ | align="left" | টাটা অপেন ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} তৰুণ কোনা | align="left" | {{flagicon|IND}} অক্ষয় দেৱালকাৰ<br />{{flagicon|IND}} প্ৰজ্ঞা গাদৰে | align="left" | ১৭–২১, ২১–১৮, ১৮–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০২২ (III) | align="left" | ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} ছাই প্ৰতীক কে. | align="left" | {{flagicon|IND}} ৰোহন কাপুৰ<br />{{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | ২১–১৬, ১১–২১, ২১–১৮ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |} : {{Color box|#D8CEF6|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#D5D5D5|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চিৰিজ প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#E9E9E9|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ফিউচাৰ চিৰিজ প্ৰতিযোগিতা == নিৰ্বাচিত প্ৰতিপক্ষৰ বিৰুদ্ধে অভিলেখ == ছুপাৰ চিৰিজৰ ফাইনেলিষ্ট, বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ ছেমি ফাইনেলিষ্ট আৰু অলিম্পিকৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলিষ্টসকলৰ বিৰুদ্ধে জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে মহিলা ডাবলছৰ ফলাফল।<ref>{{cite web |url=http://www.tournamentsoftware.com |title=Head to Head: Ashwini Ponnappa |publisher=www.tournamentsoftware.com }}</ref> {{div col|colwidth=30em}} * {{flagicon|AUS}} লিয়ান চু আৰু ৰেনুগা বীৰন ১–০ * {{flagicon|CHN}} ডু জিং আৰু ইউ ইয়াং ০–১ * {{flagicon|CHN}} টাং জিনহুৱা আৰু ছিয়া হুয়ান ০–১ * {{flagicon|CHN}} মা জিন আৰু ৱাং ছিয়াওলী ০–২ * {{flagicon|CHN}} তিয়ান কিং আৰু ঝাও ইউনলেই ০–৯ * {{flagicon|CHN}} ৱাং ছিয়াওলী আৰু ইউ ইয়াং ০–৪ * {{flagicon|CHN}} ইয়াং ৱেই আৰু ঝাং জিয়েৱেন ০–১ * {{flagicon|CHN}} লুও ইং আৰু লুও ইউ ০–৪ * {{flagicon|CHN}} মা জিন আৰু টাং ইউৱানটিং ০–১ * {{flagicon|TPE}} চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিন ২–২ * {{flagicon|DEN}} ক্ৰীষ্টিনা পেডাৰছেন আৰু কামিলা ৰিটাৰ জুল ০–২ * {{flagicon|HKG}} পুন লোক ইয়ান আৰু চে ইয়িং ছুৱেত ১–১ * {{flagicon|INA}} ভিটা মাৰিছা আৰু নাদিয়া মেলাটি ২–১ * {{flagicon|JPN}} মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱা ১–৩ * {{flagicon|JPN}} মিযুকি মায়েদা আৰু সাতোকো ছুৱেতছুনা ১–৪ * {{flagicon|JPN}} শিজুকা মাৎছুও আৰু মামি নাইতো ০–৩ * {{flagicon|JPN}} মিছাকী মাৎছুতোমো আৰু আয়াকা তাকাহাছি ০–২ * {{flagicon|KOR}} হা জাং-ইউন আৰু কিম মিন-জুং ০–৩ * {{flagicon|KOR}} লী হ্যু-জুং আৰু কিম মিন-জুং ০–১ * {{flagicon|KOR}} জং ক্যুং-ইউন আৰু কিম হা-না ১–২ * {{flagicon|MAS}} চিন ই হুই আৰু ৱং পেই টি ০–৫ * {{flagicon|NED}} ইফে মুছকেনছ আৰু চেলেনা পিয়েক ২–২ * {{flagicon|SIN}} শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি আৰু ইয়াও লেই ২–৪ * {{flagicon|THA}} ডাউঙানং অৰুণকেছৰ্ণ আৰু কুঞ্চলা ৱৰাভিচিতচাইকুল ২–০ * {{flagicon|THA}} পুত্তিটা ছুপাজিৰাকুল আৰু ছাপছিৰী টাএৰাট্টানচাই ২–০ {{div col end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/ashwini-ponnappa_1539188 ২০২৪ চনৰ পেৰিছ জহৰকালীন অলিম্পিকত অশ্বিনী পোনাপ্পা] * {{Facebook|AshwiniPonnappa}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:বেডমিণ্টন খেলুৱৈ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:কৰ্ণাটকৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] n6p4c1d5vz09nhngj1tefz92hkcyg35 0 134417 640997 640592 2026-10-02T03:58:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640997 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = কেউ বলে বিপ্লবী কেউ বলে ডাকাত | director = পথিকৃৎ বসু | writer = অৰিত্ৰ বেনাৰ্জী<br />অৰ্পণ গুপ্ত<br />সৌমিত দেৱ | screenplay = অৰিত্ৰ বেনাৰ্জী<br />অৰ্পণ গুপ্ত | story = অৰিত্ৰ বেনাৰ্জী<br />অৰ্পণ গুপ্ত | producer = প্ৰদীপ কুমাৰ নন্দী<br />[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]] | starring = জিৎ<br />টোটা ৰয় চৌধুৰী<br />কৌশিক সেন<br />ৰাজতৱ দত্ত | cinematography = সৌমিক হাল্ডাৰ | editing = মলয় লাহা | music = শান্তনু মইত্ৰ | released = {{Film date|df=yes|2026|05|27}} | language = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] }} '''''কেউ বলে বিপ্লবী কেউ বলে ডাকাত''''' ২০২৬ চনৰ ভাৰতীয় [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] ভাষাৰ জীৱনীমূলক একচন ড্ৰামা ছবিখন পথিকৃৎ বসুৰ পৰিচালনাত। প্ৰদীপ কুমাৰ নন্দী আৰু [[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]] নন্দী মুভিজ আৰু জিৎজ ফিল্মৱৰ্কছৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰা এই ছবিখন ভাৰতীয় বিপ্লৱী অনন্ত সিঙৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। সিঙৰ আত্মজীৱনীৰ সৈতে ইয়াৰ শিৰোনাম ভাগ কৰা এই ছবিখনত জিৎ নিজেই প্ৰথমটোৰ কাল্পনিক সংস্কৰণ হিচাপে অভিনয় কৰিছে, য'ত টোটা ৰয় চৌধুৰীয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। কৌশিক সেন, ৰাজতৱ দত্ত, চন্দন সেন আৰু লোকনাথ দেয়ে আন আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বিপৰীতে [[মিমি চক্ৰৱৰ্তী]]য়ে বিশেষ অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2025-06-09|title=প্ৰথমবাৰ বায়োপিকে জিৎ, কবে আসছে পথিকৃতেৰ 'কেউ বলে বিপ্লবী, কেউ বলে ডাকাত'?|url=https://www.etvbharat.com/bn/%21%20entertainment/director-pathikrit-basu-shares-release-date-of-jeet-starrer-keu-bole-biplabi-keu-bole-dakat-west-bengal-news-wbs25060901818|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251202180928/https://www.etvbharat.com/bn/!|archivedate=2025-12-02|accessdate=2025-12-02|work=ETV Bharat News|language=bn|deadurl=no}}</ref> ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ অৰিত্ৰ বেনাৰ্জী আৰু অৰ্পণ গুপ্তাই ১৯৩০ চনত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক]] শাসনৰ বিৰুদ্ধে চট্টগং অস্ত্ৰভাণ্ডাৰ অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কল্পনা কৰি সিংৰ জীৱনৰ পুনৰ কল্পনা কৰি স্বাধীনতাৰ পিছৰ যুগত এজন উগ্ৰ ন্যায়প্ৰেমী আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতালৈ ইয়াৰ কাহিনীৰ ধাৰণা গঢ়ি তুলিছিল। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত ইয়াৰ উৎপাদন আৰম্ভ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘোষণা কৰা হয়। ছবিখনৰ গীত আৰু বেকগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ ৰচনা কৰিছিল শান্তনু মইত্ৰৰ, চিনেমাট’গ্ৰাফী সৌমিক হাল্ডাৰৰ আৰু সম্পাদনা মলয় লাহাই।<ref>{{Cite web|last=Roy|first=Rajasree|date=2025-10-22|title=Superstar Jeet announces filming of new venture: ''Keu Bole Biplabi Keu Bole Dakat''|url=https://newseisamay.com/entertainment/tollywood/tollywood-star-jeet-announces-filming-of-new-venture-keu-bole-biplobi-keu-bole-dakat-99dfc16a-c495-4315-bba7-f36416f5a13e.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251202190701/https://newseisamay.com/entertainment/tollywood/tollywood-star-jeet-announces-filming-of-new-venture-keu-bole-biplobi-keu-bole-dakat-99dfc16a-c495-4315-bba7-f36416f5a13e.cms|archivedate=2025-12-02|accessdate=2025-12-02|work=[[Ei Samay]]|quote=The actor took to social media to share pictures from the film’s ‘Subho Muhurat’, marking the beginning of an exciting new chapter in his career. He writes, Muhurat of #KeuBoleBiplabiKeuBoleDakat, Filming begins soon”.}}</ref> == কাষ্ট == * অনন্ত লাল সিং হিচাপে [[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]] * টোটা ৰয় চৌধুৰী-পৰিদৰ্শক দুৰ্গা ৰয় * ৰজতৱ দত্ত * কৌশিক সেন * চন্দন সেন * লোকনাথ দে * [[মিমি চক্ৰৱৰ্তী]] == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist}} * [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ জীৱনীমূলক নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বাংলা ভাষাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০২৬ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মুক্তি পাব লগা চলচ্চিত্ৰ]] a6j01b581n3ue4x3pog62g220ffrqbq 0 134502 640965 632873 2026-10-01T22:36:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640965 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = আশা পুথলী | image = Glasto24 28 300624 (7 of 545) (53836760022) (cropped).jpg | caption = ২০২৪ চনত পুথলী | birth_date = {{Birth date and age|1945|2|4}} | birth_place = [[বোম্বাই]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান মুম্বাই, [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]]) | genre = জাজ, পপ, ডিস্ক’, ইলেক্ট্ৰ’নিকা | occupation = গায়িকা | years_active = ১৯৭০–বৰ্তমান | label = চিবিএছ/চনী, পলিগ্ৰাম, টিকে, অটোবান, টপ অৱ দ্য ৱৰ্ল্ড | website = {{URL|theashaputhli.com}} }} '''আশা পুথলী''' ([[ইংৰাজী]]: Asha Puthli; জন্ম: ৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৪৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়িকা-গীতিকাৰ, প্ৰযোজক আৰু অভিনেত্ৰী। পুথলীয়ে ভাৰতীয়-জাপানীজ ফিউজন গীতৰ এটা ডেমো টেপ আৰু নৃত্যৰ জলপানী লৈ মুম্বাইৰপৰা নিউয়ৰ্কলৈ গৈছিল। ১৯৭০ চনত তেওঁ চিবিএছ ৰেকৰ্ডছৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কেইবাখনো একক এলবাম মুক্তি দিয়ে। ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''-এ তেওঁক "ফিউজনৰ অগ্ৰগামী" বুলি প্ৰশংসা কৰিছে। তেওঁৰ গীতসমূহত ব্লুজ, পপ, ৰক, চ’ল, ফংক, ডিস্ক’ আৰু টেক্ন’ সংগীতৰ সংমিশ্ৰণ দেখা যায়।<ref>{{cite news |last=Powers |first=Ann |date=April 30, 2001 |title=Critic's Notebook; From India, Many Sounds, All Pulling Inward |url=https://www.nytimes.com/2001/04/30/arts/critic-s-notebook-from-india-many-sounds-all-pulling-inward.html |accessdate=4 August 2018 |newspaper=The New York Times}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ইছমাইল মাৰ্চেণ্ট, জেমছ আইভৰী আৰু ব্ৰুনো কৰ্বুচিয়ে নিৰ্মাণ কৰা ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ২০২৫ চনত পুথলীক 'ৱমেন চংৰাইটাৰ্ছ হল অৱ ফেম'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name=":3">{{Cite web |last=Grein |first=Paul |date=2025-06-18 |title=Janis Ian, Brenda Russell, Vicki Peterson & More to Be Honored by Women Songwriters Hall of Fame |url=https://www.billboard.com/music/awards/women-songwriters-hall-of-fame-2025-ceremony-janis-ian-1236003007/ |access-date=2025-06-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৪৫ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত এটা হিন্দু পৰিয়ালত পুথলীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ এজন ব্যৱসায়ী আছিল আৰু মাতৃ আছিল গৃহিণী।<ref name="Asha Puthli: Lady sings the blues">{{cite news |last1=Khurana |first1=Suanshu |title=Asha Puthli: Lady sings the blues |url=https://indianexpress.com/article/express-sunday-eye/lady-sings-the-blues-5574449/ |access-date=19 March 2021 |publisher=The Indian Express |date=10 February 2019}}</ref> তেওঁলোকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশ লৈছিল আৰু 'বোম্বে উলিন মিলছ'ৰ গৰাকী আছিল।<ref name=":1">{{Cite web |last=Kappal |first=Bhanuj |date=2024-06-27 |title=At 79, musician Asha Puthli is gearing up to hit the road for her first world tour in 40 years |url=https://www.gqindia.com/content/at-79-musician-asha-puthli-is-gearing-up-to-hit-the-road-for-her-first-world-tour-in-40-years |access-date=2025-06-21 |website=GQ India |language=en-IN |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240827135339/https://www.gqindia.com/content/at-79-musician-asha-puthli-is-gearing-up-to-hit-the-road-for-her-first-world-tour-in-40-years |archivedate=2024-08-27 |deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ মাহীয়েক আছিল ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী কমলাদেৱী চট্টোপাধ্যায়।<ref name="Asha Puthli: jazz legend comes to Mumbai to spellbind music lovers">{{cite news |last1=Kothari |first1=Sunil |title=Asha Puthli: jazz legend comes to Mumbai to spellbind music lovers |url=https://www.pressreader.com/india/the-asian-age/20181029/281852939564547 |access-date=19 March 2021 |publisher=The Asian Age |date=29 October 2018}}</ref> সেই সময়ৰ বহু উচ্চ-মধ্যবিত্ত হিন্দু শিশুৰ দৰেই তেওঁ ইংৰাজী মাধ্যমৰ কেথলিক স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="Asha Puthli Is In The Studio Recording Once Again">{{cite web |last1=Montague |first1=Joe |title=Asha Puthli Is In The Studio Recording Once Again |url=http://www.rivetingriffs.com/Asha%20Puthli.html |website=Riveting Riffs |access-date=19 March 2021}}</ref> পুথলীয়ে সৰুৰেপৰাই ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত আৰু অপেৰাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। তেওঁ ৰেডিঅ’ত জাজ আৰু পপ সংগীত শুনিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ 'ফিউজন'ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল।<ref name="Marmorstein">{{cite book |last1=Marmorstein |first1=Gary |title=The label: The story of Columbia Records |url=https://archive.org/details/labelstoryofcolu0000marm |date=2007 |publisher=Thunder's Mouth Press |isbn=978-1-56025-707-3}}</ref> তেৰ বছৰ বয়সত তেওঁ এটা প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হৈছিল য’ত তেওঁ "মালাগুৱেনিয়া" গীতটো গাইছিল। এই বিজয়ে তেওঁক স্থানীয় 'টি ডান্স'বোৰত এটা জাজ বেণ্ডৰ সৈতে সংগীত পৰিৱেশন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। বেদ মেহতাই তেওঁৰ 'পৰ্ট্ৰেইট অৱ ইণ্ডিয়া' নামৰ কিতাপখনত আশাৰ সংগীতৰ বৰ্ণনা দিছে। তেওঁ মুম্বাইৰ এখন বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Puthli, Asha|url=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-1002276309|access-date=2021-05-18|website=Grove Music Online|year=2015|language=en|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.A2276309|last1=Murchison|first1=Gayle|isbn=978-1-56159-263-0}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৭০ চনত যেতিয়া তেওঁৰ আমেৰিকাৰ ছাত্ৰ ভিছাৰ ম্যাদ শেষ হ’বলৈ ধৰিছিল, পুথলীয়ে নিউয়ৰ্কৰ মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ন আৰ্টৰ বাহিৰত এজন ব্যক্তিক লগ পাই বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। জৰ্জ ষ্টিলৱাগন নামৰ সেই বিমূৰ্ত চিত্ৰশিল্পীজন মান্তি হৈছিল, কিন্তু তেওঁ আছিল এজন "স্বীকাৰোক্তি দিয়া সমকামী," আৰু তেওঁলোকৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite news |last=Short |first=Don |date=1973-06-05 |title=Love, life and all that jazz |url=https://www.newspapers.com/article/daily-mirror-asha-puthli-love-life-and/175598851/ |access-date=2025-06-30 |work=Daily Mirror |pages=10}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাৰ্ক গোল্ডস্মিটৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু ১৯৮১ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱাৰ পূৰ্বে ১৯৭৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত এটি পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Asha Puthli}} * [https://web.archive.org/web/20060804062133/http://ashaputhli.com/ Official Site] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] c90163g7hxfa9gij4df0ro6de304qb6 0 134704 640980 603259 2026-10-02T01:10:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640980 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = এনাষ্টাচিয়া ষ্টটস্কায়া | image = Номер Импровизация Евгений Загот, Анастасия Стоцкая и Сергей Ли (cropped).jpg | caption = | birth_name = এনাষ্টাচিয়া আলেকজেণ্ড্ৰোভনা ষ্টটস্কায়া | birth_date = {{birth date and age|1982|10|8|df=yes}} | birth_place = কিয়েভ, ইউক্ৰেইনিয়ান এছএছআৰ | genre = পপ, মিউজিকেল থিয়েটাৰ | occupation = গায়িকা, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০০–বৰ্তমান | label = | associated_acts = ফিলিপ কিৰ্কোৰভ | website = {{URL|stotskaya.ru}} }} '''এনাষ্টাচিয়া আলেকজেণ্ড্ৰোভনা ষ্টটস্কায়া''' ({{lang-en|Anastasia Aleksandrovna Stotskaya}}; জন্ম: ৮ অক্টোবৰ ১৯৮২) এগৰাকী [[ৰাছিয়ান]] পপ গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web|url=https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-anastasiya-stockaya.html|work=Uznayvse|title=Анастасия Стоцкая, биография, новости, фото!}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == এনাষ্টাচিয়া ষ্টটস্কায়াৰ জন্ম ১৯৮২ চনৰ ৮ অক্টোবৰত কিয়েভৰ এটা চিকিৎসক<ref>[http://stotskayan.narod.ru/pressa/pressa019.html Стоцкая подарки без повода не принимает]</ref> আৰু শিল্পীৰ পৰিয়ালত হৈছিল।<ref name="sekret">{{cite web |title="Секрет на миллион": Анастасия Стоцкая |url=https://www.youtube.com/watch?v=59TgnYZ-H4I |website=YouTube.com |publisher=NTV |access-date=14 December 2021}}</ref> পাঁচ বছৰ বয়সৰপৰাই তেওঁ দেশৰ জনপ্ৰিয় শিশু সংগীত গোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৯২ চনলৈকে তেওঁ কিয়েভত বাস কৰিছিল,<ref name="kp.ua">{{cite web|url=http://kp.ua/daily/160107/27/|title=Анастасия Стоцкая учит украинский язык|work=Komsomolskaya Pravda}}</ref> ইয়াৰ পিছত ককায়েকৰ অভিনয় জীৱনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁ পৰিয়ালৰ সৈতে মস্কোলৈ গুচি যায়।<ref>{{cite web |last1=Sergeeva |first1=Yelizaveta |title=Анастасия Стоцкая |url=https://24smi.org/celebrity/669-anastasiia-stotskaia.html |website=24smi.org |publisher=24SMI |access-date=13 December 2021}}</ref> মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ ৰাছিয়ান একাডেমী অৱ থিয়েটাৰ আৰ্টছত সংগীত অভিনয়ৰ অধ্যয়নৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে।<ref>{{cite web |title=Анастасия Стоцкая: «Спорт – это лучший антидепрессант» |url=https://aif.ru/culture/person/anastasiya_stockaya_sport_eto_luchshiy_antidepressant |website=aif.ru |publisher=Argumenty i Fakty |access-date=13 December 2021 |date=November 2021}}</ref> == কৰ্মজীৱন == [[File:Спектакль «Леди на день» 4.jpg|thumb|left|২০২০ চনত ''লেডী না দেন'' নাটকত ষ্টটস্কায়া। ]] ১৮ বছৰ বয়সত ষ্টটস্কায়াই পোনপ্ৰথমে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে, যেতিয়া তেওঁ 'থিয়েটাৰ অৱ দ্য মুন'-ত ''নট্ৰে-ডাম ডি পেৰিছ'' নামৰ সংগীতমূলক নাটকত ফ্লেউৰ-ডি-লিছৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তাত তেওঁক ফিলিপ কিৰ্কোৰভে লক্ষ্য কৰে, যিয়ে ২০০২ চনত ষ্টটস্কায়াৰ প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্ব লয়।<ref name="rusradio"/> প্ৰথমে তেওঁ ষ্টটস্কায়াক ''চিকাগো'' নামৰ মিউজিকেল নাটখনৰ অডিচনলৈ আমন্ত্ৰণ জনায় আৰু তাৰ পিছত তেওঁৰ নিৰ্দেশনাত ষ্টটস্কায়াই এটা একক সংগীত প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰথমটো গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। তেওঁলোকে পাঁচ বছৰৰ বাবে এটা সহযোগিতাৰ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে।<ref name="cosmo">{{cite web |title=Анастасия Стоцкая: «Я никогда не хотела быть эстрадной певицей» |url=https://www.cosmo.ru/stars/interview/anastasiya-stockaya-ya-nikogda-ne-hotela-byt-estradnoy-pevicey/ |website=cosmo.ru|access-date=13 December 2021 |date=7 December 2021}}</ref> ২০০৩ চনত ষ্টটস্কায়াই যুৱ পৰিৱেশনকাৰীসকলৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা ''নিউ ৱেভ''-ত অংশগ্ৰহণ কৰে,<ref>{{cite web |title=В Юрмале стартует "Новая волна-2003" |url=https://ria.ru/20030730/413275.html |website=ria.ru |publisher=RIA Novosti |access-date=13 December 2021 |date=2003}}</ref> য’ত তেওঁ গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=БЕРЕМЕННАЯ СТОЦКАЯ ПРИМЕРИЛА ВЫШИВАНКУ И ПОХВАСТАЛАСЬ НЕМАЛЫМ ЖИВОТИКОМ |url=https://tsn.ua/ru/glamur/beremennaya-stockaya-primerila-vyshivanku-i-pohvastalas-nemalym-zhivotikom-838988.html |website=tsn.ua |publisher=TSN |access-date=13 December 2021 |date=10 April 2017}}</ref> "কাণ্ট টেক মাই আইজ অফ ইউ" গীতটোৰ এটা কভাৰ সংস্কৰণ আৰু "ভেনি-ৰেকি" নামৰ এটা নতুন গীত পৰিৱেশন কৰি তেওঁ এই সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title="Мы с ним развлекались": Убитая горем Стоцкая разрыдалась у гроба умершего от анального разрыва Шевчука |url=https://dni.ru/showbiz/2021/1/29/470203.html |website=dni.ru |access-date=13 December 2021 |date=29 January 2021}}</ref> "ভেনি-ৰেকি" গীতটোৱে ষ্টটস্কায়াক তেওঁৰ প্ৰথম তথা একমাত্ৰ গোল্ডেন গ্ৰাম’ফোন বঁটাৰ মনোনয়ন দিছিল।<ref name="rusradio">{{cite web |title=Анастасия Стоцкая рассказала, почему Филипп Киркоров не делает тест на отцовство |url=https://rusradio.ru/news/lyudi-s-oblozhki/anastasiya-stockaya-rasskazala-pochemu-filipp-kirkorov-ne-delaet-test-na-otcovstvo |website=rusradio.ru |publisher=Russkoe Radio |access-date=14 December 2021 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই গীতটোৰে তেওঁ ''পেচনিয়া গোডা''-তো পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Анастасия Стоцкая - Вены-реки (Песня Года 2003 Финал) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Nic5kQ0EWWc |website=YouTube.com |access-date=14 December 2021}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৩ চনৰ ডিচেম্বৰত তেওঁ কিৰ্কোৰভৰ সৈতে "ভ্লুব্লিয়ননয়া দুশা" নামৰ এটা দ্বৈত গীত মুকলি কৰে। ২০০৪ চনত তেওঁ আৰু দুটা একক গীত মুকলি কৰিছিল যিবোৰে এয়াৰপ্লে চাৰ্টৰ শীৰ্ষ ২০টা গীতৰ তালিকাত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Anastasiay Stotskaay |url=https://tophit.ru/en/artist/Anastasiay_Stotskaay |website=tophit.ru |publisher=TopHit |access-date=14 December 2021 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ষ্টটস্কায়াই "শ্বেড’জ ডান্স অল এৰাউণ্ড" গীতটোৰ সৈতে ২০০৫ চনৰ ইউৰোভিছন ছং কণ্টেষ্টৰ বাবে ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথম ছেমি ফাইনেলত দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰি ফাইনেললৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে আৰু শেষত তৃতীয় স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web |last1=InnerMedia |title=Jam & Терлеева, Стоцкая, Билан уже попали в десятку финалистов от России на Евровидение 2005 |url=https://tophit.ru/ru/news/view/show/452 |website=tophit.ru |publisher=TopHit |access-date=14 December 2021 |date=7 February 2005 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ অভিনয় আৰু টেলিভিছনৰ কামত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ২০০৭ চনত ''চাৰ্কাছ উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ'' ধাৰাবাহিকত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Программа Цирк со звездами |url=https://www.1tv.com/announce/3412 |website=1tv.com |publisher=Channel One Russia |access-date=14 December 2021}}</ref> ২০১০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ তেওঁৰ নৃত্য সংগী এলেক্সি লেডেনিভৰ সৈতে ''ডান্সিং উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ''-ৰ ৰাছিয়ান সংস্কৰণৰ পঞ্চম ছিজনত জয়লাভ কৰে। ২০১৩ চনত তেওঁ ''ৱান টু ৱান! '' শ্ব’ত অংশ লৈ পঞ্চম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Объявлен победитель шоу «Один в один» |url=https://7days.ru/news/obyavlen-pobeditel-shou-odin-v-odin.htm |website=7days.ru |publisher=7Days |access-date=14 December 2021 |date=27 May 2013}}</ref> ২০১৬ চনত ষ্টটস্কায়াক সেই বছৰৰ ইউৰোভিছন ছং কণ্টেষ্টৰ এজন ৰাছিয়ান জুৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰথম ছেমি ফাইনেলৰ জুৰী শ্ব’ৰ সময়ত ষ্টটস্কায়াই পেৰিস্কোপ এপৰ জৰিয়তে পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰ কৰি তেওঁৰ স্কোৰকাৰ্ড আৰু কেইবাটাও পৰিৱেশন দেখুৱাইছিল। এই ঘটনাৰ বাবে ষ্টটস্কায়াক শেষত জুৰীৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Jury |url=https://eurovision.tv/event/stockholm-2016/grand-final/jury |website=eurovision.tv |publisher=Eurovision Song Contest |access-date=13 December 2021}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ষ্টটস্কায়া ২০০৮ চনলৈকে অভিনেতা আলেকছি চেকিৰিনৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{cite web |last1=Kovalskiy |first1=Aleksey |title=Алексей Секирин |url=https://24smi.org/celebrity/4447-aleksei-sekirin.html |website=24smi |publisher=24smi.org |access-date=14 December 2021}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ এজন আৰ্মেনিয়ান ব্যৱসায়ীক বিবাহ কৰায়।<ref>{{cite web |title=АНАСТАСИЯ СТОЦКАЯ ПРЯЧЕТ МУЖА |url=https://dni.ru/showbiz/2012/10/11/241839.html |website=dni.ru |access-date=14 December 2021 |date=11 October 2012}}</ref> তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান আছে— এজন পুত্ৰ (জন্ম ২০১১) আৰু এগৰাকী কন্যা (জন্ম ২০১৭)।<ref>{{Cite web|url=http://www.zirki.odnoboko.com/anastasiya_stotskaya_vo_vtoroy_raz_stala_mamoy|title=Анастасия Стоцкая во второй раз стала мамой|publisher=www.zirki.odnoboko.com|accessdate=8 May 2017}}</ref> ২০১৯ চনত এই দম্পতীটো পৃথকে থাকিবলৈ লয় আৰু পিছলৈ তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref>{{cite web |last1=Bystrov |first1=Pavel |title=Стоцкая показала фото сына, которого назвали «копией Киркорова» |url=https://www.mk.ru/social/2021/07/17/stockaya-pokazala-foto-syna-kotorogo-nazvali-kopiey-kirkorova.html |website=mk.ru |publisher=Moskovskij Komsomolets |access-date=14 December 2021 |date=17 July 2021}}</ref> ''চিক্ৰেট ফৰ এ মিলিয়ন'' নামৰ অনুষ্ঠানটোৰ এটা খণ্ডত ষ্টটস্কায়াই ফিলিপ কিৰ্কোৰভৰ সৈতে তেওঁৰ এটা অতি চুটি দিনীয়া প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref name="sekret"/> ২০০২ চনত ষ্টটস্কায়া প্ৰায় 'মস্কো থিয়েটাৰ জিম্মি সংকট'ত আবদ্ধ হৈ পৰিছিল। তেওঁ পোনপ্ৰথমে ২০০২ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত ''চিকাগো''ৰ কামৰপৰা ছুটি লৈ ''নৰ্ড-অষ্ট'' নাটকখন চাবলৈ পৰিকল্পনা কৰিছিল, কিন্তু কিৰ্কোৰভৰ অনুৰোধত শেষ মুহূৰ্তত তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্ত সলনি কৰিছিল।<ref name="sekret"/><ref>{{cite web |last1=Zayakin |first1=Aleksey |title=Анастасия Стоцкая рассказала, как однажды Филипп Киркоров спас ей жизнь |url=https://teleprogramma.pro/news/1066758-anastasiya-stockaya-rasskazala-kak-odnajdy-filipp-kirkorov-spas-ey-3419/ |website=teleprogramma.pro |date=June 2019 |access-date=14 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Анастасия Стоцкая: «Я до сих пор очень люблю Киркорова» |url=https://www.starhit.ru/novosti/anastasiya-stotskaya-ya-do-sih-por-ochen-lyublyu-kirkorova-175681/ |website=Starhit.ru |publisher=StarHit |access-date=14 December 2021 |date=1 June 2019}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * [https://web.archive.org/web/20260419103038/http://stotskaya.ru/ Official website] [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] 009bhm1vf1qzone8i35s82b025ol739 0 134979 640912 603097 2026-10-01T19:42:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640912 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অমলা পল | image = Amala Paul at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg | caption = ২০১৩ চনত অমলা | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1991|10|26|df=yes}} | birth_place = আলুভা, [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক}} | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|এ এল বিজয়|2014|2017|reason=divorced}} <br> {{marriage|জগত দেশাই|2023}} | children = ১ }} '''অমলা পল''' (ইংৰাজী: Amala Paul; জন্ম: ২৬ অক্টোবৰ ১৯৯১) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী আৰু প্ৰযোজক যিয়ে মূলতঃ [[তামিল]] আৰু [[মালয়ালম]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কিছুমান [[তেলুগু]] আৰু [[হিন্দী]] ছবিতো অভিনয় কৰিছে। তেওঁ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, এটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (দক্ষিণ) আৰু দুটাকৈ দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name="HBDAmala">{{cite web |last=K. |first=Janani |date=31 October 2020 |title=Amala Paul shares glimpse of jungle-themed birthday party. Watch video |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-shares-glimpse-of-jungle-themed-birthday-party-watch-video-1736831-2020-10-31 |url-status=live |access-date=27 August 2021 |website=India Today |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031103423/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-shares-glimpse-of-jungle-themed-birthday-party-watch-video-1736831-2020-10-31 |archive-date=31 October 2020}}</ref><ref name="star">{{cite web |author=Pillai, Sreedhar |date=7 December 2010 |title=Amala, Oviya's cut throat competition |access-date=7 January 2011 |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2020-12-07/news-interviews/28230957_1_oviya-films-amala-paul |archive-date=13 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713151218/https://timesofindia.indiatimes.com/?referral=PM |work=The Times of India |url-status=dead |archivedate=13 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713151218/https://timesofindia.indiatimes.com/?referral=PM |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Amala Paul Net Worth [April 2024]: Know the Success of a South Indian Film Actress |url=http://www.5dariyanews.com/news/433397-amala-paul-net-worth |access-date=2024-04-20 |website=5 Dariya News}}</ref> অমলাই মালয়ালম ছবি ''নীলতামৰা'' (২০০৯) যোগে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ তামিল ছবি ''ময়না'' (২০১০)ত অভিনয় কৰে, যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Tamil Nadu announces the State Film Awards for six consecutive years in surprise move. Here’s the complete list of winners |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/tamil-nadu-announces-the-state-film-awards-for-six-consecutive-years-in-surprise-movie-heres-the-complete-list-of-winners-4750350/ |date=2017-07-14}}</ref> তেওঁ ''ৰান বেবী ৰান'' (২০১২) আৰু ''অৰু ইণ্ডিয়ান প্ৰণয়কথা'' (২০১৩) ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে দুটাকৈ ছিইমা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা (মালয়ালম) লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''ভেট্টি'' (২০১২), ''থালাইভা'' (২০১৩), ''ভেলাইলা পট্টধাৰী'' (২০১৪), ''হেব্বুলি'' (২০১৭), ''থিৰুট্টু পায়লে ২'' (২০১৭), ''ৰাতচাচন'' (২০১৮) আৰু ''দ্য গোট লাইফ'' (২০২৪)ৰ দৰে সফল ছবিত অভিনয় কৰিছে। ''মিলি'' (২০১৫) ছবিৰ নাম চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ে তেওঁক ফিল্মফেয়াৰ সমালোচকৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা (মালয়ালম) প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South) |url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702102328/http://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html |archive-date=2 July 2016 |access-date=14 May 2018 |website=filmfare.com}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == অমলা পলৰ জন্ম ১৯৯১ চনৰ ২৬ অক্টোবৰত কেৰালাৰ এৰ্নাকুলামত হৈছিল।<ref name="HBDAmala" /><ref>{{cite web |title=Happy Birthday Amala Paul: 10 pictures that prove she's the queen of Instagram moments! |url=https://www.news18.com/photogallery/movies/happy-birthday-amala-paul-10-pictures-that-prove-shes-the-queen-of-instagram-moments-6238177.html |access-date=26 October 2022 |website=News18 India}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |title=Amala Paul-AL Vijay engagement brews controversy! |author=Movie Gist Curation Team |work=Storygist |access-date=21 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150621131648/http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |archive-date=21 June 2015 |url-status=dead |archivedate=21 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150621131648/http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=5 Successful mixed marriages in Indian cinema |url=http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819201944/http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |archive-date=19 August 2016 |access-date=13 August 2016 |work=Astro Ulagam |archivedate=19 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160819201944/http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ পল ভাৰ্গিজ (মৃত্যু ২০১৭) আৰু এনিচ পলৰ সন্তান।<ref name=":0">{{cite web |date=2 April 2020 |title=Amala Paul pens emotional note on her father's death: Almost lost myself and my mom to depression |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-pens-emotional-note-on-her-father-s-death-almost-lost-myself-and-my-mom-to-depression-1662453-2020-04-02 |url-status=live |access-date=27 August 2021 |website=India Today |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200409103734/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-pens-emotional-note-on-her-father-s-death-almost-lost-myself-and-my-mom-to-depression-1662453-2020-04-02 |archive-date=9 April 2020}}</ref> অমলাৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশৰ পিছত তেওঁৰ ভাতৃ অভিজিত পলেও কেইখনমান ছবিত অভিনয় কৰিছিল। আলুভাৰ নিৰ্মলা হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুলৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ চলচ্চিত্ৰত কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ শিক্ষাৰপৰা বিৰতি লৈছিল। অৱশ্যে পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ইংৰাজী বিষয়ত বি.এ. ডিগ্ৰী লাভ কৰিবলৈ ক'চিৰ ছেইণ্ট টেৰেছা কলেজত যোগদান কৰে।<ref name="rediffdt">{{cite web |author=Nadar, Ganesh |date=17 July 2011 |title='I don't want to be stuck with Mynaa ima |website=[[Rediff.com]] |access-date=17 July 2011 |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-amala-paul/20110715.htm |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718114630/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-amala-paul/20110715.htm |url-status=live}}</ref> অমলাৰ দেউতাকে তেওঁৰ অভিনয় জীৱনক লৈ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল যদিও ভাতৃয়ে তেওঁৰ ইচ্ছাক দৃঢ় সমৰ্থন কৰাত শেষত মান্তি হয়। অমলাই পিছত দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ মাজত কলাৰ গুণ পূৰ্বৰেপৰা আছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে তেওঁৰ মাতৃ এগৰাকী গায়িকা আছিল আৰু দেউতাকে কলেজত পঢ়ি থকা সময়ত থিয়েটাৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref name="allure">{{cite web |author=Chowdary, Sunita Y |date=5 November 2011 |title=Amala set to allure |work=[[The Hindu]] |access-date=17 January 2012 |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2600878.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20120115023138/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2600878.ece |archive-date=15 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120115023138/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2600878.ece |archivedate=15 January 2012 |deadurl=yes}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == পৰিচালক ছামীৰ অনুৰোধত অমলাই তেওঁৰ অভিনয় জগতৰ নাম 'অনখা'লৈ সলনি কৰিছিল, কাৰণ পৰিচালকগৰাকীয়ে যুক্তি দিছিল যে আন এগৰাকী অভিনেত্ৰী অমলা আক্কিনেনিয়ে ইতিমধ্যে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছে। অৱশ্যে ২০১১ চনত তেওঁৰ ছবি ''সিন্ধু সমাৱেলী''ৰ বিফলতাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ নিজৰ আচল নামটোলৈ উভতি আহে, কাৰণ তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে নতুন নামটোৱে তেওঁলৈ দুৰ্ভাগ্য কঢ়িয়াই আনিছে। তেওঁৰ ভাতৃ অভিজিত পলো এজন অভিনেতা আৰু তেওঁ কেইখনমান ছবিত সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০১১ চনত যেতিয়া অমলাই ''দেৱ থিৰুমগল'' ছবিত কাম কৰি আছিল, তেতিয়া পৰিচালক এ এল বিজয়ৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা চৰ্চালৈ আহিছিল, যদিও তেওঁলোকে সেই সময়ত এই কথা অস্বীকাৰ কৰিছিল। ২০১৪ চনৰ ৭ জুনত ক'চিৰ আলুভাত বিজয়ৰ সৈতে তেওঁৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব সম্পন্ন হয়। ২০১৪ চনৰ ১২ জুনত চেন্নাইৰ মেয়ৰ ৰামনাথন চেট্টিয়াৰ হলত এই দম্পতীটো বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০১৬ চনত অমলা আৰু বিজয়ে বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আৱেদন কৰে। অমলাই অভিনয় জীৱন অব্যাহত ৰখাক লৈ তেওঁৰ শাহু-শাহুৰেকৰ সৈতে হোৱা মতানৈক্যই ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে। ২০১৭ চনত তেওঁলোকৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। ২০২৩ চনত তেওঁ ব্যৱসায়ী জগত দেশাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০২৪ চনৰ ১১ জুনত তেওঁলোকৰ ইলাই নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত কৰ ফাঁকিৰ অভিযোগত অমলা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ক্ৰাইম ব্ৰাঞ্চৰ এক তদন্তত ধৰা পৰিছিল যে তেওঁ ভুৱা নথি-পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি পুডুচেৰীত নিজৰ বিলাসী গাড়ীখন পঞ্জীয়ন কৰিছিল। পিছলৈ ক্ষেত্ৰাধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাৰিকৰী কাৰণত এই গোচৰটো বন্ধ কৰি দিয়া হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Amala Paul}} * {{IMDb name|id=3898762}} * {{Instagram|amalapaul}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] qkgjq2e9cyemvbxxz9h3m0bz5kr31yv 0 134984 640943 593288 2026-10-01T20:45:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640943 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অৰুন্ধতী | image = | caption = | image_size = | birth_name = পদ্মা | birth_date = | birth_place = [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] | education = বাপু কম্পোজিট পিইউ কলেজ, বেংগালুৰু | death_date = | death_place = | other_names = অপ্সৰা, পদ্মাৱতী | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৩–বৰ্তমান | television = চান টিভি | spouse = | children = | mother = গীতা | father = ভেংকটস্বামী | family = যোগেশ }} '''অৰুন্ধতী''' ([[ইংৰাজী]]: Arundhati) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী যিয়ে [[তামিল]] আৰু [[কন্নড়]] ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। অৰুন্ধতীয়ে ২০১০ চনত এছ এ চন্দ্ৰশেখৰৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত তামিল ছবি ''ভেলুথু কাট্টু''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == অৰুন্ধতীৰ জন্ম [[ভাৰত]]ৰ [[কৰ্ণাটক]]ৰ [[বেংগালুৰু]]ত ভেংকটস্বামী আৰু গীতাৰ কোলাত হৈছিল। যোগেশ নামৰ তেওঁৰ এজন কনিষ্ঠ ভাতৃ আছে। তেওঁ বেংগালুৰুৰ বাপু কম্পোজিট পিইউ কলেজত প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয় পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত বেংগালুৰুতে এয়াৰ হোষ্টেছ হিচাপে এটা প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰিছিল। == কেৰিয়াৰ == পৰিচালক তথা প্ৰযোজক এছ এ চন্দ্ৰশেখৰে অৰুন্ধতীৰ ছাত্ৰী অৱস্থাতে এখন মন্দিৰত তেওঁক দেখা পাইছিল আৰু ''ভেলুথু কাট্টু'' নামৰ ছবিখনত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল।<ref name="B">{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/owe-it-to-six-yards/articleshow/21888259.cms|title=Owe it to six yards|date=18 April 2010|work=Bangalore Mirror}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচৰ উপাৰ্জন গড়মানৰ আছিল যদিও সমালোচকসকলে তেওঁৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। এছ এ চন্দ্ৰশেখৰে তেওঁক 'অৰুন্ধতী' নামটো দিছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত তামিল চলচ্চিত্ৰ জগতত গ্ৰহণ কৰা হয়। তেওঁ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত অতি সাৱধান আছিল, যাৰ ফলত তেওঁ ২০১১ চনত ইৰফানৰ বিপৰীতে ''বোডিনায়াক্কানুৰ গণেশ'' আৰু ২০১৩ চনত ''সুন্দাট্টম''ত অভিনয় নকৰা পৰ্যন্ত কেইবাটাও প্ৰস্তাৱ প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ ''নেত্ৰু ইন্দ্ৰু'' ছবিত এগৰাকী বেশ্যাৰ বেশত থকা আৰক্ষী বিষয়াৰ এটা প্ৰত্যাহ্বানমূলক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। অৱশ্যে এই ছবিখন বক্স অফিচত বিশেষ সফল নহ’ল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ চিবি সত্যৰাজৰ বিপৰীতে কমেডী-থ্ৰিলাৰ ছবি ''নায়েগল জাকীৰাথাই'' (২০১৪) ত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ পাছত থমন কুমাৰৰ বিপৰীতে ৰোমাণ্টিক থ্ৰিলাৰ ''থোট্টাল থোডাৰাম'' (২০১৫) ত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন বক্স অফিচত সফল হোৱাৰ লগতে সমালোচকৰপৰাও ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Air-hostess-to-actress-Arundhati/article14492707.ece|title=Air hostess to actress: Arundhati|first=K. V.|last=Vasudevan|work=The Hindu|date=16 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20230715191651/https://www.thehindu.com/features/cinema/Air-hostess-to-actress-Arundhati/article14492707.ece|archive-date=15 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230715191651/https://www.thehindu.com/features/cinema/Air-hostess-to-actress-Arundhati/article14492707.ece|archivedate=15 July 2023|access-date=24 March 2026|deadurl=yes}}</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ একচন ধাৰাৰ ছবি ''অৰ্ধনাৰী''ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবি বক্স অফিচত বিফল হয়। তেওঁ বহু তাৰকা অভিনীত ছবি ''কালা''ত এটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁক বৰ্তমান নিৰ্মাণাধীন হৈ থকা ''মুগম'' ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ চুক্তিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/150817/arundhati-essays-a-bold-role-in-kaala.html|title=Arundhati essays a bold role in Kaala|first=Janani|last=K.|date=14 August 2017|work=Deccan Chronicle}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|id=6171986}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] bdhrlpmj0ux70jb8vvvnqvaarbrcy61 0 135231 640952 636808 2026-10-01T21:38:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640952 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আনন্দী | image = Anandhi.png | caption = ২০১৬ চনত আনন্দী | birth_name = ৰক্ষিতা | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1992|12|9}} | birth_place = ৱাৰাংগল, [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] (বৰ্তমান [[তেলেংগানা]]), [[ভাৰত]] | other_names = হাচিকা | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১২–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|চক্ৰেটিছ|2021}} | children = ১ | relatives = নবীন (পৰিচালক)<br/>(চক্ৰেটিছৰ খুলশালি) }} '''আনন্দী''' (জন্ম: '''ৰক্ষিতা'''; <ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Rakshitha-rechristened-Anandhi-in-Kayal/articleshow/22660153.cms |title=Rakshitha, rechristened Anandhi in Kayal |website=The Times of India |access-date=16 September 2020 |archive-date=20 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220720105526/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Rakshitha-rechristened-Anandhi-in-Kayal/articleshow/22660153.cms |url-status=live }}</ref> ৯ ডিচেম্বৰ ১৯৯২) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী যিয়ে প্ৰধানকৈ [[তামিল]] আৰু [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১২ চনত তেলুগু ছবি ''বাছ ষ্টপ''ৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভেট্ৰিমাৰানৰ তামিল নিৰ্মাণ ''পুৰীয়ালান'' (২০১৪)-ত অভিনয় কৰে। একে বছৰতে তেওঁ প্ৰভু চলোমনৰ ছবি ''কায়াল'' (২০১৪)-ৰ জৰিয়তে বিশেষ সফলতা লাভ কৰে, যাৰ বাবে তেওঁক 'কায়াল আনন্দী' বুলিও জনা যায়। তেওঁ ''কায়াল'' ছবিখনৰ বাবে তামিলনাডু ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাত 'বিশেষ বঁটা'ও লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=14 July 2017 |title=Tamil Nadu announces the State Film Awards for six consecutive years in surprise move. Here's the complete list of winners |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/tamil-nadu-announces-the-state-film-awards-for-six-consecutive-years-in-surprise-movie-heres-the-complete-list-of-winners-4750350/ |access-date=8 May 2021 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=31 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031172117/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/tamil-nadu-announces-the-state-film-awards-for-six-consecutive-years-in-surprise-movie-heres-the-complete-list-of-winners-4750350/ |url-status=live }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == আনন্দীৰ জন্ম হৈছিল তেলেংগানাৰ ৱাৰাংগলৰ এটা তেলুগু পৰিয়ালত।<ref>{{cite news |last=Rao |first=Subha J. |date=19 August 2014 |title=The big break |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/anandhi-opens-up-about-kayal/article6331805.ece |access-date=25 September 2020 |issn=0971-751X |archive-date=20 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220720105528/https://www.thehindu.com/features/metroplus/anandhi-opens-up-about-kayal/article6331805.ece |url-status=live }}</ref><ref name="dc">{{Cite web |last=Adivi |first=Sashidhar |date=24 February 2021 |title=Marriage doesn't erode a woman's capabilities: Anandhi Kayal |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/240221/marriage-doesnt-erode-a-womans-capabilities-anandhi-kayal.html |access-date=5 March 2021 |website=Deccan Chronicle |language=en |archive-date=4 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304102258/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/240221/marriage-doesnt-erode-a-womans-capabilities-anandhi-kayal.html |url-status=live }}</ref> == কৰ্মজীৱন == আনন্দীয়ে মাৰুতিৰ ছবি ''বাছ ষ্টপ'' (২০১২) যোগে অভিনয় জগতত পদাৰ্পণ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''প্ৰিয়তমা নীৱাচতা কুশলমা'' ২০১৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পায়। ছবিখনে নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল যদিও এজন সমালোচকে কয় যে "বৰুণ সন্দেশ আৰু হাচিকাৰ অভিনয়েই ছবিখনৰ একমাত্ৰ সকাহ", লগতে তেওঁ যোগ দিয়ে যে হাচিকাক "পৰম্পৰাগত ৰূপত দেখিবলৈ ভাল লাগিছে আৰু তেওঁ এক শালীন প্ৰদৰ্শনো আগবঢ়াইছে।" <ref name="auto">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/priyathama-neevachata-kushalama/movie-review/19149712.cms|title=Priyathama Neevachata Kushalama Movie Review {2/5}: Critic Review of Priyathama Neevachata Kushalama by Times of India|work=The Times of India|last1=As |first1=Sashidhar }}</ref> তেওঁ মণিমাৰনৰদ্বাৰা লিখিত তামিল চলচ্চিত্ৰ ''পুৰীয়ালান'' (২০১৪)-ত হৰিশ কল্যাণৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিবলৈ চুক্তিবদ্ধ হৈছিল। নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়তে পৰিচালক ভেট্ৰিমাৰানে এই প্ৰকল্পটোত সহ-প্ৰযোজক হিচাপে বিনিয়োগ কৰিব বুলি ঘোষণা কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/etcetera/article5033169.ece |title=etcetera |first1=Y. Sunita |last1=Chowdhary |newspaper=The Hindu |date=18 August 2013 |access-date=4 January 2014 |archive-date=4 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104212922/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/etcetera/article5033169.ece |url-status=live }}</ref> আনন্দীয়ে প্ৰভু চলোমনৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ছবি ''কায়াল''ত নামভূমিকাত অভিনয় কৰে। পৰিচালকজনে ছবিখনৰ বাবে তেওঁৰ নাম ৰক্ষিতাৰপৰা সলাই আনন্দী কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবাৰকৈ অডিচন দিয়াৰ পাছতহে তেওঁ চলোমনক মুগ্ধ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল আৰু নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Rakshitha-rechristened-Anandhi-in-Kayal/articleshow/22660153.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921074659/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-18/news-interviews/42181726_1_rakshitha-kumki-prabu-solomon |url-status=live |archive-date=21 September 2013 |title=Rakshitha, rechristened Anandhi in Kayal |date=18 September 2013 |work=[[The Times of India]] |access-date=28 November 2013}}</ref> ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/kayal-review-tamil-pcmb3ojgjdafc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326200434/http://www.sify.com/movies/kayal-review-tamil-pcmb3ojgjdafc.html |url-status=dead |archive-date=26 March 2015 |title=Review : (2014) |website=[[Sify]] |access-date=25 March 2026 |archivedate=26 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150326200434/http://www.sify.com/movies/kayal-review-tamil-pcmb3ojgjdafc.html |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/report/review-kayal-is-compelling-love-story-south/20141226.htm |title=Review: Kayal is compelling love story |first=S. |last=Saraswathi/Rediff.com |website=Rediff |access-date=24 July 2022 |archive-date=24 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724040319/https://www.rediff.com/movies/report/review-kayal-is-compelling-love-story-south/20141226.htm |url-status=live }}</ref> ২০১৪ চনৰ বিজয় বঁটা আদিকে ধৰি কেইবাটাও শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতা অভিনেত্ৰীৰ বঁটাৰ বাবে তেওঁ মনোনীত হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/kayal-review-has-its-moments-but-strains-too-hard-to-be-an-epic/article10959214.ece |title=Kayal: Has its moments, but strains too hard to be an epic |first=Baradwaj |last=Rangan |newspaper=The Hindu |date=25 December 2014 |access-date=26 January 2018 |archive-date=22 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522021715/https://www.thehindu.com/features/cinema/kayal-review-has-its-moments-but-strains-too-hard-to-be-an-epic/article10959214.ece |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200522021715/https://www.thehindu.com/features/cinema/kayal-review-has-its-moments-but-strains-too-hard-to-be-an-epic/article10959214.ece |archivedate=22 May 2020 |deadurl=yes }}</ref> ২০১৫ চনত আনন্দীৰ প্ৰথম মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল বালাৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত এ. চৰগুনমৰ ''চান্দি বীৰন'', য’ত তেওঁ অথৰ্ভাৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/atharavaa-sargunam-film-gets-a-title-and-buyer-news-tamil-pb2iQWaagfgfh.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818151807/http://www.sify.com/movies/atharavaa-sargunam-film-gets-a-title-and-buyer-news-tamil-pb2iQWaagfgfh.html |url-status=dead |archive-date=18 August 2015 |title=Atharavaa-Sargunam film gets a title and buyer |website=[[Sify]] |access-date=25 March 2026 |archivedate=18 August 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150818151807/http://www.sify.com/movies/atharavaa-sargunam-film-gets-a-title-and-buyer-news-tamil-pb2iQWaagfgfh.html |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ জি. ভি. প্ৰকাশ কুমাৰৰ সৈতে এডাল্ট কমেডী ছবি ''ত্ৰিছা ইল্লানা নয়নতৰা'' (২০১৫)-ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/anandhi-opens-up-about-kayal/article6331805.ece |title=The Big Break |work=The Hindu |date=25 September 2014 |access-date=29 December 2014 |archive-date=5 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205091034/http://www.thehindu.com/features/metroplus/anandhi-opens-up-about-kayal/article6331805.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/trisha-illana-nayanthara-review-tamil-pjrrISchgeije.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150919233225/http://www.sify.com/movies/trisha-illana-nayanthara-review-tamil-pjrrISchgeije.html |url-status=dead |archive-date=19 September 2015 |title=Review : Trisha Illana Nayanthara (2015) |website=[[Sify]] |access-date=25 March 2026 |archivedate=19 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150919233225/http://www.sify.com/movies/trisha-illana-nayanthara-review-tamil-pjrrISchgeije.html |deadurl=yes}}</ref> ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত আনন্দীয়ে পৰিচালকজনৰ সৈতে কাম কৰি অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ জানিবলৈ দিছিল যে তেওঁক কোৱা হৈছিল যে ছবিখন এখন "মৰমলগা প্ৰেমৰ কাহিনী" হ’ব, "এডাল্ট কমেডী" নহয়। তথাপি আনন্দীয়ে ছবিখনৰ তেলুগু সংস্কৰণৰ প্ৰচাৰত সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/I-will-not-work-with-Trisha-Illana-Nayanthara-director-again/articleshow/49844606.cms |title=I will not work with Trisha Illana Nayanthara director again |website=[[The Times of India]] |last1=Balachandran |first1=Logesh |access-date=19 November 2015 |archive-date=23 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151123065631/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/I-will-not-work-with-Trisha-Illana-Nayanthara-director-again/articleshow/49844606.cms |url-status=live }}</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ জি. ভি. প্ৰকাশ কুমাৰৰ সৈতে আকৌ দুখন ছবিত অভিনয় কৰে — ''এনাক্কু ইন্নোৰু পেৰ ইৰুক্কু'' আৰু ''কাডাভুল ইৰুক্কান কুমাৰু''।<ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/enakku-innoru-per-irukku-review-entertaining-review-tamil-qgroGtjjgjahg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617164722/http://www.sify.com/movies/enakku-innoru-per-irukku-review-entertaining-review-tamil-qgroGtjjgjahg.html |url-status=dead |archive-date=17 June 2016 |title=Enakku Innoru per Irukku review: Entertaining |website=[[Sify]] |access-date=25 March 2026 |archivedate=17 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160617164722/http://www.sify.com/movies/enakku-innoru-per-irukku-review-entertaining-review-tamil-qgroGtjjgjahg.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/review-kadavul-irukaan-kumaru-is-a-waste-of-time/20161118.htm|title=Review: Kadavul Irukaan Kumaru is a waste of time|first=S.|last=Saraswathi|website=Rediff|access-date=24 April 2021|archive-date=27 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527142546/https://www.rediff.com/movies/report/review-kadavul-irukaan-kumaru-is-a-waste-of-time/20161118.htm|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবিসমূহ আছিল ''ৰুবায়'', ''পাণ্ডিগাই'' আৰু ''এন আলুডা ছেৰুপ্পা কানম''। ২০১৮ চনত তেওঁ মাৰি চেল্ভাৰাজৰ প্ৰথম ছবি ''পাৰীয়েৰুম পেৰুমল''ত অভিনয় কৰে, যিখন জাতিভেদৰ ওপৰত নিৰ্মিত এখন উচ্চ প্ৰশংসিত তামিল চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite web |url=https://www.sify.com/movies/pariyerum-perumal-review-its-an-inherently-sincere-and-deeply-affecting-film-review-tamil-sj2kmSiifcdjh.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928100107/http://www.sify.com/movies/pariyerum-perumal-review-its-an-inherently-sincere-and-deeply-affecting-film-review-tamil-sj2kmSiifcdjh.html |url-status=dead |archive-date=28 September 2018 |title=Pariyerum Perumal review: It's an inherently sincere and deeply affecting film |website=[[Sify]] |access-date=25 March 2026 |archivedate=28 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180928100107/http://www.sify.com/movies/pariyerum-perumal-review-its-an-inherently-sincere-and-deeply-affecting-film-review-tamil-sj2kmSiifcdjh.html |deadurl=yes }}</ref> ছবিখনে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰাৰ লগতে শিল্পীসকলৰ অভিনয়েও যথেষ্ট উচ্চ প্ৰশংসা বুটলিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২১ চনৰ ৭ জানুৱাৰীত তেলেংগানাৰ ৱাৰাংগলত আনন্দী চক্ৰেটিছৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁ এজন মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰ আছিল, যিয়ে পিছলৈ সহ-পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ 'মুডাৰ কুডাম' খ্যাত পৰিচালক নবীনৰ খুলশালি আৰু তেওঁ ''আলাউধিনিন অৰ্পুথা কেমেৰা'' তথা ''অগ্নি চিৰাগুগল''ৰ দৰে ছবিত কাম কৰিছে।<ref name="TiesKnot">{{cite news |last=Balachandran |first=Logesh |location=Chennai |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kayal-anandhi-ties-the-knot-with-socrates-in-warangal-see-pics-1757103-2021-01-08 |title=Kayal Anandhi ties the knot with Socrates in Warangal and she has a child. |website=India Today |language=en |date=8 January 2021 |access-date=14 January 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111173025/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kayal-anandhi-ties-the-knot-with-socrates-in-warangal-see-pics-1757103-2021-01-08 |url-status=live }}</ref> আনন্দী আৰু চক্ৰেটিছৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে।<ref>{{Cite web |last=Rajkumar |date=2023-05-06 |title=கலப்பு திருமணம் செய்த கயல் ஆனந்தி தனது மகனின் ஜாதி சான்றிதழ் குறித்து சொன்ன விஷயம். |url=https://tamil.behindtalkies.com/kayal-anandhi-about-her-son/ |access-date=2024-02-15 |website=Tamil Behind Talkies |language=ta-IN}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|6695317}} * {{Instagram|officialkayalanandhi}} * {{Twitter|anandhiactress}} [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] p2zx76limlkukv1cbs3stlv7v6u39sf 0 135326 641105 616511 2026-10-02T09:39:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641105 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = জান্নাতুল ফেৰদৌচ ঐশী | image = Jannatul Ferdous Oishee 2024 (cropped).jpg | caption = ২০২৪ চনত ঐশী | native_name = জান্নাতুল ফেৰদৌস ঐশী | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth based on age as of date|18|2018|10|01}}<ref name=pirojpur/> | education = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, [[বাংলাদেশ]] | occupation = মডেল, অভিনেত্ৰী | module = {{infobox pageant titleholder | embed = yes | competitions = {{ubl|মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৮ (বিজয়ী)|মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮|(শীৰ্ষ ৩০)}} }} }} '''জান্নাতুল ফেৰদৌচ ঐশী''' (জন্ম: ২৭ আগষ্ট ২০০০)<ref name=pirojpur/> এগৰাকী বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী।<ref>{{cite news |last1=Shazu |first1=Shah Alam |title=From pageant queen to screen empress |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/pageant-queen-screen-empress-3226136 |work=The Daily Star |date=21 January 2023 |language=en}}</ref> তেওঁ মিছ ৱৰ্ল্ড [[বাংলাদেশ]] ২০১৮-ৰ মুকুট পিন্ধিছিল। তেওঁ ২০১৮ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত [[চীন]]ৰ ছানিয়াত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮ প্ৰতিযোগিতাত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু ১১৮ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত শীৰ্ষ ৩০ গৰাকীৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.missworld.com/#/contestants/5372|title=Miss World 2018 Contestants - Jannatul Ferdous Oishee|access-date=1 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20110225132239/http://missworld.com/#/contestants/5372|archive-date=25 February 2011|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=wZdMtWyhBm8|title=Jannatul Ferdous Oishee - Winner MWB 2018 - Introduction Video for MISS WORLD 2018|website=[[YouTube]] |date=11 November 2018 |access-date=1 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114015717/https://www.youtube.com/watch?v=wZdMtWyhBm8|archive-date=14 November 2018|url-status=live}}</ref> == শিক্ষা == ঐশীয়ে ২০১৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Oishee finishes in Top 30 of Miss World |url=https://en.prothomalo.com/entertainment/Oishee-finishes-in-Top-30-of-Miss-World |work=[[Prothom Alo]] |date=8 December 2018 |language=en}}</ref><ref name=pirojpur>{{Cite news |date=1 October 2018 |title=Oishee from Pirojpur wins 'Miss World Bangladesh' crown |url=https://bdnews24.com/entertainment/2018/10/01/oishee-from-pirojpur-wins-miss-world-bangladesh-crown |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001073048/https://bdnews24.com/entertainment/2018/10/01/oishee-from-pirojpur-wins-miss-world-bangladesh-crown |archive-date=1 October 2018 |access-date=1 October 2018 |work=[[Bdnews24.com]]}}</ref> তেওঁ ভাই-ভনীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু। তেওঁৰ পিতৃ এজন উন্নয়ন কৰ্মী আৰু মাতৃ এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী।<ref name=pirojpur/> ঐশী ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, বাংলাদেশৰ ছাত্ৰী আছিল।<ref>{{cite news |title=IUB holds webinar on skill enhancement |url=https://www.newagebd.net/article/147411/iub-holds-webinar-on-skill-enhancement |work=New Age |date=26 August 2021 |accessdate=24 October 2024 |archivedate=25 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125040219/https://www.newagebd.net/article/147411/iub-holds-webinar-on-skill-enhancement |deadurl=yes }}</ref> == কেৰিয়াৰ == === সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা === ঐশীক ঢাকাৰ ইণ্টাৰনেচনেল কনভেনচন চিটি বসুন্ধৰাত (ICCB) মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৮ হিচাপে মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। তেওঁ ৩০,০০০ প্ৰতিযোগীক পৰাস্ত কৰি এই খিতাপ জয় কৰিছিল আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮ প্ৰতিযোগিতাত প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref name="ds-crown">{{cite news |title=Jannatul Ferdous Oishee wins 'Miss World Bangladesh' crown |url=https://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |access-date=15 November 2018 |work=Daily Sun |date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204132440/http://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |archive-date=4 December 2018 |url-status=live |archivedate=4 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181204132440/http://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |deadurl=yes }}</ref><ref name=pirojpur/> ঐশীক মিছ গ্ৰেণ্ড বাংলাদেশ ২০২৫ হিচাপেও মুকুট পিন্ধোৱা হৈছে। তেওঁ ২০২৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত থাইলেণ্ডৰ বেংককত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া মিছ গ্ৰেণ্ড ইণ্টাৰনেচনেল ২০২৫-ত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব। চীনৰ ছানিয়াত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮-ত ঐশীয়ে ৰাজহুৱা ভোটৰ জৰিয়তে গ্ৰুপ ৬-ৰ 'হেড-টু-হেড চেলেঞ্জ'ত ছয়গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত বিজয়ী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁৰ গ্ৰুপৰ আন প্ৰতিযোগীসকল আছিল চীন, ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, ডেনমাৰ্ক, ব্ৰাজিল আৰু আয়াৰলেণ্ডৰপৰা। প্ৰত্যাহ্বানৰ চূড়ান্ত ৰাউণ্ডত তিনিওগৰাকী বিচাৰক ক্ৰমে ষ্টেফানি ডেল ভেল, মানুসী চিল্লাৰ আৰু মেগান ইয়ঙে তেওঁক মিছ নাইজেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী হিচাপে বাছনি কৰে। ইয়াৰ ফলত ১১৮ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত ঐশীয়ে শীৰ্ষ ৩০-ত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{Citation |title=Miss World Head to Head Challenge - Group now she is going for miss international 2019 through which bangladesh is also going to make debut in that pageant 6| date=21 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y4doKAz1tls |via=YouTube}}</ref><ref>{{Citation |title=Miss World Head to Head Challenge - Final Part 1| date=December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=K9f6GB4JveY |via=YouTube}}</ref> === অভিনয় === ঐশীয়ে ২০২১ চনত ''মিছন এক্সট্ৰিম'' চলচ্চিত্ৰত 'চিলভী' চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref>{{Cite news |last=Misha |first=Rakshanda Rahman |date=25 October 2024 |title=Tired of being typecast: Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/tired-being-typecast-oishee-3735651 |access-date=24 October 2024 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ ইয়াৰ ছিকুৱেল ''ব্লেক ৱাৰ: মিছন এক্সট্ৰিম ২'' (২০২৩)-তো একেটা চৰিত্ৰতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Shazu |first=Shah Alam |date=2 January 2023 |title=A new phase for Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/new-phase-oishee-3211091 |access-date=24 October 2024 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''আদম'' (২০২৩) ছবিত 'চাজিয়া' চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news|date=3 May 2023 |title=My hard work has paid off: Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/my-hard-work-has-paid-oishee-3310096 |access-date=24 October 2024 |work=The Daily Star |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731204351/https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/my-hard-work-has-paid-oishee-3310096 |archive-date=31 July 2024 |language=en}}</ref> == ফিল্মগ্ৰাফী == {| class="wikitable sortable" ! বছৰ ! শীৰ্ষক ! চৰিত্ৰ ! টোকা ! সূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০২১ |''মিছন এক্সট্ৰিম'' |চিলভী |প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ; '''বিজয়ী –''' শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতা অভিনেত্ৰীৰ মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটা |<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Who wins what at Meril Prothom Alo Awards |url=https://en.prothomalo.com/entertainment/who-wins-what-at-meril-prothom-alo-awards |access-date=2025-12-11 |website=Prothomalo |language=en}}</ref> |- |''ৰাত জাগা ফুল'' |ফাৰিয়া | |<ref>{{Cite web |last=Akbar |first=Zahid |date=12 January 2022 |title='Raat Jaga Phool' showcases nature's revenge |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/raat-jaga-phool-2937551 |access-date=24 April 2023 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২৩ |''ব্লেক ৱাৰ: মিছন এক্সট্ৰিম ২'' |চিলভী | | |- |''আদম'' |চাজিয়া | | |- |২০২৫ |''নুৰ'' |শিউলি |বায়’স্কোপ প্লাছত মুক্তি লাভ কৰিছে |<ref>{{Cite web |last=নিউজ |first=সময় |title=‘নূৰ’ মুক্তিৰ তাৰিখ জানা গেল {{!}} বিনোদন |url=https://www.somoynews.tv/news/2025-12-09/DHvxxNB9 |access-date=2025-12-11 |website=Somoy News |language=bn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251222233615/https://www.somoynews.tv/news/2025-12-09/DHvxxNB9 |archivedate=2025-12-22 |deadurl=yes}}</ref> |- |২০২৬ |''চ’লজাৰ'' | |নিৰ্মাণোত্তৰ পৰ্যায়ত | |} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * আইএমডিবি নাম [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] dri1iqghdm65kb7v9sbmkiqh59cxrd4 0 135432 640919 639443 2026-10-01T19:56:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640919 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = অশ্বিনী আক্কুঞ্জী | image = Ashwini shetty akkunje.jpg | imagesize = | caption = ২০১৪ চনত অশ্বিনী | birth_name = অশ্বিনী চিদানন্দ শেট্টী আক্কুঞ্জী | nickname = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1987|10|07}} | birth_place = সিদ্ধাপুৰ, উডুপি, [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | height = ১৮৪ চেণ্টিমিটাৰ | weight = | website = | country = [[ভাৰত]] | sport = [[এথলেটিকছ]] | event = | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highestranking = | pb = '''৪০০ মিটাৰ''': ৫২.৮২ (বেংগালুৰু ২০১১)<br>'''৪০০ মিটাৰ হাৰ্ডলছ''': ৫৬.১৫ (গুৱাংঝু ২০১০) | medaltemplates = {{Medal|Sport | মহিলাৰ এথলেটিকছ}} {{Medal|Country|{{IND}}}} {{Medal|Competition|এছিয়ান গেমছ}} {{Medal|Gold|২০১০ গুৱাংঝু|৪০০ মিটাৰ হাৰ্ডলছ}} {{Medal|Gold|২০১০ গুৱাংঝু|৪x৪০০ মিটাৰ ৰিলে}} {{Medal|Competition|এছিয়ান ইনডৰ এথলেটিকছ চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{Medal|Gold|২০১০ তেহৰাণ|৪x৪০০ মিটাৰ ৰিলে}} {{Medal|Competition|দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ}} {{Medal|Silver|২০১৬ গুৱাহাটী|৪০০ মিটাৰ হাৰ্ডলছ}} {{Medal|Competition|কমনৱেলথ গেমছ}} {{Medal|Gold| ২০১০ দিল্লী|৪x৪০০ মিটাৰ ৰিলে}} | show-medals = }} '''অশ্বিনী চিদানন্দ শেট্টী আক্কুঞ্জী''' ([[ইংৰাজী]]: Ashwini Chidananda Shetty Akkunji; জন্ম: ৭ অক্টোবৰ ১৯৮৭) এগৰাকী ভাৰতীয় স্প্ৰিণ্ট [[এথলিট]]। [[কৰ্ণাটক]]ৰ উডুপি জিলাৰ সিদ্ধাপুৰৰ নিবাসী অশ্বিনীয়ে ৪০০ মিটাৰ দৌৰত বিশেষ পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাইছে।<ref>{{cite news|last=Kundapur (SP)|title=Kundapur: Country's Pride, Ashwini Shetty Akkunje, Getting Accolades Plenty|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=87541|date=14 October 2010|accessdate=15 October 2010|publisher=Daijiworld Media Network|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303200457/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=87541|url-status=dead}}</ref> অশ্বিনীয়ে ২০১০ চনৰ [[কমনৱেলথ গেমছ]] আৰু ২০১০ চনৰ [[এছিয়ান গেমছ]]ত মঞ্জীত কৌৰ, মন্দীপ কৌৰ আৰু ছিনি জোছৰ সৈতে ৪x৪০০ মিটাৰ ৰিলেত সোণৰ পদক লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|last=Bose |first=Saibal|title=Indian relay girls bring the house down|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/commonwealth-games-2010/india-news/Indian-relay-girls-bring-the-house-down/articleshow/6738756.cms|accessdate=15 October 2010|newspaper=[[Times of India]]}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ২০১০ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত চীনৰ গুৱাংঝুত অনুষ্ঠিত এছিয়ান গেমছত ৪০০ মিটাৰ হাৰ্ডলছত ব্যক্তিগতভাৱে সোণৰ পদক অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|last=Rawat|first=Rahul|title=Ashwini wants to win more medals|date=30 November 2010 |url=https://www.indiatoday.in/sports/asian-games-2010-guangzhou-china/story/ashwini-wants-to-win-more-medals-86358-2010-11-29|publisher=[[India Today]]|access-date=30 November 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20101205170236/http://indiatoday.intoday.in/site/Story/121649/Sports/ashwini-wants-to-win-more-medals.html| archive-date= 5 December 2010 | url-status= live}}</ref> তেওঁ ২০১০ চনৰ ৰাজ্যৰ উচ্চ অসামৰিক সন্মান ৰাজ্যউৎসৱ প্ৰশস্তিৰদ্বাৰাও সন্মানিত হৈছে।<ref>{{cite news|title=Infosys CEO Gopalakrishnan, Ullas Karanth bag top Karnataka award|url=http://www.thehindu.com/news/states/karnataka/article859752.ece|accessdate=30 November 2010|newspaper=[[The Hindu]]|date=30 October 2010|location=Chennai, India| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101105033634/http://www.thehindu.com/news/states/karnataka/article859752.ece| archivedate= 5 November 2010 | url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |title=Running against the odds |work=deccanchronicle |url=https://www.deccanchronicle.com/sunday-chronicle/sportfolio/210816/running-against-the-odds.html}}</ref> == জীৱনী == কৰ্ণাটকৰ উডুপি জিলাৰ কুণ্ডাপুৰ তালুকৰ সিদ্ধাপুৰত এটা টুলু ভাষী পৰিয়ালত অশ্বিনীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ বি.আৰ. চিদানন্দ শেট্টী আৰু মাতৃ যশোদা শেট্টী আক্কুঞ্জী।<ref>{{cite web|last=Team Mangalorean|title=Ashwini's village in celebration mood!|url=http://mangalorean.com/news.php?newstype=broadcast&broadcastid=209369|publisher=Mangalorean.com|accessdate=30 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101126140607/http://mangalorean.com/news.php?newstype=broadcast&broadcastid=209369|archivedate=26 November 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news |date=14 October 2010 |title=Ashwini's family ecstatic |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article829812.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020223658/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article829812.ece |archive-date=20 October 2012 |accessdate=15 October 2010 |newspaper=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020223658/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article829812.ece |archivedate=20 October 2012 |deadurl=yes}}</ref> অশ্বিনী এজন কৃষক পৰিয়ালৰ সন্তান।<ref>{{cite news|last=Belgaumkar |first=Govind D.|title=Grit pumped up Karnataka's golden girl.|url=http://www.hindu.com/2010/10/14/stories/2010101463130600.htm|accessdate=15 October 2010|newspaper=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|date=14 October 2010| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101019040556/http://www.hindu.com/2010/10/14/stories/2010101463130600.htm| archivedate= 19 October 2010 | url-status= dead}}</ref> তেওঁ তামোলৰ বাগিছাৰ মাজত থকা তেওঁলোকৰ ৫ একৰ কৃষিভূমিত ককায়েক অমিত আৰু বাইদেৱেক দীপ্তিৰ সৈতে ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Daily News and Analysis|author-link=Daily News and Analysis|title=Gensale Express does India proud at Asiad|url=http://daily.bhaskar.com/article/gensale-express-does-india-proud-at-asiad-1588067.html?PRV=|archive-url=https://web.archive.org/web/20101221120137/http://daily.bhaskar.com/article/gensale-express-does-india-proud-at-asiad-1588067.html?PRV=|url-status=dead|archive-date=21 December 2010|publisher=[[D B Corp Ltd.]]|accessdate=30 November 2010|archivedate=21 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101221120137/http://daily.bhaskar.com/article/gensale-express-does-india-proud-at-asiad-1588067.html?PRV=|deadurl=yes}}</ref> পূৰ্বে অশ্বিনীয়ে ভাৰতীয় ৰেলৱেত আৰু পঞ্জাৱৰ পাটিয়ালাত কৰ্পোৰেচন বেংকৰ পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="dna">{{cite news|last=Sukumar |first=Dev S|title=Running... till the cows come home|url=http://www.dnaindia.com/sport/report_running-till-the-cows-come-home_1452267|accessdate=15 October 2010|newspaper=[[Daily News and Analysis]]| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101022051145/http://www.dnaindia.com/sport/report_running-till-the-cows-come-home_1452267| archivedate= 22 October 2010 | url-status= live}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ বেংগালুৰুৰ ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণত (SAI) প্ৰশিক্ষক হিচাপে কৰ্মৰত।<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=356727 |title=Udupi: Athlete Ashwini Akkunji gets engaged |access-date=24 September 2015 |archive-date=30 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150930230707/http://daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=356727 |url-status=dead }}</ref> == ডোপিং == ২০১১ চনৰ জুলাই মাহত জাপানৰ ক'বেত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া এছিয়ান এথলেটিকছ চেম্পিয়নশ্বিপৰ পূৰ্বে তেওঁৰ দেহত এনাবলিক ষ্টেৰইডৰ উপস্থিতি ধৰা পৰে।<ref>[https://www.indiatoday.in/sports/olympics-2012/story/ashwini-and-priyanka-add-to-doping-shame-136827-2011-07-04 Ashwini and Priyanka add to doping shame : Controversies – London Olympics News – India Today<!-- Bot generated title -->]</ref> ইয়াৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁক প্ৰতিযোগিতাখনৰ বাবে এথলেটিকছ দলৰপৰা বাদ দিয়া হয় আৰু এথলেটিকছৰপৰা নিলম্বন কৰা হয়। তেওঁ এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰিছিল যদিও ২০১১ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত নাডা (NADA)ই তেওঁক এবছৰৰ বাবে নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.newsbullet.in/sports/cricket/23351-akkunji-banned-for-one-year-for-doping |title=ashwini akkunji |accessdate=10 June 2012 }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এথলেটিকছ ফেডাৰেচন (IAAF)-এ লঘু শাস্তিৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক আৱেদনৰ ভিত্তিত ক'ৰ্ট অফ আৰ্বিট্ৰেচন ফৰ স্পৰ্টছে (CAS) অশ্বিনী আৰু আন পাঁচগৰাকী এথলিটক (মন্দীপ কৌৰ, ছিনি জোছ, জৌনা মুৰ্মু, তিয়ানা মেৰী আৰু প্ৰিয়ংকা পানৱাৰ) দুবছৰৰ বাবে নিষিদ্ধ কৰাৰ ৰায় বাহাল ৰাখে।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/athletics/article3653713.ece|title=CAS confirms 2-year bans on 6 Indian athletes|accessdate=18 July 2012|location=Chennai, India|work=The Hindu|date=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120718174324/http://www.thehindu.com/sport/athletics/article3653713.ece|archivedate=18 July 2012|deadurl=yes}}</ref> == বঁটা আৰু স্বীকৃতি == ২০১০ চনত তেওঁক কৰ্ণাটক ৰাজ্যউৎসৱ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। এই বঁটাত নগদ এক লাখ টকা, ২০ গ্ৰামৰ এটা সোণৰ পদক আৰু বেংগালুৰু উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষ (BDA)ৰদ্বাৰা গৃহ আবণ্টনত অগ্ৰাধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.nriforumkarnataka.org/news/?p=334 |title=Rajyotsava awards for 162 Bangalore, Oct 30, DH News Service: « NRI Forum Karnataka :: News<!-- Bot generated title --> |access-date=8 December 2010 |archive-date=29 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429092452/http://www.nriforumkarnataka.org/news/?p=334 |url-status=dead |archivedate=29 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170429092452/http://www.nriforumkarnataka.org/news/?p=334 |deadurl=yes }}</ref> ২০১০ চনত সোণৰ পদক জয় কৰাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ লগতে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰফালৰপৰাও তেওঁক আৰ্থিকভাৱে পুৰস্কৃত কৰা হৈছে।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/india-news/CWG-Govt-will-dole-out-highest-cash-kitty-ever/cwgarticleshow/6738724.cms | work=The Times of India | title=India News | date=13 October 2010}}</ref><ref>[http://www.deccanherald.com/content/105034/yeddy-announces-cash-prizes-karna.html Yeddy announces cash prizes to Karna medal winners in CWG<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{cite news| url=http://www.hindu.com/2010/10/27/stories/2010102763801600.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20101030082527/http://www.hindu.com/2010/10/27/stories/2010102763801600.htm | url-status=dead | archive-date=30 October 2010 | location=Chennai, India | work=[[The Hindu]] | title=Railways honours Commonwealth Games medallists | date=27 October 2010}}</ref><ref>[http://www.indianexpress.com/news/the-village-road-that-led-to-guangzhou/720452/0 The Village Road that Led to Guangzhou – Indian Express<!-- Bot generated title -->]</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{World Athletics}} * [https://www.rediff.com/sports/slide-show/slide-show-1-how-udipis-golden-girl-hurdled-her-way-to-stardom/20110113.htm উডুপিৰ গোল্ডেন গাৰ্লৰ সফলতাৰ কাহিনী] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ এথলীট]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] qglkbvaah7i6yuvl1zegcaq2zpferb9 0 135979 640895 638416 2026-10-01T18:50:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640895 wikitext text/x-wiki {{Infobox model | name = অঞ্জলি লাৱনিয়া | image = Anjali Lavania.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|05|15}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/celebs/anjali-lavania/biography.html|title=Exclusive biography of @anjalilavania and on her life.|website=FilmiBeat}}</ref> | birth_place = [[মুম্বাই]], [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | height = | haircolor = | eyecolor = | measurements = | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল, লাইফ-কোচ, ডিজে, টেলিভিছন উপস্থাপিকা | weight = | dress size = | shoesize = | website = | spouse = }} '''অঞ্জলি লাৱনিয়া''' ([[ইংৰাজী]]: Anjali Lavania) এগৰাকী ভাৰতীয় মডেল, এগৰাকী হলিষ্টিক লাইফ-কোচ আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="thehindu1">{{cite news |author=Y. Sunita Chowdhary |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2482375.ece |title=Arts / Cinema : Girl of many interests |work=The Hindu |date=24 September 2011 |accessdate=19 October 2011 |location=Chennai, India |archive-url=https://web.archive.org/web/20111028035052/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2482375.ece |archive-date=28 October 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028035052/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2482375.ece |archivedate=28 October 2011 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ পৱন কল্যাণ অভিনীত ২০১১ চনৰ [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰ ''পাঞ্জা''ৰ জৰিয়তে অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite journal|author=ITGD Bureau|url=https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/anjali-lavania-to-star-in-pawan-kalyan-film-133060-2011-05-02 |title=Anjali Lavania to star in Pawan Kalyan film : Gossip: News India Today |publisher=Indiatoday.intoday.in |date=3 May 2011 |access-date=19 October 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Iamprsquom-classy-and-sexy-says-Anjali-Lavania/articleshow/11279989.cms|title=I'm classy and sexy, says Anjali Lavania - Times of India|website=The Times of India}}</ref> == কেৰিয়াৰ == অঞ্জলি লাৱনিয়াৰ জন্ম মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত। তেওঁৰ মাতৃ কেৰালাৰ এগৰাকী সুপৰিচিত মডেল তথা মিছ কোচিন আছিল। আনহাতে তেওঁৰ পিতৃ নৈনীতালৰ আৰু তেওঁ ভাৰতীয় নৌসেনাত নৌ-বিমানচালক হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="thehindu1"/><ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com |title=PICS: Bikini model Anjali Lavania opens up - Rediff Getahead |work=Rediff.com |date=16 May 2011 |accessdate=19 October 2011}}</ref> অঞ্জলিয়ে মুম্বাইৰ ৰূপম অভিযান আৰু শীতল ডিজাইন ষ্টুডিঅ'ৰ মডেল হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ বিশেষকৈ ইকো-গ্ৰীণ আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত। লছ এঞ্জেলছ ফেশ্বন উইকৰ সময়ত ব্ৰিটিছ ডিজাইনাৰ গেৰী হাৰ্ভেৰ এটা সংবাদপত্ৰৰ পোছাক পৰিধান কৰি ইকো-নৌভে শ্ব'ৰ বাবে তেওঁ লছ এঞ্জেলছ টাইমছত স্থান লাভ কৰিছিল। এই পোছাকটো পিছলৈ নিউয়ৰ্কৰ মোমাতো প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। অঞ্জলিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত লট্টি ষ্টেনছন, আশা কা গিভেন্স, ক্ৰিষ্টোফাৰ কেন আৰু গেৰী হাৰ্ভেৰ দৰে ফেশ্বন ডিজাইনাৰৰ বাবে মডেলিং কৰিছে।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/ |archive-url=https://archive.today/20120708193813/http://articles.timesofindia.indiatimes.com |url-status=dead |archive-date=8 July 2012 |title=Anjali Lavania |date=9 September 2011 |work=[[The Times of India]] |accessdate=19 October 2011 |archivedate=5 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105000533/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ইনষ্টাইল, মেৰী ক্লেয়াৰ, এলে, জিকিউ, ভাৰ্ভ, এম, ফেমিনা আৰু ভ’গৰ দৰে আলোচনীৰ বাবে মডেলিং কৰিছে। তেওঁ জোৱান বেৰন / ডিডব্লিউ ব্ৰাউন ষ্টুডিঅ'ত অভিনয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁ প্ৰ’ভ’গৰ শৰৎ-শীতকালীন অভিযানত কাম কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ পেণ্টালুনছ, মহিন্দ্ৰা জাইলো, টাইটানৰ বিজ্ঞাপনত আমিৰ খানৰ সৈতে<ref>{{cite web|url=http://www.desifox.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20111126205129/http://www.desifox.com |url-status=dead |archive-date=26 November 2011 |title=Anjali Lavania talks about Aamir Khan! | Bollywood Movies, Tamil Movies, Telugu Movies, Kerala Movies, Hollywood Movies |publisher=Desifox.com |accessdate=19 October 2011 }}</ref> আৰু লিভাইচৰ বিজ্ঞাপনত ইমৰাণ খানৰ সৈতে কাম কৰিছে। তেওঁ ২০১০ আৰু ২০১১ চনৰ কিংফিচাৰ কেলেণ্ডাৰত স্থান লাভ কৰিছিল আৰু ২০১১ চনত মেকিং অৱ কিংফিচাৰ কেলেণ্ডাৰ অনুষ্ঠানটোৰ আঁত ধৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.kingfishercalendar.com |title=KINGFISHER Calendar 2011 |publisher=Kingfishercalendar.com |accessdate=19 October 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025063116/http://www.kingfishercalendar.com |archivedate=25 October 2011 }}</ref> তেওঁ ২০১০ চনৰ টাইমছ ৫০ মোষ্ট ডিজায়াৰেবল মেন এণ্ড উইমেনৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live |archive-date=9 February 2012 |title=50 Most Desirable 2010|date= 6 January 2011|work=[[The Times of India]] |access-date=19 October 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925063854/http://articles.timesofindia.indiatimes.com |url-status=dead |archive-date=25 September 2012 |title=Times 50 Most Desirable Women |date=9 January 2011 |work=[[The Times of India]] |accessdate=19 October 2011 |archivedate=5 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105000533/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১১ চনত পৰিচালক বিষ্ণুবৰ্ধনে তেওঁৰ তেলুগু ছবি পাঞ্জাত পৱন কল্যাণৰ বিপৰীতে এগৰাকী মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে অঞ্জলিক নিৰ্বাচিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com |title=Bikini model Anjali Lavania with Pawan Kalyan - Rediff Getahead |work=Rediff.com |date=3 May 2011 |accessdate=19 October 2011}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.greatandhra.com |title=Great Talk About 'Panjaa' Heroine |access-date=5 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125025026/http://www.greatandhra.com |archive-date=25 January 2012 |url-status=dead }}</ref> ২০১২ চনৰ জুন মাহত অঞ্জলিয়ে পাঞ্জা বোলছবিত কৰা সফল অভিনয়ৰ বাবে সন্মানীয় চিনেমা এৱাৰ্ডছত শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। এই বঁটা তেওঁক নাগাৰ্জুনাই প্ৰদান কৰিছিল। ২০১২ চনত তেওঁ ভ’গৰ শীৰ্ষ ১০ গৰাকী মডেলৰ তালিকাত স্থান পাইছিল। অঞ্জলি লাৱনিয়াই ২০১২ চনত দিল্লী কাউচাৰ উইকৰ সময়ত বিদ্যুত জামৱালৰ সৈতে মনীষ মালহোত্ৰাৰ ফেশ্বন শ্ব'ত অংশ লৈছিল। ইয়াৰ পিছত অঞ্জলিয়ে মডেলিং আৰু অভিনয়ৰপৰা কিছুদিন বিৰতি লৈ চক্ৰ হিলিং আৰু ক্ৰিয়া যোগৰ আধ্যাত্মিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ এগৰাকী উচ্চ পৰ্যায়ৰ চাৰ্টিফাইড চক্ৰ হিলাৰ আৰু এনএলপি প্ৰেকটিছনাৰ। এগৰাকী আধ্যাত্মিক জীৱন প্ৰশিক্ষক হিচাপে অঞ্জলিয়ে বহু লোকক জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহ অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিছে। ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত সংগীতৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম চেনেহৰ বাবে অঞ্জলিয়ে ডিজে আৰু সংগীত প্ৰযোজনাৰ ক্ষেত্ৰখনত ভৰি দিয়ে। সংগীত জগতত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাম হৈছে "অঞ্জেলী লুভানিয়া।" মেলোডিক টেকনো, প্ৰগ্ৰেছিভ হাউচ আৰু টেক হাউচ সংগীতৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ শ্ৰোতাৰ বাবে এক সুকীয়া সংগীতৰ যাত্ৰা সৃষ্টি কৰে। তেওঁ হিউগেল, গুম গুম আৰু মাশ্বা ভিনচেণ্টৰ দৰে সংগীত জগতৰ তাৰকাসকলৰ সৈতে মঞ্চ ভাগ-বতৰা কৰিছে। অঞ্জলিৰ ডিজে পৰিৱেশনসমূহ ইয়াৰ ছন্দময় লয় আৰু সম্মোহনী সুৰৰ বাবে জনাজাত। এগৰাকী উদীয়মান ইলেক্ট্ৰনিক সংগীত শিল্পী হিচাপে তেওঁ ইতিমধ্যে নিজৰ এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {| class="wikitable" ! বৰ্ষ !! চলচ্চিত্ৰ !! চৰিত্ৰ !! ভাষা !! টোকা |- | ২০১১ || ''পাঞ্জা'' || জানৱী || তেলুগু || চিনেমা বঁটা: বছৰটোৰ আটাইতকৈ আত্মবিশ্বাসী অভিষেক |} == বঁটা-সন্মান == * ''পাঞ্জা'' বোলছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ নতুন আত্মবিশ্বাসী মুখৰ (Best New Confident Face) '''চিনেমা বঁটা''' (CineMAA Awards) লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.idlebrain.com/news/functions/cinemaa-awards2012.html|title=Cinemaa awards 2012 - Telugu cinema functions|website=www.idlebrain.com}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://web.archive.org/web/20250528151632/https://www.cineindya.com/tollywood/Indian-model-anjali-lavania-just-got-my-attention/ Anjali Lavania Enter in South Indian Film Industry] * {{IMDb name|id=4738631}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] 5sp30zuhq38csydgjmwsjrp634ixxre 0 136439 641002 598898 2026-10-02T04:31:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641002 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = কেৰ’লিন ব্ৰেইটিংগাৰ | image = | caption = | othername = | birth_name = | birth_date = ৪ মে’ ১৮৫১ | birth_place = জাৰ্মানীৰ কুনজেলচাউ | death_date = ৬ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২ | death_place = জাৰ্মানীৰ এছলিংগেন | burial_place = | alma_mater = | occupation = চিকিৎসক | years_active = | known_for = ৱুৰ্টেমবাৰ্গৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা চিকিৎসক | spouse = }} '''কেৰ’লিন ব্ৰেইটিংগাৰ''' (জন্ম ৪ মে’ ১৮৫১ চনত কুনজেলচাউত – মৃত্যু ৬ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩২ চনত এছলিংগেনত) এগৰাকী জাৰ্মান চিকিৎসক আছিল যিয়ে ৱুৰ্টেমবাৰ্গৰ প্ৰথম মহিলা চিকিৎসক হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ==জীৱন আৰু কৰ্ম== কেৰ’লিন ব্ৰেইটিংগাৰ হাইনৰিখ ব্ৰেইটিংগাৰ, তামৰ মিস্ত্ৰীৰ জন্ম হোৱা সাতজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত সৰু হিচাপে ডাঙৰ হৈছিল। সৰুতেই তাই মাকক হেৰুৱাইছিল। সেই সময়ত ছোৱালীক হাইস্কুলত পঢ়িবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল, সেয়েহে ১৮৭১ চনৰপৰা তেওঁ অষ্ট্ৰিয়াৰ ছালজবাৰ্গত এজন ভাতৃৰ সৈতে বাস কৰিছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৬ চনলৈকে তেওঁ অষ্ট্ৰিয়াৰ লিনজৰ পেডাগজিয়ামত শিক্ষক হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লয় আৰু ১৮৮৬ চনত তেওঁ জাৰ্মানীৰ মাৰ্কগ্ৰ'নিংগেনত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষকৰ আনুষ্ঠানিক ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Biehal |first=Margarete |title=Stadtgeschichte Künzelsau von A - Z |url=https://stadtgeschichtekuenzelsau.de/index_htm_files/Breitinger%20Regine%20Karoline-.pdf |access-date=2022-07-18 |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kuenzelsauer Zeitstrahl bis 1948 |url=https://stadtgeschichtekuenzelsau.de/timeline%201806-1948.htm |access-date=2022-07-18 |website=stadtgeschichtekuenzelsau.de}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Ärztinnen im Kaiserreich |url=https://geschichte.charite.de/aeik/biografie.php?ID=AEIK00164 |access-date=2022-07-18 |website=geschichte.charite.de}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ১৮৮৯ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন ষাণ্মাসিকৰপৰা ছুইজাৰলেণ্ডৰ জুৰিখত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু তেওঁৰ বিকল্প পৰীক্ষাক অফিচিয়েল হাইস্কুল ডিপ্লমা হিচাপে স্বীকৃতি নোপোৱাৰ বাবে পিছলৈ তেওঁ চুইজাৰলেণ্ডৰ বাৰ্নলৈ গুচি যায় আৰু তাত মহিলাসকলক বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়নৰ অনুমতি দিয়া হয়। শিশুহত্যাৰ কাৰণ আৰু ইয়াক প্ৰতিৰোধৰ উপায়ৰ ওপৰত থিছিছ লৈ ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name=":0" /> এই ডক্টৰেট ডিগ্ৰীয়ে তেওঁক চিকিৎসা চৰ্চা কৰিবলৈ চুইজাৰলেণ্ডৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অধিকাৰী কৰি তুলিছিল, কিন্তু জাৰ্মান অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অধিকাৰী নাছিল।<ref name=":1" /> ব্ৰেইটিংগাৰক জাৰ্মানীৰ হাইডেলবাৰ্গ বা টিউবিংগেনত চিকিৎসক হিচাপে থিতাপি ল’বলৈ দিয়া নহ’ল গতিকে তেওঁ এছলিংগেনলৈ গৈ চিকিৎসালয় খুলিলে। তাতো ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বিদেশী উৎপত্তিৰ বাবে তাইক সীমিতভাৱে আৰু ঔষধ নিদিয়াকৈহে প্ৰেকটিছ কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ কাম অতি কঠিন হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁ চিকিৎসাৰ বাবে জাৰ্মান অনুজ্ঞাপত্ৰ বিচাৰি থাকিল।<ref name=":0" /> জাৰ্মান ৰাজ্যিক পৰীক্ষা দিবলৈ অনুমতি পাবলৈ পুনৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰুষৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে তেওঁক অস্বীকাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":0" /> আনকি এছলিংগেনৰ ১৪০০ মহিলাৰ স্বাক্ষৰ থকা ৰাজ্যৰ সংসদলৈ প্ৰেৰণ কৰা আবেদনেও তেওঁক কোনো সহায় কৰা নাছিল। ১৯০৫ চনত পৰীক্ষাৰ নিয়মৰ পৰিৱৰ্তনেহে, যাৰ ফলত ৰিয়েলজিমনেছিয়ামৰ স্নাতকসকলক চিকিৎসা বিজ্ঞান অধ্যয়নৰ বাবে নামভৰ্তি কৰা হৈছিল, যিয়ে তেওঁক সফলতা লাভ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name=":1" /> ষ্ট্ৰাছবাৰ্গত অধ্যয়ন কৰি অৱশেষত ১৯০৯ চনত জাৰ্মানীত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰি ৱুৰ্টেমবাৰ্গৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা চিকিৎসক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":2">{{Cite web |title=Karoline-Breitinger-Schule |url=https://kbs-kuen.de/wp/ |access-date=2022-07-18 |website=kbs-kuen.de |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220718183234/https://kbs-kuen.de/wp/ |archivedate=2022-07-18 |deadurl=yes}}</ref> ১৯১১ চনলৈকে কেইবাখনো চিকিৎসালয়ত কাম কৰিছিল আৰু ৬০ বছৰ বয়সত এছলিংগেনত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু তাৰপৰাই তেওঁ নিজৰ প্ৰেকটিছ স্থাপন কৰিছিল আৰু আৰু বিছ বছৰ ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰিছিল। তেখেত এগৰাকী জনপ্ৰিয় চিকিৎসক আছিল আৰু প্ৰায়ে তেওঁৰ চিকিৎসাৰ বাবে ৰোগীৰপৰা মাচুল ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] 4ytad3jb9qiu4nobv865yc9tdifwehj 0 136899 641097 626249 2026-10-02T08:42:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641097 wikitext text/x-wiki [[File:Sadik kayem - july jagoron 01.jpg|thumb|২০২৫ সালে সোহরাওয়ার্দী উদ্যানে [[সাইমুম শিল্পীগোষ্ঠী|সাইমুম শিল্পীগোষ্ঠীর]] জুলাই জাগরণ অনুষ্ঠানে বক্তব্য দেওয়ার সময়]] '''মহম্মদ আবু ছাদিক''' ('''ছাদিক কায়েম''' নামেৰে বেছি পৰিচিত) এজন [[বাংলাদেশী]] ছাত্ৰ নেতা আৰু ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় ছাত্ৰ সংঘৰ বৰ্তমানৰ উপ-সভাপতি (ভিপি) । <ref>{{Cite web|language=bn|title=শিবির নেতা থেকে ডাকসুর ভিপি: আলোচনার কেন্দ্রবিন্দু সাদিক কায়েম|url=https://www.banglatribune.com/others/914721/%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%A1%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%81|accessdate=2025-09-13|work=বাংলা ট্রিবিউন}}</ref> ছাত্ৰ বিদ্ৰোহত তেওঁৰ ভূমিকা আৰু ক্ষেত্ৰ পৰ্যায়ত তেওঁৰ সমন্বয়ৰ বাবে তেওঁ চৰ্চালৈ আহে।<ref>{{Cite web|title=ঢাবি শিবিরের সভাপতি পরিচয় দেওয়া কে এই সাদিক কায়েম|url=https://www.kalerkantho.com/online/campus-online/2024/09/22/1427771|accessdate=2025-09-12|work=kalerkantho.com}}</ref> ২০২৩ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে তেওঁ বাংলাদেশ ইছলামী ছাত্ৰ শিবিৰৰ [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] শাখাৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল<ref>{{Cite web|title=ঢাবি শিবিরের সভাপতি পরিচয় দেওয়া কে এই সাদিক কায়েম|url=https://www.kalerkantho.com/online/campus-online/2024/09/22/1427771|accessdate=2025-09-12|work=kalerkantho.com}}</ref> সাদিক কায়েম ২০২৬ চনৰ ১৩ জুলাই পৰ্যন্ত বাংলাদেশ ইছলামী ছাত্ৰ শিবিৰৰ কেন্দ্ৰীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিক্ৰমা সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=হাওলাদার|first=আসিফ|date=2024-09-22|language=bn|title=শিবিরের ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় শাখার সভাপতি প্রকাশ্যে এলেন, নানা আলোচনা|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/ve5jntxhmp|accessdate=2025-09-10|work=প্রথম আলো}}</ref><ref>{{Cite web|last=নিউজ|first=সময়|language=bn|title=ডাকসুর ভিপি সাদিক কায়েম {{!}} শিক্ষা|url=https://www.somoynews.tv/news/2025-09-10/OMGtuACH|accessdate=2025-09-10|work=সময় টিভি|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250918110311/https://www.somoynews.tv/news/2025-09-10/OMGtuACH|archivedate=2025-09-18|deadurl=yes}}</ref><ref>[https://businessinbangladesh.com.bd/ducsu-vp-sadiq-kayem-leaves-chhatra-shibir/ Shadik Kayem leaves Chhatra Shibir] | businessebangladesh.com |</ref> == ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক জীৱন == বাংলাদেশৰ [[চট্টগ্ৰাম|চট্টগাঁৱৰ]] সাতকনিয়া উপজিলাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ছাদিক কায়েমৰ।<ref>{{Cite web|language=bn|title=পরিচয় লুকানো ঢাবি শিবিরের সভাপতি কে এই সাদিক কায়েম?|url=https://dailyinqilab.com/motropolis/news/688276|accessdate=2025-09-09|work=দৈনিক ইনকিলাব}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ খাগ্ৰাছৰী জিলাৰ এজন ব্যৱসায়ী আছিল আৰু তাতেই ছাদিক কায়েমে প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। খাগ্ৰাছৰীৰ বাইতুশ শৰফ জব্বাৰীয়া আদৰ্শ মাদ্ৰাছাত তেওঁৰ শৈক্ষিক জীৱন আৰম্ভ হৈছিল, য'ত তেওঁ ২০১৪ চনত নামভৰ্তি কৰে। পিছলৈ তেওঁ ২০১৬ চনত বাইতুশ শৰফ আদৰ্শ কামিল মাদ্ৰাছাৰ পৰা আলিম (উচ্চতৰ মাধ্যমিক) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়|ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগত নামভৰ্তি কৰি স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name="কালের কণ্ঠ">{{Cite web|title=ঢাবি শিবিরের সভাপতি পরিচয় দেওয়া কে এই সাদিক কায়েম|url=https://www.kalerkantho.com/online/campus-online/2024/09/22/1427771|accessdate=2025-09-08|work=কালের কণ্ঠ}}</ref><ref>{{Cite web|last=দেওয়ান|first=জয়ন্তী|date=2025-09-12|language=bn|title=পার্বত্য চট্টগ্রাম থেকে ডাকসুর ভিপি-জিএস|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/y21udbemc1|accessdate=2025-09-12|work=প্রথম আলো}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১৩ মে’ত ডাকছুৰ নেতা, ছাত্ৰ আৰু তেৰশ ৰাষ্ট্ৰীয় সংসদৰ বিৰোধী দলৰ নেতা ডাঃ ছফিকুৰ ৰহমানৰ উপস্থিতিত ছাদিক কায়েমে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় মছজিদত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তাৰ পিছত মূল অনুষ্ঠানটো ৰাজধানীৰ এটা অধিৱেশন কেন্দ্ৰত ত্ৰয়োদশ ৰাষ্ট্ৰীয় সংসদৰ আগত অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুখ্য উপদেষ্টা [[মুহাম্মদ ইউনুছ|ড°]] [[মুহাম্মদ ইউনুছ|মুহাম্মাদ ইউনুছৰ]] উপস্থিতিত অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা আছিল। তেওঁৰ পত্নী আনিকা ফাৰদিন ফৰায়েজী এজন এমবিবিএছ চিকিৎসক আৰু আইয়ুব আলী ফৰায়েজীৰ কন্যা, যি ৰিলায়েন্স গ্ৰুপৰ ভাইচ চেয়াৰমেন আৰু প্ৰৱাসীবাংলা প্ৰপাৰ্টিজ লিমিটেডৰ চেয়াৰমেন। == ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ == ছাদিক কায়েম ২০১৩ চনত ছাত্ৰশিবিৰৰ ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। জুলাই গণঅভ্যুত্থানৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় শাখা শিবিৰৰ সভাপতি হিচাপে তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাজহুৱাভাৱে সন্মুখলৈ আহে।<ref name="কালের কণ্ঠ"/> কিন্তু ২০১৬ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰাৰ আগতে তেওঁ চট্টগ্ৰামত ছাত্ৰ শিবিৰৰ আৱামি লীগ বিৰোধী আন্দোলনৰ সৈতে ৰাজহুৱাভাৱে জড়িত আছিল। ২০২৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা বাংলাদেশ ইছলামী ছাত্ৰ শিবিৰৰ কেন্দ্ৰীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে <ref>{{Cite web|title=আলোচিত সাদিক কায়েমসহ শিবিরের সম্পাদক হলেন যারা|url=https://www.jagonews24.com/politics/news/995582|accessdate=2025-09-09|work=জাগোনিউজ}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ২০২৫–২০২৬ চনলৈকে কেন্দ্ৰীয় প্ৰকাশন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[২০২৪ চনৰ অসহযোগ আন্দোলন|গণভবনৰ ঘেৰাওক]] ''ফাথে গণভবন'' ( {{আক্ষৰিক অনুবাদ|গণভবন বিজয়}}তেওঁ ইয়াক বুলি অভিহিত কৰি কলে,<ref>{{Cite web|title=Student leader Shadik Kayem on July 36|url=https://www.bhorerkagoj.com/jamat/739133|work=[[ভোরের কাগজ]]|date=২৩ সেপ্টেম্বর ২০২৪}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Victory of 36th July Was a Result of Collective Contribution: Shadik Kayem|url=https://banglahour.com/article/7711|work=বাংলা আওয়ার|date=২৪ সেপ্টেম্বর ২০২৪}}</ref>{{Cquote|''[[মক্কা বিজয়|ফতহে মক্কা]]'', ''[[মুহাম্মাদ বখতিয়ার খলজি#বাংলা বিজয়|ফতহে বাঙ্গালা]]'', ''[[কনস্টান্টিনোপল বিজয়|ফতহে কুসতুনতিনিয়ার]]'' সিলসিলা ধরে আমরা পেয়েছি ''ফতহে গণভবন''- যেদিন গণভবন সত্যিই গণের ভবনে পরিণত হয়।|<ref>{{cite web|title=Student leader Shadik Kayem on July 36|url=https://www.bhorerkagoj.com/jamat/739133|website=[[ভোরের কাগজ]]|date=২৩ সেপ্টেম্বর ২০২৪}}</ref><ref>{{cite web|title=The Victory of 36th July Was a Result of Collective Contribution: Shadik Kayem|url=https://banglahour.com/article/7711|website=Bangla Hour|date=২৪ সেপ্টেম্বর ২০২৪}}</ref> }} শেহতীয়াকৈ ২০২৬ চনৰ ১ মে'ত ঢাকাৰ কাক্ৰাইলৰ আইডিইবিৰ কাউন্সিল হলত জামাত-ই-ইছলামীয়ে তেওঁক ঢাকা দক্ষিণ চহৰ নিগমৰ মেয়ৰৰ নিৰ্বাচনত 'মেয়ৰৰ প্ৰাৰ্থী' হিচাপে ঘোষণা কৰে। কিন্তু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ছাত্ৰশিবিৰে ভিন্নমত পোষণ কৰে। ডাকছুৰ (DUCSU) প্ৰাক্তন সাধাৰণ সম্পাদক (জিএছ) তথা সংগঠনটোৰ বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰচাৰ সম্পাদক এছ এম ফৰহাদে এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰি কয় যে, কোনো দায়িত্বশীল ব্যক্তিৰ পদত থকা অৱস্থাত অন্য কোনো [[ৰাজনৈতিক দল|ৰাজনৈতিক দলৰ]] প্ৰাৰ্থী হোৱাৰ কোনো সুযোগ নাই।<ref>{{Cite web|url=https://www.ittefaq.com.bd/786770/|title=জামায়াতের মেয়র প্রার্থী হিসেবে সাদিক কায়েমের নাম প্রচার, শিবির বললো সুযোগ নেই|publisher=[[দৈনিক ইত্তেফাক]]|date=১ মে ২০২৬|accessdate=২ মে ২০২৬}}</ref> === জুলাই মাহৰ অভ্যুত্থান === ২০২৪ চনৰ জুলাই–আগষ্ট অভ্যুত্থানৰ সময়ত ছাদিক কায়েমক ' ''ছলমান'' ' ছদ্মনামেৰে জনা গৈছিল। এই নামেৰে তেওঁ অভ্যুত্থানৰ ফ্ৰণ্টলাইন সংগঠকসকলক আশ্ৰয় প্ৰদান, বিচ্ছিন্ন নেতাসকলৰ সৈতে সমন্বয় সাধন, দৈনন্দিন কাৰ্যসূচীৰ পৰিকল্পনা আৰু ৰূপায়ণ, আৰু ন পইণ্টকে ধৰি সকলো আন্দোলনৰ বাতৰি [[গণমাধ্যম|সংবাদ মাধ্যমলৈ]] প্ৰেৰণ কৰাত জড়িত আছিল। ''ছলমান'' নামেৰেই তেওঁ আল জাজিৰাৰ সাংবাদিক জুলকাৰনাইন ছামিৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল ৷<ref>{{Cite web|title=ফেসবুকজুড়ে চলছে আলোচনার ঝড়, ঢাবি ছাত্রশিবিরের সভাপতি কে এই আবু সাদিক কায়েম|url=https://www.amadershomoy.com/education/article/123066/%E0%A6%AB%E0%A7%87%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A7%87-%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%B0|accessdate=2025-09-12|work=amadershomoy.com}}</ref> === DUCSU নিৰ্বাচন ২০২৫ === ২০২৫ চনৰ DUCSU নিৰ্বাচনত তেওঁ সংযুক্ত ছাত্ৰ মিত্ৰজোঁটৰ পৰা উপ-সভাপতি পদৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে। <ref>{{Cite web|title=ডাকসু নির্বাচনে ভোট দিলেন সাদিক কায়েম|url=https://www.ittefaq.com.bd/751055|accessdate=2025-09-09|work=ইত্তেফাক}}</ref> এই নিৰ্বাচনত ছাদিক কায়েমে বাংলাদেশ ইছলামী ছাত্ৰ শিবিৰৰ সমৰ্থিত সংযুক্ত ছাত্ৰ মিত্ৰজোঁটৰ পেনেলৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি (ভিপি) প্ৰাৰ্থী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে। ৯ ছেপ্টেম্বৰত ভোটদানৰ পিছত পিছদিনা পুৱা প্ৰকাশিত ফলাফলত ১৪,০৪২ টা ভোট লাভ কৰি উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি (ভিপি) নিৰ্বাচিত হয়। জাতীয়তাবাদী ছাত্ৰ দলৰ সমৰ্থিত তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ প্ৰতিদ্বন্দ্বী অবিদুল ৫,৭০৮ টা ভোট লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=সাদিক কায়েম ভিপি, ফরহাদ জিএস নির্বাচিত|url=https://mzamin.com/news.php?news=179394|accessdate=2025-09-10|work=মানবজমিন}}</ref><ref>{{Cite web|last=সরকার|first=শুভা জিনিয়া চৌধুরী,মো মাহফুজার রহমান|language=bn|title=ডাকসু নির্বাচন: ছাত্রশিবিরের সাদিক ভিপি, ফরহাদ জিএস, মহিউদ্দীন এজিএস নির্বাচিত|url=https://www.prothomalo.com/politics/rs5y3shujr|accessdate=2025-09-10|work=প্রথম আলো}}</ref> ছাদিক কায়েমে ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ==== ফলাফল ==== {| class="wikitable sortable" !নাম ! অৱস্থান ! মুঠ ভোটাৰ ! ভোটাৰৰ ভোটদান ! ভোট লাভ ! ১০০% ! ফলাফল |- | ছাদিক কায়েম | উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি (ভিপি) | ৩৯৮৭৪ নম্বৰত | ৭৩.৪২ | ১৪০৪২ | ৪৭.৯৯|{{Won}} |} == সক্ৰিয়তাবাদ == ৰাজনীতিৰ সমান্তৰালকৈ ছাদিক কায়েম বিভিন্ন অৰাজনৈতিক সংগঠনৰ সৈতেও জড়িত আছিল। তেওঁ শিক্ষাৰ্থীৰ ওপৰত হোৱা নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰা সংগঠন ‘ষ্টুডেণ্টছ এগেইনষ্ট ভায়োলেঞ্চ এভৰীৱেৰ’ (SAVE)-ৰ এজন উপদেষ্টা কৰ্মী আছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘বাংলাদেশ ইউথ ইনিচিয়েটিভ’ৰ সাধাৰণ সম্পাদক আৰু ‘পাৰ্বত্য চট্টগ্ৰাম ছাত্ৰ সংসদ’ৰ সভাপতি হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। পাহাৰীয়া জনসাধাৰণৰ জীৱন ধাৰণৰ মান উন্নয়নৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ ‘হিল ছচাইটি’ নামৰ এটা সামাজিক তথা স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ডেকা শক্তিক অপৰাধমূলক কাৰ্যকলাপৰ পৰা আঁতৰাই ৰখাৰ উদ্দেশ্যে কাম কৰা সংগঠন ‘''ছেভ ইউথ - ষ্টুডেণ্ট এগেইনষ্ট ভায়োলেঞ্চ''’ত তেওঁ এজন ফেচিলিটেটৰ (সহায়তাকাৰী) হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। তদুপৰি, তেওঁ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূৰ্যসেন হল ‘এচ’চিয়েশ্যন অৱ পলিটিকেল ছায়েন্স’ৰ সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপেও দায়িত্ব নিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name=":02">{{Cite web|date=২২ সেপ্টেম্বর ২০২৪|title=ঢাবি শিবিরের সভাপতি পরিচয় দেওয়া কে এই সাদিক কায়েম|url=https://www.kalerkantho.com/online/campus-online/2024/09/22/1427771|accessdate=2025-09-08|work=www.kalerkantho.com}}</ref> == সমালোচনা == ২০২৫ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত ছাদিক কায়েমে অনলাইনত মিম প্ৰস্তুত কৰি মিছা তথা ভিত্তিহীন তথ্য প্ৰচাৰ (অপপ্ৰচাৰ), মহিলা নেত্ৰীসকলক চাইবাৰ বুলিং কৰা, অশ্লীল এআই (AI) এডিটিং আৰু শালীনতাহানিৰ ভাবুকি প্ৰদানৰ অভিযোগত ৯টা মিম সম্পৰ্কীয় ফেচবুক পেজ আৰু ৩টা ফেচবুক একাউণ্টৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰে।<ref>{{Cite web|title=এক ডজন ফেসবুক পেজ-আইডির বিরুদ্ধে ডিবিতে মামলা করলেন ভিপি সাদিক কায়েম|url=https://thedailycampus.com/student-movement-politics/229837|work=ডেইলি ক্যাম্পাস|accessdate=৯ ডিসেম্বর ২০২৫|language=bn}}</ref> তার মামলা করার বিষয়টি ফেসবুকে আলোচনা-সমালোচনার সৃষ্টি করে।<ref>{{Cite web|title=রাজনৈতিক মিম-সংস্কৃতি, জনমতের যুদ্ধক্ষেত্র|url=https://www.kalbela.com/opinion/others/247405|work=কালবেলা|accessdate=৯ ডিসেম্বর ২০২৫}}</ref> == আৰু চাওক == * বাংলাদেশ ইছলামিক ছাত্ৰ সন্থা * ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰীয় ছাত্ৰ সন্থা * ২০২৫ চনৰ DUCSU নিৰ্বাচন == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == * [https://www.facebook.com/shadik.kayem/ ফেচবুকত ছাদিক কায়েম] * {{Commons category-inline}} । [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 5rm815pjac1zlreiaml2f5cgrboax0m 0 137736 640942 636788 2026-10-01T20:43:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640942 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অৰুণা শ্বানবাগ | image = Aruna_Shanbaug.jpg | alt = | caption = | birth_name = অৰুণা ৰামচন্দ্ৰ শ্বানবাগ | birth_date = {{Birth date|df=y|1948|06|01}} | birth_place = হালদিপুৰ, [[কৰ্ণাটক]], ভাৰত | death_date = {{Death date and age|2015|05|18|1948|06|01|df=y}} | death_place = [[মুম্বাই]], ভাৰত | death_cause = [[নিউমোনিয়া]] | occupation = [[নাৰ্ছ| নাৰ্চ]] | years_active = | known_for = }} '''অৰুণা ৰামচন্দ্ৰ শ্বানবাগ''' (১ জুন ১৯৪৮ – ১৮ মে’ ২০১৫) এগৰাকী ভাৰতীয় নাৰ্ছ আছিল, যি যৌন নিৰ্যাতনৰ ফলত ৪২ বছৰতকৈ অধিক সময় ক’মা অৱস্থাত কটাবলগীয়া হোৱাৰ পিছত ইচ্ছামৃত্যুৰ ওপৰত আদালতৰ গোচৰত হোৱা চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল।<ref name="bbc-death" /> ১৯৭৩ চনত মুম্বাইৰ পাৰেলৰ কিং এডৱাৰ্ড মেম’ৰিয়েল হাস্পতালত কনিষ্ঠ নাৰ্ছ হিচাপে কাম কৰি থকাৰ সময়তে শ্বানবাগক চিকিৎসালয়ৰ দুৱাৰ ৰখীয়াজনে যৌন নিৰ্যাতন চলায় আৰু তাৰ পিছত তেওঁ অচেতন অৱস্থাত থাকে।<ref>{{cite magazine|title=Review: Ten Minutes To Hell|url=http://www.outlookindia.com/article/ten-minutes-to-hell/205787|magazine=Outlook India|access-date=24 May 2015|author=Malavika Karlekar|archive-url=https://web.archive.org/web/20150523142405/http://www.outlookindia.com/article/ten-minutes-to-hell/205787|archive-date=23 May 2015|url-status=live|archivedate=23 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150523142405/http://www.outlookindia.com/article/ten-minutes-to-hell/205787|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত শ্বানবাগ ৩৭ বছৰ এই অৱস্থাত থকাৰ পিছত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে সাংবাদিক-কৰ্মী পিংকি বিৰাণীয়ে দাখিল কৰা ইচ্ছামৃত্যুৰ আবেদনৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি তেওঁক পৰীক্ষা কৰিবলৈ চিকিৎসা পেনেল গঠন কৰে। ২০১১ চনৰ ৭ মাৰ্চত আদালতে এই আবেদন নাকচ কৰে। কিন্তু ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত অনুসৰি ই ভাৰতত নিষ্ক্ৰিয় ইচ্ছামৃত্যুৰ অনুমতি দিছিল।<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/national/article1516973.ece| title=India joins select nations in legalising "passive euthanasia"| newspaper=The Hindu| date=7 March 2011| access-date=11 March 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110311130458/http://www.thehindu.com/news/national/article1516973.ece| archive-date=11 March 2011| url-status=live| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110311130458/http://www.thehindu.com/news/national/article1516973.ece| archivedate=11 March 2011| deadurl=yes}}</ref> প্ৰায় ৪২ বছৰ ধৰি স্থায়ী ক’মা অৱস্থাত থকাৰ পিছত ২০১৫ চনৰ ১৮ মে’ত নিউমোনিয়াত আক্ৰান্ত হৈ শ্বানবাগৰ মৃত্যু হয়।<ref name="bbc-death"/><ref name="guardian-death"/><ref name="death"/> ==পটভূমি== ===অৰুণা শ্বানবাগ=== ১৯৪৮ চনৰ ১ জুনত কৰ্ণাটকৰ হালদিপুৰৰ কোংকনীভাষী ব্ৰাহ্মণ সৰস্বত গৌড় ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল অৰুণা ৰামচন্দ্ৰ শ্বানবাগে। ছয় ভাতৃ আৰু তিনিগৰাকী ভগ্নীৰ ভিতৰত তেওঁ অষ্টম স্থানত আছিল। ১০ বছৰ বয়সত পিতৃৰ মৃত্যু হয়, তাৰ পিছত ভাতৃ বালকৃষ্ণ আৰু গোবিন্দ কমলা মিলছত কাম কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ গুচি যায়। [[File:KEM HOSPITAL (2).JPG|thumb|মুম্বাইৰ পাৰেলৰ কিং এডৱাৰ্ড মেম'ৰিয়েল (কে ই এম) হাস্পতাল আৰু ছেথ গৰ্ধনদাস সুন্দৰদাস মেডিকেল কলেজ (২০১২)]] ষাঠিৰ দশকত ছোৱালী আৰু ল’ৰাই পৃথকে পৃথকে পঢ়া প্ৰাথমিক বিদ্যালয় শেষ কৰি হালদিপুৰৰ সহ-শিক্ষা গ্ৰাম্য শিক্ষা সমিতি (আৰ ই এছ)ত নামভৰ্তি কৰাটো সাধাৰণ কথা নাছিল। ৫৪ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শ্ৰেণীত ১৪ গৰাকী ছোৱালীৰ ভিতৰত শ্বানবাগ অন্যতম আছিল, আৰু তেওঁৰ সকলো ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেৱেঁই উচ্চ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁৰ কিতাপ কিনাৰ সামৰ্থ্য নথকা সময়ত স্কুলত ওপৰৰ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰসকলৰ পৰা তেওঁ কিতাপ ধাৰলৈ লৈ পঢ়িছিল।<ref name="SS"/><ref>{{cite news| title=KEM Hospital celebrates Aruna Shanbaug's 64th birthday| newspaper=[[The Times of India]]| url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/KEM-Hospital-celebrates-Aruna-Shanbaugs-64th-birthday/articleshow/13712413.cms| date=2 June 2012| access-date=18 May 2015| archive-url=https://web.archive.org/web/20170110140848/http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/KEM-Hospital-celebrates-Aruna-Shanbaugs-64th-birthday/articleshow/13712413.cms| archive-date=10 January 2017| url-status=live}}</ref><ref>{{cite news | title=KEM celebrates Aruna Shanbaug's 65th birthday | newspaper=DNA India | url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-kem-celebrates-aruna-shanbaugs-65th-birthday-1842559 | date=2 June 2013 | access-date=18 May 2015 | archive-date=21 September 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220921214905/https://www.dnaindia.com/mumbai/report-kem-celebrates-aruna-shanbaugs-65th-birthday-1842559 | url-status=live}}</ref> শ্বানবাগে ১৯৬৬ চনত পেহীয়েকৰ ল’ৰাৰ সৈতে নাৰ্চিংৰ বাবে মুম্বাইলৈ গুচি যায়; সেই সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ১৭ বছৰ। চাৰে তিনি বছৰৰ পাছত কিং এডৱাৰ্ড মেম’ৰিয়েল (কে ই এম) হাস্পতালত ষ্টাফ নাৰ্ছ হিচাপে যোগদান কৰে আৰু কেইবাবছৰ ধৰি ৰাস্তাৰ সিটোপাৰে থকা নাৰ্চিং হোষ্টেলত আছিল। আক্ৰমণৰ আগৰ মাহকেইটাত শ্বানবাগে পৰিয়ালক জনাইছিল যে কে ই এমত এম ডি কৰি থকা স্নায়ুচাৰ্জন প্ৰতাপ দেশাইক বিয়া কৰাব খওজে আৰু তেওঁলোকৰ অনুমতি বিচাৰে। ইয়াৰ উত্তৰত পৰিয়ালটোৱে নিজৰ অসন্মতি প্ৰকাশ কৰে কাৰণ দেশাই শ্বানবাগসকলৰ সৈতে একেটা সম্প্ৰদায়ৰ নহয়। এই সময়ছোৱাত শ্বানবাগে তেওঁৰ বিয়াৰ বাবে ধন সঞ্চয় কৰিবলৈ, আৰু দেশাইৰ বাবে নিজাকৈ এখন ঔষধৰ দোকান আৰম্ভ কৰিবলৈ ৱৰ্লিত থকা ভনীয়েক শান্তাৰ ঘৰলৈ গুচি যায়। শ্বানবাগ কে ই এমৰ কাৰ্ডিঅ’ভাস্কুলাৰ থ’ৰেচিক চেণ্টাৰৰ দায়িত্বত আছিল, য’ত এটা পৰীক্ষামূলক কাৰ্ডিঅ’ভাস্কুলাৰ ডগ চাৰ্জাৰী লেবৰেটৰী আছিল য’ত সোহনলাল বাল্মিকীয়ে দাৰোৱান হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্বানবাগে সোহনলালৰ বিৰুদ্ধে দুবাৰকৈ চুৰি কৰা আৰু ভালকৈ দায়িত্ব পালন নকৰাৰ বাবে ৰিপৰ্ট দিছিল। অভিযোগ অনুসৰি আক্ৰমণৰ কেইদিনমান আগতে তেওঁক তৃতীয়বাৰৰ বাবে সঠিক কৰ্তব্য পালন কৰিবলৈ "ভাবুকি" দিছিল।<ref name="SS" /><ref name="MH"/> ===সোহনলাল বাল্মীকি=== সোহনলাল ভাৰত বাল্মিকী কে ই এমৰ দাৰোৱান আছিল, আৰু শ্বানবাগৰ সৈতে একেটা লেবতে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃ ভাৰত বাল্মিকীয়েও কে ই এমত কাম কৰিছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে। সেই সময়ত ২৮ বছৰীয়া বাল্মীকি পত্নী বিমলাৰ সৈতে বাস কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ এগৰাকী কন্যা আছিল, যিগৰাকীৰ কাৰাগাৰত তেওঁ থকাৰ সময়ত মৃত্যু হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2015-05-30 |title=Mail Today special: Inside the world of Aruna Shanbaug's killer |url=https://www.indiatoday.in/india/story/aruna-shanbaug-rapist-and-killer-sohanlal-valmiki-291660-2015-05-30 |access-date=2025-06-17 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2015-05-21 |title='Valmiki may have spent life in prison' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/valmiki-may-have-spent-life-in-prison/articleshow/47360587.cms |access-date=2025-06-17 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/sohanlal-bhartha-valmiki-the-man-who-raped-aruna-shanbaug-is-a-forgotten-story-now/story-EPkcDUeRTXcBRfnavimU5L.html|title=Sohanlal Bhartha Valmiki, the man who raped Aruna Shanbaug is a forgotten story now |date=19 May 2015 }}</ref> একাধিক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ শ্বানবাগৰ সৈতে থকা "কটু সম্পৰ্ক"ৰ ইংগিত দিছে। তেওঁ দাবী কৰিছিল যে শ্বানবাগে সদায় তেওঁক আঘাত কৰিছিল, কুকুৰলৈ ভয় কৰা বাল্মিকীক কুকুৰক খুৱাবলৈ আৰু পিঞ্জৰাবোৰ ঝাড়ু দিবলৈ কৈছিল।<ref name="assailant" /> বাল্মিকীৰ মতে, শ্বানবাগে কে ই এমৰ আন কৰ্মচাৰীৰ সৈতে বন্ধুত্বপূৰ্ণ আছিল, কিন্তু তেওঁৰ সৈতে আন্তৰিক সম্পৰ্ক নাছিল, আৰু বাৰে বাৰে তেওঁক ''মেহতাৰ'' বুলি জাতক ধৰি নিন্দা কৰিছিল। "তাই মোক মজিয়া মচা আৰু ঝাড়ু দিয়াৰ অতিৰিক্ত কাম দিছিল আৰু মই সেইবোৰ মনে মনে কৰিছিলোঁ।" মইও তাইক ক’বলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ যে মোৰ প্ৰতি তাইৰ মনোভাৱ সলনি কৰক কিন্তু তাই একেদৰেই থাকিল।’-তেওঁ স্মৰণ কৰে। হিন্দুস্তান টাইমছৰ সৈতে হোৱা কথা-বতৰাত বাল্মিকীয়ে কয় যে, মই দায়িত্বত থকা ডাক্তৰ আৰু মোৰ ছুপাৰভাইজাৰক মোক বদলি কৰিবলৈ কৈছিলোঁ, মই তাইৰ অভিযোগ কৰিছিলোঁ কিন্তু কোনেও নুশুনিলে। জামাদাৰৰ কথা কোনে শুনে?"<ref>{{cite web |url=https://www.mangaloretoday.com/headlineprint/I-didn-rsquo-t-rape-slapped-her-in-fit-of-rage-Sohanlal-Aruna-rsquo-s-attacker.html |title=I didn't rape, slapped her in fit of rage: Sohanlal, Aruna's attacker |access-date=2025-06-17}}</ref><ref>{{Cite news |date=2015-05-30 |title=Everything happened in a fit of rage, says the man who 'attacked' Aruna Shanbaug |url=https://www.hindustantimes.com/india/everything-happened-in-a-fit-of-rage-says-the-man-who-attacked-aruna-shanbaug/story-aSO7xnmpqn5FPwhiQkOB1K.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231025103058/https://www.hindustantimes.com/india/everything-happened-in-a-fit-of-rage-says-the-man-who-attacked-aruna-shanbaug/story-aSO7xnmpqn5FPwhiQkOB1K.html |archive-date=25 October 2023 |access-date=2025-06-17 |work=Hindustan Times |language=en-us |url-status=live }}</ref> ===আক্ৰমণ=== ১৯৭৩ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত তেতিয়াৰ ২৫ বছৰীয়া শ্বানবাগক কিং এডৱাৰ্ড মেম'ৰিয়েল হস্পিতালৰ চুক্তিবদ্ধ দাৰোৱান সোহনলাল বাল্মিকীয়ে যৌন নিৰ্যাতন চলায়।<ref name="toi"/> শ্বিফ্টৰ শেষত চিকিৎসালয়ৰ বেছমেণ্টত ইউনিফৰ্ম সলনি কৰি থকাৰ সময়তে এই আক্ৰমণ সংঘটিত হয়। চিকিৎসা পৰীক্ষাত দেখা গ’ল যে বাল্মিকীয়ে তেওঁক কুকুৰৰ শিকলিৰে চেপি ধৰিছিল, আৰু শ্বানবাগৰ ঋতুস্ৰাৱ হোৱা বুলি গম পোৱাৰ পিছত তেওঁক যৌন নিৰ্যাতন কৰিছিল।<ref name="toi2" /> ===বাল্মিকীৰ পৰিঘটনাৰ সংস্কৰণ=== ১৯৭৩ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰৰ নিশাৰ বৰ্ণনা দিওঁতে বাল্মিকীয়ে কয় যে "তৰ্ক আৰু শাৰীৰিক যুঁজ হৈছিল" যেতিয়া শ্বানবাগে তেওঁৰ অসুস্থ শাহুৱেকক লগ কৰিবলৈ ছুটীৰ বাবে কৰা অনুৰোধ অস্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু ছুটী ল'লে "কাম নকৰা আৰু কুকুৰৰ খাদ্য চুৰি কৰা" বুলি তেওঁক খবৰ দিব বুলি "ভাবুকি" দিছিল।<ref name="assailant" /> বাল্মিকিয়ে দাবী কৰে যে শ্বানবাগে "লিভিড" হোৱাৰ পিছত অজ্ঞান হৈ পৰিছিল আৰু তাইক "ক্ৰোধত" চৰ মাৰিছিল, তাৰ পিছত তেওঁ আতংকিত হৈ কে ই এম এৰি ঘৰলৈ গৈছিল। তেওঁ তাইক ধৰ্ষণ কৰা বুলি অস্বীকাৰ কৰি কয় যে সেয়া "নিশ্চয় আন কোনোবা আছিল"।<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/india/i-slapped-her-in-fit-of-rage-didn-t-rape-sodomise-aruna-s-attacker/story-EF3459DIBx4aKjpEH4bNFP.html |title=I slapped her in fit of rage, didn't rape, sodomise: Aruna's attacker |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160103085836/http://www.hindustantimes.com/india/i-slapped-her-in-fit-of-rage-didn-t-rape-sodomise-aruna-s-attacker/story-EF3459DIBx4aKjpEH4bNFP.html |archive-date=2016-01-03 |access-date=2025-06-17}}</ref><ref name="assailant" /> ==তাৰ পিছৰ পৰিণতি== ===শ্বানবাগৰ মৃতদেহ আৱিষ্কাৰ=== আক্ৰমণৰ ১২ ঘণ্টাৰ পিছত ৰাতিপুৱা ৭:৪৫ বজাত ৰাতিপুৱাৰ ডিউটিত যোগ দিবলৈ অহা প্ৰমিলা কুছে নামৰ এগৰাকী কে ই এম নাৰ্ছে শ্বানবাগক আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>{{cite web |date=7 March 2011 |title=Aruna Ramchandra Shanbaug v. Union Of India [2011 (4) SCC 454] (Euthanasia case) |url=http://onelawstreet.com/2011/03/aruna-ramchandra-shanbaug-v-union-of-india-2011-4-scc-454-ethanasia-case/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519121131/http://onelawstreet.com/2011/03/aruna-ramchandra-shanbaug-v-union-of-india-2011-4-scc-454-ethanasia-case/ |archive-date=19 May 2015 |access-date=18 May 2015 |website=1, Law Street |publisher=Supreme Court of India}}</ref> “তাই ডিঙিত কুকুৰৰ শিকলি লাগি থকা অৱস্থাত মলমূত্ৰৰ ওপৰত হেলান দি বহি আছিল।" তাইৰ চাৰিওফালে তেজ আছিল," কুছে মনত পেলায়, "মই দৌৰি ওলাই আহি মেট্ৰনক আনিলোঁ। মেট্ৰন বেলিমালক দেখাৰ লগে লগে তাইৰ চকু দুটা পানীৰে ভৰি পৰিছিল আৰু গালেৰে চকুলো বৈ আহিছিল। তাই কিবা এটা ক’বলৈ চেষ্টা কৰিও নোৱাৰিলে...কেৱল ওঁঠ দুটা লৰচৰ কৰিলে। আৰু তাৰ পিছত, লাহে লাহে তাইৰ চেতনা হেৰাই গ’ল।"<ref name="NR"/> সহকৰ্মীসকলে ততাতৈয়াকৈ কেজুৱেল্টি ৱাৰ্ডলৈ লৈ যায়। তাইৰ মগজুলৈ অক্সিজেনৰ যোগানৰ অভাৱৰ ফলত মগজু অসাৰ হৈছিল, ছাৰ্ভাইকেল কৰ্ডত আঘাত আৰু কৰ্টিকেল ব্লাইণ্ডনেছ হয়। তাইৰ চকুৱে কাৰিকৰীভাৱে "দেখে" যদিও তাইৰ মগজুৱে আৰু চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰে।<ref name="AS" /> মগজুৰ গুৰুতৰ ক্ষতিৰ বাবে উপস্থিত চিকিৎসক আৰু নাৰ্ছসকলে অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিলে যে শ্বানবাগ স্থায়ী অৰ্ধচেতন অৱস্থাত আছে আৰু উন্নতিৰ কোনো আশা নাই।<ref name="MH" /><ref name="toi2" /> আক্ৰমণৰ নিশা যেতিয়া তাই ঘৰলৈ উভতি নাহিল, তেতিয়া তাইৰ অনিয়মিত কৰ্মসূচীত অভ্যস্ত শ্বানবাগৰ ভগ্নীয়ে বিশেষ চিন্তিত নহ’ল। পিছদিনা কে ই এমৰ পৰা ফোন আহিল যে শ্বানবাগক নিৰ্যাতন কৰা হৈছে।<ref name="MH" /> ইয়াৰ বিপৰীতে মিড-ডেই প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি শ্বানবাগৰ পৰিয়ালে এই আক্ৰমণৰ বিষয়ে জানিব পাৰিছিল মাত্ৰ তাইৰ বন্ধুসকলে শান্তাৰ ঘৰলৈ যোৱাৰ পিছতহে। শান্তাৰ কন্যা মংগলাই স্মৰণ কৰি কয়, "আজিও মনত আছে সেইদিনা, ৰাতিপুৱা ১০ বাজিছিল আৰু আমি ব্ৰেকফাষ্টৰ বাবে [[ইডলি]] প্ৰস্তুত কৰিছিলোঁ, কিয়নো অৰুণাই ভাল পাইছিল।" তাইৰ বান্ধৱীয়ে লৰালৰিকৈ ঘৰৰ ভিতৰলৈ সোমাই আহি ক’লে যে অৰুণা ভাল অৱস্থাত নাই। চিকিৎসালয় পোৱাৰ পিছতহে আমি প্ৰকৃত কাণ্ডৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলোঁ।"<ref>{{Cite web| url= https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/mumbai--did-aruna-shanbaug-s-family-abandon-her--16220177| title= Mumbai: Did Aruna Shanbaug's family abandon her?| date= 19 May 2015}}</ref> ===নাৰ্ছৰ ধৰ্মঘট=== এই আক্ৰমণৰ ফলত স্বাধীন ভাৰতত প্ৰথম নাৰ্ছ ধৰ্মঘটৰ সূচনা হয়, মুম্বাইৰ নাৰ্ছসকলে শ্বানবাগৰ ন্যায় আৰু চিকিৎসা আৰু নিজৰ বাবে উন্নত সুৰক্ষা আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতিৰ দাবী জনায়।<ref name="hindufrontline" /><ref name="NR" /> আশীৰ দশকত বৃহত্তৰ মুম্বাই পৌৰ নিগমে শ্বানবাগক কে ই এম হাস্পতালৰ বাহিৰলৈ লৈ যোৱাৰ দুবাৰ চেষ্টা কৰিছিল যাতে তেওঁ সাত বছৰ ধৰি অধিকাৰ কৰি থকা বিচনাখন মুক্ত কৰিব পাৰে। কে ই এমৰ নাৰ্ছসকলে প্ৰতিবাদ আৰম্ভ কৰে আৰু বিএমচিয়ে এই পৰিকল্পনা পৰিত্যাগ কৰে।<ref name="timeline" /> ===অপৰাধমূলক কাৰ্যবিধি আৰু দোষী সাব্যস্ত=== উপায়ুক্ত এম এছ মুগৱেৰ অধীনস্থ মুম্বাই আৰক্ষীৰ দলটোৱে বাল্মিকীক বিচাৰি উলিয়াবলৈ মেনহাণ্ট আৰম্ভ কৰে; পুনেত তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। [[ভাৰতীয় দণ্ড বিধি]]ৰ ৩০৭ (হত্যাৰ চেষ্টা) আৰু ৩৯৭ (ডকাইতি) ধাৰাত আক্ৰমণৰ পিছত শ্বানবাগৰ ঘড়ী আৰু কাণফুলি চুৰি কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল। মুম্বাইৰ চেচন আদালতৰ বিচাৰৰ সময়ত তেওঁক দুয়োটা অভিযোগতে দোষী সাব্যস্ত কৰি সাত বছৰৰ কাৰাদণ্ড (দুয়োটা অভিযোগৰ অধীনত সৰ্বোচ্চ) শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়। ৰায়দানত কোৱা হৈছে যে "অভিযুক্ত ধৰ্ষণৰ উদ্দেশ্যেৰে তালৈ গৈছিল" আৰু তথাপি বাল্মিকীৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াও ধৰ্ষণৰ অভিযোগ উত্থাপন হোৱা নাছিল। আৰক্ষীৰ ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰথম তথ্য প্ৰতিবেদন (এফ আই আৰ)ত ধৰ্ষণৰ কোনো উল্লেখ নাছিল। ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, কে ই এমৰ তেতিয়াৰ ডীন ডাঃ দেশপাণ্ডে শ্বানবাগৰ হ’বলগীয়া স্বামী বন্ধু দেশাইক “ৰাজহুৱা লজ্জা”ৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ শ্বানবাগৰ যৌননিৰ্যাতনৰ সবিশেষ বাদ দিছিল। দেশাইয়েও নিজে গোচৰৰ অভিযোগকাৰী হ’বলৈ ইচ্ছা কৰা নাছিল। বৰঞ্চ আন কোনোৱে ইচ্ছুক নোহোৱাৰ বাবে এজন উপ-পৰিদৰ্শক নিৰ্দিষ্ট অভিযোগকাৰী হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2015-05-20 |title=The rapist who never was: Let's not forget the man who destroyed Aruna Shanbaug's life |url=https://www.firstpost.com/living/the-rapist-who-never-was-let-us-not-forget-the-man-who-destroyed-aruna-shanbaugs-life-2251942.html |access-date=2025-06-17 |website=Firstpost |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-05-18 |title=Aruna Shanbaug: 10 facts about world's oldest comatose patient |url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/aruna-shanbaug-10-shocking-facts-about-worlds-oldest-comatose-patient-253451-2015-05-18 |access-date=2025-06-17 |website=India Today |language=en}}</ref><ref name="MH" /><ref>{{Cite web |date=2024-08-12 |title=Rape in hospitals: Aruna Shanbaug to RG Kar victim; If institutions aren't safe, where do we go? |url=https://www.news9live.com/opinion-analysis/rape-in-hospitals-aruna-shanbaug-to-rg-kar-victim-if-institutions-arent-safe-where-do-we-go-2653507 |access-date=2025-06-17 |website=News9live |language=en-US |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815015116/https://www.news9live.com/opinion-analysis/rape-in-hospitals-aruna-shanbaug-to-rg-kar-victim-if-institutions-arent-safe-where-do-we-go-2653507 |url-status=live }}</ref> শ্বানবাগৰ চিকিৎসা পৰীক্ষাত যৌন অপৰাধৰ বলি হোৱা লোকৰ বীৰ্য পৰীক্ষা কৰিবলৈ যোনিৰ গহ্বৰত দুটা আঙুলি সুমুৱাই দিয়া বিতৰ্কিত [[দুটা আঙুলিৰ পৰীক্ষা]] ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ২০১২ চনৰ নিৰ্ভয়া দলীয় ধৰ্ষণ আৰু হত্যাৰ গোচৰৰ পিছত ভাৰত চৰকাৰৰ স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ে যৌন হিংসাৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা লোকসকলৰ চিকিৎসা-আইনী যত্নৰ বাবে নতুন নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিছিল যিয়ে এই পৰীক্ষা নিষিদ্ধ কৰিছিল। তদুপৰি ২০১৩ চনৰ ফৌজদাৰী আইন (সংশোধনী) আইন গৃহীত নোহোৱালৈকে আই পি চিৰ ৩৭৫ নং ধাৰাত ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞা যোনিত প্ৰৱেশৰ উপৰিও কাৰ্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰসাৰিত হোৱা নাছিল। সাংবাদিক তথা মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী পিংকি বিৰাণীয়ে তেওঁৰ গ্ৰন্থ অৰুণাৰ কাহিনী: ধৰ্ষণৰ সঁচা ছবি আৰু ইয়াৰ পৰিণতি (১৯৯৮)ত লিখিছে: "[বাল্মিকীক] ধৰ্ষণৰ শাস্তি দিয়া হোৱা নাছিল কাৰণ তেওঁ ধৰ্ষণটো যোনিৰ দ্বাৰা সংঘটিত কৰা নাছিল; ই আছিল পায়ুপথেৰে কৰা ধৰ্ষণ।"<ref>{{Cite web |last=TNM |date=2015-05-19 |title=Sohanlal Valmiki: The forgotten rapist who slowly killed Aruna Shanbaug over 42 years |url=https://www.thenewsminute.com/news/sohanlal-valmiki-forgotten-rapist-who-slowly-killed-aruna-shanbaug-over-42-years-32010 |access-date=2025-06-17 |website=The News Minute |language=en |archive-date=4 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904034236/https://www.thenewsminute.com/news/sohanlal-valmiki-forgotten-rapist-who-slowly-killed-aruna-shanbaug-over-42-years-32010 |url-status=live }}</ref><ref name="AS"/> ===মুক্তি আৰু তাৰ পিছৰ জীৱন=== ছবছৰ কাৰাবাস খাটি কাৰাগাৰৰ পৰা বাল্মিকীয়ে মুক্তি পায়; তেওঁ এবছৰ বিচাৰৰ অধীনত কটালে। তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁৰ অৱস্থান জনা নাছিল। পিংকি বিৰাণীয়ে তেওঁক বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিছিল; তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে বাল্মিকীয়ে কাৰাগাৰ এৰি যোৱাৰ পিছত নিজৰ নাম সলনি কৰি দিল্লীৰ এখন চিকিৎসালয়ত কাম কৰি গৈছিল। যিহেতু কিং এডৱাৰ্ড মেম'ৰিয়েল হস্পিতাল বা বাল্মিকীৰ বিচাৰ কৰা আদালতেও তেওঁৰ ফাইল ফটো ৰখা নাছিল, সেয়েহে বিৰাণীৰ অনুসন্ধান ব্যৰ্থ হয়।<ref name="IF"/> আন আন প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছিল যে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী সময়ত এইডছ বা যক্ষ্মা ৰোগত মৃত্যু হৈছিল।<ref name="assailant"/> কিন্তু শ্বানবাগৰ মৃত্যুৰ কথা ঘোষণা কৰাৰ কিছু সময়ৰ পাছতেই বাল্মিকীক বিচাৰি উলিয়াই মাৰাঠী ''দৈনিক সকাল''ৰ পৰা মুম্বাইৰ সাংবাদিক জ্ঞানেশ চাৱনে পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশৰ শহুৰেকৰ পাৰ্পা গাঁৱলৈ লৈ যায়। তেওঁ তেতিয়া তাত পৰিয়ালৰ সৈতে বিবাহিত জীৱন যাপন কৰিছিল আৰু বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত শ্ৰমিক আৰু চাফাই কৰ্মী হিচাপে কাম কৰা দেখা গৈছিল।<ref name="assailant"/> কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত তেওঁ ১৯৮০ চনৰ শেষৰ ফালে পাৰ্পালৈ যোৱাৰ পূৰ্বে পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশৰ নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁও দাডুপুৰলৈ উভতি যায়।<ref name="assailant"/> ==পিছৰ তথ্য== ===পৰিয়ালৰ প্ৰতি উপেক্ষাৰ অভিযোগ=== ২০১১ চনলৈকে শান্তাই এটা দশকত শ্বানবাগৰ কাষলৈ যোৱা নাছিল। "মই দুপৰীয়া তাইক চাবলৈ গৈছিলোঁ আৰু তাৰ পিছত ঘৰলৈ [কামলৈ] উভতি আহিছিলোঁ যিটো অতি কঠিন হৈ পৰিছিল।" এবাৰ মোৰ সন্তানৰ বিয়া হ’ল, মই যাব নোৱাৰিলোঁ।’-মহিলাগৰাকীয়ে কয়। "তাইলৈ মোৰ দুখ লাগে, কিন্তু কি কৰিম? এতিয়াই গ’লে জোৰ কৰি তাইক ঘূৰাই পঠিয়াব। তাইক ক'ত ৰাখিম? ম‍ই আন কাৰোবাৰ ঘৰত থাকোঁ।"<ref>{{Cite web |title=Let her die when she has to: Aruna Shanbaug's sister |url=https://www.ndtv.com/india-news/let-her-die-when-she-has-to-aruna-shanbaugs-sister-449867 |access-date=2025-06-23 |website=www.ndtv.com |language=en}}</ref> কে ই এমৰ কৰ্মচাৰীয়ে পাৰিবাৰিক পৰিত্যাগ কৰাৰ অভিযোগৰ বিপৰীতে শান্তাৰ সন্তান মংগলা, সাবিত্ৰী আৰু বিনায়কে কয় যে, আক্ৰমণৰ পিছত বাৰ বছৰতকৈও অধিক সময় তেওঁলোকে শ্বানবাগক চোৱা-চিতা কৰিছিল। সাবিত্ৰীৰ মতে, তেওঁলোকে তাইৰ যত্ন ল’বলৈ যিমান পাৰে সিমান চেষ্টা কৰিছিল। "টিফিন বক্স লৈ হস্পিতাললৈ যোৱাৰ কথা মনত আছে।" আমি তাইক চাফা কৰোঁ, ধুৱাই দিওঁ আৰু কৰিব পৰা সকলো কৰিব পাৰিলোঁ।’-মিড-ডে’ক এইদৰে কয় তেওঁ। বিয়াৰ পিছত ভাই-ভনী দুটা মুম্বাইৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ গুচি যায়, আৰু শ্বানবাগৰ কাষলৈ যোৱাটো কঠিন হৈ পৰে। "আমি বহু দূৰত আছিলোঁ আৰু আনকি আমাৰ মাৰো গা ভাল নাছিল।" আমাৰ পৰিয়ালবোৰো চম্ভালিবলগীয়া আছিল, অৰুণাৰ খবৰ মাজে মাজেহে লোৱা সম্ভৱ হৈছিল। কিন্তু আমি তাইক কেতিয়াও পৰিত্যাগ কৰা নাছিলোঁ। আমি মাহত এবাৰ বা দুবাৰ তাইৰ ওচৰলৈ গৈছিলোঁ।’-মংগলাই কয়।<ref>{{Cite web |date=2015-05-19 |title=Mumbai: Did Aruna Shanbaug's family abandon her? |url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/mumbai--did-aruna-shanbaug-s-family-abandon-her--16220177 |access-date=2025-06-23 |website=Mid-day |language=en}}</ref> যেতিয়া এজন সাংবাদিকে শ্বানবাগৰ ডাঙৰ ভাতৃ বালকৃষ্ণৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁক জনোৱা হৈছিল যে বালকৃষ্ণই "ভনীয়েকক ঘৰলৈ নিবলৈ হেঁচা দিয়াৰ ভয়ত" কে ই এমলৈ যোৱা বন্ধ কৰি দিছে। ২০১৩ চনত [[কৰ্কট]] ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয় বালকৃষ্ণৰ; মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ বেংগালুৰুত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কন্যাই পৰিয়ালটোৱে শ্বানবাগক পৰিত্যাগ কৰা কথা অস্বীকাৰ কৰিছিল। চিকিৎসালয় পৰিচালনাৰ পৰিৱৰ্তনে শ্বানবাগক দেখা কৰাটো অসুবিধা নোহোৱালৈকে দেউতাকে কেইবাবাৰো কে ই এম হস্পিতাললৈ গৈছিল বুলি কয়। বালকৃষ্ণৰ পূৰ্বেই মৃত্যু হয় শ্বানবাগৰ দ্বিতীয় জ্যেষ্ঠ ভাতৃ গোবিন্দ, যি ৰত্নগিৰিত বাস কৰিছিল আৰু তৃতীয়জন সদানন্দ, যিয়ে হন্নাভাৰত কাম কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-05-24 |title=Sunday Story: A girl called Aruna Shanbaug |url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/sunday-story-a-girl-called-aruna/ |access-date=2025-06-23 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=18 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918000949/https://indianexpress.com/article/india/india-others/sunday-story-a-girl-called-aruna/ |url-status=live }}</ref> সৰু ভাতৃ আৰু এতিয়াও হালদীপুৰত বাস কৰা কেইজনমান আত্মীয়ৰ ভিতৰত এজন আনন্দই ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনৰ ভিতৰত পত্নী ভাগীৰথীৰ সৈতে কেইবাবাৰো শ্বানবাগৰ কাষলৈ গৈছিল। সেই সময়ত ঘাটকোপাৰত তেওঁ এখন সৰু ৰেষ্টুৰেণ্ট চলাইছিল। "প্ৰতিবাৰেই ডাক্তৰে আমাক তাইক নিবলৈ কৈছিল।" আমি তেনেকুৱা কৰিব পৰা নাছিলোঁ। শেষত মোৰ স্বামীয়ে চিকিৎসালয়লৈ যাবলৈ ভয় কৰিবলৈ ধৰিলে।’- ভাগীৰথীয়ে দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছক এইদৰে কয়। ২০১২ চনত আনন্দৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":0" /> মানসিক বিকাৰগ্ৰস্ত হৈ পৰা শ্বানবাগৰ ভাতৃ গজানন আৰু প্ৰভাকৰে হালদিপুৰৰ কাষেৰে যোৱা যিকোনো বাহন ৰখাই লৈছিল আৰু তাই তাত আছে নে নাই সোধা-পোছা কৰিছিল। মংগলাই স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে অৰুণাৰ কি হৈছে গাঁওবাসীয়ে জানিছিল। "তেওঁলোকে তেওঁলোকক কয় যে তাই পিছৰ বাহনখনত আহি আছে।" খবৰ অনুসৰি ভাতৃদ্বয় গৃহহীন আছিল, আৰু গাঁৱৰ আশে-পাশে থকা দোকানৰ পৰা পোৱা টুকুৰাবোৰ খাই জীয়াই আছিল। মন্দিৰৰ ৰথৰ সৈতে জড়িত দুৰ্ঘটনাত গজাননৰ মৃত্যু হয়, আনহাতে প্ৰভাকৰৰ অপুষ্টিৰ ফলত মৃত্যু হয়।<ref name=":0" /> শ্যামলা, শ্বানবাগৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী শ্যামলাই আক্ৰমণৰ পিছত কেতিয়াও তাইক দেখা পোৱা নাছিল। ২০১৫ চনত শ্বানবাগৰ মৃত্যুৰ পিছত দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াক তেওঁ কয় যে, "আমাৰ হাতত তেওঁক পোহপাল দিয়াৰ কোনো উপায় নাছিল বা তেওঁৰ চিকিৎসালয়ৰ খৰচ পৰিশোধ কৰাৰ কোনো উপায় নাছিল। মোৰ দৰেই মুম্বাইত থকা মোৰ ভগ্নী শান্তাও আৰ্থিক অভাৱৰ বাবে অৰুণা পৰিত্যক্ত আছিল।" মৃত্যুৰ সময়ত শ্বানবাগৰ পৰিয়ালৰ কোনো লোক হালদীপুৰত বাস কৰা নাছিল। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষৰ সম্পত্তি–শ্বানবাগৰ পিতৃ আৰু তিনিজন ভাতৃক ৰখাৰ বাবে ইটোৱে সিটোৰ কাষতে নিৰ্মাণ কৰা চাৰিটা ঘৰ– ভাগ ভাগ হৈ পৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত খেৰেৰে নিৰ্মিত ''গৰাভে নিভাছ''ক ১৯৬৩ চনত [[মাংগালোৰ টাইলছ]]ৰ [[পকা ঘৰ]]লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।<ref name=":0" /> ===২০২৪ চনৰ কলকাতা ধৰ্ষণ আৰু হত্যাৰ গোচৰৰ সৈতে সাদৃশ্য=== ২০২৪ চনত কলকাতাৰ আৰ জি কৰ মেডিকেল কলেজ এণ্ড হাস্পতালত কনিষ্ঠ চিকিৎসকৰ হত্যাকাণ্ডৰ নিজাববীয়া গোচৰৰ শুনানিৰ সময়ত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মূখ্য ন্যায়াধীশ [[ধনঞ্জয় যশৱন্ত চন্দ্ৰচূড়|ডি ৱাই চন্দ্ৰচূড়]] শ্বানবাগৰ আক্ৰমণৰ উল্লেখ কৰে। তেওঁ কয় যে শিপাই থকা পিতৃতান্ত্ৰিক পক্ষপাতিত্বৰ বাবে ৰোগীৰ আত্মীয়ই মহিলা চিকিৎসকসকলক আক্ৰমণ কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি আৰু তেওঁলোকো যৌন হিংসাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয় আৰু অৰুণা শ্বানবাগৰ গোচৰটো ইয়াৰ উদাহৰণ। লিংগ হিংসাই ব্যৱস্থাটোত মহিলাসকলৰ বাবে [এক] সুৰক্ষাৰ অভাৱ দেখুৱাইছে,” তেওঁ কয়। চন্দ্ৰচুড়ে [[পশ্চিম বংগ]], [[বিহাৰ]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ চিকিৎসা পেছাদাৰীসকলৰ বিৰুদ্ধে হোৱা হিংসাৰ অন্যান্য দৃষ্টান্তসমূহৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰি স্বাস্থ্যসেৱা কৰ্মীসকলৰ বাবে সুৰক্ষিত কৰ্ম পৰিস্থিতিৰ অভাৱক "গভীৰভাৱে" উদ্বেগজনক বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{Cite web |date=2024-08-20 |title=Who was Aruna Shanbaug mentioned by the Supreme Court during Kolkata rape-murder case hearing? |url=https://www.firstpost.com/explainers/supreme-court-kolkata-rape-murder-case-hearing-aruna-shanbaug-euthanasia-13806612.html |access-date=2025-06-23 |website=Firstpost |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Standard |first=Business |title=How Aruna Shanbaug's memories echoed in the corridors of Supreme Court |url=https://www.business-standard.com/india-news/how-aruna-shanbaug-s-memories-echoed-in-the-corridors-of-supreme-court-124082100843_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321152415/https://www.business-standard.com/india-news/how-aruna-shanbaug-s-memories-echoed-in-the-corridors-of-supreme-court-124082100843_1.html |archive-date=2025-03-21 |access-date=2025-06-23 |website=www.business-standard.com |language=en-US}}</ref> ===শ্বানবাগৰ হ’বলগীয়া স্বামীৰ আত্মপ্ৰকাশ=== বছৰ বছৰ ধৰি সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি আৰু বিৰাণীৰ কিতাপত দেশাইক ড° সুন্দৰীপ চৰ্দেশাই বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। শ্বানবাগৰ মৃত্যুৰ পাছত ''মুম্বাই মিৰৰ''ৰ সৈতে কথা পাতি থকা অৱস্থাত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰে।<ref name=":1">{{Cite web |title=I never missed even a single article on Aruna |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/i-never-missed-even-a-single-article-on-aruna/articleshow/47335159.html |access-date=2025-06-23 |website=Mumbai Mirror |language=en |archivedate=2025-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250813002443/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/i-never-missed-even-a-single-article-on-aruna/articleshow/47335159.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১৫ চনৰ হিচাপত দেশাই এজন চিকিৎসক আৰু দাদৰত নিজাকৈ ব্যক্তিগত প্ৰেকটিছ আছে। কে ই এমৰপৰা এম ডি সম্পূৰ্ণ কৰে, আৰু ১৯৭৩ চনত চিকিৎসালয়খনত জ্যেষ্ঠ পঞ্জীয়ক হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁ শ্বানবাগক "তাই নিজৰ কামৰ প্ৰতি অতি নিষ্ঠাৱান" বুলি সুঁৱৰে আৰু ইয়াৰ বাবেই কে ই এমত যোগদান কৰাৰ তিনি বছৰৰ ভিতৰতে তাইক স্নায়ুচাৰ্জাৰী বিভাগত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল–যিটো অন্যথা কেইবাবছৰীয়া অভিজ্ঞতাৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ কয় যে জ্যেষ্ঠ চিকিৎসকসকলে জটিল অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত সহায় কৰিবলৈ শ্বানবাগক পছন্দ কৰে আৰু তেওঁৰ দিনৰ শ্বিফট শেষ কৰাৰ পাছত ৰাতি চিকিৎসকে তেওঁক ফোন কৰিলেও তেওঁ কেতিয়াও সহায় কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা নাছিল।<ref name=":1" /> পাছদিনা দেশায়ে এই আক্ৰমণৰ কথা গম পাইছিল। "তাইক দেখি মই নিজৰ চকুকে বিশ্বাস কৰিব পৰা নাছিলোঁ।" সদায় মুখত উজ্জ্বল হাঁহি লৈ থকা অৰুণা কাকো চিনিব নোৱাৰাকৈ বিছনাত পৰি আছিল। ডাক্টৰ হোৱাৰ বাবে মই লগে লগে গম পালোঁ তাইৰ অৱস্থা কি।’ ১৯৭৪ চনত মই কে.ই.এম. এৰিলোঁ, আৰু পিছৰ তিনিবছৰ মই সঘনাই তাইক দেখা কৰিবলৈ গৈ, মুম্বাই মিৰ’ৰক কয় যে, প্ৰতিবাৰেই মই তাইৰ সৈতে কথা পাতিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ। "কিন্তু তাইৰ অৱস্থা কেতিয়াও ভাল নহ'ল আৰু তাইক তেনেকৈ দেখাটো সঁচাকৈয়ে যন্ত্ৰণাদায়ক হৈ পৰিল।" ১৯৭৭ চনত "পৰিয়ালৰপৰা পোৱা প্ৰচণ্ড হেঁচা"ৰ পিছত দেশাই বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=I don't visit Aruna. I can't see her in pain |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/cover-story/i-dont-visit-aruna-i-cant-see-her-in-pain/articleshow/16108868.html |access-date=2025-06-23 |website=Mumbai Mirror |language=en |archivedate=2025-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250717005356/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/cover-story/i-dont-visit-aruna-i-cant-see-her-in-pain/articleshow/16108868.html |deadurl=yes }}</ref> দেশাইয়ে কয় যে তেওঁ "অৰুণাৰ বিষয়ে লিখা এটা কথাও কেতিয়াও মিছ কৰা নাছিল" আৰু বিশ্বাস কৰে যে যোৱা চাৰিটা দশকত "ধৰ্ষণৰ বলি হোৱা লোকে তেওঁৰ লগত কঢ়িয়াই নিয়া কলংক আৰু সমাজে তেওঁক লোৱা ধৰণ এতিয়াও সলনি হোৱা নাই"।<ref name=":1" /> ==উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ== *লগতে চাওক: [[ভাৰতত ইচ্ছামৃত্যু]] ===অৰুণা শ্বানবাগ বনাম ইউনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া (২০১১)=== ২০১০ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে সমাজকৰ্মী-সাংবাদিক পিংকি বিৰাণীয়ে কৰা “জীৱনৰ অন্ত পেলোৱা’’ৰ আবেদন স্বীকাৰ কৰাৰ সময়তে মুম্বাইৰ চিকিৎসালয় আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰপৰা শ্বানবাগৰ চিকিৎসাজনিত অৱস্থাৰ বিষয়ে প্ৰতিৱেদন বিচাৰিছিল।<ref>{{cite news |title=India court admits plea to end life of rape victim |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8417549.stm |publisher=[[BBC News]], Delhi |date=17 December 2009 |access-date=11 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110313173950/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8417549.stm |archive-date=13 March 2011 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Judges consider comatose rape victim's right to die |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6960935.ece |newspaper=[[The Times]] |date=18 December 2009 |access-date=11 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629135828/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6960935.ece |archive-date=29 June 2011 |url-status=dead |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629135828/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6960935.ece |deadurl=yes }}</ref> ২০১১ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি তিনিজনীয়া চিকিৎসা পেনেল গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Team to look into Euthanasia plea|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-25/mumbai/28378869_1_euthanasia-plea-hospital-bed-condition|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105005312/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-25/mumbai/28378869_1_euthanasia-plea-hospital-bed-condition|url-status=dead|archive-date=2012-11-05|newspaper=[[The Times of India]]|date=2011-01-25|access-date=2026-07-03|archivedate=2012-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105005312/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-25/mumbai/28378869_1_euthanasia-plea-hospital-bed-condition|deadurl=yes}}</ref> শ্বানবাগক পৰীক্ষা কৰাৰ পাছত পেনেলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে তেওঁ "স্থায়ী অচেতন অৱস্থাত থকাৰ বেছিভাগ লক্ষণ" পূৰণ কৰে।<ref>{{cite news|title='Aruna Shanbaug's brain shrivelled after 1973 sexual assault'|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-28/india/28641570_1_aruna-ramachandra-shanbaug-human-brain-pinki-virani|date=28 Feb 2011|access-date=11 March 2011|archive-url=https://archive.today/20120701145609/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-28/india/28641570_1_aruna-ramachandra-shanbaug-human-brain-pinki-virani|archive-date=1 July 2012|url-status=dead|newspaper=[[The Times of India]]|archivedate=23 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120323185545/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-28/india/28641570_1_aruna-ramachandra-shanbaug-human-brain-pinki-virani|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনৰ ৭ মাৰ্চত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এক উল্লেখযোগ্য ৰায়দানত ভাৰতত ইচ্ছামৃত্যুৰ বৈধতা প্ৰদান কৰা এক বহল নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-12662124|title=India court rejects Aruna Shanbaug euthanasia plea|journal=BBC News|date=7 March 2011|access-date=8 March 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110307152311/http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-12662124| archive-date=7 March 2011 <!--DASHBot-->| url-status=live}}</ref><ref name="LA-times"/> ইচ্ছামৃত্যুৰ বাবে এই নিৰ্দেশনাসমূহ—অৰ্থাৎ চিকিৎসা, পুষ্টি বা পানী প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত—জীৱন সহায়ক বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত পিতৃ-মাতৃ, পত্নী বা অন্য ঘনিষ্ঠ আত্মীয়ই বা তেওঁলোকৰ অনুপস্থিতিত "ঘনিষ্ঠ বন্ধু"ই ল’ব লাগিব বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰা। এই সিদ্ধান্তৰ বাবে আদালতৰ অনুমোদনৰো প্ৰয়োজন। আদালতে নিজৰ ৰায়দানত বিৰাণীক অৰুণা শ্বানবাগৰ “ঘনিষ্ঠ বন্ধু” হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে কে ই এম চিকিৎসালয়ৰ কৰ্মচাৰীসকলক “ঘনিষ্ঠ বন্ধু” হিচাপে গণ্য কৰে। {{Cquote|শ্ৰীমতী পিংকি বিৰাণীয়ে যি কৰিছে তাক আমি নিন্দা বা হেয়জ্ঞান কৰিব বিচৰা নাই। বৰঞ্চ তেওঁ দেখুওৱা ''ভয়ংকৰ সামাজিক মনোভাবৰ'' প্ৰতি আমি শলাগ ল’ব বিচাৰিছোঁ। আমি ইণ্টাৰনেটত দেখিছোঁ যে তেওঁ বহু সামাজিক কামৰ সমৰ্থন কৰি আহিছে, আৰু আমি তেওঁক অতিশয় সন্মান জনাইছো। আমি ক’ব বিচৰা কথাটো হ’ল যে অৰুণা শ্বানবাগৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ যিমানেই নহওক কিয়, ই ৩৮ বছৰ ধৰি অৰুণাক দিনে-নিশাই যত্ন লোৱা কে ই এম হাস্পতালৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ নিষ্ঠাৰ সৈতে একে হ’ব নোৱাৰে।<ref name="scjudgement"/>{{rp|127–128}}}} যিহেতু কে ই এম হাস্পতালৰ কৰ্মচাৰীয়ে অৰুণা শ্বানবাগক জীয়াই থাকিবলৈ দিয়াটো কামনা কৰিছিল, সেয়েহে বিৰাণীৰ জীৱন সাহায্য প্ৰত্যাহাৰ কৰা আবেদন নাকচ কৰা হৈছিল। কিন্তু আদালতে আৰু উল্লেখ কৰে যে বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অনুমোদন সাপেক্ষে কে ই এম হাস্পতালৰ কৰ্মচাৰীসকলে মন সলনি কৰিলে জীৱন সাহায্য প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বিকল্প আছে: {{Cquote|কিন্তু ধৰি লওক যে কে ই এম চিকিৎসালয়ৰ কৰ্মচাৰীসকলে ভৱিষ্যতে কোনো এটা সময়ত নিজৰ মন সলনি কৰিব, আমাৰ মতে এনে পৰিস্থিতিত কে ই এম চিকিৎসালয়ে জীৱন সহায় প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ অনুমোদনৰ বাবে বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ত আবেদন কৰিব লাগিব।<ref name="scjudgement"/>{{rp|128}}}} ===কমন ক’জ বনাম ভাৰতীয় সংঘ (২০১৮)=== ২০১৪ চনৰ ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত এন জি অ’ [[কমন ক’জ|কমন ক’জে]] দাখিল কৰা পি আই এলৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ তিনিজনীয়া বিচাৰপীঠে কয় যে অৰুণা শ্বানবাগ গোচৰত পূৰ্বৰ মতামত গিয়ান কৌৰ বনাম পঞ্জাব ৰাজ্যৰ গোচৰত সংবিধান বিচাৰপীঠৰ মতামতৰ ভুল ব্যাখ্যাৰ ভিত্তিত কৰা হৈছে। আদালতে এই মতামতটো আভ্যন্তৰীণভাৱে অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলিও নিৰ্ণয় কৰে কাৰণ যদিও ইয়াৰ মতে ইউথেনাচিয়াৰ অনুমতি কেৱল বিধায়িনী দলৰ এটা কাৰ্যৰ দ্বাৰাহে হ’ব পাৰে, তথাপিও ইয়াৰ পিছত ন্যায়িকভাৱে ইউথেনাচিয়াৰ নিৰ্দেশনা স্থাপন কৰিবলৈ আগবাঢ়িল। আদালতে বিষয়টো সমাধানৰ বাবে বৃহত্তৰ সংবিধান বিচাৰপীঠলৈ প্ৰেৰণ কৰি লিখিছে- {{Cquote|অৰুণা শ্বানবাগ (উপৰোক্ত)ত দিয়া অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ মতামতসমূহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি আৰু সামাজিক, আইনী, চিকিৎসা আৰু সাংবিধানিক দৃষ্টিভংগীৰ পোহৰত প্ৰতিফলিত হোৱা প্ৰয়োজনীয় আইনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নটোও বিবেচনা কৰিলে আইনৰ স্পষ্ট উচ্চাৰণ থকাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে। এইদৰে আমাৰ যুক্তিযুক্ত মতামত অনুসৰি ইয়াৰ লগত জড়িত আইনৰ প্ৰশ্নটো সামগ্ৰিকভাৱে মানৱতাৰ সুবিধাৰ বাবে এই আদালতৰ এখন সংবিধান বিচাৰপীঠে সযতনে বিবেচনা কৰাৰ প্ৰয়োজন।<ref>{{Cite web|url = http://onelawstreet.com/2014/02/common-cause-a-regd-society-v-union-of-india-2014-5-scc-338-euthanasia-reference-to-constitution-bench/|title = Common Cause (A Regd. Society) v. Union of India – (2014) 5 SCC 338 [Euthanasia reference to Constitution Bench]|date = 24 February 2014|access-date = 18 May 2015|website = 1, Law Street|publisher = Supreme Court of India|archive-url = https://web.archive.org/web/20150519074047/http://onelawstreet.com/2014/02/common-cause-a-regd-society-v-union-of-india-2014-5-scc-338-euthanasia-reference-to-constitution-bench/|archive-date = 19 May 2015|url-status=live}}</ref>}} ===সঁহাৰি=== উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই আবেদন নাকচ কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ পিছত চিকিৎসালয়খনৰ নাৰ্চিং কৰ্মচাৰীসকলে—যিসকলে আবেদনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু শ্বানবাগক অচেতন অৱস্থাত পৰাৰ পৰাই চোৱা-চিতা কৰি আহিছিল—মিঠাই বিতৰণ কৰিছিল আৰু কেক কাটি তেওঁলোকে তেওঁক “পুনৰ্জন্ম” বুলি কোৱা কথাটো উদযাপন কৰিছিল। চিকিৎসালয়খনৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ নাৰ্চে পিছত ক'লে, "ঘৰত থকা সৰু ল'ৰা এটাৰ দৰেই আমিও তাইক চোৱাচিতা কৰিব লাগিব।" তাই কেৱল আমাৰ যিকোনো এজনৰ দৰে বয়সীয়াল হৈ থাকে, আমাৰ বাবে কোনো সমস্যাৰ সৃষ্টি নকৰে। আমি পাল পাতি তাইৰ যত্ন লওঁ আৰু আমি তাইৰ যত্ন ল’বলৈ ভাল পাওঁ। তাইৰ প্ৰাণ কাঢ়ি লোৱাৰ কথা কোনোবাই কেনেকৈ ভাবিব পাৰে?"<ref name="dc"/> পিংকি বিৰাণীৰ অধিবক্তা শুভাংগী টুলিয়ে আবেদন দাখিল নকৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈ কয় যে “উচ্চতম ন্যায়ালয়ে বিষয়টো পুনৰ পৰীক্ষা কৰিবলৈ বৃহৎ বিচাৰপীঠ গঠন কৰাৰ সিদ্ধান্ত নোলোৱালৈকে দুজন ন্যায়াধীশৰ ৰায় চূড়ান্ত আছিল”। পিংকি বিৰাণীয়ে কৈছিল, "কেতিয়াও ন্যায় লাভ নকৰা এই মহিলাগৰাকীৰ বাবে একে ধৰণৰ অৱস্থাত থকা আন কোনো ব্যক্তিয়ে চাৰে তিনি দশকতকৈ অধিক সময় কষ্ট ভোগ কৰিব নালাগিব।"<ref>{{cite news |title=Because of Aruna, no one else will have to suffer |url=http://www.hindustantimes.com/Thanks-to-Aruna-others-won-t-suffer-Pinki-Virani/Article1-670476.aspx |newspaper=Hindustan Times |date=7 March 2011 |access-date=11 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110310060344/http://www.hindustantimes.com/Thanks-to-Aruna-others-won-t-suffer-Pinki-Virani/Article1-670476.aspx |archive-date=10 March 2011 |url-status=dead |archivedate=10 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110310060344/http://www.hindustantimes.com/Thanks-to-Aruna-others-won-t-suffer-Pinki-Virani/Article1-670476.aspx |deadurl=yes }}</ref> ==মৃত্যু== মৃত্যুৰ কেইদিনমান আগতে শ্বানবাগৰ নিউমোনিয়া ধৰা পৰিছিল। তেওঁক চিকিৎসালয়ৰ মেডিকেল ইনটেনচিভ কেয়াৰ ইউনিট (এম আই চি ইউ)লৈ লৈ যোৱা হয় আৰু ভেণ্টিলেটৰত ৰখা হয়। ২০১৫ চনৰ ১৮ মে'ৰ পুৱা তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="death"/> চিকিৎসালয়ৰ নাৰ্ছ আৰু অন্যান্য কৰ্মচাৰীয়ে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰে।<ref>{{cite news|title=Funeral of Aruna Shanbaug performed at KEM Hospital in Mumbai|url=http://news.biharprabha.com/2015/05/last-rites-of-aruna-shanbaug-performed-at-kem-hospital-in-mumbai/|access-date=18 May 2015|publisher=news.biharprabha.com|date=18 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150521030937/http://news.biharprabha.com/2015/05/last-rites-of-aruna-shanbaug-performed-at-kem-hospital-in-mumbai/|archive-date=21 May 2015|url-status=live|archivedate=21 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521030937/http://news.biharprabha.com/2015/05/last-rites-of-aruna-shanbaug-performed-at-kem-hospital-in-mumbai/|deadurl=yes}}</ref> ==উৎস== <references> <ref name="AS">{{Cite web |date=2015-05-19 |title=How India Failed Aruna Shanbaug |url=https://www.thehinducentre.com/the-arena/current-issues/how-india-failed-aruna-shanbaug/article64931537.ece |website=www.thehinducentre.com |language=en |access-date=2025-06-17}}</ref> <ref name="assailant">{{cite news |author=Chatterjee, Pritha |url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/kem-nurse-aruna-shanbaugs-assailant-is-alive-tired-of-memories-i-want-to-die/99/ |title=Aruna Shanbaug's assailant is alive. I want to seek forgiveness from her and God, he says |newspaper=Indian Express |date=29 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530093751/http://indianexpress.com/article/india/india-others/kem-nurse-aruna-shanbaugs-assailant-is-alive-tired-of-memories-i-want-to-die/99/ |archive-date=30 May 2015 |url-status=live |access-date=29 May 2015}}</ref> <ref name="bbc-death">{{cite news|title=Aruna Shanbaug: Brain-damaged India nurse dies 42 years after rape|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-32776897|agency=BBC|work=BBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518060520/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-32776897|archive-date=18 May 2015|url-status=live|access-date=18 May 2015}}</ref> <ref name="dc">{{cite news |title=Rebirth for Aruna, say joyous Mumbai hospital staff |url=http://www.deccanherald.com/content/143798/rebirth-aruna-say-joyous-mumbai.html |newspaper=Deccan Herald |date=7 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628191521/http://www.deccanherald.com/content/143798/rebirth-aruna-say-joyous-mumbai.html |archive-date=28 June 2011 |url-status=live |access-date=11 March 2011}}</ref> <ref name="death">{{cite news|title=1973 Sexual Assault Victim Aruna Shanbaug passes away in Mumbai|url=http://news.biharprabha.com/2015/05/1973-sexual-assault-victim-aruna-shanbaug-passes-away-in-mumbai/|publisher=news.biharprabha.com|date=18 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518095941/http://news.biharprabha.com/2015/05/1973-sexual-assault-victim-aruna-shanbaug-passes-away-in-mumbai/|archive-date=18 May 2015|url-status=live|access-date=18 May 2015|archivedate=18 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518095941/http://news.biharprabha.com/2015/05/1973-sexual-assault-victim-aruna-shanbaug-passes-away-in-mumbai/|deadurl=yes}}</ref> <ref name="guardian-death">{{cite news|title=Raped Indian nurse dies after 42 years in coma|url=https://www.theguardian.com/world/2015/may/18/raped-indian-nurse-dies-after-42-years-in-coma|agency=Associated Press|newspaper=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20150519085225/http://www.theguardian.com/world/2015/may/18/raped-indian-nurse-dies-after-42-years-in-coma|archive-date=19 May 2015|url-status=live|access-date=18 May 2015}}</ref> <ref name="IF">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-20907755|title=The rapes that India forgot|date=2013-01-05|work=[[BBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180323203138/http://www.bbc.com/news/world-asia-india-20907755|archive-date=23 March 2018|url-status=live|access-date=2015-05-18}}</ref> <ref name="LA-times">{{cite news|url=https://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-india-euthanasia-20110308,0,1497102.story|title=India's Supreme Court lays out euthanasia guidelines|newspaper=LA Times|date=8 March 2011|access-date=8 March 2011}}</ref> <ref name="MH">{{Cite web |date=2024-08-25 |title=50 years ago, a nurse was attacked in a Mumbai hospital. What changed, what didn't |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/50-years-ago-a-nurse-was-attacked-in-a-mumbai-hospital-what-changed-what-didnt-9531412/ |website=The Indian Express |language=en |access-date=2025-06-17 |archive-date=10 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241010044354/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/50-years-ago-a-nurse-was-attacked-in-a-mumbai-hospital-what-changed-what-didnt-9531412/ |url-status=live }}</ref> <ref name="NR">{{Cite web |last=GOSWAMI |first=SAMYABRATA RAY |date=2011-03-08 |title='She is sleeping... when she awakes, we'll put sugar cubes in her feed to celebrate' Nurses reveal Aruna bond |url=https://www.telegraphindia.com/india/she-is-sleeping-when-she-awakes-we-ll-put-sugar-cubes-in-her-feed-to-celebrate-nurses-reveal-aruna-bond/cid/414960 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250617054128/https://www.telegraphindia.com/india/she-is-sleeping-when-she-awakes-we-ll-put-sugar-cubes-in-her-feed-to-celebrate-nurses-reveal-aruna-bond/cid/414960 |archive-date=2025-06-17 |website=The Telegraph}}</ref> <ref name="scjudgement">{{cite web |url=http://www.supremecourtofindia.nic.in/outtoday/wr1152009.pdf |title=Supreme Court decision on Aruna Ramachandra Shanbaug versus Union of India |publisher=Supreme Court of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142938/http://www.supremecourtofindia.nic.in/outtoday/wr1152009.pdf |archive-date=10 January 2017 |url-status=dead |access-date=11 September 2016}}</ref> <ref name="SS">{{cite news |title=Sunday Story: A girl called Aruna Shanbaug |newspaper=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/sunday-story-a-girl-called-aruna/ |archive-date=18 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918000949/https://indianexpress.com/article/india/india-others/sunday-story-a-girl-called-aruna/ | url-status= bot: unknown |access-date=16 June 2025}}</ref> <ref name="toi">{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-10/delhi/27217088_1_delhi-hospital-mumbai-hospital-kem-hospital |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305230525/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-10/delhi/27217088_1_delhi-hospital-mumbai-hospital-kem-hospital |url-status=dead |archive-date=2011-03-05 |title=Aruna is still on our conscience |last=Virani |first=Pinki |date=2003-09-10 |newspaper=[[The Times of India]] |access-date=2026-07-03 |archivedate=2011-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305230525/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-10/delhi/27217088_1_delhi-hospital-mumbai-hospital-kem-hospital |deadurl=yes }}</ref> <ref name="toi2">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-05-07/special-report/27825117_1_child-marriage-caste-medical-report|archive-url=https://web.archive.org/web/20120323124600/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-05-07/special-report/27825117_1_child-marriage-caste-medical-report|url-status=dead|archive-date=2012-03-23|title=Four women India forgot|last=Kurup|first=Saira|date=2006-05-07|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=2009-10-25|archivedate=2012-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120323124600/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-05-07/special-report/27825117_1_child-marriage-caste-medical-report|deadurl=yes}}</ref> <ref name="hindufrontline">{{cite journal |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl1513/15130740.htm |title=A cautionary tale |last=Surya |first=Vasantha |date=20 June 1998 |journal=[[Frontline (magazine)|Frontline Magazine]] |volume=15 |issue=13 |access-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091125043328/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1513/15130740.htm |archive-date=25 November 2009 <!--DASHBot--> |url-status=usurped |archivedate=25 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091125043328/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1513/15130740.htm |deadurl=yes }}</ref> <!-- <ref name="chowk"> {{cite web |url=http://www.chowk.com/articles/4939 |title=Yet Another South Asian Story |last=Nambiar |first=Harish |date=2000-11-20 |work=chowk |publisher=Chowk (blog) |access-date=2009-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211060041/http://chowk.com/articles/4939 |archive-date=2010-02-11}}</ref> --> <ref name="timeline">{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-08/mumbai/28668057_1_aruna-shanbaug-sc-reserves-judgment-kem |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105005318/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-08/mumbai/28668057_1_aruna-shanbaug-sc-reserves-judgment-kem |url-status=dead |archive-date=2012-11-05 |newspaper=[[The Times of India]] |title=Aruna Shanbaug: Timeline |date=2011-03-08 |access-date=2026-07-03 |archivedate=2012-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105005318/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-08/mumbai/28668057_1_aruna-shanbaug-sc-reserves-judgment-kem |deadurl=yes }}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:ধৰ্ষণ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতত ধৰ্ষণ]] pl7u2h057646reqan9mp517txtgbyv9 0 137805 641110 637162 2026-10-02T10:05:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641110 wikitext text/x-wiki [[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|গোলকীয় সাগৰীয় আৰু স্থলজ ফটোঅটোট্ৰফ প্ৰাচুৰ্য্যৰ এটা ভুৱা ৰঙৰ সংমিশ্ৰণ, ২০০১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২০১৭ চনৰ আগষ্টলৈকে। SeaWiFS প্ৰকল্প, নাছা/গডাৰ্ড মহাকাশ উৰণ কেন্দ্ৰ আৰু ORBIMAGE দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হৈছে।{{citation needed|date=April 2012}}]] '''জীৱমণ্ডল''' বা '''জৈৱ-মণ্ডল'''(প্ৰাচীন গ্ৰীক βίος (bíos) 'জীৱন' আৰু σφαῖρα (sphaîra) 'গোলক’ৰ পৰা), ইক'স্ফিয়াৰ বুলিও কোৱা হয় (প্ৰাচীন গ্ৰীক οἶκος (oîkos) 'বসতি, ঘৰ' আৰু σφαῖρα (sphaîra) 'গোলক'ৰ পৰা), হৈছে সকলো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বিশ্বব্যাপী যোগফল। ইয়াক পৃথিৱীৰ জীৱৰ জ’ন বুলিও ক’ব পাৰি। জীৱমণ্ডল (যিটো কাৰিকৰীভাৱে এটা গোলাকাৰ খোলা) পদাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত কাৰ্যতঃ এটা বন্ধ ব্যৱস্থা,<ref name="ColumbiaEncyc">[https://web.archive.org/web/20111027194858/http://www.questia.com/library/encyclopedia/biosphere.jsp "Biosphere"] in ''The Columbia Encyclopedia'', 6th ed. (2004) Columbia University Press.</ref> ন্যূনতম ইনপুট আৰু আউটপুটৰ সৈতে। শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই এটা মুক্ত ব্যৱস্থা, সালোক সংশ্লেষণে প্ৰায় ১০০ টেৰাৱাট হাৰত সৌৰশক্তি ধৰি ৰাখে।<ref>{{cite journal|last1=Nealson|first1=Kenneth H.|last2=Zeki|first2=S.|last3=Conrad|first3=Pamela G.|title=Life: past, present and future|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences|volume=354|issue=1392|year=1999|pages=1923–1939|pmc=1692713|pmid=10670014|doi=10.1098/rstb.1999.0532}}</ref> অতি সাধাৰণ জৈৱ-শাৰীৰিক সংজ্ঞা অনুসৰি জৈৱ-মণ্ডল হৈছে [[শিলামণ্ডল]], [[ক্ৰাইঅ’স্ফিয়াৰ]], [[জলমণ্ডল]] আৰু [[পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল|বায়ুমণ্ডল]]ৰ উপাদানসমূহৰ সৈতে ইহঁতৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াকে ধৰি সকলো জীৱ আৰু ইয়াৰ সম্পৰ্কক একত্ৰিত কৰি ৰখা এক বিশ্বব্যাপী পৰিৱেশ ব্যৱস্থা। জৈৱ-মণ্ডলৰ বিৱৰ্তন হোৱা বুলি ধাৰণা কৰা হয়, অন্ততঃ প্ৰায় ৩.৫ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে জৈৱসৃষ্টি (অজৈৱিক পদাৰ্থৰপৰা প্ৰাকৃতিকভাৱে সৃষ্টি হোৱা জীৱন, যেনে সৰল জৈৱিক যৌগ) বা জৈৱিক (জীৱিত পদাৰ্থৰপৰা সৃষ্টি হোৱা জীৱন) প্ৰক্ৰিয়াৰপৰা আৰম্ভ কৰি।<ref name="Campbell 2006">{{cite book|last=Campbell|first=Neil A.|author2=Brad Williamson|author3=Robin J. Heyden|title=Biology: Exploring Life|publisher=Pearson Prentice Hall|year=2006|location=Boston, Massachusetts|url=http://www.phschool.com/el_marketing.html|isbn=978-0-13-250882-7|access-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102041816/http://www.phschool.com/el_marketing.html|archive-date=2014-11-02|url-status=live|archivedate=2014-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141102041816/http://www.phschool.com/el_marketing.html}}</ref><ref name="NYT-20131003">{{cite news|last=Zimmer|first=Carl|author-link=Carl Zimmer|title=Earth's Oxygen: A Mystery Easy to Take for Granted|url=https://www.nytimes.com/2013/10/03/science/earths-oxygen-a-mystery-easy-to-take-for-granted.html|date=3 October 2013|work=The New York Times|access-date=3 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003185748/http://www.nytimes.com/2013/10/03/science/earths-oxygen-a-mystery-easy-to-take-for-granted.html|archive-date=3 October 2013|url-status=live}}</ref> সাধাৰণ অৰ্থত জৈৱ-মণ্ডল হৈছে পৰিৱেশ তন্ত্ৰত থকা যিকোনো বন্ধ, স্ব-নিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱস্থা। ইয়াৰ ভিতৰত বায়’স্ফিয়াৰ ২ আৰু বায়’ছ-৩ৰ দৰে কৃত্ৰিম জৈৱ-মণ্ডল আৰু সম্ভাৱ্যভাৱে অন্য গ্ৰহ বা চন্দ্ৰৰ জৈৱ-মণ্ডলো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="webdictionary.co.uk">{{cite web|title=Meaning of biosphere|work=WebDictionary.co.uk|url=http://www.webdictionary.co.uk/definition.php?query=biosphere|access-date=2010-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002225222/http://www.webdictionary.co.uk/definition.php?query=biosphere|archive-date=2011-10-02|url-status=dead}}</ref> ==শব্দটোৰ উৎপত্তি আৰু ব্যৱহাৰ== এই ধাৰণাটোৰ উৎপত্তি ভূতাত্ত্বিক যদিও ই [[চাৰ্লছ ডাৰউইন]] আৰু [[মেথিউ এফ মৌৰী]] দুয়োৰে পৃথিৱী বিজ্ঞানৰ ওপৰত প্ৰভাৱৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>Suess, E. (1875) ''Die Entstehung Der Alpen'' [''The Origin of the Alps'']. Vienna: W. Braunmuller.</ref> জৈৱমণ্ডলৰ পৰিৱেশগত প্ৰসংগ ১৯২০ চনৰ পৰা আহিছে, ১৯৩৫ চনত ছাৰ আৰ্থাৰ টেনছলীয়ে "পৰিৱেশ তন্ত্ৰ" শব্দটো প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে। ([[পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ইতিহাস]] চাওক)। ভাৰ্নাডস্কিয়ে [[পৰিস্থিতি বিজ্ঞান|পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ক জৈৱমণ্ডলৰ বিজ্ঞান বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল। [[জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান]], [[ভূ-পদাৰ্থবিজ্ঞান]], [[বতৰ বিজ্ঞান]], [[জৈৱভূগোল]], [[ক্ৰমবিকাশ|বিৱৰ্তন]], [[ভূতত্ত্ব]], [[ভূ-ৰসায়ন]], [[জলবিজ্ঞান]] আৰু সাধাৰণতে ক’বলৈ গ’লে সকলো জীৱ আৰু পৃথিৱী বিজ্ঞানক একত্ৰিত কৰাৰ বাবে ই এক আন্তঃশাখা ধাৰণা। ===সংকীৰ্ণ সংজ্ঞা=== ভূ-ৰসায়নবিদসকলে জৈৱমণ্ডলক জীৱিত জীৱৰ মুঠ যোগফল (জীৱবিজ্ঞানী আৰু পৰিৱেশবিদসকলে উল্লেখ কৰা "জৈৱবস্তু" বা "বায়’টা") বুলি সংজ্ঞায়িত কৰে। এই অৰ্থত জৈৱমণ্ডল ভূ-ৰাসায়নিক আৰ্হিৰ চাৰিটা পৃথক উপাদানৰ ভিতৰত এটা মাত্ৰ, বাকী তিনিটা হ’ল ভূগোল, জলমণ্ডল আৰু বায়ুমণ্ডল। যেতিয়া গোলকৰ এই চাৰিটা উপাদান একত্ৰিত হৈ এটা ব্যৱস্থাত পৰিণত হয়, তেতিয়া ইয়াক [[পৰিৱেশমণ্ডল]] বুলি জনা যায়। এই শব্দটো ১৯৬০ চনৰ ভিতৰত উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল আৰু ই গ্ৰহটোৰ জৈৱিক আৰু ভৌতিক দুয়োটা উপাদানকে সামৰি লৈছে।<ref>{{cite book|last=Möller|first=Detlev|date=December 2010|title=Chemistry of the Climate System|url=https://archive.org/details/chemistryclimate00mlle|url-access=limited|publisher=De Gruyter|pages=[https://archive.org/details/chemistryclimate00mlle/page/n136 118]–119|isbn=978-3-11-022835-9}}</ref> বন্ধ জীৱন ব্যৱস্থাৰ দ্বিতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনে জৈৱমণ্ডলক পৃথিৱীৰ জৈৱমণ্ডলৰ এনালগ আৰু মডেলৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল; অৰ্থাৎ কৃত্ৰিম পৃথিৱীৰ দৰে জৈৱমণ্ডল।<ref>{{cite book|last=Bebarta|first=Kailash Chandra|date=2011|title=Dictionary of Forestry and Wildlife Science|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi|page=45|isbn=978-81-8069-719-7}}</ref> আন কিছুমানৰ ভিতৰত কৃত্ৰিম অ-পৃথিৱী জৈৱমণ্ডল—যেনে, মানুহকেন্দ্ৰিক জৈৱমণ্ডল বা স্থানীয় মংগল গ্ৰহৰ জৈৱমণ্ডল—জৈৱমণ্ডলৰ বিষয়ৰ অংশ হিচাপে সৃষ্টি কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite book |last1=Nelson |first1=M. |last2=Pechurkin |first2=N. S. |last3=Allen |first3=J. P. |last4=Somova |first4=L. A. |last5=Gitelson |first5=J. I. |chapter=Closed Ecological Systems, Space Life Support and Biospherics |title=Environmental Biotechnology |journal=Handbook of Environmental Engineering |date=2009 |volume=10 |pages=517–565 |doi=10.1007/978-1-60327-140-0_11 |isbn=978-1-58829-166-0 |chapter-url=https://oldsite.ecotechnics.edu/wp-content/uploads/2011/08/Handbook-Envt-Engineering-Closed-system-chapter.pdf |access-date=2026-07-06 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413191209/https://oldsite.ecotechnics.edu/wp-content/uploads/2011/08/Handbook-Envt-Engineering-Closed-system-chapter.pdf }}</ref> ==পৃথিৱীৰ জৈৱমণ্ডল== ===অৱলোকন=== বৰ্তমান পৃথিৱীত মুঠ জীৱিত কোষৰ সংখ্যা ১০^৩০ টা বুলি অনুমান কৰা হৈছে; পৃথিৱীৰ আৰম্ভণিৰ পৰা মুঠ সংখ্যা,১০^৪০, আৰু বাসযোগ্য পৃথিৱী গ্ৰহৰ সমগ্ৰ সময়ৰ বাবে মুঠ সংখ্যা ১০^৪১।<ref name="NYT-20231201">{{cite news|last=Overbye|first=Dennis|author-link=Dennis Overbye|title=Exactly How Much Life Is on Earth? – According to a new study, living cells outnumber stars in the universe, highlighting the deep, underrated link between geophysics and biology.|url=https://www.nytimes.com/2023/12/01/science/space/earth-biology-life.html|date=1 December 2023|work=The New York Times|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201065236/https://www.nytimes.com/2023/12/01/science/space/earth-biology-life.html|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref><ref name="CB-20231106">{{cite journal|author=Crockford, Peter W.|display-authors=et al.|title=The geologic history of primary productivity|date=6 November 2023|journal=[[Current Biology]]|volume=33|issue=21|pages=P7741–4750.E5|doi=10.1016/j.cub.2023.09.040|pmid=37827153|bibcode=2023CBio...33E4741C|doi-access=free}}</ref> এইটো পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত আনুমানিক তৰাৰ (আৰু পৃথিৱীৰ দৰে গ্ৰহ) মুঠ সংখ্যাতকৈ বহু বেছি যেনে ১০^২৪, পৃথিৱী গ্ৰহৰ সকলো উপকুলৰ বালিৰ দানাতকৈ অধিক সংখ্যা;<ref name="ESA-2020">{{cite web|author=Staff|title=How many stars are there in the Universe?|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Herschel/How_many_stars_are_there_in_the_Universe|date=2020|work=[[European Space Agency]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20200117184622/https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Herschel/How_many_stars_are_there_in_the_Universe|archive-date=17 January 2020|access-date=January 17, 2020}}</ref><ref name="SWIN-20020201">{{cite web|last=Mackie|first=Glen|title=To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand|url=https://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|date=1 February 2002|work=[[Swinburne University of Technology]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20221228121404/https://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|archive-date=28 December 2022|access-date=1 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200426104818/http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|archivedate=26 April 2020|deadurl=yes}}</ref><ref name="CNET-20150319">{{cite news|last=Mack|first=Eric|title=There may be more Earth-like planets than grains of sand on all our beaches – New research contends that the Milky Way alone is flush with billions of potentially habitable planets -- and that's just one sliver of the universe.|url=https://www.cnet.com/science/the-milky-way-is-flush-with-habitable-planets-study-says/|date=19 March 2015|work=[[CNET]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201144523/https://www.cnet.com/science/the-milky-way-is-flush-with-habitable-planets-study-says/|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref><ref name="MNRAS-20150313">{{cite journal|last1=T. Bovaird|first1=T.|last2=Lineweaver|first2=C.H.|last3=Jacobsen|first3=S.K.|title=Using the inclinations of Kepler systems to prioritize new Titius–Bode-based exoplanet predictions|url=https://academic.oup.com/mnras/article/448/4/3608/970734|date=13 March 2015|journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]|volume=448|issue=4|pages=3608–3627|doi=10.1093/mnras/stv221|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201151205/https://academic.oup.com/mnras/article/448/4/3608/970734|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023|doi-access=free|arxiv=1412.6230}}</ref> কিন্তু পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত ১০^৮২ বুলি অনুমান কৰা মুঠ পৰমাণুৰ সংখ্যাতকৈ কম;<ref name="LS-20210711">{{cite news|last=Baker|first=Harry|title=How many atoms are in the observable universe?|url=https://www.livescience.com/how-many-atoms-in-universe.html|date=11 July 2021|work=[[Live Science]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201143640/https://www.livescience.com/how-many-atoms-in-universe.html|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref> আৰু মহাজাগতিক স্ফীতিত (পৰ্যবেক্ষণ কৰা আৰু পৰ্যবেক্ষণ নকৰা) তৰাৰ আনুমানিক মুঠ সংখ্যা ১০^১০০।<ref name="SR-20200203">{{cite journal|last=Totani|first=Tomonori|title=Emergence of life in an inflationary universe|date=3 February 2020|journal=[[Scientific Reports]]|volume=10|number=1671|article-number=1671|doi=10.1038/s41598-020-58060-0|doi-access=free|pmid=32015390|pmc=6997386|arxiv=1911.08092|bibcode=2020NatSR..10.1671T}}</ref> ===বয়স=== [[File:Stromatolithe Paléoarchéen - MNHT.PAL.2009.10.1.jpg|thumb|ষ্ট্ৰ’মেট’লাইট জীৱাশ্ম ৩.২–৩.৬ বিলিয়ন বছৰ পুৰণি বুলি অনুমান কৰা হৈছে]] পৃথিৱীত জীৱৰ প্ৰাচীন প্ৰমাণসমূহ হ’ল পশ্চিম গ্ৰীনলেণ্ডৰ ৩.৭ বিলিয়ন বছৰীয়া পুৰণি মেটাচেডিমেণ্টেৰী শিলত পোৱা জৈৱজেনিক গ্ৰেফাইট<ref name="NG-20131208">{{cite journal|title=Evidence for biogenic graphite in early Archaean Isua metasedimentary rocks|journal=[[Nature Geoscience]]|doi=10.1038/ngeo2025|date=8 December 2013|volume=7|issue=1|pages=25–28|bibcode=2014NatGe...7...25O|last1=Ohtomo|first1=Yoko|last2=Kakegawa|first2=Takeshi|last3=Ishida|first3=Akizumi|last4=Nagase|first4=Toshiro|last5=Rosing|first5=Minik T.}}</ref> আৰু পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৩.৪৮ বিলিয়ন বছৰীয়া বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিলত পোৱা [[মাইক্ৰ’বায়’লজিকেল মেট]] জীৱাশ্ম।<ref name="AP-20131113">{{cite news|last=Borenstein|first=Seth|title=Oldest fossil found: Meet your microbial mom|url=http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|date=13 November 2013|agency=Associated Press|access-date=15 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150629230719/http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|archive-date=29 June 2015|url-status=live|archivedate=29 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629230719/http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="AST-20131108">{{cite journal|last1=Noffke|first1=Nora|author1-link=Nora Noffke|last2=Christian|first2=Daniel|last3=Wacey|first3=David|last4=Hazen|first4=Robert M.|title=Microbially Induced Sedimentary Structures Recording an Ancient Ecosystem in the ca. 3.48 Billion-Year-Old Dresser Formation, Pilbara, Western Australia|date=8 November 2013|journal=[[Astrobiology (journal)|Astrobiology]]|doi=10.1089/ast.2013.1030|pmid=24205812|pmc=3870916|volume=13|issue=12|pages=1103–24|bibcode=2013AsBio..13.1103N}}</ref> শেহতীয়াকৈ ২০১৫ চনত পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৪.১ বিলিয়ন বছৰীয়া শিলত "জৈৱিক জীৱনৰ অৱশিষ্ট" পোৱা গৈছে।<ref name="AP-20151019">{{cite news|last=Borenstein|first=Seth|title=Hints of life on what was thought to be desolate early Earth|url=http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|date=19 October 2015|work=[[Excite (web portal)|Excite]]|location=Yonkers, NY|publisher=[[Mindspark Interactive Network]]|agency=Associated Press|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001171406/http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|archive-date=1 October 2018|access-date=8 October 2018|archivedate=1 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001171406/http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="PNAS-20151014-pdf">{{cite journal|last1=Bell|first1=Elizabeth A.|last2=Boehnike|first2=Patrick|last3=Harrison|first3=T. Mark|last4=Mao|first4=Wendy L.|display-authors=3|date=19 October 2015|title=Potentially biogenic carbon preserved in a 4.1 billion-year-old zircon|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|doi=10.1073/pnas.1517557112|pmid=26483481|pmc=4664351|volume=112|issue=47|pages=14518–21|bibcode=2015PNAS..11214518B|doi-access=free}} Early edition, published online before print.</ref> ২০১৭ চনত কানাডাৰ ক্যুবেকৰ নুভভুয়াগিটুক বেল্টত থকা [[হাইড্ৰ’থাৰ্মেল ভেণ্ট]] বৰষুণত কল্পিত জীৱাশ্মযুক্ত অণুজীৱ (বা অণুজীৱাশ্ম) আৱিষ্কাৰ হোৱা বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল, যিবোৰ ৪.২৮ বিলিয়ন বছৰ বয়সৰ আছিল, যিটো পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ পুৰণি জীৱনৰ অভিলেখ, যিয়ে ৪.৪ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে সাগৰ গঠনৰ পিছত আৰু ৪.৫৪ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে পৃথিৱী গঠন হোৱাৰ বহুদিন নৌহওঁতেই "জীৱনৰ প্ৰায় তৎক্ষণাত উত্থান"ৰ কথা প্ৰকাশ কৰে।<ref name="NAT-20170301">{{cite journal|author=Dodd, Matthew S.|author2=Papineau, Dominic|author3=Grenne, Tor|author4=Slack, John F.|author5=Rittner, Martin|author6=Pirajno, Franco|author7=O'Neil, Jonathan|author8=Little, Crispin T. S.|title=Evidence for early life in Earth's oldest hydrothermal vent precipitates|journal=Nature|volume=343|issue=7643|pages=60–64|date=2 March 2017|doi=10.1038/nature21377|pmid=28252057|bibcode=2017Natur.543...60D|s2cid=2420384|url=http://eprints.whiterose.ac.uk/112179/1/ppnature21377_Dodd_for%20Symplectic.pdf|access-date=19 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723232142/http://eprints.whiterose.ac.uk/112179/1/ppnature21377_Dodd_for%20Symplectic.pdf|archive-date=23 July 2018|url-status=live|doi-access=free}}</ref><ref name="NYT-20170301">{{cite news|last=Zimmer|first=Carl|author-link=Carl Zimmer|title=Scientists Say Canadian Bacteria Fossils May Be Earth's Oldest|url=https://www.nytimes.com/2017/03/01/science/earths-oldest-bacteria-fossils.html|date=1 March 2017|work=The New York Times|access-date=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302042424/https://www.nytimes.com/2017/03/01/science/earths-oldest-bacteria-fossils.html|archive-date=2 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="BBC-20170301">{{cite web|last=Ghosh|first=Pallab|title=Earliest evidence of life on Earth 'found|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-39117523|publisher=BBC News|date=1 March 2017|access-date=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302002134/http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-39117523|archive-date=2 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="4.3b oldest">{{cite news|last1=Dunham|first1=Will|title=Canadian bacteria-like fossils called oldest evidence of life|url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|date=1 March 2017|work=Reuters|access-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302114728/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|archive-date=2 March 2017|url-status=dead|archivedate=2 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170302114728/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|deadurl=yes}}</ref> জীৱবিজ্ঞানী ষ্টিফেন ব্লেয়াৰ হেজছৰ মতে, "যদি পৃথিৱীত জীৱৰ উত্থান তুলনামূলকভাৱে দ্ৰুতগতিত হয় ... তেন্তে ই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত সাধাৰণ হৈ পৰিব পাৰে।"<ref name="AP-20151019" /> ==বিস্তৃতি== [[File:Ruppelsvulture.jpg|thumb|upright|ৰূপেলচ্ ভালচাৰ]] [[File:XenophyophoreNOAA.jpg|thumb|[[Xenophyophore]], a barophilic organism, from the [[Galápagos hotspot|Galapagos Rift]]]] গ্ৰহটোৰ প্ৰতিটো অংশ, বৰফাবৃত [[পৃথিৱীৰ মেৰু অঞ্চল| মেৰুমূৰৰ]]পৰা বিষুৱৰেখালৈকে, কিছুমান জীৱনৰ বৈশিষ্ট্য প্ৰকাশিত হৈছে। শেহতীয়া অণুজীৱবিজ্ঞানৰ অগ্ৰগতিৰদ্বাৰা প্ৰমাণিত হৈছে যে অণুজীৱ পৃথিৱীৰ স্থলজ পৃষ্ঠৰ গভীৰতম অংশত বাস কৰে আৰু তথাকথিত "অবাসযোগ্য অঞ্চল"ত অণুজীৱৰ মুঠ ভৰ জৈৱবস্তুৰ ক্ষেত্ৰত পৃষ্ঠৰ সকলো প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ জীৱনক অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডলৰ প্ৰকৃত গাঢ়তা জুখিব পৰাটো কঠিন। চৰাইবোৰে সাধাৰণতে ১,৮০০ মিটাৰ (৫,৯০০ ফুট; ১.১ মাইল) উচ্চতাত উৰি যায় আৰু মাছবোৰে পুয়েৰ্টো ৰিকো খাদত পানীৰ তলত ৮,৩৭২ মিটাৰ (২৭,৪৬৭ ফুট; ৫.২০২ মাইল) পৰ্যন্ত বাস কৰে।<ref name="Campbell 2006" /> গ্ৰহটোত জীৱৰ বাবে অধিক চৰম উদাহৰণ আছে: ৰুপেলৰ শগুণটো ১১,৩০০ মিটাৰ (৩৭,১০০ ফুট; ৭.০ মাইল) উচ্চতাত পোৱা গৈছে; [[ধৃতিৰাজ]] হাঁহবোৰে কমেও ৮,৩০০ মিটাৰ (২৭,২০০ ফুট; ৫.২ মাইল) উচ্চতাত প্ৰব্ৰজন কৰে; ইয়াক সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৫,৪০০ মিটাৰ (১৭,৭০০ ফুট; ৩.৪ মাইল) উচ্চতাত বাস কৰে; [[পাহাৰীয়া ছাগলী]] ৩,০৫০ মিটাৰ (১০,০১০ ফুট; ১.৯০ মাইল) পৰ্যন্ত বাস কৰে।{{cn}} এই উচ্চতাত থকা তৃণভোজী প্ৰাণীবোৰ [[লাইকেন]], [[ঘাঁহ]] আৰু [[বনৌষধি]]ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। মাটি, উষ্ণ জলধাৰা, মাটিৰ তলৰ কমেও ১৯ কিলোমিটাৰ (১২ মাইল) গভীৰ শিলৰ ভিতৰত আৰু বায়ুমণ্ডলত কমেও ৬৪ কিলোমিটাৰ (৪০ মাইল) উচ্চতাকে ধৰি পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডলৰ প্ৰতিটো অংশতে জীৱ-জন্তু বাস কৰে।<ref name="SD-19980625-UG">{{cite web|publisher=University of Georgia|title=First-Ever Scientific Estimate of Total Bacteria on Earth Shows Far Greater Numbers Than Ever Known Before|url=https://www.sciencedaily.com/releases/1998/08/980825080732.htm|date=25 August 1998|work=[[Science Daily]]|access-date=10 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110162101/https://www.sciencedaily.com/releases/1998/08/980825080732.htm|archive-date=10 November 2014|url-status=live}}</ref><ref name="ABM-20150112">{{cite web|last=Hadhazy|first=Adam|title=Life Might Thrive a Dozen Miles Beneath Earth's Surface|url=http://www.astrobio.net/extreme-life/life-might-thrive-dozen-miles-beneath-earths-surface/|date=12 January 2015|work=[[Astrobiology Magazine]]|access-date=11 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312065614/http://www.astrobio.net/extreme-life/life-might-thrive-dozen-miles-beneath-earths-surface/|archive-date=12 March 2017|url-status=usurped}}</ref><ref name="BBC-20151124">{{cite web|last=Fox-Skelly|first=Jasmin|title=The Strange Beasts That Live in Solid Rock Deep Underground|url=http://www.bbc.com/earth/story/20151124-meet-the-strange-creatures-that-live-in-solid-rock-deep-underground|date=24 November 2015|publisher=[[BBC Online]]|access-date=11 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125013248/http://www.bbc.com/earth/story/20151124-meet-the-strange-creatures-that-live-in-solid-rock-deep-underground|archive-date=25 November 2016|url-status=live}}</ref> বিশ্ব মহাসাগৰৰ গভীৰতম অংশত বহু ৰূপৰ সাগৰীয় জীৱ পোৱা গৈছে আনহাতে গভীৰ সাগৰৰ বহু অংশ অন্বেষণ কৰিবলগীয়া আছে।<ref>{{cite journal |last1=Briand |first1=F. |last2=Snelgrove |first2=P. |date=2003 |title=Mare Incognitum? An overview |journal=CIESM Workshop Monographs |volume=23 |pages=5–27}}[https://www.researchgate.net/publication/365871261]</ref> কিছুমান পৰীক্ষাৰ পৰিস্থিতিত অণুজীৱবোৰে মহাকাশৰ শূন্যতাত জীয়াই থকা দেখা গৈছে।<ref name=Dose>{{cite journal|title=ERA-experiment "space biochemistry"|journal=Advances in Space Research|first1=K. Dose|author2=A. Bieger-Dose|author3=R. Dillmann|author4=M. Gill|author5=O. Kerz|others=A. Klein, H. Meinert, T. Nawroth, S. Risi, C. Stride|volume=16|issue=8|year=1995|pages=119–129|doi=10.1016/0273-1177(95)00280-R|last1=Zhang|pmid=11542696|bibcode=1995AdSpR..16h.119D}}</ref><ref name='Horneck'>{{cite journal|title=Biological responses to space: results of the experiment "Exobiological Unit" of ERA on EURECA I|journal=Adv. Space Res.|year=1995|author1=Horneck G|author2=Eschweiler U|author3=Reitz G|author4=Wehner J|author5=Willimek R|author6=Strauch K.|volume=16|issue=8|pages=105–18|pmid=11542695|bibcode=1995AdSpR..16h.105H|doi=10.1016/0273-1177(95)00279-N}}</ref> মাটি আৰু ভূ-গৰ্ভৰ তলৰ [[বেক্টেৰিয়া]]ৰ [[কাৰ্বন]]ৰ মুঠ পৰিমাণ ৫ × ১০১৭ গ্ৰাম বুলি অনুমান কৰা হৈছে।<ref name="SD-19980625-UG" /> প্ৰ’কেৰিয়াম অণুজীৱৰ ভৰ—য’ত বেক্টেৰিয়া আৰু আৰ্কিয়া অন্তৰ্ভুক্ত, কিন্তু নিউক্লিয়াটযুক্ত ইউকেৰিয়াম অণুজীৱ নহয়— ০.৮ ট্ৰিলিয়ন টন কাৰ্বন (মুঠ জৈৱ-মণ্ডলৰ ভৰৰ, ১ৰপৰা ৪ ট্ৰিলিয়ন টনৰ ভিতৰত বুলি অনুমান কৰা হৈছে) পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে।<ref name="AGCI-2014">{{cite web|author=Staff|title=The Biosphere|url=http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|date=2014|publisher=[[The Given Institute|Aspen Global Change Institute]]|access-date=10 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110164609/http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|archive-date=10 November 2014|url-status=live|archivedate=10 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110164609/http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|deadurl=yes}}</ref> পৃথিৱীৰ মহাসাগৰৰ আটাইতকৈ গভীৰ স্থান [[মাৰিয়ানা খাদ]]ত ১০,০০০ মিটাৰ (৩৩,০০০ ফুট; ৬.২ মাইল)তকৈ অধিক গভীৰতাত বেৰ’ফিলিক সাগৰীয় অণুজীৱ পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal|last1=Takamia|display-authors=etal|year=1997|title=Microbial flora in the deepest sea mud of the Mariana Trench|journal=FEMS Microbiology Letters|volume=152|issue=2|pages=279–285|doi=10.1111/j.1574-6968.1997.tb10440.x|pmid=9231422|doi-access=free}}</ref> দৰাচলতে [[মাৰিয়ানা খাদ]]ৰ আটাইতকৈ গভীৰ অংশত, চেলেঞ্জাৰ ডিপৰদ্বাৰা, ১১,০৩৪ মিটাৰ (৩৬,২০১ ফুট; ৬.৮৫৬ মাইল) গভীৰতাত [[এককোষী জীৱ]]ৰূপ পোৱা গৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/02/0203_050203_deepest.html|title=National Geographic, 2005|access-date=2012-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120822121902/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/02/0203_050203_deepest.html|archive-date=2012-08-22|url-status=dead|archivedate=2005-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050205041944/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/02/0203_050203_deepest.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="LS-20130317">{{cite web|last=Choi|first=Charles Q.|title=Microbes Thrive in Deepest Spot on Earth|url=http://www.livescience.com/27954-microbes-mariana-trench.html|date=17 March 2013|publisher=[[LiveScience]]|access-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402234623/http://www.livescience.com/27954-microbes-mariana-trench.html|archive-date=2 April 2013|url-status=live}}</ref><ref name="NG-20130317">{{cite journal|last1=Glud|first1=Ronnie|last2=Wenzhöfer|first2=Frank|last3=Middelboe|first3=Mathias|last4=Oguri|first4=Kazumasa|last5=Turnewitsch|first5=Robert|last6=Canfield|first6=Donald E.|last7=Kitazato|first7=Hiroshi|title=High rates of microbial carbon turnover in sediments in the deepest oceanic trench on Earth|doi=10.1038/ngeo1773|date=17 March 2013|journal=[[Nature Geoscience]]|volume=6|issue=4|pages=284–288|bibcode=2013NatGe...6..284G}}</ref> আন গৱেষকসকলে আনুষংগিক অধ্যয়নত ৰিপৰ্ট কৰিছে যে উত্তৰ-পশ্চিম আমেৰিকাৰ উপকূলৰ ২,৫৯০ মিটাৰ (৮,৫০০ ফুট; ১.৬১ মাইল) সাগৰৰ তলত সাগৰৰ তলৰ ৫৮০ মিটাৰ (১,৯০০ ফুট; ০.৩৬ মাইল) পৰ্যন্ত শিলৰ ভিতৰত অণুজীৱই লাভৱান হয়,<ref name="LS-20130317" /><ref name="LS-20130314">{{cite web|last=Oskin|first=Becky|title=Intraterrestrials: Life Thrives in Ocean Floor|url=http://www.livescience.com/27899-ocean-subsurface-ecosystem-found.html|date=14 March 2013|publisher=[[LiveScience]]|access-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402235647/http://www.livescience.com/27899-ocean-subsurface-ecosystem-found.html|archive-date=2 April 2013|url-status=live}}</ref> লগতে জাপানৰ সাগৰৰ তলৰ ২,৪০০ মিটাৰ (৭,৯০০ ফুট; ১.৫ মাইল) তলত।<ref name="BBC-20141215-RM">{{cite news|last=Morelle|first=Rebecca|author-link=Rebecca Morelle|title=Microbes discovered by deepest marine drill analysed|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-30489814|date=15 December 2014|publisher=BBC News|access-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216185424/http://www.bbc.com/news/science-environment-30489814|archive-date=16 December 2014|url-status=live}}</ref> ছুইডেনত পৃথিৱীৰ খোলাত ৫,০০০ মিটাৰ (১৬,০০০ ফুট; ৩.১ মাইল)তকৈ অধিক দূৰত্বত খনন কৰা খনিৰ পৰা,<ref name="Szewzyketal1994">{{cite journal|last1=Szewzyk|first1=U|last2=Szewzyk|first2=R|last3=Stenstrom|first3=TR.|year=1994|title=Thermophilic, anaerobic bacteria isolated from a deep borehole in granite in Sweden|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA|volume=91|issue=5|pages=1810–1813|doi=10.1073/pnas.91.5.1810|pmid=11607462|pmc=43253|bibcode=1994PNAS...91.1810S|doi-access=free}}</ref> ৬৫–৭৫ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১৪৯–১৬৭ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)ৰ ভিতৰৰ শিলৰপৰা কৃষিযোগ্য তাপপ্ৰিয় অণুজীৱ উলিওৱা হৈছে। পৃথিৱীৰ খোলাটোৰ গভীৰতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে তাপমাত্ৰা বৃদ্ধি পায়। উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ হাৰ বহু কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, য’ত খোলাৰ প্ৰকাৰ (মহাদেশীয় বনাম সাগৰীয়), শিলৰ প্ৰকাৰ, ভৌগোলিক অৱস্থান আদি। সম্ভৱতঃ "গভীৰ জৈৱ-মণ্ডল"ত জীৱনৰ সীমা নিৰপেক্ষ গভীৰতাৰ পৰিৱৰ্তে উষ্ণতাৰদ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।{{cn}} ২০১৪ চনৰ ২০ আগষ্টত বিজ্ঞানীসকলে [[এণ্টাৰ্কটিকা]]ৰ বৰফৰপৰা ৮০০ মিটাৰ (২,৬০০ ফুট; ০.৫০ মাইল) তলত বাস কৰা অণুজীৱৰ অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰে।<ref name="NAT-20140820">{{cite journal|last=Fox|first=Douglas|title=Lakes under the ice: Antarctica's secret garden|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-08-21_512_7514/page/244|date=20 August 2014|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=512|issue=7514|pages=244–246|doi=10.1038/512244a|bibcode=2014Natur.512..244F|pmid=25143097|doi-access=free}}</ref><ref name="FRB-20140820">{{cite web|last=Mack|first=Eric|title=Life Confirmed Under Antarctic Ice; Is Space Next?|url=https://www.forbes.com/sites/ericmack/2014/08/20/life-confirmed-under-antarctic-ice-is-space-next/|date=20 August 2014|work=[[Forbes]]|access-date=21 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140822002442/http://www.forbes.com/sites/ericmack/2014/08/20/life-confirmed-under-antarctic-ice-is-space-next/|archive-date=22 August 2014|url-status=live}}</ref> পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডল কেইবাটাও বায়’মত বিভক্ত, য’ত মোটামুটি একেধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান। স্থলভাগত বায়’মসমূহ মূলতঃ অক্ষাংশৰদ্বাৰা পৃথক কৰা হয়। [[আৰ্কটিক]] আৰু [[এণ্টাৰ্কটিক]] বৃত্তৰ ভিতৰত পৰি থকা স্থলজ বায়’মবোৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ জীৱনৰপৰা তুলনামূলকভাৱে বন্যাৰ্ত। ইয়াৰ বিপৰীতে অধিক জনবহুল বায়’মৰ বেছিভাগেই বিষুৱৰেখাৰ ওচৰতে অৱস্থান কৰি আছে। ===বাৰ্ষিক তাৰতম্য=== [[File:Mollweide Cycle.gif|center|স্থলভাগত গছ-গছনি বাদামী (কম গছ-গছনি)ৰ পৰা গাঢ় সেউজীয়া (গধুৰ গছ-গছনি)লৈকে স্কেলত দেখা দিয়ে; সাগৰৰ পৃষ্ঠত ফাইটোপ্লাংকটনক বেঙুনীয়া (নিম্ন)ৰ পৰা হালধীয়া (উচ্চ)লৈকে স্কেলত দেখুওৱা হৈছে। এই দৃশ্যায়ন SeaWiFS সহ উপগ্ৰহৰ তথ্য, আৰু NASA/NOAA ভিজিবল ইনফ্ৰাৰেড ইমেজিং ৰেডিঅ'মিটাৰ ছুইট আৰু মধ্যমীয়া ৰিজ'লিউচন ইমেজিং স্পেকট্ৰ'ৰেডিঅ'মিটাৰকে ধৰি যন্ত্ৰৰ সহায়ত সৃষ্টি কৰা হৈছিল।]] ==কৃত্ৰিম জৈৱমণ্ডল== ===জৈৱমণ্ডল ২=== [[File:Biosphere 2 4888964549.jpg|thumb|alt=Biosphere 2|এৰিজোনাৰ বায়’স্ফিয়াৰ ২]] পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আৰু পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ জীৱক সমৰ্থন কৰাৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিবলৈ পৰীক্ষামূলক জৈৱমণ্ডল, যাক [[বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থা]] বুলিও কোৱা হয়, সৃষ্টি কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত মহাকাশযান আৰু তলত উল্লেখ কৰা স্থলজ পৰীক্ষাগাৰসমূহো আছে: *আমেৰিকাৰ এৰিজোনাৰ বায়’স্ফিয়াৰ ২, ৩.১৫ একৰ (১৩,০০০ মিটাৰ বৰ্গফুট)। *তেতিয়াৰ ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ চাইবেৰিয়াৰ ক্ৰাছনোয়াৰ্স্কৰ বায়’ফিজিক্স ইনষ্টিটিউটত বায়’ছ-১, বায়’ছ-২ আৰু বায়’ছ-৩।<ref>{{cite journal|journal=BioScience|date=Oct 1997|volume=47|issue=9|pages=575–85|title=Bios-3: Siberian experiments in bioregenerative life support|url=https://archive.org/details/sim_bioscience_1997-10_47_9/page/575|author=Salisbury FB|author2=[[Josef Gitelson|Gitelson JI]]|author3=Lisovsky GM|doi=10.2307/1313164|pmid=11540303|jstor=1313164|doi-access=free |bibcode=1997BiSci..47..575S }}</ref> *বায়’স্ফিয়াৰ জে (CEEF, ক্ল’জড ইক’লজি এক্সপেৰিমেণ্ট ফেচিলিটিজ), জাপানত কৰা এক পৰীক্ষা।<ref>{{cite journal|last1=Nakano|year=1998|title=Dynamic Simulation of Pressure Control System for the Closed Ecology Experiment Facility|url=http://ci.nii.ac.jp/naid/110002396764/|journal=Transactions of the Japan Society of Mechanical Engineers B|volume=64|issue=617|pages=107–114|doi=10.1299/kikaib.64.107|display-authors=etal|access-date=2009-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318080342/http://ci.nii.ac.jp/naid/110002396764/|archive-date=2012-03-18|url-status=live|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ies.or.jp/index_e.html|title=Institute for Environmental Sciences|publisher=Ies.or.jp|access-date=2011-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20111108174355/http://www.ies.or.jp/index_e.html|archive-date=2011-11-08|url-status=live}}</ref> *বাৰ্চিলোনাৰ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়ত মাইক্ৰ’-ইক’লজিকেল লাইফ চাপৰ্ট চিষ্টেম বিকল্প (MELiSSA)। ===অপাৰ্থিৱ জৈৱমণ্ডল=== পৃথিৱীৰ সিপাৰে কোনো জৈৱমণ্ডল ধৰা পৰা নাই; সেয়েহে অপাৰ্থিৱ জৈৱমণ্ডলৰ অস্তিত্ব কাল্পনিক হৈয়েই আছে। [[বিৰল পৃথিৱীৰ অনুমান |বিৰল পৃথিৱীৰ অনুমানে]] প্ৰকাশ কৰে যে ইহঁত অতি বিৰল হ’ব লাগে, কেৱল অণুজীৱৰ জীৱৰে গঠিত জীৱৰ বাহিৰে।<ref>{{cite book|last1=Ward|first1=Peter D.|last2=Brownlee|first2=Donald|title=Rare earth: why complex life is uncommon in the universe|date=2004|publisher=Copernicus|location=New York|isbn=978-0-387-95289-5|edition=2nd rev.|title-link=Rare Earth (book)}}</ref> আনহাতে, বৃহৎ সংখ্যক গ্ৰহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ক্ষুদ্ৰপথৰ তাৰকাৰাজ্যত অন্ততঃ পৃথিৱীৰ অনুৰূপ যথেষ্ট সংখ্যক হ’ব পাৰে।<ref>{{cite news|last1=Choi|first1=Charles Q.|title=New Estimate for Alien Earths: 2 Billion in Our Galaxy Alone|url=https://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html|access-date=25 September 2017|work=Space.com|date=21 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824002233/https://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html|archive-date=24 August 2017|url-status=live}}</ref> [[TRAPPIST-1]] ক প্ৰদক্ষিণ কৰা আৱিষ্কৃত তিনিটা গ্ৰহত সম্ভৱতঃ জৈৱমণ্ডল থাকিব পাৰে।<ref>{{cite news|last1=Rees|first1=Sir Martin|title=These new worlds are just the start. There are many more life-supporting planets out there waiting to be discovered|url=https://www.telegraph.co.uk/science/2017/02/22/many-life-supporting-planets-soon-will-see-clearly/|access-date=25 September 2017|work=The Telegraph|date=22 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170925175603/http://www.telegraph.co.uk/science/2017/02/22/many-life-supporting-planets-soon-will-see-clearly/|archive-date=25 September 2017|url-status=live}}</ref> অজৈৱজন্মৰ বিষয়ে সীমিত বুজাবুজিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বৰ্তমান এই গ্ৰহবোৰৰ কিমান শতাংশই প্ৰকৃততে জৈৱমণ্ডল বিকশিত কৰে সেয়া জনা নাযায়। [[কেপলাৰ মহাকাশ টেলিস্কোপ]]ৰ দলৰ পৰ্যবেক্ষণৰ ভিত্তিত গণনা কৰা হৈছে যে যদিহে অজৈৱজন্মৰ সম্ভাৱনা ১ৰ পৰা ১০০০তকৈ বেছি হয়, তেন্তে আটাইতকৈ ওচৰৰ অন্যগ্ৰহৰ জৈৱমণ্ডল পৃথিৱীৰ পৰা ১০০ আলোকবৰ্ষৰ ভিতৰত থাকিব লাগে।<ref>Amri Wandel, [https://www.researchgate.net/publication/269116658_On_the_abundance_of_extraterrestrial_life_after_the_Kepler_mission On the abundance of extraterrestrial life after the Kepler mission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180817225423/https://www.researchgate.net/publication/269116658_On_the_abundance_of_extraterrestrial_life_after_the_Kepler_mission |date=2018-08-17 }}</ref> ভৱিষ্যতে কৃত্ৰিম জৈৱমণ্ডলৰ সৃষ্টি হোৱাটোও সম্ভৱ, উদাহৰণস্বৰূপে মংগল গ্ৰহৰ টেৰাফৰ্মিঙৰ সৈতে।<ref>{{cite book|author1=Zubrin, Robert|author2=Wagner, Richard|title=The Case for Mars: The Plan to Settle the Red Planet and Why We Must|date=2011|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-1-4516-0811-3|title-link=The Case for Mars}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ বিজ্ঞান]] 0adj7y3gful073lc068de4i5pb4fzxg 0 138120 640949 639460 2026-10-01T21:28:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640949 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = আদামিন্তে মকন আবু | image = | caption = চিনেমাখনৰ থিয়েটাৰ মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ<br />আশ্ৰফ বেডী | writer = চেলিম আহমেদ | screenplay = | story = | based_on = | starring = চেলিম কুমাৰ<br />জৰীণা ৱাহাব | music = ৰমেশ নাৰায়ণ<br />আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লী | cinematography = মধু আম্বাট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = অলেন্স মিডিয়া | distributor = কালাসংগম ফিল্মচ<br>লাফিং ভিলা<br />অলেন্স মিডিয়া থ্ৰূ<br>খাচ<br />মঞ্জুনাথ | released = ২৪ জুন ২০১১<ref>{{cite news |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു 24ന് |language=ml |date=21 June 2011 |work=Mathrubhumi |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110625073205/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |archive-date=25 June 2011 |archivedate=25 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110625073205/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |deadurl=yes }}</ref> | runtime = ১০১ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = ১.৫ কোটি টকা<ref name="Distribution">{{cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |author=Sreenivasa Raghavan |title=Small-budget Adaminte Makan... set for big release |date=21 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524045253/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |archive-date=24 May 2011 |archivedate=24 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524045253/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |deadurl=yes }}</ref> | gross = }} '''আদামিন্তে মকন আবু''' ([[মালয়ালম]]: ആദാമിന്റെ മകൻ അബു; অৰ্থ: আদামৰ পুত্ৰ আবু) হ'ল ২০১১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ সামাজিক নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ কাহিনী ৰচনা, পৰিচালনা আৰু সহ প্ৰযোজনা কৰিছিল চেলিম আহমেদে। ইয়াত চেলিম কুমাৰ আৰু জৰীণা ৱাহাবে মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল আৰু মুকেশ, কালাভাৱন মণি, সুৰাজ ৱেঞ্জাৰামুডু আৰু নেডুমুডি বেণুৱে সহায়ক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ দায়িত্বত আছিল মধু আম্বাট। চিনেমাখনৰ গীতসমূহৰ সুৰ ৰচনা কৰিছিল ৰমেশ নাৰায়ণে আৰু আবহ সংগীত আছিল আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লীৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনীভাগ এজন দৰিদ্ৰ আতৰ বিক্ৰেতা আবুৰ (চেলিম কুমাৰ) জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত, যাৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ অৱশিষ্ট ইচ্ছা হ'ল হজ যাত্ৰা কৰা আৰু যিটো পূৰণ কৰিবলৈ তেওঁ কঠোৰ সংগ্ৰাম কৰে। ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনৰ পৰিকল্পনা ইয়াৰ মুক্তিৰ প্ৰায় এক দশক আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। ২০১০ চনৰ ৭ নৱেম্বৰৰ পৰা এক মাহ ধৰি ডিজিটেল পদ্ধতিৰে ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। থ্ৰিছুৰ আৰু কোজীকোড আছিল ইয়াৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণৰ স্থান। ২০১১ চনৰ ২৪ জুনত চিনেমাখন ছবিগৃহত মুক্তি দিয়া হয়। মুক্তিৰ পিছতে ইয়াৰ কাহিনী, পৰিচালনা, অভিনয় শিল্পী, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু আবহ সংগীতৰ বাবে ব্যাপক সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনে চাৰিখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়, যাৰ ভিতৰত আছিল শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু শ্ৰেষ্ঠ আবহ সংগীত বঁটা। ইয়াৰ উপৰিও ই চাৰিখন কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰে, যাৰ ভিতৰত আছিল শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য আৰু শ্ৰেষ্ঠ আবহ সংগীত বঁটা। ২০১১ চনৰ অস্কাৰ বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ বাবে ইয়াক ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰৱেশ হিচাপে পঠোৱা হৈছিল যদিও ই মনোনীত হ’ব নোৱাৰিলে।<ref name="Oscar Shortlist">{{cite web |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |title=9 Foreign Language Films Vie for Oscar |access-date=19 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120518164323/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |archive-date=18 May 2012 }}</ref> == কাহিনী == আবু আৰু আইচুম্মা [[কেৰালা]]ৰ মালাবাৰ অঞ্চলত বাস কৰা এহাল বৃদ্ধ মুছলমান দম্পতী। তেওঁলোকৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আশা হ'ল মক্কালৈ গৈ পবিত্ৰ হজ যাত্ৰা কৰা আৰু এই লক্ষ্যত উপনীত হ'বৰ বাবে তেওঁলোকে সৰ্বস্ব ত্যাগ কৰিবলৈ সাজু হয়। আবুৱে তেওঁৰ এই সপোন সাৰ্থক কৰিবলৈ অতি কষ্টেৰে ধন সাঁচি ৰাখে। তেওঁলোকৰ পুত্ৰ চাত্তাৰে নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পিছত মাক-দেউতাকৰ কোনো খবৰ নোলোৱা হয়। বৰ্তমান সত্তৰৰ দশক অতিক্ৰম কৰা এই দম্পতীহালে সেই বছৰতে হজ যাত্ৰা কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে টকা পইচা সাঁচিবলৈ আৰম্ভ কৰে। আবুৱে ধৰ্মীয় কিতাপ, ইউনানী ঔষধ আৰু ফুলৰ পৰা তৈয়াৰী সুগন্ধি আতৰ বিক্ৰী কৰে, যিবোৰ বৰ্তমানৰ সমাজত কোনেও কিনিব নিবিচাৰে। আনহাতে আইচুম্মাই গৰু আৰু কুকুৰা পোহপাল কৰি গিৰীয়েকক তেওঁলোকৰ এই সপোন পূৰণ কৰাত সহায় কৰে। দ্ৰুতগতিত সলনি হোৱা এই আধুনিক পৃথিৱীখনত আবুৱে নিজকে তেওঁ বিক্ৰী কৰা পুৰণি সামগ্ৰীসমূহৰ দৰেই অপ্ৰাসংগিক আৰু এলাগী অনুভৱ কৰে। এজন স্কুলৰ শিক্ষক অৰ্থাৎ আবুৰ বন্ধুৱে তেওঁৰ সংকটৰ সময়ত সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়। স্থানীয় চাহ দোকানৰ মালিকে আবুৰ প্ৰতি সহানুভূতি দেখুৱায় আৰু এজন ৰহস্যময় সন্ত "ওস্তাদে" আবুক প্ৰায়ে সঁচা পৰামৰ্শ দিয়ে। বহুতো সদাশয় লোকে আবুক পইচা ধাৰলৈ দি সহায় কৰিবলৈ বিচাৰে, কিন্তু ই ইছলামিক ধৰ্মীয় নীতিৰ বিৰোধী হোৱাৰ বাবে আবুৱে কাৰো পৰা একো ল'বলৈ অমান্তি হয়। বয়স বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে আবুৰ ব্যাকুলতা বাঢ়ি যায়। অৱশেষত উপায়ন্তৰ হৈ তেওঁ নিজৰ গৰুজনী আৰু ঘৰৰ সন্মুখৰ এডাল পুৰণি কঁঠাল গছ বিক্ৰী কৰে। এখন ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ মেনেজাৰে আবুক বিমানৰ টিকট আৰু যাত্ৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অন্যান্য নথি-পত্ৰ প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰে। এজন আৰক্ষী বিষয়াই প্ৰথমতে আবুৰ পাছপৰ্টৰ আবেদনখন নাকচ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু নিয়মীয়া উৎকোচ পোৱাৰ পিছত তেওঁ সহায়কাৰী হৈ পৰে। ইয়াৰ পিছত দম্পতীহালে হজ যাত্ৰাৰ বাবে প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰে, য'ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা প্ৰশিক্ষণ শ্ৰেণীত অংশগ্ৰহণ কৰা, মেনিংগ’কক্কেল মেনিনজাইটিছৰ প্ৰতিষেধক গ্ৰহণ কৰা আৰু নতুন ইহৰাম বস্ত্ৰ ক্ৰয় কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। আবুৱে তেওঁৰ পুৰণি সকলো সৰু সৰু ধাৰ পৰিশোধ কৰে আৰু বহু দূৰ ভ্ৰমণ কৰি পূৰ্বৰ এজন চুবুৰীয়া চুলেমানৰ ওচৰলৈ গৈ ক্ষমা খোজে, যাৰ সৈতে এসময়ত তেওঁৰ কন্দল হৈছিল। যেতিয়া পাছপৰ্ট আৰু টিকট সাজু হয় আৰু কোজীকোডলৈ বাছ যাত্ৰাৰ সময় আহে, তেতিয়া কৰাত কলৰ মালিকে আবুৰ গছজোপাৰ বাবদ পইচা খিনি দিয়াৰ সময়ত কয় যে গছজোপাৰ কাঠ ভিতৰি পচি গৈছিল আৰু ই কোনো কামৰ নহয়। তথাপিও আবুৰ উদ্দেশ্য যিহেতু পবিত্ৰ আছিল, সেয়েহে তেওঁ আবুক পইচাখিনি ৰাখিবলৈ জোৰ কৰে। কিন্তু আবুৱে এই ধন ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই পইচা হালাল নহয় আৰু ই আল্লাক অসন্তুষ্ট কৰিব পাৰে। যেতিয়া আবু নিশ্চিত হয় যে তেওঁৰ সপোন এইবাৰ পূৰণ নহ'ব, তেতিয়া তেওঁ আন এটা সিদ্ধান্তত উপনীত হয়— যে গছজোপাৰো জীৱন আছিল আৰু ঘৰৰ সন্মুখৰ গছজোপা কাটোতে বহুতো সৰু সৰু জীৱৰ মৃত্যু হৈছিল। আবুৱে অনুমান কৰে যে হয়তো এইটোৱেই তেওঁৰ যাত্ৰা সফল নোহোৱাৰ অন্যতম কাৰণ। হজৰ পবিত্ৰ প্ৰত্যুষত আবুৱে তেওঁৰ পত্নীক কয় যে তেওঁলোকে অহা বছৰ যাত্ৰা কৰিব। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ঘৰৰ সন্মুখত এটা নতুন কঁঠাল গছৰ পুলি ৰোপণ কৰে আৰু হজৰ দিনা পুৱা প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ মছজিদলৈ যোৱা দেখা যায়। == অভিনয় শিল্পী == * চেলিম কুমাৰ: আবু * জৰীণা ৱাহাব: আইচুম্মা * আদৰ্শ এণ্টো: চাথাৰ * মুকেশ: আশ্ৰফ * কালাভাৱন মণি: জনচন * থম্পি এণ্টনী: ওস্তাদ * সুৰাজ ৱেঞ্জাৰামুডু: হায়দৰ * নেডুমুডি বেণু: গোৱিন্দন মাষ্টৰ * টি এছ ৰাজু: মালিয়েক্কাল আচাইনাৰ হাজী * জাফৰ ইদুক্কী: ফটোগ্ৰাফাৰ * শশী কলিংগ: কবীৰ * এম আৰ গোপকুমাৰ: চুলেমান * অম্বিকা মোহন: নলিনী * নিশা সাৰংগী: ৰাবিয়া * মুৰুলী: আমীৰ * মহম্মদ মায়ানাদ: কায়িতী * বিনোদ কোভীৰ: মইদীন * শশীধৰন মত্তনুৰ: মাম্মুঞ্জী == নিৰ্মাণ == === পৰিকল্পনা === চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি পোৱাৰ প্ৰায় এক দশক আগৰে পৰা ইয়াৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="And the..">{{cite news |url=http://indianexpress.com|author=Shaju Philip|title=And The awards go to... |date=20 May 2011|work=The New Indian Express |location=India|access-date=9 June 2011}}</ref> ''আদামিন্তে মকন আবু'' আছিল চেলিম আহমেদৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বহু বছৰ ধৰি এই কাহিনীটো তেওঁৰ মনত আছিল। ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত আহমেদে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰাৰ সপোন দেখিছিল, কিন্তু তাত সুযোগ পোৱাটো সহজ নাছিল। অৱশেষত তেওঁ এজন ভ্ৰমণ পৰামৰ্শদাতা বা ট্ৰেভেল কনচুলটেণ্ট হিচাপে কাম কৰিবলৈ লয়। এই সময়ছোৱাত তেওঁ শুনা বিভিন্ন কাহিনী আৰু লগ পোৱা মানুহবোৰে তেওঁৰ মনত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ বীজ ৰোপণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://thehindu.com|title=Salim's story|author=Divya Kumar|work=The Hindu |location=India|date=20 June 2011|access-date=21 June 2011}}</ref> ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰ দুটা এক বাস্তৱ জীৱনৰ দম্পতীৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আছিল। আহমেদে জনোৱা মতে, জেণ্ডা বিমান বন্দৰত নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে অনা উপহাৰ সামগ্ৰীৰ অতিৰিক্ত ওজনৰ সমস্যা সমাধানৰ চেষ্টা কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ ওমৰা পালন কৰি উভতি অহা এহাল দম্পতীক লগ পাইছিল। তেওঁলোকে হজ যাত্ৰাৰ আশাত অতি সাধাৰণভাৱে জীৱন নিৰ্বাহ কৰি টকা পইচা সাঁচিছিল, কিন্তু কেতিয়াবাও হজ কৰিব নোৱাৰিব বুলি শংকা কৰি অৱশেষত ওমৰা কৰিয়েই সন্তুষ্ট আছিল। আহমেদে তেওঁলোকৰ সৈতে বন্ধুত্ব কৰে আৰু বিমানৰ খেলিমেলি বা হোটেলত থকাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰে। এই সময়ছোৱাতে তেওঁ দম্পতীহালৰ অমৰ প্ৰাণশক্তি, জীৱন আৰু গুণসমূহৰ বিষয়ে জানিব পাৰিছিল।<ref>[http://thehindu.com "‘Adaminte Makan Abu' to be remade in Hindi"]. The Hindu. 25 November 2011. Retrieved 2 December 2011.</ref><ref>[https://archive.org "Everybody is becoming a critic today: Nikhil Advani"]. The Times of India. 19 October 2011. Retrieved 11 November 2011.</ref> মুখ্য চৰিত্ৰ আবু আহমেদৰ নিজ গাঁৱৰ আবুট্টীকা নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আছিল, যাৰ অবয়ব আৰু ব্যৱহাৰ এই চৰিত্ৰটোৰ সৈতে বহুখিনি মিলিছিল। আহমেদৰ নিজৰ ভাষাত, ওমৰা তীৰ্থযাত্ৰাত লগ পোৱা বৃদ্ধ দম্পতীহাল আৰু আবুট্টীকাৰ চৰিত্ৰ মিলি অৱশেষত ''আদামিন্তে মকন আবু'' ৰূপ লয়।<ref name="Cinegoerinterview">Y. Sunitha Chowdhary. (2 October 2011). [http://cinegoer.com "Interview With Salim Ahamed"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111204025825/http://cinegoer.com |date=4 December 2011 }}. Cinegoer.com. Retrieved 8 December 2011.</ref> আহমেদে উল্লেখ কৰে যে তেওঁ কলেজীয়া দিনবোৰত তিনিটা মূল কাহিনী লিখিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা আছিল কেৰালাৰ এখন স্থানীয় স্কুলৰ ওপৰত, এটা আছিল থ্ৰীলাৰ আৰু তৃতীয়টো আছিল আবুৰ কাহিনী। যিহেতু বহুতে এই কাহিনীটো পছন্দ কৰিছিল, সেয়েহে তেওঁ ''আদামিন্তে মকন আবু'' নিৰ্মাণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ বিচাৰিছিল যে তেওঁৰ প্ৰথমখন ছবিয়ে এখন সমাজলৈ এক বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনক। আহমেদক চূড়ান্ত চিত্ৰনাট্য প্ৰস্তুত কৰিবলৈ মাত্ৰ এমাহ সময় লাগিছিল। আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান আছিল এজন প্ৰযোজক বা বিত্তীয় সহায়কাৰী বিচাৰি উলিওৱাটো। এইধৰণৰ অ-বাণিজ্যিক ছবিৰ বাবে কোনেও ধন খৰচ কৰিবলৈ সাজু নাছিল, যাৰ বাবে তেওঁ টেলিভিশ্যনৰ কামৰ পৰা পোৱা দৰমহা সাঁচিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু সেইয়া পৰ্যাপ্ত নাছিল। অৱশেষত তেওঁ এজন বন্ধু তথা প্ৰযোজক আশ্ৰফ বেডীৰ কাষ চাপে। আশ্ৰফ বেডী ইয়াৰ পূৰ্বে ''চাম্বু'' নামৰ ছবিখনৰ অন্যতম প্ৰযোজক আছিল য'ত চেলিম আহমেদে চিত্ৰনাট্য লিখিছিল। ''চাম্বু'' ছবিৰ শ্বুটিং চলি থকাৰ সময়তে চেলিম আহমেদে আশ্ৰফ বেডীৰ সৈতে এই কাহিনীটো আলোচনা কৰিছিল। যিহেতু আশ্ৰফ বেডী পূৰ্বৰে পৰা এই কাহিনীৰ সৈতে পৰিচিত আছিল, সেয়েহে তেওঁ লগে লগে চেলিম আহমেদৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিবলৈ মান্তি হয়। === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === প্ৰযোজক আশ্ৰফ বেডী আৰু পৰিচালক চেলিম আহমেদে ছবিখনৰ কলা-কুশলী আৰু অভিনয় শিল্পী চূড়ান্ত কৰাৰ আগতে যথেষ্ট গৱেষণা কৰিছিল।<ref name="Livemint interview"/> মুখ্য চৰিত্ৰৰ বাবে তেওঁলোকে চেলিম কুমাৰক বাছনি কৰি এক গম্ভীৰ বিষয়ৰ ওপৰত চিনেমা নিৰ্মাণ কৰাৰ বিপদাশংকা লৈছিল, কিয়নো অভিনেতাগৰাকীৰ পৰম্পৰাগত নায়কৰ দৰে গ্লেমাৰ নাছিল। অৱশেষত ছবিখনৰ ফলাফলৰ মূল্যৰ তুলনাত এই বিপদাশংকা তেনেই নগণ্য হ'ব বুলি তেওঁলোকৰ আত্মবিশ্বাস আছিল।<ref>{{cite news|url=http://indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105144447/http://indiatimes.com|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|author=T. Ramavarman |title=Debut director makes a mark |date=19 May 2011|location=India|work=The Times of India|access-date=25 May 2011}}</ref><ref name="Mangalam report">{{cite news|url=http://mangalam.com |title=കാല്‍പ്പനികതയുടെ കൈയൊപ്പ്‌|language=ml|author=K. Sujith|work=Mangalam |date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}</ref> ২০১০ চনৰ চলচ্চিত্ৰ ''বেষ্ট এক্টৰ'' ৰ ছেটত আহমেদে অভিনেতাজনক লগ কৰি এই চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ মান্তি কৰায়। আহমেদৰ মতে চেলিম কুমাৰৰ জনপ্ৰিয়তা আৰু বহুমুখী অভিনয় প্ৰতিভাৰ বাবেই তেওঁ আছিল এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে এক উপযুক্ত পছন্দ।<ref name="Cinegoerinterview"/> কেৰালা কেফে নামৰ চুটি ছবিৰ সংগ্ৰহটোৰ অন্যতম ছবি ''ব্ৰীজ'' ত এজন পুত্ৰ যিয়ে নিজৰ বৃদ্ধ মাকক এৰি থৈ যাবলৈ বাধ্য হয়, চেলিম কুমাৰে কৰা অসাধাৰণ অভিনয় প্ৰদৰ্শন দেখিয়েই চেলিম আহমেদে তেওঁক এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে বাছি লৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://hindu.com/|archive-url=https://web.archive.org/web/20111215155013/http://hindu.com|url-status=dead|archive-date=15 December 2011|title=Stepping into limelight|author=Vijay George|date=27 May 2011|access-date=27 May 2011|work=The Hindu|location=Chennai, India|archivedate=15 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715161245/http://hindu.com/|deadurl=yes}}</ref> চেলিম কুমাৰে প্ৰথমতে এই চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ কিছু কুণ্ঠাবোধ কৰিছিল, কিয়নো তেওঁ এজন মূল নায়ক হিচাপে গোটেই চিনেমাখন আগবঢ়াই নিয়াক লৈ নিশ্চিত নাছিল। কিন্তু পৰিচালক আহমেদৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্বাস আছিল<ref>{{cite news|url=https://rediff.com|title=Meet National Award winner Salim Kumar|date=20 May 2011|publisher=Rediff|access-date=25 May 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://deccanchronicle.com |author=Keerthy Ramachandran |title=Glad to be part of noble project: Salim Kumar |date=19 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110523062020/http://deccanchronicle.com |archive-date=23 May 2011 }}</ref> আৰু তেওঁ কুমাৰক আশ্বাস দিছিল যে চলচ্চিত্ৰখনত উদ্যোগটোৰ শীৰ্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞসকল থাকিব। তেওঁ অভিজ্ঞ চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী মধু আম্বাট আৰু সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লীক ছবিখনলৈ আনিছিল। সাধাৰণতে হাস্যৰসাত্মক চৰিত্ৰৰ বাবে পৰিচিত চেলিম কুমাৰে এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে কোনো বিশেষ প্ৰস্তুতি চলোৱা নাছিল<ref>{{cite news |url=https://deccanherald.com|title=Salim Kumar, an unlikely hero|date=19 May 2011 |work=Deccan Herald |location=India|access-date=25 May 2011}}</ref><ref name="Rediff interview">{{cite news |url=https://rediff.com|author=Meghna George |title=Malayali jury members play down own actors|date=24 May 2011|publisher=Rediff|access-date=25 May 2011}}</ref> আৰু এই কামৰ বাবে তেওঁ কোনো পাৰিশ্ৰমিক লোৱা নাছিল।<ref>{{cite news|url=http://deccanchronicle.com |author=Manoj K. Das |title=Hero of Laughing Villa |date=21 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524064418/http://deccanchronicle.com |archive-date=24 May 2011 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://mangalam.com|title=ചില്ലറ മാത്രം വാങ്ങി അഭിനയിച്ചു|language=ml|date=22 May 2011|work=Mangalam|access-date=25 May 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://madhyamam.com|title=അബുവിന്റെ പെട്ടി സലിംകുമാറിന്റെ പ്രതിഫലം|language=ml|date=20 May 2011|work=Madhyamam|access-date=26 May 2011|archive-url=https://archive.org|archive-date=2 June 2011|url-status=dead}}</ref> ''কেলেণ্ডাৰ'' চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰা জৰীণা ৱাহাবে ছবিখনত মুখ্য মহিলা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। আহমেদৰ মতে তেওঁক এই চৰিত্ৰত লোৱা হৈছিল কাৰণ তেওঁৰ মুখমণ্ডল এগৰাকী পৰম্পৰাগত মালাবাৰ মুছলমান মহিলাৰ দৰে আছিল।<ref name="Livemint interview">{{cite web|url=https://livemint.com|title=Pilgrim's progress|author=Parvati Jayaraman|work=Mint|date=11 November 2011|access-date=12 November 2011}}</ref> কুমাৰ আৰু ৱাহাবৰ উপৰিও ছবিখনত কালাভাৱন মণি, মুকেশ, সুৰাজ ৱেঞ্জাৰামুডু, নেডুমুডি বেণু আৰু জাফৰ ইদুক্কীৰ দৰে কেইবাজনকৈ অভিনেতাই গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। আহমেদে উল্লেখ কৰে যে তেওঁ আৰম্ভণিৰে পৰা চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ শ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তিসকলৰ সৈতে কাম কৰিব বিচাৰিছিল আৰু এই বিষয়টো আটাইৰে পছন্দ হোৱাৰ বাবে কামটো তুলনামূলকভাৱে সহজ হৈ পৰিছিল।<ref name="Livemint interview"/> চিনেমাখনৰ জৰিয়তে মধু আম্বাটে প্ৰায় ১২ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত এখন মালয়ালম চলচ্চিত্ৰত কাম কৰিছিল।<ref name="Creation is often traumatic">{{cite news|url=http://newindianexpress.com |archive-url=https://archive.org |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Creation is often traumatic|author=Shankaran Malini|date=23 June 2011|work=The New Indian Express |location=India|access-date=13 November 2011}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ === ছবিখনৰ আটাইকেইজন অভিনেতা-অভিনেত্ৰীৰ মেকআপৰ দায়িত্বত আছিল পট্টনম ৰছিদ।<ref>{{cite news |url=http://in.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016070654/http://in.com |url-status=dead |archive-date=16 October 2012 |title=The make-up king of mollywood |publisher=IBN Live |work=The New Indian Express |location=India |date=4 July 2011 |access-date=4 July 2011 |archivedate=2 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110702204455/http://www.in.com/ |deadurl=yes }}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰা কৃত্ৰিম দাড়িখন চেলিম কুমাৰৰ ছালৰ ৰং বা স্কিন টোনৰ সৈতে মিল খোৱা নাছিল, যাৰ বাবে তেওঁ মুম্বাইৰ পৰা নিজৰ ধন খৰচ কৰি এটা উপযুক্ত কৃত্ৰিম দাড়ি আমদানি কৰিছিল।<ref name="Makeup">{{cite news|url=http://deccanchronicle.com |author=T. S. Sreenivasa Raghavan |title=Controversy's Makan Abu? |date=22 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525103710/http://deccanchronicle.com |archive-date=25 May 2011 }}</ref> ২০১০ চনৰ ৭ নৱেম্বৰৰ পৰা কেৰালাৰ থ্ৰিছুৰ আৰু কোজীকোডত ছবিখনৰ শ্বুটিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://keralamax.com/ |title=Adaminte Makan Abu – Salim Kumar to do the lead role in the film! |date=3 November 2010 |publisher=Keralmax.com |access-date=30 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=4 April 2012 |archivedate=29 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429184118/http://keralamax.com/ |deadurl=yes }}</ref> ছবিখনৰ বেছিভাগ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ থ্ৰিছুৰৰ আথানিস্থিত এটা ঘৰত চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰা কলা পৰিচালক জ্যোতিষে মাত্ৰ ২ লাখ টকাৰ সীমিত বাজেটত এই ছেটটো তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল।<ref>{{cite news |url=http://manoramaonline.com|title=ആദാമിന്റെ വീടൊരുക്കിയ ആനന്ദത്തോടെ ജ്യോതിഷ് |language=ml|date=21 May 2011|work=Malayala Manorama|access-date=25 May 2011}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন এখন এৰিফ্লেক্স ডি ২১ (Arriflex D-21) কেমেৰা ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল পদ্ধতিৰে শ্বুটিং কৰা হৈছিল। চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী মধু আম্বাটে জানিবলৈ দিয়ে যে খৰচ আৰু কম কৰিবলৈ তেওঁ প্ৰথমতে ১৬ মিমি ফিল্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল, কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত ৩৫ মিমি ফিল্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় কাৰণ তেওঁ ছবিখনত বহুতো লং শ্বট ল'ব বিচাৰিছিল। তেওঁৰ মতে এই দীঘলীয়া শ্বটসমূহে চৰিত্ৰটোৰ অকলশৰীয়া অনুভূতিক সুন্দৰকৈ ফুটাই তোলাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Shobha Warrier|url=https://rediff.com|title=We all knew we had a great film!|publisher=Rediff|date=25 May 2011|access-date=26 May 2011}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও আম্বাটে লাইটিঙৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাইছিল আৰু ছবিখনৰ মূল বিষয়বস্তু তথা ভাবৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ মিল থকা এক ব্যতিক্ৰমী লাইটিং শৈলী বাছনি কৰি লৈছিল।<ref>{{cite news|language=ml |work=Mathrubhumi |date=20 May 2011 |access-date=8 December 2011 |title=മലയാളത്തിലെ നേട്ടം ആവേശകരം- മധു അമ്പാട്ട് |url=http://mathrubhumi.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012052744/http://mathrubhumi.com |archive-date=12 October 2013 }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনৰ মুঠ বাজেট আছিল প্ৰায় ১.৫ কোটি টকা। ''আদামিন্তে মকন আবু'' চিনেমাখন সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ আহমেদে টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ চিত্ৰনাট্য লিখি আৰু পৰিচালকসকলক সহায় কৰি বিগত বছৰবোৰত সাঁচি থোৱা সকলো ধন খৰচ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="Outlook report">Minu Ittyipe. (5 December 2011). [http://outlookindia.com "Kodak Moment"]. Outlook. Retrieved 2 December 2011.</ref> অৱশ্যে সাঁচি থোৱা ধনেৰে ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিবলৈ নাটনি হৈছিল। আহমেদে মনত পেলাই যে যেতিয়া চিনেমাখনত কোনেও বিত্তীয় সহায় কৰিবলৈ সাজু নাছিল, তেতিয়া তেওঁ বন্ধু তথা প্ৰযোজক আশ্ৰফ বেডীৰ ওচৰ চাপিছিল আৰু তেওঁ লগে লগে যুটীয়াভাৱে ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই পৰ্যায়ৰ পৰাই চিনেমাখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যই গতি লাভ কৰে আৰু মাত্ৰ ৩১ দিনৰ ভিতৰতে ইয়াৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="Madhu Ambat">{{cite news|url=http://deccanchronicle.com |title=Madhu hasn't seen his movie |date=20 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524063917/http://deccanchronicle.com |archive-date=24 May 2011 }}</ref> ছবিখনৰ কাৰিকৰী মানদণ্ড উন্নত কৰিবলৈ ১৯ নৱেম্বৰত লছ এঞ্জেলছত অস্কাৰ একাডেমীৰ সদস্যসকলৰ বাবে চিনেমাখনৰ চৰকাৰী প্ৰদৰ্শনীৰ পূৰ্বে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ নক্সাকাৰ ৰিচুল পুকুটিয়ে ইয়াৰ শব্দসমূহ পুনৰ সংমিশ্ৰণ আৰু নক্সা কৰিছিল। এই ছবিখনক নতুন ৰূপ দিবলৈ এদল প্ৰথম শ্ৰেণীৰ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞই কোনো পাৰিশ্ৰমিক নোলোৱাকৈ আগবাঢ়ি আহিছিল।<ref>["Adaminte Makan Abu gets a makeover for the Oscars"]. NDTV. 23 November 2011. Retrieved 2 December 2011.</ref><ref>K. A. Antony. (Undated). [http://omantribune.com "Adaminte Makan begins Oscar hunt"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120605032023/http://omantribune.com |date=5 June 2012 }}. Retrieved 2 December 2011.</ref> চিনেমাখনৰ গ্ৰাফিক্সৰ দায়িত্বত আছিল ফিজ থোপ্পিল।<ref>{{cite news|work=The New Indian Express|publisher=IBN Live|date=3 December 2011|time=11:14 am (IST)|location=Kochi, India|title=The glory of Mother Mary|url=http://in.com/|archive-url=https://archive.today/20120708213346/http://in.com|url-status=dead|archive-date=8 July 2012|access-date=8 December 2011|archivedate=7 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111207165359/http://www.in.com/|deadurl=yes}}</ref> == মূল বিষয়বস্তু == চলচ্চিত্ৰখনে জাতি আৰু ধৰ্মৰ ঊৰ্ধ্বত মানৱীয় সম্পৰ্কৰ বিভিন্ন দিশৰ লগতে এক সাৰ্বজনীন বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনিছে। মানৱীয় मूल्यবোধ আৰু বিভিন্ন গোটৰ মাজত থকা পাৰস্পৰিক সম্প্ৰীতিৰ দিশটোক সুন্দৰকৈ দাঙি ধৰিছে। এই মূল ভাবসমূহ বিশেষকৈ সেই দৃশ্যবোৰত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত আবুৰ সহায়ৰ বাবে আগবাঢ়ি অহা গাঁৱৰ লোকসকলৰ পৰিসৰত এজন খ্ৰীষ্টান ব্যৱসায়ী (জনচন, চৰিত্ৰত কালাভাৱন মণি) আৰু এজন হিন্দু স্কুলৰ শিক্ষক (নেডুমুডি বেণু) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এক সৰল কাহিনীভাগৰ জৰিয়তে ''আদামিন্তে মকন আবু'' চিনেমাখনে পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাৰ্তাও প্ৰেৰণ কৰে। প্ৰকৃতি আৰু ইয়াৰ সহচৰ জীৱসমূহৰ সৈতে মানুহৰ সম্পৰ্কক এডাল কঁঠাল গছ আৰু এজনী পোহনীয়া গৰুৰ জৰিয়তে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে, যিবোৰ আবুই তীৰ্থযাত্ৰালৈ যোৱাৰ ধন গোটাবলৈ গধুৰ মনেৰে বিক্ৰী কৰে। আমি দেখা পাওঁ যে গছজোপা কাটি অসংখ্য জীৱৰ বাসস্থান ধ্বংস কৰাৰ বাবে আবুই নিজকে ধিক্কাৰ দিছে। ছবিখনৰ মূল থিয়েটাৰ সংস্কৰণত এটা দৃশ্য আছে য'ত একাংশ সন্দেহী দোকানদাৰে গুণগুণাই কয় যে আবুই এই ভ্ৰমণৰ খৰচ যোগাবলৈ ওছামা বিন লাডেনৰ পৰা নিশ্চয় চেক পাইছে। কেইবাজনো সমালোচকে লক্ষ্য কৰিছে যে এই উল্লেখ ইচ্ছাকৃতভাৱে কৰা হৈছে যাতে ইয়াক এখন আধুনিক মুছলমান চলচ্চিত্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিব পৰা যায়।<ref name="ICAreview"/> ঐশ্বৰিক সংযোগৰ শক্তি থকা গাঁৱৰ ভৱিষ্যতবক্তা ওস্তাদৰ চৰিত্ৰটোৱেও ইয়াক এখন অধিক ইছলামীয় ধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ কৰি তুলিছে।<ref name="Prabodhanam">{{cite news |author=Muhammad Shameem |url=http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 |language=ml |work=Prabodhanam |date=23 July 2011 |access-date=8 December 2011 |title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 |archive-date=30 September 2011 |archivedate=30 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 |deadurl=yes }}</ref> উল্লেখনীয়ভাৱে ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনত কোনো প্ৰকৃত নেতিবাচক চৰিত্ৰ নাই। আবু আৰু আইচুম্মাৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ চাত্তাৰ (যিয়ে নিজৰ বৃদ্ধ পিতৃ-মাতৃক পৰিত্যাগ কৰে), তেওঁৱেই হৈছে সামান্য নেতিবাচক দিশ থকা একমাত্ৰ চৰিত্ৰ। এই উল্লেখে ভাৰতৰ নিঃসহায় জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলে সন্মুখীন হোৱা সমস্যাসমূহক চিত্ৰায়িত কৰিছে, যাৰ ফলত ''আদামিন্তে মকন আবু'' এখন সামাজিকভাৱে সচেতন ছবি হিচাপে গঢ়ি উঠিছে।<ref name="Prabodhanam"/> গোলকীকৰণো ছবিখনৰ অন্যতম এক মুখ্য চিন্তাৰ বিষয়। গোলকীকৰণে সমসাময়িক কেৰালাক স্পৰ্শ কৰা পদ্ধতিটো ছবিখনত দেখুওৱা হৈছে যে ইয়াৰ বহুতো পুৰুষ কৰ্ম সংস্থাপনৰ বাবে ডুবাই বা অন্যান্য উপসাগৰীয় ৰাজ্যলৈ গৈছে আৰু তেওঁলোকে ঘৰলৈ টকা পইচা পঠিয়াই যদিও তেওঁলোকৰ অনুপস্থিতিয়ে অঞ্চলটোক অপৰিসীমভাৱে সলনি কৰি পেলাইছে।<ref name="Hollywood Reporter"/> কোনো কোনো সমালোচকে অনুভৱ কৰিছে যে ছবিখনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ লগতে ইয়াৰ পটভূমিও অতিমাত্ৰা আদৰ্শবাদী। বিশিষ্ট সমালোচক এছ আনন্দনে লক্ষ্য কৰিছে যে ব্যস্ত চহৰ এখনৰ পৰা বাবে বেছি আঁতৰত নথকা এই আধুনিক যুগৰ গাঁওখনৰ বাসিন্দা সঁচাকৈয়ে সম্প্ৰীতিপূৰ্ণ, কিন্তু গাঁৱৰ জীৱনৰ এনে এক অতি-আদৰ্শবাদী দৃশ্য বৰ্তমানৰ বাবে অপ্ৰাসংগিক। তেওঁৰ মতে গাঁৱৰ সামাজিক জীৱনে ১৯৮০ ৰ দশকৰ গ্ৰাম্য কেৰালাৰ কথা মনত পেলাই দিয়ে, য’ত সজ কাম কৰা লোক আৰু ৰহস্যময় সন্তৰ উপস্থিতি আছিল। এই পৰিৱেশ বৰ্তমান সময়ত সঁচা বাবে অতিমাত্ৰা আদৰ্শবাদী। অৱশ্যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে বৈকমে মহম্মদ বশ্বীৰৰ সৃষ্টিৰ দৰে এক পৰিৱেশত জীৱনটো চিত্ৰায়িত কৰিবলৈ ওলাইছে, য’ত আন্তঃধৰ্মীয় লোকসকলে অন্যান্য জীৱসমূহৰ সৈতে এই পৃথিৱীখন আনন্দৰে ভগাই ল’বলৈ পাই সুখী হয়।<ref name="The Hindu review"/> ইয়াৰ উত্তৰত চেলিম আহমেদে কয় যে চৰিত্ৰসমূহ আদৰ্শবাদী হ'লেও বাস্তৱত এনে মানুহৰ অস্তিত্ব আছে। আবুৰ দৰে এজন ব্যক্তিৰ সততা আৰু আনৰ প্ৰতি থকা সজ ভাৱেই তেওঁক আনৰ পৰাও মৰম আৰু সজ ব্যৱহাৰ লাভ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Livemint interview"/> == সংগীত == {{Infobox album | name = আদামিন্তে মকন আবু | type = soundtrack | artist = ৰমেশ নাৰায়ণ | cover = | alt = | released = ২০১১ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ সংগীতবাহিনী | length = ২৩:২২ | label = মনোৰমা মিউজিক | producer = | prev_title = মকৰমঞ্জু | prev_year = ২০১১ | next_title = | next_year = }} চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল আবহ সংগীত আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লীৰ। যিহেতু বিষয়বস্তু আৰু আৱেগ সাৰ্বজনীন আছিল, সেয়েহে কট্টুকাপল্লীয়ে সংগীতক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ মাজতে আৱদ্ধ কৰি ৰাখিব বিচৰা নাছিল। কাহিনীটো যিহেতু হজ যাত্ৰাৰ বিষয়ে আছিল, সেয়েহে তেওঁ আৰবী সুৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, কিন্তু পৰ্দাত হজৰ মূল বিষয়বস্তু অহালৈকে ইয়াক নূন্যতম পৰ্যায়ত ৰাখিছিল। তেওঁ ইয়াত উড, মেণ্ডোলিন, [[সন্তুৰ]] আৰু [[সৰোদ]]ৰ দৰে আৰবী বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও কট্টুকাপল্লীয়ে [[তবলা]], [[বাঁহী]], উত্তৰ কেৰালাৰ [[ঢোল]] আৰু আফ্ৰিকান ড্ৰামো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ সাধাৰণ নিয়মৰ বিপৰীতে এই ছবিখনত মিতব্যয়ী বা নূন্যতম সংগীত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কট্টুকাপল্লীয়ে ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনত বহু সময় নীৰৱতা অটুট ৰাখিছিল আৰু এই নীৰৱতাৰ পূৰ্বে আৰু পিছত আৰোহণ আৰু অৱৰোহণ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-isaac-thomas-kottukapally/20110606.htm|title=Films can do without background music|author=Shobha Warrier|date=6 June 2011|publisher=Rediff|access-date=8 June 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=430323&lang=malayalam|title=വഴിമാറിപ്പോയ പഥികന്‍|language=ml|author=Ramesh Puthiyamathom|work=Mangalam|date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}</ref> ''আদামিন্তে মকন আবু'' চিনেমাখনৰ গীতসমূহৰ সুৰ ৰচনা কৰিছিল ৰমেশ নাৰায়ণে<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/arts/music/article2131751.ece|title=Raga of life|author=Nita Sathyendran|date=27 June 2011|work=The Hindu |location=India|access-date=1 July 2011}}</ref> আৰু গীতৰ কথা আছিল ৰফিক আহমেদৰ। মনোৰমা মিউজিকৰ বেনাৰত মুক্তি পোৱা এই সংগীত এলবামটিত [[শংকৰ মহাদেৱন]], ৰমেশ নাৰায়ণ, [[হৰিহৰণ]], সুজাতা, মধুশ্ৰী নাৰায়ণ আৰু শ্ৰীনিৱাসে কণ্ঠদান কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&type=FILM&BV_ID=@@@|title=Adaminte Makan Abu|work=Malayala Manorama|access-date=30 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303101427/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&type=FILM&BV_ID=@@@|archive-date=3 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই সংগীতে সাধাৰণতে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। চিটি জাৰ্নেলৰ টি সুধীশে গীতসমূহক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু হৃদয়স্পৰ্শী বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="City Journal review"/> ডেক্কান ক্ৰনিকলৰ কীৰ্তি ৰামচন্দ্ৰনে কয় যে সংগীত উৎকৃষ্ট আৰু চিনেমাৰ মেজাজৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ। তেওঁ লগতে কয় যে আন কণ্ঠশিল্পীসকলেও সুন্দৰ সংগীত সৃষ্টি কৰিছে যদিও মক্কা মদীনাথিল গীতটিয়ে ছবিখনৰ মূল বিষয়বস্তুক সুন্দৰকৈ দাঙি ধৰিছে।<ref name="DC review"/> === গীতৰ তালিকা === {{tracklist | headline = | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = 23:22 | title1 = মক্কা মদীনাথিল | extra1 = [[শংকৰ মহাদেৱন]], ৰমেশ নাৰায়ণ | length1 = 5:32 | title2 = কিনাবিন্তে মিনাৰাথিল | extra2 = [[হৰিহৰণ]] | length2 = 3:40 | title3 = মুথোলাকুন্নাথে | extra3 = সুজাতা | length3 = 5:16 | title4 = কিনাবিন্তে মিনাৰাথিল | length4 = 3:40 | extra4 = মধুশ্ৰী নাৰায়ণ | title5 = ...মুথোলাকুন্নাথে | extra5 = শ্ৰীনিৱাস | length5 = 5:14 }} == মুক্তি == === মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শনী === ২০১১ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ৫৫তম বিএফআই লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ ইউৰোপীয় প্ৰিমিয়াৰ অনুষ্ঠিত হৈছিল, য’ত ইয়াক বিশ্ব চলচ্চিত্ৰ বা ৱৰ্ল্ড চিনেমা বিভাগত প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |title=Programme for Thursday 13 October |publisher=British Film Institute |date=13 October 2011 |access-date=9 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105003119/http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |archive-date=5 November 2011 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bfi.org.uk/lff/films/world_cinema/1614|title=Abu, Son of Adam|author=Cary Rajinder Sawhney|publisher=British Film Institute|date=13 October 2011|access-date=9 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111010072552/http://www.bfi.org.uk/lff/films/world_cinema/1614|archive-date=10 October 2011}}</ref><ref name="Daniel Green">{{cite news|url=https://www.cine-vue.com/2011/10/bfi-london-film-festival-2011-abu-son.html|title=BFI London Film Festival 2011: 'Abu, Son of Adam'|author=Daniel Green|publisher=Cine-vue.com|date=13 October 2011|access-date=26 October 2011}}</ref> ২০১১ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত মামি মুম্বাই চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ইণ্ডিয়ান ফ্ৰেম বিভাগত ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰিমিয়াৰ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>["Mumbai Film Festival Time Schedule"]. Mumbai Film Festival. Retrieved 9 November 2011.</ref> ফাৰ্ষ্টপোষ্ট ডট কমৰ বাবে কৰা এক পৰ্যালোচনাত সমালোচক বিক্ৰম ফুকনে ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনক মুম্বাই মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হোৱা দহখন শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ অন্যতম হিচাপে বাছি লৈছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.firstpost.com/bollywood/the-ten-best-of-the-mami-fest-106041.html|title=The Ten Best of the MAMI Fest |author=Vikram Phukan|publisher=Firstpost.com|date=12 October 2011|access-date=26 October 2011}}</ref> ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত ৮ম দক্ষিণ এছীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ উদ্বোধনী নিশা চিনেমাখনৰ উত্তৰ আমেৰিকান প্ৰিমিয়াৰ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |title=This Year's SAIFF Includes India's Oscar Entry, ABU, SON OF ADAM |author=Ben Umstead |publisher=Twitch Film |date=20 October 2011 |access-date=26 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=25 October 2011 |archivedate=25 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025194124/http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |deadurl=yes }}</ref><ref>["Opening Night"]. South Asian International Film Festival. 9 November 2011. Retrieved 9 November 2011.</ref> ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ইণ্ডিয়ান পেনোৰামা শাখাত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা সাতখন মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''আদামিন্তে মকন আবু'' অন্যতম আছিল আৰু ই শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে জুৰীৰ বিশেষ বঁটা বা ৰজত ময়ূৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2011/urumi-adaminte-makan-abu-goa-film-festival-191011.html|title=Urumi, Adaminte Makan Abu in Goa Film Festival |publisher=Oneindia.in|date=19 October 2011|access-date=26 October 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cityjournal.in/Newspaper/20111204/Kerala/Kerala_10.html|title=Adaminte... bags Rajatha Mayooram at IFFI|work=City Journal|location=Panaji|date=4 December 2011|access-date=7 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120609082131/http://www.cityjournal.in/Newspaper/20111204/Kerala/Kerala_10.html|archive-date=9 June 2012|url-status=dead}}</ref> মহোৎসৱৰ জুৰীৰ অধ্যক্ষ তথা প্ৰখ্যাত মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আদুৰ গোপালকৃষ্ণনে কয় যে ধৰ্ম, প্ৰকৃতি আৰু মানৱতাৰ আদৰ্শক চিত্ৰায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত থকা দৃষ্টিভংগীৰ পৱিত্ৰতাৰ বাবে জুৰীয়ে ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনক এই বঁটাৰ বাবে বাছি লৈছিল।<ref name="IFFI award">T. Ramavarman. (3 December 2011). [https://web.archive.org/web/20130527060444/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-03/kochi/30472071_1_panorama-section-malayalam-film-indian-panorama "Special Jury Award for Adaminte Makan Abu at IFFI"]. The Times of India. Retrieved 3 December 2011.</ref> ১৬তম কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা শাখাত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা একমাত্ৰ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আছিল ''আদামিন্তে মকন আবু''।<ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/nine-malayalam-films-to-be-screened-at-iffk/195220-8-66.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012225032/http://ibnlive.in.com/news/nine-malayalam-films-to-be-screened-at-iffk/195220-8-66.html|url-status=dead|archive-date=12 October 2013|title=Nine Malayalam films to be screened at IFFK|publisher=IBN Live|date=19 October 2011|access-date=26 October 2011|archivedate=12 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012225032/http://ibnlive.in.com/news/nine-malayalam-films-to-be-screened-at-iffk/195220-8-66.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2604137.ece|title=14 films to compete in international section at IFFK|work=The Hindu|location=India|date=6 November 2011|access-date=6 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107220403/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2604137.ece|archive-date=7 November 2011|url-status=dead}}</ref> কিন্তু পিছলৈ ইয়াক প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়, কাৰণ এই মহোৎসৱৰ নিয়ম অনুসৰি ভাৰতৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহোৎসৱৰ প্ৰতিযোগিতা শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি।<ref>["Kerala film fest caught in legal tangle ahead of 9 December start"]. Malayalam Manorama. 5 December 2011. Retrieved 7 December 2011.</ref><ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/competition-two-more-films-out/208862-60-123.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012225037/http://ibnlive.in.com/news/competition-two-more-films-out/208862-60-123.html|url-status=dead|archive-date=12 October 2013|title=Competition: Two more films out|work=The New Indian Express|location=Thiruvananthapuram|publisher=IBN Live|date=5 December 2011|access-date=7 December 2011|archivedate=12 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012225037/http://ibnlive.in.com/news/competition-two-more-films-out/208862-60-123.html|deadurl=yes}}</ref> অৱশ্যে মহোৎসৱৰ "মালয়ালম চিনেমা টুডে" শাখাত চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="A slice of Kerala">{{cite web|title=A slice of Kerala|url=newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012212341/newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=12 October 2013|work=The New Indian Express |location=India|access-date=20 December 2011}} ২০১২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত একাডেমী বঁটাৰ পূৰ্ব প্ৰস্তুতি হিচাপে বিবেচিত ২৩তম পাম স্প্ৰিংছ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত<ref>["Festival Flight"]. The Indian Express. Retrieved 2 December 2011.</ref> আৰু ৩০তম ফাজ্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ চিনেমা অৱ চেলভেচন কম্পিটিচন শাখাতো ইয়াৰ প্ৰদৰ্শনী কৰা হয়।<ref>["Films Lineup for Cinema of Salvation"]. Fajrfestival.ir. Retrieved 23 March 2012.</ref> মদ্ৰিদত অনুষ্ঠিত ১১তম ইমাজিনইণ্ডিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চেলিম কুমাৰে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref name="Madridfilmfest"/> ৱাছিংটনত অনুষ্ঠিত ২০১২ চনৰ চিয়াটল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হোৱা চাৰিখন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ই অন্যতম আছিল।<ref>["Four Indian films to screen at Seattle Intl. fest"]. Indiantelevision.com. 10 May 2012. Retrieved 8 June 2012.</ref> ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত ৮ম কাজান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুছলমান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই চলচ্চিত্ৰখনে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য বঁটা আৰু ৰাছিয়াৰ গিল্ড অৱ ফিল্ম ক্ৰিটিক্স এণ্ড ফিল্ম স্কলাৰ্ছৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name=Kazan1>Priya Sreekumar. (15 September 2012). [http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/mollywood/salim-ahmed-bags-two-awards-international-fest{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ছবিগৃহত মুক্তি === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সম্পাদনাৰ কাম সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখন মুম্বাইৰ চেন্সৰ ব’ৰ্ডলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পৰা ক’পিসমূহ পোনপটীয়াকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক বঁটা সমিতিৰ ওচৰলৈ পঠোৱা হৈছিল।<ref name="Madhu Ambat"/> মে' মাহৰ শেষৰ ফালে ছবিখনৰ সহ প্ৰযোজক আশ্ৰফ বেডীয়ে আদালতৰ কাষ চাপি অভিযোগ কৰে যে আহমেদে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰিছে কাৰণ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাৰ বাবে নাম পঞ্জীয়ন কৰাৰ সময়ত আবেদন পত্ৰত তেওঁক সহ প্ৰযোজক হিচাপে উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। চলচ্চিত্ৰখন কেৱল চেলিম আহমেদৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে আদালতে ১০ জুনলৈকে ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনী আৰু বিতৰণ স্থগিত ৰাখিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত চেলিম আহমেদে আদালতৰ ওচৰত নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাৰ বাবে দাখিল কৰা কাগজ-পত্ৰত আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদক সহ প্ৰযোজক হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সংশোধন কৰে। ইয়াৰ পিছত ছবিখন প্ৰদৰ্শনী আৰু বিতৰণৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref>*{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-24/news-interviews/29577158_1_court-bans-national-film-awards-actor-award|title=Court bans Adaminte Makan Abu release|date=24 May 2011|location=India|work=The Times of India|access-date=25 May 2011|archive-date=12 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120612050146/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-24/news-interviews/29577158_1_court-bans-national-film-awards-actor-award|url-status=dead|archivedate=12 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120612050146/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-24/news-interviews/29577158_1_court-bans-national-film-awards-actor-award|deadurl=yes}} *{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/india/29570714_1_film-award-adaminte-makan-abu|title=National award-winning film lands in trouble|date=22 May 2011|access-date=25 May 2011|work=The Times of India|location=India|archive-date=3 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403194259/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/india/29570714_1_film-award-adaminte-makan-abu|url-status=dead|archivedate=3 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403194259/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/india/29570714_1_film-award-adaminte-makan-abu|deadurl=yes}} *{{cite news|url=http://newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article473081.ece|title=Adaminte Makan Abu's release stopped|work=The New Indian Express|location=India|access-date=25 May 2011|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304105732/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article473081.ece|deadurl=yes}} *{{cite news|url=http://www.sify.com/movies/court-stays-screening-of-national-award-winning-malayalam-film-news-malayalam-lfvuOjaegjf.html|title=Court stays screening of National Award winning Malayalam film|date=22 May 2011|website=Sify|access-date=25 May 2011}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ বিচাৰি চাৰিটা বৃহৎ বিতৰক প্ৰতিষ্ঠান ক্ৰমে প্লেহাউচ, খাচ, কালাসংগম ফিল্মচ আৰু বৈশাখা প্ৰযোজক চেলিম আহমেদ আৰু আশ্ৰফ বেডীৰ কাষ চাপিছিল।<ref name="Distribution"/><ref>["ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു പ്ലേഹൗസിന്?"]. Oneindia.in. 21 May 2011. Retrieved 23 May 2011.</ref> অৱশ্যে অভিনেতা চেলিম কুমাৰে নিজৰ নবগঠিত কোম্পানী লাফিং ভিলাৰ বেনাৰত অলেন্স মিডিয়া ৰিলিজ, কালাসংগম ফিল্মচ, খাচ আৰু মঞ্জুনাথৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখন নিজেই বিতৰণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ২০১১ চনৰ ২৪ জুনত কেৰালাৰ ৭০ খন ছবিগৃহত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.metrovaartha.com/2011/06/21023230/abu-cinema20110621.html |title=ഇതാ അബു വരുന്നു |date=21 June 2011 |work=Metro Vaartha |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120316170450/http://www.metrovaartha.com/2011/06/21023230/abu-cinema20110621.html |archive-date=16 March 2012 |archivedate=16 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316170450/http://www.metrovaartha.com/2011/06/21023230/abu-cinema20110621.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="Release updated">{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-aadaminte-makan-abu-releases-this-week/20110622.htm|author=Meghna George|title=Aadaminte Makan Abu releases this week|date=22 June 2011|publisher=Rediff|access-date=24 June 2011}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে চেন্নাই, ইৰ্নাকুলাম আৰু কান্নুৰত ছবিখনৰ বিশেষ প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref name="Release">{{cite news|url=http://mathrubhumi.com |title=Adaminte Makan Abu to be released in Kerala on June 17 |date=28 May 2011 |work=Mathrubhumi |access-date=30 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120910045207/http://mathrubhumi.com |archive-date=10 September 2012 }}</ref> মম্মুট্টী অভিনীত ঐতিহাসিক ছবি ''বম্বে মাৰ্চ ১২'' একেটা তাৰিখতে মুক্তি পোৱাৰ কথা আছিল যদিও মম্মুট্টীৰ অনুৰোধ ক্ৰমে ইয়াৰ মুক্তি পিছুৱাই দিয়া হয়, কাৰণ তেওঁ বিচাৰিছিল যে তেওঁৰ ছবিখনে যাতে ''আদামিন্তে মকন আবু''ৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হ’বলগীয়া নহয়।<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|title=Mammootty delays Bombay March 12 for Salim Kumar|publisher=Oneindia.in|date=22 June 2011|access-date=29 June 2011|archive-date=22 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022150542/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|url-status=dead|archivedate=22 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121022150542/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.madhyamam.com/news/91383/110623 |title=ആദാമിനായി വഴിമാറി ബോംബെ മാര്‍ച്ച് 12 |work=Madhyamam |date=23 June 2011 |access-date=2 July 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628010440/http://madhyamam.com/news/91383/110623 |archive-date=28 June 2011 |archivedate=28 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628010440/http://madhyamam.com/news/91383/110623 |deadurl=yes }}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ হোম ভিডিঅ'ৰ অধিকাৰ চাইনা ভিডিঅ'জে ক্ৰয় কৰিছিল। ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইয়াৰ ডিভিডি সমূহ মুকলি কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ব্যাপক চাহিদা আছিল বুলি জনা যায়।<ref name="DVD"/> এই অপ্ৰত্যাশিত সঁহাৰি চিনেমাখন ছবিগৃহৰ পৰা সোনকালে আঁতৰাই অনাৰ বাবেই হৈছিল বুলি কোৱা হয়। সংবাদ মাধ্যমত ইতিমধ্যে প্ৰকাশ পাইছিল যে বহুতো দৰ্শকে ছবিগৃহত ''আদামিন্তে মকন আবু'' চাবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল।<ref name="DVD2"/> চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰথম দূৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনী ২০১১ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত বকৰ ঈদ উৎসৱৰ দিনা মজহাৱিল মনোৰমাত হৈছিল।<ref>[http://www.keralatv.in/2011/11/adaminte-makan-abu-on-mazhavil-manorama/ "Adaminte Makan Abu Premiering On Mazhavil Manorama"]. Keralatv.in. 6 November 2011. Retrieved 9 November 2011.</ref> === সাহিত্যিক চুৰিৰ অভিযোগ === চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনীভাগক লৈ এটা বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল যেতিয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আব্বাছ কালাথোডে দাবী কৰিছিল যে এই কাহিনীটো তেওঁৰ আঠ বছৰ পূৰ্বে মুক্তি পোৱা চুটি ছবি ''মৰুপ্পাচা'' ৰ পৰা লোৱা হৈছে। তেওঁ দাবী কৰা মতে ''মৰুপ্পাচা'' চৰিত্ৰসমূহক বৃদ্ধ ৰূপ দি আৰু কাহিনীটোত কিছু অতিৰঞ্জন যোগ কৰি ''আদামিন্তে মকন আবু'' নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কালাথোডে কয় যে ২১ মিনিটৰ ''মৰুপ্পাচা'' যাৰ কাহিনী, চিত্ৰনাট্য আৰু সংলাপ তেওঁ নিজেই লিখিছিল, তাত বাপ্পু নামৰ এজন যুৱকৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিয়ে হজৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে তেওঁৰ দিনটোৰ উপাৰ্জনৰ অলপ অংশ সাঁচি ৰাখে। তেওঁ গোটেই পইচাখিনি তেওঁৰ চুবুৰীয়া জনক হস্তান্তৰ কৰে, যাৰ তেনে এটা ইচ্ছা আছিল। কাবালাত আব্দুল্লা নামৰ এজনে এক ঐশ্বৰিক কণ্ঠৰ সপোন দেখে যিয়ে কয় যে ঈশ্বৰে কেৱল বাপ্পুৰ হজহে গ্ৰহণ কৰিছে। উভতি অহাৰ পিছত আব্দুল্লাই বাপ্পুৰ সন্ধানত ওলাই যায়। দীঘলীয়া ভ্ৰমণৰ পিছত যেতিয়া তেওঁলোকৰ মুখামুখি হয় আৰু আব্দুল্লাই বাপ্পুক গোটেই কাহিনীটো কয়, তেতিয়াই কাহিনীটো শেষ হয়।<ref>*{{cite news |url=http://www.hindu.com/2011/05/26/stories/2011052660370900.htm |title=Filmmaker stakes claim to award-winning story |location=India |date=26 May 2011 |work=The Hindu |access-date=8 June 2011 |archivedate=10 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810143815/http://www.hindu.com/2011/05/26/stories/2011052660370900.htm |deadurl=yes }} *{{cite news |url=http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110526/Metro/Metro_1.html |title=Adaminte Makan Abu an imitation? |work=City Journal |date=25 May 2011 |access-date=26 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304113022/http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110526/Metro/Metro_1.html |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead }} *{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_national-award-winner-aadaminte-makan-abu-an-imitation-claims-short-filmmaker_1547437 |title=National-award winner Aadaminte Makan Abu an imitation, claims short filmmaker |work=Daily News and Analysis |location=India |date=25 May 2011 |access-date=26 May 2011 }} *{{cite news |url=http://www.sify.com/news/is-aadaminte-makan-abu-an-imitation-of-an-old-short-film-news-national-lfztEgbhcbi.html |title=Is Adaminte Makan Abu an imitation of an old short film? |website=Sify |date=25 May 2011 |access-date=26 May 2011 }} *{{cite news |url=http://www.madhyamam.com/news/81500/110525 |title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു മോഷണമെന്ന് |language=ml |date=25 May 2011 |work=Madhyamam |access-date=26 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528154806/http://www.madhyamam.com/news/81500/110525 |archive-date=28 May 2011 |archivedate=28 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110528154806/http://www.madhyamam.com/news/81500/110525 |deadurl=yes }}</ref> অভিনেতা চেলিম কুমাৰে এই প্ৰতিক্ৰিয়া ব্যক্ত কৰি এই অভিযোগসমূহক হাস্যকৰ বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে ''আদামিন্তে মকন আবু'' এতিয়াও মুক্তি পোৱা নাই। চিনেমাখন নোচোৱাকৈয়ে অভিযোগ উত্থাপন কৰা মানুহজনে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হ’ল যে ইয়াৰ কাহিনীটো সাহিত্যিক চুৰি। মই সেই কাহিনীটো পঢ়িছোঁ যিটো তেওঁ ''আদামিন্তে মকন আবু'' ৰ সৈতে একে বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁ ৰচনা কৰা কাহিনীটোৰ সৈতে আচলতে ''কুট্টিকুপ্পায়ম'' চিনেমাখনৰহে মিল আছে।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2056508.ece|title=Do not call me Bharat Salim Kumar|work=The Hindu|date=28 May 2011|access-date=29 May 2011|location=Chennai, India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110625151254/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2056508.ece|archivedate=25 June 2011|deadurl=yes}}</ref> একে ধৰণৰ এটা কাহিনী অষ্টম শতিকাৰ চুফী সন্ত ইব্ৰাহিম ইবনে আধমেও বৰ্ণনা কৰিছিল। সেই কাহিনীত এজন জোতা চাফা কৰা বা জোতা চিলাই কৰা মানুহে হজ তীৰ্থযাত্ৰালৈ যোৱাৰ সপোন দেখে।<ref>Muhammad Shameem. (Undated). [http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 "ആദാമിന്റെ മകന്‍"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 |date=2011-09-30 }}. (in Malayalam). Prabhodanam Varika. Retrieved 9 November 2011.</ref> ==অভ্যৰ্থনা== === সমালোচকৰ সঁহাৰি === {{Quote box|width=100%|align=right|quote=চলচ্চিত্ৰখনে সকলো জীৱৰ একতাৰ বাৰ্তা শক্তিশালীভাৱে প্ৰেৰণ কৰি ইছলাম ধৰ্মক ইয়াৰ প্ৰকৃত পোহৰত চিত্ৰায়িত কৰিছে।<ref>প্ৰতিভা পেটেল। (৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০১১)। [http://presidentofindia.nic.in/sp090911.html "Speech by Her Excellency The President of India, Shrimati Pratibha Devisingh Patil at the presentation of the 58th National Film Awards Including Dada Saheb Falke Award 2010"]. Presidentofindia.nic.in. Retrieved 9 November 2011.</ref>|source=—প্ৰতিভা পেটেল, ভাৰতৰ মাননীয় ৰাষ্ট্ৰপতি}} চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচকসকলৰ পৰা মূলতঃ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। মেহমুদ কুৰিয়াই আদামিন্তে মকন আবুৰ ওপৰত বিভিন্ন অধ্যয়ন আৰু পৰ্যালোচনা সংগ্ৰহ কৰি মালয়ালম ভাষাত এটা খণ্ড সম্পাদনা কৰিছে। [[কেৰালা]]ৰ এটা আগশাৰীৰ প্ৰকাশন গোষ্ঠী মাতৃভূমি বুকছে এই খণ্ডটো প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.indulekha.com/adaminte-makan%20abu-drusya-darsanangalile-kaalavum-desavum-many-authors |title=Adaminte Makan Abu: Drusya Darsanangalile Kaalavum Desavum |access-date=1 September 2013 |archive-date=12 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012004253/http://www.indulekha.com/adaminte-makan%20abu-drusya-darsanangalile-kaalavum-desavum-many-authors |url-status=dead |archivedate=12 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012004253/http://www.indulekha.com/adaminte-makan%20abu-drusya-darsanangalile-kaalavum-desavum-many-authors |deadurl=yes }}</ref><ref>['আদাമിന്റെ মকন অবু'বিন্তে তিলক্কথা প্ৰকাশন চেইতু http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2162/] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130801211813/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2162/ |date=1 August 2013 }}</ref> দ্য হিন্দুস্তান টাইমছৰ গৌতম ভাস্কৰনে চিনেমাখনক পাঁচটা তৰাৰ ভিতৰত তিনিটা তৰা দি লিখিছে যে ই এক অপ্ৰত্যাশিতভাৱে আদৰ্শবাদী পৰিস্থিতি চিত্ৰায়িত কৰে আৰু এখন শান্ত নদীৰ দৰে বৈ যায়। চিত্ৰগ্ৰহণৰ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয় যে কিছুমান শ্বট অসাধাৰণভাৱে ধুনীয়া আৰু ই বিষাদ তথা অকলশৰীয়া অনুভূতিক সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰে। সমালোচকগৰাকীয়ে কট্টুকাপল্লীৰ আবহ সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি কয় যে ই সঠিক মেজাজ সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰে। তেওঁ মূল অভিনয় শিল্পীসকলৰ অভিনয়ক চমৎকাৰ বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="Gautaman Bhaskaran">{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/Gautaman-Bhaskaran-s-review-Adaminte/Article1-711928.aspx |title=Gautaman Bhaskaran's review: Adaminte... |author=Gautaman Bhaskaran |work=Hindustan Times |location=India |date=21 June 2011 |access-date=21 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628235713/http://www.hindustantimes.com/Gautaman-Bhaskaran-s-review-Adaminte/Article1-711928.aspx |archive-date=28 June 2011 |archivedate=28 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628235713/http://www.hindustantimes.com/Gautaman-Bhaskaran-s-review-Adaminte/Article1-711928.aspx |deadurl=yes }}</ref> ইষ্টাৰ্নকিকছৰ এজন সমালোচকে ইয়াক পাঁচটাৰ ভিতৰত পাঁচটা তৰা দিছিল আৰু লিখিছিল যে এয়া এটা সৰল কাহিনী, য’ত ধুনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু অভিনয় কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|url=https://www.easternkicks.com/reviews/abu-son-of-adam|title=Abu, Son of Adam (LFF) |website=EasternKicks |date=n.d.|access-date=26 October 2011}}</ref> ইনষ্টিটিউট অৱ কনটেম্পৰেৰী আৰ্টছৰ অফিচিয়েল ৱেবচাইটত ইয়াক অদম্য আশা আৰু প্ৰকৃত বন্ধুত্বৰ এক মৃদু কাহিনী বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref name="ICAreview">{{cite news|url=http://www.ica.org.uk/?lid=30460|title=Abu, Son of Adam|author=Jacob Kassay|publisher=Institute of Contemporary Arts|date=12 October – 13 November 2011|access-date=26 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015104936/http://ica.org.uk/?lid=30460|archive-date=15 October 2011|url-status=usurped}}</ref> ভেৰাইটি আলোচনীৰ গাই লজে উল্লেখ কৰিছে যে কাহিনীটো স্পষ্ট আৰু সহানুভূতিৰে কোৱা হৈছে, কিন্তু ইয়াত হাস্যৰস বা দৃঢ়তাৰ অভাৱ আছে। তেওঁ আম্বাটৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ প্ৰশংসা কৰে যদিও কুমাৰৰ অভিনয়ৰ সমালোচনা কৰি তেওঁক অতিমাত্ৰা সতৰ্ক বুলি কয়।<ref>{{cite news |url=https://www.variety.com/review/VE1117946431/ |title=Abu, Son of Adam|author=Guy Lodge|work=Variety |date=21 June 2011 |access-date=26 October 2011}}</ref> কানাডাৰ চলচ্চিত্ৰ ৱেবচাইট টুইচ ফিল্মৰ জে হাৰ্টাদোৱে ইয়াক এক শান্তিপূৰ্ণ আৰু চিন্তা উদ্দীপক চিনেমা বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>J. Hurtado. (7 November 2011). [http://twitchfilm.com/reviews/2011/11/saiff-2011-abu-son-of-adam-review.php "SAIFF 2011: ABU, SON OF ADAM Review"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113023047/http://twitchfilm.com/reviews/2011/11/saiff-2011-abu-son-of-adam-review.php |date=2011-11-13 }}. Twitch Film. Retrieved 9 November 2011.</ref> দ্য হলিউড ৰিপ'ৰ্টাৰৰ লিছা চেৰিঙে কয় যে চলচ্চিত্ৰখনৰ অভিনয় ভাল আৰু ইয়াৰ দৃশ্যসমূহ আকৰ্ষণীয় আছিল, যদিও এক নিৰ্দিষ্ট আৰ্ট হাউচ দৰ্শকৰ বাহিৰত ইয়াৰ সফলতাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref name="Hollywood Reporter">Lisa Tsering. (4 January 2012). [https://www.hollywoodreporter.com/review/abu-son-adam-review-india-oscars-278116 "Abu, Son of Adam: Film Review"]. The Hollywood Reporter. Retrieved 9 January 2012.</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালিচাই ইয়াক এক অতি ইতিবাচক পৰ্যালোচনা দিছে আৰু সৰল তথা ধুনীয়া বুলি প্ৰশংসা কৰিছে। পৰ্যালোচনাটোত অভিনয়, পৰিচালনা আৰু কাহিনীৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে যদিও আৱেগিক হেতাওপৰা আৰু ট্ৰেভেল এজেন্সী এটাৰ প্ৰতি অতি-ইতিবাচক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পাঁচটাৰ ভিতৰত তিনিটা তৰা দিছিল।<ref name="Paresh C. Palicha">{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/review-aadaminte-makan-abu/20110624.htm |title=Review: Aadaminte Makan Abu is simple and beautiful|author=Paresh C. Palicha|work=Rediff.com |date=24 June 2011 |access-date=24 June 2011}}</ref> ডেক্কান ক্ৰনিকল কাকতত কীৰ্তি ৰামচন্দ্ৰনে পাঁচটা তৰা দি লিখিছিল যে চলচ্চিত্ৰখনে মালয়ালম চিনেমাৰ ইতিহাসত সন্মান লাভ কৰা উচিত।<ref name="DC review">{{cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/adaminte-makan-abu-simple-poignant-tale-877 |title=Adaminte Makan Abu: A simple poignant tale |author=Keerthy Ramachandran |work=Deccan Chronicle |location=India |date=26 June 2011 |access-date=2 July 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110630132114/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/adaminte-makan-abu-simple-poignant-tale-877 |archive-date=30 June 2011 |archivedate=30 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110630132114/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/adaminte-makan-abu-simple-poignant-tale-877 |deadurl=yes }}</ref> দ্য হিন্দুৰ এছ আনন্দনে এটা ইতিবাচক পৰ্যালোচনা প্ৰকাশ কৰি কয় যে এজন ধৰ্মপৰায়ণ বৃদ্ধ মানুহৰ আধ্যাত্মিক সুখৰ সন্ধানৰ চিত্ৰায়নে মালয়ালম চিনেমাৰ বাবে আশা কঢ়িয়াই আনিছে। অৱশ্যে তেওঁ ইয়াৰ পটভূমিক অতিমাত্ৰা আদৰ্শবাদী বুলি অভিহিত কৰি কয় যে আহমেদে ইয়াত এক বশ্বীৰিয়ান পৰিৱেশ দেখুৱাব বিচাৰিছে য’ত বিভিন্ন ধৰ্মৰ মানুহে আনন্দৰে একেলগে বাস কৰে।<ref name="The Hindu review">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20111102122401/http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|url-status=dead|archive-date=2 November 2011|title=An honest portrayal of a man's battles within|author=S. Anandan|location=India|date=26 June 2011|work=The Hindu|access-date=2 July 2011|archivedate=2 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102122401/http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|deadurl=yes}}</ref> থ্ৰীছুৰৰ চিটি জাৰ্নেলৰ টি সুধীশে তেওঁৰ পৰ্যালোচনাৰ শেষত কয় যে ই অতি ধুনীয়া, আকৰ্ষণীয় আৰু মনোৰঞ্জনধৰ্মী। ছবিখন সঁচাকৈয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাৰ যোগ্য আৰু চাব পৰা এখন সুন্দৰ চিনেমা।<ref name="City Journal review">{{cite news|url=http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110627/Metro/Metro_12.html|title=Striking a right chord|author=T Sudheesh|work=City Journal|date=27 June 2011|access-date=2 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208082122/http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110627/Metro/Metro_12.html|archive-date=8 December 2015|url-status=dead}}</ref> আদামিন্তে মকন আবু চলচ্চিত্ৰখনে কিছু নেতিবাচক সমালোচনাও লাভ কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, চিনে-ভিউ ডট কমৰ ডেনিয়েল গ্ৰীনে ছবিখনক পাঁচটা তৰাৰ ভিতৰত দুটা তৰা দি লিখিছিল যে ই সেই অঞ্চলৰ মুছলমান সম্পৰ্কীয় কোনো গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে আৰু ছবিখন উৎকৃষ্ট, আকৰ্ষণীয় বা উদ্ভাৱনীমূলক একোৱেই নহয়।<ref name="Daniel Green"/> === বক্স অফিচ === যদিও চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় সকলো দিশৰ পৰাই ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল, কেৰালাৰ বক্স অফিচত ইয়াৰ উপাৰ্জন কেৱল মধ্যমীয়া আছিল।<ref name="DVD">{{cite news|url=https://malayalam.filmibeat.com/news/10-aadaminte-makan-abu-dvd-released-aid0032.html|title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു ചൂടപ്പം പോലെ|language=ml|publisher=Oneindia.in|date=10 October 2011|access-date=26 October 2011}}</ref> চিনেমাখন মুক্তিৰ মাত্ৰ কেইদিনমান পিছতে ছবিগৃহৰ পৰা আঁতৰাই অনাৰ বাবে বহুতো দৰ্শকে ছবিগৃহত ''আদামিন্তে মকন আবু'' চাবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল।<ref name="DVD2">A. Shathan. (9 October 2011). [http://www.madhyamam.com/news/124156/111009 "വിപണിയിലും താരം ആദാമിന്റെ മകന്‍"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111112121116/http://www.madhyamam.com/news/124156/111009 |date=2011-11-12 }} . Madhyamam. Retrieved 9 November 2011.</ref> চেলিম কুমাৰৰ মতে মুছলমান প্ৰধান মালাবাৰ অঞ্চলক বাদ দি বেছিভাগ অঞ্চলতে চিনেমাখনৰ বক্স অফিচ সংগ্ৰহ আশাপ্ৰদ নাছিল।<ref name="UAE">{{cite news|url=http://www.emirates247.com/entertainment/dubai-keralites-lobby-for-oscar-bound-movie-2011-11-06-1.427004|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111074427/http://www.emirates247.com/entertainment/dubai-keralites-lobby-for-oscar-bound-movie-2011-11-06-1.427004|url-status=dead|archive-date=11 January 2012|title=Dubai Keralites lobby for Oscar-nominated Malayalam movie|author=V. M. Sathish|publisher=Emirates247.com|date=6 November 2011|access-date=6 November 2011|archivedate=11 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111074427/http://www.emirates247.com/entertainment/dubai-keralites-lobby-for-oscar-bound-movie-2011-11-06-1.427004|deadurl=yes}}</ref> == ২০১২ চনৰ একাডেমী বঁটাৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী চলচ্চিত্ৰৰ আবেদন == ''আদামিন্তে মকন আবু'' আছিল ৮৪তম একাডেমী বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ শাখাত মনোনয়নৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰৱেশ।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/Malayalam-film-Adaminte-Makan-Abu-is-Indias-Oscar-entry/articleshow/10093834.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121106142851/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-23/news-interviews/30193803_1_official-entry-malayalam-film-feature-film|url-status=live|archive-date=6 November 2012|title=Malayalam film 'Adaminte Makan Abu' is India's Oscar entry|date=23 August 2011 |location=India|work=The Times of India|access-date=23 August 2011}}</ref><ref name="AMPAS">{{cite web |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2011/20111013.html |title=63 Countries Vie for 2011 Foreign Language Film Oscar |access-date=14 October 2011 |publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120518164120/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2011/20111013.html |archive-date=18 May 2012 }}</ref> ফিল্ম ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়াই এই বঁটাৰ বাবে দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ অন্য ১৫ খন চলচ্চিত্ৰৰ মাজৰ পৰা ইয়াক বাছি লৈছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/movies/hollywood/story/oscar-2012-63-nations-143382-2011-10-13|title=63 nations vie for foreign language film Oscar |work=India Today|date=14 October 2011|access-date=27 October 2011}}</ref> অস্কাৰলৈ পঠোৱা এইখন দ্বিতীয়খন মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আছিল (প্ৰথমখন আছিল ''গুৰু'')। অস্কাৰ জুৰীৰ ওচৰত ইয়াৰ প্ৰচাৰ চলোৱাৰ বাবে চেলিম আহমেদ যথেষ্ট চাপৰ সন্মুখীন হৈছিল। আহমেদৰ মতে মনোনয়ন লাভ কৰিবলৈ আমেৰিকাত ছবিখন প্ৰদৰ্শন কৰাৰ দৰে প্ৰচাৰমূলক অনুষ্ঠানৰ প্ৰয়োজন আছিল, য’ত জুৰীৰ সদস্যসকলৰ বাবে কমেও ছয়টা প্ৰদৰ্শনী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। আহমেদে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে কেৱল মনোনয়নৰ ফলত কোনো পোনপটীয়া আৰ্থিক লাভ নহয়, সেয়েহে কোনেও তেওঁক এই উদ্দেশ্যে ধন ধাৰলৈ দিবলৈ মান্তি হোৱা নাছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/south/story/malayalam-movie-adaminte-makan-abu-oscars-142551-2011-10-03 |title=Oscars entry Malayalam movie lacks fund for promotion|author=Prakash|work=India Today|date=4 October 2011 |access-date=27 October 2011}}</ref> ২০১১ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা লবীং বা প্ৰচাৰ কাৰ্য আৰম্ভ হৈছিল। এক সাক্ষাৎকাৰত আহমেদে কয় যে বিদেশৰ মানুহে, বিশেষকৈ উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ লোকসকলে এই ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিছিল। অৱশ্যে চৰকাৰ বা মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ পৰা তেওঁ কোনো ধৰণৰ সহায় বা যোগাযোগ লাভ কৰা নাছিল।<ref name="UAE"/><ref>{{cite news|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?section=Movies&Id=ENTEN20110186323&keyword=regional&subcatg=MOVIESINDIA&nid=142393 |title=Adaminte Makan Abu can get us Oscar, says Director |author=Press Trust of India |publisher=NDTV |date=19 October 2011 |access-date=27 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111020123253/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110186323&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=regional&nid=142393 |archive-date=20 October 2011 }}</ref> ইফালে, কেৰালাৰ বহু ৰাজনৈতিক দলে চলচ্চিত্ৰখনৰ পুঁজি সংগ্ৰহৰ বাবে চৰকাৰক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref>{{cite news |url=http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/srp-urges-centre-state-to-help-adam-to-be-sent-for-oscars/855436.html |archive-url=https://archive.today/20120728214859/http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/srp-urges-centre-state-to-help-adam-to-be-sent-for-oscars/855436.html |url-status=dead |archive-date=28 July 2012 |title=SRP urges Centre, State to help 'Adam' to be sent for Oscars |author=Press Trust of India |publisher=IBN Live |date=12 October 2011 |access-date=19 May 2013 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ উত্তৰত কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ওমেন চাণ্ডীয়ে কয় যে ৰাজ্য চৰকাৰে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াবলৈ হ'লে মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগে একগোট হৈ দাবী উত্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kerala-cm-ready-back-abu-if-mollywood-demands-553 |title=Kerala CM ready to back 'Abu', if Mollywood demands |work=Deccan Chronicle |location=India |date=5 October 2011 |access-date=27 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107083352/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kerala-cm-ready-back-abu-if-mollywood-demands-553 |archive-date=7 November 2011 |archivedate=7 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111107083352/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kerala-cm-ready-back-abu-if-mollywood-demands-553 |deadurl=yes }}</ref> চেলিম আহমেদে ২০১১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ আৰম্ভণিতে লছ এঞ্জেলছৰ ৰেলী ষ্টুডিঅ'ৰ চাৰ্লি চেপলিন স্ক্ৰীনিং ৰুমত দৰ্শকেৰে ভৰি থকা প্ৰেক্ষাগৃহত ছবিখন প্ৰদৰ্শন কৰি নিজৰ একাডেমী বঁটাৰ অভিযান আৰম্ভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="Hollywoodscreening">[http://abna.ir/data.asp?lang=3&id=287551 "Hollywood Screens Movie About Hajj as India's 2012 Oscar Nominee"]. Islam Today. Ahlul Bayt News Agency. 31 December 2011. Retrieved 9 January 2012.</ref> অৱশ্যে, ২০১২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত চলচ্চিত্ৰখনে চূড়ান্ত তালিকা বা চৰ্টলিষ্টত স্থান লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref name="Oscar Shortlist" /> == বঁটা আৰু সন্মান == ''আদামিন্তে মকন আবু'' চলচ্চিত্ৰখনে ইয়াৰ সংগীত, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু কাহিনীৰ লগতে চেলিম কুমাৰৰ উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনক ৰেডিফ,<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-top-five-malayalam-films-of-2011/20111212.htm|title=The Top Five Malayalam Films of 2011|author=Meghna George|location=Kochi, India|date=12 December 2011|access-date=29 December 2011 |work=Rediff.com}}</ref> চাইফাই<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/malayalam-films-that-you-should-have-watched-in-2011-news-malayalam-mbcjO3ggcbi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108080159/http://www.sify.com/movies/malayalam-films-that-you-should-have-watched-in-2011-news-malayalam-mbcjO3ggcbi.html|url-status=dead|archive-date=8 January 2012|title=Malayalam films that you should have watched in 2011|date=2 January 2012|access-date=2 January 2012|website=Sify|archivedate=8 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120108080159/http://www.sify.com/movies/malayalam-films-that-you-should-have-watched-in-2011-news-malayalam-mbcjO3ggcbi.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু নাওৰানিং ডট কমৰ দৰে আগশাৰীৰ আলোচনী তথা ৱেবচাইটসমূহে সেই বছৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/news/malayalam/best-of-2011-malayalam-films/46626/story.htm|title=Best of 2011 – Malayalam Films|author=Veeyen|date=30 December 2011|access-date=2 January 2012|publisher=Nowrunning.com|archive-date=7 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120107224158/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/best-of-2011-malayalam-films/46626/story.htm|url-status=dead|archivedate=7 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107224158/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/best-of-2011-malayalam-films/46626/story.htm|deadurl=yes}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে আগশাৰীৰ মালয়ালম দৈনিক কাকত দীপিকাই চেলিম আহমেদক "বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক ২০১১" হিচাপে বাছি লৈছিল।<ref>{{cite news |title=ഡയറക്ടർ ഓഫ് ദി ഇയർ-സലീം അഹ്മദ് |url=http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/featuredetails.asp?ncode=3177&feature_cat=Cat19 |access-date=4 January 2012 |newspaper=Deepika |language=ml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205120910/http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/Featuredetails.asp?ncode=3177&feature_cat=Cat19 |archive-date=5 February 2012 |archivedate=5 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120205120910/http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/Featuredetails.asp?ncode=3177&feature_cat=Cat19 |deadurl=yes }}</ref> {{div col|colwidth=30em}} ; একাডেমী বঁটা (২০১২) * শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰৱেশ ; অমৃতা-ফেফকা চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref>*{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/06/02/stories/2011060255700700.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110704020310/http://www.hindu.com/2011/06/02/stories/2011060255700700.htm|url-status=dead|archive-date=4 July 2011|title=Film awards announced|date=2 June 2011|location=India|work=The Hindu|access-date=8 June 2011|archivedate=4 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110704020310/http://www.hindu.com/2011/06/02/stories/2011060255700700.htm|deadurl=yes}} *{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/amritafefka-film-awards/156289-60-116.html|title=Amrita-FEFKA film awards|date=2 June 2011|publisher=IBN Live|work=The New Indian Express|location=India|access-date=8 June 2011|archive-date=13 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111113085007/http://ibnlive.in.com/news/amritafefka-film-awards/156289-60-116.html|url-status=dead|archivedate=13 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111113085007/http://ibnlive.in.com/news/amritafefka-film-awards/156289-60-116.html|deadurl=yes}} *{{cite news|url=https://www.bestmediainfo.com/2011/06/amrita-fefka-film-awards-announced/|title=Amrita FEFKA Film Awards Announced|date=2 June 2011|publisher=Best Media Info|access-date=2 June 2011}}</ref> * জুৰীৰ বিশেষ বঁটা: চেলিম কুমাৰ ; এছিয়াভিজন চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref name="Adaminte Makan Abu gets Asia Vision's outstanding film award">{{cite web|title=Adaminte Makan Abu gets Asia Vision's outstanding film award|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Adaminte-Makan-Abu-gets-Asia-Visions-outstanding-film-award/articleshow/10681342.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707051415/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-10/kochi/30382649_1_lifetime-achievement-award-excellence-awards-movie-awards|url-status=live|archive-date=7 July 2013|location=India|date=10 November 2011|work=The Times of India|access-date=10 November 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Asiavision Movie Awards 2011 – Winners |url=http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/ |publisher=Asiavisionawards.com |access-date=11 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125011756/http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/ |archive-date=25 January 2012 |archivedate=25 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125011756/http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/ |deadurl=yes }}</ref> * সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা: আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত পৰিচালক: চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ ; ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ (২০১২) * বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (মালয়ালম): চেলিমকুমাৰ * মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ (মালয়ালম) ; ইমাজিনইণ্ডিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১২)<ref name="Madridfilmfest">["IMAGINEINDIA 2012 AWARDS". Imagineindia International Film Festival]. 30 May 2012. Retrieved 8 June 2012.</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ ; কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১১)<ref>*{{cite news |url=http://iffk.in/ |title=16th IFFK Awards |publisher=International Film Festival of Kerala |date=December 2011 |access-date=29 December 2011 }} *{{cite news |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2721290.ece |title=Colourful climax to IFFK 2011 |date=16 December 2011 |work=The Hindu |access-date=29 December 2011 |location=Chennai, India |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108012335/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2721290.ece |archive-date=8 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120108012335/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2721290.ece |archivedate=8 January 2012 |deadurl=yes }} *{{cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/iffk-colours-mountain-voted-best-film-341 |title=IFFK: The Colours of the Mountain voted best film |date=17 December 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=29 December 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111223001210/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/iffk-colours-mountain-voted-best-film-341 |archive-date=23 December 2011 |archivedate=23 December 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111223001210/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/iffk-colours-mountain-voted-best-film-341 |deadurl=yes }}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নেটপেক (NETPAC) বঁটা: আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ফিপ্ৰেচিল (FIPRESCI) বঁটা: আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় নৱাগত পৰিচালকৰ বাবে হাছানকুট্টী বঁটা: চেলিম আহমেদ ; ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১১)<ref name="IFFI award"/> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে জুৰীৰ বিশেষ বঁটা (ৰজত ময়ূৰ) ; জয়হিন্দ টিভি ফিল্ম এৱাৰ্ডচ (২০১১)<ref>{{cite news|url=http://malayalam.oneindia.in/movies/news/2011/11/08-jai-hind-film-awards-2011-announced-aid0166.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120428201228/http://malayalam.oneindia.in/movies/news/2011/11/08-jai-hind-film-awards-2011-announced-aid0166.html|url-status=dead|archive-date=28 April 2012|title=ജയ്‍ഹിന്ദ് അവാര്‍ഡ് സലിം കുമാറിനും കാവ്യയ്ക്കും|date=8 November 2011|publisher=Oneindia.in|language=ml|access-date=9 November 2011|archivedate=28 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120428201228/http://malayalam.oneindia.in/movies/news/2011/11/08-jai-hind-film-awards-2011-announced-aid0166.html|deadurl=yes}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ ; কাজান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুছলমান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১২)<ref name=Kazan1/> * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্য: চেলিম আহমেদ * ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক আৰু ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পণ্ডিতসকলৰ গিল্ডৰ বঁটা ; কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা (২০১১)<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/critics-award-gaddama-adjudged-best-film/755271/|title=Critics award: 'Gaddama' adjudged best film|work=The New Indian Express |location=India|date=26 February 2011|access-date=20 July 2011}}</ref> * জুৰীৰ বিশেষ বঁটা: চেলিম কুমাৰ ; কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref>*{{cite news |url = http://www.keralafilm.com/pdf/2011/award_declaration_for_press.pdf |title = Kerala State Film Awards 2010 Declaration |language = ml |publisher = Kerala State Chalachitra Academy |date = 22 May 2011 |access-date = 13 July 2011 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110930111019/http://www.keralafilm.com/pdf/2011/award_declaration_for_press.pdf |archive-date = 30 September 2011 |df = dmy-all |archivedate = 30 September 2011 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110930111019/http://www.keralafilm.com/pdf/2011/award_declaration_for_press.pdf |deadurl = yes }} *{{cite news |url = http://www.hindu.com/2011/05/23/stories/2011052361020100.htm |title = Adaminte Makan Abu adjudged best film |date = 23 May 2011 |access-date = 25 May 2011 |work = The Hindu |location = Chennai, India |archive-date = 26 May 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110526155715/http://www.hindu.com/2011/05/23/stories/2011052361020100.htm |url-status = dead }} *{{cite news |url = https://newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article473336.ece |title = Debutant directors sweep Kerala state awards |date = 23 May 2011 |work = The New Indian Express |location = India |access-date = 25 May 2011 |archivedate = 6 June 2014 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140606215221/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article473336.ece |deadurl = yes }} *{{cite news |url = http://movies.ndtv.com/regional/adaminte-makan-abu-wins-top-honours-at-kerala-state-awards-600101 |title = Adaminte Makan Abu Wins Top Honours at Kerala State Awards |date = 22 May 2011 |agency = IANS |work = NDTV |access-date = 25 May 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150916102435/http://movies.ndtv.com/regional/adaminte-makan-abu-wins-top-honours-at-kerala-state-awards-600101 |archive-date = 16 September 2015 }}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ * শ্ৰেষ্ঠ আবহ সংগীত: আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লী<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=9370575&BV_ID=@@@|title=കൊട്ടുകാപ്പള്ളിക്കും അവാര്ഡിന്റെ ഇരട്ടത്തിളക്കം|date=23 May 2011|work=Malayala Manorama|access-date=26 May 2011}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ: আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য: চেলিম আহমেদ ; নানা চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref>{{cite web |url=http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg |title=Nana Film Awards 2011 |archive-url=https://archive.today/20120710205829/http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg |archive-date=10 July 2012}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ: ৰফিক আহমেদ ; ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref>*[http://www.thehindu.com/news/national/article2032096.ece?homepage=true "Southern cinema sweeps National Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140505172349/http://www.thehindu.com/news/national/article2032096.ece?homepage=true |date=2014-05-05 }}. The Hindu. 19 May 2011. Retrieved 19 May 2011. *{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-nationalfilmawards-idUSTRE74L3EU20110522|author=Chris Michaud|title=South Indian films sweep National Film Awards|date=22 May 2011|work=Reuters|access-date=25 May 2011}} *{{cite news|url=https://variety.com/2011/biz/news/adaminte-wins-indian-film-awards-1118037329/|author=Naman Ramachandran|title=Adaminte wins Indian film awards|date=19 May 2011|work=Variety|access-date=25 May 2011}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ: মধু আম্বাট * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ: আশ্ৰফ বেডী আৰু চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা (আবহ সংগীত): আইজাক থমাছ কট্টুকাপল্লী ; দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১২) * বিশেষ প্ৰশংসা বঁটা (অভিনেতা): চেলিম কুমা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত পৰিচালক: চেলিম আহমেদ ; থিক্কুৰিছি ফাউণ্ডেচন বঁটা (২০১২)<ref>{{cite news |author=Press Trust of India |title='Aadminte Makan Abu chosen best film by Thikkurissy foundation |url=http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/aadminte-makan-abu-chosen-best-film-by-thikkurissy-foundation/947678.html |access-date=8 January 2012 |publisher=IBN Live |date=7 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119053141/http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/aadminte-makan-abu-chosen-best-film-by-thikkurissy-foundation/947678.html |archive-date=19 January 2012 |archivedate=19 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119053141/http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/aadminte-makan-abu-chosen-best-film-by-thikkurissy-foundation/947678.html |deadurl=yes }}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: চেলিম কুমাৰ * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক: চেলিম আহমেদ ; ৱেল্লিনক্ষত্ৰম চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০১১)<ref>{{cite news |url=http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=fc6de09e6ca5ea83e22be3e246b09421&mcid=3&msid=3 |title=പ്രാഞ്ചിയേട്ടന് മൂന്ന് അവാർഡ് |language=ml |work=Kaumudi Plus |date=17 June 2011 |access-date=17 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110619230001/http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=fc6de09e6ca5ea83e22be3e246b09421 |archive-date=19 June 2011 |archivedate=19 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110619230001/http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=fc6de09e6ca5ea83e22be3e246b09421 |deadurl=yes }}</ref> * বিশেষ বঁটা: চেলিম আহমেদ * বিশেষ বঁটা: চেলিম কুমাৰ ; অন্যান্য বঁটা * ২০১২: চিহাব থাঙাল সাংস্কৃতিক বঁটা: চেলিম আহমেদ<ref>{{cite web|title=Shihab Thangal Cultural Award For Salim Ahmed|url=http://www.yentha.com/news|publisher=Yentha.com|date=11 January 2012|access-date=12 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120113030006/http://www.yentha.com/news|archive-date=13 January 2012|url-status=dead|archivedate=13 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113030006/http://www.yentha.com/news|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Salim Ahamed bags award|url=http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=14913|access-date=12 January 2012|newspaper=Kerala Kaumudi|date=12 January 2012|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910053248/http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=14913|url-status=dead|archivedate=10 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150910053248/http://kaumudiglobal.com/innerpage1.php?newsid=14913|deadurl=yes}}</ref> {{div col end}} == পুনৰ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা == ২০১১ চনৰ মে' মাহৰ শেষৰ ফালে মালয়ালম দৈনিক কাকত মাধ্যমমত প্ৰকাশ পাইছিল যে মুম্বাইস্থিত চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠান মেগা প্ৰডাকচনে আদামিন্তে মকন আবু চলচ্চিত্ৰখন হিন্দীত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ লৈ চেলিম আহমেদৰ কাষ চাপিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.madhyamam.com/news/79914/110521|title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു ബോളിവുഡിലേക്ക്‌|language=ml|date=21 May 2011|work=Madhyamam|access-date=26 May 2011|archive-url=https://archive.org|archive-date=22 May 2011|url-status=dead|archivedate=22 May 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522004157/http://madhyamam.com/news/79914/110521|deadurl=yes}}</ref> মূল চিনেমাখন ছবিগৃহত মুক্তি পোৱাৰ পূৰ্বে জুন মাহৰ আৰম্ভণিতে এই বিষয়ে আলোচনা হোৱাৰ কথা আছিল।<ref name="Release"/> পৰৱৰ্তী সময়ত খবৰ ওলাইছিল যে কৰণ জোহৰৰ ধৰ্মা প্ৰডাকচনে ছবিখনৰ ৰিমেকৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰিবলৈ আহমেদৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। জোহৰে ইতিমধ্যে জৰীণা ৱাহাবৰ পৰা এই চিনেমাখনৰ বিষয়ে শুনিছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.qatar-tribune.com/data/20110606/content.asp?section=chillout7_3 |title=Aadaminte Makan Abu to be re-made in Hindi |date=6 June 2011 |work=Qatar Tribune |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005221552/http://www.qatar-tribune.com/data/20110606/content.asp?section=chillout7_3 |archive-date=5 October 2011 |archivedate=5 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005221552/http://www.qatar-tribune.com/data/20110606/content.asp?section=chillout7_3 |deadurl=yes }}</ref> বাতৰি অনুসৰি কৰণ জোহৰে ছবিখন পৰিচালনা কৰাৰ আৰু আবুৰ চৰিত্ৰত শ্বাহৰুখ খানে অভিনয় কৰাৰ কথা আছিল, য’ত চেলিম আহমেদো জড়িত থাকিব।<ref>{{cite news |url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kjo-remake-adaminte-makan-abu-hindi-srk-633 |author=Keerthy Ramachandran |title=KJo to remake Adaminte Makan Abu in Hindi with SRK |date=6 June 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=6 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609011249/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kjo-remake-adaminte-makan-abu-hindi-srk-633 |archive-date=9 June 2011 |archivedate=9 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110609011249/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/kjo-remake-adaminte-makan-abu-hindi-srk-633 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=432969&lang=malayalam |title=ഷാരൂഖൟ സലീകുമാർ ആകുമോ? |language=ml |date=6 June 2011 |work=Mangalam |access-date=19 May 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=44a6d4297bc768938ffb50360b6af12d|title=അബുവായി ഷാരൂഖ്?|language=ml|date=7 June 2011|work=Kerala Kaumudi|access-date=8 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608020157/http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=44a6d4297bc768938ffb50360b6af12d|archive-date=8 June 2011|url-status=dead}}</ref> অৱশ্যে জোহৰে পিছত তেওঁৰ টুইটাৰ পোষ্টৰ জৰিয়তে এই চলচ্চিত্ৰখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাৰ কোনো ইচ্ছা নাই বুলি স্পষ্টভাৱে অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে মই এই প্ৰশংসিত মালয়ালম চলচ্চিত্ৰখনৰ ৰিমেক কৰাৰ কোনো পৰিকল্পনা কৰা নাই।<ref>{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/KJo-wages-Twitter-war-against-rumours/Article1-712825.aspx |title=KJo wages Twitter war against rumours |date=23 June 2011 |work=Hindustan Times |location=India |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110627031912/http://www.hindustantimes.com/KJo-wages-Twitter-war-against-rumours/Article1-712825.aspx |archive-date=27 June 2011 |archivedate=27 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110627031912/http://www.hindustantimes.com/KJo-wages-Twitter-war-against-rumours/Article1-712825.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=https://zeenews.india.com/entertainment/articles/story90662.htm|title=No Haj film with Shah Rukh, says Karan Johar|date=23 June 2011|publisher=Zee News|access-date=24 June 2011}}</ref> ইয়াৰ পিছতো আহমেদে পিছত প্ৰকাশ কৰে যে ধৰ্মা প্ৰডাকচনে ছবিখনৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰাৰ বিষয়ে তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল যদিও প্ৰাৰম্ভিক কথা-বতৰাৰ পিছত তেওঁলোকে আৰু যোগাযোগ নকৰিলে।<ref>{{cite news |url=http://www.mumbaimirror.com/index.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20110624201106240303545116a5238bb |author=Vickey Lalwani |title=KJo loses to JP Dutta |date=24 June 2011 |work=Mumbai Mirror |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002164719/http://www.mumbaimirror.com/index.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20110624201106240303545116a5238bb |archive-date=2 October 2012 |archivedate=2 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002164719/http://www.mumbaimirror.com/index.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20110624201106240303545116a5238bb |deadurl=yes }}</ref> চেলিম আহমেদে জে পি দত্তৰ সৈতেও এই বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল, যিয়ে ছবিখন হিন্দীত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল যদিও এই পৰিকল্পনা সফল নহ’ল।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-24/news-interviews/29698869_1_malayalam-film-karan-johar-superb-french-film|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105184125/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-24/news-interviews/29698869_1_malayalam-film-karan-johar-superb-french-film|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|title=Karan Johar loses to JP Dutta|date=24 June 2011|location=India|work=The Times of India|access-date=24 June 2011|archivedate=5 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105184125/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-24/news-interviews/29698869_1_malayalam-film-karan-johar-superb-french-film|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ এক সাক্ষাৎকাৰত চেলিম কুমাৰে কৈছিল যে চিনেমাখন ভাৰতৰ চাৰিটা ডাঙৰ ভাষাত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাৰ এক পৰিকল্পনা আছে,<ref name="UAE"/> কিন্তু পৰিচালক চেলিম আহমেদে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে তেওঁ কাৰো হাতত চিনেমাখনৰ ৰিমেকৰ অধিকাৰ অৰ্পণ কৰিব নিবিচাৰে।<ref name="Hollywoodscreening"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|1945039|Abu, Son of Adam}} * {{rotten-tomatoes|abu_son_of_adam|Abu, Son of Adam}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] dz48ak0eeco41g6ryrgcg4duwn8a65u 0 138435 640992 634304 2026-10-02T02:47:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640992 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কাঞ্জিৰাপল্লী | native_name = <!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = চহৰ | image_skyline = Kanjirappally_Town,_Kottayam.jpg | image_alt = | image_caption = কাঞ্জিৰাপল্লী চহৰৰ এটি বৰষুণৰ ৰাতিপুৱা | nickname = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9.55819|N|76.78717|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Banner of Kerala.png}} [[Kerala]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|Kottayam]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = পঞ্চায়ত | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 52.47 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 43,057 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686507 | area_code = 04828 | area_code_type = Telephone code | registration_plate = KL-34 | blank1_name_sec1 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec1 = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | footnotes = | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], English | blank2_name_sec1 = Nearest cities | blank2_info_sec1 = [[Kottayam]], [[Thodupuzha]], [[Pala, Kerala|Pala]] | blank3_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank3_info_sec1 = [[Pathanamthitta Lok Sabha constituency|Pathanamthitta]] |blank4_name_sec1 = [[Kerala Legislative Assembly|Assembly constituency]] | blank4_info_sec1 = [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | blank2_name_sec2 = Avg. summer temperature | blank2_info_sec2 = {{convert|31|°C|°F}} | blank3_name_sec2 = Avg. winter temperature | blank3_info_sec2 = {{convert|23|°C|°F}} }} '''কাঞ্জিৰাপল্লী ({{lang-en|Kanjirappally}})''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ কোট্টাইম জিলাৰ এখন তালুক আৰু এখন প্ৰধান চহৰ। ই জিলা সদৰ কোট্টায়মৰপৰা প্ৰায় ৩৮ কি.মি.(২৪ মাইল) পূব দিশত অৱস্থিত। ==জলবায়ু== কাঞ্জিৰাপল্লীত [[কেৰালা]]ৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা দিন থকা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম। এই অঞ্চলত গ্ৰীষ্মকালীন মৌচুমী বতাহ, শীতকালীন বৰষুণ আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ (থুলাম মাজা) ফলত প্ৰচুৰ বৰষুণ হয়। ইয়াৰ ফলত বছৰজুৰি তুলনামূলকভাৱে সমভাৱে বৰষুণ বিতৰণ হয়, যিয়ে অঞ্চলটোৰ ৰবাৰ বাগিছাসমূহত অধিক লেটেক্স উৎপাদনত সহায় কৰে। ইয়াত গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৪,১৫৬ মিলিমিটাৰ। <ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=PK Pradeep|title=Physiographic Features and Changes in the rainfall pattern of Kerala|publisher=Physical Oceanography and meteorology division}}</ref> ==পৰিবহণ== পুৰণি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ২২০ (বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১৮৩), যিয়ে কোল্লাম আৰু থেনিক সংযোগ কৰিছে, সেই ঘাইপথে কাঞ্জিৰাপ্পল্লীক ওচৰৰ মুখ্য চহৰসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছে। কে. কে. ৰোড (ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১৮৩; কোল্লাম–থেনি; কোট্টায়ম–কুমিলি পথ)ৰ জৰিয়তে কাঞ্জিৰাপ্পল্লী মুণ্ডাক্কায়ম (১৬ কিমি), কোট্টায়ম (৩৮ কিমি), কুট্টিক্কানাম (৩৪ কিমি), কুমিলি (৭২ কিমি) আৰু কাট্টাপ্পানা (৫৫ কিমি) আদি ওচৰৰ নগৰসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত। *পাম্বা–চেম্মালামাট্টম–এৰাট্টুপেট্টা–নেৰিয়ামংগলাম ৰাজ্যিক ঘাইপথ (এছ এইচ–৪৪)-এ কাঞ্জিৰাপ্পল্লীক শবৰীমালা (৬৫ কিমি), এৰুমেলি (১৫ কিমি), পাম্বা (৬০ কিমি), এৰাট্টুপেট্টা (১৬ কিমি) আৰু থোডুপুঝা (৪৬ কিমি)-ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। *মেইন ইষ্টাৰ্ণ হাইৱে (মুভাট্টুপুঝা–থোডুপুঝা–পালা–মাণিমালা–পাথানামথিট্টা–পুণালুৰ পথ)-এ কাঞ্জিৰাপ্পল্লীক আন বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ নগৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছে। *কাঞ্জিৰাপ্পল্লী–মাণিমালা পথ (১২ কিমি)-এ চাঙ্গানাচেৰীলৈ সহজ যাতায়াতৰ সুবিধা দিয়ে। আনহাতে চেনাপ্পাডি (৮ কিমি)-ৰ জৰিয়তে ৰান্নি (২৬ কিমি)-লৈ সংযোগ স্থাপন হৈছে। *থাম্বালাক্কাডু (৩ কিমি) হৈ যোৱা এটা সংযোগী পথে কাঞ্জিৰাপ্পল্লীৰপৰা পালা (২৬ কিমি)-লৈ পোনপটীয়া যোগাযোগ স্থাপন কৰিছে। *পাৰাথানাম–মুণ্ডাক্কায়ম–পাৰাথোডে–পোডিমাট্টম–২৬থ মাইল–কাঞ্জিৰাপ্পল্লী পথেও অঞ্চলটোৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সড়ক সংযোগ। কাঞ্জিৰাপ্পল্লীৰ নিকটতম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ হৈছে নেডুম্বাশেৰীত অৱস্থিত কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ। নিকটতম ৰে'ল ষ্টেচনসমূহ কোট্টায়ম আৰু চাঙ্গানাচেৰীত অৱস্থিত। আনহাতে, নিকটতম কে এছ আৰ টি চি (কেৰালা ৰাজ্যিক সড়ক পৰিবহণ নিগম) বাছ আস্থান হৈছে পোংকুন্নামত। ২০১৭ চনৰ ১৯ ​​জুলাই তাৰিখে কেৰালা চৰকাৰে সবৰীমলা তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ ভ্ৰমণৰ সুবিধাৰ বাবে কেৰালাৰ ৫ম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, মণিমালা, এৰুমেলিৰ হেৰিছনছ বাগিছাৰ চেৰুভালি এষ্টেটত শবাৰীগিৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ নিৰ্মাণৰ কথা ঘোষণা কৰে।[ <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/kerala-cabinet-gives-nod-to-green-airport-in-kanjirappally-to-facilitate-travel-for-sabarimala-pilgrims-3830747.html|title=Kerala cabinet gives nod to green airport in Kanjirappally to facilitate travel for Sabarimala pilgrims|website=Firstpost|access-date=17 February 2019}}</ref> ==প্ৰশাসন== কাঞ্জিৰাপল্লী বিধান সভা সমষ্টি পাথানমথিত্তা (লোকসভা সমষ্টি)ৰ অংশ। <ref>{{cite web |title=sathya darsanam |url=https://sathyadarsanam.com/remove-term-john-kachiramattam-john-kachiramattamremove-term-kerala-christian-history-kerala-christian-historyremove-term-kerala-church-history-kerala-church-historyremove-term-kerala-christain-le-12/ |website=https://sathyadarsanam.com/}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি== {{columns-list|colwidth=22em| * আলফনছ কান্নানথনম <ref>{{Cite web |title=Member Profile |url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/profile/index/589 |website=Kerala Legislative Assembly |publisher=Kerala Legislative Assembly |access-date=13 July 2026 }}</ref> * পি টি চাকো <ref>{{cite web|title=Rosamma Punnose is no more|url=https://www.deccanchronicle.com/131229/news-current-affairs/article/rosamma-punnose-no-more|website=Deccan Chronicle|access-date=20 December 2016|date=29 December 2013}}</ref> * ৰোজমেৰী (কবি),মালয়ালম ভাষাৰ কবি আৰু অনুবাদক। <ref name="keralawomen">{{cite web |title=റോസ് മേരി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/738 |website=Kerala Women |publisher=Department of Women and Child Development, Kerala state |language=ml |date=26 March 2021 |access-date=7 April 2022 |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224130748/https://keralawomen.gov.in/ml/node/738 |url-status=dead |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224130748/https://keralawomen.gov.in/ml/node/738 |deadurl=yes }}</ref> }} == শিক্ষা== কাঞ্জিৰাপল্লীৰ বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়সমূহ: *ছেইণ্ট এণ্টনিজ পাব্লিক স্কুল, আনক্কাল <ref>{{cite web| url=http://saps.edu.in/| title=St. Antony's Public School| access-date=15 October 2021| website=saps.edu.in}}</ref> * চেইণ্ট জোচেফ এইচ এছ, মুণ্ডকায়াম <ref>{{cite web |title=St. Joseph's HS Mundakayam |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32044 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> *এ কে জে এম (আৰ্চবিশ্বপ কাভুকাট্টু জুবিলী মেম'ৰিয়েল) উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় <ref>{{cite web| url=http://akjmschool.ac.in/introduction/| title=Introduction| access-date=22 November 2021| website=akjmschool.ac.in}}</ref> *আলফিন পাব্লিক স্কুল <ref>{{cite web| url=https://www.alfeenpublicschool.ac.in/about-us/| title=Know Us Better {{!}} About Us {{!}} Alfeen's History| access-date=22 November 2021| website=alfeenpublicschool.ac.in}}</ref> *কুভাপ্পাল্লীৰ অমল জ্যোতি অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় <ref>{{cite web| url=https://ajce.in/home/campuslocation.html| title=Campus Location| access-date=15 October 2021| website=ajce.in}}</ref> *পোডিমাট্টমৰ ছেইণ্ট ডমিনিকছ মহাবিদ্যালয় <ref>{{cite web |title=St. Dominic's College Kanjirapally |url=https://sdck.ac.in/ |website=St. Dominic's College}}</ref> *কৰুথোডুৰ চি. কে. এম. উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় <ref>{{cite web |title=C K M H S S Koruthodu |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32058 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> *আচাম্মা মেম’ৰিয়েল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় কালাকেটি <ref>{{cite web |title=achamma-memorial-higher-secondary-school |url=https://www.indiainfo.net/place/achamma-memorial-higher-secondary-school-2095667}}</ref> * পালাম্পাডাম এল পি এছ <ref>{{cite web |title=Palampadam LPS Chotty |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32305 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> * এন.এইচ.এ.ইউ.পি স্কুল <ref>{{cite web |title=NHA UPS Kanjirappally |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32352 |website=sametham}}</ref> * মাইকা ইংৰাজী মাধ্যম বিদ্যালয় <ref>{{cite web |title=myca-english-medium-school-kanjirapally |url=https://schoolish.co.in/school/myca-english-medium-school-kanjirapally |website=https://schoolish.co.in/}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ছেইণ্ট ডমিনিক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, কাঞ্জিৰাপল্লী <ref>{{cite web |title=ST. DOMINIC'S H S S Kanjirapally |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32030 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> * ছেইণ্ট মেৰীছ গাৰ্লছ হাইয়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল, কাঞ্জিৰাপল্লী <ref>{{cite web |title=St. Mary's G H S Kanjirappally |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32035 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> *ইনফেণ্ট যীচু পাব্লিক স্কুল, কাঞ্জিৰাপল্লী <ref>{{cite web |title=Infant Jesus Public School |url=https://infantjesus.edu.in/contact-us/ |website=https://infantjesus.edu.in/}}</ref> *চেণ্ট এফ্ৰেমৰ এল পি এছ চিৰাকাডাভু <ref>{{cite web |title=St. Ephrem's LPS Chirackadavu |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/32304 |website=https://sametham.kite.kerala.gov.in/}}</ref> * মেডোনা আইটিচি আনচিলিপা <ref>{{cite web |title=Madonna Institute of Electronics Engineering Pvt. ITI |url=https://www.madonnaiti.com/ |website=https://www.madonnaiti.com/ |access-date=2026-08-06 |archivedate=2019-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190905222812/http://www.madonnaiti.com/ |deadurl=yes }}</ref> * আই এইচ আৰ ডি কলেজ অৱ এপ্লাইড ছায়েন্স কাঞ্জিৰাপল্লী <ref>{{cite web |title=IHRD |url=http://www.ihrd.ac.in |website=https://www.ihrd.ac.in/}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} *[https://www.facebook.com/ourkply Kanjirappally Official Facebook] *[http://kanjirappallyvarthakal.com Kanjirappally local news on kanjirappallyvarthkal.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801201700/http://kanjirappallyvarthakal.com/ |date=1 August 2015 }} *[http://kanjirappally.keralaonline.in/news Kanjirappally local news on keralaonline.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804121830/https://kanjirappally.keralaonline.in/news |date=2021-08-04 }} *[http://www.weatherandmap.com/weather/kanjirappally-weather.html Weather In Kanjirappally] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] oz2dylz6bbndvs0uh8n3w12ovq1halv 0 138504 640972 625147 2026-10-01T23:37:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640972 wikitext text/x-wiki [[File:Ilathalam.jpg|thumb|right| ইলাতালম বজাই থকা অৱস্থাত এগৰাকী শিল্পী]] '''ইলাতালম''' {{en|Elathalam}},<ref>{{cite web |title=Bell Metal made Pair Of Manjira, Ilathalam, iskcon kirtan kartal, indi |url=https://spiceandcraft.com |website=spiceandcraft.com |access-date=5 November 2025 |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251015060640/https://www.spiceandcraft.com/ |archivedate=15 October 2025 |deadurl=yes}}</ref> '''ইলতালম''' বা '''ইলাথালম''' দক্ষিণ [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ এবিধ পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ। এই বাদ্যযন্ত্ৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে কাঁহ বা ব্ৰঞ্জ ধাতুৰে গঢ়া হয়। ই দেখিবলৈ এটা সৰু [[তাল (বাদ্য)|তাল]] বা কৰতালৰ দৰে। ইয়াক বজাওঁতে এটা অংশ বাঁওহাতেৰে খামুচি ধৰি আনটো অংশ তাৰ ওপৰত কোবাই আঘাত কৰা হয়। যদিও ই আকাৰত সৰু, সাধাৰণ তালতকৈ ই যথেষ্ট ডাঠ আৰু ইয়াৰ ঝংকাৰ বা ধ্বনি অতি স্পষ্ট। ইলাতালম কেতিয়াও কোনো অনুষ্ঠানৰ মূল বা ঘাই বাদ্য নহয়। ইয়াক কেৰালাৰ বিভিন্ন থলুৱা বাদ্য-বৃন্দ যেনে— [[পঞ্চবাদ্যম]], [[চেণ্ডা মেলম|চেণ্ডা]] মেলম, [[তায়াম্বাকা]] আৰু কাইলায়া বাথিয়াম আদিত সহযোগী বাদ্য হিচাপে সংগত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি [[কথাকলি]] মঞ্চৰ দোৱাৰী বা সহযোগী গায়কসকলে তাল ৰাখিবলৈ আৰু কুঝাল পাত্তু তথা কম্বু পাত্তু বাদ্যৰ লয় দিবলৈ ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ==ইতিহাস== যুগ্ম তালসমূহ হৈছে একপ্ৰকাৰৰ আঘাতজনিত ঘন বাদ্য। প্ৰাচীন ভাৰতীয় সংস্কৃত সাহিত্য তথা খ্ৰীষ্টাব্দৰ আৰম্ভণিতে ৰচিত '[[নাট্যশাস্ত্ৰ]]' পুথিত ইয়াক 'ঘন বাদ্য' হিচাপে ভগাই দেখুওৱা হৈছে। প্ৰাচীন ভাৰতীয় কালৰ ঘন বাদ্যৰ নিদৰ্শনসমূহৰ ভিতৰত তাল আৰু ঘণ্টা আদি অন্যতম। পুৰণি চিত্ৰসমূহৰ মতে নৃত্যশিল্পীসকলে ভৰিত পিন্ধা জুনুকা অতি সুলভ আছিল আৰু আন কিছুমান বাদ্য হাত দি জোকাৰি বজোৱা হৈছিল। ভাৰতীয় সাহিত্যত সংস্কৃত শব্দ 'তাল' আৰু তামিল শব্দ 'তালম'ই সংগীতৰ ছন্দময় গাঁথনি, হাতৰ চাপৰি আৰু একে সময়তে তালৰ গতি বুজোৱা ধাতৱ বাদ্যক সূচায়। ধৰ্মীয় সংগীত আৰু নৃত্যৰ সংগতত তাল সদায় এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈ আহিছে। [[সিন্ধু সভ্যতা]]ৰ খনন কৰাৰ সময়তে আটাইতকৈ পুৰণি তালসমূহ ওলাইছিল। সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ৩য়ৰপৰা ৫ম শতিকাৰ ভিতৰত ৰচিত আৰু ৰজা শুদ্ৰকৰ বুলি জনাজাত '[[মৃচ্ছকটিকা]]' নাটকত এগৰাকী চহকী গণিকাৰ ঘৰত বজোৱা সংগীতৰ গুণ গোৱা হৈছে। তাত উল্লেখ থকা মতে নৃত্যশিল্পীসকলক ঢোল ('[[মৃদংগম]]') আৰু তাল ('কাংস্য তাল')ৰদ্বাৰা সংগত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি [[বাঁহী]] ('বংশী') আৰু [[বীণা]]ৰ ('বীণা') মিঠা সুৰো শুনা গৈছিল। প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ মাজভাগত দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ কিছু অংশ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ছাঁত আছিল, যাৰ বিস্তাৰ সামুদ্ৰিক বেহা-বেপাৰৰ বাটেৰে হৈছিল। এছিয়াৰ সাগৰত জাহাজ বুৰি যোৱাৰ ফলত উদ্ধাৰ হোৱা আটাইতকৈ পুৰণি বাদ্যযন্ত্ৰৰ টুকুৰাটো আছিল এটা অকলশৰীয়া তাল। ৯ম শতিকাৰ মাজভাগত সুমাত্ৰাৰ পূব পাৰত বুৰ যোৱা এই জাহাজখন ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত হোৱা সামুদ্ৰিক বাণিজ্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি সাখীবাদ। ৩০.৫ চেণ্টিমিটাৰ ব্যাসৰ এই চেপেটা ব্ৰঞ্জৰ তালখনৰ মাজভাগত আজিকালিৰ আৰ্হিৰ দৰেই এটা ওখ ঢিবি আৰু তাত এটা সৰু ফুটা আছে। == নামকৰণ== 'ইলাতালম' শব্দটো 'তালাম' আৰু 'ইলা' (তামিল ভাষাত 'পাত') উপসৰ্গ গোট খাই তৈয়াৰ হৈছে। ই দেখিবলৈ পদুম পাতৰ দৰে (তামৰা ইলা)। সেইবাবেই ইয়াক 'ইলাতালম' (পাত-তাল) বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে। == প্ৰসিদ্ধ ইলাতালম শিল্পীসকল == * তৰইল শংকৰ পিল্লাই * তংকু মাৰাৰ * চেল্লাকৰা কুতপ্পন * চেল্লাকৰা উন্নিকৃষ্ণন * চেল্লাকৰা গোপী * মণিআমপৰম্বিল মণি * চেল্লাকৰা সূৰ্যন * পূকোড শশী * চেল্লাকৰা ৰামন কুট্টী * চেল্লাকৰা জয়ন * এম. পি. বিজয়ন * তহাঝাথেদাথ মুৰলী * থলনাড হৰি * পাঞ্জন ভেলুকুট্টী * ৰাজীৱ পি নায়াৰ নাৰায়মংগলম * ভেল্লিনেঝি বিজয়ন * বিনোদ চেল্লাকৰা (কুৱেইট) * চেল্লাকৰা মণিকণ্ঠন * চেল্লাকৰা প্ৰদীপ * উন্নিকৃষ্ণন আয়াৰুথোদি পুলাক্কাড (কেলি বাদ্যকলা: কুৱেইট) * থ্ৰীক্কাপুৰম সনোজ * কালৰিক্কল হৰি == চিত্ৰ সম্ভাৰ == <gallery> File:പഞ്ചവാദ്യം.jpg|পঞ্চবাদ্যমৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈছে ইলাতালম File:Elathalam_-_ഇലത്താളം_02.JPG|ইলাতালম File:Elathalam_-_ഇലത്താളം_01.JPG|ইলাতালম </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{commons category|Elathalam| ইলাতালম}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বাদ‍্যযন্ত্ৰ]] 4cuwuwt9kqwzpacdgphrxgbwpr08zlu 0 138588 640973 639489 2026-10-01T23:52:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640973 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | alt_name = | iucn_category = II | photo = Eravikulam National Park (49444006652).jpg | image_alt = | photo_caption = ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ এক দৃশ্য | image_size = | pushpin_map = | map_alt = | map_caption = কেৰালাত ইয়াৰ অৱস্থান | map_size = | pushpin_relief = 1 | mapframe = Yes | location = [[ইডুক্কি জিলা|ইডুক্কি]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম জিলা|এৰ্নাকুলাম]], কেৰালা, ভাৰত | nearest_town = [[মুন্নাৰ]], পালানী, থেনী, কোঠামংগলাম, আদিমালী | coordinates = {{coords|10.2|N|77.083|E|display=inline, title}} | area_km2 = 97 | established = 1978 | visitation_num = 148,440 | visitation_year = 2001 | governing_body = বন আৰু বন্যপ্ৰাণী বিভাগ, কেৰালা চৰকাৰ | website = {{URL|1=http://www.eravikulam.org/}} }} '''ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালা]]ত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই কেৰালাৰ [[ইডুক্কি জিলা|ইডুক্কি]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম জিলা|এৰ্নাকুলাম]] জিলা জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৯৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। এইখন কেৰালাৰ প্ৰথমখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ১৯৭৮ চনত ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন কেৰালা চৰকাৰৰ বন আৰু বন্যপ্ৰাণী বিভাগৰ অধীনস্থ মুন্নাৰ বন্যপ্ৰাণী সংমণ্ডলে পৰিচালনা কৰে। এই সংমণ্ডলে ইয়াৰ ওচৰৰ মথীকেত্তন শোলা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, আনামুডি শোলা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, পাম্বাদুম শোলা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, চিন্নাৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য আৰু কুৰিঞ্জীমালা অভয়াৰণ্যও তদাৰক কৰে।<ref>K.S. Sudhi (3 November 2006) The Hindu, retrieved 21 June 2007 [https://web.archive.org/web/20070930235251/http://www.hindu.com/2006/11/03/stories/2006110300820200.htm ''New lives bloom in Rajamala'']</ref> == ভূগোল == উদ্যানখনৰ মূল অংশটো প্ৰায় ২,০০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ এক পাহাৰীয়া মালভূমি অঞ্চল। ইয়াৰ ভূ-খণ্ড মূলত ওখ পাৰ্বত্য ঘাঁহনি আৰু 'শোলা' অৰণ্যৰে গঠিত। দক্ষিণ ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বত-শৃংগ 'আনামুডি' (২,৬৯৫ মিটাৰ) এই উদ্যানখনৰ ভিতৰতে অৱস্থিত। উদ্যানখনৰ মাজেৰে বহুতো চিৰপ্ৰৱাহী জুৰি বৈ গৈছে। এই জুৰিবোৰ মিলি পশ্চিম দিশে পেৰিয়াৰ নদী আৰু পূব দিশে কাবেৰী নদীৰ উপনৈ গঠন কৰিছে। উদ্যানখনৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশে ঘন পোয়ামকুট্টী আৰু ইডামালায়াৰ বনাঞ্চল অৱস্থিত।<ref>Eravikulam National Park – Map (2004) Nilgiri Tahr Trust, retrieved 20 June 2007 [http://www.tahrfoundation.org/html/map.htm Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260810184957/http://www.tahrfoundation.org/html/map.htm |date=2026-08-10 }}</ref> লাক্কোম জলপ্ৰপাতো এই অঞ্চলতে আছে। == বন্যপ্ৰাণী == [[File:The Nilgiri Tahr.jpg|thumb|left|110px|ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত থকা নীলগিৰি তহৰ]] উদ্যানখনত ২৬প্ৰকাৰৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ল '[[নীলগিৰি তহৰ]]'। ইয়াত প্ৰায় ৭৫০টা নীলগিৰি তাহৰ আছে। ই হ'ল এক বিৰল পাৰ্বত্য ছাগলীজাতীয় প্ৰাণী।<ref>{{cite web|title=Munnar|url=http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=306|access-date=21 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140118183559/http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=306|archive-date=18 January 2014|url-status=dead|archivedate=18 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140118183559/http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=306|deadurl=yes}}</ref> উদ্যানখনত পোৱা আন স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবোৰ হ'ল— [[ফুটুকী হৰিণ]], [[নীলগিৰি লেঙ্গুৰ]], [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]], [[মেঠোন]], [[সুগৰী পহু]], বনৰীয়া গাহৰি আৰু শৰপহু। ইয়াত থকা ঘাই চিকাৰী কুকুৰজাতীয় প্ৰাণী হ'ল [[শিয়াল]] আৰু [[বনৰীয়া কুকুৰ]]। আনহাতে মেকুৰীজাতীয় ঘাই চিকাৰী প্ৰাণী হ'ল [[হেপা]], ভাৰতীয় [[নাহৰফুটুকী বাঘ]] আৰু [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ]]। ইয়াত কিছুমান সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও পোৱা যায়। যেনে— কেৰ্কেটুৱা, নেউল, [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] আৰু উদ।<ref>UNEP (05/07/2007) World Commission on Protected Areas, World Database on Protected Areas, Eravikulam National Park, Retrieved 7 May 2007 {{cite web |url=http://sea.unep-wcmc.org/wdpa/sitedetails.cfm?siteid=700&level=nat |title=India - Eravikulam |access-date=2007-07-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929140736/http://sea.unep-wcmc.org/wdpa/sitedetails.cfm?siteid=700&level=nat |archive-date=29 September 2007 |df=dmy-all }}</ref> ভাৰতীয় হাতীয়েও ঋতু ভেদে এই উদ্যানখন ভ্ৰমণ কৰে। উদ্যানখনত ১৩২প্ৰকাৰৰ পক্ষী ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ব্লেক-এণ্ড-অৰেঞ্জ ফ্লাইকেচাৰ, নীলগিৰি পিপিট, [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] আদি অন্যতম থলুৱা চৰাই। ইয়াত প্ৰায় ১০১প্ৰকাৰৰ পখিলা আৰু মথ পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰেড ডিস্ক বুছব্ৰাউন আৰু পালানী ফ'ৰৰিং আদি পখিলা ঘাইকৈ শোলা ঘাঁহনি অঞ্চলত আবদ্ধ। উদ্যানখনত ১৯প্ৰকাৰৰ উভচৰ প্ৰাণীও পোৱা গৈছে। === ভেকুলীৰ নতুন প্ৰজাতিৰ আৱিষ্কাৰ === ২০১০ চনত ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত এটা নতুনপ্ৰকাৰৰ ভেকুলী আৱিষ্কাৰ হয়। ই এবিধ উজ্জ্বল ৰঙা-সুমথিৰা বৰণৰ ভেকুলী। ইয়াৰ হাত-ভৰি অতি চুটি হয়। এই নতুন প্ৰজাতিটো কেৱল আনামুডি শৃংগৰ ৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈও কম এলেকাত আবদ্ধ। [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বিজ্ঞানী এছ. ডি. বিজু আৰু ব্ৰুচেলছ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ফ্ৰেংকী বছয়টে ইয়াৰ সন্ধান পাইছিল। এই ভেকুলীটোক 'ৰাওৰচেষ্টছ ৰেস্প্লেণ্ডেনছ' (Raorchestes resplendens) নাম দিয়া হৈছে।<ref>The Hindu – New species of frog found in Eravikulam National Park dt. 6 May 2010 [http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article422619.ece] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720031817/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article422619.ece |date=2011-07-20 }}</ref> ইয়াৰ চকুৰ মণি উজ্জ্বল ৰঙা চকু হয়।<ref name=Biju>{{cite journal |author1=S.D. Biju |author2=Yogesh Shouche |author3=Alain Dubois |author4=S.K. Dutta |author5=Franky Bossuyt | year = 2010 | title = A ground-dwelling rhacophorid frog from the highest mountain peak of the Western Ghats of India | journal = Current Science | volume = 98| issue =8 | pages = 1119–1125}}</ref> == উদ্ভিদ == [[File:Strobilanthes kunthianus in Kurunji. ..jpg|thumb|left|170px|ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত ফুলি থকা নীলকুৰিঞ্জী ফুল]] উদ্যানখনত তিনি ধৰণৰ প্ৰধান উদ্ভিদ গোট পোৱা যায়— ঘাঁহনি, গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ আৰু বনাঞ্চল। ২,০০০ মিটাৰতকৈ ওখ ঠাইবোৰ মূলত ঘাঁহনিৰে আবৃত। কিন্তু পাহাৰৰ ভাঁজবোৰত সৰু সৰু অৰণ্যৰ অংশও আছে। দ উপত্যকাবোৰ ঘন অৰণ্যৰে ভৰা। পাহাৰীয়া থিয় গৰাবোৰৰ নামনিত গুল্মজাতীয় উদ্ভিদ পোৱা যায়। ইয়াত বিভিন্ন সৰু সৰু মছ আৰু লাইকেনো প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা যায়। উদ্যানখনৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হ'ল 'নীলকুৰিঞ্জী' ফুল। এই ফুলবিধ প্ৰতি ১২ বছৰত এবাৰহে ফুলে। == ইতিহাস == ১৯৭১ চনৰ আগতে এই সমগ্ৰ অঞ্চলটো কানন দেৱান হিলছ প্ৰডিউচ কোম্পানীয়ে এটা চিকাৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে পৰিচালনা কৰিছিল। কেৰালা চৰকাৰে ১৯৭১ চনত এখন বিশেষ আইনৰ (Kannan Devan Hill Produce (Resumption of lands) Act, 1971) জৰিয়তে এই ভূমি পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনে। তাৰ পিছত বিলুপ্তপ্ৰায় নীলগিৰি তহৰৰ বাসস্থান সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ১৯৭৫ চনত ইয়াক 'ইৰাভিকুলাম-ৰাজামালা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য' হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৭৮ চনত এই অভয়াৰণ্যখনক এখন পূৰ্ণাংগ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[http://www.eravikulam.org/managementplan.htm "Management Plan", Erivikulam National Park. Accessed 3 August 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100404152119/http://www.eravikulam.org/managementplan.htm |date=4 April 2010 }}</ref> == চিত্ৰ সম্ভাৰ == <gallery> File:eravikulam 1.jpg|ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ট্ৰেকিং পথ File:View of Munnar Mountains.jpg|ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ওপৰৰ পৰা দেখা মুন্নাৰ পৰ্বতমালাৰ দৃশ্য File:Anamudi from Munnar Gundumalai road.jpg|আনামুডি শৃংগ, সোঁফালে, ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত File:Naikolli Mala near Anamudi.jpg|নাইকোল্লী মালা, ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পৰা [[আনামুডি]]ৰ ওচৰত File:Eravikulum National Park PM 12.jpg|ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পথ </gallery> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|2}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Eravikulam National Park| ইৰাভিকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা পৰ্যটন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] cikip1nufkhsbbq8r7h5u9w37fi5jyt 0 138979 641168 634809 2026-10-02T11:19:59Z হানিফ আলী 19725 /* নাম */ অনুবাদ 641168 wikitext text/x-wiki {{In creation}} {{Infobox body of water | name = লোহিত সাগৰ | image_bathymetry = Red Sea topographic map-en.svg | caption_bathymetry = লোহিত সাগৰৰ মানচিত্ৰ | location = [[উত্তৰ আফ্ৰিকা]], [[পূৱ আফ্ৰিকা]], আৰু [[পশ্চিম এছিয়া]] | coordinates = {{Coord|22|N|38|E|region:EG_type:waterbody_scale:1000000|display=inline,title}} | type = [[সাগৰ]] | inflow = [[এডেন উপসাগৰ]], [[চুয়েজ উপসাগৰ]] | outflow = [[বাব-ইল-মাণ্ডেব]], [[ছুয়েজ খাল]] | catchment = | countries = {{Flatlist| * [[জিবুতি]] * [[মিচৰ]] * [[ইৰিত্ৰিয়া]] * [[ইজৰাইল]] * [[জৰ্ডান]] * [[চৌদি আৰব]] * [[ছোমালিয়া]] * [[চুডান]] * [[য়েমেন]] }} | length = {{cvt|2250|km|mi}} | width = {{cvt|355|km|mi}} | area = {{cvt|438000|km2|sqmi}} | depth = {{cvt|490|m|ft}} | max_depth = {{cvt|2730|m|ft}} | volume = {{cvt|233000|km3|cumi}} | residence_time = | shore = | elevation = | frozen = | islands = | settlements = | mapframe = yes | mapframe-stroke-width = 1 | mapframe-zoom = 3 }} {{Contains special characters}} '''লোহিত সাগ''' ({{Lang-en|Red Sea}}) [[আফ্ৰিকা]] আৰু [[এছিয়া]]ৰ মাজত অৱস্থিত [[ভাৰত মহাসাগৰ]]ৰ সাগৰীয় প্ৰৱেশদ্বাৰ। ইয়াৰ সাগৰৰ সৈতে সংযোগ দক্ষিণে, বাব-এল-মাণ্ডেব জলদ্বীপ আৰু এডেন উপসাগৰৰ মাজেৰে। লোহিত সাগৰৰ উত্তৰ দিশত চিনাই উপদ্বীপ, আকাবা উপসাগৰ আৰু ছুৱেজ উপসাগৰ আছে, যিটোৱে [[ছুৱেজ খাল]]লৈ যায়। ইয়াৰ তলত ৰেড ছি ৰিফ্ট আছে, যিটো গ্ৰেট ৰিফ্ট উপত্যকাৰ অংশ। লোহিত সাগৰৰ পৃষ্ঠভাগ প্ৰায় {{cvt|438,000|km2|sqmi}},<ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=State of the Marine Environment Report for the Red Sea and Gulf of Aden: 2006 |url=https://www.cbd.int/doc/meetings/mar/ebsaws-2015-02/other/ebsaws-2015-02-persga-submission1-en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421194829/https://www.cbd.int/doc/meetings/mar/ebsaws-2015-02/other/ebsaws-2015-02-persga-submission1-en.pdf |archive-date=21 April 2021 |access-date=25 January 2020}}</ref> আৰু ইয়াৰ দীঘ {{cvt|2250|km|mi}}, আৰু ইয়াৰ বহল {{cvt|355|km|mi}} ইয়াৰ গড় গভীৰতা {{cvt|490|m|ft}}, আৰু মধ্য ছুয়াকিন ট্ৰাফত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ গভীৰতা {{cvt|2730|m|ft}}।<ref>{{Cite book |last=Dinwiddie |first=Robert |title=Ocean: The World's Last Wilderness Revealed |url=https://archive.org/details/ocean0000unse_e9y9 |date=2008 |publisher=Dorling Kindersley |isbn=978-0-7566-2205-3 |editor-last=Thomas |editor-first=Louise |location=London |page=[https://archive.org/details/ocean0000unse_e9y9/page/452 452]}}</ref> লোহিত সাগৰ যথেষ্ট অগভীৰ, ইয়াৰ প্ৰায় ৪০% অঞ্চল {{cvt|100|m|ft}} গভীৰ, আৰু প্ৰায় ২৫% অঞ্চল {{cvt|50|m|ft}} তকৈ কম গভীৰ। বিস্তৃত অগভীৰ শ্বেলফবোৰ ইহঁতৰ সাগৰীয় জীৱ আৰু প্ৰবালৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। সাগৰত ১০০০ৰো অধিক অকৃমি প্ৰজাতি আৰু ২০০প্ৰকাৰৰ কোমল আৰু কঠিন প্ৰবাল বাস কৰে। লোহিত সাগৰ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উত্তৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় সাগৰ আৰু ইয়াক গ্ল’বেল ২০০ ইক’ৰিজিয়ন হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। == পৰিসৰ == [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জলবিজ্ঞান সংস্থা]]ই লোহিত সাগৰৰ সীমা তলত দিয়া ধৰণে নিৰ্ধাৰণ কৰে:<ref>{{Cite web |year=1953 |title=Limits of Oceans and Seas, 3rd edition |url=https://iho.int/uploads/user/pubs/standards/s-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archive-date=8 October 2011 |access-date=28 December 2020 |publisher=International Hydrographic Organization}}</ref>{{blockquote|''উত্তৰ দিশত''। চুয়েজ উপসাগৰৰ দক্ষিণ সীমা [ৰাছ মুহাম্মাদ (27°43'N) ৰপৰা শ্বাডৱান দ্বীপৰ দক্ষিণ বিন্দু (34°02'E) লৈকে আৰু তাৰপৰা আফ্ৰিকাৰ উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে (27°27'N) পশ্চিম দিশলৈ যোৱা এটা ৰেখা<nowiki>]</nowiki> আৰু আকাবা [ৰাছ আল ফাছমা দক্ষিণ-পশ্চিমে ৰেকুইন দ্বীপলৈ লৈ যোৱা এটা ৰেখা ({{coord|27|57|N|34|36|E|display=inline}}) টিৰান দ্বীপৰ মাজেৰে ইয়াৰ দক্ষিণ-পশ্চিম বিন্দুলৈকে আৰু তাৰপৰা পশ্চিম দিশলৈ চিনাই উপদ্বীপৰ উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে (27°54'N)<nowiki>]</nowiki>। ''দক্ষিণ দিশত। '' হুছন মুৰাদ ({{coord|12|40|N|43|30|E|display=inline}}) আৰু ৰাছ ছিয়ায়ান ({{coord|12|29|N|43|20|E|display=inline}})ক সংযোগ কৰা এটা ৰেখা। }} == একচেটিয়া অৰ্থনৈতিক অঞ্চল == লোহিত সাগৰত [[একচেটিয়া অৰ্থনৈতিক অঞ্চল]]:<ref>{{Cite web |title=Sea Around Us {{!}} Fisheries, Ecosystems and Biodiversity |url=http://www.seaaroundus.org/data/#/eez |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160223181456/http://www.seaaroundus.org/data/#/eez |archive-date=23 February 2016 |access-date=25 February 2021 |website=www.seaaroundus.org}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:100%" |- ! নং ! দেশ ! অঞ্চল (কিমি^২) |- | align=center | ১ || {{KSA}} || align=center | ১৮৬,৩৯২ |- | align=center | ২ || {{SUD}} || align=center | ৯২,৫১৩ |- | align=center | ৩ || {{EGY}} || align=center | ৯১,২৭৯ |- | align=center | ৪ || {{ERI}} || align=center | ৭৮,৩৮৩ |- | align=center | ৫ || {{YEM}} || align=center | ৩৫,৮৬১ |- | align=center | ৬ || {{DJI}} || align=center | ৭,০৩৭ |- style="background:#9acdff; " ! মুঠ | '''লোহিত সাগৰ''' || align=center | '''৪৯১,৪৬৫''' |} টোকা: হালাইব ট্ৰাইঙ্গল [[চুডান]] আৰু [[ইজিপ্ত]]ৰ মাজত বিবাদ কৰিছিল আৰু দুয়োটাৰে বাবে হিচাপ কৰিছিল। [[File:Tihama on the Red Sea near Khaukha, Yemen.jpg|thumb|[[য়েমেন]]ৰ খৌখাৰ ওচৰৰ লোহিত সাগৰৰ টিহামা]] [[File:Empty Coast in Farasan Island.jpg|thumb|ফৰাছান দ্বীপপুঞ্জৰপৰা দেখা লোহিত সাগৰৰ উপকূল]] == নাম == এই অঞ্চলৰ বহু ভাষাত লোহিত সাগৰৰ নাম আছে: * {{langx|rtl=yes|ar|البحر الأحمر|translit=al-Baḥr al-ʾAḥmar|label=[[আধুনিক মানক আৰবী]]}}; {{langx|ar|بحر القلزم|translit=Baḥr al-Qulzum|links=no|rtl=yes|label=মধ্যযুগীয় [[আৰবী ভাষা|আৰবী]]}}; * {{Lang-he|הַיָּם הָאָדוֹם|translit=hayYām hāʾĀḏōm|rtl=yes}}; {{Langx|hbo|יַם־סוּף|translit=[[Yam Suph|Yam Sūf]]|rtl=yes}} * {{langx|cop|ⲫⲓⲟⲙ ⲛ̀ϩⲁϩ|Phiom Enhah}}, or {{langx|cop|ⲫⲓⲟⲙ ⲛ̀ϣⲁⲣⲓ|Phiom ǹšari|label=none}} * {{langx|ti|ቀይሕ ባሕሪ|translit=Qeyyiḥ bāḥrī}} * {{Langx|so|Badda Cas}} * {{langx|aa|Qasa Bad}} ইংৰাজী শব্দ Red Sea প্ৰাচীন গ্ৰীক Erythrà Thálassa ({{lang|grc|Ἐρυθρὰ Θάλασσα}})ৰ প্ৰত্যক্ষ অনুবাদ। এই সাগৰখনকে এসময়ত ইউৰোপীয়সকলে ইৰিথ্ৰিয়ান সাগৰ বুলি কয়। লেটিন ভাষাত {{lang|la|Mare Rubrum}} লগতে— বিকল্পভাৱে {{lang|la|Sinus Arabicus}} (শব্দ অৰ্থত ‘আৰবিয়ান উপসাগৰ’)—ৰোমানসকলে ইয়াক {{lang|la|Pontus Herculis}} (শব্দ অৰ্থত {{literal translation|Sea of Hercules}}) বুলি কয়।<ref>{{cite journal |last1=Phillips |first1=Carl |last2=Villeneuve |first2=François |last3=Facey |first3=William |title=A Latin inscription from South Arabia |journal=Proceedings of the Seminar for Arabian Studies |date=2004 |volume=34 |pages=239–250 |jstor=41223821 }}</ref> আন আন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত আৰবী ভাষাও অন্তৰ্ভুক্ত {{lang|ar|البحر الأحمر|rtl=yes}} ({{tlit|ar|Al-Baḥr Al-Aḥmar}}; বিকল্পভাৱে, {{langx|ar|بحر القلزم|Baḥr Al-Qulzum|translation=[[ক্লাইছমা]] সাগৰ|label=none}}); কপটিক ভাষা {{lang|cop|ⲫⲓⲟⲙ ̀ⲛϣⲁⲣⲓ}} ({{tlit|cop|Phiom ̀nšari}}); [[ছিৰিয়া ভাষা|ছিৰিয়াক]] {{lang|rtl=yes|syc|ܝܡܐ ܣܘܡܩܐ}} ({{tlit|syc|Yammāʾ summāqā}}); সোমালি {{lang|so|বড্ডা কাছ}}; আৰু টিগ্ৰিনিয়া {{langx|ti|ቀይሕ ባሕሪ|label=none}} ({{tlit|ti|Qeyyiḥ bāḥrī}}). সাগৰৰ নামটোৱে পানীৰ পৃষ্ঠৰ ওচৰত ৰঙা ৰঙৰ ট্ৰাইক’ডেচমিয়াম এৰিথ্ৰিয়ামৰ ঋতুভিত্তিক ফুলৰ কথা বুজাব পাৰে।<ref name="britannica">{{Cite encyclopedia |title=Red Sea {{!}} sea, Middle East |encyclopedia=Encyclopedia Britannica Online Library Edition |publisher=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Red-Sea |access-date=14 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123232055/https://www.britannica.com/place/Red-Sea |archive-date=23 January 2023 |url-status=live}}</ref><!-- Some{{Who|date=October 2009}} suggest that it refers to the mineral-rich red [[mountain]]s nearby, which are called Harei Edom ({{langx|he|הרי אדום|links=no}}). ''[[Edom]]'', meaning "ruddy complexion", is also an alternative [[Hebrew language|Hebrew]] name for the red-faced biblical character [[Esau]] (brother of [[Jacob]]), and the nation descended from him, the [[Edomites]], which in turn provides yet another possible origin for ''Red Sea''.{{Citation needed|date=February 2007}} --> আধুনিক কিছুমান পণ্ডিতৰ অনুকূল এটা তত্ত্ব হ’ল ৰঙা নামটোৱে দক্ষিণ দিশটোক বুজায়, ঠিক যেনেকৈ [[কৃষ্ণ সাগৰ|ক’লা সাগৰ]]ৰ নামটোৱে উত্তৰ দিশক বুজাব পাৰে। এই তত্ত্বৰ ভিত্তি হ’ল কিছুমান প্ৰাক-ইণ্ডো-ইউৰোপীয় ভাষাত কাৰ্ডিনেল দিশবোৰক বুজাবলৈ ৰঙীন শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="ChiTra">{{Cite web |title=How the Red Sea Got its Name |work=Smithsonian Journeys |url=http://www.smithsonianjourneys.org/blog/how-the-red-sea-got-its-name-180950850/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190926131326/https://www.smithsonianjourneys.org/blog/how-the-red-sea-got-its-name-180950850/ |archive-date=26 September 2019 |access-date=20 July 2015}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতিকাত লিখা হেৰোডটাছে লোহিত সাগৰ আৰু দক্ষিণ সাগৰক বিনিময়ত ব্যৱহাৰ কৰিছে।<ref>{{cite book |last1=Schmitt |first1=Rüdiger |chapter=Considerations on the name of the Black Sea: what can the historian learn from it? |pages=219–224 |editor1-last=Leschhorn |editor1-first=Wolfgang |editor2-last=Miron |editor2-first=Auguste V. B. |editor3-last=Miron |editor3-first=Andrei |title=Hellas und der griechische Osten: Studien zur Geschichte und Numismatik der griechischen Welt: Festschrift für Peter Robert Franke zum 70. Geburtstag |date=1996 |publisher=SDV Saarbrücker Druckerei und Verlag GmbH |isbn=978-3-930843-12-1 }}</ref> ইস্ৰায়েলীসকলৰ বাবে ঈশ্বৰে লোহিত সাগৰ বিভাজনৰ কাহিনীৰ পৰা য়াম ছুফ''[[Yam Suph]]'' ({{langx|hbo|יַם־סוּף|translation=বেলৰ সাগৰ|label=none|rtl=yes}}) শব্দটো উদ্ভৱ হৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে ইয়াক পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে {{lang|la|মাৰে মক্কা}} ('[[মক্কা]] সাগৰ') আৰু {{tlit|la|Sinus Arabicus}} (‘আৰবীয়া উপসাগৰ’) নামেৰেও জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Arabia |url=http://www.wdl.org/en/item/2919/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605202421/http://www.wdl.org/en/item/2919/ |archive-date=5 June 2013 |access-date=11 August 2013 |publisher=World Digital Library |archivedate=5 June 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605202421/http://www.wdl.org/en/item/2919/ |deadurl=yes }}</ref> কিছুমান প্ৰাচীন ভূগোলবিদে লোহিত সাগৰক "আৰব উপসাগৰ" বুলিও কয়।<ref>{{Cite book |last=Michael D. Oblath |url=https://books.google.com/books?id=c5ya9QVCpIkC&q=Red+sea+as+Arabian+gulf&pg=PA53 |title=The Exodus itinerary sites: their locations from the perspective of the biblical sources |publisher=Peter Lang |year=2004 |isbn=978-0-8204-6716-0 |page=53 |access-date=19 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210065000/https://books.google.com/books?id=c5ya9QVCpIkC&q=Red+sea+as+Arabian+gulf&pg=PA53 |archive-date=10 February 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |doi=10.1525/9780520943728-073 |chapter=Fish Stocks/ Overfishing |title=Encyclopedia of Islands |date=2019 |last1=Brodziak |first1=Jon |pages=310–311 |isbn=978-0-520-94372-8 }}</ref> == History == {{AI-generated|partial=y|section=History|date=January 2026|reason=[[Special:Diff/1159139217|This 2023 edit]]; note [[WP:AISIGNS]] in undue emphasis on significance, negative parallelism, vocab distribution typical of 2023 LLMs, etc}} === Ancient era === [[File:C+B-Ship-Fig1-HatshepsuSailingBoat.PNG|thumb|upright=1.4|[[Ancient Egypt]]ian expedition to the [[Land of Punt]] on the Red Sea coast during the reign of Queen [[Hatshepsut]]]] The earliest known exploration of the Red Sea was conducted by [[ancient Egypt]]ians, as they attempted to establish commercial routes to [[Land of Punt|Punt]]. One such expedition took place around 2500 BCE and another around 1500 BCE (by [[Hatshepsut]]). Both involved long voyages down the Red Sea.<ref>{{Cite book |last=Fernandez-Armesto |first=Felipe |url=https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/24 |title=Pathfinders: A Global History of Exploration |publisher=W.W. Norton & Company |year=2006 |isbn=978-0-393-06259-5 |page=[https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/24 24]}}</ref> The Hebrew Biblical [[Book of Exodus]] relates the account of the [[Israelites]]' [[crossing the Red Sea]], which the Hebrew text calls {{tlit|hbo|[[Yam Suph]]}} ({{Langx|hbo|יַם־סוּף|label=none|rtl=yes}}). {{tlit|hbo|Yam Suph}} was traditionally identified as the Red Sea. [[Rabbi]] [[Saadia Gaon]] (882‒942 CE), in his [[Judeo-Arabic]] translation of the [[Torah]], identifies the crossing place of the Red Sea as {{tlit|jrb|Baḥar al-Qulzum}}, meaning the "[[Gulf of Suez]]".<ref>''Tafsir'', Saadia Gaon, s.v. Exodus 15:22, ''et al''.</ref> In the 6th century BCE, [[Darius the Great]], who was a prominent ruler of the [[Achaemenid Empire]] in [[Persia]], undertook significant efforts to improve and extend navigation in the Red Sea. He sent reconnaissance missions to explore the Red Sea and identify its navigational hazards, such as rocks and currents. This effort was significant, as it contributed to safer and more efficient navigation routes.<ref>{{Cite web |title=Darius' Red Sea Canal Stele {{!}} cabinet |url=https://www.cabinet.ox.ac.uk/darius-red-sea-canal-stele |access-date=8 June 2023 |website=www.cabinet.ox.ac.uk |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716120327/https://www.cabinet.ox.ac.uk/darius-red-sea-canal-stele |url-status=live |archivedate=16 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230716120327/https://www.cabinet.ox.ac.uk/darius-red-sea-canal-stele |deadurl=yes }}</ref> [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumb|upright=1.5|Settlements and commercial centres in the vicinity of the Red Sea involved in the [[spice trade]], as described in the ''[[Periplus of the Erythraean Sea]]'']] In addition to the maritime explorations, during the reign of Darius the Great, a canal was constructed linking the [[Nile|Nile River]] to the northern end of the Red Sea at [[Suez]]. This canal is sometimes referred to as the ancient Suez Canal. It played a pivotal role in improving trade and communication between the Nile Valley and the Red Sea, and beyond to the Indian Ocean. This canal was a predecessor of the modern [[Suez Canal]], which was constructed in the 19th century and remains one of the world's most important waterways.<ref>{{Cite journal |last=Colburn |first=Henry |date=2021 |title=King Darius' Red Sea Canal |url=https://hcommons.org/deposits/item/hc:44609/ |journal=FEZANA Journal |language=en-US |volume=35 |issue=4 |pages=27–30 |access-date=8 June 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716120327/https://hcommons.org/deposits/item/hc:44609/ |url-status=live }}</ref> Ancient records, including inscriptions, evidence the construction of the canal during Darius's reign. Darius commemorated the completion of the canal by creating stelae (stone monuments) with inscriptions in several languages, describing the construction and its benefits. The canal not only facilitated trade but also solidified Darius's control over Egypt and enhanced the Achaemenid Empire's economic and political power in the region.{{cn|date=February 2026}} In the late 4th century BCE, [[Alexander the Great]] sent Greek naval expeditions down the Red Sea to the [[Indian Ocean]]. Greek navigators continued to explore and compile data on the Red Sea. [[Agatharchides]] collected information about the sea in the 2nd century BCE. The ''[[Periplus of the Erythraean Sea]]'' (or ''[[Periplus of the Red Sea]]''), a [[Greek language|Greek]] [[periplus]] written by an unknown author around the 1st century, contains a detailed description of the Red Sea's ports and sea routes.<ref>{{Cite book |last=Fernandez-Armesto |first=Felipe |url=https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/32 |title=Pathfinders: A Global History of Exploration |publisher=W.W. Norton & Company |year=2006 |isbn=978-0-393-06259-5 |pages=[https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern/page/32 32–33]}}</ref> The Periplus also describes how [[Hippalus]] first discovered the direct route from the Red Sea to India. The Red Sea was favored for [[Roman trade with India]] starting with the reign of [[Augustus]], when the [[Roman Empire]] gained control over the Mediterranean, [[Egypt]], and the northern Red Sea. The route had been used by previous states, but traffic volume increased under the Romans. From Indian ports, goods from [[China]] were introduced to the [[Roman Empire|Roman]] world. Contact between Rome and China depended on the Red Sea, but the route was broken by the [[Aksumite Empire]] around the 3rd century CE.<ref>{{Cite book |last=East |first=W. Gordon |url=https://archive.org/details/geographybehindh0000east_z8c9/page/174 |title=The Geography behind History |publisher=W.W. Norton & Company |year=1965 |isbn=978-0-393-00419-9 |pages=[https://archive.org/details/geographybehindh0000east_z8c9/page/174 174–175]}}</ref> From antiquity [[slavery in Saudi Arabia|until the 20th century]], the Red Sea was also a trade route for the [[Red Sea slave trade]] from Africa to the [[Middle East]].<ref>{{cite book |doi=10.1007/978-3-031-13260-5 |title=The Palgrave Handbook of Global Slavery throughout History |date=2023 |isbn=978-3-031-13259-9 |editor-last1=Pargas |editor-last2=Schiel |editor-first1=Damian A. |editor-first2=Juliane }}{{pn|date=May 2025}}</ref> === Middle Ages and modern era === During the [[Middle Ages]], the Red Sea was an important part of the [[spice trade]] route. In 1183, [[Raynald of Châtillon]] launched a raid down the Red Sea to attack the [[Hajj|Muslim pilgrim]] convoys to [[Mecca]].<ref name="Mallett2008">{{cite journal |last1=Mallett |first1=Alex |title=A Trip down the Red Sea with Reynald of Châtillon |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |date=2008 |volume=18 |issue=2 |pages=141–153 |jstor=27755928 |doi=10.1017/S1356186307008024 }}</ref>{{rp|pages=143–144}} The possibility that Raynald's fleet might sack the holy cities of Mecca and [[Medina]] caused fury throughout the Muslim world.<ref name="Mallett2008"/>{{rp|pages=146–147}} However, it appears that Raynald's target was the lightly armed Muslim pilgrim convoys, rather than the well-guarded cities of Mecca and Medina, and the belief in the [[Muslim world]] that Raynald was seeking to sack the holy cities, due to the proximity of those cities to the areas that Raynald raided.<ref name="Mallett2008"/>{{rp|pages=152–153}} In 1513, trying to secure that channel to [[Portugal]], [[Afonso de Albuquerque]] laid [[Siege of Aden (1513)|siege to Aden]]<ref>{{Cite book |last=Newitt |first=M. D. D. |title=A history of Portuguese overseas expansion, 1400–1668 |url=https://archive.org/details/historyofportugu0000newi |publisher=New York Routledge |year=2005 |isbn=978-0-415-23979-0 |location=London |page=[https://archive.org/details/historyofportugu0000newi/page/87 87]}}</ref> but was forced to retreat. They cruised the Red Sea through the [[Bab al-Mandab]], as the first fleet from Europe in modern times to sail these waters. Later in 1524, the city was delivered to Governor Heitor da Silveira as an agreement for protection from the [[Ottoman Empire]].<ref>{{Cite book |last=Mathew |first=K. M. |url=https://books.google.com/books?id=Kl3IR3RJTIEC&q=Heitor+da+Silveira+Aden&pg=PA136 |title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600 |year=1988 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-046-8 |access-date=19 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210065001/https://books.google.com/books?id=Kl3IR3RJTIEC&q=Heitor+da+Silveira+Aden&pg=PA136 |archive-date=10 February 2023 |url-status=live}}</ref> In 1798, [[France]] ordered General [[Napoleon I]] to invade [[Egypt]] and take control of the Red Sea.{{cn|date=February 2026}} Although he failed in his mission, the engineer [[Jean-Baptiste Lepère]], who took part in it, revitalised the plan for a canal which had been envisaged during the reign of the [[pharaoh]]s. Several canals were built in ancient times from the Nile to the Red Sea along or near the line of the present [[Sweet Water Canal]], but none lasted for long. The [[Suez Canal]] was opened in November 1869. During the first half of the 20th century, the [[Red Sea slave trade]] attracted substantial international condemnation.{{cn|date=February 2026}} After the [[Second World War]], the Americans and Soviets exerted their influence whilst the volume of oil tanker traffic intensified. However, the [[Six-Day War]] culminated in the closure of the [[Suez Canal]] from 1967 to 1975. Despite the patrols by the major maritime fleets in the waters of the Red Sea, the Suez Canal has never recovered its supremacy over the Cape route, which is believed to be less vulnerable to piracy.<ref>{{Cite web |title=Piracy Resurges in the Indian Ocean as Red Sea Tensions Escalate – Ship Universe |url=https://www.shipuniverse.com/news/piracy-resurges-in-the-indian-ocean-as-red-sea-tensions-escalate/ |access-date=2025-06-25 |language=en-US}}</ref> ===Red Sea crisis=== {{main|Red Sea crisis}} [[Axis of Resistance|Iranian-backed]] [[Yemen]]i [[Houthis]] have attacked Western ships, including warships, next to the [[Bab al-Mandeb]] during the [[Gaza war]]. One ship was hijacked and taken back to Yemen.<ref>{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/10/houthis-call-wests-bluff-with-renewed-red-sea-drone-assault | title=Houthis call west's bluff with renewed Red Sea drone assault | newspaper=The Guardian | date=10 January 2024 | last1=Sabbagh | first1=Dan }}</ref> == Oceanography == [[File:RedSea.A2004273.1050.250m.jpg|thumb|Red Sea image from [[NASA]]]] [[File:Day Pass down the Red Sea.ogv|thumb|upright=1.35|This video over the south-eastern [[Mediterranean Sea]] and down the coastline of the Red Sea was taken by the crew of Expedition 29 on board the International Space Station.]] The Red Sea is between arid land, [[desert]] and [[semi-desert]].<ref>{{cite book |editor1-first=Najeeb M.A. |editor1-last=Rasul |editor2-first=Ian C.F. |editor2-last=Stewart |title=The Red Sea |series=Springer Earth System Sciences |date=2015 |doi=10.1007/978-3-662-45201-1 |isbn=978-3-662-45200-4 }}{{pn|date=March 2026}}</ref> Many regions of the coastal zone of the Red Sea possess large areas of vigorously growing coral and extensive reef complexes. Due to the tidal currents, low human population, and the minimal development in this climatically inhospitable region, the Red Sea coral reefs are some of the healthiest reef environments in the world.<ref>{{cite journal |last1=Acker |first1=James |last2=Leptoukh |first2=Gregory |last3=Shen |first3=Suhung |last4=Zhu |first4=Tong |last5=Kempler |first5=Steven |title=Remotely-sensed chlorophyll a observations of the northern Red Sea indicate seasonal variability and influence of coastal reefs |url=https://archive.org/details/journal-of-marine-systems_2008-02_69_3-4/page/191 |journal=Journal of Marine Systems |date=February 2008 |volume=69 |issue=3–4 |pages=191–204 |doi=10.1016/j.jmarsys.2005.12.006 |bibcode=2008JMS....69..191A }}</ref> The Red Sea water mass-exchanges its water with the [[Arabian Sea]] and [[Indian Ocean]] via the [[Gulf of Aden]]. These physical factors reduce the effect of high salinity caused by evaporation in the north and relatively hot water in the south.<ref>{{Cite journal |last1=Sofianos |first1=Sarantis S. |last2=Johns |first2=William E. |date=2002 |title=An Oceanic General Circulation Model (OGCM) investigation of the Red Sea circulation, 1. Exchange between the Red Sea and the Indian Ocean |journal=Journal of Geophysical Research: Oceans |language=en |volume=107 |issue=C11 |page=3196 |bibcode=2002JGRC..107.3196S |doi=10.1029/2001JC001184 |doi-access=free}}</ref> The [[climate]] of the Red Sea is the result of two [[monsoon]] seasons: a northeasterly monsoon and a southwesterly monsoon. Monsoon winds occur because of differential heating between the land and the sea.<ref>{{Cite news |title=Climate - Monsoon, Rainfall, Seasonal {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/climate-meteorology/Monsoons |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312110911/https://www.britannica.com/science/climate-meteorology/Monsoons |archive-date=12 March 2026 |access-date=2026-05-30 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |url-status=live }}</ref> Very high surface temperatures and high salinity make this one of the warmest and saltiest bodies of seawater in the world.<ref>{{Cite web |title=Sea Water {{!}} National Oceanic and Atmospheric Administration |url=https://www.noaa.gov/jetstream/ocean/sea-water |access-date=2026-05-30 |website=www.noaa.gov |language=en |archive-date=26 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251126103754/https://www.noaa.gov/jetstream/ocean/sea-water |url-status=live }}</ref> The average surface water temperature of the Red Sea during the summer is about {{cvt|26|C|F|0}} in the north and {{cvt|30|C|F|0|}} in the south, with only about {{cvt|2|C-change}} variation during the winter months. The overall average water temperature is {{cvt|22|C|F|0|}}. Temperature and visibility remain good, with visibility around {{cvt|200|m|ft}}. The sea is known for its strong winds and unpredictable local currents.<ref>{{Cite journal |date=10 October 2009 |title=Zonal surface wind jets across the Red Sea due to mountain gap forcing along both sides of the Red Sea |url=https://www.whoi.edu/cms/files/Jiang_et_al_2009_53843.pdf |journal=Geophysical Research Letters |volume=36 |pages=1 |archive-date=9 August 2017 |access-date=30 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809063700/http://www.whoi.edu/cms/files/Jiang_et_al_2009_53843.pdf |url-status=live }}</ref> The [[rainfall]] over the Red Sea and its coasts is extremely low, averaging {{cvt|60|mm|in|2}} per year. The rain is mostly short showers, often with thunderstorms and occasionally with dust [[storm]]s. The scarcity of rainfall and no major source of fresh water to the Red Sea result in excess evaporation as high as {{cvt|2050|mm|in|0}} per year and high salinity with minimal seasonal variation. A recent{{When|date=June 2023}} underwater expedition to the Red Sea offshore from [[Sudan]] and [[Eritrea]]<ref>[[BBC 2]] television program "''Oceans 3/8 The Red Sea''", 8 pm–9 pm Wednesday 26 November 2008</ref>{{Verify source|date=June 2023}} found surface water temperatures {{cvt|28|C|F|0}} in winter and up to {{cvt|34|C|F|0}} in the summer, but despite that extreme heat, the coral was healthy with much fish life with very little sign of [[coral bleaching]], with only 9% infected by ''[[Thalassomonas loyana]]'', the 'white plague' agent. [[Favia|''Favia favus'']] coral there harbours a virus, BA3, which kills ''T.&nbsp; loyana''.<ref>{{Cite web |title=Virus power harnessed to protect Red Sea coral |url=https://www.newscientist.com/article/mg21528725-700-virus-power-harnessed-to-protect-red-sea-coral/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423092252/http://www.newscientist.com/article/mg21528725.700-virus-power-harnessed-to-protect-red-sea-coral.html |archive-date=23 April 2015 |access-date=4 June 2023 |website=New Scientist |language=en-US}}</ref> Scientists are investigating the unique properties of these corals and their [[commensal]] [[algae]] to determine whether they can be used to rescue bleached corals elsewhere.<ref>{{Cite web |last=Fitzgerald |first=Sunny |date=8 April 2020 |title=The super-corals of the Red Sea |url=https://www.bbc.com/future/article/20200408-the-middle-eastern-corals-that-could-survive-climate-change |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220507075625/https://www.bbc.com/future/article/20200408-the-middle-eastern-corals-that-could-survive-climate-change |archive-date=7 May 2022 |access-date=24 May 2022 |publisher=[[BBC Future]]}}</ref> === Salinity === The Red Sea is one of the saltiest bodies of water in the world, owing to high evaporation and low precipitation; no significant rivers or streams drain into the sea, and its southern connection to the [[Gulf of Aden]], an arm of the Indian Ocean, is narrow.<ref>{{Cite book |last=Por |first=F. D. |url=https://books.google.com/books?id=syn0CAAAQBAJ&q=salinity+of+the+Red+Sea+is+greater+than+the+world+average,&pg=PA65 |title=The Legacy of Tethys: An Aquatic Biogeography of the Levant |date=6 December 2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-009-0937-3 |language=en |access-date=19 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210065003/https://books.google.com/books?id=syn0CAAAQBAJ&q=salinity+of+the+Red+Sea+is+greater+than+the+world+average,&pg=PA65 |archive-date=10 February 2023 |url-status=live}}</ref> Its [[salinity]] ranges from between ~36&nbsp; [[per mil|‰]] in the southern part and 41&nbsp; ‰ in the northern part around the [[Gulf of Suez]], with an average of 40&nbsp; ‰. (Average salinity for the world's [[seawater]] is ~35&nbsp; ‰ on the Practical Salinity Scale, or PSU; that translates to 3.5% of actual dissolved salts).<ref>{{Cite book |last=Hanauer |first=Eric |url=https://books.google.com/books?id=uh6mcZC8yWIC&q=salinity+of+the+Red+Sea+is+greater+than+the+world+average,&pg=PA67 |title=The Egyptian Red Sea: A Diver's Guide |date=1988 |publisher=Aqua Quest Publications, Inc. |isbn=978-0-922769-04-9 |language=en |access-date=19 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210065001/https://books.google.com/books?id=uh6mcZC8yWIC&q=salinity+of+the+Red+Sea+is+greater+than+the+world+average,&pg=PA67 |archive-date=10 February 2023 |url-status=live}}</ref> === Tidal range === In general, tide ranges between {{cvt|0.6|m|ft|1}} in the north, near the mouth of the Gulf of Suez and {{cvt|0.9|m|ft|1}} in the south near the Gulf of Aden, but it fluctuates between {{cvt|0.20|m|ft|2}} and {{cvt|0.30|m|ft|2}} away from the nodal point. The central Red Sea (Jeddah area) is therefore almost tideless, and as such, the annual water level changes are more significant. Because of the small tidal range, the water during high tide inundates the coastal [[sabkha]]s as a thin sheet of water up to a few hundred metres rather than flooding the [[sabkha]]s through a network of channels. However, south of Jeddah in the [[Shoiaba]] area, the water from the lagoon may cover the adjoining sabkhas as far as {{cvt|3|km|mi|0}}, whereas north of [[Jeddah]] in the [[Al-Kharrar]] area the sabkhas are covered by a thin sheet of water as far as {{cvt|2|km|mi|1}}. The prevailing north- and northeast winds influence the movement of water from coastal inlets into adjacent sabkhas, especially during storms. Winter mean sea level is {{cvt|0.5|m|ft|1}} higher than in summer. Tidal velocities passing through constrictions caused by reefs, sand bars, and low islands commonly exceed {{cvt|1–2|m/s|0}}. Coral reefs in the Red Sea are near Egypt, Eritrea, Jordan, Israel, Saudi Arabia, and Sudan.<ref>{{Cite web |title=Coral Reefs of the Gulf of Aqaba and the Red Sea in the Kingdom of Saudi Arabia |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6701/ |access-date=18 June 2024 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=16 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216070415/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6701/ |url-status=live }}</ref> === Current === Detailed information regarding current data is lacking, partially because the currents are weak and both spatially and temporally variable. The variation of temporal and spatial currents is as low as {{cvt|0.5|m|ft|1}}{{clarify|what does this mean?|date=October 2021}} and is governed by the wind. During the summer, northwesterly winds drive surface water south for about four months at a velocity of {{cvt|15–20|cm/s|0}}, whereas in winter the flow is reversed, resulting in the inflow of water from the Gulf of Aden into the Red Sea. The net value of the latter predominates, leading to an overall drift toward the north end of the Red Sea. Generally, the velocity of the tidal current is {{cvt|50–60|cm/s|0}} with a maximum of {{cvt|1|m/s|ft/s|1}} at the mouth of the al-Kharrar Lagoon. However, the range of the north-northeast current along the Saudi coast is {{cvt|8–29|cm/s|0}}.{{citation needed|date=February 2019}} === Wind regime === The northern part of the Red Sea is dominated by persistent north-west [[winds]], with speeds ranging between {{cvt|7|km/h|mph|1}} and {{cvt|12|km/h|mph|1}}. The rest of the Red Sea and the [[Gulf of Aden]] are subjected to regular and seasonally reversible winds. The wind [[regime]] is characterized by seasonal and regional variations in [[speed]] and [[direction (geometry, geography)|direction]] with average speed generally increasing northward.<ref>{{cite journal |last1=Patzert |first1=William C. |title=Wind-induced reversal in Red Sea circulation |journal=Deep Sea Research and Oceanographic Abstracts |date=February 1974 |volume=21 |issue=2 |pages=109–121 |doi=10.1016/0011-7471(74)90068-0 |bibcode=1974DSRA...21..109P }}</ref> The wind is the driving force in the Red Sea, transporting material as suspended load or bedload. Wind-induced currents play an important role in the Red Sea by resuspending bottom sediments and transferring materials from dumping sites to burial sites in a quiescent depositional environment. Wind-generated current [[measurement]] is therefore important for determining sediment dispersal patterns and their role in the erosion and accretion of the coastal rock exposure and submerged coral beds.<ref>{{Cite journal |last=Morcos |first=S. A. |date=1970 |title=Physical and chemical oceanography of the Red Sea |journal=Oceanography and Marine Biology: An Annual Review}}</ref> == Geology == [[File:Dust red sea.jpg|thumb|upright|[[Dust storm]] over the Red Sea]] The Red Sea was formed by the [[Arabian Peninsula]] being split from the [[Horn of Africa]] by the movement of the [[Red Sea Rift]]. This split started in the [[Eocene]] and accelerated during the [[Oligocene]]. The sea is still widening (in 2005, following three weeks of [[tectonic]] activity. It had grown by {{cvt|8|m|ft|disp=sqbr}}),<ref>{{Cite book |last1=Rose |first1=Paul |title=Oceans: Exploring the hidden depths of the underwater world |url=https://archive.org/details/oceansexploringh0000rose |last2=Laking |first2=Anne |publisher=BBC Books |year=2008 |isbn=978-1-84-607505-6 |location=London}}</ref> and it is considered that it will become an ocean in time (as proposed in the model of [[John Tuzo Wilson]]). In 1949, a deep water survey reported anomalously hot [[brine]]s in the central portion of the Red Sea. Later work in the 1960s confirmed the presence of hot, {{cvt|60|C|F}}, saline brines and associated metalliferous muds. The hot solutions were emanating from an active subseafloor [[Rift (geology)|rift]]. [[Lake Assal (Djibouti)|Lake Asal]] in Djibouti is eligible as an experimental site to study the evolution of the deep hot brines of the Red Sea.<ref name="Boschetti-1">{{Cite journal |last1=Boschetti |first1=Tiziano |last2=Awaleh |first2=Mohamed Osman |last3=Barbieri |first3=Maurizio |date=2018 |title=Waters from the Djiboutian Afar: a review of strontium isotopic composition and a comparison with Ethiopian waters and Red Sea brines |journal=Water |volume=10 |issue=11 |page=1700 |doi=10.3390/w10111700 |doi-access=free|bibcode=2018Water..10.1700B |hdl=11573/1202448 |hdl-access=free }}</ref> By observing the strontium isotope composition of the Red Sea brines, it is possible to deduce how these salt waters found at the bottom of the Red Sea could have evolved in a similar way to Lake Asal, which ideally represents their compositional extreme.<ref name="Boschetti-1" /> The high salinity of the waters was not hospitable to living organisms.<ref>{{cite book |doi=10.1007/978-3-662-28603-6 |title=Hot Brines and Recent Heavy Metal Deposits in the Red Sea |url=https://archive.org/details/hotbrinesrecenth0000dege |date=1969 |isbn=978-3-662-27120-9 |editor-last1=Degens |editor-last2=Ross |editor-first1=Egon T. |editor-first2=David A. }}{{pn|date=May 2025}}{{Failed verification|date=June 2023}}</ref> Sometime during the [[Tertiary (period)|Tertiary]], the [[Bab el Mandeb]] closed, and the Red Sea evaporated to an empty hot dry salt-floored sink.<ref>{{Cite web |last=Lehmann |first=Jenny |date=2025-10-02 |title=The Red Sea Vanished From Earth for 100,000 Years Until a Catastrophic Flood Brought It Back |url=https://www.discovermagazine.com/the-red-sea-vanished-from-earth-for-100-000-years-until-a-catastrophic-flood-brought-it-back-48099 |access-date=2025-10-05 |website=Discover Magazine |language=en |archive-date=3 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003192829/https://www.discovermagazine.com/the-red-sea-vanished-from-earth-for-100-000-years-until-a-catastrophic-flood-brought-it-back-48099 |url-status=live }}</ref> Effects causing this would have been: * A "race" between the Red Sea widening and [[Perim Island]] [[volcano|erupting]] filling the Bab el Mandeb with [[lava]]. * The lowering of world [[sea level]] during [[Ice age]]s because of much water being locked up in the [[ice cap]]s. Several volcanic islands rise from the center of the sea. Most are dormant. However, in 2007, [[Jabal al-Tair island]] in the Bab el Mandeb strait erupted violently. Two new islands were formed in 2011 and 2013 in the [[Zubair Group|Zubair Archipelago]], a small chain of islands owned by Yemen. The first island, Sholan Island, emerged in an eruption in December 2011, and the second island, Jadid, emerged in September 2013.<ref>{{Cite web |date=28 December 2011 |title=MSN – Outlook, Office, Skype, Bing, Breaking News, and Latest Videos |url=http://www.nbcnews.com/id/45807839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210065003/https://www.nbcnews.com/id/wbna45807839 |archive-date=10 February 2023 |access-date=10 November 2019 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Israel |first=Brett |date=28 December 2011 |title=New Island Rises in the Red Sea |url=http://www.livescience.com/31004-red-sea-volcanic-island.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128081422/https://www.livescience.com/31004-red-sea-volcanic-island.html |archive-date=28 January 2022 |access-date=31 July 2015 |website=LiveScience.com}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Oskin |first1=Becky |last2=SPACE.com |date=30 May 2015 |title=Red Sea Parts for 2 New Islands |url=http://www.scientificamerican.com/article/red-sea-parts-for-2-new-islands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150803072542/http://www.scientificamerican.com/article/red-sea-parts-for-2-new-islands/ |archive-date=3 August 2015 |access-date=31 July 2015 |website=Scientific American}}</ref> Approximately 40% of the Red Sea is quite shallow at less than {{cvt|100|m|ft}} deep, with about 25% less than {{cvt|50|m|ft}} deep.<ref name="britannica"/> === Oil and gas === Undiscovered oil reserves in the region have been estimated at {{convert|5,041|e6oilbbl|e6m3|order=flip|abbr=off}}. Undiscovered gas reserves in the region have been estimated at {{convert|112,349|e9ft3|e9m3|order=flip|abbr=off|sigfig=3}}. Undiscovered natural gas reserves have been estimated at {{convert|3,077|e6oilbbl|e6m3|order=flip|abbr=off|sigfig=3}}.<ref>{{cite report |doi=10.3133/fs20103119 |chapter=Assessment of Undiscovered Oil and Gas Resources of the Red Sea Basin Province |publisher=USGS |date=2010 |doi-access=free |title=Fact Sheet }}</ref> Most of these plays are controlled by the structure of the basin.<ref>{{Cite journal |last1=Dolson |first1=John C. |last2=Shann |first2=Mark V. |last3=Matbouly |first3=Sayed I. |last4=Hammouda |first4=Hussein |last5=Rashed |first5=Rashed M. |year=2001 |title=Egypt in the Twenty-First Century: Petroleum Potential in Offshore Trends |journal=GeoArabia |volume=6 |issue=2 |pages=211–230 |bibcode=2001GeoAr...6..211D |doi=10.2113/geoarabia0602211 |doi-access=free }}</ref> Normal faults are common as the Red Sea occupies an active diverging margin.<ref>{{cite journal |last1=Beydoun |first1=Z. R. |title=The Hydrocarbon Prospects of the Red Sea-Gulf of Aden: A Review |journal=Journal of Petroleum Geology |date=April 1989 |volume=12 |issue=2 |pages=125–144 |doi=10.1111/j.1747-5457.1989.tb00229.x |bibcode=1989JPetG..12..125B }}</ref> These targets are commonly found below the Salt deposits of the [[Middle Miocene]]. Modern development is focused on the following fields. The Durwara 2 Field was discovered in 1963, while the Suakin 1 Field and the Bashayer 1A Field were discovered in 1976, on the Egyptian side of the Red Sea. The Barqan Field was discovered in 1969, and the Midyan Field in 1992, both within the Midyan Basin on the Saudi Arabian side of the Red Sea. The 20-m thick Middle Miocene Maqna [[formation (geology)|Formation]] is an oil source rock in the basin. [[Oil seep]]s occur near the [[Farasan Islands]], the [[Dahlak Archipelago]], along the coast of Eritrea, and in the southeastern Red Sea along the coasts of Saudi Arabia and Yemen.<ref>{{Cite book |last=Lindquist |first=Sandra |title=The Red Sea Province: Sudr-Nubia(! ) and Maqna(! ) Petroleum Systems, USGS Open File Report 99-50-A |date=1998 |publisher=US Dept. of the Interior |pages=6–7, 9}}</ref> === Mineral resources === {{Unreferenced section|date=May 2022}} [[File:Red sea stony beach taba egypt.jpg|thumb|Red Sea coast in [[Taba, Egypt]]]] In terms of mineral resources, the major constituents of the Red Sea sediments are as follows: ; [[Biogenic]] constituents : [[Nanofossil]]s,{{Citation needed|date=May 2025}} [[foraminifera]], [[pteropod]]s, [[siliceous]] fossils{{Citation needed|date=May 2025}} ; [[Volcanogenic lake|Volcanogenic]] constituents: :[[Tuff]]ites, [[volcanic ash]], [[montmorillonite]], [[cristobalite]], [[zeolite]]s ; [[Terrigenous sediment|Terrigenous]] constituents : [[Quartz]], [[feldspar]]s, rock fragments, [[mica]], heavy minerals, [[clay mineral]]s<ref>{{Cite web |date=7 October 2015 |title=Sudan, Saudi Arabia discuss minerals exploration in the Red Sea |url=https://sudantribune.com/article55069/ |access-date=18 June 2024 |website=Sudan Tribune |language=en-US |archive-date=26 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226142414/https://sudantribune.com/article55069/ |url-status=live }}</ref> ; [[Authigenic]] minerals : [[Sulfide mineral]]s, [[aragonite]], [[calcite]], [[wikt:protodolomite|protodolomite]],{{Citation needed|date=May 2025}} [[Dolomite (mineral)|dolomite]], quartz,{{Citation needed|date=May 2025}} [[chalcedony]] ; [[Evaporite]] minerals<ref>{{Cite journal |last1=Shevchenko |first1=Illia |last2=Engelbrecht |first2=Johann P. |last3=Mostamandi |first3=Suleiman |last4=Stenchikov |first4=Georgiy |date=2021-07-01 |title=Evaluation of minerals being deposited in the Red Sea using gravimetric, size distribution, and mineralogical analysis of dust deposition samples collected along the Red Sea coastal plain |journal=Aeolian Research |volume=52 |article-number=100717 |doi=10.1016/j.aeolia.2021.100717 |doi-access=free |bibcode=2021AeoRe..5200717S |hdl=10754/669667 |hdl-access=free }}</ref> : [[Magnesite]], [[gypsum]], [[anhydrite]], [[halite]], [[polyhalite]] ; [[Brine]] precipitate : Fe-[[montmorillonite]],{{Citation needed|date=May 2025}} [[goethite]], [[hematite]], [[siderite]], [[rhodochrosite]], [[pyrite]], [[sphalerite]], anhydrite{{Citation needed|date=May 2025}} == Ecosystem == [[File:Hawksbill turtle at Elphinstone Reef, Red Sea, Egypt (35150034493).jpg|thumb|[[Hawksbill sea turtle]] in the [[Elphinstone Reef]]]] [[File:Nudibranch egg ribbon at Shaab Mahmoud.JPG|thumb|upright|Nudibranch egg ribbon at Shaab Mahmoud]] The Red Sea is a rich and diverse ecosystem. For example, more than 1200 fish species have been recorded in the Red Sea,<ref name="fishbase">{{Cite web |last1=Froese |first1=Rainer |last2=Pauly, Daniel |year=2009 |title=FishBase |url=http://www.fishbase.org/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217070339/http://www.fishbase.org/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=5 |archive-date=17 December 2020 |access-date=12 March 2009}}</ref> of which 10% are endemic, found nowhere else.<ref>{{Cite book |last=Siliotti |first=A. |title=Fishes of the red sea |year=2002 |publisher=Geodia Edizioni Internazionali |isbn=978-88-87177-42-8 |editor-last=Verona, Geodia}}</ref> Since the opening of the Suez Canal in November 1869, over a thousand marine species from the Red Sea—from plankton, seaweeds, invertebrates to fish—have migrated northward and settled in the [[Mediterranean Sea]]. To the point that a number of them now form a significant component of the Mediterranean ecosystem. The resulting change in biodiversity, without precedent in human memory, is currently accelerating, in particular for fishes according to surveys engaged by the [[Mediterranean Science Commission]].<ref>Atlas of Exotic Fishes in the Mediterranean Sea. 2nd Edition. 2021. (F. Briand Ed.) CIESM Publishers, Paris, Monaco 366 p.[https://ciesm.org/catalog/index.php?article=2021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206224806/https://ciesm.org/catalog/index.php?article=2021 |date=6 December 2022 }}</ref> [[File:Red sea coral reef.jpg|thumb|Red Sea coral and marine fish]] The rich diversity of the Red Sea is in part due to the {{cvt|2000|km|mi|-1}} of [[coral reef]] extending along its coastline; these fringing reefs are 5000–7000 years old and are largely formed of stony [[acropora]] and [[porites|porite]] corals. The reefs form platforms and sometimes lagoons along the coast, and occasionally other features such as cylinders (e.g., the [[Blue Hole (Red Sea)]] at [[Dahab]]). The Red Sea also hosts many offshore reefs, including several true atolls. Many of the unusual offshore reef formations defy classic (i.e., Darwinian) coral reef classification schemes and are generally attributed to the high levels of tectonic activity that characterize the area. Both offshore and coastal reefs are visited by pelagic species of fish, including many of the 44 recorded species of shark, and by many species (over 175) of [[nudibranch]], many of which are endemic to the Red Sea.<ref name="SAW Yonow">{{Cite magazine |last=Yonow |first=Nathalie |year=2012 |title=Nature's Best-Dressed |url=http://archive.aramcoworld.com/issue/201204/nature.s.best-dressed.htm |url-status=live |magazine=Saudi Aramco World |publisher=Aramco Services Company |volume=63 |pages=2–9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181220045032/http://archive.aramcoworld.com/issue/201204/nature.s.best-dressed.htm |archive-date=20 December 2018 |access-date=11 December 2018 |number=4}}</ref> Other coastal Red Sea habitats include [[sea grass|seagrass]] beds, [[Dry lake|salt pans]], [[mangroves]] and [[salt marshes]]. Furthermore, the deep Red Sea [[brine pools]] have been extensively studied for their microbial life, characterized by their diversity and adaptation to extreme environments. The high marine biodiversity of the area is recognized by the Egyptian government, which set up the [[Ras Mohammed|Ras Mohammed National Park]] in 1983. The rules and regulations governing this area protect local marine life. Ras Mohammed is one of the world's top 10 sites recognized by the [[International Union for Conservation of Nature]] for effective management of marine ecosystems, and the first marine protected area in Africa and the Middle East.<ref>{{Cite web |date=2018-12-03 |title=Ras Mohammed National Park: Egypt's underwater paradise among the best protected marine reserves on the planet {{!}} IUCN |url=https://iucn.org/news/protected-areas/201812/ras-mohammed-national-park-egypts-underwater-paradise-among-best-protected-marine-reserves-planet |access-date=2025-06-25 |website=International Union for Conservation of Nature |language=en |archive-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625094644/https://iucn.org/news/protected-areas/201812/ras-mohammed-national-park-egypts-underwater-paradise-among-best-protected-marine-reserves-planet |url-status=live }}</ref> Due to the high volume of maritime traffic, which accounts for 12–15% of global trade, the Red Sea is considered highly vulnerable to marine pollution, particularly oil spills. Academic literature has increasingly focused on both past disasters and predictive modelling. Studies have modelled spill trajectories and their environmental consequences.<ref>{{cite journal |last1=Abdallah |first1=Ibrahem M. |last2=Chantsev |first2=Valery YU. |title=Modeling marine oil spill trajectory and fate off Hurghada, Red Sea coast, Egypt |journal=Egyptian Journal of Aquatic Biology and Fisheries |date=November 2022 |volume=26 |issue=6 |pages=41–61 |doi=10.21608/ejabf.2022.269676 |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mittal |first1=H. V. R. |last2=Langodan |first2=Sabique |last3=Zhan |first3=Peng |last4=Li |first4=Shihan |last5=Knio |first5=Omar |last6=Hoteit |first6=Ibrahim |title=Hazard assessment of oil spills along the main shipping lane in the Red Sea |journal=Scientific Reports |date=23 August 2021 |volume=11 |issue=1 |page=17078 |doi=10.1038/s41598-021-96572-5 |doi-access=free|pmid=34426613 |pmc=8382762 |bibcode=2021NatSR..1117078M }}</ref> Others have analysed the ecological impact of spills on coral reefs and marine biodiversity and assessed how chemical dispersants and specific oil compounds affect marine fauna and coastal ecosystems.<ref>{{cite journal |last1=Epstein |first1=N. |last2=Bak |first2=R.P.M. |last3=Rinkevich |first3=B. |title=Toxicity of Third Generation Dispersants and Dispersed Egyptian Crude Oil on Red Sea Coral Larvae |url=https://archive.org/details/sim_marine-pollution-bulletin_2000-06_40_6/page/497 |journal=Marine Pollution Bulletin |date=June 2000 |volume=40 |issue=6 |pages=497–503 |doi=10.1016/S0025-326X(99)00232-5 |bibcode=2000MarPB..40..497E }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Nukapothula |first1=Sravanthi |last2=Suneel |first2=V. |last3=Yunus |first3=Ali P. |last4=Rao |first4=V. Trinadha |last5=Chen |first5=Chuqun |title=Impact assessment of oil spills on the Red Sea waters using remote sensing and numerical modeling |journal=Regional Studies in Marine Science |date=September 2025 |volume=86 |article-number=104187 |doi=10.1016/j.rsma.2025.104187 |bibcode=2025RSMS...8604187N }}</ref><ref>{{cite book |doi=10.1007/978-3-030-39593-3_12 |chapter=Oil Pollution in the Northern Red Sea: A Threat to the Marine Environment and Tourism Development |title=Environmental Remote Sensing in Egypt |series=Springer Geophysics |date=2020 |last1=Kostianaia |first1=Evgeniia A. |last2=Kostianoy |first2=Andrey |last3=Lavrova |first3=Olga Yu. |last4=Soloviev |first4=Dmitry M. |pages=329–362 |isbn=978-3-030-39592-6 }}</ref> Public health literature has raised concerns over the spill's impact on respiratory illness and waterborne contamination in coastal populations.<ref>{{cite journal |last1=Huynh |first1=Benjamin Q. |last2=Kwong |first2=Laura H. |last3=Kiang |first3=Mathew V. |last4=Chin |first4=Elizabeth T. |last5=Mohareb |first5=Amir M. |last6=Jumaan |first6=Aisha O. |last7=Basu |first7=Sanjay |last8=Geldsetzer |first8=Pascal |last9=Karaki |first9=Fatima M. |last10=Rehkopf |first10=David H. |title=Public health impacts of an imminent Red Sea oil spill |journal=Nature Sustainability |date=11 October 2021 |volume=4 |issue=12 |pages=1084–1091 |doi=10.1038/s41893-021-00774-8 |pmid=34926834 |pmc=8682806 |bibcode=2021NatSu...4.1084H }}</ref> === List of fauna species found in the Red Sea and the Gulf of Aqaba === {{Unreferenced section|date=November 2025}} === Crustaceans === * ''[[Alachosquilla vicina]]'' * Hairy elbow crab * Rusty guard crab * Brown guard crab * Indo-Pacific hairy hermit crab * Grapsus granulosus * Furrowed crab * Tiny rock crab * Soft coral spider crab * Purple estuarine rock crab * One-horned spider crab * Soft coral crab * Scaly rock crab * Haig's porcelain crab * Violet crab * Ornamental spider crab * Xenia swimming crab * Reticulated hermit crab * Showy xanthid crab * Giant elbow crab * White-handed fiddler crab * Woodmason's hermit crab * Inversed fiddler crab * African blue swimming crab * Rosy hermit crab * Tetralia nigrolineata * Setiferous hermit crab * Hairy coral crab === Sea turtles === * [[Green sea turtle]] * [[Hawksbill sea turtle]] === Dolphins === * [[Spinner dolphin]] * [[Indo-Pacific bottlenose dolphin]] * [[Common bottlenose dolphin]] * [[Indian humpback dolphin]] * [[Risso's dolphin]] * [[Pantropical spotted dolphin]] === Fish === {{See also|List of fishes of the Red Sea|List of reef fish of the Red Sea|List of deep water fish of the Red Sea}} * [[Lyretail Anthias|Lyretail anthias]] (The most commonly found fish in the sea) * Red Sea anemonefish * [[Pterois miles|Indian lionfish]] * [[Klunzinger's wrasse]] * Indian bullethead parrotfish * [[Sohal tang]] * [[Red Sea bannerfish]] * [[Masked puffer]] * [[Raccoon butterflyfish]] * [[Sergeant major (fish)|Sergeant major]] * [[Giant moray eel]] * [[Arabian Picasso triggerfish]] * [[Rusty parrotfish]] * [[White-spotted pufferfish]] * [[Threadfin butterflyfish]] * Lined bristletooth * [[Bluespotted cornetfish]] * [[Purple tang]] * [[Coral grouper]] * [[Crown Butterflyfish|Crown butterflyfish]] * Red Sea goatfish * Indian Ocean humbug * [[Titan triggerfish]] * [[Yellow boxfish]] * [[Threespot dascyllus]] * [[Orangestripe triggerfish]] * [[Emperor angelfish]] * [[Yellow-edged lyretail]] * Dusky surgeonfish * [[Arothron_stellatus|Starry pufferfish]] * Greasy rockrod grouper * [[Napoleon fish]] * Geometric moray eel * [[Sharksucker]] (Also called a remora.) * Golden-striped mackerel * [[Great barracuda]] * Panther flounder * Doublebar bream * [[Giant trevally]] * Zigzag wrasse * [[Dogtooth tuna]] * [[Needlefish]] (Houndfish) * Black-barred halfbeak * Red Sea garden eel * [[Smallscale scorpionfish]] * [[Fringelip mullet]] * Flathead pomfret * [[Yellowfin tuna]] * [[Mahi-mahi]] === Jellyfish and cnidarians === * [[Cauliflower jellyfish]] * Mangrove upside-down jelly * Amakusa jelly * [[Purple Jellyfish|Pelagic purple jelly]] * [[Nomad jellyfish]] * [[Moon Jellyfish|Moon jellyfish]] === Sharks === {{See also|List of sharks in the Red Sea}} * [[Tawny nurse shark]] * [[Whale shark]] * [[Tiger shark]] * [[Whitetip reef shark]] * [[Great hammerhead]] * [[Blacktip reef shark]] * [[Gray reef shark]] * [[Pelagic thresher shark]] * [[Spinner shark]] * [[Silky shark]] * [[Oceanic whitetip shark]] * [[Spot-tail shark]] * [[Longfin mako shark]] * [[Sicklefin lemon shark]] * [[Shortfin mako shark]] * [[Zebra shark]] * [[Bull shark]] * [[Great white shark]] (exceptionally rare) === Billfish === * [[Swordfish]] * [[Striped marlin]] * [[Indo-Pacific sailfish]] === Octopuses and other cephalopods === * [[Day octopus]] * Ornate night octopus * [[Mimic octopus]] * Marbled octopus * Red Sea long-arm octopus * [[Giant squid]] === Rays === * [[Cowtail stingray]] * [[Porcupine ray]] * [[Ornate eagle ray]] * [[Reticulate whipray]] * [[Sicklefin devil ray]] * Bluespotted fantail ray * Oceanic manta ray === Lobsters === * Pronghorn spiny lobster * [[Painted spiny lobster]] === Whales === * [[False killer whale]] (one was discovered off the coast of Saudi Arabia in December 2024) * [[Pygmy blue whale]] * [[Bryde's whale]] (one was found in Al-Qunfudah) * [[Blue whale]] (one was seen in the Gulf of Aqaba in 2018) * [[Sperm whale]] * [[Humpback whale]] (rare to see, as they enter the ocean through the [[Bab Al-Mandeb]] strait) == Environmental impacts of the Red Sea crisis == {{main|Red Sea crisis}} Since November 2023, [[Houthi]] forces have conducted over 100 attacks against commercial and naval vessels, transforming the Red Sea into a high-risk zone for [[environmental disasters]].<ref>{{cite web |last1=Raydan |first1=Noam |last2=Nadimi |first2=Farzin |title=Houthi Shipping Attacks: Patterns and Expectations for 2025 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/houthi-shipping-attacks-patterns-and-expectations-2025 |website=The Washington Institute for Near East Policy |access-date=28 December 2025 |date=16 December 2024}}</ref> === Pollution through oil and chemical spills === The sinking of the [[MV Rubymar]] in February 2024 created an 18-mile oil slick resulting from approximately 200 tons of [[heavy fuel oil]] and 80 tons of [[marine diesel oil]].<ref>{{cite web |last1=Mazzucco |first1=Leonardo Jacopo Maria |title=From Navigational Disruptors to Ecocriminals: The Environmental Impact of the Houthi Anti-Shipping Campaign in the Red Sea |url=https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |website=Arab Gulf States Institute |access-date=28 December 2025 |date=12 March 2025 |archive-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260216030522/https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |url-status=live }}</ref> Additionally, the vessel was also carrying 21,000 metric tons of [[fertilizer]], raising concerns about large-scale nutrient overloading that could trigger extensive [[algal blooms]], potentially leading to seawater contamination and fish mortality.<ref>{{cite web |title=Red Sea Attacks Lead to Environmental Emergency |url=https://paxforpeace.nl/news/red-sea-attacks-lead-to-environmental-emergency/#content |website=PAX |access-date=28 December 2025 |date=18 July 2025 |archive-date=18 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118102107/https://paxforpeace.nl/news/red-sea-attacks-lead-to-environmental-emergency/#content |url-status=live }}</ref> The vessel sank two weeks after being attacked by [[Houthi]] forces, posing risks to marine life, including [[coral reefs]].<ref>{{cite web |title=The Red Sea Crisis Impacts on global shipping and the case for international co-operation |url=https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/repositories/red-sea-crisis-impacts-global-shipping.pdf |website=International Transport Forum |access-date=28 December 2025 |date=2024 |archive-date=18 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918154118/https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/repositories/red-sea-crisis-impacts-global-shipping.pdf |url-status=live }}</ref> The oil slick drifted toward [[Yemen]]'s [[Farasan Islands]] and [[Eritrea]]'s [[Dahlak Archipelago]] and posed a high threat to coastal communities, aquatic [[fauna]] and sensitive [[ecosystems]] in the region.<ref>{{cite web |last1=Mazzucco |first1=Leonardo Jacopo Maria |title=From Navigational Disruptors to Ecocriminals: The Environmental Impact of the Houthi Anti-Shipping Campaign in the Red Sea |url=https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |website=Arab Gulf States Institute |access-date=28 December 2025 |date=12 March 2025 |archive-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260216030522/https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |url-status=live }}</ref> Similar [[oil spill]]s forming around vessels have been reported following [[Houthi]] attacks. Some oil sinks to the ground while the rest follows the current and can be washed ashore where it affects [[flora]] and [[fauna]].<ref>{{cite web |title=Red Sea Attacks Lead to Environmental Emergency |url=https://paxforpeace.nl/news/red-sea-attacks-lead-to-environmental-emergency/#content |website=PAX |access-date=28 December 2025 |date=18 July 2025}}</ref> The August 2024 [[attacks on the Sounion]] tanker carrying 150,000 tons of [[crude oil]] represented a further threat, with salvage operations repeatedly hindered by [[Houthi]] interference before it was safely removed by the EU's [[Operation Aspides]].<ref>{{Cite web |last=Wright |first=Robert |title=Attack on oil tanker in Red Sea threatens 'severe ecological disaster' |url=https://www.ft.com/content/7f886279-fecb-4410-b402-fbf85b9411b1 |website=Financial Times |url-access=subscription |access-date=28 December 2025 |date=24 August 2024 |archive-date=18 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918220025/https://www.ft.com/content/7f886279-fecb-4410-b402-fbf85b9411b1 |url-status=live }}</ref> The [[attacks on the MV Tutor]] in June 2024 and on the Chios Lion tanker in July 2024, generating a 136-mile [[oil slick]], illustrate the systematic pattern of environmental damage from sustained maritime conflict to the Red Sea ecosystem.<ref>{{cite web |last1=Mazzucco |first1=Leonardo Jacopo Maria |title=From Navigational Disruptors to Ecocriminals: The Environmental Impact of the Houthi Anti-Shipping Campaign in the Red Sea |url=https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |website=Arab Gulf States Institute |access-date=28 December 2025 |date=12 March 2025 |archive-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260216030522/https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |url-status=live }}</ref>&nbsp; === Rising emissions through vessel rerouting === Container vessel traffic through the [[Suez Canal]] declined by approximately 75 percent in 2024 compared to 2023, as many shipping companies rerouted vessels around [[Africa]]'s [[Cape of Good Hope]].<ref>{{cite web |title=The Red Sea crisis: Renewed attacks keep shipping at risk |url=https://www.project44.com/supply-chain-insights/the-red-sea-crisis-ceasefire-collapse-leaves-red-sea-in-tumultuous-state/ |website=Project 44 |access-date=28 December 2025 |date=21 August 2025 |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231004422/https://www.project44.com/supply-chain-insights/the-red-sea-crisis-ceasefire-collapse-leaves-red-sea-in-tumultuous-state/ |url-status=live }}</ref> Ships that would normally transit through the [[Suez Canal]] now travel 50-60 percent longer distances.<ref>{{cite web |title=The Impact of the Red Sea Crisis on Global Shipping and Trade |url=https://www.freightos.com/freight-blog/market-update/red-sea-crisis-impact/ |website=Freightos |access-date=28 December 2025 |date=27 November 2024 |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205062321/https://www.freightos.com/freight-blog/market-update/red-sea-crisis-impact/ |url-status=live }}</ref> The rerouting adds around 4575 [[nautical miles]] to the sailing distance between [[Shanghai]] and [[Rotterdam]], increasing voyage durations on average by 12 days.<ref name="Notteboom Haralambides 2024 Red Sea Crisis">{{cite journal |last1=Notteboom |first1=Theo |last2=Haralambides |first2=Hercules |last3=Cullinane |first3=Kevin |title=The Red Sea Crisis: ramifications for vessel operations, shipping networks, and maritime supply chains |journal=Maritime Economics & Logistics |date=March 2024 |volume=26 |issue=1 |pages=1–20 |doi=10.1057/s41278-024-00287-z }}</ref> Thus, the rerouting leads to an increase in fuel consumption of up to 33 percent depending on speed, distance and the type of vessel.<ref>{{cite web |title=The Red Sea Crisis Impacts on global shipping and the case for international co-operation |url=https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/repositories/red-sea-crisis-impacts-global-shipping.pdf |website=International Transport Forum |access-date=28 December 2025 |date=2024}}</ref> The resulting environmental impact manifests as approximately 40 percent increase in [[CO₂ emissions]] per voyage<ref>{{cite web |title=The Impact of the Red Sea Crisis on Global Shipping and Trade |url=https://www.freightos.com/freight-blog/market-update/red-sea-crisis-impact/ |website=Freightos |access-date=28 December 2025 |date=27 November 2024}}</ref>, with speed increases potentially amplifying emissions by an additional 14 percent.<ref>{{cite web |title=The Red Sea Crisis Impacts on global shipping and the case for international co-operation |url=https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/repositories/red-sea-crisis-impacts-global-shipping.pdf |website=International Transport Forum |access-date=28 December 2025 |date=2024 |archive-date=18 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918154118/https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/repositories/red-sea-crisis-impacts-global-shipping.pdf |url-status=live }}</ref> The longer round-trip schedules&nbsp; imply that fleets require at least two additional ships to ensure a weekly service. Those supplementary vessels also contribute to total fleet emissions, leading to a 67 percent increase in [[CO₂ emissions]] for a typical Asia-North Europe service operating weekly.<ref name="Notteboom Haralambides 2024 Red Sea Crisis"/> Given that maritime shipping accounts for approximately 3 percent of global [[greenhouse gas emissions]], the [[Red Sea crisis]] represents a setback to the international climate goal to reach [[net-zero emissions]] by or around 2050<ref>International Maritime Organization. 2023 IMO Strategy on Reduction of GHG Emissions From Ships, Annex 1—Resolution MEPC.377(80), Marine Environment Protection Committee, Adopted on 7 July 2023, London: International Maritime Organization. https://cdn.qualenergia.it/wp-content/uploads/2023/07/Resolution-MEPC.37780.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240802070852/https://cdn.qualenergia.it/wp-content/uploads/2023/07/Resolution-MEPC.37780.pdf |date=2 August 2024 }}</ref> and simultaneously makes it more difficult to comply with the long-term temperature goal set out in Article 2 of the [[Paris Agreement]].<ref>United Nations. (2015). Paris Agreement. UN Doc. FCCC/CP/2015/10/Add.1. https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251225150642/https://unfccc.int/sites/default/files/english_paris_agreement.pdf |date=25 December 2025 }}</ref> While regional emissions at the Red Sea dropped 60 percent&nbsp; as fewer large vessels transit the waterway, this is offset by substantially increased global emissions resulting from longer rerouting.<ref>{{cite web |title=How the Red Sea Crisis has impacted international shipping activity and emissions at Saudi ports |url=https://oceanmind.global/knowledge-hub/how-the-red-sea-crisis-has-impacted-international-shipping-activity-and-emissions-at-saudi-ports/ |website=Ocean Mind |access-date=28 December 2025 |date=16 July 2025 |archive-date=17 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012421/https://oceanmind.global/knowledge-hub/how-the-red-sea-crisis-has-impacted-international-shipping-activity-and-emissions-at-saudi-ports/ |url-status=live }}</ref>&nbsp; Another discussed option for rerouting vessels is the [[Northern Sea Route]], which would reduce sailing distance by up to 40 percent compared to the Red Sea route. This would pose significant ecological risks, including higher per-container emissions due to smaller ship sizes, increased [[black carbon]] pollution in the fragile [[Arctic]], and disruption to marine ecosystems. Weak regulatory enforcement in the area and inadequate waste infrastructure further undermine the environmental sustainability of the [[Northern Sea Route]].<ref>{{cite journal |last1=Zhu |first1=Shengda |last2=Fu |first2=Xiaowen |last3=Ng |first3=Adolf K.Y. |last4=Luo |first4=Meifeng |last5=Ge |first5=Ying-En |title=The environmental costs and economic implications of container shipping on the Northern Sea Route |journal=Maritime Policy & Management |date=19 May 2018 |volume=45 |issue=4 |pages=456–477 |doi=10.1080/03088839.2018.1443228 }}</ref> === Biodiversity loss and damage to marine life === The increase in shipping traffic via the [[Cape of Good Hope]] leads to [[underwater noise pollution]] on this route, which affects local [[fish]] stocks and [[marine mammals]].<ref>{{cite news |last1=Baraniuk |first1=Chris |title=Red Sea crisis: What it takes to reroute the world's biggest cargo ships |url=https://supernet.isenberg.umass.edu/media/BBC-future-20240121.pdf |access-date=29 December 2025 |publisher=BBC |date=21 January 2024 |archive-date=23 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523023850/https://supernet.isenberg.umass.edu/media/BBC-future-20240121.pdf |url-status=live }}</ref> Additionally, it results in increasing numbers of container losses. The region is associated with hazardous navigation conditions created by intersecting weather systems. In 2024, approximately 200 containers were lost along this passage, accounting for around 35 percent of all recorded container losses in that year.<ref>{{cite web |last1=Schuler |first1=Mike |title=Container Losses Rise in 2024 as Red Sea Crisis Forces Riskier Routes |website=gCaptain |date=30 June 2025}}</ref> Furthermore, military operations like [[Prosperity Guardian]] and [[Poseidon Archer]] have deployed naval forces from more than fifteen nations in the Red Sea region.<ref>{{cite web |title=Calming the Red Sea's Turbulent Waters |url=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-peninsula/yemen/248-calming-red-seas-turbulent-waters |website=International Crisis Group |access-date=29 December 2025 |date=21 March 2025}}</ref> Their military [[sonar]] systems can cause behavioral disruptions, habitat displacement, and physiological harm to [[marine life]]. [[Cetacean species]] in the Red Sea are particularly vulnerable to acoustic disturbances due to their reliance on [[Animal echolocation|echolocation]] and [[Underwater acoustic communication|acoustic communication]] for critical life functions including [[navigation]], [[foraging]], and [[social bonding]].<ref>{{cite journal |last1=Southall |first1=Brandon L. |last2=Durban |first2=John W. |last3=Calambokidis |first3=John |last4=Casey |first4=Caroline |last5=Fahlbusch |first5=James A. |last6=Fearnbach |first6=Holly |last7=Flynn |first7=Kiirsten R. |last8=Fregosi |first8=Selene |last9=Friedlaender |first9=Ari S. |last10=Leander |first10=Samantha G. M. |last11=Visser |first11=Fleur |title=Behavioural responses of common dolphins to naval sonar |journal=Royal Society Open Science |date=1 October 2024 |volume=11 |issue=10 |article-number=240650 |doi=10.1098/rsos.240650 |doi-access=free |pmid=39445093 |pmc=11495955 |bibcode=2024RSOS...1140650S }}</ref> In addition, the [[Houthis]]' implementation of [[naval mines]] to attack ships poses risks to marine ecosystems and coastal environments, particularly along the [[Yemeni]] coast.<ref>{{cite web |title=Calming the Red Sea's Turbulent Waters |url=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-peninsula/yemen/248-calming-red-seas-turbulent-waters |website=International Crisis Group |access-date=29 December 2025 |date=21 March 2025 |archive-date=14 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214034443/https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-peninsula/yemen/248-calming-red-seas-turbulent-waters |url-status=live }}</ref>&nbsp; === Collapse of conservation governance === The Red Sea lacks a comprehensive regional [[environmental treaty]] comparable to, for example, the [[Barcelona Convention]] regarding the [[Mediterranean Sea]]. [[Environmental regulation]] is dispersed among national agencies and the regional Organization for the Conservation of the Environment of the Red Sea and Gulf of Aden (PERSGA).<ref>{{cite web |title=Marine Protected Areas (MPAs) |url=https://persga.org/programmes/marine-protected-areas-mpas-program/ |website=PERSGA |access-date=29 December 2025 |archive-date=15 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115054254/https://persga.org/programmes/marine-protected-areas-mpas-program/ |url-status=live }}</ref> However, it has limited enforcement capacity as many [[coastal states]] lack resources for [[Environmental monitoring|monitoring]] and rapid response.<ref>{{cite web |title=IMPLEMENTATION COMPLETION AND RESULTS REPORT TF014701 ON A GRANT IN THE AMOUNT OF US$3 MILLION TO THE Regional Organization for the Conservation of the Environment of the Red Sea and Gulf of Aden (PERSGA) FOR THE Red Sea and Gulf of Aden Strategic Ecosystem Management Project |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/177091565292535045/pdf/Middle-East-and-North-Africa-Red-Sea-and-Gulf-of-Aden-Strategic-Ecosystem-Management-Project.pdf |access-date=29 December 2025 |date=28 June 2019}}</ref> The region's [[Marine Protected Area]]s are characterized as poorly coordinated and weakly implemented even under conditions prior to the [[Red Sea crisis]].<ref>{{cite journal |last1=Gajdzik |first1=Laura |last2=Green |first2=Alison L. |last3=Cochran |first3=Jesse E.M. |last4=Hardenstine |first4=Royale S. |last5=Tanabe |first5=Lyndsey K. |last6=Berumen |first6=Michael L. |title=Using species connectivity to achieve coordinated large-scale marine conservation efforts in the Red Sea |journal=Marine Pollution Bulletin |date=May 2021 |volume=166 |article-number=112244 |doi=10.1016/j.marpolbul.2021.112244 |pmid=33740655 |bibcode=2021MarPB.16612244G |hdl=10754/668163 |hdl-access=free }}</ref> Emergency cooperation efforts like the [[FSO Safer]] oil offloading in August 2023<ref>{{cite web |title=Race against time STOP RED SEA OIL SPILL |url=https://www.undp.org/safer |website=UNDP |access-date=29 December 2025 |date=2023 |archive-date=14 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114193529/https://www.undp.org/safer |url-status=live }}</ref> and the successful salvage operation, led by the [[EU]]'s [[Operation Aspides]], regarding the [[attacks on the Sounion]] demonstrate potential for coordinated action against environmental threats in the region.<ref>{{cite web |title=Red Sea Attacks Lead to Environmental Emergency |url=https://paxforpeace.nl/news/red-sea-attacks-lead-to-environmental-emergency/#content |website=PAX |access-date=28 December 2025 |date=18 July 2025 |archive-date=18 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118102107/https://paxforpeace.nl/news/red-sea-attacks-lead-to-environmental-emergency/#content |url-status=live }}</ref> At the same time, the inability to replicate such cooperation for the [[MV Rubymar]] incident reveals how active conflict constrains environmental response capacity.<ref>{{cite web |last1=Mazzucco |first1=Leonardo Jacopo Maria |title=From Navigational Disruptors to Ecocriminals: The Environmental Impact of the Houthi Anti-Shipping Campaign in the Red Sea |url=https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |website=Arab Gulf States Institute |access-date=28 December 2025 |date=12 March 2025 |archive-date=16 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260216030522/https://agsi.org/analysis/from-navigational-disruptors-to-ecocriminals-the-environmental-impact-of-the-houthi-anti-shipping-campaign-in-the-red-sea/ |url-status=live }}</ref> == Desalination plants == There is extensive demand for [[Desalination|desalinated]] water to meet the needs of the population and the industries along the Red Sea. There are at least 18 desalination plants along the Red Sea coast of Saudi Arabia which discharge warm [[brine]] and treatment chemicals ([[chlorine]] and [[Anti-fouling agent|anti-scalants]]) that [[Coral bleaching|bleach]] and kill [[coral]]s and cause diseases in the fish. This is only localized, but it may intensify with time and profoundly impact the fishing industry.<ref>{{cite journal |last1=Mabrook |first1=Badr |title=Environmental impact of waste brine disposal of desalination plants, Red Sea, Egypt |url=https://archive.org/details/sim_desalination_1994-08_97_1-3/page/453 |journal=Desalination |date=August 1994 |volume=97 |issue=1–3 |pages=453–465 |doi=10.1016/0011-9164(94)00108-1 |bibcode=1994Desal..97..453M }}</ref> == Trade == The Red Sea serves an important role in the [[global economy]], with cargo vessels traveling [[Indo-Mediterranean|between the Indian Ocean and the Mediterranean Sea]] every year, thus shortening the path between [[Asia]] and [[Europe]] almost by half (as compared to traveling [[Cape Route|around Africa]] via the Atlantic Ocean).<ref>{{Cite web |last=Rodrigue |first=Jean-Paul |date=1 November 2017 |title=Geographical Impacts of the Suez and Panama Canals |url=https://transportgeography.org/contents/chapter1/emergence-of-mechanized-transportation-systems/suez-panama-canal-geography-impacts/ |access-date=4 June 2023 |publisher=Hofstra University |language=en-US |publication-place=New York |archive-date=4 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604204437/https://transportgeography.org/contents/chapter1/emergence-of-mechanized-transportation-systems/suez-panama-canal-geography-impacts/ |url-status=live }}</ref> 12% of global trade passes through the Red Sea.<ref name="rsce">{{cite news |last=Yerushalmy |first=Jonathan |date=20 December 2023 |title=Red Sea crisis explained: what is happening and what does it mean for global trade? |url=https://www.theguardian.com/business/2023/dec/19/red-sea-shipping-crisis-bp-oil-explained-what-is-happening-and-what-does-it-mean-for-global-trade |work=The Guardian |access-date=3 January 2024}}</ref> This includes 30% of global [[Container ship|container]] traffic.<ref name="rsce"/> === Tourism === The sea is known for its [[recreational diving]] sites, such as [[Ras Muhammad National Park|Ras Mohammed]], [[SS Thistlegorm]] (shipwreck), [[Elphinstone Reef]], [[El Ikhwa Islands|The Brothers]], [[Daedalus Reef]], [[St. John's Reef]], [[Rocky Island (Egypt)|Rocky Island]], [[Blue Hole (Red Sea)|Blue Hole]] in [[Egypt]]<ref>{{Cite web |title=Scuba Diving in Egypt – Red Sea – Dive The World Vacations |url=http://www.dive-the-world.com/diving-sites-red-sea.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130623214316/http://www.dive-the-world.com/diving-sites-red-sea.php |archive-date=23 June 2013 |access-date=15 March 2013 |website=www.dive-the-world.com}}</ref> and less known sites in [[Sudan]] such as [[Sanganeb]], [[Abington, Sudan|Abington]], [[Angarosh]] and [[Shaab Rumi]]. The Red Sea became a popular destination for diving after the expeditions of [[Hans Hass]] in the 1950s, and later by [[Jacques-Yves Cousteau]].<ref name="Cousteau">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=0mTCj-DUHro |title=Jacques Cousteau's underworld village in the Red Sea |date=23 April 2010 |publisher=BBC Earth |access-date=11 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627162343/https://www.youtube.com/watch?v=0mTCj-DUHro |archive-date=27 June 2018 |url-status=live |people=Philippe Cousteau Jnr}}</ref> Popular tourist resorts include [[El Gouna]], [[Hurghada]], [[Safaga]] and [[Marsa Alam]], on the west shore of the Red Sea, and [[Sharm-el-Sheikh]], [[Dahab]], [[Nuweiba]], and [[Taba, Egypt|Taba]] on the [[Egypt]]ian side of [[Sinaï]], as well as [[Aqaba]] in [[Jordan]] and [[Eilat]] in [[Israel]] in an area known as the [[Red Sea Riviera]]. The popular tourist beach of Sharm el-Sheikh was closed to all swimming in December 2010 due to several serious [[2010 Sharm El Sheikh shark attacks|shark attacks]], including a fatality. As of December 2010, scientists are investigating the attacks and have identified, but not verified, several possible causes including overfishing which causes large sharks to hunt closer to shore, tourist boat operators who chum offshore for shark-photo opportunities, and reports of ships throwing dead livestock overboard. The sea's narrowness, significant depth, and sharp drop-offs, all combine to form a geography where large deep-water sharks can roam in hundreds of meters of water, yet be within a hundred meters of swimming areas. The Red Sea Project is building the highest quality accommodation and a wide range of facilities on the coastline in Saudi Arabia. This will allow people to visit the coastline of the Red Sea by the end of 2022 but will be fully finished by 2030.<ref>{{Cite web |date=20 April 2020 |title=Saudi Arabia's 'The Red Sea Project' breaks ground on coastal village |url=https://english.alarabiya.net/en/life-style/travel-and-tourism/2020/04/20/Saudi-Arabia-s-The-Red-Sea-Project-breaks-ground-on-coastal-village |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209103910/https://english.alarabiya.net/en/life-style/travel-and-tourism/2020/04/20/Saudi-Arabia-s-The-Red-Sea-Project-breaks-ground-on-coastal-village |archive-date=9 December 2020 |access-date=4 December 2020 |website=Al Arabiya English |language=en}}</ref> {{see also|2016 Hurghada attack|2017 Hurghada attack|2006 Dahab bombings|2005 Sharm El Sheikh bombings|2004 Sinai bombings|Metrojet Flight 9268}} Tourism to the region has been threatened by occasional terrorist attacks, and by incidents related to food safety standards.<ref name="WalshKaraszDeath">{{Cite news |last1=Walsh |first1=Declan |last2=Karasz |first2=Palko |date=24 August 2018 |title=Hundreds of Tourists Evacuated From Hotel in Egypt After Britons' Sudden Death |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2018/08/24/world/middleeast/egypt-hotel-thomas-cook.html |url-status=live |access-date=26 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180825225328/https://www.nytimes.com/2018/08/24/world/middleeast/egypt-hotel-thomas-cook.html |archive-date=25 August 2018}}</ref><ref name="RegevCriticalBlow">{{Cite news |last=Regev |first=Dana |date=15 July 2017 |title=Egypt's tourism industry suffers a critical blow |publisher=DW |url=http://www.dw.com/en/egypts-tourism-industry-suffers-a-critical-blow/a-39705321 |url-status=live |access-date=26 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170716032022/http://www.dw.com/en/egypts-tourism-industry-suffers-a-critical-blow/a-39705321 |archive-date=16 July 2017}}</ref> === Security === {{See also|Red Sea crisis}} The Red Sea is part of the [[sea road]]s between [[Europe]], the [[Persian Gulf]] and [[East Asia]], and as such has heavy [[shipping|shipping traffic]]. Government-related bodies responsible for policing the Red Sea area include the [[Port Said Port Authority]], the [[Suez Canal Authority]] and the Red Sea Ports Authority of [[Egypt]], [[Jordan Maritime Authority|the Jordan Maritime Authority]], [[Israel Port Authority|the Israel Port Authority]], [[Saudi Ports Authority|the Saudi Ports Authority]] and [[Sea Ports Corporation, Sudan|the Sea Ports Corporation]] of [[Sudan]]. [[Houthi]] rebels in Yemen have increased attacks on shipping vessels since mid-November 2023. The blocking of Israeli-linked ships was in response to Israel's war in [[Gaza Strip|Gaza]].<ref name="rsce" /> In January 2024, it was reported that Red Sea shipping volumes had dropped to 30% of normal levels due to Houthi intervention.<ref>{{Cite news |title=The Middle East faces economic chaos |url=https://www.economist.com/finance-and-economics/2024/01/18/the-middle-east-faces-economic-chaos |access-date=21 January 2024 |newspaper=The Economist |archive-date=21 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240121140915/https://www.economist.com/finance-and-economics/2024/01/18/the-middle-east-faces-economic-chaos |url-status=live }}</ref> In response, the US has announced a maritime coalition to defend shipping in the Red Sea for the [[Operation Prosperity Guardian]].<ref name="rsce" /> In addition to the U.S.-led efforts, the European Union launched Operation Aspides in February 2024 to provide naval escorts and protect commercial shipping in the Red Sea.<ref>{{Cite web|url=https://www.eeas.europa.eu/eunavfor-aspides_en|publisher=European External Action Service|title=EU launches Operation Aspides|year=2024|website=www.eeas.europa.eu|access-date=23 May 2025|archive-date=28 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528123424/https://www.eeas.europa.eu/eunavfor-aspides_en|url-status=live}}</ref> In January 2025, the United Nations Security Council adopted Resolution 2768, calling for an end to Houthi attacks and demanding the release of detained crew from seized vessels.<ref>{{Cite web|url=https://press.un.org/en/2025/sc15965.doc.htm|title=Security Council Adopts Resolution 2768 (2025), Sustaining Monthly Reporting on Houthi Attacks in Red Sea &#124; Meetings Coverage and Press Releases|website=press.un.org|publisher=United Nations Security Council|access-date=23 May 2025|archive-date=12 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250712162235/https://press.un.org/en/2025/sc15965.doc.htm|url-status=live}}</ref> Beyond inter-state conflict, the Red Sea region is also shaped by non-traditional security threats, including piracy, illicit trafficking, and 'blue crime' – a convergence of arms smuggling, illegal fishing, and maritime terrorism within governance gaps.<ref>{{Cite journal |last1=Bueger |first1=Christian |last2=Edmunds |first2=Tim |title=Blue Crime: Conceptualising Transnational Organised Crime at Sea |journal=Marine Policy |year=2020 |volume=119 |article-number=104067 |doi=10.1016/j.marpol.2020.104067|bibcode=2020MarPo.11904067B |doi-access=free |hdl=1983/408d06b7-7ea8-4a40-b371-e1c863c2f9c5 |hdl-access=free }}</ref>. In March 2024, Chairman of WeCare Foundation, [[Saad Kassis-Mohamed]], was reported to have called on governments to reinforce maritime security protocols and protect Red Sea trade routes amid shipping disruptions and cargo diversions.<ref>{{cite web |url=https://www.sudanspost.com/wecare-calls-for-global-efforts-to-reinforce-maritime-security-protocols/ |title=WeCare calls for global efforts to reinforce maritime security protocols |date=25 March 2024 |language=en |access-date=19 December 2025 |website=Sudan Post |archive-date=23 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223000127/https://www.sudanspost.com/wecare-calls-for-global-efforts-to-reinforce-maritime-security-protocols/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://sudantribune.com/article/283710 |title=Advocacy initiative calls for global efforts to reinforce maritime security protocols |date=25 March 2024 |language=en |access-date=19 December 2025|website=Sudan Tribune}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.biztoday.news/2024/03/31/saad-kassis-mohamed-led-wecare-seek-red-sea-travel-security/ |title=Saad Kassis Mohamed led WeCare seek Red Sea travel security |date=31 March 2024 |language=en |access-date=19 December 2025|website=Biz Today}}</ref> Recent academic assessments highlight the role of 'shadow fleets', unregistered or covert vessels often linked to Iranian or Russian interests, which operate in the Red Sea to evade sanctions and transport illicit goods, including oil, weapons, and narcotics.<ref>{{Cite web|url=https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabian-peninsula/red-sea/calm-red-seas-turbulent-waters|publisher=International Crisis Group|title=Calming the Red Sea's Turbulent Waters |year=2025}}</ref> While international attention has largely focused on missile and drone attacks, scholars also warn of critical infrastructure vulnerabilities, including damage to undersea cables caused by bottom trawling and sabotage.<ref>{{Cite journal |last=Umanets |first=Maksym |title=Geopolitical Dimensions of the Houthi Interference with Submarine Cable Communications in the Red Sea |journal=Przegląd Geopolityczny |year=2024 |volume=50 |pages=51–67 |id={{CEEOL|1284998}} |url=https://przeglad.org/wp-content/uploads/2024/11/L-03-Umanets.pdf |archive-date=22 May 2025 |access-date=24 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522125152/http://przeglad.org/wp-content/uploads/2024/11/L-03-Umanets.pdf |url-status=live }}</ref> == Bordering countries == [[File:Red Sea map.svg|thumb|A four color map of the Red Sea and its bordering countries]] The Red Sea may be geographically divided into three sections: the Red Sea proper, and in the north, the Gulf of Aqaba and the Gulf of Suez. The six countries bordering the Red Sea proper are: * Eastern shore: ** [[Saudi Arabia]] ** [[Yemen]] * Western shore: ** [[Egypt]] ** [[Sudan]] ** [[Eritrea]] ** [[Djibouti]] The Gulf of Suez is entirely bordered by Egypt.<ref>{{cite book |last1=Schütz |first1=Karsten I. |title=Interior Rift Basins |chapter=Structure and Stratigraphy of the Gulf of Suez, Egypt |date=1994 |doi=10.1306/m59582c3 |isbn=978-1-6298-1091-1 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Richardson |first1=Mark |last2=Arthur |first2=Michael A. |title=The Gulf of Suez—northern Red Sea neogene rift: a quantitive basin analysis |url=https://archive.org/details/sim_marine-and-petroleum-geology_1988-08_5_3/page/247 |journal=Marine and Petroleum Geology |date=August 1988 |volume=5 |issue=3 |pages=247–270 |doi=10.1016/0264-8172(88)90005-0 |bibcode=1988MarPG...5..247R }}</ref> The Gulf of Aqaba borders Egypt, [[Israel]], [[Jordan]] and Saudi Arabia.<ref>{{Cite book |last1=Rumley |first1=Dennis |title=The Geography of Border Landscapes |last2=Minghi |first2=Julian |date=October 3, 2014 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-59879-4 |chapter=The Gulf of Aqaba coastline: An evolving border landscape}}</ref><ref>{{cite book |first1=Yossi |last1=Loya |chapter=Development and Protection of the Gulf of Aqaba |editor1-last=Spiegel |editor1-first=Steve L. |title=Practical Peacemaking in the Middle East |date=2014 |doi=10.4324/9780203822685 |isbn=978-0-203-82268-5 }}</ref> In addition to the standard geographical definition of the six countries bordering the Red Sea cited above, areas such as [[Somalia]] are sometimes also described as Red Sea territories. This is primarily due to their proximity to and geological similarities with the nations facing the Red Sea and/or political ties with them.<ref name="Barth">{{Cite book |last=Barth |first=Hans-Jörg |title=Sabkha ecosystems, Volume 2 |publisher=Springer |year=2002 |isbn=978-1-4020-0504-6 |page=148}}</ref><ref name="Makinda">{{Cite book |last=Makinda |first=Samuel M. |title=Superpower diplomacy in the Horn of Africa |publisher=Routledge |year=1987 |isbn=978-0-7099-4662-5 |page=37 }}</ref> == Towns and cities == Towns and cities on the Red Sea coast (including the coasts of the Gulfs of Aqaba and Suez) include: {{Div col|colwidth=18em}} * [[Ain Sokhna]], Egypt (العين السخنة) * [[Al Hudaydah]], Yemen (الحديدة) * [[Al Lith]], Saudi Arabia (الليِّث) * [[Al Qunfudhah]], Saudi Arabia (القنفذة) * [[El Qoseir]], Egypt (القصير) * [[Al Wajh]], Saudi Arabia (الوجه) * [[Aqaba]], Jordan (العقبة) * [[Asseb]], Eritrea (ዓሰብ / عصب) * [[Dahab]], Egypt (دهب) * [[Duba, Saudi Arabia|Duba]], Saudi Arabia (ضباء) * [[Eilat]], Israel (אילת) * [[El Gouna]], Egypt (الجونة) * [[El Tor, Egypt|El Tor]], Egypt (الطور) * [[Suez]], Egypt (السويس) * [[Hala'ib]], Egypt and Sudan (حلايب) (disputed) * [[Haql]], Saudi Arabia (حقل) * [[Hirgigo]], Eritrea (ሕርጊጎ / حرقيقو) * [[Hurghada]], Egypt (الغردقة) * [[Jeddah]], Saudi Arabia (جدة) * [[Jizan|Jazan]], Saudi Arabia (جازان) * [[Makadi Bay]], Egypt (خليج مكادي) * [[Marsa Alam]], Egypt (مرسى علم) * [[Massawa]], Eritrea (ምጽዋዕ / مصوع) * [[Mokha]], Yemen (المُخا) * [[Moulhoule]], Djibouti (مول هولة) * [[Nuweiba]], Egypt (نويبع) * [[Port Sudan]], Sudan (بورت سودان) * [[Rabigh]], Saudi Arabia (رابغ) * [[Ras Sedr]], Egypt (راس سدر) * [[Safaga]], Egypt (سفاجا) * [[Sahl Hasheesh]], Egypt (سهل حشيش) * [[Sharm El Sheikh]], Egypt (شرم الشيخ) * [[Soma Bay]], Egypt (سوما باي) * [[Suakin]], Sudan (سواكن) * [[Taba, Egypt|Taba]], Egypt (طابا) * [[Thuwal]], Saudi Arabia (ثول) * [[Yanbu]], Saudi Arabia (ينبع) {{Div col end}} == See also == {{Portal|Ocean|Water|Asia|Africa}} * {{MS|al-Salam Boccaccio 98}} ferry disaster * [[Crossing the Red Sea]], a Biblical tale from the [[Book of Exodus]] * [[List of islands in the Red Sea]] * [[Red Sea Dam]] * [[Red Sea species hazardous to humans]] * [[The Red Sea Project]] == References == {{Reflist|33em}} == Further reading == * {{Cite EB1911 |wstitle=Red Sea | volume= 22 |last1=Dickson |first1=Henry Newton |author1-link=Henry Newton Dickson |pages=970–971 |short=1}} * {{Cite book |last1=Hamblin |first1=W. Kenneth |last2=Christiansen |first2=Eric H. |name-list-style=amp |year=1998 |title=Earth's Dynamic Systems |edition=8th |location=Upper Saddle River |publisher=Prentice-Hall |isbn=978-0-13-745373-3}} * {{cite book |doi=10.1017/9781108399722 |title=Oceanic Histories |date=2017 |isbn=978-1-108-39972-2 |editor-last1=Armitage |editor-last2=Bashford |editor-last3=Sivasundaram |editor-first1=David |editor-first2=Alison |editor-first3=Sujit |last1=Miran |first1=Jonathan |chapter=The Red Sea |pages=156–181 |chapter-url={{GBurl|TMk-DwAAQBAJ|p=156}} }} * {{Cite web |last1=Potts |first1=D.T. |last2=Gillies |first2=Sean |last3=Scalfano |first3=Perry |last4=Talbert |first4=R. |last5=Elliott |first5=Tom |last6=Becker |first6=Jeffrey |date=2 March 2021 |title=Places: 39290 (Arabicus Sinus/Erythr(ae)um/Rubrum Mare) |url=http://pleiades.stoa.org/places/39290 |access-date=2 June 2023 |publisher=Pleiades}} == External links == {{sister project links}} * [https://www.coral-reef-info.com/red-sea-coral-reefs/ Red Sea Coral Reefs] * [https://web.archive.org/web/20120326031330/http://www.redseadivinghurghada.co.uk/underwater-photography.html Red Sea Photography] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:সাগৰ]] [[শ্ৰেণী:খাল]] hl4kf8owf0dcugltefxno5h34tr6a6l 0 139532 641045 635908 2026-10-02T06:36:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641045 wikitext text/x-wiki [[File:Occultation.jpg|thumb|200px|১৯৯৭ চনৰ জুলাই মাহত ভিডিঅ'ৰপৰা লোৱা এই স্থিৰচিত্ৰত, ক্ষয়িষ্ণু [[চন্দ্ৰকলা]]ৰ অন্ধকাৰ প্ৰান্তত উজ্জ্বল তৰা এলডেবাৰণ পুনৰ ওলাই অহা দেখা গৈছে। ]] '''গ্ৰসন''' {{en|Occultation}} দুটা বস্তুৰ মাজত থকা আন এটা বস্তুৰ বাবে পৰ্যবেক্ষকৰপৰা এটা বস্তু সাময়িকভাৱে বা সম্পূৰ্ণৰূপে অদৃশ্য হোৱা এক জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পৰিঘটনা। এই শব্দটো সাধাৰণতে [[জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে সন্মুখত থকা কোনো বস্তুৱে পিছফালে থকা বস্তু এটাক দৃষ্টিৰপৰা আঁতৰাই পেলোৱা যিকোনো পৰিস্থিতিৰ বাবেও এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। এই সাধাৰণ অৰ্থত, কম উচ্চতাত উৰি থকা বিমানৰপৰা দেখা দৃশ্যতো গ্ৰসন ঘটে। তেনে ক্ষেত্ৰত সন্মুখৰ বস্তুবোৰে দূৰত থকা বস্তুবোৰক সময়ৰ লগে লগে সলনি হোৱা দৃশ্যয়ে ঢাকি পেলায়। যদি ওচৰৰ বস্তুটোৱে দূৰৰ বস্তুটো সম্পূৰ্ণৰূপে ঢাকি নেপেলায়, তেন্তে সেই ঘটনাক ''[[অতিক্ৰমণ (জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান)|অতিক্ৰমণ]]'' বুলি কোৱা হয়। অতিক্ৰমণ আৰু গ্ৰসন দুয়োটাকে সাধাৰণভাৱে ''অৱৰোধন'' বুলিও কোৱা হয়। কোনো বস্তুৰ ছাঁ পৰ্যবেক্ষকৰ ওপৰত পৰিলে তাক [[গ্ৰহণ]] বুলি কোৱা হয়। গ্ৰসন আৰু বিশেষকৈ [[সূৰ্যগ্ৰহণ]]ৰ প্ৰতীক হৈছে [[file:Occultation symbol.svg|🝵]] (U+1F775 🝵)। == জোনৰদ্বাৰা গ্ৰসন == {{distinguish|চন্দ্ৰগ্ৰহণ}} [[File:UranusAndMoon 20221108 fromJP.jpg|left|thumb|232x232px|৮ নৱেম্বৰ ২০২২ৰ [[চন্দ্ৰগ্ৰহণ]]ৰ সময়ত [[ইউৰেনাছ]]ৰ গ্ৰসন। ]] [[File:Occultation.ogv|thumb|চন্দ্ৰৰদ্বাৰা এটা তৰাৰ গ্ৰসন। |230x230px]] গ্ৰসন শব্দটো সৰ্বাধিক ব্যৱহাৰ কৰা হয় '''জোনৰ গ্ৰসন''' বুজাবলৈ। জোনে পৃথিৱীৰ চাৰিওফালে কক্ষপথত ঘূৰি থকাৰ সময়ত সঘনাই কোনো তৰাৰ সন্মুখেৰে পাৰ হৈ তৰাটোক ঢাকি পেলোৱা ঘটনাক জোনৰ গ্ৰসন বোলে। তৰাৰ তুলনাত জোনৰ [[কৌণিক বেগ]] প্ৰতি ছেকেণ্ডত ০.৫৫ [[কোণীয় মিনিট#প্ৰতীক, সংক্ষিপ্ত ৰূপ আৰু উপবিভাগ|কোণীয় ছেকেণ্ড]] বা ২.৭ মাইক্ৰ'ৰেডিয়ান। জোনৰ বায়ুমণ্ডল অতি পাতল আৰু তৰাৰ [[কৌণিক ব্যাস#জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত ব্যৱহাৰ|কৌণিক ব্যাস]] সৰ্বাধিক ০.০৫৭ [[কোণীয় ছেকেণ্ড]] বা ০.২৮ মাইক্ৰ'ৰেডিয়ান। সেয়েহে জোনে কোনো তৰাক ঢাকি পেলালে তৰাটো জোনৰ প্ৰান্তত ০.১ ছেকেণ্ড বা তাতকৈ কম সময়ৰ ভিতৰতে অদৃশ্য বা পুনৰ দৃশ্যমান হয়। জোনৰ অন্ধকাৰ প্ৰান্তত হোৱা ঘটনাবোৰ পৰ্যবেক্ষকৰ বাবে বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ তাত উজ্জ্বলতাৰ বাধা কম হোৱাৰ বাবে ঘটনা সহজে পৰ্যবেক্ষণ আৰু সময় নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। জোনৰ কক্ষপথ [[সূৰ্যপথ|সূৰ্যপথৰ]] তুলনাত অলপ হেলনীয়া {{Crossreference|(চাওক [[জোনৰ কক্ষপথ]])}}। সেয়েহে সূৰ্যপথীয় অক্ষাংশ −৬.৬ৰপৰা +৬.৬ ডিগ্ৰীৰ ভিতৰত থকা যিকোনো তৰা জোনৰদ্বাৰা গ্ৰাসিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal | first=Jean | last=Meeus | title=La périodicité des occultations | journal=Ciel et Terre | volume=87 | year=1971 | pages=240–252 | bibcode=1972LAstr..86..141M }} – English translation in: {{cite book | first=Jean | last=Meeus | chapter=Series of occultations | title=Mathematical Astronomy Morsels | publication-place=Richmond | publisher=Willmann-Bell | year=1997 | pages=113–124 }}</ref> এই অঞ্চলটোৰ ভিতৰত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ উজ্জ্বলতাৰ তিনিটা তৰা আছে—ৰেগুলাছ, স্পিকা আৰু এণ্টাৰেছ। সেয়েহে এই তৰাবোৰ জোন বা গ্ৰহৰদ্বাৰা গ্ৰাসিত হ'ব পাৰে।<ref name="planets">{{cite web |title=Occultations of bright stars by planets between 0 and 4000 |url=http://www.pierpaoloricci.it/dati/occpiastelle_eng.htm |access-date=2005-06-16}}</ref> বৰ্তমান সময়ত এলডেবাৰণৰ গ্ৰসন কেৱল জোনৰদ্বাৰাহে সম্ভৱ, কাৰণ গ্ৰহবোৰ এলডেবাৰণৰ উত্তৰফালেৰে পাৰ হয়। অৱশ্যে বৰ্তমান পলাক্সৰ গ্ৰহীয় বা জোনীয় গ্ৰসন সম্ভৱ নহয়। কেইবা হাজাৰ বছৰ আগতে জোনৰদ্বাৰা পলাক্সৰ গ্ৰসন সম্ভৱ আছিল। প্লেইয়াডিছৰ দৰে কিছুমান তুলনামূলকভাৱে ওচৰৰ গভীৰ মহাকাশীয় বস্তুও জোনৰদ্বাৰা গ্ৰাসিত হ'ব পাৰে। [[File:OccultJupiter 6-7-2005 6-07PM Nelson NZ.jpg|thumb|200px|১৬ জুন ২০০৫ত জোনে বৃহস্পতিক ঢাকি পেলোৱাৰ কেইমিনিটমান আগৰ দৃশ্য। ]] [[file:Saturn_Occultation.gif|thumb|৩ নৱেম্বৰ ২০০১ত জোনৰদ্বাৰা শনি গ্ৰহৰ গ্ৰসন। |left|239x239px]] [[File:Total Solar Eclipse - April 8, 2024 - Mazatlan Mexico - Ten Minute Time Lapse v2 1080p.webm |thumb|[[মেক্সিকো]]ৰ মাজাটলানত ৮ এপ্ৰিল ২০২৪ত হোৱাসম্পূৰ্ণ [[সূৰ্যগ্ৰহণ]]ৰ দহ মিনিটৰ সময়-দ্ৰুত ভিডিঅ'। ]] গ্ৰসনৰ পূৰ্বানুমান কৰা পথৰ সীমাৰ কেইকিলোমিটাৰৰ ভিতৰত, অৰ্থাৎ উত্তৰ বা দক্ষিণ সীমাৰ ওচৰত থকা পৰ্যবেক্ষকে তৰাটো বাৰে বাৰে অদৃশ্য আৰু পুনৰ দৃশ্যমান হোৱা দেখা পাব পাৰে। জোনৰ অসমান প্ৰান্ত তৰাটোৰ সন্মুখেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ ফলত এনে হয়। এই ঘটনাক ''প্ৰান্তীয় জোনৰ গ্ৰসন'' বুলি কোৱা হয়। পৰ্যবেক্ষণ আৰু বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত এই ধৰণৰ ঘটনা জোনৰ গ্ৰসনৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গতিশীল আৰু আকৰ্ষণীয়। জোনৰ গ্ৰসনৰ সঠিক সময় নিৰ্ণয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে, বিশেষকৈ অপেছাদাৰী জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে, নিয়মীয়াকৈ কৰে। কেইটামান দশমাংশ ছেকেণ্ডৰ সঠিকতাৰে নিৰ্ণয় কৰা জোনৰ গ্ৰসনৰ সময়ৰ বিভিন্ন বৈজ্ঞানিক ব্যৱহাৰ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে জোনৰ ভূ-আকৃতিৰ বিষয়ে অধিক সঠিক জ্ঞান লাভ কৰিব পাৰি। জোনৰ গ্ৰসনৰ আলোক-বিদ্যুৎ বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে কিছুমান তৰা দৃশ্যমান বা বৰ্ণালীয় যুগ্ম তৰা হিচাপে অতি ওচৰত থকাৰ তথ্যও পোৱা গৈছে। জোনৰ গ্ৰসনৰ সময় নিৰ্ণয় কৰি কিছুমান তৰাৰ কৌণিক ব্যাস জুখিব পাৰি। ইয়াৰ সহায়ত সেই তৰাবোৰৰ কাৰ্যকৰী উষ্ণতা নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। প্ৰথম যুগৰ ৰেডিঅ' জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে জোনৰদ্বাৰা ৰেডিঅ' উৎসৰ গ্ৰসনক সেই উৎসৱোৰৰ সঠিক অৱস্থান নিৰ্ণয়ৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ইয়াৰ কাৰণ আছিল ৰেডিঅ' তৰংগৰ দীঘল তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ পৰ্যবেক্ষণৰ জৰিয়তে লাভ কৰিব পৰা সংকল্প-ক্ষমতা সীমিত আছিল। ৩চি ২৭৩ ৰেডিঅ' উৎসক ইয়াৰ দৃশ্যমান কোৱাছাৰ আৰু জেটৰ সৈতে দ্ব্যৰ্থহীনভাৱে চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতি অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল।<ref name="HazardMackeyShimmins63" /> লগতে মাৰ্টেন শ্মিড্টৰ কোৱাছাৰৰ মহাজাগতিক প্ৰকৃতি আৱিষ্কাৰৰ বাবেও ই এক মৌলিক পূৰ্বচৰ্ত আছিল। এটা বছৰৰ ভিতৰত কেইবাবাৰো জোনে কোনো গ্ৰহক ঢাকি পেলোৱা দেখা যায়।<ref>{{cite web |last1=The International Occultation Timing Association (IOTA) |title=Bright Planet & Asteroid Occultations by the Moon for 2021 |url=http://www.lunar-occultations.com/iota/planets/planets.htm |access-date=10 November 2021 |archivedate=28 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230328024731/http://www.lunar-occultations.com/iota/planets/planets.htm |deadurl=yes }}</ref> তৰাৰ বিপৰীতে গ্ৰহৰ কৌণিক আকাৰ যথেষ্ট ডাঙৰ। সেয়েহে কোনো গ্ৰহৰ জোনীয় গ্ৰসনৰ ফলত পৃথিৱীত এটা সৰু অঞ্চল সৃষ্টি হয়, য'ৰপৰা গ্ৰহটোৰ আংশিক গ্ৰসন দেখা যায়। সেই সৰু অঞ্চলত থকা পৰ্যবেক্ষকে লাহে লাহে গতি কৰা জোনৰদ্বাৰা গ্ৰহটোৰ এটা অংশ ঢাকি যোৱা দেখা পাব পাৰে। সূৰ্যৰ ক্ষেত্ৰতো একে ধৰণৰ ঘটনা ঘটে। পৃথিৱীৰ পৰ্যবেক্ষকে ইয়াক [[সূৰ্যগ্ৰহণ]] হিচাপে দেখে। সেয়েহে সম্পূৰ্ণ সূৰ্যগ্ৰহণ মূলতঃ জোনে সূৰ্যক ঢাকি পেলোৱা এক গ্ৰসন। == গ্ৰহৰদ্বাৰা গ্ৰসন == [[File:Dione Rhea Occultation.jpg|thumb|200px|''কাছিনি–হাইগেন্স'' মহাকাশযানে আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ কৰা ৰিয়াক ডায়োনৰদ্বাৰা প্ৰান্তীয় গ্ৰসন। দুয়োটা [[শনি গ্ৰহ]]ৰ উপগ্ৰহ]] গ্ৰহৰদ্বাৰাও তৰা গ্ৰাসিত হ'ব পাৰে। উজ্জ্বল তৰাৰ গ্ৰসন অতি বিৰল। ১৯৫৯ চনত [[শুক্ৰ গ্ৰহ]]ই ৰেগুলাছক অন্তৰালিত কৰিছিল। উজ্জ্বল তৰাৰ পৰৱৰ্তী গ্ৰসন ২০৪৪ চনত হ'ব আৰু তাতো শুক্ৰই ৰেগুলাছক অন্তৰালিত কৰিব।<ref name="planets"/> ১৯৭৭ চনত ইউৰেনাছে এটা তৰাক অন্তৰালিত কৰাৰ সময়ত [[ইউৰেনাছ]]ৰ বলয় প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ চনৰ ৩ জুলাইত [[শনি গ্ৰহ]]য়ে পঞ্চম শ্ৰেণীৰ উজ্জ্বলতাৰ ২৮ ধনু নামৰ তৰাটোৰ সন্মুখেৰে পাৰ হৈছিল। প্লুটোই ১৯৮৮, ২০০২ আৰু ২০০৬ চনত তৰা গ্ৰাসিত কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰান্ত পৰ্যবেক্ষণ পদ্ধতিৰে প্লুটোৰ অতি পাতল বায়ুমণ্ডল অধ্যয়ন কৰা হৈছিল। বিৰল ক্ষেত্ৰত এটা গ্ৰহ আন এটা গ্ৰহৰ সন্মুখেৰে পাৰ হ'ব পাৰে।<ref>Albers, Steven, "Mutual Occultations of Planets: 1557–2230", ''Sky and Telescope'', March 1979</ref> যদি ওচৰৰ গ্ৰহটো দূৰৰ গ্ৰহতকৈ ডাঙৰ দেখা যায়, তেন্তে এই ঘটনাক পাৰস্পৰিক গ্ৰহীয় গ্ৰসন বুলি কোৱা হয়। এনে অন্তিম গ্ৰসন বা অতিক্ৰমণ ১৮১৮ চনৰ ৩ জানুৱাৰীত হৈছিল। পৰৱৰ্তীটো ২০৬৫ চনৰ ২২ নৱেম্বৰত হ'ব। দুয়োটা ঘটনাতে একে দুটা গ্ৰহ, অৰ্থাৎ [[শুক্ৰ গ্ৰহ]] আৰু [[বৃহস্পতি গ্ৰহ]], জড়িত।<ref>{{cite web |url=http://www.pierpaoloricci.it/dati/occpia_eng.htm |title=OCCULTATIONS BETWEEN PLANETS FROM THE YEAR 0 TO 4000 |page=Cielo Ed I Suoi Fenomeni |author=Pierpaolo Ricci |access-date=2025-02-21 }}</ref> [[বৃহস্পতি গ্ৰহ]]য়ে অতি বিৰলভাৱে [[শনি গ্ৰহ]]ক অন্তৰালিত কৰে। এইটো জনাজাত অতি বিৰল ঘটনাবোৰৰ ভিতৰত এটা।<ref>{{Cite web |url=http://climate.gi.alaska.edu/curtis/astro4.html |title=Chapter 2: Predictable Non-periodic Events – Part II |access-date=9 August 2012 |archive-date=13 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813234832/http://climate.gi.alaska.edu/Curtis/astro4.html |url-status=dead |archivedate=13 August 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120813234832/http://climate.gi.alaska.edu/Curtis/astro4.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তী এনে ঘটনা ৭৫৪১ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ঘটিব।<ref>{{Cite web |last=Hartigan |first=Patrick |date=2020 |title=Jupiter-Saturn Conjunction Series from 0 CE to 3000 CE |url=https://sparky.rice.edu/public-night/jupsat2.html |url-status=live |access-date=May 3, 2026 |website=Rice University - Patrick M. Hartigan}}</ref> এই ঘটনা সমগ্ৰ পৃথিৱীৰপৰা দেখা যাব, কাৰণ সেই সময়ত দুয়োটা গ্ৰহ সূৰ্যৰ প্ৰায় বিপৰীত দিশত থাকিব। ই অৰিয়ন আৰু বৃষ নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ সীমাৰ ওচৰত থাকিব। কিছুমান অঞ্চলৰপৰা এই গ্ৰসন দেখা নাযাব। কিন্তু সৰু দূৰবীণৰেও পৰ্যবেক্ষণ কৰিলে দুয়োটা গেছীয় দৈত্য একেটা দৃশ্যক্ষেত্ৰত দেখা যাব। ইয়াৰ আগৰ এনে ঘটনা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬৮৫৭ চনত হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Bob King | url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/jupiter-and-saturn-embrace-in-solstice-conjunction/ |title=Jupiter and Saturn Embrace in Solstice Conjunction |publisher=Sky & Telescope|date=December 20, 2020}}</ref> == সৰু জ্যোতিষ্কীয় বস্তুৰদ্বাৰা গ্ৰসন == যেতিয়া কোনো সৰু সৌৰজগতীয় বস্তু বা বামন গ্ৰহই কোনো তৰাৰ সন্মুখেৰে পাৰ হৈ পৃথিৱীৰপৰা দেখা তৰাটোৰ পোহৰ সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰি দি একপ্ৰকাৰৰ গ্ৰসন ঘটায়।<ref name="MIT" /> এই গ্ৰসনবোৰে আন পদ্ধতিতকৈ কোনো বস্তুৰ আকাৰ আৰু অৱস্থান অধিক সঠিকভাৱে জুখিবলৈ সহায় কৰে। বিভিন্ন ওচৰা-উচৰি স্থানত থকা কেইবাজনো পৰ্যবেক্ষকে একেটা গ্ৰসন পৰ্যবেক্ষণ কৰিলে সেই বস্তুটোৰ আকৃতিৰ এটা অনুপ্ৰস্থ ৰূপৰেখাও নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। [[নেপচুন গ্ৰহ]]ৰ সিপাৰৰ বস্তু যেনে ২৮৯৭৮ ইক্সিয়ন আৰু ২০০০০ বৰুণৰ ব্যাস নিৰ্ণয় কৰিবলৈ গ্ৰসন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। পৰ্যবেক্ষণৰ সমন্বয়ৰ বাবে ব্যৱহৃত ছফ্টৱেৰ [http://www.occultwatcher.net/ এই ঠিকনাৰপৰা] ব‍্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ উপৰি, কোনো মূল বস্তু আৰু তাৰ ক্ষুদ্ৰ গ্ৰহৰ উপগ্ৰহৰ মাজত '''পাৰস্পৰিক গ্ৰসন আৰু গ্ৰহণৰ ঘটনা''' ঘটিব পাৰে। বহুতো উপগ্ৰহ ক্ষুদ্ৰ বস্তুৰ আলোকমাত্ৰাৰ পোহৰৰেখা বিশ্লেষণ কৰি আৰু তাৰ ওপৰত দ্বিতীয় এটা উজ্জ্বলতাৰ পৰিৱৰ্তন ধৰা পেলাই আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰপৰা উপগ্ৰহটোৰ কক্ষীয় পৰ্যায়কাল আৰু যুগ্ম গ্ৰহাণু ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত উপগ্ৰহ আৰু মূল বস্তুৰ ব্যাসৰ অনুপাত নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। === উদাহৰণ === {| class=wikitable style="font-size: 0.9em; margin-left: 0.6em" align="right" |+ উল্লেখযোগ্য গ্ৰহাণুৰ গ্ৰসন ! নাম!! [[জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত জ্যা|জ্যা]]!! জোখ লোৱা<br />ৰূপৰেখা (কিমি) |- |৭০৪ ইণ্টাৰামনিয়া||35||350×304 |- |৩৯ লেটিচিয়া||~16||219×142 |- |৯৪ অ'ৰোৰা||9||225×173 |- |৩৭৫ উৰছুলা||6||216±10 |- |৪৪৪ জিপ্টিছ||6||179×150 |- |৪৮ ডৰিছ||4||278×142 |} ==== গ্ৰহাণু ==== * ১৯৮৩ চনৰ ২৯ মে'ত ২ পাল্লাছে খালী চকুৰে দেখা পোৱা উজ্জ্বল বৰ্ণালীয় যুগ্ম তৰা ১ ভালপেকুলাক অন্তৰালিত কৰিছিল। গ্ৰসনৰ পথটো দক্ষিণ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], উত্তৰ [[মেক্সিকো]] আৰু কেৰিবিয়ান অঞ্চলৰ উত্তৰ অংশৰ মাজেৰে গৈছিল। ১৩০টা বিভিন্ন স্থানৰপৰা কৰা পৰ্যবেক্ষণে গ্ৰহাণুটোৰ আকৃতিৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ নিৰ্ণয় কৰিছিল আৰু উজ্জ্বল যুগ্ম তৰাটোৰ দ্বিতীয় সহচৰটোক চিনাক্ত কৰিছিল। ১৯৭৯ চনত পাল্লাছৰদ্বাৰা হোৱা আন এটা পৃথক গ্ৰসনৰ পৰ্যবেক্ষণৰ সৈতে এই তথ্য একেলগে ব্যৱহাৰ কৰি মহাকাশযানে কোনো গ্ৰহাণু পৰিদৰ্শন কৰাৰ আঠ বছৰ আগতেই গ্ৰহাণুটোৰ সম্পূৰ্ণ আকৃতি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত ১৯৯১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত গেলিলিও মহাকাশযানে ইয়াতকৈ বহু সৰু ৯৫১ গাস্প্ৰা গ্ৰহাণুটো পৰিদৰ্শন কৰিছিল।<ref name=Dunham45/> * ২০০৯ চনৰ ১২ মাৰ্চত নটা গ্ৰহাণু (৮৫ আয়ো, ২৪৭ ইউক্ৰেট, ১৫৮৫ ইউনিয়ন, ২০১ পেনেলোপ, ৭০ পানোপিয়া, ৯৮০ এনাকষ্টিয়া, ২৪৪৮ শ্বোলখভ, ১৭৪৬ ব্ৰুৱেৰ আৰু ১৯১ ক'লগা)য়ে পৃথিৱীৰ নিৰ্দিষ্ট স্থানৰপৰা দেখা পোৱা উল্লেখযোগ্য উজ্জ্বলতাৰ তৰাক গ্ৰাসিত কৰিছিল।<ref name=Preston/> * ইউৰাস্তাৰৰ ১৯৯৮ চনৰ ইউৰোপীয় গ্ৰহাণু গ্ৰসন ফলাফল অনুসৰি, ৩৯ লেটিচিয়াক ১৯৯৮ চনৰ ৩ মাৰ্চত হোৱা এটা গ্ৰসনত ৩৮টাতকৈ অধিক পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰৰপৰা পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বহুতো জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীয় জ্যা নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল।<ref name=euraster /> * ২০১৪ চনৰ ২০ মাৰ্চৰ পুৱতি নিশা ৰেগুলাছ তৰাক ১৬৩ এৰিগোন গ্ৰহাণুৱে গ্ৰাসিত কৰিছিল।<ref name=IOTA2006 /> জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলৰ ওপৰেৰে ঘটিব বুলি পূৰ্বানুমান কৰা গ্ৰহাণুৰ গ্ৰসনসমূহৰ ভিতৰত এইটো আটাইতকৈ উজ্জ্বল আছিল। মূল বলয়ৰ গ্ৰহাণুটোৱে তৰাটোৰ সন্মুখেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত ইয়াৰ ১০০ কিলোমিটীৰ ছাঁ নাছাউ আৰু ছাফোক কাউণ্টি, সমগ্ৰ নিউয়ৰ্ক চহৰ আৰু হাডছন নদী উপত্যকাৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈছিল। ছাঁৰ কেন্দ্ৰীয় পথটো [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰ, হোৱাইট প্লেইনছ, নিউবাৰ্গ, ওৱানণ্টা, ৰোম আৰু পুলাস্কিক প্ৰায় সংযোগ কৰা ৰেখাৰে আগবাঢ়ি গৈছিল আৰু তাৰ পিছত [[কানাডা]]ত বেলভিল আৰু উত্তৰ বে সাগৰৰ ওচৰত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name=IOTA2006/><ref name=Solex/> বেয়া বতৰৰ বাবে গ্ৰসনটো ভালদৰে দেখা নগ'ল।<ref>{{cite web |url=http://occultations.org/regulus2014/ |title=Volunteer observers invited to time the March 20, 2014 Occultation of Regulus |access-date=3 October 2014 |archive-date=27 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827122732/http://occultations.org/Regulus2014/ |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170827122732/http://occultations.org/Regulus2014/ |archivedate=27 August 2017 |deadurl=yes }}</ref> * ২০২৩ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰৰ পুৱতি নিশা বিটেলজিউজ তৰাক ৩১৯ লিঅ'না গ্ৰহাণুৱে আংশিকভাৱে গ্ৰাসিত কৰিছিল। এই ঘটনা আমেৰিকা, [[ইউৰোপ]] আৰু [[এছিয়া]]ৰ কিছু সৰু অঞ্চলৰপৰাহে দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=OccultWatcher Cloud |url=https://cloud.occultwatcher.net/event/1075-319-83995-648466-H27989/1246616 |access-date=2025-03-13 |website=cloud.occultwatcher.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=Observations of the Occultation of Betelgeuse by (319) Leona – IOTA/ES |url=https://call4obs.iota-es.de/observations-of-the-occultation-of-betelgeuse-by-319-leona |access-date=2025-03-13 |language=en-GB}}</ref> [[File:The occultation of dwarf planet Makemake on 23 April 2011.ogv|thumb|এই দৃশ্যচিত্ৰত ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কোনো ম্লান তৰাক অন্তৰালিত কৰাৰ সময়ত বামন গ্ৰহ মাকেমাকেৰ ছাঁৰ পথ দেখুওৱা হৈছে। মন কৰিবলগীয়া যে পৃথিৱীৰ ওপৰত ছাঁটোৰ প্ৰকৃত আকৃতি ইয়াত দেখুওৱাৰ দৰে সম্পূৰ্ণ ঘূৰণীয়া নহ'ব। এই ভিডিঅ'টোৰ উদ্দেশ্য কেৱল ঘটনাটো বুজোৱা।]] ==== দূৰৱৰ্তী বস্তু ==== * ২০১০ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত বামন গ্ৰহ এৰিছে ১৭তম উজ্জ্বলতাৰ এটা তৰাক ([http://www.wikisky.org/?ra=1.6527583999999989&de=-4.353371999999999&zoom=10&show_grid=1&show_constellation_lines=1&show_constellation_boundaries=1&show_const_names=0&show_galaxies=1&show_box=1&box_ra=1.6527584&box_de=-4.353372&box_width=50&box_height=50&img_source=DSS2 USNOA2 0825-00375767]) তিমি নক্ষত্ৰমণ্ডলত অন্তৰালিত কৰিছিল। প্ৰাথমিক ফলাফলৰপৰা এৰিছৰ ব্যাসৰ সৰ্বোচ্চ সীমা ২৩২০ কিলোমিটাৰ বুলি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত এৰিছৰ আকাৰ প্লুটোৰ প্ৰায় সমান বুলি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name=occult />নেপচুনৰ সিপাৰৰ বস্তুবোৰে ৰাতিৰ আকাশত লাহে লাহে গতি কৰাৰ বাবে মূল গ্ৰহাণু বলয়ৰ গ্ৰহাণুতকৈ সিহঁতৰ গ্ৰসন বহুত কম ঘটে। * ২০১৭ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত বামন গ্ৰহ হাউমিয়াক এটা তৰাৰ অতিক্ৰমণত পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে হাউমিয়াৰ এটা বলয় থকা বুলি চিনাক্ত কৰা হয়।<ref name=Haumeaocc/> * ২০১৭ চনৰ ৩ জুনত [[কুইপাৰ বলয়]]ৰ বস্তু ৪৮৬৯৫৮ এৰ'কথৰদ্বাৰা এটা তৰা অন্তৰালিত হোৱা ধৰা পৰিছিল। এইটো এনে ধৰণৰ প্ৰথম ধৰা পৰা গ্ৰসন আছিল।<ref name="First KBO Occultation" /> এই বৃহৎ পৰ্যবেক্ষণ অভিযানত [[আৰ্জেণ্টিনা]]ৰ চৰকাৰ আৰু স্থানীয় চৰকাৰসমূহ, তিনিখন মহাকাশযান, ২৪টা পৰিবহণযোগ্য পৃথিৱী-ভিত্তিক দূৰবীণ আৰু নাছাৰ ছফিয়া আকাশযান পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰ জড়িত আছিল। পোহৰ প্ৰদূষণ ৰোধ কৰিবলৈ এখন মুখ্য পথ দুঘণ্টাৰ বাবে বন্ধ কৰা হৈছিল আৰু পথৰ বিজুলীবোৰ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। এই অভিযান ছমাহ ধৰি চলিছিল আৰু ইয়াক জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ইতিহাসৰ অন্যতম কঠিন তৰা-গ্ৰসন পৰ্যবেক্ষণ অভিযান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="NASA's New Horizons Team Strikes Gold in Argentina">{{Cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170719 |title=NASA's New Horizons Team Strikes Gold in Argentina |date=2017-07-19 |website=New Horizons: NASA's Mission to Pluto}}</ref> == দ্বৈত গ্ৰসন == জোন বা আন কোনো আকাশী বস্তুৱে একে সময়তে একাধিক আকাশী বস্তুক অন্তৰালিত কৰিব পাৰে। জোনৰ কৌণিক ব্যাস তুলনামূলকভাৱে ডাঙৰ হোৱাৰ বাবে যিকোনো সময়তে ই নিৰ্দিষ্টসংখ্যক তৰা আৰু তাৰকাৰাজ্যক অন্তৰালিত কৰিব পাৰে। কিন্তু একে সময়তে দুটা উজ্জ্বল বস্তু, যেনে দুটা গ্ৰহ বা এটা উজ্জ্বল তৰা আৰু এটা গ্ৰহ, জোনে ঢাকি পেলোৱাটো অতি বিৰল। এনে ঘটনা পৃথিৱীৰ অতি সৰু এটা অঞ্চলৰপৰাহে দেখা যায়। শেষবাৰৰ বাবে এনে ঘটনা ১৯৯৮ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ঘটিছিল। সেই সময়ত এছেনশ্যন দ্বীপৰ পৰ্যবেক্ষকৰ বাবে জোনে শুক্ৰ আৰু বৃহস্পতিক একেলগে ঢাকি পেলাইছিল। == কৃত্ৰিম গ্ৰসন == ''বিগ অকাল্টিং ষ্টিয়াৰেবল ছেটেলাইট'' বা ''বছ'' হৈছে এটা প্ৰস্তাৱিত [[উপগ্ৰহ]], যিটো দূৰবীণৰ সৈতে একেলগে ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৰ তৰাৰ চাৰিওফালে থকা [[গ্ৰহ]] ধৰা পেলোৱাৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এই উপগ্ৰহটো এটা ডাঙৰ আৰু অতি পাতল পাত, লগতে কেইটামান দিশ-নিয়ন্ত্ৰণ ইঞ্জিন আৰু দিক্‌নিৰ্দেশনা ব্যৱস্থাৰে গঠিত হ'ব। ই দূৰবীণ আৰু ওচৰৰ কোনো তৰাৰ মাজৰ দৃষ্টিৰেখাত এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ যাব। ইয়াৰ ফলত উপগ্ৰহটোৱে তৰাটোৰপৰা অহা বিকিৰণ বন্ধ কৰি দিব আৰু তৰাটোৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থকা গ্ৰহবোৰ পৰ্যবেক্ষণ কৰিব পৰা যাব।<ref name="Copi-2000" /> প্ৰস্তাৱিত উপগ্ৰহটোৰ আকাৰ ৭০ মিটাৰ x ৭০ মিটাৰ আৰু ভৰ প্ৰায় ৬০০ কিলোগ্ৰাম হ'ব। ই এখন আয়ন ইঞ্জিনৰ সহায়ত আৰু পাতখনক পোহৰৰ পাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি গতি কৰিব। দূৰবীণৰপৰা ১০০,০০০ কিলোমিটাৰ দূৰত স্থাপন কৰিলে ই তৰাটোৰ ৯৯.৯৯৮ শতাংশতকৈ অধিক পোহৰ বন্ধ কৰিব পাৰিব। এই উপগ্ৰহটোৰ দুটা সম্ভাৱ্য বিন্যাস আছে। প্ৰথমটো মহাকাশ দূৰবীণৰ সৈতে কাম কৰিব আৰু সম্ভৱতঃ পৃথিৱীৰ এল২ লেগ্ৰাঞ্জ বিন্দুৰ ওচৰত স্থাপন কৰা হ'ব। দ্বিতীয়টো পৃথিৱীৰ চাৰিওফালে অতি উপবৃত্তাকাৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰা হ'ব আৰু পৃথিৱীৰপৰা ব্যৱহাৰ কৰা দূৰবীণৰ সৈতে কাম কৰিব। কক্ষপথৰ সৰ্বোচ্চ বিন্দুত উপগ্ৰহটো পৃথিৱীৰ তুলনাত প্ৰায় স্থিৰ হৈ থাকিব। ইয়াৰ ফলত অধিক সময় ধৰি আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ কৰিব পৰা যাব। এই নক্সাৰ উন্নত ৰূপটোক ষ্টাৰশ্বেড বুলি কোৱা হয়। ইয়াত সূৰ্যমুখী ফুলৰ আকৃতিৰ কৰ'নাগ্ৰাফ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উজ্জ্বল এক্স-ৰে উৎসক অন্তৰালিত কৰাৰ বাবে অনুৰূপ এটা উপগ্ৰহৰ প্ৰস্তাৱো দিয়া হৈছিল। ইয়াক ''এক্স-ৰে অকাল্টিং ষ্টিয়াৰেবল ছেটেলাইট'' বা এক্সঅ'এছএছ বুলি কোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://hea.cwru.edu/xoss/ |title=The X-ray Occulting Steerable Satellite (XOSS) |publisher=CASE |access-date=2007-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719183026/http://hea.cwru.edu/xoss/ |archive-date=19 July 2011 |url-status=dead |archivedate=2011-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719183026/http://hea.cwru.edu/xoss/ |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|refs= <ref name="HazardMackeyShimmins63">{{cite journal | last1=Hazard |first1=C. |last2=Mackey |first2=M. B. |last3=Shimmins |first3=A. J. | title=Investigation of the Radio Source 3C273 by the method of Lunar Occultations | journal=Nature | date=1963 | volume=197 | issue=4872 | page=1037 | bibcode=1963Natur.197.1037H | doi=10.1038/1971037a0|s2cid=4270661 }}</ref> <ref name="MIT">{{cite web |date=2007-12-20 |title=Stellar Occultations |publisher=MIT Planetary Astronomy Lab |url=http://occult.mit.edu/research/stellarOccultations.php |access-date=2009-10-26}}</ref> Several events occur nearly every day over the world. From any particular place such events occur almost every night, although most require a [[দূৰবীণ]] to see. Professionals and amateurs around the globe are collaborating over the Internet to exchange their observation for a joint analysis.<ref name=Preston>{{cite web |title=Asteroid Occultation Updates |first=Steve |last=Preston |url=http://www.asteroidoccultation.com |access-date=2009-02-25}}</ref> <ref name=euraster>{{cite web |date=1998-03-21 |title=1998 European Asteroidal Occultation Results |website=euraster.net (a website for Asteroidal Occultation Observers in Europe) |url=https://euraster.ericfrappa.com/results/1998/index.html#0321-39 |access-date=2008-12-01 }} [https://euraster.ericfrappa.com/results/1998/19980321-Laetitia-cbf.gif (Chords)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723121134/http://www.euraster.net/results/1998/19980321-Laetitia-cbf.gif |date=23 July 2011 }}</ref> <ref name=IOTA2006>{{cite web |date = 2006 |title = The International Occultation Timing Association 24th Annual Meeting at Mt. Cuba Observatory, Greenville, Delaware |publisher = International Occultation Timing Association |first = David |last = Dunham |url = http://www.weblore.com/richard/IOTAMeeting2006.htm |access-date = 2011-02-13 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110718013258/http://www.weblore.com/richard/IOTAMeeting2006.htm |archive-date = 18 July 2011 |df = dmy-all }}</ref> as first predicted by A. Vitagliano in 2004.<ref name=Solex>{{cite web |date = 2010 |title = The Solex Page |publisher = Università degli Studi di Napoli Federico II |first = Aldo |last = Vitagliano |url = http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |access-date = 2011-02-13 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20150918233453/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |archive-date = 18 September 2015 |df = dmy-all}}</ref> <ref name=Dunham45>{{cite journal |bibcode=1990AJ.....99.1636D |title=The Size and Shape of (2) Pallas from the 1983 Occultation of 1 Vulpeculae |last1=Dunham |first1=D. W. |last2=Dunham |first2=J. B. |last3=Binzel |first3=R. P. |last4=Evans |first4=D. S. |last5=Freuh |first5=M. |last6=Henry |first6=G. W. |last7=a'Hearn |first7=M. F. |last8=Schnurr |first8=R. G. |last9=Betts |first9=R. |last10=Haynes |first10=H. |last11=Orcutt |first11=R. |last12=Bowell |first12=E. |last13=Wasserman |first13=L. H. |last14=Nye |first14=R. A. |last15=Giclas |first15=H. L. |last16=Chapman |first16=C. R. |last17=Dietz |first17=R. D. |last18=Moncivais |first18=C. |last19=Douglass |first19=W. T. |last20=Parker |first20=D. C. |last21=Beish |first21=J. D. |last22=Martin |first22=J. O. |last23=Monger |first23=D. R. |last24=Hubbard |first24=W. B. |last25=Reitsema |first25=H. J. |last26=Klemola |first26=A. R. |last27=Lee |first27=P. D. |last28=McNamara |first28=B. R. |last29=Maley |first29=P. D. |last30=Manly |first30=P. |journal=[[দ্য এষ্ট্ৰ'নমিকেল জাৰ্নেল]] |date=1990 |volume=99 |page=1636 |doi=10.1086/115446 |display-authors=1 }}</ref> <ref name=Haumeaocc>{{cite journal |bibcode=2017Natur.550..219O |title=The size, shape, density and ring of the dwarf planet Haumea from a stellar occultation |last1=Ortiz |first1=J. L. |last2=Santos-Sanz |first2=P. |last3=Sicardy |first3=B. |last4=Benedetti-Rossi |first4=G. |last5=Bérard |first5=D. |last6=Morales |first6=N. |last7=Duffard |first7=R. |last8=Braga-Ribas |first8=F. |last9=Hopp |first9=U. |last10=Ries |first10=C. |last11=Nascimbeni |first11=V. |last12=Marzari |first12=F. |last13=Granata |first13=V. |last14=Pál |first14=A. |last15=Kiss |first15=C. |last16=Pribulla |first16=T. |last17=Komžík |first17=R. |last18=Hornoch |first18=K. |last19=Pravec |first19=P. |last20=Bacci |first20=P. |last21=Maestripieri |first21=F. |last22=Nerli |first22=L. |last23=Mazzei |first23=L. |last24=Bachini |first24=M. |last25=Martinelli |first25=F. |last26=Succi |first26=G. |last27=Ciabattari |first27=F. |last28=Mikuz |first28=H. |last29=Carbognani |first29=A. |last30=Gaehrken |first30=B. |journal=Nature |date=2017 |volume=550 |issue=7675 |pages=219–223 |doi=10.1038/nature24051 |pmid=29022593 |arxiv=2006.03113 |display-authors=1 }}</ref> <ref name=occult>{{cite web |title=The shadowy hand of Eris |website=Mike Brown's Planets |first=Mike |last=Brown |date=2010 |url=http://www.mikebrownsplanets.com/2010/11/shadowy-hand-of-eris.html |access-date=2010-11-07}}</ref> <ref name="First KBO Occultation">{{Cite web |url=https://www.nasa.gov/feature/new-mysteries-surround-new-horizons-next-flyby-target |title=New Mysteries Surround New Horizons' Next Flyby Target: NASA's New Horizons spacecraft doesn't zoom past its next science target until New Year's Day 2019, but the Kuiper Belt object, known as 2014 MU69, is already revealing surprises. |date=2017-07-05 |publisher=NASA |access-date=20 July 2017 |archive-date=21 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170721232423/https://www.nasa.gov/feature/new-mysteries-surround-new-horizons-next-flyby-target/ |url-status=dead |archivedate=21 July 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170721232423/https://www.nasa.gov/feature/new-mysteries-surround-new-horizons-next-flyby-target/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Copi-2000">{{cite journal |first1=C. J. |last1=Copi |first2=G. D. |last2=Starkman |title=The Big Occulting Steerable Satellite (BOSS) |journal=The Astrophysical Journal |date=2000 |volume=532 |issue=1 |pages=581–592 |bibcode=2000ApJ...532..581C |doi=10.1086/308525 |arxiv=astro-ph/9904413|s2cid=18790887 }}</ref> }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite book |last=Meeus |first=Jean |title=Astronomical Tables of the Sun, Moon and Planets |location=Richmond, Virginia |publisher=Willmann-Bell, Inc |date=1995 |isbn=0-943396-45-X}} * {{in lang|de}} [http://www.marco-peuschel.de Marco Peuschel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204223802/http://www.marco-peuschel.de/ |date=2021-02-04 }} – Astronomische Tabellen für den Mond von 2007 bis 2016, Mondphasen, Apsiden, Knotendurchgänge, Maximale und minimale Deklinationswerte und Sternbedeckungen sowie ausführliche Ephemeriden für jeden Tag des Jahres, inkl. Mondauf-und Untergänge und physische Daten. == বাহ্যিক সংযোগ == {{Sister project links|wikt=occultation|commons=Category:Occultation}} * [http://www.stellaroccultations.info Occultation Studies at Williams College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117025531/http://www.stellaroccultations.info/ |date=17 January 2021 }}, [www.stellaroccultations.info](http://www.stellaroccultations.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117025531/http://www.stellaroccultations.info/ |date=2021-01-17 }}) * [http://www.occultations.org/ International Occultation Timing Association (IOTA)], with [https://web.archive.org/web/20181209184743/http://www.lunar-occultations.com/iota/iotandx.htm lunar occultations] * [http://www.occultations.net/ Moon, planets, asteroid occultations], [www.occultations.net](http://www.occultations.net) * [http://astroclub.tau.ac.il/ephem/PlanetsConj/ Mutual occultations (and conjunctions) of planets] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711061917/http://astroclub.tau.ac.il/ephem/PlanetsConj/ |date=11 July 2011 }}, TAU astronomy Club * [http://stevealbers.net/albers/ast/conjun/conjun.html Planetary Conjunctions and Mutual Planetary Occultations] stevealbers.net * [http://www.space.com/scienceastronomy/060814_tno_found.html Discovery Hints at a Quadrillion Space Rocks Beyond Neptune], [www.space.com](http://www.space.com), August 2006 * [http://starrymirror.com/planetaryoccultations.htm Scientists Use Novel Technique To Watch Occultations By Planets] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031173944/http://starrymirror.com/planetaryoccultations.htm |date=31 October 2018 }}, ''The Starry Mirror'', 2007 * [http://www.asteroidoccultation.com/ Asteroid Occultation Updates], [www.asteroidoccultation.com](http://www.asteroidoccultation.com), 2018 * [http://www.occultations.net/occultations-asteroids.htm Occultations by Phoebe], [www.occultations.net](http://www.occultations.net) * [https://arxiv.org/abs/1104.4227 Combining asteroid models derived by lightcurve inversion with asteroidal occultation silhouettes], arXiv, 2011 * [http://www.pierpaoloricci.it/dati/occpiastelle_eng.htm Occultations of bright stars by planets between 0 and 4000], ''Il cielo ed i suoi femomeni'' {{in lang|it}} * [https://web.archive.org/web/20170709162133/http://www.doa-site.nl/index.html Lunar Occultation Workbench], (software), Durch Occultation Association * [https://web.archive.org/web/20181226095648/http://www.lunar-occultations.com/iota/occult4.htm Occult], (software), [www.lunar-occultations.com](http://www.lunar-occultations.com) [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান]] 9iqx783od7zcfxs96jp02n8lzi51lat 0 139585 640989 636384 2026-10-02T02:04:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640989 wikitext text/x-wiki '''কণকচূড়''' ({{lang-en|Kanakchur}}) হৈছে পশ্চিমবংগত পৰম্পৰাগতভাৱে খেতি কৰা এবিধ সুগন্ধি ধানৰ জাত। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম ''Oryza sativa''। কণকচূড়ৰ ধানৰ বিশেষ সুগন্ধ আৰু দানাৰ বৈশিষ্ট্যৰ বাবে ইয়াক বিভিন্ন পৰম্পৰাগত খাদ্য প্ৰস্তুতিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ এই ধানৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা '''আখৈ''' বঙালী খাদ্য-সংস্কৃতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref name="PPVFRA">{{cite journal |title=Plant Variety Journal of India: Kanakchur |journal=Plant Variety Journal of India |volume=9 |issue=10 |date=October 2015 |publisher=Protection of Plant Varieties and Farmers' Rights Authority |url=https://plantauthority.gov.in/sites/default/files/pvjoctober2015_0.pdf |access-date=20 September 2026 }}</ref> == বৈশিষ্ট্য == কণকচূড় ''Oryza sativa''-ৰ অন্তৰ্গত এবিধ পৰম্পৰাগত ধানৰ জাত। Protection of Plant Varieties and Farmers’ Rights Authority-ৰ নথি অনুসৰি ইয়াক কৃষকৰ জাত (farmers' variety) হিচাপে নথিভুক্ত কৰা হৈছে। এইবিধ চাউলত স্বাভাৱিক সুগন্ধ থাকে আৰু ইয়াৰ দানাৰ আকাৰ মধ্যমীয়া।<ref name="PPVFRA" /> কণকচূড় ধানৰ গছ আৰু ধানৰ বাকলিৰ কিছুমান স্বকীয় বৈশিষ্ট্য নথিভুক্ত কৰা হৈছে। এই বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত লেম্মাৰ আগ অংশ বেঙুনীয়া ৰঙৰ হোৱাৰ লগতে আৰু শীৰ্ষত শুং থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref name="PPVFRA" /> == আখৈ প্ৰস্তুতিত ব্যৱহাৰ == কণকচূড় ধানৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ব্যৱহাৰ হৈছে ইয়াৰপৰা '''আখৈ''' প্ৰস্তুত কৰা। আখৈ হৈছে তাপৰ প্ৰয়োগত ধান ফুলোৱা বা ফুলাই লোৱা এবিধ পৰম্পৰাগত খাদ্য। কণকচূড় ধানৰ সুগন্ধ আখৈতো অনুভৱ কৰা যায়। কণকচূড় আখৈ বঙালী খাদ্য-সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত খাদ্যৰ সৈতে জড়িত। বিশেষকৈ [[জয়নগৰৰ মোৱা]] প্ৰস্তুতিত কণকচূড় আখৈৰ ব্যৱহাৰ উল্লেখযোগ্য।<ref name="WBMSME">{{cite web |title=District Profile: South 24 Parganas |publisher=Government of West Bengal, Department of Micro, Small & Medium Enterprises and Textiles |url=https://wbmsmeefc.wb.gov.in/documents/district_profiles/district_profile_SOUTH_24_PARAGANAS.pdf |access-date=20 September 2026 }} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ভৌগোলিক স্বীকৃতি == ভাৰতৰ [[ভৌগোলিক স্বীকৃতি|ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] (Geographical Indication বা GI) ব্যৱস্থাৰ অধীনত '''কণকচূড় ৰাইচ''' (Kanakchur Rice) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ Intellectual Property India-ৰ GI Registry-ত ইয়াক Application No. 1021 হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="GI">{{cite web |title=Kanakchur Rice — GI Application No. 1021 |publisher=Intellectual Property India, Government of India |url=https://search.ipindia.gov.in/GIRPublicSearch/Application/Details/1021 |access-date=20 September 2026 }}</ref> GI আবেদনখন ২০২২ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰত Patent Information Centre, West Bengal State Council of Science and Technology-ৰদ্বাৰা দাখিল কৰা হৈছিল। GI Registry-ত কনকচুৰ ৰাইচক কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="GI" /> == জয়নগৰৰ মোৱাৰ সৈতে সম্পৰ্ক == [[File:Joynagar Moa - Howrah 2016-01-26 9258.JPG|thumb|জয়নগৰৰ মোৱা]] কণকচূড় আখৈ [[জয়নগৰৰ মোৱা]]ৰ অন্যতম পৰম্পৰাগত উপাদান। জয়নগৰৰ মোৱা হৈছে পশ্চিমবংগৰ এক পৰম্পৰাগত মিঠাই, যি সাধাৰণতে কণকচূড় আখৈ আৰু খেজুৰৰ গুড়ৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়।<ref name="WBMSME" /> কণকচূড় আখৈৰ সুগন্ধ আৰু বিশেষ গুণৰ বাবে ই এই পৰম্পৰাগত মিঠাইৰ সৈতে বিশেষভাৱে জড়িত হৈ পৰিছে। == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == কণকচূড় কেৱল এবিধ ধানৰ জাত নহয়; ই পশ্চিমবংগৰ স্থানীয় কৃষি আৰু খাদ্য-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত এক পৰম্পৰাগত কৃষিজাত সম্পদ। ধানবিধৰপৰা আখৈ প্ৰস্তুত কৰা আৰু সেই আখৈ ব্যৱহাৰ কৰি পৰম্পৰাগত খাদ্য প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰথাই ইয়াৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব বৃদ্ধি কৰিছে।<ref name="PPVFRA" /><ref name="WBMSME" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://search.ipindia.gov.in/GIRPublicSearch/Application/Details/1021 ভাৰত চৰকাৰৰ GI Registry — Kanakchur Rice] * [https://plantauthority.gov.in/sites/default/files/pvjoctober2015_0.pdf Plant Variety Journal of India — Kanakchur] [[শ্ৰেণী:ধানৰ প্ৰজাতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] hw2t5tyqjp3i39ejarj7ng07s3ima56 0 139646 640937 637364 2026-10-01T20:26:13Z JyotiPN 22102 640937 wikitext text/x-wiki [[File:Tsechu_cham.jpg|thumb| ২০০৭ চনত [[ভূটান]] ৱাংডু ফোদ্ৰাং চেচুৰ মুখা পিন্ধা নৃত্যশিল্পী (নায়ক আৰু উৰি যোৱা কুকুৰ) ।]] [[File:Dance_of_the_Lord_of_Death_and_his_Consort_-_Paro_Tsechu_3.jpg|thumb|২০০৬ চনত [[ভূটান]] [[পাৰো (ভূটান)|পাৰো]]ত অনুষ্ঠিত এক চেচু উৎসৱত মৃত্যুৰ ভগৱান আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ নৃত্য।]] [[File:Finding_a_Dalai_Lama.6.jpeg|thumb|কিং ৰাজবংশৰ সময়ত লামো]] [[File:Bundesarchiv_Bild_135-S-15-25-20,_Tibetexpedition,_Tibetische_Tanzgruppe.jpg|alt=|thumb|262x262px|১৯৩৯ চনত গোংকাৰ জংৰ সন্মুখত আচে লামো]] লামো ({{lang-en|Lhamo}}; তিব্বতীয় ভাষাত:ལྷ་མོ, ৰোমানীকৰণঃ লা মো) হৈছে সংগীত আৰু নৃত্যৰ যুগলবন্দীৰে পৰিৱেশিত তিব্বতৰ একপ্ৰকাৰ ধ্ৰুপদী ধৰ্মনিৰপেক্ষ থিয়েটাৰ, যাক বহু শতিকা জুৰি পৰিৱেশন কৰি অহা হৈছে। পশ্চিমীয়া অপেৰা থিয়েটাৰৰ সৈতে এই নৃত্যাভিনয়ৰ সাদৃশ্য আছে। অভিনয়ত হাস্যৰসৰ সৈতে সৰল সংলাপেৰে এক আখ্যান ব্যক্ত কৰা হয় আৰু ব্যংগাত্মক চৰিত্ৰবোৰে ৰঙীন মুখা পিন্ধে। এই নাট্য-নাটকসমূহৰ মূল কাহিনীসমূহৰ বেছিভাগেই প্ৰাচীন ভাৰতীয় বৌদ্ধ লোককথা, গুৰুত্বপূৰ্ণ মানুহৰ জীৱন আৰু তিব্বতী সভ্যতাৰ ঐতিহাসিক ঘটনাৰ পৰা লোৱা হৈছে। অৱশ্যে এই আনুষ্ঠানিক নৃত্য আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানসমূহে তিব্বতৰ ৰাজকীয় ৰাজবংশৰ সময়ছোৱাক (তিব্বেতান ৰয়েল ডায়েনেষ্টিক পিৰিয়দ) প্ৰতিফলিত কৰে। তিব্বতৰ বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু তিব্বতী সংস্কৃতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত [[ভূটান]] আৰু অন্যান্য অঞ্চলতো একেধৰণৰ পৰম্পৰা পোৱা যায়। ''লামো'' ৰ তিনিটা প্ৰধান ভাগ হ'ল; কিমুলুঙ্গা, জ্ঞিংগাৰা আৰু চুংবা।<ref>{{Cite journal|last=Ahmed|first1=Syed Jamil|title=Tibetan Folk Opera: "Lhamo" in Contemporary Cultural Politics|journal=Asian Theatre Journal|date=Spring 2006|volume=23|issue=1|pages=149–178|doi=10.1353/atj.2006.0001|jstor=4137092}}</ref> == ইতিহাস == মৌখিক বিৱৰণীত আচে লামো পৰম্পৰাৰ যি ভেটি, তাৰ কৃতিত্ব ১৪ শতিকাৰ ৰহস্যবাদী থাং টং গ্যালপোক দিয়া হৈছিল। লামোৰ আধ্যাত্মিক আৰু অ-আধ্যাত্মিক দুয়োটা মূলেই আছে বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite journal |last1=Fitzgerald |first1=Kati |title=Tibetan Opera in and outside the Tibet Autonomous Region |journal=Asian Theatre Journal |date=Spring 2014 |volume=31 |issue=1 |page=271 |doi=10.1353/atj.2014.0001 |jstor=43187296 |s2cid=162151558 |url=https://www.jstor.org/stable/43187296|url-access=subscription }}</ref> ১৪শ-১৫শ শতিকাত আচে লামো যিধৰণে পৰিৱেশন কৰা হৈছিল, সেই পৰিৱেশন পদ্ধতি আৰু শৈলীৰ বৰ্তমান সামান্য পৰিৱৰ্তন হৈছে। আজিও, প্ৰতিটো প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে পূৰ্বৰ ধৰণেৰে উদ্বোধনী ৰীতি-নীতিৰ প্ৰদৰ্শন হয়, প্ৰকৃত পোচাক পৰিধান কৰা হয় আৰু গায়ন-বায়ন, নৃত্য আৰু সংগীত পৰম্পৰা কঠোৰভাৱে পালন কৰা হয়। পঞ্চম [[দালাই লামা]], নবাং লবচাং গ্যাটছো (১৬১৭-১৬৮২খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ সময়লৈকে লামো দলসমূহৰ বিকাশৰ বিষয়ে কমকৈহে জনা গৈছিল। পোটালা প্ৰাসাদৰ দেৱালত ১৬৯৫ চনৰ পৰা ১৭০৫ চনৰ ভিতৰত অংকন কৰা লামো কাহিনীৰ মিউৰেল আছে। কিছুমান মৌখিক আখ্যান অনুসৰি হাণ্টাৰ বা ফিচাৰমেন (তিব্বতী: নংপা)ৰ সাজ-পোছাক আৰু মুখাসমূহ পঞ্চম দালাই লামাই তেওঁৰ ব্যক্তিগত সপোনৰ আধাৰত ডিজাইন কৰিছিল। ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে, আচে লামোৰ পৰিৱেশন সমগ্ৰ তিব্বততে প্ৰচলন আছিল। প্ৰতিখন ডাঙৰ জিলাতে অপেশাদাৰী শিল্পীৰ এটা স্থায়ী দলে বছৰটোৰ বিভিন্ন আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত স্থানীয় লোকৰ বাবে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল। তাশি শ্লৌপা, চংগ্যে ফুন্দুন, চাংপা, গ্যালখাৰা, চুংপা আৰু ক্যায়ৰ’মুলুংকে ধৰি কিছুমান উল্লেখযোগ্য দলৰ বহু চাহিদা আছে আৰু ই সদায় নৰবু লিংখা, ড্ৰেপুং মনেষ্ট্ৰি আৰু ছেৰা মঠত অনুষ্ঠিত চৰকাৰী উৎসৱৰ এক নিয়মীয়া অংশ। ইয়াত প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰদৰ্শনকাৰীসকল হৈছে সন্ন্যাসী আৰু সাধাৰণ লোক; যি লামোক ভাল পায়। বহুতো তিব্বতীয় লোক এই গানবোৰৰ সৈতে পৰিচিত আৰু তেওঁলোকে নিজৰ বাবে বা সামাজিক সমাৱেশত মনোৰঞ্জনৰ বাবে আৰিয়া অৰ্থাৎ এই গানবোৰ গায়। লামো পৰম্পৰাৰ সকলো শৈলী মৌলিকভাৱে ঢোল আৰু হাত চাপৰিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Dorjee|first1=Lobsang|last2=Josayma|first2=C. B.|last3=Tsering|first3=Migmar|title=Lhamo: The folk opera of Tibet|journal=The Tibet Journal|date=Summer 1984|volume=9|issue=2|page=21|jstor=43300123|url=https://www.jstor.org/stable/43300123}}</ref> তিব্বতী ভাষাত এই থিয়েটাৰক ''আল-চে-লা-মো'', অভিনেতাক ''লা-মো-বা'' আৰু সংগীতালখ্যক খ্ৰাব-গঝুং বুলি কোৱা হয়। তিব্বতী অপেৰা লিপিটো হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি তিব্বতী লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক জ্ঞানৰ স্ফটিকীকৰণৰ এক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াক তিব্বতী সংস্কৃতিৰ "জীৱন্ত জীৱাশ্ম" হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু ২০০৯ চনত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|ইউনেস্কো]] শিলালিপি হিচাপে "মানৱতাৰ অস্পৰ্শনীয় সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতিনিধি তালিকা" ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Tibetan opera - intangible heritage - Culture Sector - UNESCO|url=https://ich.unesco.org/en/RL/tibetan-opera-00208|publisher=United Nations Education Scientific and Cultural Organization|accessdate=13 April 2021}}</ref> === থাং টং গ্যালপো === জনপ্ৰিয়ভাৱে এই কথা বিশ্বাস কৰা হয় যে, আচে লামো বা তিব্বতীয় অপেৰা পৰিৱেশন কৰাৰ পৰম্পৰা ১৪শ শতিকাৰ ৰহস্যবাদী থাং টং গ্যালপোৰ দ্বাৰা আৰম্ভ কৰা হৈছিল, যি ১৩৬১ চনত তিব্বতৰ শ্বিগাটছে কাউণ্টিৰ এজন কৃষকৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ সৰু হৈ থাকোতে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক ট্ৰৱ'বেণ্ডন নাম দিছিল আৰু সাংস্কৃতিক শিক্ষা লবলৈ স্থানীয় মঠলৈ পঠিয়াইছিল। তেওঁ বহু বছৰ ধৰ্ম অধ্যয়নত অতিবাহিত কৰি অতি বুদ্ধিমান হৈ পৰিছিল আৰু সেয়েহে তেওঁক চুয়েন্দু চাংপো নাম দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ অধিক জ্ঞান আহৰণ কৰিবলৈ লাছালৈ আহিছিল। এদিন লাছা নদীৰ বন্দৰত তেওঁ দেখিছিল যে বহুতো লোকৰ হাতত পৰ্যাপ্ত পৰিমানৰ ধন নথকাৰ বাবে নদীখন পাৰ হ'ব পৰা নাছিল। তেওঁ কেপ্টেইনজনক তেওঁলোকক বিনামূলীয়াকৈ নদী পাৰ হ'বলৈ দিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। কিন্তু মানুহবোৰক পাৰ কৰাই দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে কেপ্টেনে তেওঁক প্ৰহাৰ কৰিলে। ফলশ্ৰুতিত তেওঁ নদীখনৰ ওপৰত এখন দলং নিৰ্মাণ কৰাৰ সংকল্প লয়। দলং নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তেওঁক শ্ৰমিক আৰু ধন তথা বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। সেইবাবে, চাউ ৰীত দলং নিৰ্মাণৰ সময়ত তেওঁ শ্ৰমিক দলৰ পৰা তিব্বতৰ লোকা কাউণ্টিৰ সাতগৰাকী ছোৱালীক বাছি লয় আৰু তেওঁলোকক কিছু নৃত্য-গীত শিকায়। এই ছোৱালীবোৰে সমবেত সংগীতৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু সুন্দৰ সাজ-পোছাকৰে অলংকৃত হৈ চহৰ আৰু গাওঁবোৰ ভ্ৰমণ কৰি সম্পদ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নৃত্য পৰিৱেশন কৰিছিল। যোগীসকলে ঢোল আৰু হাতচাপৰি বজাইছিল আৰু ছোৱালীকেইজনীয়ে নাচিছিল আৰু গাইছিল। দৰ্শকসকলে মুগ্ধ হৈ পৰিৱেশনকাৰীসকলক "দেৱী" বুলি প্ৰশংসা কৰিছিল (তিব্বতীয়ঃ ল্হামো) আৰু তেতিয়াৰ পৰা তেওঁলোকক দেৱী ভগ্নী বুলি জনা গৈছিল। এই আৰম্ভণিৰ পৰাই আচে লমোৰ পৰম্পৰা বিকশিত হৈছিল। চহৰ আৰু গাওঁবোৰত ৫৮ খন লোহাৰ দলং আৰু ৬০ খন কাঠৰ দলং নিৰ্মাণ কৰাত থাং টং গ্যালপোৰ বহু বছৰৰ পৰিশ্ৰম জড়িত হৈ আছিল। ১৪৮৫ চনত টো ৰিৱ'চত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তিব্বত আৰু ভূটানৰ কিছু ঠাইত আজিও তেওঁলোকৰ লোহাৰ শিকলিৰ কিছুমান দলঙৰ অৱশিষ্ট আছে। নতুন ঘৰ এখনত থাকিবলৈ যোৱাৰ সময়ত তিব্বতীয়সকলে তেওঁৰ ছবি আৰু মূৰ্তি স্থাপন কৰাটো এক প্ৰথা হৈ পৰিছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ নৃত্যৰ সময়ত, প্ৰতিটো লামো বা অপেৰা দলে মঞ্চৰ মাজত তেওঁৰ মূৰ্তি স্থাপন কৰে আৰু তেওঁক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে। == তথ্যসূত্ৰসমূহ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] fh2mirefuidw6wfuyoo055c5nzzkpdx 0 139653 640995 637861 2026-10-02T03:30:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640995 wikitext text/x-wiki '''কুঁচিয়ানামা''' হৈছে ২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত অসমীয়া সাহিত্যিক [[সুপ্ৰকাশ ভূঞা]]ৰ এখন চুটিগল্প সংকলন।<ref name="etv_yuva">{{cite web |title=সুপ্ৰকাশ ভূঞালৈ সাহিত্য অকাডেমি যুৱ বঁটা |url=https://www.etvbharat.com/amp/as/! state/sahitya-akademi-yuva-puraskar-2025-for-assamese-language-to-suprakash-bhuyan-of-sivasagar-assam-news-ass25061804881 |website=ETV Bharat Assamese |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> গ্ৰন্থখন পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশনে প্ৰকাশ কৰা এইখন লেখকৰ দ্বিতীয়খন গল্প সংকলন।<ref name="scientia">{{cite web |title=Kuchiyanama – Suprakash Bhuyan |url=https://scientiabooks.in/product/kuchiyanama-suprakash-bhuyan/ |website=Scientia Books |access-date=24 September 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই গ্ৰন্থখনৰ বাবে তেওঁ ২০২৫ চনৰ ''সাহিত্য অকাডেমিৰ যুৱ সাহিত্য বঁটা'' লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="pratidin_award">{{cite web |title=অসমীয়া সাহিত্যৰ দুই লেখকলৈ সাহিত্য একাডেমীৰ পুৰস্কাৰ... |url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/sahitya-academi-award-surendra-mohan-das-suprakash-bhuyan-9373527 |website=Asomiya Pratidin |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}}</ref> == লেখকৰ চমু পৰিচয় == গল্পকাৰ সুপ্ৰকাশ ভূঞাৰ জন্ম ১৯৯০ চনত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ দিখৌমুখৰ গুৱালগাঁৱত হৈছিল।<ref name="etv_yuva"/> তেওঁ পেচাত দিখৌমুখ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ [[ইংৰাজী]] [[সাহিত্য]]ৰ বিষয় শিক্ষক (সহকাৰী শিক্ষক)।<ref name="tv9_award">{{cite web |title=২০২৫ বৰ্ষৰ সাহিত্য অকাডেমীৰ যুৱ আৰু শিশু সাহিত্য বঁটা ঘোষণা |url=https://www.assamtv9.com/assam/sahitya-akademi-yuba-and-bal-sahitya-award-announced-for-2025-2105222.html/amp |website=Assam TV9 |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}}</ref><ref name="etv_yuva"/> তেওঁ ২০১০ চনৰপৰা ''[[গৰীয়সী]]'', ''[[প্ৰান্তিক]]'', ''[[সাতসৰী]]'' আৰু ''[[প্ৰকাশ]]'' আদি অসমৰ আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনীত নিয়মিতভাৱে সাহিত্য চৰ্চা কৰি আহিছে।<ref name="etv_yuva"/> সাহিত্য অকাডেমিৰ ''নৱোদয় প্ৰকল্প''ৰ অধীনত প্ৰকাশিত ''ছিছিফাছৰ পৃথিৱী'' হৈছে তেওঁৰ প্ৰথম গল্প সংকলন।<ref name="etv_yuva"/> == পটভূমি আৰু বিষয়-বস্তু == ''কুঁচিয়ানামা'' সংকলনখনত মুঠ চৈধ্যটা গল্প সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref name="anyayug">{{cite web |title='কুঁচিয়ানামা' : কিছু নতুন, কিছু ব্যতিক্ৰম আৰু কিছু কৌতূহল |url=https://www.anyayug.com/p/grantha-alochana-july-2024.html?m=1 |website=অন্যযুগ |author=কিশোৰ দাস কোঁৱৰ |date=July 2024 |access-date=24 September 2026}}</ref> গ্ৰন্থখনৰ গল্পসমূহত মূলতঃ অসমৰ প্ৰান্তীয় আৰু সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ মানুহৰ জীৱন-সংগ্ৰাম প্ৰতিফলিত হৈছে। সমাজৰ চকুৰ আঁৰত থকা নিম্নশ্ৰেণীৰ মানুহবোৰৰ সুখ-দুখ, অস্তিত্ব আৰু সংগ্ৰামক স্বীকৃতি দিয়াৰ লগতে আঞ্চলিক লোকজীৱনৰ অকৃত্ৰিম ভাব-অনুভূতিক গল্পসমূহৰ জৰিয়তে তুলি ধৰা হৈছে। স্বকীয় কথনশৈলী আৰু গল্পভাষাৰে তেখেতে সমাজ-জীৱনৰ অনেক উপেক্ষিত দিশ, সামাজিক-ৰাজনৈতিক সমস্যা আৰু মানুহৰ অন্তৰ্জীৱনৰ সংঘাতক গল্পৰ উপজীৱ্য কৰি লৈছে।<ref name="scientia"/> এই গল্পসংকলনখনত ''জাঁজৰি'', ''বীৰা'', ''ক'লাজোন'', ''থাউনি'', ''মন্ত্ৰণা কক্ষত'' আদিকে ধৰি মুঠ ১৪টা গল্প সন্নিৱিষ্ট আছে।<ref name="anyayug"/> ==আৰু চাওক== *[[অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি যুৱ পুৰস্কাৰ বিজয়ী]] 5nt4lhxmo96b999yzjwh8kazuft9843 0 139674 641099 638539 2026-10-02T08:59:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641099 wikitext text/x-wiki '''ছিয়াংয়ুন সূতা''', যাক লিয়াংচৌ বা ইউনছা বুলিও কোৱা হয়, হৈছে তুঁহৰ ৰেচমৰ কাপোৰত ৰঙালাওৰ ৰস আৱৰণ দি, খনিজ পদাৰ্থ থকা নদীৰ বোকাৰে ঢাকি তাৰ পিছত ৰ’দত শুকুৱাই তৈয়াৰ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[ৰেচম]]ৰ [[কাপোৰ]]। ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উৎপত্তি আৰু মূল মূল প্ৰযুক্তি দুয়োটা নানহাইৰ জিকিয়াও পৰ্বতৰপৰা আহিছে। চীনত ই একমাত্ৰ ৰেচমৰ সামগ্ৰী যিটো বিশুদ্ধ উদ্ভিদৰ ৰংৰে তৈয়াৰ কৰা হয়<ref name="TRM">{{cite journal|last1=Pan|first1=Yuanyuan|last2=Xunan|first2=Yang|last3=Chen|first3=Xingjuan|last4=Xu|first4=Meiying|last5=Sun|first5=Guoping|title=The right mud: Studies in the mud-coating technique of Gambiered Guangdong silk|journal=Applied Clay Science|date=January 2017|volume=135|pages=516–520|doi=10.1016/j.clay.2016.09.024|bibcode=2017ApCS..135..516P}}</ref>। বৰ্তমান ইয়াক প্ৰধানকৈ শ্বুণ্ডে আৰু নানহাইত উৎপাদন কৰা হয়<ref>{{cite book|last1=Chan|first1=Henry Hing Lee|title=Transformation Of Shunde City: Pioneer Of China's Greater Bay Area|date=4 December 2019|publisher=World Scientific Publishing Company|isbn=978-9811213076|page=23}}</ref><ref name=":1">{{cite book|last1=Chan|first1=Henry Hing Lee|title=Transformation Of Shunde City: Pioneer Of China's Greater Bay Area|date=4 December 2019|publisher=World Scientific Publishing Company|isbn=978-9811213076|page=23}}</ref>। ছিয়াংয়ুন সূতাৰ ৰং আৰু ফিনিচিং কৌশল [[চীন]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ দ্বিতীয় গোটৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name="DoS">{{cite journal|last1=Ma|first1=Ying|last2=Lu|first2=Qinfu|last3=Lv|first3=Shanshan|title=Dyeing of Silk through Iron Ion-Induced Formation of Hydrophobic Lignin Coatings|journal=Journal of Natural Fibers|date=28 November 2022|volume=19|issue=16|pages=13624–13639|doi=10.1080/15440478.2022.2101580}}</ref>। ২০১১ চনত ছিয়াংয়ুন সূতাকে ধৰি পাঁচটা সামগ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰীয় "ভৌগোলিক সূচক সামগ্ৰী" সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হয়, য'ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উৎপাদন ক্ষেত্ৰখন গুৱাংডং প্ৰদেশৰ ফ'ছান চহৰৰ ছুণ্ডে জিলাৰ প্ৰশাসনিক অঞ্চল<ref>{{cite journal|last1=Lin|first1=Shu Hwa|last2=Mammel|first2=Kelly|title=Dye for Two Tones: The Story of Sustainable Mud-coated Silk|journal=Fashion Practice|date=May 2012|volume=4|issue=1|pages=95–112|doi=10.2752/175693812X13239580431388|hdl=10125/23248|url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.2752/175693812X13239580431388|language=en|issn=1756-9370|hdl-access=free}}</ref>। == বৈশিষ্ট্য == ছিয়াংয়ুন সূতা হৈছে একপ্ৰকাৰৰ ৰেচমৰ কাপোৰ যি পিন্ধিলে খমখমীয়া শব্দ হয়, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছিয়াংয়ুন সূতা হয়। ই আচলতে গুৱাংডঙৰ শ্বুণ্ডে, নানহাই, ছানছুই, ফ'ছান আৰু অন্যান্য ঠাইত ডিঅ'স্ক'ৰিয়া বুলবিফেৰা (ডাইঅ'স্ক'ৰিয়া চিৰ'ছা)ৰ ৰসত তিয়াই ৰাসায়নিকভাৱে প্ৰদূষিত নদীৰ বোকা (সাধাৰণতে "নদীৰ বোকা" বুলি জনাজাত)ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰা সৰু জেকাৰ্ড ৰেচমৰ উৎপাদন। ডিঅ’স্ক’ৰিয়া চিৰ’ছাৰ ৰসৰ মূল উপাদানসমূহ হ’ল পলিফিনল আৰু টেনিন, যিবোৰ সহজে অক্সিডাইজ হৈ বিকৃত হৈ জমা হোৱা উৎপন্ন হয়। "নদীৰ বোকা"ৰ উচ্চ ভ্যালেন্সযুক্ত লোহাৰ আয়নৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰাৰ পাছত ৰেচমৰ পৃষ্ঠত ক'লা বৰফৰ সৃষ্টি আৰু কঠিন হয়। ছিয়াংয়ুন সূতা আগফালে ক’লা আৰু পিছফালে হালধীয়া-বাদামী ৰঙৰ হয়। <ref name="BSBS">{{cite journal|last1=Lillethun|first1=Abby|title=Black Silk, Brown Silk: China and Beyond—Traditional Practice Meets Fashion|journal=Textile Society of America Symposium Proceedings|date=1 January 2008|url=https://digitalcommons.unl.edu/tsaconf/268/}}</ref><ref>{{cite web|title=今后香云纱只能顺德产|url=http://www.citygf.com/FSNews/FS_002008/201107/t20110716_1897770.html|website=citygf|publisher=广佛都市网-佛山日报 时间|access-date=2024-04-02|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720054546/http://www.citygf.com/FSNews/FS_002008/201107/t20110716_1897770.html|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720054546/http://www.citygf.com/FSNews/FS_002008/201107/t20110716_1897770.html|archivedate=2011-07-20|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=香云纱传承人之争引发两地暗战|url=http://news.sina.com.cn/c/2009-06-23/072115834569s.shtml|website=www.sina.com.cn|publisher=南方日报|access-date=2024-04-02|archive-date=2021-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712030345/http://news.sina.com.cn/c/2009-06-23/072115834569s.shtml|url-status=bot: unknown}}</ref> আগতে এটা পৰম্পৰাগত প্ৰথা আছিল যে ধনী মানুহে ছিয়াংয়ুন সূতাৰ কাপোৰ কিনি প্ৰথমে নিজৰ চাকৰক পিন্ধিবলৈ দিছিল, আৰু তাৰ পিছত কিছুসময়ৰ পাছত নিজেই পিন্ধিছিল। কাৰণ ছিয়াংয়ুন সূতাৰ সামগ্ৰী আৰু উৎপাদন পদ্ধতিয়েই নতুন ছিয়াংয়ুন সূতাৰ কাপোৰৰ আঁহবোৰ তুলনামূলকভাৱে মোটা আৰু পিন্ধিবলৈ অস্বস্তিকৰ কৰি তুলিছিল; আনহাতে ছিয়াংয়ুন সূতা কিছুসময়ৰ বাবে পিন্ধাৰ পিছত কোমল হৈ পৰিব।<ref name=":2">{{cite web|title=Intangible Cultural Heritage China Second National List國家級非物質文化遺產名錄第二批|url=https://www.culturalheritagechina.org/national-list-second-batch|website=china-ich|publisher=Chinese Cultural Studies Center|language=en|access-date=2024-04-01|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224055147/https://www.culturalheritagechina.org/national-list-second-batch|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224055147/https://www.culturalheritagechina.org/national-list-second-batch|archivedate=2024-02-24|deadurl=yes}}</ref> চীন গণৰাজ্যৰ যুগত মেচিন ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদিত ছিয়াংয়ুন সূতাক "বৈদ্যুতিক সূতা" বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ইয়াৰ মূল্য আৰু গুণগত মান পৰম্পৰাগত ছিয়াংয়ুন সূতাতকৈ কম আছিল।<ref name=":2" /> ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উৎপত্তিস্থলৰপৰা অহা বিশেষ নদীৰ বোকাত যথেষ্ট সীমিত হৈ পৰিছিল, যাৰ ফলত উৎপাদনৰ সময়ত ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াটো সহজ হৈ পৰিছিল। নব্বৈৰ দশকত জাপানৰ এজন বস্ত্ৰ অভিযন্তাই শ্বুণ্ডেলৈ গৈ ছিয়াংয়ুন সূতা উৎপাদনৰ কৌশল শিকিছিল আৰু সেইবোৰ প্ৰতিষ্ঠাপনৰ প্ৰয়াস কৰিছিল যদিও শেষত বিফল হৈছিল।<ref name="XY">{{cite web|title=香云纱可能成顺德绝唱(图)|url=http://www.efu.com.cn/data/2006/2006-12-20/178403.shtml|website=www.efu.com|publisher=中国服装网版权所有|access-date=2024-04-02|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413101844/http://www.efu.com.cn/data/2006/2006-12-20/178403.shtml|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100413101844/http://www.efu.com.cn/data/2006/2006-12-20/178403.shtml|archivedate=2010-04-13|deadurl=yes}}</ref> == ইতিহাস == === গৌৰৱময় যুগ === ৰেকৰ্ড অনুসৰি শ্বুণ্ডে মিং বংশৰ ইয়ংলে যুগত ছিয়াংয়ুন সূতা উৎপাদন আৰু ৰপ্তানি আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="XY" /> চীন গণৰাজ্যৰ সময়ছোৱাত নানহাই কাউণ্টিৰ মিনলেত ৱাৰ্প গঠনযুক্ত "বগা সূতা" নামৰ এটা নতুন সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা হয়। এই উন্নত বগা সূতাৰে ছিয়াংয়ুন সূতা উৎপাদন প্ৰযুক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত সামগ্ৰীসমূহ অতি জনপ্ৰিয় আছিল আৰু নানহাই গুৱাংডঙৰ স্থানীয় ৰেচমৰ সৰ্ববৃহৎ বিতৰণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনৰ ভিতৰত গুৱাংডঙৰ ৰেচম উদ্যোগে নিজৰ উত্থানৰ দিনত প্ৰৱেশ কৰে। শ্বুণ্ডেত ৫০০ৰো অধিক ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা কৰ্মশালা আছিল আৰু ইউৰোপ, আমেৰিকা, দক্ষিণ-পূব এছিয়া আদি ঠাইত ছিয়াংয়ুনৰ সূতা বিক্ৰী কৰা হৈছিল। ছিয়াংয়ুন সূতাৰে তৈয়াৰী কাপোৰৰ টেক্সচাৰ ভাল আৰু গ্ৰীষ্মকালত পিন্ধিবলৈ বিশেষভাৱে শীতল। সেয়েহে ১৯৩০ চনত বেইজিং আৰু চাংহাইৰ উচ্চ শ্ৰেণীৰ লোকে ফেশ্বনেবল কাপোৰ হিচাপে পিন্ধিছিল। ইয়াৰ উপৰি এই সময়ত বহিঃৰাজ্যৰ চীনা মহলত ছিয়াংয়ুন সূতাও যথেষ্ট জনপ্ৰিয় আছিল।<ref name=":1" /><ref name=":3">{{cite web|title=干洗技巧|url=http://www.bbbaijie.com/jq/813.html|website=www.bbbaijie.com|publisher=百洁洗衣连锁上海总部|access-date=2024-04-02|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074648/http://www.bbbaijie.com/jq/813.html|url-status=bot: unknown}}</ref> চীন গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছতো শ্বুণ্ডেৰ লুঞ্জিয়াও, ৰংকি, লেলিউ আৰু চেনকুন, নানহাই আৰু ফোছানৰ ইয়ানবু আৰু ছিকিয়াওত ছিয়াংয়ুন সূতাৰ সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Xiangyun silk glimmers in fashion show|url=https://www.chinadaily.com.cn/fashion/2016-11/02/content_27253166.htm|website=www.chinadaily.com.cn|publisher=China Daily}}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত নানহাইৰ মিনলে আৰু গুয়ানশ্বানৰ দৰে ঠাইত উৎপাদিত ছিয়াংয়ুন সূতা সৰ্বোত্তম মানৰ আৰু ইয়াৰ শিখৰত ইয়াৰ উৎপাদন গুৱাংডং প্ৰদেশৰ মুঠ উৎপাদনৰ ৭০%ৰপৰা ৮০% হয়<ref name="TRM" />। === অৱনতি আৰু পুনৰুত্থান === কিন্তু ৰাসায়নিক আঁহযুক্ত কপাহী কাপোৰৰ উত্থানৰ লগে লগে কাৰিকৰীভাৱে জটিল ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উৎপাদন আৰু বিক্ৰী বছৰৰ পাছত বছৰ ধৰি কমি আহিল আৰু বহু কাৰখানা বন্ধ হৈ গ’ল বা অন্য সামগ্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত হ’ল। <ref name=":1" /> ২০০৬ চনলৈকে শ্বুণ্ডেত কেৱল লিয়াংঝুৰ চেংগি ৰ'দত শুকুৱাই লোৱা সূতাৰ কাৰখানাহে বাকী থাকে। কাৰখানাটোৰ ৪০ জনতকৈ অধিক শ্ৰমিকৰ ভিতৰত মাত্ৰ প্ৰায় ১০ জনহে উৎপাদন প্ৰযুক্তি আৰু মূল কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়ে জানিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোৰে বয়স প্ৰায় ৭০ বছৰ আছিল। উৎপাদিত ছিয়াংয়ুন সূতা মূলতঃ চৰকাৰী অভিনন্দন উপহাৰ বা জনসংযোগ অনুষ্ঠানৰ বাবে আনুষ্ঠানিক পৰিধান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="XY" /> ১৯৯৪ চনত স্বামী হুয়াং জিপিঙৰ সৈতে গুৱাংডঙত ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰা ফেশ্বন ডিজাইনাৰ লিয়াং জিয়ে শ্বুণ্ডেৰ এটা পৰিত্যক্ত গুদামত ছিয়াংয়ুন সূতা আৱিষ্কাৰ কৰে। ১৯৯৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ ফেশ্বন ব্ৰেণ্ড "TANGY" প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সময়ত চেংগি ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা সূতা কাৰখানা শেষ ভৰিৰ ওপৰত আছিল। লিয়াং জিয়ে চেংগীৰপৰা ক্ৰয় কৰা ছিয়াংয়ুন সূতা ব্যৱহাৰ কৰি নিজৰ ব্ৰেণ্ডৰ বাবে কাপোৰ ডিজাইন আৰু উৎপাদন কৰিছিল, ক্ৰমান্বয়ে বিশ্ববাসীক পুনৰ ছিয়াংয়ুন সূতাৰ বিষয়ে সচেতন কৰি তুলিছিল।<ref>{{cite web|last1=Li Jianhua|first1=Jianhua|last2=Parkinson|first2=Gary|title=Bridge Builders China-France: Liang Zi|url=https://stories.cgtneurope.tv/hubs/bridge-builders/china-france/liang-zi/index.html|website=stories.cgtneurope.tv|publisher=CGTN EUROPE|language=en}}</ref> একবিংশ শতিকাত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত জাং ছাওজিঙৰ দৰে উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত পৰম্পৰাগত জিকিয়াও মাউণ্টেন ছিয়াংয়ুন সূতা কৌশল সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ সাৰমৰ্ম সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। ২০১২ চনত ছিকিয়াও বাইডঙত ছিয়াংয়ুন সূতাৰ বাবে পৰম্পৰাগত কাঠৰ তাঁতশাল সফলতাৰে পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। বৰ্তমান ছিয়াংয়ুন সূতা হাতেৰে চলোৱা কাঠৰ তাঁতশালত কাপোৰ বোৱাৰ কৌশল উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref name="TRM" /> <ref>{{cite web|last1=Williams|first1=Gemma A.|title=Meet the young Chinese talents making a splash in Paris|url=https://www.voguebusiness.com/story/fashion/meet-the-young-chinese-talents-making-a-splash-in-paris|website=Vogue Business|date=6 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120104108/https://www.voguebusiness.com/story/fashion/meet-the-young-chinese-talents-making-a-splash-in-paris|archivedate=20 January 2025|access-date=24 September 2026|deadurl=yes}}</ref> === মূল্য আৱিষ্কাৰ === ইয়াৰ পিছত কাপোৰ নিৰ্মাতাসকলে ক্ৰমাগতভাৱে চেংগি ছান-ড্ৰাইং ফেক্টৰীৰপৰা ছিয়াংয়ুন সূতাৰ কাপোৰ ক্ৰয় কৰে। ২০০৫ চনত শ্বেনজেনৰ এটা ছিয়াংয়ুন সূতা কাপোৰ নিৰ্মাতাই "জিয়াংয়ুনছা" ট্ৰেডমাৰ্ক পঞ্জীয়ন কৰাৰ পাছত ৰাষ্ট্ৰীয় "ভৌগোলিক উৎপত্তিৰ ইংগিত" প্ৰডাক্টৰ শিৰোনাম লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=蘭悦东方禧媚莲依植物染丨香云纱的新中式时尚|url=https://www.gntpe.com/9012/20240224/75236.html|website=www.gntpe.com|publisher=焦作市地平线信息科技有限公司|access-date=2024-04-02|archive-date=2024-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402201849/https://www.gntpe.com/9012/20240224/75236.html|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402201849/https://www.gntpe.com/9012/20240224/75236.html|archivedate=2024-04-02|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Mingpao Weekly - Article on Gambiered Silk|url=https://slowfiberstudios.com/wp-content/uploads/2020/06/SFS-SHOP-DOCUMENTS-Ming-Pao-Translation.pdf|agency=Ming Pao|publisher=Media Chinese International}}</ref> ২০০৯ চনত প্ৰস্তুতকাৰীয়ে ছিয়াংয়ুন সূতাক শ্বেনজেন চহৰৰ পৌৰসভা পৰ্যায়ৰ অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে আবেদন জনায়, এই ভিত্তিত যে "শ্বেনজেন চহৰৰ লংগাং গাঁৱৰ কুইয়ং মহকুমাত জিয়াংয়ুন সূতা ১০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি আহিছে" আৰু "এয়া চতুৰ্থ প্ৰজন্মৰ উত্তৰাধিকাৰী।" ইয়াৰ উত্তৰত চেংগি ছান-ড্ৰাইং ফেক্টৰীয়ে নিজৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ ঘোষণা কৰি আঙুলিয়াই দিলে যে শ্বেনজেন নিৰ্মাতাই উৎপাদন কৰা কাপোৰ (অৰ্থাৎ ছিয়াংয়ুন সূতা) সকলো চেংয়িৰপৰা তুলি লোৱা, আৰু প্ৰমাণ হিচাপে ডেলিভাৰী স্লিপও আছিল। ইয়াৰ উপৰি দাবী কৰা হৈছিল যে ছিয়াংয়ুন সূতা তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰামাণিক নদীৰ বোকা কেৱল শ্বুণ্ডেৰ লুঞ্জিয়াও অঞ্চলতহে পোৱা যায়। এই বিষয়টোৱে ফোছানৰ স্থানীয় লোক আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল, আৰু প্ৰতিযোগিতাখন বাণিজ্যিক প্ৰতিযোগিতাৰপৰা দুয়োখন স্থানৰ মাজত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য প্ৰতিযোগিতালৈ বৃদ্ধি পাইছিল। <ref name=":4">{{cite web|last1=刘|first1=莉芳|title=梁子：重现500年前的香云纱|url=http://luxury.qq.com/a/20080829/000025.htm|website=luxury.qq.com|publisher=外滩画报|access-date=2024-04-02|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926234738/http://luxury.qq.com/a/20080829/000025.htm|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926234738/http://luxury.qq.com/a/20080829/000025.htm|archivedate=2008-09-26|deadurl=yes}}</ref> তেতিয়াৰপৰাই শ্বুণ্ডে আৰু ফ'শ্বান চৰকাৰে ছিয়াংয়ুন সূতাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উদ্যোগীকৰণক কাৰ্যসূচীত স্থান দিয়ে।<ref name=":4" /> পৰৱৰ্তী সময়ত দুয়োখন ঠাইৰ মাজত মিলনৰ প্ৰৱণতা দেখা গ’ল। ২০১০ চনত চীন (শ্বেনজেন)ৰ ষষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক উদ্যোগ মেলাত প্ৰদৰ্শকসকলৰ মতে শ্বেনজেন আৰু শ্বুণ্ডে যৌথভাৱে ছিয়াংয়ুন সূতাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে একমতত উপনীত হৈছিল। মাৰ্চ মাহত বেইজিঙত ফ'ছান বস্ত্ৰ আৰু কাপোৰ উদ্যোগ সংস্থাই আয়োজন কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য "ছিয়াংয়ুন সূতা"ৰ ওপৰত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত হয়। জুন মাহত শ্বুণ্ডে ছিয়াংয়ুন সূতাৰ উৎপাদকসকলক সংগঠিত কৰিবলৈ ছিয়াংয়ুন সূতা সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০১০ চনৰ ভিতৰত শ্বুণ্ডেৰ অধিক বিখ্যাত ছিয়াংয়ুন সূতা নিৰ্মাতা আছিল চেংগি ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা সূতা কাৰখানা আৰু ইউয়ানফা ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা সূতা কাৰখানা। পান্যুত কাৰখানাও আছিল, সকলোবোৰ শ্বুণ্ডে লোকে বিনিয়োগ কৰি নিৰ্মাণ কৰিছিল। মূল চীনত বিক্ৰী হোৱাৰ উপৰি টাইৱান, জাপান আদি ঠাইতো এই সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল। <ref name=":1" /> == উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়া == ছিয়াংয়ুন সূতাৰ পৰম্পৰাগত উৎপাদন সম্পূৰ্ণৰূপে হাতেৰে কৰা হয়। ছিয়াংয়ুন সূতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ ৰং চক্ৰ এটাত ১৫ দিন লাগে, যিটো বৰষুণ হ’লে বৃদ্ধি কৰা হয়। পোষ্ট প্ৰচেছিঙৰ সৈতে তিনিৰপৰা ছমাহ সময় লাগে। ছিয়াংয়ুন সূতা উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰতিটো প্ৰক্ৰিয়া যেনে তিয়াই থোৱা, ছটিয়াই দিয়া, বন্ধ কৰা, উতলা, ধোৱাৰ প্ৰতিটো প্ৰক্ৰিয়া অতি জটিল আৰু নিখুঁত। বিশেষকৈ ৰংৰ ঘনত্বৰ অনুপাত সম্পূৰ্ণৰূপে অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু যিকোনো সময়তে ইয়াক সালসলনি কৰা প্ৰয়োজন।<ref name=":1" /><ref name=":3" /> === প্ৰক্ৰিয়া === ৰেচম প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে বগা ৰেচম ২০ মিটাৰ অংশত কাটি প্ৰতিটো অংশৰ দুয়ো মূৰত কাঠৰ লাঠি সূতা লগাবলৈ লুপ চিলাই কৰি দুয়োফালে চিলাই কৰি লোৱা হয়। ইফালে, ৰঙালাওৰ গুটি পিহি বাঁহৰ টোপোলা এটাত থৈ ক্ৰমাগতভাৱে কেইবাটাও পানীৰ টেংকিত তিয়াই ৰং প্ৰস্তুত কৰা হয়, য’ৰপৰা ক্ৰমে "প্ৰথম ৰিন্স", "দ্বিতীয় ৰিন্স", "তৃতীয় ৰিন্স" আৰু "চতুৰ্থ ৰিন্স" নামৰ তৰল পদাৰ্থসমূহ পোৱা যায়। তাৰ পিছত ৰেচমখিনি "প্ৰথম ধুই" তিয়াই লৈ অনৱৰতে হাতেৰে ঘূৰাই আধা দিন সময় ৰখা হয় যাতে ৰঙে সমানে শোষণ কৰিব পাৰে, আৰু তাৰ পিছত উলিয়াই ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোক "যেম শুকুৱাই লোৱা" বোলা হয়। তাৰ পিছত ৰেচমত "পুনৰ ধুই" স্প্ৰে' কৰি কলপাতৰ ঝাড়ুৰে পৃষ্ঠৰ তৰল পদাৰ্থখিনি আঁতৰাই নিয়া "যামৰ পানী ছটিয়াই দিয়া" প্ৰক্ৰিয়াটো ছয়বাৰ কৰাৰ পাছত ৰেচম পাতল বাদামী হৈ পৰে। ইয়াৰ পিছত ৰেচমখিনি ছিলিং টেংকত থৈ "তৃতীয় ৰিন্স"ত এঘণ্টা তিয়াই শুকুৱাই লোৱা "পানী বন্ধ কৰা" প্ৰক্ৰিয়াটো ছবাৰ পুনৰাবৃত্তি কৰা হয় আৰু তাৰ পিছত "তিনিবাৰ পানী" থকা পাত্ৰত উতলাই পানীমুক্ত কৰি শুকুৱাই লোৱা হয়। শেষত "চাৰিবাৰ পানী"ৰে ৰেচমখিনি ১২ বাৰ "ছীল" কৰি, পুনৰ "চাৰিবাৰ পানী"ৰে উতলাই আৰু এবাৰ "ছীল" কৰি শুকুৱাই লোৱা হয়। == তথ্য সমল == [[শ্ৰেণী:চীনৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ৰেচম শিল্প]] 88fqur3zvtbdmt4gnr298hft945qz6w 0 139677 640941 639999 2026-10-01T20:37:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640941 wikitext text/x-wiki {{Short description|স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনৰ বাবে মজুৰিসহ কৰ্মস্থলীৰপৰা ছুটী লোৱাৰ ব্যৱস্থা}} '''অসুস্থতাজনিত ছুটী''' {{en| Sick leave}} বা '''মজুৰিসহ অসুস্থতাৰ ছুটী''' হৈছে কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতা বা স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকি নিজৰ মজুৰি নেহেৰুৱাকৈ ল'ব পৰা ছুটী। ই মজুৰিসহ [[বাৰ্ষিক ছুটী]] বা ব্যক্তিগত কামৰ বাবে লোৱা ছুটীতকৈ পৃথক, কাৰণ অসুস্থতাজনিত ছুটী মূলতঃ স্বাস্থ্যজনিত কাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত মানসিক স্বাস্থ্য দিৱস আৰু নিৰ্ধাৰিত চিকিৎসকৰ সাক্ষাৎকাৰৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থকাৰ সময়ো অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে। কিছুমান ছুটীৰ ব্যৱস্থাত অসুস্থ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ যত্ন লোৱা বা [[ঘৰুৱা হিংসা]] আৰু [[যৌন নিৰ্যাতন]]ৰ সৈতে জড়িত স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষাজনিত প্ৰয়োজনৰ বাবেও মজুৰিসহ অসুস্থতাৰ ছুটী ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। [[ঋতুস্ৰাৱৰ ছুটী]]ও স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত কৰ্মস্থলীৰপৰা লোৱা একপ্ৰকাৰৰ ছুটী, যদিও এই ছুটী সদায় মজুৰিসহ নহয়। বেছিভাগ দেশতে কোনো কোনো নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰী অসুস্থ হ'লে তেওঁলোকৰ কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থকাৰ কিছুসময়ৰ বাবে মজুৰি দিবলৈ আইনগতভাৱে বাধ্য। ইউৰোপৰ অধিকাংশ দেশ, লেটিন আমেৰিকাৰ বহু দেশ, আফ্ৰিকাৰ কেইখনমান দেশ আৰু এছিয়াৰ কেইখনমান দেশত কৰ্মচাৰীৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাবে আইনগত ব্যৱস্থা আছে। যিবোৰ দেশত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰা আইন নাই, তাত কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই স্বেচ্ছাই বা সমষ্টিগত দৰ-দাম চুক্তিৰ ফলত এনে ছুটী প্ৰদান কৰে। অৱশ্যে কম শক্তিশালী শ্ৰমিক আইন থকা দেশত, যেনে [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]ত, কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাৰ বাবে বহু সময়ত মজুৰিসহ বাৰ্ষিক ছুটী ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হয় আৰু বাৰ্ষিক ছুটীৰ পৰিমাণ শেষ হোৱাৰ পিছৰ অসুস্থতাজনিত ছুটী মজুৰিবিহীন হয়। সকলো কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা থকা ক্ষেত্ৰতো প্ৰতিষ্ঠানৰ মালিকজনক কৰ্মচাৰী হিচাপে গণ্য নকৰিবও পাৰে। সেয়েহে বিশেষকৈ মালিকে নিজে পৰিচালনা কৰা অতি সৰু ব্যৱসায়ত মালিকজনে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাপাবও পাৰে। শ্ৰমিক আন্দোলনে ঐতিহাসিকভাৱে আৰু বৰ্তমানেও মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীক এক মৌলিক শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ হিচাপে দাবী কৰি আহিছে। ব্যক্তিগত নিয়োগকৰ্তাই আইনগতভাৱে বাধ্য নহ'লেও যোগ্য বা দুৰ্লভ শ্ৰমিকক আকৰ্ষণ আৰু ধৰি ৰখাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদান কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal |last1=Pichler |first1=Stefan |last2=Prinz |first2=Christopher |last3=Thewissen |first3=Stefan |last4=Ziebarth |first4=Nicolas R. |date=2026 |title=The Economics of Paid Sick Leave |journal=Journal of Economic Perspectives |language=en |volume=40 |issue=2 |pages=215–242 |doi=10.1257/jep.20251479 |doi-access=free |issn=0895-3309}}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ অৰ্থনৈতিক যুক্তিৰ ভিতৰত সংক্ৰামক ৰোগত আক্ৰান্ত লোক কৰ্মস্থলীত আহি আন লোকক অসুস্থ কৰাৰ দৰে নেতিবাচক বাহ্যিক প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত। আনহাতে, এনে ছুটীয়ে অত্যধিক কৰ্মস্থলীৰ অনুপস্থিতি উৎসাহিত কৰাৰ সম্ভাৱনাও আছে।<ref>{{Cite journal |last1=Pichler |first1=Stefan |last2=Prinz |first2=Christopher |last3=Thewissen |first3=Stefan |last4=Ziebarth |first4=Nicolas R. |date=2026 |title=The Economics of Paid Sick Leave |journal=Journal of Economic Perspectives |language=en |volume=40 |issue=2 |pages=215–242 |doi=10.1257/jep.20251479 |doi-access=free |issn=0895-3309}}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীয়ে কৰ্মচাৰী সলনিৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে, উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু কৰ্মস্থলী তথা সমাজত ৰোগৰ সংক্ৰমণ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।<ref>Vicky Lovell, Institute for Women's Policy Research, [http://www.iwpr.org/pdf/B248.pdf ''Valuing Good Health: An Estimate of Costs and Savings for the Healthy Families Act''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616205837/http://www.iwpr.org/pdf/B248.pdf|date=2010-06-16}}, 2005.</ref> == প্ৰভাৱ == অধ্যয়নসমূহে দেখুৱায় যে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে আঘাত বা অসুস্থতাৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা ছুটী লোৱাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>{{Cite journal|last1=DeRigne|first1=LeaAnne|last2=Stoddard-Dare|first2=Patricia|last3=Quinn|first3=Linda|date=2016-03-01|title=Workers Without Paid Sick Leave Less Likely To Take Time Off For Illness Or Injury Compared To Those With Paid Sick Leave|journal=Health Affairs|volume=35|issue=3|pages=520–527|doi=10.1377/hlthaff.2015.0965|pmid=26953308|issn=0278-2715|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Schneider|first=Daniel|date=2020-02-20|title=Paid Sick Leave in Washington State: Evidence on Employee Outcomes, 2016–2018|journal=American Journal of Public Health|volume=110|issue=4|pages=499–504|doi=10.2105/AJPH.2019.305481|issn=0090-0036|pmc=7067115|pmid=32078341}}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে কৰ্কট ৰোগৰ পৰীক্ষা বা ফ্লুৰ টিকাকৰণৰ দৰে প্ৰতিৰোধমূলক চিকিৎসা সেৱা গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনাও কম।<ref>{{Cite journal|last1=DeRigne|first1=LeaAnne|last2=Stoddard-Dare|first2=Patricia|last3=Collins|first3=Cyleste|last4=Quinn|first4=Linda|date=2017-06-01|title=Paid sick leave and preventive health care service use among U.S. working adults|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0091743517300440|journal=Preventive Medicine|language=en|volume=99|pages=58–62|doi=10.1016/j.ypmed.2017.01.020|pmid=28189802|issn=0091-7435|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Peipins|first1=Lucy A.|last2=Soman|first2=Ashwini|last3=Berkowitz|first3=Zahava|last4=White|first4=Mary C.|date=2012-07-12|title=The lack of paid sick leave as a barrier to cancer screening and medical care-seeking: results from the National Health Interview Survey|url= |journal=BMC Public Health|language=en|volume=12|issue=1|pages=520|doi=10.1186/1471-2458-12-520|issn=1471-2458|pmc=3433348|pmid=22788387 |doi-access=free }}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী থকা শ্ৰমিকসকল কৰ্মস্থলীৰ আঘাতৰ সন্মুখীন হোৱাৰ সম্ভাৱনাও কম।<ref name="leave-inj2">{{cite journal|last=Asfaw|first=A.|author2=R. Pana-Cryan|author3=R. Rosa|date=July 2012|title=Paid sick leave and nonfatal occupational injuries|url=http://www2a.cdc.gov/nioshthic-2/BuildQyr.asp?s1=asfaw&f1=%2A&Startyear=&Adv=0&terms=1&EndYear=&Limit=10000&sort=&D1=10&PageNo=1&RecNo=1&View=f&|journal=Am J Public Health|volume=102|issue=9|pages=e59–e64|doi=10.2105/ajph.2011.300482|pmc=3482022|pmid=22720767|access-date=7 August 2012}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীয়ে কৰ্মস্থলীৰপৰা মুঠ অনুপস্থিতিৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে, কাৰণ শ্ৰমিকসকলে সহকৰ্মী আৰু ওচৰৰ সমাজলৈ ৰোগ বিয়পোৱাৰ সম্ভাৱনা কম হয়।<ref>{{Cite journal|last1=Stearns|first1=Jenna|last2=White|first2=Corey|date=2018-04-01|title=Can paid sick leave mandates reduce leave-taking?|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0927537118300034|journal=Labour Economics|language=en|volume=51|pages=227–246|doi=10.1016/j.labeco.2018.01.002|issn=0927-5371|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Asfaw|first1=Abay|last2=Rosa|first2=Roger|last3=Pana-Cryan|first3=Regina|date=2017|title=Potential Economic Benefits of Paid Sick Leave in Reducing Absenteeism Related to the Spread of Influenza-Like Illness|journal=Journal of Occupational and Environmental Medicine|volume=59|issue=9|pages=822–829|doi=10.1097/JOM.0000000000001076|issn=1076-2752|pmc=5649342|pmid=28692009}}</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সুবিধা থকা অভিভাৱকসকলে অসুস্থ সন্তানৰ যত্ন ল'বলৈ কৰ্মস্থলীৰপৰা ছুটী লোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি।<ref>Lisa Clemans-Cope et al., "Access to and Use of Paid Sick Leave Among Low-Income Families With Children", ''Pediatrics'', vol. 122, no. 2 (2008).</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা কৰ্মৰত অভিভাৱকে অসুস্থ সন্তানক বিদ্যালয়লৈ পঠিয়াবলৈ বাধ্য অনুভৱ কৰিব পাৰে। এনে অৱস্থাত শিশুৱে আন শিক্ষাৰ্থী আৰু বিদ্যালয়ৰ কৰ্মচাৰীৰ মাজত সংক্ৰমণ বিয়পাব পাৰে আৰু নিজেও স্বল্পম্যাদী আৰু দীৰ্ঘম্যাদী স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে।<ref>Testimony of Dr. Heidi Hartmann, Institute for Women's Policy Research, before the U.S. Senate Committee on Health, Education, Labor, and Pensions, 2006.</ref><ref>John Petro, [http://www.drummajorinstitute.org/pdfs/Paid%20Sick%20Leave%20Does%20Not%20Harm%20Employment.pdf ''Paid Sick Leave Does Not Harm Employment''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101122021751/http://drummajorinstitute.org/pdfs/Paid%20Sick%20Leave%20Does%20Not%20Harm%20Employment.pdf|date=2010-11-22}}, Drum Major Institute (2010).</ref> মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে অসুস্থ হৈ থকাৰ সময়তো কৰ্মস্থলীলৈ যাব পাৰে আৰু আন শ্ৰমিকলৈ সংক্ৰমণ বিয়পাব পাৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰায় ৬৮ শতাংশ শ্ৰমিকেই পেটৰ ফ্লু বা আন সংক্ৰামক ৰোগত আক্ৰান্ত হৈও কৰ্মস্থলীলৈ যোৱাৰ কথা জনাইছে।<ref name="Smith, Paid Sick Days2">Smith, ''Paid Sick Days''.</ref> প্ৰায় আধাসংখ্যকে মজুৰি হেৰুৱাব নোৱাৰাৰ বাবে অসুস্থ হৈও কৰ্মস্থলীলৈ যোৱাৰ কথা কৈছিল।<ref>NPR/Kaiser Family Foundation/Harvard School of Public Health, ''Health Care and the Economy in Two Swing States: A Look at Ohio and Florida'', July 2008</ref> প্ৰায় ৩০ শতাংশ শ্ৰমিকে সহকৰ্মীৰপৰা ফ্লু সংক্ৰমিত হোৱাৰ কথা জনাইছিল।<ref>National Foundation for Infectious Diseases, [http://www.nfid.org/pdf/docs/factsandfigs.pdf ''Flu in the Workplace: Key Facts & Figures''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100713215635/http://www.nfid.org/pdf/docs/factsandfigs.pdf|date=2010-07-13}}.</ref> ২০২০ চনৰ এটা অধ্যয়ন অনুসৰি ৱাশ্বিংটন ৰাজ্যত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰাৰ পাছত অসুস্থ হৈ কৰ্মস্থলীত কাম কৰাৰ কথা জনোৱা শ্ৰমিকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছিল।<ref>{{Cite journal|last=Schneider|first=Daniel|date=2020-02-20|title=Paid Sick Leave in Washington State: Evidence on Employee Outcomes, 2016–2018|journal=American Journal of Public Health|volume=110|issue=4|pages=e1–e6|doi=10.2105/AJPH.2019.305481|pmid=32078341|issn=0090-0036|pmc=7067115}}</ref> ২০১০ চনত অযাদৃচ্ছিক সমীক্ষাৰ জৰিয়তে [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰৰ কিছুমান নিয়োগকৰ্তাৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত অনুমান কৰা হৈছিল যে নতুন মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাধ্যতামূলক ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিলে সৰু ব্যৱসায়ৰ কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও পাঁচ দিন আৰু ডাঙৰ ব্যৱসায়ৰ কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও ন দিন-মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী পাব। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ মুঠ মজুৰি ব্যয় ০.৩ শতাংশ বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। এই ব্যয়ৰ বেছিভাগ সেই ব্যৱসায়সমূহৰ ওপৰত পৰিলহেঁতেন যিবোৰে আগতে কোনো অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাবে মজুৰি নিদিছিল বা কেৱল দীৰ্ঘদিনীয়া কৰ্মচাৰীক এনে সুবিধা দিছিল।<ref name=":22">{{Cite news|last=Massey|first=Daniel|date=September 27, 2010|title=Study's cost of paid sick leave: $789M a year|work=Crain's Business New York|url=http://www.crainsnewyork.com/article/20100927/SMALLBIZ/100929849}}</ref> সেই অধিক ব্যয়-বহুল বজাৰত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদানৰ মুঠ ব্যয় প্ৰতি কৰ্মঘণ্টাত প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৫০ ছেণ্ট বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।<ref name=":22" /> কৰ্মস্থলীত অসুস্থ হৈও কাম কৰাৰ ফলত উৎপাদনশীলতা হ্ৰাসৰ বাবে আমেৰিকাৰ অৰ্থনীতিত বছৰি ১৮০ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ ব্যয় হয় বুলি এটা অধ্যয়নত অনুমান কৰা হৈছিল। নিয়োগকৰ্তাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ গড় ব্যয় প্ৰতি কৰ্মচাৰীৰ বাবে বছৰি ২৫৫ মাৰ্কিন ডলাৰ আছিল আৰু এই ব্যয় অনুপস্থিতি, চিকিৎসা আৰু অক্ষমতা সুবিধাৰ ব্যয়তকৈ অধিক আছিল।<ref>Ron Goetzal et al. "Health Absence, Disability, and Presenteeism Cost Estimates", ''Journal of Occupational and Environmental Medicine'', April 2004.</ref> খাদ্য সেৱা উদ্যোগৰ শ্ৰমিকৰ ক্ষেত্ৰত কৰা এটা বিশ্লেষণত দেখা গৈছিল যে শৃংখলাবদ্ধ ৰেস্তোৰাঁত খাদ্যৰ জৰিয়তে হোৱা ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ ফলত, মহানগৰ অঞ্চলত আন ব্যৱসায়ৰ ওপৰত হোৱা নেতিবাচক জনমতৰ প্ৰভাৱসহ, মুঠ ব্যয় ৭ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰলৈকে হ'ব পাৰে।<ref>Norman G. Marriott, ''Principles of Food Sanitation'', 1999.</ref> == প্ৰচলিত ব্যৱস্থা == কমেও ১৪৫খন দেশে স্বল্পম্যাদী বা দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। ইয়াৰে ১২৭খন দেশে বছৰি কমেও এসপ্তাহৰ ছুটী প্ৰদান কৰে।<ref>Jody Heymann, Alison Earle, and Jeffrey Hayes, [https://www.mcgill.ca/files/ihsp/WFEIFinal2007.pdf ''The Work, Family, and Equity Index: How Does the United States Measure Up?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150813102042/http://www.mcgill.ca/files/ihsp/WFEIFinal2007.pdf|date=2015-08-13}}, Institute for Health & Social Policy, 2007. </ref> === ইউৰোপীয় সংঘ === ইউৰোপীয় সংঘৰ প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰতে নিজা অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু অসুস্থতা ভাট্টাৰ ব্যৱস্থা আছে। * অসুস্থতাজনিত ছুটী হৈছে অসুস্থতাৰ সময়ত কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকি সুস্থ হোৱাৰ পিছত নিজৰ চাকৰিলৈ ঘূৰি অহাৰ অধিকাৰ। * অসুস্থতা ভাট্টা হৈছে আগৰ উপাৰ্জনৰ নিৰ্দিষ্ট অংশ বা এক নিৰ্দিষ্ট হাৰত প্ৰদান কৰা সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা। বেছিভাগ সদস্য ৰাষ্ট্ৰত আইন, সমষ্টিগত চুক্তি বা নিয়োগকৰ্তাৰ সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা থাকিব পাৰে।<ref name="spc">Sick pay and sickness benefit schemes in the European Union Background report for the Social Protection Committee's In-Depth Review on sickness benefits Brussels, 17 October 2016</ref> সাধাৰণতে নিয়োগকৰ্তাই সীমিত সময়ৰ বাবে অবিৰতভাৱে দৰমহা প্ৰদান কৰে। নিৰ্দেশনা ৯২/৮৫ৰ অনুসৰি মহিলাসকলে কমেও ১৪ সপ্তাহৰ প্ৰসূতি ছুটী লাভ কৰাৰ অধিকাৰ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত দুসপ্তাহ বাধ্যতামূলক আৰু এই ছুটীৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰীয় অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ সমান বা তাতকৈ অধিক হাৰত ধন প্ৰদান কৰিব লাগে।<ref name="ec.europa.eu">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/gender-equality/women-labour-market-work-life-balance/eu-rights-work-life-balance_en |title=EU rights to work-life balance |publisher=European Commission |access-date=18 May 2021}}</ref> ২০০৯ চনত ইউৰোপীয় সংঘৰ ন্যায়ালয়ে সিদ্ধান্ত দিছিল যে দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাজনিত ছুটীত থকা কৰ্মচাৰীয়ে ছুটীৰ সময়ত বাৰ্ষিক ছুটী ল'ব নোৱাৰাৰ বাবে মজুৰিসহ বাৰ্ষিক ছুটীৰ অধিকাৰ হেৰুৱাব নোৱাৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.employmentlawwatch.com/2009/01/articles/employment-uk/legislation/european-court-rules-on-holiday-pay-during-sick-leave/ |work=Employment Law Watch |publisher=Reed Smith |title=European Court rules on holiday pay during sick leave |first=Ruth |last=Bonino |date=29 January 2009}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> নিৰ্দেশনা ২০১৯/১১৫৮ৰ অনুসৰি পিতৃ বা দ্বিতীয় অভিভাৱকে কমেও দহ কৰ্মদিনৰ পিতৃত্বকালীন ছুটী ল'ব পাৰে আৰু এই ছুটীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ সমান বা তাতকৈ অধিক হাৰত ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰিব লাগে।<ref name="ec.europa.eu"/> ইউৰোপীয় সংঘৰ দেশসমূহত বাধ্যতামূলক অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ন্যূনতম হাৰ শ্লোভাকিয়াত ২৫ শতাংশ আৰু সৰ্বাধিক হাৰ বেলজিয়াম আৰু ফিনলেণ্ডত ১০০ শতাংশ। অসুস্থতা ভাট্টাৰ প্ৰতিষ্ঠাপন হাৰ মুঠ বা নিট দৰমহাৰ ৫০ শতাংশৰপৰা ১০০ শতাংশলৈকে হয়।<ref name="spc"/> শেহতীয়া দশকসমূহত বহু দেশে অপেক্ষাৰ সময় প্ৰৱৰ্তন, উপাৰ্জন প্ৰতিষ্ঠাপনৰ হাৰ হ্ৰাস আৰু অসুস্থতাজনিত মজুৰি হ্ৰাস কৰাৰ জৰিয়তে অসুস্থতা ভাট্টাৰ ব্যৱস্থাত পৰিৱৰ্তন আনিছে।<ref name="spc"/> মহিলাসকলে পুৰুষতকৈ আৰু বয়স্ক লোকসকলে কম বয়সীয়া লোকতকৈ অধিক অসুস্থতাজনিত ছুটী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="spc"/> অসুস্থতা ভাট্টা ব্যৱস্থাৰ স্থায়িত্ব নিয়োগকৰ্তা আৰু সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ মাজৰ চুক্তিৰ প্ৰকৃতিৰ সৈতে জড়িত।<ref name="spc"/> ইয়াৰ বিপৰীতে কিছুমান লোকে অসুস্থ হৈ থকাৰ সময়তো কাম কৰে। ইয়াকে কৰ্মস্থলীত অসুস্থ হৈও কাম কৰা বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত আন কিছুমান সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।<ref name="spc"/> === অষ্ট্ৰেলিয়া === অসুস্থতাজনিত ছুটী শ্ৰমিক সংঘৰ আন্দোলনৰ জৰিয়তে উদ্যোগিক চুক্তিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবীৰপৰা বিকশিত হৈছিল। [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ত ১৯২২ চনৰপৰা উদ্যোগিক পুৰস্কাৰসমূহত ইয়াক ক্ৰমে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আৰম্ভ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.actu.asn.au/public/library/sick.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060922023026/http://www.actu.asn.au/public/library/sick.html|archive-date=22 September 2006|title=Sick Leave|publisher=Australian Council of Trade Unions|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060922023026/http://www.actu.asn.au/public/library/sick.html|archivedate=22 September 2006|access-date=24 September 2026|deadurl=yes}}</ref> ১৯৩৫ চনৰপৰা ১৯৭০ৰ দশকলৈ ফেডাৰেল উদ্যোগিক পুৰস্কাৰসমূহত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী ক্ৰমে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু বছৰি ১০ দিনৰ অসুস্থতাজনিত ছুটী মানদণ্ডত পৰিণত হয়।<ref>{{Cite web |title=Australia's industrial relations timeline |url=https://www.fairwork.gov.au/about-us/legislation/the-fair-work-system/australias-industrial-relations-timeline#nineteen-thirty-five |website=Fair Work Ombudsman}}</ref> ফেয়াৰ ৱৰ্ক নামেৰে জনাজাত ফেডাৰেল চৰকাৰৰ উদ্যোগিক সম্পৰ্ক আইন অনুসৰি যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি ১০ দিনৰ মজুৰিসহ ব্যক্তিগত ছুটী লাভ কৰে। ইয়াত অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু পৰিচৰ্যাজনিত ছুটী অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ব্যৱহাৰ নকৰিলে পৰৱৰ্তী বছৰলৈ জমা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.fairwork.gov.au/leave/sick-leave/pages/default.aspx |title=Sick & carer's leave |publisher=Fair Work Ombudsman |access-date=18 May 2021}}</ref> ইয়াৰ উপৰি অষ্ট্ৰেলিয়াৰ শ্ৰমিকসকলে পৰিয়াল বা গৃহস্থালিৰ কোনো সদস্যৰ জীৱনলৈ ভাবুকি সৃষ্টি কৰা ব্যক্তিগত অসুস্থতা বা আঘাতৰ সন্মুখীন হ'লে, অথবা মৃত্যু হ'লে প্ৰতিটো অনুমোদিত ঘটনাৰ বাবে দুদিনৰ শোকজনিত ছুটী লাভ কৰিব পাৰে। === চীন === চীনৰ শ্ৰম আইন অনুসৰি অসুস্থতা বা কৰ্মস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্ক নথকা আঘাতত ভোগা কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে। চিকিৎসাৰ সময়ছোৱাত নিয়োগকৰ্তাই শ্ৰম চুক্তি বাতিল কৰিব নোৱাৰে আৰু অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ মজুৰি দিব লাগে।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://ins-globalconsulting.com/sick-leave-managed-china/|title=How is Sick Leave Managed in China?|date=2016-11-21|newspaper=INS Consulting|access-date=2017-02-13|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101173859/https://ins-globalconsulting.com/china-labor-law-guide/sick-leave-managed-china/|archivedate=2020-11-01|deadurl=yes}}</ref> সাধাৰণতে কৰ্মচাৰীৰ সেৱাকাল অনুসৰি অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত নিয়মীয়া মজুৰিৰ ৬০ৰপৰা ১০০ শতাংশলৈ ক্ষতিপূৰণ দিয়া হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.dwt.com/advisories/Sick_Leave_in_China_Employers_Obligations_03_19_2009/ |title=Sick Leave in China: Employers' Obligations |website=Davis Wright Tremaine |accessdate=2017-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214105701/http://www.dwt.com/advisories/Sick_Leave_in_China_Employers_Obligations_03_19_2009/ |archive-date=2017-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170214105701/http://www.dwt.com/advisories/Sick_Leave_in_China_Employers_Obligations_03_19_2009/ |archivedate=2017-02-14 |deadurl=yes}}</ref> === ফ্ৰান্স === [[ফ্ৰান্স]]ত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যয় আংশিকভাৱে সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু আংশিকভাৱে নিয়োগকৰ্তাই বহন কৰে। অসুস্থতাৰ প্ৰথম দিনৰ ৪৮ ঘণ্টাৰ ভিতৰত চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ দাখিল কৰিব লাগে। সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাই চতুৰ্থ দিনৰপৰা চিকিৎসা ব্যয়ৰ এটা অংশ বহন কৰে। নিয়োগকৰ্তাই সমষ্টিগত চুক্তি আৰু আইনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অতিৰিক্ত অংশ প্ৰদান কৰে। ২০১১ চনৰপৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ প্ৰথম দিনৰ বাবে মজুৰি নাপাইছিল। ২০১৪ চনত এই নিয়ম বাতিল কৰা হৈছিল আৰু ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰীৰপৰা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url= https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/F13861 |title= Le jour de carence pour maladie dans la fonction publique existe t-il encore? |website= Service-Public.fr |access-date= 5 December 2016 |language= fr |archive-date= 25 November 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161125204011/https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/F13861 |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/F13861 |title= Le jour de carence pour maladie dans la fonction publique existe t-il encore |website= www.service-public.fr |access-date= 6 March 2018 |language= fr |archive-date= 7 March 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180307023044/https://web.archive.org/web/20180307023044/https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/F13861 |url-status= live }}</ref> === জাৰ্মানী === [[জাৰ্মানী]]ত কোনো কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাৰ চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ-পত্ৰ দাখিল কৰিব পাৰিলে নিয়োগকৰ্তাই প্ৰতিটো অসুস্থতাৰ বাবে কমেও ছয় সপ্তাহলৈ সম্পূৰ্ণ দৰমহাৰে অসুস্থতাজনিত ছুটী দিবলৈ আইনগতভাৱে বাধ্য।<ref>German "Entgeldfortzahlungsgesetz" (Continued Remuneration Act) on the webpage of the German Federal Ministry of Justice (in German): [http://www.gesetze-im-internet.de/entgfg/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121028234022/http://www.gesetze-im-internet.de/entgfg/index.html|date=2012-10-28}}</ref> অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত দিয়া দৰমহাৰ এটা অংশ নিয়োগকৰ্তাক পুনৰ পৰিশোধ কৰা হয়।<ref name="Aufwendungsausgleichsgesetz ">{{Cite web |url=https://www.gesetze-im-internet.de/aufag/index.html |title=Gesetz über den Ausgleich der Arbeitgeberaufwendungen für Entgeltfortzahlung |access-date=2017-09-01 |archive-date=2017-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823172600/https://web.archive.org/web/20170823172600/https://www.gesetze-im-internet.de/aufag/index.html |url-status=live }}</ref> ছয় সপ্তাহৰ পিছত বিধিগত স্বাস্থ্য বীমাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰ্মচাৰীয়ে শেষৰ দৰমহাৰ প্ৰায় ৭০ শতাংশ স্বাস্থ্য বীমাৰপৰা লাভ কৰে। নিৰ্দিষ্ট অসুস্থতাৰ ক্ষেত্ৰত তিনিবছৰৰ সময়ছোৱাত সৰ্বাধিক ৭৮ সপ্তাহলৈ এই ধন প্ৰদান কৰা হয়। বিধিগত স্বাস্থ্য বীমাত অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ১২ বছৰৰ তলৰ সন্তান পালন কৰা পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তান অসুস্থ হ'লে মজুৰিসহ ছুটী লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.gesetze-im-internet.de/sgb_5/__45.html|title=SGB 5 – Einzelnorm|access-date=8 September 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125732/http://www.gesetze-im-internet.de/sgb_5/__45.html|url-status=live}}</ref><ref>[[:de:Krankengeld (Deutschland)]]</ref> === ভাৰত === {{See also|কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম}} ভাৰতত অসুস্থতাজনিত ছুটী অসুস্থতা বা আঘাতৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকিবলৈ কৰ্মচাৰীক দিয়া ছুটী। ইয়াৰ সুনিৰ্দিষ্ট অধিকাৰ কৰ্মচাৰীৰ নিয়োগৰ ধৰণ, প্ৰতিষ্ঠান, ৰাজ্য আৰু প্ৰযোজ্য শ্ৰম আইনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰৰপৰা ভাৰতত চাৰিখন কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধি কাৰ্যকৰী হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০]] আৰু [[সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০]]য়ে অসুস্থতা, ছুটী আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন বিষয় নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Government Announces Implementation of Four Labour Codes to Simplify and Streamline Labour Laws |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/pib2192463.pdf |website=Ministry of Labour & Employment, Government of India |date=21 November 2025}}</ref> কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধিৰ অধীনত সকলো কৰ্মচাৰীৰ বাবে একেসংখ্যক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিৰ্ধাৰণ কৰা হোৱা নাই। বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ৰ ছুটীৰ সৈতে মজুৰিৰ ব্যৱস্থা মূলতঃ ইয়াৰ অধীনত পৰা শ্ৰমিকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য। বিধিখনত নিৰ্দিষ্ট চৰ্ত পূৰণ কৰা শ্ৰমিকক বছৰি কাম কৰা দিনৰ ভিত্তিত মজুৰিসহ ছুটীৰ অধিকাৰ দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/32a029b1e1653aafb1755d8339a1c744.pdf |title=The Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 |website=Ministry of Labour & Employment, Government of India}}</ref> সামাজিক সুৰক্ষা বিধি, ২০২০ৰ অধীনত [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম|কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা]] ব্যৱস্থাই বীমাকৃত কৰ্মচাৰীৰ অসুস্থতাৰ সময়ত নগদ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰাসংগিক অৱদানৰ সময়ছোৱাত কমেও ৭৮ দিনৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াই থাকিলে সাধাৰণ অসুস্থতা সুবিধাৰ বাবে যোগ্য হ'ব পাৰে। এই সুবিধা দুটা পৰস্পৰ সংলগ্ন সুবিধা-কালত মুঠ ৯১ দিনলৈকে লাভ কৰিব পাৰি আৰু সাধাৰণ অসুস্থতা সুবিধাৰ হাৰ গড় দৈনিক মজুৰিৰ ৭০ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Frequently Asked Questions |url=https://www.esic.gov.in/attachments/files/faq.pdf |website=Employees' State Insurance Corporation |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260108180410/https://esic.gov.in/attachments/files/faq.pdf |archivedate=2026-01-08 |access-date=2026-09-24 |deadurl=yes}}</ref> ভাৰতত দীৰ্ঘম্যাদী নিৰ্দিষ্ট অসুস্থতাৰ ক্ষেত্ৰত সম্প্ৰসাৰিত অসুস্থতা সুবিধাৰ ব্যৱস্থাও আছে। যোগ্যতাৰ চৰ্ত পূৰণ কৰিলে এই সুবিধা ১২৪ৰপৰা ৩০৯ দিনলৈ আৰু নিৰ্দিষ্ট চিকিৎসাজনিত পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত সৰ্বাধিক ৭৩০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। এই সুবিধাৰ হাৰ গড় দৈনিক মজুৰিৰ ৮০ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Frequently Asked Questions |url=https://www.esic.gov.in/attachments/files/faq.pdf |website=Employees' State Insurance Corporation |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260108180410/https://esic.gov.in/attachments/files/faq.pdf |archivedate=2026-01-08 |access-date=2026-09-24 |deadurl=yes}}</ref> [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম]]ৰ অধীনত বীমাকৃত ব্যক্তিয়ে চিকিৎসা সুবিধাও লাভ কৰিব পাৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা আইন, ১৯৪৮ত অসুস্থতা সুবিধা আৰু চিকিৎসা সুবিধাৰ বিধান আছে।<ref>{{cite web |title=Employees' State Insurance Act, 1948 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/17140?sam_handle=123456789%2F2510 |website=India Code}}</ref> [[অসম]]ত দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্যিক আইনেও চিকিৎসাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। অসম দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠান আইন, ১৯৭১ অনুসৰি প্ৰতিজন কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰতি বাৰ মাহৰ অবিৰত সেৱাৰ সময়ছোৱাত অসুস্থতা বা দুৰ্ঘটনাৰ বাবে মজুৰিসহ সৰ্বাধিক ১২ দিনৰ চিকিৎসা ছুটী লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite web |title=Assam Shops and Establishment |url=https://labour.assam.gov.in/information-and-services/assam-shops-establishment |website=Government of Assam, Labour Welfare}}</ref> এই আইনৰ নিয়ম অনুসৰি চিকিৎসাজনিত ছুটী বা ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণৰ আবেদন সাধাৰণতে পঞ্জীয়নভুক্ত চিকিৎসকৰ প্ৰমাণ-পত্ৰৰে সমৰ্থিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |title=Assam Shops and Establishment |url=https://labour.assam.gov.in/information-and-services/assam-shops-establishment |website=Government of Assam, Labour Welfare}}</ref> অসম চৰকাৰে ২০২২ চনৰ অসম দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠান আইন আৰু ২০২৫ চনৰ সংশোধনীও প্ৰকাশ কৰিছে। সেয়েহে কোনো নিৰ্দিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানত অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সময়ত প্ৰযোজ্য নতুন ৰাজ্যিক আইন, বিধি, কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধি, নিয়োগৰ চৰ্ত আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ ছুটীৰ নিয়ম একেলগে বিবেচনা কৰিব লাগে।<ref>{{cite web |title=The Assam Shops and Establishment Act, 2022 |url=https://labour.assam.gov.in/home.php/document-details/assam-shops-and-establishment-act-2022 |website=Government of Assam, Labour Welfare}}</ref><ref>{{cite web |title=The Assam Shops and Establishments (Amendment)Act,2025 |url=https://labour.assam.gov.in/document-details/assam-shops-and-establishments-amendmentact2025 |website=Government of Assam, Labour Welfare}}</ref> === পোলেণ্ড === পোলেণ্ডত কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত সাধাৰণতে স্বাভাৱিক দৰমহাৰ ৮০ শতাংশ লাভ কৰে। কিছুমান বিশেষ ক্ষেত্ৰত এই হাৰ ১০০ শতাংশ হয়। বছৰৰ প্ৰথম ৩৩ দিন বা ৫০ বছৰৰ ওপৰৰ কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত ১৪ দিনলৈ নিয়োগকৰ্তাই এই ধন বহন কৰে। তাৰ পিছত সামাজিক বীমা প্ৰতিষ্ঠানে ধন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |title=Zwolnienie lekarskie - najważniejsze informacje |url=https://www.aplikuj.pl/porady-dla-pracownikow/1576/zwolnienie-lekarskie-najwazniejsze-informacje |website=Aplikuj.pl |access-date=21 April 2022 |language=pl-PL}}</ref><ref>{{cite web |title=Strona główna - ZUS |url=https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy/z-ubezpieczenia-chorobowego/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania |website=www.zus.pl |access-date=21 April 2022 |language=pl-PL}}</ref><ref>{{cite web |title=Strona główna - ZUS |url=https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy/z-ubezpieczenia-chorobowego/wysokosc |website=www.zus.pl |access-date=21 April 2022 |language=pl-PL}}</ref> অসুস্থতাজনিত ছুটী চলি থকা সময়ত পোলেণ্ডত কৰ্মচাৰীসকল চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰপৰা সুৰক্ষিত।<ref>{{Cite web |last=ŁOMACZ |first=MAREK |date=2021-06-27 |title=Pracownicy chronieni przed zwolnieniem |url=https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00202 |access-date=2025-07-15 |website=www.biznes.gov.pl |language=pl}}</ref> শ্ৰম বিধিৰ অধীনত নিৰ্ধাৰিত সুৰক্ষা-কাল শেষ নোহোৱালৈকে অসুস্থ কৰ্মচাৰীৰ সৈতে থকা নিয়োগ চুক্তি সাধাৰণতে বাতিল কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{Cite web |title=Labor Code of Poland |url=https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19740240141 |access-date=2025-07-15 |website=isap.sejm.gov.pl}}</ref> === ছুইডেন === [[ছুইডেন]]ত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.forsakringskassan.se/privatpers/sjuk/anstalld/! ut/p/z1/tZZLc5swFIV_SxZeanT1QIilsAkM2DEpdRyz8WCQXRIbE0PdtL--uJs2bv2YGrSRmLl898zR6Eg4xs84LpJ9vkrqfFsk6-Z7Fos59wZ94vYhAMdQoJzgyfHGQ-K4HD_hGMdlmmd4xpaUgQaBsiTTiGcsQQuxyBBNzUSY0hDUMA_VaVGX9Rc8S7dFrYu60vOdrsptUeV73YNyl--TutS7qgfVy9fXHiRFVSfrdYanv8TAiaEAx-e1Tg_dLxA-MqTLDFCPIWF8TH0_-qvgY5MRMXGkCzxrhJoniyyBp_tcf8OTYrvbNCZHvz2EJU2JkAayLL1AXC4FsiAVSFBzKXQilsAAe3DcYTyYNPI9ZxgIeU_cya0djvGOIA0ejGYZPDrMbBd_7A_rFB9Ct3jaLZ60i3c_kwEoC0bU8wUJjG631ujW-_t21MvQ454PdCRHEQdlS4cq3mch8E7xLmsZ3xcUlOkqFg6GVJFb8f6l6Gsui_zl7S1WTcYfsv29xs_Xhfz5fXWkcVr6VbfO-TyzoV38kfpxx3jaLZ50i2ed4nnL3o8feHNkJ7YbRGAzW4gb8f6lN8v_n6k_Hk7lZiPZd_T6SY4cxmf-_of9gK6Y4oWx2sybf_49rVfq7u4nOgdtow!! /?1dmy&urile=wcm%3apath%3a%2Fcontentse_responsive%2Fprivatpers%2Fsjuk%2Fanstalld%2Fsjukpenning_for_anstallda|title=Sickness benefit for employees|publisher=Försäkringskassan|access-date=15 February 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160116/https://www.forsakringskassan.se/privatpers/sjuk/anstalld/! ut/p/z1/tZZLc5swFIV_SxZeanT1QIilsAkM2DEpdRyz8WCQXRIbE0PdtL--uJs2bv2YGrSRmLl898zR6Eg4xs84LpJ9vkrqfFsk6-Z7Fos59wZ94vYhAMdQoJzgyfHGQ-K4HD_hGMdlmmd4xpaUgQaBsiTTiGcsQQuxyBBNzUSY0hDUMA_VaVGX9Rc8S7dFrYu60vOdrsptUeV73YNyl--TutS7qgfVy9fXHiRFVSfrdYanv8TAiaEAx-e1Tg_dLxA-MqTLDFCPIWF8TH0_-qvgY5MRMXGkCzxrhJoniyyBp_tcf8OTYrvbNCZHvz2EJU2JkAayLL1AXC4FsiAVSFBzKXQilsAAe3DcYTyYNPI9ZxgIeU_cya0djvGOIA0ejGYZPDrMbBd_7A_rFB9Ct3jaLZ60i3c_kwEoC0bU8wUJjG631ujW-_t21MvQ454PdCRHEQdlS4cq3mch8E7xLmsZ3xcUlOkqFg6GVJFb8f6l6Gsui_zl7S1WTcYfsv29xs_Xhfz5fXWkcVr6VbfO-TyzoV38kfpxx3jaLZ50i2ed4nnL3o8feHNkJ7YbRGAzW4gb8f6lN8v_n6k_Hk7lZiPZd_T6SY4cxmf-_of9gK6Y4oWx2sybf_49rVfq7u4nOgdtow!! /?1dmy&urile=wcm%3apath%3a%2Fcontentse_responsive%2Fprivatpers%2Fsjuk%2Fanstalld%2Fsjukpenning_for_anstallda|url-status=live}}</ref> ২০১৯ চনৰ আগলৈকে প্ৰথম অসুস্থতাৰ দিনটোত মজুৰি দিয়া নহৈছিল। ২০১৯ চনৰপৰা কৰ্মচাৰীৰ গড় সাপ্তাহিক দৰমহাৰ ২০ শতাংশৰ সমান কৰ্তন কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.expressen.se/nyheter/har-ar-de-nya-lagarna-2019-sa-paverkas-du-/|title=Här är de nya lagarna 2019 – så påverkas du|newspaper=Expressen|access-date=15 February 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215215734/https://www.expressen.se/nyheter/har-ar-de-nya-lagarna-2019-sa-paverkas-du-/|url-status=live}}</ref> তাৰ পিছত ৩৬৪ দিনলৈ উপাৰ্জনৰ কমেও ৮০ শতাংশ আৰু তাৰ পিছত সৰ্বাধিক ৫৫০ দিনলৈ ৭৫ শতাংশ দিয়া হয়। সমষ্টিগত নিয়োগ চুক্তিত অধিক হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। সন্তান অসুস্থ হ'লে ১২ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ অভিভাৱকে শিশুৰ যত্নৰ বাবে মজুৰিসহ ছুটী লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধাৰ প্ৰথম দিনটোও মজুৰিসহ। প্ৰথম দুসপ্তাহৰ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যয় নিয়োগকৰ্তাই বহন কৰে আৰু তাৰ পিছৰ সুবিধাসমূহ ৰাষ্ট্ৰই বহন কৰে। === যুক্তৰাজ্য === যুক্তৰাজ্যত বিধিগত অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা আছে। যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে বৰ্তমান সৰ্বাধিক ২৮ সপ্তাহলৈ প্ৰতি সপ্তাহত ১১৬.৭৫ পাউণ্ড লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰথম তিনিদিন-মজুৰিবিহীন।<ref>{{cite web |title=Statutory Sick Pay (SSP) - What you'll get |url=https://www.gov.uk/statutory-sick-pay/what-youll-get |website=GOV.UK |access-date=21 April 2022 |language=en}}</ref> সাত দিনতকৈ অধিক সময়ৰ ছুটীৰ বাবে চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ-পত্ৰৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite web |title=Statutory Sick Pay (SSP) - Eligibility |url=https://www.gov.uk/statutory-sick-pay/eligibility |website=GOV.UK |access-date=21 April 2022 |language=en}}</ref> === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === [[File:Gavin Newsom speaking about paid sick leave during COVID-19 pandemic.ogg|thumb|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰাজ্যপাল গেভিন নিউছমে ২০২০ চনৰ [[COVID-19]] মহামাৰীৰ সময়ত অত্যাৱশ্যকীয় কৰ্মচাৰীৰ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বিষয়ে বক্তব্য দিছে।]] [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰীক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী দিবই লাগিব বুলি কোনো যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আইন নাই।<ref>{{Cite web|title=Sick Leave |publisher=U.S. Department of Labor|url=https://www.dol.gov/general/topic/workhours/sickleave|access-date=2020-11-01}}</ref> অৱশ্যে কিছুমান ৰাজ্য আৰু স্থানীয় চৰকাৰে এনে ছুটী বাধ্যতামূলক কৰিছে। যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল আৰু চিকিৎসা ছুটী আইন, ১৯৯৩ৰ অধীনত মূলতঃ মজুৰিবিহীন ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে। ২০২০ চনত কংগ্ৰেছে গৃহীত আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে স্বাক্ষৰ কৰা Families First Coronavirus Response Act-এ কিছুমান শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।<ref>{{Cite news|last=Miller|first=Claire Cain|date=2020-04-03|title=Who Qualifies for Paid Leave Under the New Coronavirus Law|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/03/19/upshot/coronavirus-paid-leave-guide.html|access-date=2020-11-01|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Congress Left Big Gaps In The Paid Sick Days And Paid Leave Provisions Of The Coronavirus Emergency Legislation |journal=Health Affairs Blog|year=2020 |url=https://www.healthaffairs.org/do/10.1377/forefront.20200424.223002|language=en|doi=10.1377/forefront.20200424.223002|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Cochrane|first1=Emily|last2=Miller|first2=Claire Cain|last3=Tankersley|first3=Jim|date=2020-04-02|title=Trump Administration Scales Back Paid Leave in Coronavirus Relief Law|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/04/02/us/politics/coronavirus-paid-leave.html|access-date=2020-11-01|issn=0362-4331}}</ref> ২০০৯ চনৰ এক বিশ্লেষণ অনুসৰি আমেৰিকাৰ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ প্ৰায় ৩৯ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।<ref>Bureau of Labor Statistics, [http://www.bls.gov/ncs/ebs/benefits/2009/ownership/private/table21a.pdf Table 30. Leave benefits: Access, private industry workers, National Compensation Survey, March 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622110305/http://www.bls.gov/ncs/ebs/benefits/2009/ownership/private/table21a.pdf |date=2011-06-22 }}.</ref> কম মজুৰিৰ উদ্যোগৰ প্ৰায় ৭৯ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।<ref>Bureau of Labor Statistics, Table 30.</ref> খাদ্য সেৱা আৰু হোটেল উদ্যোগৰ প্ৰায় ৭৮ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।<ref>Vicky Lovell, Institute for Women's Policy Research, [http://www.iwpr.org/pdf/B254_paidsickdaysFS.pdf "Women and Paid Sick Days: Crucial for Family Well-Being"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617053743/http://www.iwpr.org/pdf/B254_paidsickdaysFS.pdf|date=17 June 2010}}, 2007.</ref> ২০০৮ চনৰ এটা সমীক্ষাত ৭৭ শতাংশ আমেৰিকান লোকে শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Tom W. Smith, [http://www.norc.org/NR/rdonlyres/D1391669-A1EA-4CF4-9B36-5FB1C1B595AA/0/PaidSickDaysReport.pdf "Paid Sick Days: A Basic Labor Standard for the 21st Century"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716185252/http://www.norc.org/NR/rdonlyres/D1391669-A1EA-4CF4-9B36-5FB1C1B595AA/0/PaidSickDaysReport.pdf|date=2011-07-16}}, National Opinion Research Center at the University of Chicago, August 2008.</ref> ২০২০ চনৰ এটা অধ্যয়নে দেখুৱাইছিল যে আমেৰিকাত আইনগতভাৱে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰাৰ ফলত সামগ্ৰিক কল্যাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল।<ref name=":3">{{Cite journal|last1=Maclean|first1=Johanna Catherine|last2=Pichler|first2=Stefan|last3=Ziebarth|first3=Nicolas R|year=2020|title=Mandated Sick Pay: Coverage, Utilization, and Welfare Effects|url=http://www.nber.org/papers/w26832|journal=NBER|doi=10.3386/w26832|hdl=10419/216444|s2cid=210939849|hdl-access=free|access-date=2020-03-09|archive-date=2020-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200310164121/https://www.nber.org/papers/w26832|url-status=live}}</ref> ফেডাৰেল আইনে মজুৰিবিহীন ছুটীৰ জৰিয়তে গুৰুতৰ অসুস্থতাৰ বাবে পৰিয়াল আৰু চিকিৎসা ছুটী আইনৰ অধীনত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰে।<ref>National Partnership for Women and Families, [http://www.nationalpartnership.org/site/DocServer/The_Family_and_Medical_Leave_Act_FAQs_Dec_2009.pdf?docID=6501 "The Family and Medical Leave Act (FMLA) Frequently Asked Questions"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628084902/http://www.nationalpartnership.org/site/DocServer/The_Family_and_Medical_Leave_Act_FAQs_Dec_2009.pdf?docID=6501 |date=2010-06-28 }}, 2009.</ref> ==== ৰাজ্য আৰু স্থানীয় আইন ==== ২০০৬ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে ১৭খন ৰাজ্য, ৱাশ্বিংটন ডি চি আৰু ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱাসংখ্যক চহৰে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ কোনো এটা ৰূপ প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। {| class="wikitable mw-collapsible sortable plainrowheaders" width="100%" |+ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ আইন থকা ৰাজ্যসমূহ |- ! ৰাজ্য!! কাৰ্যকৰী হোৱাৰ তাৰিখ!! আইন প্ৰণয়নৰ পদ্ধতি |- | কানেক্টিকাট || ১ জানুৱাৰী, ২০১২ || ১ জুলাই, ২০১১ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Dannel Malloy|ডেনিয়েল মেলয়]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে পাব্লিক এক্ট নং ১১-৫২ (Public Act No. 11-52) আইনত পৰিণত হয়। |- | [[কেলিফৰ্ণিয়া]] || ১ জানুৱাৰী, ২০১৫ / ১ জুলাই, ২০১৫ || ২০১৪ চনত গৱৰ্নৰ [[Jerry Brown|জেৰী ব্ৰাউন]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়। |- | [[মেছাচুছেটছ]] || ১ জুলাই, <nowiki>২০১৫</nowiki> || নৱেম্বৰ ২০১৪-ত ভোটাৰসকলৰ দ্বাৰা চতুৰ্থ প্ৰশ্ন (Question 4) গৃহীত হয়। |- | [[অৰেগন]] || ১ জানুৱাৰী, ২০১৬ || ২০১৫ চনত গৱৰ্নৰ [[Kate Brown|কেট ব্ৰাউন]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক (SB 454) আইনত পৰিণত হয়। |- | [[ভাৰমণ্ট]] || ১ জানুৱাৰী, ২০১৭ || ৯ মাৰ্চ, ২০১৬ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Peter Shumlin|পিটাৰ ছুমলিন]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে HB 187 আইনত পৰিণত হয়। |- | [[এৰিজোনা]] || ১ জুলাই, ২০১৭ || নৱেম্বৰ ২০১৬-ত ভোটাৰসকলৰ দ্বাৰা প্ৰস্তাৱ ২০６ (ন্যায্য মজুৰি আৰু সুস্থ পৰিয়াল আইন) গৃহীত হয়। |- | [[ৱাশ্বিংটন ৰাজ্য|ৱাশ্বিংটন]] || ১ জানুৱাৰী, ২০১৮ || নৱেম্বৰ ২০১৬-ত ভোটাৰসকলৰ দ্বাৰা পদক্ষেপ ১৪৩৩ (Initiative 1433) গৃহীত হয়। |- | [[ৰোড আইলেণ্ড]] || ১ জুলাই, ২০১৮ || ২০১৭ চনত গৱৰ্নৰ [[Gina Raimondo|জিনা ৰাইমণ্ড’]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়। |- | [[মেৰিলেণ্ড]] || ১১ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৮ || জানুৱাৰী ২০১৮-ত, ৰাজ্যিক বিধানসভাই গৱৰ্নৰ [[Larry Hogan|লেৰী হোগান]]ৰ ভেটো (veto) খাৰিজ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://washingtonpost.com|title=Maryland flexes progressive Democratic muscles to override two Hogan vetoes|date=January 12, 2018|newspaper=The Washington Post|access-date=January 13, 2018|archive-date=January 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180113110021/https://web.archive.org/web/20180113110021/https://washingtonpost.com|url-status=live}}</ref> |- |[[নিউ জাৰ্চি]] |২৯ অক্টোবৰ, ২০১৮ |২ মে’, ২০১৮ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Phil Murphy|ফিল মাৰ্ফী]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref>{{Cite news|url=https://natlawreview.com|title=New Jersey Becomes the 10th State to Require Paid Sick Leave|work=The National Law Review|access-date=2018-06-22|language=en|archive-date=2018-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622141849/https://web.archive.org/web/20180622141849/https://natlawreview.com|url-status=live}}</ref> |- |[[মিছিগান]] |২৯ মাৰ্চ, ২০১৯ |ছেপ্টেম্বৰ ২০১৮-ত, ৰাজ্যিক বিধানসভাই এক বেলট পদক্ষেপ (ballot initiative) অনুমোদন কৰে, যাৰ ফলত ই আইনত পৰিণত হয়।<ref name="freep gut">{{cite news |last1=Gray |first1=Kathleen |title=Michigan Senate guts minimum wage hike, paid sick leave |url=https://freep.com |access-date=October 2, 2021 |agency=[[Detroit Free Press]] |date=November 28, 2018}}</ref> |- |[[নেভাডা]] |১ জানুৱাৰী, ২০২০ |১২ জুন, ২০১৯ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Steve Sisolak|ষ্টিভ চিচলাক]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref>{{cite news |last1=Roskelley |first1=Rick |last2=Baker |first2=Neil |title=Paid Leave Soon to be Required in Nevada |url=https://shrm.org |access-date=October 2, 2021 |publisher=[[SHRM]] |date=July 22, 2019}}</ref> |- |[[মেইন]] |১ জানুৱাৰী, ২০২১ |২৮ মে’, ২০১৯ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Janet Mills|জেনেট মিলছ]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক (LD 369) আইনত পৰিণত হয়।<ref name="ogletree ME">{{cite web |title=Maine DOL Issues Final Mandatory Paid Leave Rules |url=https://ogletree.com |website=Ogletree.com |date=18 September 2020 |access-date=October 2, 2021}}</ref> |- |[[নিউয়ৰ্ক ৰাজ্য|নিউয়ৰ্ক]] |১ জানুৱাৰী, ২০২১ |৩ এপ্ৰিল, ২০২০ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Andrew Cuomo|এণ্ড্ৰিউ কুওম’]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref>{{cite web |title=New York Mandatory Sick Leave Law Now In Full Effect As Of January 1, 2021 |url=https://jdsupra.com |website=JD Supra |access-date=October 2, 2021}}</ref> |- |[[কলৰাডো]] |১ জানুৱাৰী, ২০২১ / ১ জানুৱাৰী, ২০২২ |১৪ জুলাই, ২০২০ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Jared Polis|জেৰেড পলিছ]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref name="CO sunsick">{{cite news |last1=Paul |first1=Jesse |title=Colorado workers must be offered paid sick leave starting next year. Here's what that means for you. |url=https://coloradosun.com |access-date=October 2, 2021 |agency=[[The Colorado Sun]] |date=July 15, 2020}}</ref> |- |[[নিউ মেক্সিকো]] |১ জুলাই, ২০২২ |৮ এপ্ৰিল, ২০২১ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[Michelle Lujan Grisham|মিচেল লুহান গ্ৰীছাম]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref>{{cite news |last1=Davis |first1=Elliott |title=States Expanding Paid Sick Leave Amid Pandemic |url=https://usnews.com |access-date=October 4, 2021 |publisher=[[U.S. News & World Report]] |date=April 9, 2021}}</ref> |- |[[ইলিনয়]] |১ জানুৱাৰী, ২০২৪ |১৩ মাৰ্চ, ২০২৩ তাৰিখে গৱৰ্নৰ [[J. B. Pritzker|জে. বি. প্ৰিট্জকাৰ]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref>{{cite news |last1=Lee |first1=Sang-yul |last2=Spang |first2=Brian E. |last3=Rigney |first3=Erinn L. |last4=To |first4=Jin J. |title=Illinois Guarantees One Week of Paid Leave for All Workers |url=https://klgates.com |access-date=June 28, 2023 |publisher=[[K&L Gates]] |date=March 15, 2023}}</ref> |- |[[মিনেছ’টা]] |১ জানুৱাৰী, ২০২৪ |২৪ মে’, ২০২৩ তাৰিখে মজুৰিসহ পাৰিবাৰিক আৰু চিকিৎসা ছুটী বিধেয়কৰ অংশ হিচাপে গৱৰ্নৰ [[Tim Walz|টিম ৱাল্জ]]ৰ স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে বিধেয়ক আইনত পৰিণত হয়।<ref name="US News MN">{{cite news |last1=Karnowski |first1=Steve |title=Minnesota Governor Signs Paid Family and Medical Leave Act to Give Workers up to 20 Weeks Off |url=https://usnews.com |access-date=January 9, 2024 |publisher=U.S. News & World Report |date=May 23, 2023}}</ref> |} ২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ ভোটাৰসকলে সকলো শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰা এক প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰে।<ref>{{cite news |first=Steven |last=Greenhouse |url=https://www.nytimes.com/2006/12/05/washington/05labor.html?fta=y |title=With the Democratic Congress, Groups Gear Up for Fight Over Paid Sick Days |newspaper=[[The New York Times]] |date=December 5, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170826073914/http://www.nytimes.com/2006/12/05/washington/05labor.html?fta=y |archive-date=2017-08-26 }}</ref> ২০০৮ চনৰ মাৰ্চত ৱাশ্বিংটন ডি চি পৰিষদে শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰা আইন সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত কৰে।<ref>{{cite news |first=Nikita |last=Stewart |date=March 5, 2008 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/03/04/AR2008030402873.html |title=Council Approves Sick Leave In District: Bill will Mandate Paid Job Absences |newspaper=[[The Washington Post]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915192631/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/03/04/AR2008030402873.html |archive-date=2017-09-15 }}</ref> ২০১১ চনৰ ১ জুলাইত কানেক্টিকাটৰ গভৰ্ণৰ ডেনেল পি. মেলয়য়ে Public Act No. 11-52 আইনত স্বাক্ষৰ কৰে। এই আইনখনৰ জৰিয়তে কানেক্টিকাট মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰা প্ৰথমখন আমেৰিকান ৰাজ্য হয়। আইনখন ২০১২ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.natlawreview.com/article/connecticut-becomes-first-state-to-mandate-paid-sick-leave |title=Connecticut Becomes First State to Mandate Paid Sick Leave |work=National Law Review |date=22 July 2011 |author=Sheppard, Mullin, Richter & Hampton LLP |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321073952/http://www.natlawreview.com/article/connecticut-becomes-first-state-to-mandate-paid-sick-leave |archive-date=2012-03-21 }}</ref> ২০১৪ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰাজ্যপাল জেৰী ব্ৰাউনে Healthy Workplaces, Healthy Families Act of 2014ত স্বাক্ষৰ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। এই আইন অনুসৰি নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰীক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী দিব লাগিছিল।<ref>{{cite news|last1=Garrido|first1=Edgar|title=California governor to sign mandatory sick leave bill|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-california-sick-leave-idUSKBN0H42CD20140909|access-date=10 September 2014|date=September 10, 2014|newspaper=Reuters|archive-date=9 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140909221943/http://www.reuters.com/article/2014/09/09/us-usa-california-sick-leave-idUSKBN0H42CD20140909|url-status=live}}</ref> ২০১৪ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত মেছাচুছেটছৰ ভোটাৰসকলে Question 4 অনুমোদন কৰে। এই ব্যৱস্থাই ১১জনতকৈ অধিক কৰ্মচাৰী থকা প্ৰতিষ্ঠানৰ অংশকালীন আৰু পূৰ্ণকালীন কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।<ref>{{cite web |last1=Battin |first1=Mark |title=Massachusetts Passes Paid Sick Leave Law |url=http://www.natlawreview.com/article/massachusetts-passes-paid-sick-leave-law |website=natlawreview.com |access-date=10 December 2014 |archive-date=17 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117104524/http://www.natlawreview.com/article/massachusetts-passes-paid-sick-leave-law|url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ মে'ত মিনেছ'টা বিধানসভাই ৰাজ্যৰ দ্বিবাৰ্ষিক বাজেটৰ অংশ হিচাপে "earned sick and safe time"ৰ নতুন ব্যৱস্থা অনুমোদন কৰে। ২০২৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱা এই আইন অনুসৰি বছৰত কমেও ৮০ ঘণ্টা কাম কৰা সকলো যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰতি ৩০ ঘণ্টা কামৰ বিপৰীতে এঘণ্টা মজুৰিসহ ছুটী জমা কৰিব পাৰে আৰু বছৰি সৰ্বাধিক ৪৮ ঘণ্টা ছুটী জমা কৰিব পাৰে।<ref name="US News MN"/><ref>{{cite web| url=https://www.dli.mn.gov/business/employment-practices/faqs-earned-sick-and-safe-time-esst |title=FAQs: Earned sick and safe time (ESST) |website= Minnesota Department of Labor and Industry| access-date=9 January 2024}}</ref> === অন্যান্য দেশ === কমেও ১৪৫খন দেশে স্বল্পম্যাদী বা দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদান কৰে। ইয়াৰে ১২৭খন দেশে বছৰি কমেও এসপ্তাহৰ ছুটী আৰু ৯৮খন দেশে কমেও এমাহৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰে।<ref name=":1">Jody Heymann, Alison Earle, and Jeffrey Hayes, [https://www.worldpolicycenter.org/sites/default/files/Work%20Family%20and%20Equity%20Index-How%20does%20the%20US%20measure%20up-Jan%202007.pdf ''The Work, Family and Equity Index: How Does the United States Measure Up?'', Institute for Health & Social Policy, 2007.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191130022712/https://www.worldpolicycenter.org/sites/default/files/Work%20Family%20and%20Equity%20Index-How%20does%20the%20US%20measure%20up-Jan%202007.pdf |date=2019-11-30 }}</ref> নেদাৰলেণ্ড, আয়াৰলেণ্ড, ছুইজাৰলেণ্ড, ছুইডেন, ডেনমাৰ্ক, ফিনলেণ্ড আৰু ছিংগাপুৰৰ দৰে বহু উচ্চ-আয়ৰ অৰ্থনীতিত নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা আছে। আয়াৰলেণ্ডত এই ব্যৱস্থা ২০২৬ চনৰপৰা অধিক বিস্তৃত হয়।<ref>{{Cite web |last=Citizensinformation.ie |title=Sick leave and sick pay |url=https://www.citizensinformation.ie/en/employment/employment_rights_and_conditions/leave_and_holidays/sick_leave.html |access-date=2023-03-06 |website=www.citizensinformation.ie |language=en}}</ref> == ইতিহাস == খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ১৫০০ চনতেই মিচৰৰ ফাৰাওসকলৰ সমাধি নিৰ্মাণ কৰা কিছুমান শ্ৰমিকে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা লাভ কৰিছিল বুলি তথ্য পোৱা যায়।<ref>{{cite news|title=Even the ancient Egyptians had paid sick days|url=https://www.washingtonpost.com/posteverything/wp/2015/02/17/even-the-ancient-egyptians-had-paid-sick-days/|author=Anne Austin|date=17 February 2015|newspaper=Washington Post|access-date=8 September 2015|archive-date=1 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401191933/https://www.washingtonpost.com/posteverything/wp/2015/02/17/even-the-ancient-egyptians-had-paid-sick-days/|url-status=live}}</ref> == সংস্কৃতি == কিছুমান কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটী লোৱাৰ সময়ত অপৰাধবোধ অনুভৱ কৰে।<ref>{{cite news |title=Employees are sick with guilt about calling in sick - CBS News|url=https://www.cbsnews.com/news/sick-days-guilty-about-taking-time-off/|access-date=24 August 2025|work=www.cbsnews.com|date=9 October 2023}}</ref> এই অনুভূতিক "অসুস্থতাজনিত অপৰাধবোধ" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে দুৰ্বল কৰ্ম-জীৱনৰ ভৰসাম্য থকা [[বিষাক্ত কৰ্ম পৰিৱেশ]] জড়িত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Employee feels guilty about taking sick leave. Reason: boss. Here's how internet responded|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/feeling-guilty-about-taking-sick-leave-heres-how-internet-responded-to-redditors-dilemma-about-taking-sick-leave-at-work/articleshow/118352189.cms?from=mdr|access-date=24 August 2025|work=The Economic Times|date=18 February 2025}}</ref><ref name="Callahan">{{cite news |last1=Callahan|first1=Cloey|title=WTF is sick guilt (and how is it part of a toxic workplace)?|url=https://www.worklife.news/culture/sick-guilt/|access-date=24 August 2025|work=WorkLife|date=10 July 2023|language=en}}</ref> স্বাস্থ্যসেৱা ক্ষেত্ৰত ৰোগীৰ চিকিৎসা পলম হ'ব পাৰে বুলি থকা জ্ঞানে এই অপৰাধবোধ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।<ref>{{cite book |last1=Mammoliti|first1=Dr Maryna|last2=Ly|first2=Adam|title=Saving Lives Without Destroying Yours: Boundaries for the Modern Physician|date=18 June 2024|publisher=FriesenPress|isbn=978-1-0391-6817-6|page=174|url=https://books.google.com/books?id=SDEPEQAAQBAJ&dq=sick+day+guilt&pg=PA174|language=en}}</ref><ref>{{cite journal |title=How can I deal with the guilt when off work due to illness?|journal=BMJ|date=Feb 13, 2023|page=208|url=https://www.bmj.com/bmj/section-pdf/1079078?path=/bmj/380/8370/Careers.full.pdf}}</ref> কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটী ল'লে বা সংক্ৰামক অৱস্থাতো কৰ্মস্থলীলৈ আহিলে নেতিবাচক বিচাৰৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Take a Sick Day, or Suffer 'Sick Shaming' at Work? - Your Money Briefing - WSJ Podcasts|url=https://www.wsj.com/podcasts/your-money-matters/take-a-sick-day-or-suffer-sick-shaming-at-work/abcaffba-0e86-4bd8-9023-716ec7ac346b|access-date=20 June 2026|work=The Wall Street Journal|date=Feb 15, 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Borchers|first1=Callum|title=Flu Season Has an Annoying Side Effect: 'Sick Shaming' at Work|url=https://www.wsj.com/lifestyle/careers/sick-days-office-workers-ffdaca8d|access-date=20 June 2026|work=The Wall Street Journal|date=8 February 2024}}</ref> এই প্ৰৱণতাক "অসুস্থতাৰ বাবে লজ্জিত কৰা" বুলি কোৱা হয় আৰু বিশেষকৈ দীৰ্ঘম্যাদী ৰোগত আক্ৰান্ত লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক কৰ্মক্ষেত্ৰৰ উৎপীড়ন হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।<ref>{{cite news |title=Chronic Illness and Shame|url=https://www.psychologytoday.com/ie/blog/chronically-me/201903/chronic-illness-and-shame|access-date=20 June 2026|work=Psychology Today|language=en-IE}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই প্ৰৱণতাৰ ফলত চৰ্দিৰ ঔষধৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{cite magazine |title='Sick Shaming' at the Office Leads to Overuse of Cold Medicine in U.S.|url=https://time.com/6549440/us-covid-cold-medicine-overuse-office-sick-shaming/|magazine=TIME|date=20 December 2023|language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[বাৰ্ষিক ছুটী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://web.archive.org/web/20180527202717/http://www.hse.gov.uk/research/rrhtm/rr310.htm Managing health at work – recording and monitoring information on sickness absence including work relatedness] by P Ritchie and others. HSE Research Report 310/2005 [[শ্ৰেণী:ছুটী]] tpi1l7zmst5e34zs2ldc4i7wgpl8q2w 0 139681 640938 638105 2026-10-01T20:28:54Z JyotiPN 22102 /* নামসমূহ */ 640938 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site |name=কিংক্সিগ বৌদ্ধ মন্দিৰৰ অৱশেষ (Qigexing Buddhist Temple Ruins) |native_name= |alternate_name= |image=Gigexing buddhist temple ruins 2012 10 04 03.jpg |alt= |caption= ধ্বংশাৱশেষৰ ছবি |coordinates={{coord|41.936|N|86.341|E|display=inline,title}} |location= জিংজিয়াং, [[চীন]] |type= |length= |area= |height= |builder= |built= |ownership= |website=<!-- {{URL|example.com}} -->}} '''দ্য শ্ব’ৰচুক''' বা '''শিক্ষিন মন্দিৰ''' (সৰল চীনা ভাষাত: 七个星佛寺; পৰম্পৰাগত চীনা ভাষাত: 七個星佛寺; pinyin: Qīgèxīng Fósì; lit. 'Seven-Stars Buddhist Temple') হৈছে [[চীন|চীনৰ]] জিনজিয়াঙৰ ইয়াংকি হুই স্বায়ত্তশাসিত কাউণ্টিৰ কাৰাছাহৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ২৫–৩০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত এটি ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বৌদ্ধ স্থান। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত এই স্থান [[ছিল্ক ৰোড|চিল্ক ৰ’ডৰ]] উত্তৰ পথৰ কাষৰ এটা প্ৰধান ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ আছিল। [[তুৰ্কী ভাষা|তুৰ্কী ভাষাত]] এই স্থানৰ আন এটা নাম হৈছে Ming-oi (明屋, "হাজাৰ ঘৰ")।<ref>{{Cite web|title=British Museum|url=https://www.britishmuseum.org/collection/term/x21435|work=www.britishmuseum.org}}</ref> == নামসমূহ == [[File:Shikshin_Tocharian_Lady.jpg|left|thumb|অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পাত্ৰ থকা এগৰাকী মহিলাক চিত্ৰিত কৰা দেৱালচিত্ৰ।]] এই স্থানৰ চীনা নাম ''কিগেক্সিং''-ক ''শিকচিন'', ''শিক্সিন'', ''চিক্সিন'', বা ''জিগেক্সিং'' বুলিও বানান কৰা হয়। তৃতীয় জাৰ্মান টাৰফান অভিযানৰ সময়ত এই স্থানত কাম কৰা পুৰাতত্ত্ববিদ এলবাৰ্ট গ্ৰনৱেডে এই স্থানটোক "ষ্ৰুক" বুলি উল্লেখ কৰিছিল (উইঘুৰ নাম জৰ্কুৱাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা) এই নামটো কেতিয়াবা শ্ব’ৰচুক, ''চোৰচুক'', বা ''শ্বৰচুক'' বুলিও বানান কৰা হয় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা ঘাঁহৰ মৈদানবোৰত নিমখ জমা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰিব পাৰে।<ref name="Hansen2012">{{Cite book|last=Hansen|first1=Valerie|url=https://books.google.com/books?id=nPg4UVV_JTYC&pg=PT87|title=The Silk Road: A New History|date=2012-07-17|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-993921-3|language=en}}</ref><ref name="stein1912">{{Cite book|last=Stein|first1=M. Aurel|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.69509|title=Ruins Of Desert Cathay: personal narrative of explorations in Central Asia and westernmost China|date=1912|volume=2|pages=365}}</ref> এই স্থানক ''মিং অই'' বা ''মিংগই'' (明屋) বুলিও কোৱা হয়। উইঘুৰ ভাষাত ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ''হাজাৰ বাসস্থান'' আৰু ইয়াক এই এলেকাত থকা কিজিল গুহাৰ দৰে অন্যান্য মন্দিৰ আদি বুজাবৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Shorchuk_gruenwedel_1912.jpg|thumb|এলবাৰ্ট গ্ৰুৱেডেলৰ শ্ব’ৰচুক/কিগেক্সিং স্থানৰ ধ্বংসাৱশেষৰ মানচিত্ৰ (১৯১২) (X: Little مندر, বক্সযুক্ত X: বৃহৎ মন্দিৰ, o: স্তূপ]] কিগেক্সিং আৰ্চি বা ''অগ্নি'' (এতিয়া কাৰাছাৰ/কাৰাছেহেৰা নামেৰে জনাজাত) নগৰ ৰাজ্য অংশ আছিল। আৰ্চীক (''Ārśi)'' ''টোচাৰিয়ান এ'' বা অগ্নিয়ান নামেৰে জনাজাত বিলুপ্ত [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ইণ্ডো-ইউৰোপীয় ভাষাৰ]] জন্মস্থান বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু চীনত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তন ক্ষেত্ৰত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাৰ শেষৰ ফালে বৌদ্ধ গ্ৰন্থ আৰু চৰকাৰী নথি-পত্ৰ টোচাৰিয়ান এ.ত লিখা হৈছিল। আৰ্চিক চীনা উৎসসমূহত, [[হান ৰাজবংশ]] আৰম্ভণিতে, য়াঙ্কি ৰাজ্য হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছিল (চীনাঃ焉耆)। ৯৪ খ্ৰীষ্টাব্দত তাৰিম অৱবাহিকা পুনৰ জয়ৰ সময়ত হান ৰাজবংশই কিগেক্সিং জয় কৰিছিল। বৌদ্ধ সন্ন্যাসী ফাক্সিয়ানে প্ৰায় ৪০০ খ্ৰীষ্টাব্দত য়াংকি অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু হিনায়ানা বৌদ্ধ ধৰ্ম পালন কৰা প্ৰায় ৪০০০ সন্ন্যাসীৰ উপস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তৃতীয় জাৰ্মান টাৰফান অভিযানৰ সময়ত (১৯০৫-১৯০৭) এলবাৰ্ট গ্ৰুণৱেডেল, ১৯০৭ চনৰ ডিচেম্বৰত অৰেল ষ্টেইন আৰু লগতে ৰাছিয়ান তুৰ্কিস্তান অভিযান (১৯০৯-১৯১০) ৰ সময়ত ছেৰগেই অ’লডেনবৰ্গে এই স্থানৰ তদন্ত কৰিছিল। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200" heights="200" perrow="4"> File:Bust_of_a_Devata,_Shorchuk,_Nakshatra_Cave,_5th-6th_century_AD,_painted_clay_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01458.JPG| শিক্ষিন মন্দিৰ স্থিত খ্ৰীষ্টিয় ৫ম-ষষ্ঠ শতিকাৰ এটি প্ৰতিমূৰ্তি, নক্ষত্ৰ গুহা, File:Bust_of_a_Devata,_Shorchuk,_Nakshatra_Cave,_5th-6th_century_AD,_painted_clay_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01461.JPG|শিক্ষিন মন্দিৰ স্থিত খ্ৰীষ্টিয় ৫ম-ষষ্ঠ শতিকাৰ এটি প্ৰতিমূৰ্তি, নক্ষত্ৰ গুহা, File:Museum_für_Indische_Kunst_Dahlem_Berlin_Mai_2006_077.jpg|A King in sculpture from Qigexing (possibly 8th century CE). File:Turk_soldier,_Sorchuk,_Xinjiang,_8th_century_CE.jpg|Turk soldier in armour, Shorchuk, 8th century CE.<ref>{{Cite book|last=G|first1=Reza Karamian|last2=Farrokh|first2=Kaveh|last3=Syvänne|first3=Ilkka|last4=Kubik|first4=Adam|last5=Czerwieniec-Ivasyk|first5=Marta|last6=Maksymiuk|first6=Katarzyna|title=Crowns, hats, turbans and helmets The headgear in Iranian history volume I: Pre-Islamic Period Edited by Katarzyna Maksymiuk & Gholamreza Karamian Siedlce-Tehran 2017|page=252|url=https://www.academia.edu/35308142|language=en}}</ref> File:Siege_of_Kushinagara,_Karashahr,_8th_century_CE_(horseman_and_drawing).jpg|Knight in armour in the Buddhist depiction of the ''War of the Relics'', Shorchuk, Karashahr, 8th century CE.<ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|page=Fig. 5.47n|isbn=978-90-04-11499-9}}</ref> File:Soldier_cast,_made_from_molds_from_Shorchuk,_Volkerkunde_Museum,_Berlin,_c._1920s,_plaster_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01465.JPG|Soldier cast, made from molds from Shorchuk, Volkerkunde Museum, Berlin File:Soldier_mold,_Shorchuk_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01463.JPG|Soldier mold, Shorchuk, Volkerkunde Museum, Berlin File:Shorchuk_warrior_satuette,_Tang_Dynasty,_6th-7th_century.jpg|Shorchuk warrior statuette of a Central Asian soldier, late 5th-7th century.<ref>{{Cite web|title=British Museum|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/A_MAS-1061|work=The British Museum|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|isbn=978-90-04-11499-9|page=556, Fig. 5.47n|quote=Fig. 5.47n Warrior, from the cella (Stein xi) of F4, main temple site, Shorchuk Ming-oi, Karashahr, painted stucco, H. 42.8 em, British Museum, London (after Whitfield (1982-1985), III, color pl. 98). Page 556: The military uniformed figures in the adjacent panel are most relatable to sculptures and paintings from Shorchuk Mingo-oi (Figs. 5.47n; 5.78b) ranging from the late 5th to the 7th century. The warrior head from Shorchuk Ming-oi in Fig. 5.49c with its chubby face and subdued yet soft f ea tu res seems to relate with the heads of the warriors in this Tumshuk painting. This style does not appear to relate to the T'ang period 7th-9th century or later, where the military uniform and helmets, etc. are differently portrayed.}}</ref> File:Shorchuk_statuette,_Tang_Dynasty,_6th-7th_century.jpg|Shorchuk soldier statuette, Tang dynasty, 6th-7th century. File:Siege_of_Kushinagara,_Karashahr,_8th_century_CE.jpg|Wall painting of the Distribution of Relics, detail of the warriors Cave 11 (Grunwedel Cave 9), cave temple site, Shorchuk Ming-oi, Karashahr, Hermitage Museum.<ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|isbn=978-90-04-11499-9|page=Fig. 5.78b}}</ref> </gallery> == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/33392/rec/2 প্ৰাচীন [[ছিল্ক ৰোড|চিল্ক ৰ’ডৰ]] সৈতে পশ্চিম বাৰ্লিন ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়ৰ পৰা মধ্য এছিয়াৰ কলা], মেট্ৰ’পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্টৰ এক প্ৰদৰ্শনী সূচী (পিডিএফ হিচাপে অনলাইনত উপলব্ধ) য’ত কিগেক্সিং বৌদ্ধ মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষৰ সামগ্ৰী আছে। [[শ্ৰেণী:চীনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] oqttq6lnoltj0t3nbd99hn1ssx45z00 640939 640938 2026-10-01T20:32:21Z JyotiPN 22102 /* ইতিহাস */ 640939 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site |name=কিংক্সিগ বৌদ্ধ মন্দিৰৰ অৱশেষ (Qigexing Buddhist Temple Ruins) |native_name= |alternate_name= |image=Gigexing buddhist temple ruins 2012 10 04 03.jpg |alt= |caption= ধ্বংশাৱশেষৰ ছবি |coordinates={{coord|41.936|N|86.341|E|display=inline,title}} |location= জিংজিয়াং, [[চীন]] |type= |length= |area= |height= |builder= |built= |ownership= |website=<!-- {{URL|example.com}} -->}} '''দ্য শ্ব’ৰচুক''' বা '''শিক্ষিন মন্দিৰ''' (সৰল চীনা ভাষাত: 七个星佛寺; পৰম্পৰাগত চীনা ভাষাত: 七個星佛寺; pinyin: Qīgèxīng Fósì; lit. 'Seven-Stars Buddhist Temple') হৈছে [[চীন|চীনৰ]] জিনজিয়াঙৰ ইয়াংকি হুই স্বায়ত্তশাসিত কাউণ্টিৰ কাৰাছাহৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ২৫–৩০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত এটি ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বৌদ্ধ স্থান। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত এই স্থান [[ছিল্ক ৰোড|চিল্ক ৰ’ডৰ]] উত্তৰ পথৰ কাষৰ এটা প্ৰধান ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ আছিল। [[তুৰ্কী ভাষা|তুৰ্কী ভাষাত]] এই স্থানৰ আন এটা নাম হৈছে Ming-oi (明屋, "হাজাৰ ঘৰ")।<ref>{{Cite web|title=British Museum|url=https://www.britishmuseum.org/collection/term/x21435|work=www.britishmuseum.org}}</ref> == নামসমূহ == [[File:Shikshin_Tocharian_Lady.jpg|left|thumb|অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পাত্ৰ থকা এগৰাকী মহিলাক চিত্ৰিত কৰা দেৱালচিত্ৰ।]] এই স্থানৰ চীনা নাম ''কিগেক্সিং''-ক ''শিকচিন'', ''শিক্সিন'', ''চিক্সিন'', বা ''জিগেক্সিং'' বুলিও বানান কৰা হয়। তৃতীয় জাৰ্মান টাৰফান অভিযানৰ সময়ত এই স্থানত কাম কৰা পুৰাতত্ত্ববিদ এলবাৰ্ট গ্ৰনৱেডে এই স্থানটোক "ষ্ৰুক" বুলি উল্লেখ কৰিছিল (উইঘুৰ নাম জৰ্কুৱাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা) এই নামটো কেতিয়াবা শ্ব’ৰচুক, ''চোৰচুক'', বা ''শ্বৰচুক'' বুলিও বানান কৰা হয় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা ঘাঁহৰ মৈদানবোৰত নিমখ জমা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰিব পাৰে।<ref name="Hansen2012">{{Cite book|last=Hansen|first1=Valerie|url=https://books.google.com/books?id=nPg4UVV_JTYC&pg=PT87|title=The Silk Road: A New History|date=2012-07-17|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-993921-3|language=en}}</ref><ref name="stein1912">{{Cite book|last=Stein|first1=M. Aurel|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.69509|title=Ruins Of Desert Cathay: personal narrative of explorations in Central Asia and westernmost China|date=1912|volume=2|pages=365}}</ref> এই স্থানক ''মিং অই'' বা ''মিংগই'' (明屋) বুলিও কোৱা হয়। উইঘুৰ ভাষাত ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ''হাজাৰ বাসস্থান'' আৰু ইয়াক এই এলেকাত থকা কিজিল গুহাৰ দৰে অন্যান্য মন্দিৰ আদি বুজাবৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Shorchuk_gruenwedel_1912.jpg|thumb|এলবাৰ্ট গ্ৰুৱেডেলৰ শ্ব’ৰচুক/কিগেক্সিং স্থানৰ ধ্বংসাৱশেষৰ মানচিত্ৰ (১৯১২) (X: Little مندر, বক্সযুক্ত X: বৃহৎ মন্দিৰ, o: স্তূপ]] কিগেক্সিং আৰ্চি বা ''অগ্নি'' (এতিয়া কাৰাছাৰ/কাৰাছেহেৰা নামেৰে জনাজাত) নগৰ ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। আৰ্চিক (''Ārśi)'' ''টোচাৰিয়ান এ'' বা অগ্নিয়ান নামেৰে জনাজাত বিলুপ্ত [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ইণ্ডো-ইউৰোপীয় ভাষাৰ]] জন্মস্থান বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু চীনত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তন ক্ষেত্ৰত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাৰ শেষৰ ফালে বৌদ্ধ গ্ৰন্থ আৰু চৰকাৰী নথি-পত্ৰ টোচাৰিয়ান এ.ত লিখা হৈছিল। আৰ্চিক চীনা উৎসসমূহত, [[হান ৰাজবংশ]] আৰম্ভণিতে, য়াঙ্কি ৰাজ্য হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছিল (চীনাঃ焉耆)। ৯৪ খ্ৰীষ্টাব্দত তাৰিম অৱবাহিকা পুনৰ জয়ৰ সময়ত হান ৰাজবংশই কিগেক্সিং জয় কৰিছিল। বৌদ্ধ সন্ন্যাসী ফাক্সিয়ানে প্ৰায় ৪০০ খ্ৰীষ্টাব্দত য়াংকি অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু হিনায়ানা বৌদ্ধ ধৰ্ম পালন কৰা প্ৰায় ৪০০০ সন্ন্যাসীৰ উপস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তৃতীয় জাৰ্মান টাৰফান অভিযানৰ সময়ত (১৯০৫-১৯০৭) এলবাৰ্ট গ্ৰুণৱেডেল, ১৯০৭ চনৰ ডিচেম্বৰত অৰেল ষ্টেইন আৰু লগতে ৰাছিয়ান তুৰ্কিস্তান অভিযান (১৯০৯-১৯১০) ৰ সময়ত ছেৰগেই অ’লডেনবৰ্গে এই স্থানৰ তদন্ত কৰিছিল। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200" heights="200" perrow="4"> File:Bust_of_a_Devata,_Shorchuk,_Nakshatra_Cave,_5th-6th_century_AD,_painted_clay_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01458.JPG| শিক্ষিন মন্দিৰ স্থিত খ্ৰীষ্টিয় ৫ম-ষষ্ঠ শতিকাৰ এটি প্ৰতিমূৰ্তি, নক্ষত্ৰ গুহা, File:Bust_of_a_Devata,_Shorchuk,_Nakshatra_Cave,_5th-6th_century_AD,_painted_clay_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01461.JPG|শিক্ষিন মন্দিৰ স্থিত খ্ৰীষ্টিয় ৫ম-ষষ্ঠ শতিকাৰ এটি প্ৰতিমূৰ্তি, নক্ষত্ৰ গুহা, File:Museum_für_Indische_Kunst_Dahlem_Berlin_Mai_2006_077.jpg|A King in sculpture from Qigexing (possibly 8th century CE). File:Turk_soldier,_Sorchuk,_Xinjiang,_8th_century_CE.jpg|Turk soldier in armour, Shorchuk, 8th century CE.<ref>{{Cite book|last=G|first1=Reza Karamian|last2=Farrokh|first2=Kaveh|last3=Syvänne|first3=Ilkka|last4=Kubik|first4=Adam|last5=Czerwieniec-Ivasyk|first5=Marta|last6=Maksymiuk|first6=Katarzyna|title=Crowns, hats, turbans and helmets The headgear in Iranian history volume I: Pre-Islamic Period Edited by Katarzyna Maksymiuk & Gholamreza Karamian Siedlce-Tehran 2017|page=252|url=https://www.academia.edu/35308142|language=en}}</ref> File:Siege_of_Kushinagara,_Karashahr,_8th_century_CE_(horseman_and_drawing).jpg|Knight in armour in the Buddhist depiction of the ''War of the Relics'', Shorchuk, Karashahr, 8th century CE.<ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|page=Fig. 5.47n|isbn=978-90-04-11499-9}}</ref> File:Soldier_cast,_made_from_molds_from_Shorchuk,_Volkerkunde_Museum,_Berlin,_c._1920s,_plaster_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01465.JPG|Soldier cast, made from molds from Shorchuk, Volkerkunde Museum, Berlin File:Soldier_mold,_Shorchuk_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01463.JPG|Soldier mold, Shorchuk, Volkerkunde Museum, Berlin File:Shorchuk_warrior_satuette,_Tang_Dynasty,_6th-7th_century.jpg|Shorchuk warrior statuette of a Central Asian soldier, late 5th-7th century.<ref>{{Cite web|title=British Museum|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/A_MAS-1061|work=The British Museum|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|isbn=978-90-04-11499-9|page=556, Fig. 5.47n|quote=Fig. 5.47n Warrior, from the cella (Stein xi) of F4, main temple site, Shorchuk Ming-oi, Karashahr, painted stucco, H. 42.8 em, British Museum, London (after Whitfield (1982-1985), III, color pl. 98). Page 556: The military uniformed figures in the adjacent panel are most relatable to sculptures and paintings from Shorchuk Mingo-oi (Figs. 5.47n; 5.78b) ranging from the late 5th to the 7th century. The warrior head from Shorchuk Ming-oi in Fig. 5.49c with its chubby face and subdued yet soft f ea tu res seems to relate with the heads of the warriors in this Tumshuk painting. This style does not appear to relate to the T'ang period 7th-9th century or later, where the military uniform and helmets, etc. are differently portrayed.}}</ref> File:Shorchuk_statuette,_Tang_Dynasty,_6th-7th_century.jpg|Shorchuk soldier statuette, Tang dynasty, 6th-7th century. File:Siege_of_Kushinagara,_Karashahr,_8th_century_CE.jpg|Wall painting of the Distribution of Relics, detail of the warriors Cave 11 (Grunwedel Cave 9), cave temple site, Shorchuk Ming-oi, Karashahr, Hermitage Museum.<ref>{{Cite book|last=Rhie|first1=Marylin M.|title=Early Buddhist art of China and Central Asia|date=2002|publisher=Brill|place=Leiden|isbn=978-90-04-11499-9|page=Fig. 5.78b}}</ref> </gallery> == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/33392/rec/2 প্ৰাচীন [[ছিল্ক ৰোড|চিল্ক ৰ’ডৰ]] সৈতে পশ্চিম বাৰ্লিন ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়ৰ পৰা মধ্য এছিয়াৰ কলা], মেট্ৰ’পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্টৰ এক প্ৰদৰ্শনী সূচী (পিডিএফ হিচাপে অনলাইনত উপলব্ধ) য’ত কিগেক্সিং বৌদ্ধ মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষৰ সামগ্ৰী আছে। [[শ্ৰেণী:চীনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] tatj4wqjlajjymmsgkqiqaade88hxx1 0 139692 641012 638151 2026-10-02T05:37:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641012 wikitext text/x-wiki '''খাতি''' [[বিশ্বকৰ্মা সম্প্ৰদায়]]ৰ এটা হিন্দু উপজাতি যি প্ৰধানকৈ উত্তৰ ভাৰতৰ ৰাজ্য [[ৰাজস্থান]],<ref name=":1">{{Cite web |last=Social Justice and Empowerment Department, Government of Rajasthan |title=List of Caste OBC |url=https://sje.rajasthan.gov.in/Default.aspx?PageID=67 |access-date=2024-10-26 |website=sje.rajasthan.gov.in}}</ref> [[হাৰিয়ানা]],<ref name=":2">{{cite book |author=Michael Levien |url=https://books.google.com/books?id=Z5NODwAAQBAJ&dq=Khati+carpenter+caste&pg=PA67 |title=Dispossession Without Development | date=5 March 2018 |publisher=OUP |page=67| isbn=978-0-19-085917-6 }}</ref> পঞ্জাব<ref>Department of School Education-Punjab. Castes under BC/OBC http://download.ssapunjab.org/sub/instructions/2017/April/SubcastesunderOBC.pdf</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চল-দিল্লীত বাস কৰে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Commission for OBC, Government of NCT of Delhi |title=Lists of castes declared as OBC in the act of Delhi |url=https://obc.delhi.gov.in/obc/citizen-charter |access-date=2024-10-26 |website=obc.delhi.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809185157/https://obc.delhi.gov.in/obc/citizen-charter |archivedate=2024-08-09 |deadurl=yes}}</ref> খাতিৰ উপৰি তেওঁলোকক জাংগীদ, জাংগ্ৰা-ব্ৰাহ্মণ<ref>{{cite book |author=S. K. Chandhoke |url=https://books.google.com/books?id=fFCpBzD0gjAC&pg=PA98 |title=Nature and Structure of Rural Habitations |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-81-7022-253-8 |pages=98–99}}</ref><ref>{{cite book|author=Paramjit S. Judge|url=https://books.google.com/books?id=bNJkAwAAQBAJ&pg=PA203|title=Mapping Social Exclusion in India: Caste, Religion and Borderlands|date=13 March 2014|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-05609-1|pages=202–203}}</ref> বুলিও সম্বোধন কৰা হয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পিছপৰা শ্ৰেণী আয়োগৰ কেন্দ্ৰীয় তালিকাত অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ জাতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name=":1" /><ref name=":3" /> মাৰৱাৰত কাঠমিস্ত্ৰীক "খাটি" বুলি কোৱা হয়। যেন কাঠ ([https://hi.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0#:~:text=%E0%A5%A7.,%5D%20%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A5%B0%20'%E0%A4%95%E0%A4%A0%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A4%E0%A4%B2%E0%A5%80'%20%E0%A5%A4 काठ]) শব্দৰপৰাই খাতি শব্দটো উদ্ভৱ হৈছে। কাঠ মানে কাঠ আৰু খাতিসকলে কাঠমিস্ত্ৰী হিচাপে কাঠৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত।<ref name=":2" /> এজন খাতি হ’ল সেই একেজন ব্যক্তি যাক উত্তৰ-পশ্চিমত বদৈ (ढई) আৰু পঞ্জাৱত তৰ্খান বুলি কোৱা হয়। গোৰৱাৰ জিলাত তেওঁক সূতাৰ, আৰু জালোৰ জিলাত বিনায়ক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0">{{Cite book |last=Bajrang Lal Lohiya |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.483898 |title=Rajasthan Ki Jatiya |date=1954 |publisher=Bajranglal Lohiya |location=Kolkata |pages=178–179 |language=hi}}</ref> খাতি জাতিৰ লোকসকলে বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকৰ উৎপত্তি [[বিশ্বকৰ্মা]]ৰপৰা হৈছে আৰু তেওঁলোকৰ শপতক অতিশয় সন্মান কৰে।<ref name=":0" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জনগোষ্ঠী]] nro25lq7fyr6uitq6wa5oa7am5aje3r 0 139695 640988 638168 2026-10-02T02:00:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640988 wikitext text/x-wiki '''কচু''' এবিধ কাণ্ড জাতীয় [[উদ্ভিদ]]। মানুহে খেতি কৰা প্ৰাচীন উদ্ভিদসমূহৰ ভিতৰত কচু অন্যতম। [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ প্ৰায় সকলো অঞ্চলতে কম-বেছি পৰিমাণে কচু দেখিবলৈ পোৱা যায়। ৰাস্তাৰ কাষত, ঘৰৰ চুকে-কোণে, বিভিন্ন পতিত মাটিত অনাদৰ-অৱহেলাত প্ৰায়ে কচু গজি উঠা দেখা যায়। কচু গছৰ বহু প্ৰজাতি আছে। কিছুমান প্ৰজাতিৰ কচুৰ বাবে প্ৰচুৰ পৰিচৰ্যাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>Wang, W. et al. [http://www.nature.com/ncomms/2014/140219/ncomms4311/full/ncomms4311.html The Spirodela polyrhiza genome reveals insights into its neotenous reduction fast growth and aquatic lifestyle.] Nat. Commun. 5:3311 doi: 10.1038/ncomms4311 (2014).</ref> [[চিত্ৰ:Kachu leaf by Piyal kundu.jpg|right|thumb|200px|কচুপাত]] বনে-জংঘলে যিবোৰ কচু নিজে নিজে গজে, সেইবোৰক সাধাৰণতে ''বনৰীয়া কচু'' বুলি কোৱা হয়। এই ধৰণৰ কচুৰ বহুতো জাত মানুহৰ খাদ্যৰ উপযোগী নহয়। খাদ্যৰ উপযোগী জাতসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে মুখী কচু, পানী কচু, পঞ্চমুখী কচু, [[ওল কচু]], দুগ্ধ কচু, মান কচু, গাৰো কচু, আবৰ কচু ইত্যাদি। [[পাচলি]] হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ উপৰি সৌন্দৰ্যবৰ্ধনৰ বাবে কিছুমান প্ৰজাতিৰ কচু টাবত আৰু বাগানত ৰোপণ কৰা হয়। এইবোৰৰ কিছুমানৰ অতি আকৰ্ষণীয় পাত থাকে, আনহাতে কিছুমানৰ অত্যন্ত ধুনীয়া ফুল ফুলে। == কচুৰ উৎপত্তি == অনুমান কৰা হৈছে যে কচুৰ উৎপত্তি হৈছে [[ভাৰত মহাসাগৰ]]কে ধৰি দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ত। প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰ আগতে এই উদ্ভিদৰ খেতি কৰা হৈছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। স্থলজ আৰু জলজ দুয়োটা পৰিৱেশতে এই উদ্ভিদ গজিব পাৰে। কিন্তু স্থলভাগত গজা উদ্ভিদৰ সংখ্যা বেছি। এই উদ্ভিদবিধৰ আয়ুৰ্বেদিক বহু গুণ আছে বুলি দাবী কৰা হৈছে। প্ৰজাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি উদ্ভিদৰ শিপা, ঠাৰি, পাত আদি সকলো খাব পাৰি। এই উদ্ভিদবিধত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন এ থাকে, যাৰ বাবে ই [[কুকুৰীকণা]] প্ৰতিৰোধৰ ক্ষেত্ৰত অতি উপযোগী। == উৎপাদন == [[নাইজেৰিয়া]] বিশ্বৰ বৃহত্তম কচু উৎপাদনকাৰী দেশ। এই দেশখনে প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ৩৩ লাখ মেট্ৰিক টন কচু উৎপাদন কৰে। বিশ্বজুৰি কচুৰ গড় ফলন হেক্টৰ প্ৰতি ৬.২ টন, অৱশ্যে ইয়াৰ ফলন অঞ্চলভেদে ভিন্ন হয়। এছিয়াত গড় ফলন হেক্টৰ প্ৰতি প্ৰায় ১২.৬ টন।<ref>{{cite web |url=http://tistr.or.th |title=FAO: Taro cultivation in Asia and the Pacific, 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807122927/http://tistr.or.th |archive-date=2011-08-07 |url-status=dead |access-date=2018-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180121215955/http://www.tistr.or.th/ |archivedate=2018-01-21 |deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable" |+২০১৭ চনত প্ৰধান পাঁচখন কচু উৎপাদক দেশ<ref>{{cite web |url=http://fao.org |title=Crops |website=faostat.fao.org |access-date=6 December 2019}}</ref><br />(লাখ [[টন]] হিচাপত) ! দেশ ! উৎপাদন |- |{{NGA}}|| align="right" | ৩৩ |- |{{CHN}}|| align="right" | ১৯ |- |{{CMR}}|| align="right" | ১৮ |- |{{GHA}}|| align="right" | ১২ |- |{{PNG}}|| align="right" | ০.৩ |- |'''গোটেই বিশ্বত'''|| align="right" |'''১০.২''' |} [[চিত্ৰ:Tarooutput.png|thumb|কচু উৎপাদনৰ ভৌগোলিক বিস্তাৰ]] [[চিত্ৰ:Taro2009.png|thumb|২০০৯ চনত বিশ্বৰ কচু উৎপাদনকাৰী অঞ্চলসমূহ]] == উপকাৰিতা == কচু শাকত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন এ থকাৰ বাবে [[কুকুৰীকণা]] (ৰাতিৰ অন্ধতা) ৰোগ প্ৰতিৰোধত ই অত্যন্ত উপযোগী। কচু আঁহজাতীয় হোৱা বাবে ই কোষ্ঠকাঠিন্য দূৰ কৰে। কচুত প্ৰচুৰ পৰিমাণে আইৰন আৰু কেলচিয়াম থাকে, যিয়ে আমাৰ হাড় শক্ত কৰাত সহায় কৰে। চুলি সৰা বা চুলি ভঙা ৰোধ কৰাতো কচুৰ উপকাৰিতা বহুত। কচুত আয়’ডিনৰ পৰিমাণো বহুখিনি পোৱা যায়। যাৰ গেষ্ট্ৰিক বা এচিডিটিৰ সমস্যা আছে, তেওঁলোকৰ বাবে কচু অতি উপকাৰী। কচুৰ ঠাৰি বা লতিত চেনিৰ পৰিমাণ কম থকা বাবে ডায়েবেটিছত আক্ৰান্ত ৰোগীয়েও ইয়াক কোনো চিন্তা নোহোৱাকৈ খাব পাৰে। == গুণাগুণ == [[চিত্ৰ:Peeled taro corms.jpg|thumb|left|বাকলি এৰুওৱা কচুৰ কাণ্ড]] কচু শাকত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন এ, বি, চি, কেলচিয়াম আৰু আইৰন থাকে। ভিটামিন এ জাতীয় খাদ্যই কুকুৰীকণা ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰে আৰু ভিটামিন চিয়ে শৰীৰৰ ঘা-ক্ষত শুকুৱাত সহায় কৰে। গতিকে শিশুসকলক সৰুৰেপৰাই কচু শাক খুৱাব লাগে। কচুত থকা [[আইৰন|আইৰনে]] ৰক্তহীনতা প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰে। যাৰ ৰক্তহীনতাৰ সমস্যা আছে, তেওঁলোকে নিয়মীয়াকৈ কচু খালে উপকাৰ পাব। কচুত বিভিন্ন ধৰণৰ [[ভিটামিন]] থাকে, যি গৰ্ভৱতী মাতৃ আৰু শিশুৰ বাবে অতি উপকাৰী। কচু দামতো যথেষ্ট সস্তা, গতিকে দৰিদ্ৰ পৰিয়ালৰ গৰ্ভৱতী মহিলাসকলে ভিটামিন আৰু আইৰনৰ চাহিদা পূৰণৰ বাবে কচু খাব পাৰে। কচুৰ ঠাৰিত প্ৰচুৰ পৰিমাণে [[পানী]] থাকে, গতিকে গৰমৰ দিনত কচুৰ ঠাৰি ৰান্ধি খালে শৰীৰৰ পানীৰ নাটনি পূৰণ হয়। কচু শাকত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে [[আঁহ]] থাকে, যিয়ে হজম প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰে। [[জ্বৰ|জ্বৰৰ]] সময়ত ৰোগীক দুগ্ধ কচু ৰান্ধি খুৱালে জ্বৰ সোনকালে ভাল হয়। কচুত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ফাইবাৰ, ফ’লেট আৰু থায়ামিন থাকে, যিবোৰ মানৱ শৰীৰৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয় উপাদান। কচু খালে তেজৰ [[কলেষ্টেৰল]] হ্ৰাস পায়, সেয়েহে উচ্চ ৰক্তচাপ থকা ৰোগীৰ বাবে [[ওলকচু|ওল কচুৰ]] ৰস অতি উপকাৰী। নিয়মীয়াকৈ কচু খালে ক’লন কেন্সাৰ আৰু [[স্তন কেন্সাৰ]]ৰ আশংকা কমে। কচুত অক্সালেট নামৰ এবিধ উপাদান থাকে। সেয়েহে কচু শাক বা কচু খালে বহু সময়ত ডিঙি খজুৱায়। গতিকে কচু ৰান্ধোতে নেমুৰ ৰস বা ভিনেগাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। অৱশ্যে যাৰ শৰীৰত [[এলাৰ্জী|এলাৰ্জীৰ]] সমস্যা আছে, তেওঁলোকে কচু নোখোৱাটোৱেই ভাল। কচু খালে শৰীৰ পুষ্ট হয় আৰু শুক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ই কাণ আৰু ডিঙিৰ খচখচনি বা শুকান ভাব দূৰ কৰে। গ্ৰহণী ৰোগৰ ক্ষেত্ৰতো ই বিশেষভাৱে উপকাৰী।<ref>আঃ খালেক মোল্লা সম্পাদিত; ''লোকমান হেকিমেৰ কবিৰাজী চিকিৎসা''; অক্টোবৰ ২০০৯; পৃষ্ঠা- ৭৯</ref> == চিত্ৰভঁৰাল == <gallery> চিত্ৰ:Elephant Ear Flower One.jpg|কচুৰ ফুল চিত্ৰ:2006-10-22Colocasia01.jpg|কচুৰ পাত চিত্ৰ:Coloc escul 140521-0017 tdp.JPG|মুখী কচু চিত্ৰ:Taro root and crossection of taro root.jpg|মুখী কচু (প্ৰস্থচ্ছেদ) </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:পাচলি]] ja66nzq17uhrqs22wmau65ova74yrxn 0 139706 640963 639244 2026-10-01T22:24:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640963 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰত চৰকাৰৰ এক অভিলাসী স্বাস্থ্য বীমা আঁচনি}} {{Infobox project | image = | country = ভাৰত | type = স্বাস্থ্য বীমা | budget = {{INRConvert|17588|c}} (2026–27)<ref>{{cite web | url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/policy/budget-2020-healthcare-gets-rs-69000-crore-rs-6400-crore-for-ayushman-bharat/73833215 | title=Budget 2020: Healthcare gets Rs 69,000 crore; Rs 6,400 crore for Ayushman Bharat - ET HealthWorld | access-date=23 February 2024 | archive-date=8 January 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240108123853/https://health.economictimes.indiatimes.com/news/policy/budget-2020-healthcare-gets-rs-69000-crore-rs-6400-crore-for-ayushman-bharat/73833215 | url-status=live }}</ref> | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | ministry = স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় | launched = {{Start date and age|2018|09|23|df=y}} | current_status = {{tick}} সক্ৰিয় | website = {{URL|https://www.pmjay.gov.in/}} }} '''আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা''' (এ বি পি এম-জে এ ৱাই)'''{{lang-en|Ayushmaan Bharat Pradhanmantri Jan Aarogy Yojna(AB PM-JAY)}}'''হৈছে [[ভাৰত চৰকাৰ]] এক ৰাষ্ট্ৰীয় জনস্বাস্থ্য বীমা আঁচনি যাৰ লক্ষ্য হৈছে দেশৰ নিম্ন আয়ৰ লোকসকলৰ বাবে স্বাস্থ্য বীমাৰ সুবিধা বিনামূলীয়াভাৱে প্ৰদান কৰা।<ref>{{Cite news|last=Abraham|first=Rohan|date=2018-02-02|title=What is 'Modicare' and how will it affect you?|url=https://www.thehindu.com/business/budget/what-is-modicare-and-how-will-it-affect-you/article22635372.ece|access-date=2024-11-10|language=en-IN|archivedate=12 November 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112005733/https://www.thehindu.com/business/budget/what-is-modicare-and-how-will-it-affect-you/article22635372.ece}}</ref><ref>{{Cite web|last=Pandey|first=Kundan|title=What does Modicare mean for India's poor and sick?|url=https://www.downtoearth.org.in/health/what-does-modicare-mean-for-india-s-poor-and-sick--61612|accessdate=2024-11-10|work=Down To Earth|date=13 September 2018|language=en|archivedate=12 November 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112014003/https://www.downtoearth.org.in/health/what-does-modicare-mean-for-india-s-poor-and-sick--61612}}</ref> প্ৰায়, দেশৰ তলৰ 50% লোকে এই আঁচনিৰ বাবে যোগ্য।<ref>{{Cite news|url=http://infnd.com/ayushman-bharat-yojana-in-hindi/|title=आयुष्मान भारत राष्ट्रीय स्वास्थ्य संरक्षण (नेशनल हेल्थ प्रोटेक्शन) योजना - Ayushman bharat|date=2015-06-17|access-date=2018-11-28|language=en-US|archivedate=25 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180625192255/http://infnd.com/ayushman-bharat-yojana-in-hindi/}}</ref> ইয়াক 2018 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] মুকলি কৰিছিল। ৭০ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ সকলো নাগৰিকক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা পৰৱৰ্তী সময়ত সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Request Rejected|url=https://mohfw.gov.in/?q=gu/node/7742|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250122091835/https://mohfw.gov.in/%3Fq%3Dgu/node/7742|accessdate=2025-08-05|archivedate=2025-01-22}}</ref> এই কাৰ্যসূচী ব্যৱহাৰ কৰা লোকসকলে পৰিয়ালৰ চিকিৎসকৰপৰা তেওঁলোকৰ নিজৰ প্ৰাথমিক যত্ন সেৱাসমূহ লাভ কৰে আৰু যেতিয়া কাৰোবাক অতিৰিক্ত যত্নৰ প্ৰয়োজন হয়, পিএম-জেএৱায়ে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা লোকসকলৰ বাবে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা আৰু তৃতীয় স্তৰৰ স্বাস্থ্য সেৱা দৰকাৰী লোকসকলৰ বাবে বিনামূলীয়া মাধ্যমিক স্বাস্থ্য সেৱাসমূহ প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=About Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (PM-JAY)|url=https://ayushmancarddownload.up.in/|accessdate=5 March 2025|work=ayushmancarddownload.up.in|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250227193357/https://ayushmancarddownload.up.in/|archivedate=27 February 2025|deadurl=yes}}</ref> এই কাৰ্যসূচী ভাৰত চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য নীতি অংশ আৰু ইয়াক পৰীক্ষা কৰা হয়। সেই মন্ত্ৰ্যালয়ে পিছত এই কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰাৰ বাবে এক সংস্থা হিচাপে ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য কৰ্তৃপক্ষ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো এটা কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতাপ্ৰাপ্ত আঁচনি আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য উভয়ৰে যুটীয়াভাৱে পুঁজি যোগান ধৰা হয়। 50 কোটি (500 মিলিয়ন) লোকক সেৱা আগবঢ়োৱাৰ জৰিয়তে ই হৈছে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতা থকা স্বাস্থ্যসেৱা কাৰ্যসূচী।<ref>{{Cite web|date=6 March 2019|title=Ayushman Bharat on way to become world's largest free healthcare: Arun Jaitley|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/ayushman-bharat-on-way-to-become-worlds-largest-free-healthcare-scheme-arun-jaitley/articleshow/68288261.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210220110302/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/ayushman-bharat-on-way-to-become-worlds-largest-free-healthcare-scheme-arun-jaitley/articleshow/68288261.cms|archivedate=20 February 2021|accessdate=15 February 2021|work=The Economic Times}}</ref> এই কাৰ্যসূচীটো এটা মাধ্যম-পৰীক্ষা কৰা কাৰ্যসূচী, ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ভাৰতত নিম্ন আয় হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=About PM-JAY - National Health Authority {{!}} GOI|url=https://nha.gov.in/PM-JAY|accessdate=2024-01-04|work=nha.gov.in|archivedate=4 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104113522/https://nha.gov.in/PM-JAY}}</ref> অৱশ্যে ৰাজ্য চৰকাৰৰ ভিন্ন দৃষ্টিভংগীৰ বাবে ইয়াক সকলো ৰাজ্যতে ৰূপায়ণ কৰা নহয়। == ইতিহাস == ২০১৭ চনত গ্ল 'বেল বাৰ্ডেন অৱ ডিজিজ ষ্টডিৰ এটা ভাৰতীয় সংস্কৰণে ভাৰতৰ প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ বাবে 1990 চনৰপৰা 2016 চনলৈকে প্ৰধান ৰোগ আৰু বিপদাশংকাৰ কাৰকসমূহৰ বিষয়ে প্ৰতিৱেদন দিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Dandona|first1=Lalit|last2=Dandona|first2=Rakhi|last3=Kumar|first3=G Anil|last4=Shukla|first4=D K|last5=Paul|first5=Vinod K|last6=Balakrishnan|first6=Kalpana|last7=Prabhakaran|first7=Dorairaj|last8=Tandon|first8=Nikhil|last9=Salvi|first9=Sundeep|display-authors=4|date=December 2017|title=Nations within a nation: variations in epidemiological transition across the states of India, 1990–2016 in the Global Burden of Disease Study|url=|journal=The Lancet|volume=390|issue=10111|pages=2437–2460|doi=10.1016/S0140-6736(17)32804-0|pmc=5720596|pmid=29150201}}</ref> এই অধ্যয়নে চৰকাৰী স্বাস্থ্য নীতিৰ প্ৰতি যথেষ্ট আগ্ৰহ কঢ়িয়াই আনিছে কাৰণ ই চৰকাৰৰদ্বাৰা সমাধান কৰিব পৰা প্ৰধান স্বাস্থ্য প্ৰত্যাহ্বানসমূহ চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{Cite journal|last=Bhargava|first1=Balram|last2=Paul|first2=Vinod K|title=Informing NCD control efforts in India on the eve of Ayushman Bharat|journal=The Lancet|date=September 2018|volume=399|issue=10331|pages=e17–e19|doi=10.1016/S0140-6736(18)32172-X|pmid=30219331}}</ref> জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ শতাংশ ভাৰতীয় স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাৰদ্বাৰা অৱহেলিত হৈ আছে, যি যত্নৰ বাবে পুঁজিৰ বাবে ৰোগীৰপৰা পকেটৰ পৰিশোধৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Angell|first1=Blake J.|last2=Prinja|first2=Shankar|last3=Gupt|first3=Anadi|last4=Jha|first4=Vivekanand|last5=Jan|first5=Stephen|date=2019-03-07|title=The Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana and the path to universal health coverage in India: Overcoming the challenges of stewardship and governance|journal=PLOS Medicine|volume=16|issue=3|doi=10.1371/journal.pmed.1002759|pmid=30845199|issn=1549-1676|pmc=6405049}}</ref> এই পৰিশোধসমূহে বহুতো ৰোগীক স্বাস্থ্য সেৱা লাভ কৰাত বাধা দিয়ে। 2018 চনত ভাৰত চৰকাৰে বৰ্ণনা কৰিছিল যে প্ৰতি বছৰে ছয় কোটিৰো অধিক ভাৰতীয়ক পকেটৰ চিকিৎসা ব্যয়ৰ বাবে দৰিদ্ৰতালৈ ঠেলি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=17 November 2018|title=Medical Expenses Push 6 Crore Indians To Poverty Annually: Top Official|url=https://www.ndtv.com/india-news/medical-expenses-push-6-crore-indians-to-poverty-annually-top-official-indu-bhushan-1949129|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117210709/https://www.ndtv.com/india-news/medical-expenses-push-6-crore-indians-to-poverty-annually-top-official-indu-bhushan-1949129|archivedate=17 November 2018|accessdate=15 February 2021|work=NDTV}}</ref> ভাৰতত স্বাস্থ্যসেৱা বাবে বিভিন্ন আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচী উপলব্ধ হোৱাৰ সত্ত্বেও আৰু বহু কৰিবলগীয়া আছিল। ভাৰত চৰকাৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে 2018 চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভাৰতৰ 2018 চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত আয়ুস্মান ভাৰত যোজনাক সৰ্বজনীন স্বাস্থ্য সেৱা আঁচনি হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-02-01|title=Union Budget 2018: Ayushman Bharat to be the world's biggest healthcare scheme, says PM Modi|url=https://www.businesstoday.in/business/news/story/union-budget-2018-19-live-updates-arun-jaitley-speech-parliament-102487-2018-02-01|accessdate=2024-01-04|work=Business Today|language=en|archivedate=19 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119164709/https://www.businesstoday.in/business/news/story/union-budget-2018-19-live-updates-arun-jaitley-speech-parliament-102487-2018-02-01}}</ref> মাৰ্চ মাহত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ]] ইয়াক অনুমোদন জনাইছিল। 2018 চনৰ [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|স্বাধীনতা দিৱস]] ভাষণত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ঘোষণা কৰিছিল যে সেই বছৰৰ শেষৰফালে 25 ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হ 'ব, লগতে পণ্ডিত [[দীনদয়াল উপাধ্যায়]] জন্মদিনও উদ্‌যাপন কৰা হ' ব।<ref>{{Cite journal|last=Mukherjee|first1=Reema|last2=Arora|first2=Manisha|title=India's national health protection scheme: A preview|journal=Medical Journal of Dr. D.Y. Patil Vidyapeeth|date=2018|volume=11|issue=5|page=385|doi=10.4103/mjdrdypu.mjdrdypu_109_18}}</ref> [[File:Stamp_of_India_-_2019_-_Colnect_926026_-_1st_Anniversary_Pradhan_Mantri_Jan_Aarogya_Yojana.jpeg|thumb|পিএম-জেএৱাই ডাক টিকট]] 2018 চনৰ 23 ছেপ্টেম্বৰত ঝাৰখণ্ডৰ [[ৰাঁচী]] প্ৰথমবাৰৰ বাবে এ বি পিএম-জেএৱাই আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=PM Modi launches PMJAY- Ayushman Bharat in Ranchi|url=https://www.aninews.in/videos/national/pm-modi-launches-pmjay-ayushman-bharat-ranchi/|work=ANInews|language=en|date=23 September 2018|accessdate=23 February 2024|archivedate=14 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414231717/https://www.aninews.in/videos/national/pm-modi-launches-pmjay-ayushman-bharat-ranchi/}}</ref> 2020 চনৰ 26 ডিচেম্বৰলৈকে এই আঁচনিখন জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু লাডাখ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চললৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-12-24|title=PM Modi to launch Ayushman Bharat health insurance scheme for residents of Jammu and Kashmir on Dec 26|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-launch-ayushman-bharat-health-insurance-scheme-for-residents-of-j-k-on-dec-26/story-W5tvJBES6MqyldUP3o2pOO.html|accessdate=2020-12-26|work=Hindustan Times|language=en|archivedate=16 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231116121230/https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-launch-ayushman-bharat-health-insurance-scheme-for-residents-of-j-k-on-dec-26/story-W5tvJBES6MqyldUP3o2pOO.html}}</ref> এই কাৰ্যসূচীটোক "উচ্চাকাংক্ষী" বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{Cite web|last=Singh|first=Poonam Khetrapal|date=1 October 2018|title=Ayushman Bharat: An ambitious set of reforms that should benefit millions of India's poor and vulnerable|url=https://www.who.int/southeastasia/news/opinion-editorials/detail/ayushman-bharat-an-ambitious-set-of-reforms-that-should-benefit-millions-of-india-s-poor-and-vulnerable|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200222114648/https://www.who.int/southeastasia/news/opinion-editorials/detail/ayushman-bharat-an-ambitious-set-of-reforms-that-should-benefit-millions-of-india-s-poor-and-vulnerable|archivedate=22 February 2020|accessdate=15 February 2021|work=|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Zodpey|first1=S|last2=Farooqui|first2=HH|title=Universal health coverage in India: Progress achieved & the way forward.|journal=The Indian Journal of Medical Research|date=April 2018|volume=147|issue=4|pages=327–329|doi=10.4103/ijmr.IJMR_616_18|pmid=29998865|pmc=6057252}}</ref> 2024 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনাৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰি দেশৰ জ্যেষ্ঠ লোকসকলক তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক পটভূমি বা পেন্সন বা সঞ্চয়ৰপৰা হোৱা আয় নিৰ্বিশেষে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ভাৰতত বৃদ্ধসকলৰ যত্নৰ দিশত চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহৰ প্ৰতি এইটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত আছিল, কিয়নো পূৰ্বতে সামৰি লোৱা জ্যেষ্ঠসকলে অতিৰিক্ত 5 লাখ টকাৰ আৱৰণ লাভ কৰিব যিটো তেওঁলোকে পৰিয়ালৰ আন সদস্যৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। অন্যান্য চৰকাৰী চিকিৎসা বীমা আঁচনিৰ অধীনত সামৰি লোৱা জ্যেষ্ঠসকলকো সামৰি ল "ব। আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ 'ল যিসকলে ব্যক্তিগত বীমা প্ৰদানকাৰীৰপৰা বীমা পৰিকল্পনা লৈছিল তেওঁলোকক এতিয়াও সামৰি লোৱা হ' ব। ভাৰতত ৰাজহুৱা ব্যৱস্থাত অত্যাৱশ্যকীয় প্ৰাথমিক, মাধ্যমিক আৰু তৃতীয় পৰ্যায়ৰ স্বাস্থ্যসেৱা শক্তিশালী কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে বীমা-আধাৰিত ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি এক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Hooda|first1=Shailender Kumar|date=June 20, 2020|title=Decoding Ayushman Bharat|journal=[[Economic and Political Weekly]]|volume=25}}</ref> ব্যক্তিগত খণ্ডৰ তুলনাত ভাৰতৰ ৰাজহুৱা স্বাস্থ্য খণ্ডৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অৱনমিত পুঁজি যোগান আৰু 1990-ৰ দশকৰ শেষৰফালে ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য বীমাৰ বাবে বজাৰৰ উদাৰীকৰণৰ ফলত স্বাস্থ্য বৈষম্য বৃদ্ধি পাইছিল, কিয়নো ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য বীমা প্ৰাথমিকভাৱে অৰ্থনৈতিকভাৱে লাভৱান গোটসমূহৰ বাবে সুলভ।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Ecks|first1=Stefan|date=2021-05-28|title="Demand Side" Health Insurance in India: The Price of Obfuscation|journal=Medical Anthropology|volume=40|issue=5|pages=404–416|doi=10.1080/01459740.2021.1929208|issn=0145-9740|pmid=34047660}}</ref> 2000-ৰ দশকৰ মাজভাগত চৰকাৰী পুঁজিৰে স্বাস্থ্য বীমা এক নতুন ধৰণৰ স্বাস্থ্যসেৱা বিত্তীয় সাহায্য হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যিয়ে ব্যক্তিসকলক স্বাস্থ্য ব্যয়ৰ বিপৰীতে হোৱা সৰ্বনাশা ব্যয় প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰে।<ref name=":0" /> এই আৰ্হিৰ জৰিয়তে ৰাজ্যখনে ব্যক্তিগত বীমাকৰ্তাসকলক প্ৰিমিয়াম পৰিশোধ কৰিব যিয়ে যোগ্য ব্যক্তিসকলক পিএমজেএৱাই আঁচনিখনত যোগদান কৰা যিকোনো ৰাজহুৱা বা ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানত বিনামূলীয়া চিকিৎসা লাভ কৰিবলৈ অনুমতি দিব। ভাৰত চৰকাৰে স্বীকাৰ কৰিছিল যে ব্যক্তিগত খৰচৰ ফলত জনসাধাৰণ দৰিদ্ৰতাত পৰিণত হৈছে আৰু চৰকাৰৰ চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাৰ ফলত জনসাধাৰৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে হোৱা ব্যয়ৰপৰা ৰক্ষা পাব পৰা নাযায়।<ref name=":0" /> চৰকাৰী পুঁজিৰে চলোৱা স্বাস্থ্য বীমাৰ বিকল্পে দৰিদ্ৰ লোকসকলক অতিৰিক্ত ব্যয় অবিহনে ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য সেৱা লাভ কৰিবলৈও কৰে।<ref name=":0" /> === প্ৰভাৱ === আয়ুস্মান আঁচনিৰ ফলত চৰকাৰী চিকিৎসালয়সমূহৰ ৰাজহ বৃদ্ধি পাইছে, ৰোগীসকলে উন্নত সুবিধা লাভ কৰিছে। পূৰ্বতে স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধাৰ অভাৱৰ বাবে ৰোগীসকলে চৰকাৰী চিকিৎসালয়সমূহলৈ যাবলৈ দ্বিধাবোধ কৰিছিল, এতিয়া আয়ুস্মান আঁচনিৰ অধীনত চিকিৎসাৰ বাবে তেওঁলোকক বিশ্বাস কৰাৰ বাবে মানুহে এই চিকিৎসালয়সমূহলৈ ভিৰ কৰে।<ref>{{Cite news|date=25 June 2023|url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/ayushman-bharat-yojna-benefits-in-jharkhand-to-patients-and-government-hospital-ayushman-card-kaise-banaye-zzz|dead-url=10 December 2024|archivedate=2 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402082430/https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/ayushman-bharat-yojna-benefits-in-jharkhand-to-patients-and-government-hospital-ayushman-card-kaise-banaye-zzz}}</ref> দ্য লেঞ্চেট প্ৰকাশ পাইছে যে পিএমজেএৱাইৰ ফলত ছয় বছৰত কৰ্কট ৰোগৰ আগতীয়া চিনাক্তকৰণ আৰু চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত 36% বৃদ্ধি হৈছে। ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ 30 দিনৰ ভিতৰত আৰম্ভ হোৱা বুলি সংজ্ঞায়িত সময়োপযোগী চিকিৎসা, লাভালাভকাৰীসকলৰ বাবে যথেষ্ট উন্নত হৈছিল, যিসকলে নন-এৰোলীৰ বাবে 30% উন্নতিৰ তুলনাত প্ৰৱেশাধিকাৰত 90% বৃদ্ধিৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2024-12-23|title=Lancet study hails India's Ayushman Bharat health scheme in fighting cancers|url=https://www.firstpost.com/india/lancet-study-hails-indias-ayushman-bharat-health-scheme-in-fighting-cancers-13847026.html|accessdate=2024-12-25|work=Firstpost|language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mishra|first=Abhinandan|date=2024-12-24|title=Ayushman Bharat reduced cancer treatment delays by 90%|url=https://sundayguardianlive.com/tsg-on-weekdays/ayushman-bharat-reduced-cancer-treatment-delays-by-90|accessdate=2024-12-25|work=The Sunday Guardian Live|language=en-US}}</ref> '''আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা (পিএম-জেএৱাই) ''' [[ৰাজ্যসভা]] জনোৱা অনুসৰি, ই 1.7 লাখ কোটি টকাৰ চিকিৎসালয়ৰ চিকিৎসাৰ বাবে অনুমোদন জনাইছে। আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰেপৰা এই আঁচনিখনে 116.9 নিযুতৰো অধিক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তিৰ তথ্য লাভ কৰিছে। ই প্ৰতি বছৰে প্ৰতিটো যোগ্য পৰিয়াললৈ 5 লাখ টকালৈকে স্বাস্থ্য বীমা প্ৰদান কৰে। এই আঁচনিখনে ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল জনসংখ্যাৰ প্ৰায় 40% লোকক লক্ষ্য কৰি লৈছে আৰু ইয়াত হাজাৰ হাজাৰ তালিকাভুক্ত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত চিকিৎসালয় অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web|date=2026-03-17|title=Hospital treatments worth ₹1.73 lakh crore sanctioned under Ayushman Bharat, Rajya Sabha told - CNBC TV18|url=https://www.cnbctv18.com/india/hospital-treatments-worth-%e2%82%b91-73-lakh-crore-sanctioned-under-ayushman-bharat-rajya-sabha-told-ws-el-19870108.htm|accessdate=2026-03-18|work=CNBCTV18|language=en}}</ref> == ৰূপায়ণ == === ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ অংশগ্ৰহণ === 2018 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত, আৰম্ভ হোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে কিছুমান ৰাজ্য আৰু প্ৰদেশই এই কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=24 September 2018|title=5 states opted out of Ayushman Bharat: Here's why|url=https://www.moneycontrol.com/news/india/5-states-opted-out-of-ayushman-bharat-heres-why-2979691.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180924110836/https://www.moneycontrol.com/news/india/5-states-opted-out-of-ayushman-bharat-heres-why-2979691.html|archivedate=24 September 2018|accessdate=15 February 2021|work=Moneycontrol}}</ref> [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[তামিলনাডু]] প্ৰথমতে যোগদান কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল কাৰণ তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকৰে নিজৰ ৰাজ্যিক স্বাস্থ্যসেৱা কাৰ্যসূচী আছিল।<ref>{{Cite news|date=9 October 2020|url=https://www.expresshealthcare.in/blogs/guest-blogs-healthcare/ayushman-bharat-yojana-and-its-impact-on-medical-devices-industry/425234/|dead-url=15 February 2021|archivedate=15 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415010517/https://www.expresshealthcare.in/blogs/guest-blogs-healthcare/ayushman-bharat-yojana-and-its-impact-on-medical-devices-industry/425234/}}</ref><ref name="Porecha 2019">{{Cite web|last=Porecha|first=Maitri|date=24 September 2019|title=A year on, Ayushman Bharat faces multiple challenges ahead|url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/a-year-on-ayushman-bharat-faces-multiple-challenges-ahead/article29497106.ece#|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924060558/https://www.thehindubusinessline.com/economy/a-year-on-ayushman-bharat-faces-multiple-challenges-ahead/article29497106.ece|archivedate=24 September 2019|work=The Hindu Business Line|language=en}}</ref> সেই কাৰ্যসূচীসমূহ, মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে জন আৰোগ্য যোজনা আৰু তামিলনাডুৰ কাৰ্যসূচীয়ে ইতিমধ্যে ভালদৰে কাম কৰি আছিল। এই ৰাজ্যসমূহে পিছলৈ আয়ুস্মান ভাৰত যোজনাত বিশেষ ব্যতিক্ৰমৰ সৈতে যোগদান কৰি ইয়াক তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ আন্তঃগাঁথনিৰ অংশ কৰি তুলিছিল।<ref name="Porecha 2019" /> একেদৰে, [[কেৰেলা (ৰাজ্য)|কেৰালা]] নিজৰ স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী থকা সত্ত্বেও 2019 চনৰ নৱেম্বৰৰপৰা আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite news|date=9 June 2019|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-govt-joins-issue-with-pm-on-ayushman-bharat-says-state-member-of-scheme-119060900444_1.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190614221620/https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-govt-joins-issue-with-pm-on-ayushman-bharat-says-state-member-of-scheme-119060900444_1.html|archivedate=14 June 2019|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Krishnakumar|first=R.|date=12 April 2019|title=A better option in Kerala|url=https://frontline.thehindu.com/cover-story/article26641511.ece|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200830014959/https://frontline.thehindu.com/cover-story/article26641511.ece|archivedate=30 August 2020|accessdate=15 February 2021|work=Frontline|language=en}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]] প্ৰথমতে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিছিল কিন্তু তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ নিজৰ আঞ্চলিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী স্থাপনৰ পক্ষত ওলাইছিল।<ref>{{Cite web|last=Khanna|first=Rohit|date=8 June 2019|title=Ayushman Bharat targets 3 crore beneficiaries if West Bengal rejoins the scheme|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/ayushman-bharat-targets-3-crore-beneficiaries-if-west-bengal-rejoins-the-scheme/articleshow/69706045.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113142613/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/ayushman-bharat-targets-3-crore-beneficiaries-if-west-bengal-rejoins-the-scheme/articleshow/69706045.cms|archivedate=13 January 2020|work=The Times of India|language=en}}</ref> 2026 চনৰ মে 'মাহত পশ্চিম বংগৰ শুভেন্দু অধিকাৰী নেতৃত্বাধীন বিজেপি চৰকাৰে 2026 চনৰৰ পশ্চিম বংগ বিধানসভা নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাৰ পাছত অনুষ্ঠিত প্ৰথমখন কেবিনেট বৈঠকত আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা ৰূপায়ণৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref>{{Cite news|date=2026-05-11|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-aligns-with-ayushman-bharat-chief-minister-suvendu-adhikari-unveils-major-policy-changes/articleshow/131007186.cms|dead-url=2026-05-11}}</ref> [[তেলংগানা|তেলেংগানা]] একে কাম কৰিছিল, কিন্তু পিছত 2021 চনৰ মে 'মাহত এই আঁচনিখনত পুনৰ যোগদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Menon|first=Amarnath K.|date=9 September 2019|title=Telangana CM rejects Centre's Ayushman Bharat for state medical health scheme|url=https://www.indiatoday.in/india/story/telangana-cm-rejects-centre-s-ayushman-bharat-for-state-medical-health-scheme-1597334-2019-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201221155801/https://www.indiatoday.in/india/story/telangana-cm-rejects-centre-s-ayushman-bharat-for-state-medical-health-scheme-1597334-2019-09-09|archivedate=21 December 2020|work=India Today|language=en}}</ref> কিন্তু [[ওড়িশা|উৰিষ্যা]] এই আঁচনিখনত যোগদান কৰা নাছিল কাৰণ 2017 চনত আৰম্ভ কৰা বিজু স্বাস্থ্য কল্যাণ যোজনা (বিএছকেজে) পিএম-জেএৱাইতকৈ অধিক লাভৱান আছিল। 2025 চনৰ এপ্ৰিলত 2024 চনৰ ৰাজ্যিক নিৰ্বাচন বিজেপি জয়ী হোৱাৰ পিছত [[ওড়িশা|উৰিষ্যা]] এই আঁচনিখনত যোগদান কৰিছিল। কিন্তু পিএম-জেএৱাই ৰূপায়ণৰ পিছত বিএছকেজেতকৈ কম লাভৱান বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল।<ref name="PTI December 20192">{{Cite web|date=10 December 2019|title=People in Delhi, WB, Odisha, Telangana not getting Ayushman Bharat scheme benefits: Harsh Vardhan|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/people-in-delhi-wb-odisha-telangana-not-getting-ayushman-bharat-scheme-benefits-harsh-vardhan/articleshow/72458435.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815175106/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/people-in-delhi-wb-odisha-telangana-not-getting-ayushman-bharat-scheme-benefits-harsh-vardhan/articleshow/72458435.cms|archivedate=15 August 2020|work=The Economic Times}}</ref> 2020 চনৰ মাৰ্চ মাহত [[দিল্লী]] আপ চৰকাৰে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিব বুলি ঘোষণা কৰিছিল যদিও সেয়া কৰা নাছিল।<ref>{{Cite web|date=23 March 2020|title=AAP govt will implement Ayushman Bharat scheme in Delhi: Sisodia|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/aap-govt-will-implement-ayushman-bharat-scheme-in-delhi-sisodia/articleshow/74774988.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712101614/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/aap-govt-will-implement-ayushman-bharat-scheme-in-delhi-sisodia/articleshow/74774988.cms|archivedate=12 July 2020|work=The Economic Times}}</ref> অৱশ্যে, 2025 চনত যেতিয়া বিজেপি ৰাজ্যিক নিৰ্বাচন জয়ী হৈছিল, আঁচনিখন আনুষ্ঠানিকভাৱে 2025 চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Sehran|first=Sohil|date=20 Feb 2025|title=Rekha Gupta approves implementation of ayushman bharat yojana|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/delhi-cm-rekha-gupta-approves-ayushman-bharat-scheme-implementation-in-first-cabinet-meeting-101740060870324-amp.html|work=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-04-05|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/delhi-implements-ayushman-bharat-scheme-in-deal-with-centre/articleshow/120012188.cms|dead-url=2025-04-05}}</ref> === স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ === 2020 চনৰ মে 'মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] তেওঁৰ ৰেডিঅ' শ্ব 'মন কী বাতত কৈছিল যে আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিখনে শেহতীয়াকৈ এক কোটিৰো অধিক লোকক উপকৃত কৰিছে।<ref>{{Cite web|last=Tandi|first=Dev Narayan|date=31 May 2020|title=Prime Minister narendra modi addresses 12th Episode of 'Mann Ki Baat 2.0'|url=https://www.narendramodi.in/prime-minister-narendra-modi-addresses-12th-episode-of-mann-ki-baat-2-0-550037|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414231717/https://www.narendramodi.in/prime-minister-narendra-modi-addresses-12th-episode-of-mann-ki-baat-2-0-550037|archivedate=14 April 2021|work=narendramodi.in}}</ref> 2020 চনৰ মে 'মাহলৈকে এই আঁচনিখনে 13,412 কোটি টকা মূল্যৰ 1 কোটিৰো অধিক চিকিৎসা প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Kumar|first=Rajeev|date=20 May 2020|title=Ayushman Bharat-PMJAY crosses new milestone! WhatsApp chatbot, special e-cards planned for celebration|url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/ayushman-bharat-pmjay-1-crore-treatment-milestone-whatsapp-chatbot-special-e-cards-for-celebrations/1964719/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200522024027/https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/ayushman-bharat-pmjay-1-crore-treatment-milestone-whatsapp-chatbot-special-e-cards-for-celebrations/1964719/|archivedate=22 May 2020|work=The Financial Express}}</ref> দেশজুৰি তালিকাভুক্ত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ৰ সংখ্যা হৈছে 24,432। <ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat: Fresh push by National Health Agency to get hospitals on board|url=https://indianexpress.com/article/delhi/ayushman-bharat-fresh-push-by-national-health-agency-to-get-hospitals-on-board-5464090/|access-date=6 December 2018|date=26 November 2018|archivedate=30 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190930160016/https://indianexpress.com/article/delhi/ayushman-bharat-fresh-push-by-national-health-agency-to-get-hospitals-on-board-5464090/}}</ref> আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা কাৰ্যসূচীয়ে 2019 চনৰ নৱেম্বৰ মাহত [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম|কৰ্মচাৰীৰ ৰাজ্যিক বীমা]] কাৰ্যসূচীৰ সৈতে এক বিশেষ সহযোগিতাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Yogima Seth|date=13 November 2019|title=ESIC partners with PMJAY to provide medical facilities to beneficiaries|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/esic-partners-with-pmjay-to-provide-medical-facilities-to-beneficiaries/articleshow/72041738.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420074521/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/esic-partners-with-pmjay-to-provide-medical-facilities-to-beneficiaries/articleshow/72041738.cms|archivedate=20 April 2021|work=The Economic Times}}</ref> 2020 চনৰ জুন মাহৰপৰা এই কাৰ্যসূচীয়ে 15খন চিকিৎসালয়ত সেই বীমাৰ সৈতে 120,000 কৰ্মীক সামৰি লোৱাৰ বাবে এক পৰীক্ষামূলক পদ্ধতিত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Yogima|date=23 June 2020|title=ESIC beneficiaries to soon get facilities of hospital empanelled under Ayushman Bharat|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/linking-of-ayushman-esic-schemes-in-102-districts-soon/articleshow/77115922.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230701174529/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/linking-of-ayushman-esic-schemes-in-102-districts-soon/articleshow/77115922.cms|archivedate=1 July 2023|work=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web|title=Health Ministry's eSanjeevani records 14 million consultations|url=https://www.business-standard.com/article/economy-policy/health-ministry-s-esanjeevani-records-14-million-consultations-121101800978_1.html|work=Business Standard|accessdate=23 February 2024|archivedate=19 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119163753/https://www.business-standard.com/article/economy-policy/health-ministry-s-esanjeevani-records-14-million-consultations-121101800978_1.html}}</ref> == প্ৰত্যাহ্বানসমূহ == আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা (আয়ুস্মান কাৰ্ড) আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত [[নীতি আয়োগ]] দৰে অন্যান্য বিদ্যমান স্বাস্থ্য উন্নয়নৰ পৰামৰ্শৰ সৈতে ইয়াৰ পৰিকল্পনাসমূহ কেনেকৈ একত্ৰিত কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছিল।<ref name="Hooda 2018">{{Cite web|last=Hooda|first=Shailender Kumar|date=26 November 2018|title=With Inadequate Health Infrastructure, Can Ayushman Bharat Really Work?|url=https://thewire.in/health/with-inadequate-health-infrastructure-can-ayushman-bharat-really-work|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127123949/https://thewire.in/health/with-inadequate-health-infrastructure-can-ayushman-bharat-really-work|archivedate=27 November 2018|work=The Wire}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ayushman Card|date=29 December 2023|url=https://compass.rauias.com/current-affairs/ayushman-card/|accessdate=23 February 2024|archivedate=4 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104114310/https://compass.rauias.com/current-affairs/ayushman-card/}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱা আঁচনি ৰূপায়ণৰ এটা ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হ 'ব আধুনিক ৰাষ্ট্ৰিয় ব্যৱস্থাৰ অংশ হ' বলৈ উন্নয়নৰ প্ৰয়োজন হোৱা আন্তঃগাঁথনিৰ সৈতে আৰম্ভ কৰা।<ref name="Hooda 2018" /> যদিও আয়ুস্মান [[ভাৰত]] যোজনায়ে উৎকৃষ্ট স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদান কৰিবলৈ বিচাৰে, ভাৰতত এতিয়াও কিছুমান মৌলিক স্বাস্থ্যসেৱাত প্ৰত্যাহ্বান আছে, যাৰ ভিতৰত আছে তুলনামূলকভাৱে কম চিকিৎসক, সংক্ৰামক ৰোগৰ অধিক ঘটনা, আৰু স্বাস্থ্যসেৱালৈ তুলনামূলকভাৱেই কম কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিনিয়োগৰ সৈতে এক ৰাষ্ট্ৰীয় বাজেট। কিছুমান সমস্যা স্বাস্থ্য মন্ত্ৰ্যালয়ৰ বাহিৰত আছে যেনে নগৰ উন্নয়ন বা পৰিবহণ।<ref>{{Cite journal|last=Nirula|first1=SR|last2=Naik|first2=M|last3=Gupta|first3=SR|title=NHS vs Modicare: The Indian Healthcare v2.0. Are we ready to build the healthier India that we envisage?|journal=Journal of Family Medicine and Primary Care|date=June 2019|volume=8|issue=6|pages=1835–1837|doi=10.4103/jfmpc.jfmpc_309_19|pmid=31334141|pmc=6618227}}</ref> যদিও বহুতো চৰকাৰী চিকিৎসালয়ে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিছে, বহুতো ব্যক্তিগত কৰ্প "ৰেট চিকিৎসালয়ে নাই। ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়সমূহে প্ৰকাশ কৰিছে যে তেওঁলোকে চৰকাৰৰ কম মূল্যত তেওঁলোকৰ বিশেষ সেৱা আগবঢ়াব নোৱাৰিব, আনকি চৰকাৰী অনুদানৰ জৰিয়তেও।<ref name="Porecha 2019" /> আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিৰ অধীনত, বীমা সুবিধাসমূহৰ অপব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগে কৰ্তৃপক্ষক অনুপালনা কৰা চিকিৎসালয়সমূহৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰেৰিত কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে তেওঁলোকক স্থগিত বা ডি-এম্পেনেলিং কৰা। এনে অভ্যাসসমূহে কেৱল আঁচনিখনৰ সম্পদসমূহৰ ওপৰত চাপৰ সৃষ্টি কৰাই নহয়, ৰোগীৰ বিশ্বাস আৰু স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থাৰ অখণ্ডতাত আপোচ কৰে। এই সমস্যাবোৰৰ সমাধানৰ বাবে, কৰ্তৃপক্ষই এই অপব্যৱহাৰত জড়িত চিকিৎসালয়সমূহৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে আঁচনিখনৰপৰা তেওঁলোকক নিলম্বন বা ডি-এম্পেনল কৰা। ভুৱা চিকিৎসা বিল দাখিল কৰি ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়সমূহে আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিৰ অপব্যৱহাৰ কৰিছে। আঁচনিখনৰ অধীনত, বহু আগতেই ছুটী দিয়া ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে আৰু বৃক্ক প্ৰত্যাৰোপণৰ সুবিধা নথকা চিকিৎসালয়ত কৰা ডায়েলিছিছ দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat: Hospitals use Bizarre Ways to Siphon Off Public Funds|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/under-ayushman-bharat-how-hospitals-use-bizarre-ways-to-siphon-off-public-funds/articleshow/70654696.cms|access-date=18 August 2019|date=15 August 2019|archivedate=17 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190817012250/https://timesofindia.indiatimes.com/india/under-ayushman-bharat-how-hospitals-use-bizarre-ways-to-siphon-off-public-funds/articleshow/70654696.cms}}</ref> কেৱল [[উত্তৰাখণ্ড]] ৰাজ্যত কমেও 697টা ভুৱা গোচৰ আছে, য 'ত আঁচনিখনৰ অধীনত জালিয়াতিৰ চিকিৎসালয়সমূহৰ ওপৰত 1 কোটি টকাৰ জৰিমনা (2023 চনত কোটি টকা বা 120,000 আমেৰিকান ডলাৰৰ সমতুল্য) আৰোপ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news|title=Hospitals Penalised for Irregularities in Ayushman Bharat Scheme|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/uttarakhand-hospitals-to-be-penalised-over-rs-1-cr-for-irregularities-in-ayushman-bharat-scheme/article28133763.ece|access-date=18 August 2019|date=25 June 2019|archivedate=18 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190818101354/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/uttarakhand-hospitals-to-be-penalised-over-rs-1-cr-for-irregularities-in-ayushman-bharat-scheme/article28133763.ece}}</ref> পিএম-জেএৱাইৰ অধীনত উচ্চ মূল্যৰ দাবীৰ প্ৰাৰম্ভিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰিছে যে তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক জিলা আৰু চিকিৎসালয়ৰপৰা ইয়াৰ সংখ্যা অধিক, আৰু পুৰুষ ৰোগীসকলে অধিক কভাৰেজ লাভ কৰাৰ সৈতে মহিলা বিৰোধী পক্ষপাতিত্বৰ কিছু আভাস পোৱা গৈছে। ফাউল-প্লে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সকলো প্ৰচেষ্টাৰ পিছতো, পিএম-জেএৱাইত ব্যৱস্থাটোৰ গেইমিংৰপৰা লাভৱান্বিত হোৱা অসাধু ব্যক্তিগত সংস্থাসমূহৰ বিপদাশংকা স্পষ্টভাৱে উপস্থিত আছে।<ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat – PMJAY at one: A step closer to universal health coverage|url=https://www.orfonline.org/research/ayushman-bharat-pmjay-at-one-a-step-closer-to-universal-health-coverage-55807/|date=24 September 2019|access-date=23 February 2024|archivedate=27 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190927193828/https://www.orfonline.org/research/ayushman-bharat-pmjay-at-one-a-step-closer-to-universal-health-coverage-55807/}}</ref> == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist|2}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী যোজনা আৰু নীতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] i2qi901i358qsx9d33ggp92s8tcnxj8 640964 640963 2026-10-01T22:24:14Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v3.1.1s 640964 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰত চৰকাৰৰ এক অভিলাসী স্বাস্থ্য বীমা আঁচনি}} {{Infobox project | image = | country = ভাৰত | type = স্বাস্থ্য বীমা | budget = {{INRConvert|17588|c}} (2026–27)<ref>{{cite web | url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/policy/budget-2020-healthcare-gets-rs-69000-crore-rs-6400-crore-for-ayushman-bharat/73833215 | title=Budget 2020: Healthcare gets Rs 69,000 crore; Rs 6,400 crore for Ayushman Bharat - ET HealthWorld | access-date=23 February 2024 | archive-date=8 January 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240108123853/https://health.economictimes.indiatimes.com/news/policy/budget-2020-healthcare-gets-rs-69000-crore-rs-6400-crore-for-ayushman-bharat/73833215 | url-status=live }}</ref> | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | ministry = স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় | launched = {{Start date and age|2018|09|23|df=y}} | current_status = {{tick}} সক্ৰিয় | website = {{URL|https://www.pmjay.gov.in/}} }} '''আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা''' (এ বি পি এম-জে এ ৱাই)'''{{lang-en|Ayushmaan Bharat Pradhanmantri Jan Aarogy Yojna(AB PM-JAY)}}'''হৈছে [[ভাৰত চৰকাৰ]] এক ৰাষ্ট্ৰীয় জনস্বাস্থ্য বীমা আঁচনি যাৰ লক্ষ্য হৈছে দেশৰ নিম্ন আয়ৰ লোকসকলৰ বাবে স্বাস্থ্য বীমাৰ সুবিধা বিনামূলীয়াভাৱে প্ৰদান কৰা।<ref>{{Cite news|last=Abraham|first=Rohan|date=2018-02-02|title=What is 'Modicare' and how will it affect you?|url=https://www.thehindu.com/business/budget/what-is-modicare-and-how-will-it-affect-you/article22635372.ece|access-date=2024-11-10|language=en-IN|archivedate=12 November 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112005733/https://www.thehindu.com/business/budget/what-is-modicare-and-how-will-it-affect-you/article22635372.ece}}</ref><ref>{{Cite web|last=Pandey|first=Kundan|title=What does Modicare mean for India's poor and sick?|url=https://www.downtoearth.org.in/health/what-does-modicare-mean-for-india-s-poor-and-sick--61612|accessdate=2024-11-10|work=Down To Earth|date=13 September 2018|language=en|archivedate=12 November 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112014003/https://www.downtoearth.org.in/health/what-does-modicare-mean-for-india-s-poor-and-sick--61612}}</ref> প্ৰায়, দেশৰ তলৰ 50% লোকে এই আঁচনিৰ বাবে যোগ্য।<ref>{{Cite news|url=http://infnd.com/ayushman-bharat-yojana-in-hindi/|title=आयुष्मान भारत राष्ट्रीय स्वास्थ्य संरक्षण (नेशनल हेल्थ प्रोटेक्शन) योजना - Ayushman bharat|date=2015-06-17|access-date=2018-11-28|language=en-US|archivedate=25 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180625192255/http://infnd.com/ayushman-bharat-yojana-in-hindi/}}</ref> ইয়াক 2018 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] মুকলি কৰিছিল। ৭০ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ সকলো নাগৰিকক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা পৰৱৰ্তী সময়ত সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Request Rejected|url=https://mohfw.gov.in/?q=gu/node/7742|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250122091835/https://mohfw.gov.in/%3Fq%3Dgu/node/7742|accessdate=2025-08-05|archivedate=2025-01-22}}</ref> এই কাৰ্যসূচী ব্যৱহাৰ কৰা লোকসকলে পৰিয়ালৰ চিকিৎসকৰপৰা তেওঁলোকৰ নিজৰ প্ৰাথমিক যত্ন সেৱাসমূহ লাভ কৰে আৰু যেতিয়া কাৰোবাক অতিৰিক্ত যত্নৰ প্ৰয়োজন হয়, পিএম-জেএৱায়ে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা লোকসকলৰ বাবে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা আৰু তৃতীয় স্তৰৰ স্বাস্থ্য সেৱা দৰকাৰী লোকসকলৰ বাবে বিনামূলীয়া মাধ্যমিক স্বাস্থ্য সেৱাসমূহ প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=About Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (PM-JAY)|url=https://ayushmancarddownload.up.in/|accessdate=5 March 2025|work=ayushmancarddownload.up.in|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250227193357/https://ayushmancarddownload.up.in/|archivedate=27 February 2025|deadurl=yes}}</ref> এই কাৰ্যসূচী ভাৰত চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য নীতি অংশ আৰু ইয়াক পৰীক্ষা কৰা হয়। সেই মন্ত্ৰ্যালয়ে পিছত এই কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰাৰ বাবে এক সংস্থা হিচাপে ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য কৰ্তৃপক্ষ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো এটা কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতাপ্ৰাপ্ত আঁচনি আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য উভয়ৰে যুটীয়াভাৱে পুঁজি যোগান ধৰা হয়। 50 কোটি (500 মিলিয়ন) লোকক সেৱা আগবঢ়োৱাৰ জৰিয়তে ই হৈছে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতা থকা স্বাস্থ্যসেৱা কাৰ্যসূচী।<ref>{{Cite web|date=6 March 2019|title=Ayushman Bharat on way to become world's largest free healthcare: Arun Jaitley|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/ayushman-bharat-on-way-to-become-worlds-largest-free-healthcare-scheme-arun-jaitley/articleshow/68288261.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210220110302/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/ayushman-bharat-on-way-to-become-worlds-largest-free-healthcare-scheme-arun-jaitley/articleshow/68288261.cms|archivedate=20 February 2021|accessdate=15 February 2021|work=The Economic Times}}</ref> এই কাৰ্যসূচীটো এটা মাধ্যম-পৰীক্ষা কৰা কাৰ্যসূচী, ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ভাৰতত নিম্ন আয় হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=About PM-JAY - National Health Authority {{!}} GOI|url=https://nha.gov.in/PM-JAY|accessdate=2024-01-04|work=nha.gov.in|archivedate=4 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104113522/https://nha.gov.in/PM-JAY}}</ref> অৱশ্যে ৰাজ্য চৰকাৰৰ ভিন্ন দৃষ্টিভংগীৰ বাবে ইয়াক সকলো ৰাজ্যতে ৰূপায়ণ কৰা নহয়। == ইতিহাস == ২০১৭ চনত গ্ল 'বেল বাৰ্ডেন অৱ ডিজিজ ষ্টডিৰ এটা ভাৰতীয় সংস্কৰণে ভাৰতৰ প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ বাবে 1990 চনৰপৰা 2016 চনলৈকে প্ৰধান ৰোগ আৰু বিপদাশংকাৰ কাৰকসমূহৰ বিষয়ে প্ৰতিৱেদন দিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Dandona|first1=Lalit|last2=Dandona|first2=Rakhi|last3=Kumar|first3=G Anil|last4=Shukla|first4=D K|last5=Paul|first5=Vinod K|last6=Balakrishnan|first6=Kalpana|last7=Prabhakaran|first7=Dorairaj|last8=Tandon|first8=Nikhil|last9=Salvi|first9=Sundeep|display-authors=4|date=December 2017|title=Nations within a nation: variations in epidemiological transition across the states of India, 1990–2016 in the Global Burden of Disease Study|url=|journal=The Lancet|volume=390|issue=10111|pages=2437–2460|doi=10.1016/S0140-6736(17)32804-0|pmc=5720596|pmid=29150201}}</ref> এই অধ্যয়নে চৰকাৰী স্বাস্থ্য নীতিৰ প্ৰতি যথেষ্ট আগ্ৰহ কঢ়িয়াই আনিছে কাৰণ ই চৰকাৰৰদ্বাৰা সমাধান কৰিব পৰা প্ৰধান স্বাস্থ্য প্ৰত্যাহ্বানসমূহ চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{Cite journal|last=Bhargava|first1=Balram|last2=Paul|first2=Vinod K|title=Informing NCD control efforts in India on the eve of Ayushman Bharat|journal=The Lancet|date=September 2018|volume=399|issue=10331|pages=e17–e19|doi=10.1016/S0140-6736(18)32172-X|pmid=30219331}}</ref> জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ শতাংশ ভাৰতীয় স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাৰদ্বাৰা অৱহেলিত হৈ আছে, যি যত্নৰ বাবে পুঁজিৰ বাবে ৰোগীৰপৰা পকেটৰ পৰিশোধৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Angell|first1=Blake J.|last2=Prinja|first2=Shankar|last3=Gupt|first3=Anadi|last4=Jha|first4=Vivekanand|last5=Jan|first5=Stephen|date=2019-03-07|title=The Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana and the path to universal health coverage in India: Overcoming the challenges of stewardship and governance|journal=PLOS Medicine|volume=16|issue=3|doi=10.1371/journal.pmed.1002759|pmid=30845199|issn=1549-1676|pmc=6405049}}</ref> এই পৰিশোধসমূহে বহুতো ৰোগীক স্বাস্থ্য সেৱা লাভ কৰাত বাধা দিয়ে। 2018 চনত ভাৰত চৰকাৰে বৰ্ণনা কৰিছিল যে প্ৰতি বছৰে ছয় কোটিৰো অধিক ভাৰতীয়ক পকেটৰ চিকিৎসা ব্যয়ৰ বাবে দৰিদ্ৰতালৈ ঠেলি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=17 November 2018|title=Medical Expenses Push 6 Crore Indians To Poverty Annually: Top Official|url=https://www.ndtv.com/india-news/medical-expenses-push-6-crore-indians-to-poverty-annually-top-official-indu-bhushan-1949129|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117210709/https://www.ndtv.com/india-news/medical-expenses-push-6-crore-indians-to-poverty-annually-top-official-indu-bhushan-1949129|archivedate=17 November 2018|accessdate=15 February 2021|work=NDTV}}</ref> ভাৰতত স্বাস্থ্যসেৱা বাবে বিভিন্ন আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচী উপলব্ধ হোৱাৰ সত্ত্বেও আৰু বহু কৰিবলগীয়া আছিল। ভাৰত চৰকাৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে 2018 চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভাৰতৰ 2018 চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত আয়ুস্মান ভাৰত যোজনাক সৰ্বজনীন স্বাস্থ্য সেৱা আঁচনি হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-02-01|title=Union Budget 2018: Ayushman Bharat to be the world's biggest healthcare scheme, says PM Modi|url=https://www.businesstoday.in/business/news/story/union-budget-2018-19-live-updates-arun-jaitley-speech-parliament-102487-2018-02-01|accessdate=2024-01-04|work=Business Today|language=en|archivedate=19 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119164709/https://www.businesstoday.in/business/news/story/union-budget-2018-19-live-updates-arun-jaitley-speech-parliament-102487-2018-02-01}}</ref> মাৰ্চ মাহত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ]] ইয়াক অনুমোদন জনাইছিল। 2018 চনৰ [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|স্বাধীনতা দিৱস]] ভাষণত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ঘোষণা কৰিছিল যে সেই বছৰৰ শেষৰফালে 25 ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হ 'ব, লগতে পণ্ডিত [[দীনদয়াল উপাধ্যায়]] জন্মদিনও উদ্‌যাপন কৰা হ' ব।<ref>{{Cite journal|last=Mukherjee|first1=Reema|last2=Arora|first2=Manisha|title=India's national health protection scheme: A preview|journal=Medical Journal of Dr. D.Y. Patil Vidyapeeth|date=2018|volume=11|issue=5|page=385|doi=10.4103/mjdrdypu.mjdrdypu_109_18}}</ref> [[File:Stamp_of_India_-_2019_-_Colnect_926026_-_1st_Anniversary_Pradhan_Mantri_Jan_Aarogya_Yojana.jpeg|thumb|পিএম-জেএৱাই ডাক টিকট]] 2018 চনৰ 23 ছেপ্টেম্বৰত ঝাৰখণ্ডৰ [[ৰাঁচী]] প্ৰথমবাৰৰ বাবে এ বি পিএম-জেএৱাই আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=PM Modi launches PMJAY- Ayushman Bharat in Ranchi|url=https://www.aninews.in/videos/national/pm-modi-launches-pmjay-ayushman-bharat-ranchi/|work=ANInews|language=en|date=23 September 2018|accessdate=23 February 2024|archivedate=14 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414231717/https://www.aninews.in/videos/national/pm-modi-launches-pmjay-ayushman-bharat-ranchi/}}</ref> 2020 চনৰ 26 ডিচেম্বৰলৈকে এই আঁচনিখন জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু লাডাখ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চললৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-12-24|title=PM Modi to launch Ayushman Bharat health insurance scheme for residents of Jammu and Kashmir on Dec 26|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-launch-ayushman-bharat-health-insurance-scheme-for-residents-of-j-k-on-dec-26/story-W5tvJBES6MqyldUP3o2pOO.html|accessdate=2020-12-26|work=Hindustan Times|language=en|archivedate=16 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231116121230/https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-launch-ayushman-bharat-health-insurance-scheme-for-residents-of-j-k-on-dec-26/story-W5tvJBES6MqyldUP3o2pOO.html}}</ref> এই কাৰ্যসূচীটোক "উচ্চাকাংক্ষী" বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{Cite web|last=Singh|first=Poonam Khetrapal|date=1 October 2018|title=Ayushman Bharat: An ambitious set of reforms that should benefit millions of India's poor and vulnerable|url=https://www.who.int/southeastasia/news/opinion-editorials/detail/ayushman-bharat-an-ambitious-set-of-reforms-that-should-benefit-millions-of-india-s-poor-and-vulnerable|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200222114648/https://www.who.int/southeastasia/news/opinion-editorials/detail/ayushman-bharat-an-ambitious-set-of-reforms-that-should-benefit-millions-of-india-s-poor-and-vulnerable|archivedate=22 February 2020|accessdate=15 February 2021|work=|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Zodpey|first1=S|last2=Farooqui|first2=HH|title=Universal health coverage in India: Progress achieved & the way forward.|journal=The Indian Journal of Medical Research|date=April 2018|volume=147|issue=4|pages=327–329|doi=10.4103/ijmr.IJMR_616_18|pmid=29998865|pmc=6057252}}</ref> 2024 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনাৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰি দেশৰ জ্যেষ্ঠ লোকসকলক তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক পটভূমি বা পেন্সন বা সঞ্চয়ৰপৰা হোৱা আয় নিৰ্বিশেষে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ভাৰতত বৃদ্ধসকলৰ যত্নৰ দিশত চৰকাৰে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহৰ প্ৰতি এইটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত আছিল, কিয়নো পূৰ্বতে সামৰি লোৱা জ্যেষ্ঠসকলে অতিৰিক্ত 5 লাখ টকাৰ আৱৰণ লাভ কৰিব যিটো তেওঁলোকে পৰিয়ালৰ আন সদস্যৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। অন্যান্য চৰকাৰী চিকিৎসা বীমা আঁচনিৰ অধীনত সামৰি লোৱা জ্যেষ্ঠসকলকো সামৰি ল "ব। আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ 'ল যিসকলে ব্যক্তিগত বীমা প্ৰদানকাৰীৰপৰা বীমা পৰিকল্পনা লৈছিল তেওঁলোকক এতিয়াও সামৰি লোৱা হ' ব। ভাৰতত ৰাজহুৱা ব্যৱস্থাত অত্যাৱশ্যকীয় প্ৰাথমিক, মাধ্যমিক আৰু তৃতীয় পৰ্যায়ৰ স্বাস্থ্যসেৱা শক্তিশালী কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে বীমা-আধাৰিত ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি এক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Hooda|first1=Shailender Kumar|date=June 20, 2020|title=Decoding Ayushman Bharat|journal=[[Economic and Political Weekly]]|volume=25}}</ref> ব্যক্তিগত খণ্ডৰ তুলনাত ভাৰতৰ ৰাজহুৱা স্বাস্থ্য খণ্ডৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অৱনমিত পুঁজি যোগান আৰু 1990-ৰ দশকৰ শেষৰফালে ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য বীমাৰ বাবে বজাৰৰ উদাৰীকৰণৰ ফলত স্বাস্থ্য বৈষম্য বৃদ্ধি পাইছিল, কিয়নো ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য বীমা প্ৰাথমিকভাৱে অৰ্থনৈতিকভাৱে লাভৱান গোটসমূহৰ বাবে সুলভ।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Ecks|first1=Stefan|date=2021-05-28|title="Demand Side" Health Insurance in India: The Price of Obfuscation|journal=Medical Anthropology|volume=40|issue=5|pages=404–416|doi=10.1080/01459740.2021.1929208|issn=0145-9740|pmid=34047660}}</ref> 2000-ৰ দশকৰ মাজভাগত চৰকাৰী পুঁজিৰে স্বাস্থ্য বীমা এক নতুন ধৰণৰ স্বাস্থ্যসেৱা বিত্তীয় সাহায্য হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যিয়ে ব্যক্তিসকলক স্বাস্থ্য ব্যয়ৰ বিপৰীতে হোৱা সৰ্বনাশা ব্যয় প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰে।<ref name=":0" /> এই আৰ্হিৰ জৰিয়তে ৰাজ্যখনে ব্যক্তিগত বীমাকৰ্তাসকলক প্ৰিমিয়াম পৰিশোধ কৰিব যিয়ে যোগ্য ব্যক্তিসকলক পিএমজেএৱাই আঁচনিখনত যোগদান কৰা যিকোনো ৰাজহুৱা বা ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানত বিনামূলীয়া চিকিৎসা লাভ কৰিবলৈ অনুমতি দিব। ভাৰত চৰকাৰে স্বীকাৰ কৰিছিল যে ব্যক্তিগত খৰচৰ ফলত জনসাধাৰণ দৰিদ্ৰতাত পৰিণত হৈছে আৰু চৰকাৰৰ চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাৰ ফলত জনসাধাৰৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে হোৱা ব্যয়ৰপৰা ৰক্ষা পাব পৰা নাযায়।<ref name=":0" /> চৰকাৰী পুঁজিৰে চলোৱা স্বাস্থ্য বীমাৰ বিকল্পে দৰিদ্ৰ লোকসকলক অতিৰিক্ত ব্যয় অবিহনে ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য সেৱা লাভ কৰিবলৈও কৰে।<ref name=":0" /> === প্ৰভাৱ === আয়ুস্মান আঁচনিৰ ফলত চৰকাৰী চিকিৎসালয়সমূহৰ ৰাজহ বৃদ্ধি পাইছে, ৰোগীসকলে উন্নত সুবিধা লাভ কৰিছে। পূৰ্বতে স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধাৰ অভাৱৰ বাবে ৰোগীসকলে চৰকাৰী চিকিৎসালয়সমূহলৈ যাবলৈ দ্বিধাবোধ কৰিছিল, এতিয়া আয়ুস্মান আঁচনিৰ অধীনত চিকিৎসাৰ বাবে তেওঁলোকক বিশ্বাস কৰাৰ বাবে মানুহে এই চিকিৎসালয়সমূহলৈ ভিৰ কৰে।<ref>{{Cite news|date=25 June 2023|url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/ayushman-bharat-yojna-benefits-in-jharkhand-to-patients-and-government-hospital-ayushman-card-kaise-banaye-zzz|dead-url=10 December 2024|archivedate=2 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402082430/https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/ayushman-bharat-yojna-benefits-in-jharkhand-to-patients-and-government-hospital-ayushman-card-kaise-banaye-zzz}}</ref> দ্য লেঞ্চেট প্ৰকাশ পাইছে যে পিএমজেএৱাইৰ ফলত ছয় বছৰত কৰ্কট ৰোগৰ আগতীয়া চিনাক্তকৰণ আৰু চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত 36% বৃদ্ধি হৈছে। ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ 30 দিনৰ ভিতৰত আৰম্ভ হোৱা বুলি সংজ্ঞায়িত সময়োপযোগী চিকিৎসা, লাভালাভকাৰীসকলৰ বাবে যথেষ্ট উন্নত হৈছিল, যিসকলে নন-এৰোলীৰ বাবে 30% উন্নতিৰ তুলনাত প্ৰৱেশাধিকাৰত 90% বৃদ্ধিৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2024-12-23|title=Lancet study hails India's Ayushman Bharat health scheme in fighting cancers|url=https://www.firstpost.com/india/lancet-study-hails-indias-ayushman-bharat-health-scheme-in-fighting-cancers-13847026.html|accessdate=2024-12-25|work=Firstpost|language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mishra|first=Abhinandan|date=2024-12-24|title=Ayushman Bharat reduced cancer treatment delays by 90%|url=https://sundayguardianlive.com/tsg-on-weekdays/ayushman-bharat-reduced-cancer-treatment-delays-by-90|accessdate=2024-12-25|work=The Sunday Guardian Live|language=en-US}}</ref> '''আয়ুস্মান ভাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী জন আৰোগ্য যোজনা (পিএম-জেএৱাই) ''' [[ৰাজ্যসভা]] জনোৱা অনুসৰি, ই 1.7 লাখ কোটি টকাৰ চিকিৎসালয়ৰ চিকিৎসাৰ বাবে অনুমোদন জনাইছে। আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰেপৰা এই আঁচনিখনে 116.9 নিযুতৰো অধিক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তিৰ তথ্য লাভ কৰিছে। ই প্ৰতি বছৰে প্ৰতিটো যোগ্য পৰিয়াললৈ 5 লাখ টকালৈকে স্বাস্থ্য বীমা প্ৰদান কৰে। এই আঁচনিখনে ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল জনসংখ্যাৰ প্ৰায় 40% লোকক লক্ষ্য কৰি লৈছে আৰু ইয়াত হাজাৰ হাজাৰ তালিকাভুক্ত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত চিকিৎসালয় অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web|date=2026-03-17|title=Hospital treatments worth ₹1.73 lakh crore sanctioned under Ayushman Bharat, Rajya Sabha told - CNBC TV18|url=https://www.cnbctv18.com/india/hospital-treatments-worth-%e2%82%b91-73-lakh-crore-sanctioned-under-ayushman-bharat-rajya-sabha-told-ws-el-19870108.htm|accessdate=2026-03-18|work=CNBCTV18|language=en}}</ref> == ৰূপায়ণ == === ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ অংশগ্ৰহণ === 2018 চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত, আৰম্ভ হোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে কিছুমান ৰাজ্য আৰু প্ৰদেশই এই কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=24 September 2018|title=5 states opted out of Ayushman Bharat: Here's why|url=https://www.moneycontrol.com/news/india/5-states-opted-out-of-ayushman-bharat-heres-why-2979691.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180924110836/https://www.moneycontrol.com/news/india/5-states-opted-out-of-ayushman-bharat-heres-why-2979691.html|archivedate=24 September 2018|accessdate=15 February 2021|work=Moneycontrol}}</ref> [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[তামিলনাডু]] প্ৰথমতে যোগদান কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল কাৰণ তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকৰে নিজৰ ৰাজ্যিক স্বাস্থ্যসেৱা কাৰ্যসূচী আছিল।<ref>{{Cite news|date=9 October 2020|url=https://www.expresshealthcare.in/blogs/guest-blogs-healthcare/ayushman-bharat-yojana-and-its-impact-on-medical-devices-industry/425234/|dead-url=15 February 2021|archivedate=15 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415010517/https://www.expresshealthcare.in/blogs/guest-blogs-healthcare/ayushman-bharat-yojana-and-its-impact-on-medical-devices-industry/425234/}}</ref><ref name="Porecha 2019">{{Cite web|last=Porecha|first=Maitri|date=24 September 2019|title=A year on, Ayushman Bharat faces multiple challenges ahead|url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/a-year-on-ayushman-bharat-faces-multiple-challenges-ahead/article29497106.ece#|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924060558/https://www.thehindubusinessline.com/economy/a-year-on-ayushman-bharat-faces-multiple-challenges-ahead/article29497106.ece|archivedate=24 September 2019|work=The Hindu Business Line|language=en}}</ref> সেই কাৰ্যসূচীসমূহ, মহাত্মা জ্যোতিবা ফুলে জন আৰোগ্য যোজনা আৰু তামিলনাডুৰ কাৰ্যসূচীয়ে ইতিমধ্যে ভালদৰে কাম কৰি আছিল। এই ৰাজ্যসমূহে পিছলৈ আয়ুস্মান ভাৰত যোজনাত বিশেষ ব্যতিক্ৰমৰ সৈতে যোগদান কৰি ইয়াক তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ আন্তঃগাঁথনিৰ অংশ কৰি তুলিছিল।<ref name="Porecha 2019" /> একেদৰে, [[কেৰেলা (ৰাজ্য)|কেৰালা]] নিজৰ স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী থকা সত্ত্বেও 2019 চনৰ নৱেম্বৰৰপৰা আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite news|date=9 June 2019|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-govt-joins-issue-with-pm-on-ayushman-bharat-says-state-member-of-scheme-119060900444_1.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190614221620/https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kerala-govt-joins-issue-with-pm-on-ayushman-bharat-says-state-member-of-scheme-119060900444_1.html|archivedate=14 June 2019|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Krishnakumar|first=R.|date=12 April 2019|title=A better option in Kerala|url=https://frontline.thehindu.com/cover-story/article26641511.ece|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200830014959/https://frontline.thehindu.com/cover-story/article26641511.ece|archivedate=30 August 2020|accessdate=15 February 2021|work=Frontline|language=en}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]] প্ৰথমতে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিছিল কিন্তু তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ নিজৰ আঞ্চলিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী স্থাপনৰ পক্ষত ওলাইছিল।<ref>{{Cite web|last=Khanna|first=Rohit|date=8 June 2019|title=Ayushman Bharat targets 3 crore beneficiaries if West Bengal rejoins the scheme|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/ayushman-bharat-targets-3-crore-beneficiaries-if-west-bengal-rejoins-the-scheme/articleshow/69706045.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113142613/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/ayushman-bharat-targets-3-crore-beneficiaries-if-west-bengal-rejoins-the-scheme/articleshow/69706045.cms|archivedate=13 January 2020|work=The Times of India|language=en}}</ref> 2026 চনৰ মে 'মাহত পশ্চিম বংগৰ শুভেন্দু অধিকাৰী নেতৃত্বাধীন বিজেপি চৰকাৰে 2026 চনৰৰ পশ্চিম বংগ বিধানসভা নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাৰ পাছত অনুষ্ঠিত প্ৰথমখন কেবিনেট বৈঠকত আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা ৰূপায়ণৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref>{{Cite news|date=2026-05-11|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-aligns-with-ayushman-bharat-chief-minister-suvendu-adhikari-unveils-major-policy-changes/articleshow/131007186.cms|dead-url=2026-05-11}}</ref> [[তেলংগানা|তেলেংগানা]] একে কাম কৰিছিল, কিন্তু পিছত 2021 চনৰ মে 'মাহত এই আঁচনিখনত পুনৰ যোগদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Menon|first=Amarnath K.|date=9 September 2019|title=Telangana CM rejects Centre's Ayushman Bharat for state medical health scheme|url=https://www.indiatoday.in/india/story/telangana-cm-rejects-centre-s-ayushman-bharat-for-state-medical-health-scheme-1597334-2019-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201221155801/https://www.indiatoday.in/india/story/telangana-cm-rejects-centre-s-ayushman-bharat-for-state-medical-health-scheme-1597334-2019-09-09|archivedate=21 December 2020|work=India Today|language=en}}</ref> কিন্তু [[ওড়িশা|উৰিষ্যা]] এই আঁচনিখনত যোগদান কৰা নাছিল কাৰণ 2017 চনত আৰম্ভ কৰা বিজু স্বাস্থ্য কল্যাণ যোজনা (বিএছকেজে) পিএম-জেএৱাইতকৈ অধিক লাভৱান আছিল। 2025 চনৰ এপ্ৰিলত 2024 চনৰ ৰাজ্যিক নিৰ্বাচন বিজেপি জয়ী হোৱাৰ পিছত [[ওড়িশা|উৰিষ্যা]] এই আঁচনিখনত যোগদান কৰিছিল। কিন্তু পিএম-জেএৱাই ৰূপায়ণৰ পিছত বিএছকেজেতকৈ কম লাভৱান বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল।<ref name="PTI December 20192">{{Cite web|date=10 December 2019|title=People in Delhi, WB, Odisha, Telangana not getting Ayushman Bharat scheme benefits: Harsh Vardhan|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/people-in-delhi-wb-odisha-telangana-not-getting-ayushman-bharat-scheme-benefits-harsh-vardhan/articleshow/72458435.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815175106/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/people-in-delhi-wb-odisha-telangana-not-getting-ayushman-bharat-scheme-benefits-harsh-vardhan/articleshow/72458435.cms|archivedate=15 August 2020|work=The Economic Times}}</ref> 2020 চনৰ মাৰ্চ মাহত [[দিল্লী]] আপ চৰকাৰে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিব বুলি ঘোষণা কৰিছিল যদিও সেয়া কৰা নাছিল।<ref>{{Cite web|date=23 March 2020|title=AAP govt will implement Ayushman Bharat scheme in Delhi: Sisodia|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/aap-govt-will-implement-ayushman-bharat-scheme-in-delhi-sisodia/articleshow/74774988.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712101614/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/aap-govt-will-implement-ayushman-bharat-scheme-in-delhi-sisodia/articleshow/74774988.cms|archivedate=12 July 2020|work=The Economic Times}}</ref> অৱশ্যে, 2025 চনত যেতিয়া বিজেপি ৰাজ্যিক নিৰ্বাচন জয়ী হৈছিল, আঁচনিখন আনুষ্ঠানিকভাৱে 2025 চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Sehran|first=Sohil|date=20 Feb 2025|title=Rekha Gupta approves implementation of ayushman bharat yojana|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/delhi-cm-rekha-gupta-approves-ayushman-bharat-scheme-implementation-in-first-cabinet-meeting-101740060870324.html|work=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-04-05|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/delhi-implements-ayushman-bharat-scheme-in-deal-with-centre/articleshow/120012188.cms|dead-url=2025-04-05}}</ref> === স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ === 2020 চনৰ মে 'মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] তেওঁৰ ৰেডিঅ' শ্ব 'মন কী বাতত কৈছিল যে আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিখনে শেহতীয়াকৈ এক কোটিৰো অধিক লোকক উপকৃত কৰিছে।<ref>{{Cite web|last=Tandi|first=Dev Narayan|date=31 May 2020|title=Prime Minister narendra modi addresses 12th Episode of 'Mann Ki Baat 2.0'|url=https://www.narendramodi.in/prime-minister-narendra-modi-addresses-12th-episode-of-mann-ki-baat-2-0-550037|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414231717/https://www.narendramodi.in/prime-minister-narendra-modi-addresses-12th-episode-of-mann-ki-baat-2-0-550037|archivedate=14 April 2021|work=narendramodi.in}}</ref> 2020 চনৰ মে 'মাহলৈকে এই আঁচনিখনে 13,412 কোটি টকা মূল্যৰ 1 কোটিৰো অধিক চিকিৎসা প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Kumar|first=Rajeev|date=20 May 2020|title=Ayushman Bharat-PMJAY crosses new milestone! WhatsApp chatbot, special e-cards planned for celebration|url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/ayushman-bharat-pmjay-1-crore-treatment-milestone-whatsapp-chatbot-special-e-cards-for-celebrations/1964719/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200522024027/https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/ayushman-bharat-pmjay-1-crore-treatment-milestone-whatsapp-chatbot-special-e-cards-for-celebrations/1964719/|archivedate=22 May 2020|work=The Financial Express}}</ref> দেশজুৰি তালিকাভুক্ত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ৰ সংখ্যা হৈছে 24,432। <ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat: Fresh push by National Health Agency to get hospitals on board|url=https://indianexpress.com/article/delhi/ayushman-bharat-fresh-push-by-national-health-agency-to-get-hospitals-on-board-5464090/|access-date=6 December 2018|date=26 November 2018|archivedate=30 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190930160016/https://indianexpress.com/article/delhi/ayushman-bharat-fresh-push-by-national-health-agency-to-get-hospitals-on-board-5464090/}}</ref> আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা কাৰ্যসূচীয়ে 2019 চনৰ নৱেম্বৰ মাহত [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম|কৰ্মচাৰীৰ ৰাজ্যিক বীমা]] কাৰ্যসূচীৰ সৈতে এক বিশেষ সহযোগিতাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Yogima Seth|date=13 November 2019|title=ESIC partners with PMJAY to provide medical facilities to beneficiaries|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/esic-partners-with-pmjay-to-provide-medical-facilities-to-beneficiaries/articleshow/72041738.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420074521/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/esic-partners-with-pmjay-to-provide-medical-facilities-to-beneficiaries/articleshow/72041738.cms|archivedate=20 April 2021|work=The Economic Times}}</ref> 2020 চনৰ জুন মাহৰপৰা এই কাৰ্যসূচীয়ে 15খন চিকিৎসালয়ত সেই বীমাৰ সৈতে 120,000 কৰ্মীক সামৰি লোৱাৰ বাবে এক পৰীক্ষামূলক পদ্ধতিত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Yogima|date=23 June 2020|title=ESIC beneficiaries to soon get facilities of hospital empanelled under Ayushman Bharat|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/linking-of-ayushman-esic-schemes-in-102-districts-soon/articleshow/77115922.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230701174529/https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/healthcare/linking-of-ayushman-esic-schemes-in-102-districts-soon/articleshow/77115922.cms|archivedate=1 July 2023|work=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web|title=Health Ministry's eSanjeevani records 14 million consultations|url=https://www.business-standard.com/article/economy-policy/health-ministry-s-esanjeevani-records-14-million-consultations-121101800978_1.html|work=Business Standard|accessdate=23 February 2024|archivedate=19 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119163753/https://www.business-standard.com/article/economy-policy/health-ministry-s-esanjeevani-records-14-million-consultations-121101800978_1.html}}</ref> == প্ৰত্যাহ্বানসমূহ == আয়ুস্মান ভাৰত যোজনা (আয়ুস্মান কাৰ্ড) আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত [[নীতি আয়োগ]] দৰে অন্যান্য বিদ্যমান স্বাস্থ্য উন্নয়নৰ পৰামৰ্শৰ সৈতে ইয়াৰ পৰিকল্পনাসমূহ কেনেকৈ একত্ৰিত কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছিল।<ref name="Hooda 2018">{{Cite web|last=Hooda|first=Shailender Kumar|date=26 November 2018|title=With Inadequate Health Infrastructure, Can Ayushman Bharat Really Work?|url=https://thewire.in/health/with-inadequate-health-infrastructure-can-ayushman-bharat-really-work|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127123949/https://thewire.in/health/with-inadequate-health-infrastructure-can-ayushman-bharat-really-work|archivedate=27 November 2018|work=The Wire}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ayushman Card|date=29 December 2023|url=https://compass.rauias.com/current-affairs/ayushman-card/|accessdate=23 February 2024|archivedate=4 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104114310/https://compass.rauias.com/current-affairs/ayushman-card/}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱা আঁচনি ৰূপায়ণৰ এটা ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হ 'ব আধুনিক ৰাষ্ট্ৰিয় ব্যৱস্থাৰ অংশ হ' বলৈ উন্নয়নৰ প্ৰয়োজন হোৱা আন্তঃগাঁথনিৰ সৈতে আৰম্ভ কৰা।<ref name="Hooda 2018" /> যদিও আয়ুস্মান [[ভাৰত]] যোজনায়ে উৎকৃষ্ট স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদান কৰিবলৈ বিচাৰে, ভাৰতত এতিয়াও কিছুমান মৌলিক স্বাস্থ্যসেৱাত প্ৰত্যাহ্বান আছে, যাৰ ভিতৰত আছে তুলনামূলকভাৱে কম চিকিৎসক, সংক্ৰামক ৰোগৰ অধিক ঘটনা, আৰু স্বাস্থ্যসেৱালৈ তুলনামূলকভাৱেই কম কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিনিয়োগৰ সৈতে এক ৰাষ্ট্ৰীয় বাজেট। কিছুমান সমস্যা স্বাস্থ্য মন্ত্ৰ্যালয়ৰ বাহিৰত আছে যেনে নগৰ উন্নয়ন বা পৰিবহণ।<ref>{{Cite journal|last=Nirula|first1=SR|last2=Naik|first2=M|last3=Gupta|first3=SR|title=NHS vs Modicare: The Indian Healthcare v2.0. Are we ready to build the healthier India that we envisage?|journal=Journal of Family Medicine and Primary Care|date=June 2019|volume=8|issue=6|pages=1835–1837|doi=10.4103/jfmpc.jfmpc_309_19|pmid=31334141|pmc=6618227}}</ref> যদিও বহুতো চৰকাৰী চিকিৎসালয়ে এই কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰিছে, বহুতো ব্যক্তিগত কৰ্প "ৰেট চিকিৎসালয়ে নাই। ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়সমূহে প্ৰকাশ কৰিছে যে তেওঁলোকে চৰকাৰৰ কম মূল্যত তেওঁলোকৰ বিশেষ সেৱা আগবঢ়াব নোৱাৰিব, আনকি চৰকাৰী অনুদানৰ জৰিয়তেও।<ref name="Porecha 2019" /> আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিৰ অধীনত, বীমা সুবিধাসমূহৰ অপব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগে কৰ্তৃপক্ষক অনুপালনা কৰা চিকিৎসালয়সমূহৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰেৰিত কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে তেওঁলোকক স্থগিত বা ডি-এম্পেনেলিং কৰা। এনে অভ্যাসসমূহে কেৱল আঁচনিখনৰ সম্পদসমূহৰ ওপৰত চাপৰ সৃষ্টি কৰাই নহয়, ৰোগীৰ বিশ্বাস আৰু স্বাস্থ্যসেৱা ব্যৱস্থাৰ অখণ্ডতাত আপোচ কৰে। এই সমস্যাবোৰৰ সমাধানৰ বাবে, কৰ্তৃপক্ষই এই অপব্যৱহাৰত জড়িত চিকিৎসালয়সমূহৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে আঁচনিখনৰপৰা তেওঁলোকক নিলম্বন বা ডি-এম্পেনল কৰা। ভুৱা চিকিৎসা বিল দাখিল কৰি ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়সমূহে আয়ুস্মান ভাৰত আঁচনিৰ অপব্যৱহাৰ কৰিছে। আঁচনিখনৰ অধীনত, বহু আগতেই ছুটী দিয়া ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে আৰু বৃক্ক প্ৰত্যাৰোপণৰ সুবিধা নথকা চিকিৎসালয়ত কৰা ডায়েলিছিছ দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat: Hospitals use Bizarre Ways to Siphon Off Public Funds|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/under-ayushman-bharat-how-hospitals-use-bizarre-ways-to-siphon-off-public-funds/articleshow/70654696.cms|access-date=18 August 2019|date=15 August 2019|archivedate=17 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190817012250/https://timesofindia.indiatimes.com/india/under-ayushman-bharat-how-hospitals-use-bizarre-ways-to-siphon-off-public-funds/articleshow/70654696.cms}}</ref> কেৱল [[উত্তৰাখণ্ড]] ৰাজ্যত কমেও 697টা ভুৱা গোচৰ আছে, য 'ত আঁচনিখনৰ অধীনত জালিয়াতিৰ চিকিৎসালয়সমূহৰ ওপৰত 1 কোটি টকাৰ জৰিমনা (2023 চনত কোটি টকা বা 120,000 আমেৰিকান ডলাৰৰ সমতুল্য) আৰোপ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news|title=Hospitals Penalised for Irregularities in Ayushman Bharat Scheme|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/uttarakhand-hospitals-to-be-penalised-over-rs-1-cr-for-irregularities-in-ayushman-bharat-scheme/article28133763.ece|access-date=18 August 2019|date=25 June 2019|archivedate=18 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190818101354/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/uttarakhand-hospitals-to-be-penalised-over-rs-1-cr-for-irregularities-in-ayushman-bharat-scheme/article28133763.ece}}</ref> পিএম-জেএৱাইৰ অধীনত উচ্চ মূল্যৰ দাবীৰ প্ৰাৰম্ভিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰিছে যে তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক জিলা আৰু চিকিৎসালয়ৰপৰা ইয়াৰ সংখ্যা অধিক, আৰু পুৰুষ ৰোগীসকলে অধিক কভাৰেজ লাভ কৰাৰ সৈতে মহিলা বিৰোধী পক্ষপাতিত্বৰ কিছু আভাস পোৱা গৈছে। ফাউল-প্লে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সকলো প্ৰচেষ্টাৰ পিছতো, পিএম-জেএৱাইত ব্যৱস্থাটোৰ গেইমিংৰপৰা লাভৱান্বিত হোৱা অসাধু ব্যক্তিগত সংস্থাসমূহৰ বিপদাশংকা স্পষ্টভাৱে উপস্থিত আছে।<ref>{{Cite news|title=Ayushman Bharat – PMJAY at one: A step closer to universal health coverage|url=https://www.orfonline.org/research/ayushman-bharat-pmjay-at-one-a-step-closer-to-universal-health-coverage-55807/|date=24 September 2019|access-date=23 February 2024|archivedate=27 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190927193828/https://www.orfonline.org/research/ayushman-bharat-pmjay-at-one-a-step-closer-to-universal-health-coverage-55807/}}</ref> == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist|2}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী যোজনা আৰু নীতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচী]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] ahv4kqhhk7nh3q4fjb4ryzcn3dj8532 0 139726 641013 638352 2026-10-02T05:41:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641013 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = খালেহৰিয়াট | type = SLA | constituency_no = ৬ | map_image = Khliehriat Assembly constituency map.svg | map_caption = পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত ৬-খালেহৰিয়াট সমষ্টি | state = [[মেঘালয়]] | division = | loksabha_cons = [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি|শ্বিলং]] | district = [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা|পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ]] | established = ২০০৮ | reservation = [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] | mla = কিৰমেন চ্যিলা | party = {{Party index link|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)}} | alliance = | latest_election_year = [[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৩]] | electors = ৪৬,৯৪৪ }} '''খালেহৰিয়াট বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Khliehriat Assembly constituency}}) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ ৬০ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০০৮ চনৰ সংসদীয় আৰু বিধানসভা সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ জৰিয়তে এই সমষ্টিটো গঠন কৰা হয় আৰু ২০১৩ চনত সমষ্টিটোত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। এই সমষ্টিটো [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। ২০১৮ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পৰা [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]]ৰ কিৰমেন চ্যিলাই সমষ্টিটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। {{Pie chart|caption=খালেহৰিয়াট বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ (২০১৩ চনৰ পৰা)|other=|value1=66.67|label1=[[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|'''ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color1=#FF3333|value2=33.33|label2=[[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color2=#DCDCDC|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=}} == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সীমা == খালেহৰিয়াট সমষ্টিটো মেঘালয়ৰ পূব প্ৰান্তৰ [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত আৰু ই জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰস্থল। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আদেশ (২০০৮) অনুসৰি, খালেহৰিয়াট পৌৰ এলেকা তথা খালেহৰিয়াট খণ্ডৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন গাঁও আৰু অঞ্চলসমূহ লৈ এই সমষ্টিটো গঠিত হৈছে।<ref>{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DelimitationofParliamentaryAssemblyConstituenciesOrder-2008(English).pdf |publisher=Election Commission of India |accessdate=24 June 2021 |pages=294–301}}</ref> এই সমষ্টিৰ উত্তৰ দিশত [[চুতঙা চাইপুং বিধানসভা সমষ্টি|৫-চুতঙা চাইপুং সমষ্টি]], পশ্চিম দিশত [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ৰ [[আমলাৰেম বিধানসভা সমষ্টি|৭-আমলাৰেম সমষ্টি]] আৰু দক্ষিণ দিশত বাংলাদেশৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত তথা অসম সীমান্ত বিস্তৃত হৈ আছে। কয়লা আৰু চূণশিলৰ খনি, পাহাৰীয়া অৰণ্য আৰু পাহাৰীয়া নদীসমূহ এই অঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! চন ! বিজয়ী সদস্য ! colspan="2" | ৰাজনৈতিক দল |- | [[2013 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৩]] | জাষ্টিন ডখাৰ | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[2018 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৮]] | rowspan="2" | কিৰমেন চ্যিলা | rowspan="2" style="background-color: #FF3333" | | rowspan="2" | [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]] |- | [[2023 Meghalaya Legislative Assembly election|২০২৩]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == {{bar box |float=right |title=বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰাপ্ত ভোটৰ হাৰ |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|[[#২০২৩|২০২৩]]|#FF3333|55.09}} {{bar percent|[[#২০১৮|২০১৮]]|#FF3333|57.98}} {{bar percent|[[#২০১৩|২০১৩]]|#DCDCDC|36.37}}}} === ২০২৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৩ চনৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)]]ৰ প্ৰাৰ্থী কিৰমেন চ্যিলাই ৫,৬০৬ টা ভোটৰ ব্যৱধানত নেছনেল পিপলছ পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী নেহলাং লিংডোক পৰাস্ত কৰি পুনৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="eci_2023">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2023 |url=https://eci.gov.in/files/file/14847-meghalaya-general-legislative-election-2023/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=11 April 2023}}</ref><ref name="ht_2023">{{cite news |title=Meghalaya election result 2023: Full list of winners constituency-wise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/meghalaya-election-winner-list-2023-npp-bjp-tmc-congress-candidate-list-for-meghalaya-assembly-election-2023-leading-trailing-candidates-parties-101677727601523.html |work=Hindustan Times |date=2 March 2023 |accessdate=11 April 2023}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খালেহৰিয়াট<ref name="eci_2023" /><ref name="ht_2023" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = কিৰমেন চ্যিলা | votes = 23,514 | percentage = 55.09 | change = -2.89 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = নেহলাং লিংডো | votes = 17,908 | percentage = 41.96 | change = +37.08 }} {{Election box candidate with party link | party = ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ডামেৱানহি এল. ৰিম্বাই | votes = 861 | percentage = 2.02 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 115 | percentage = 0.27 | change = -0.07 }} {{Election box majority | votes = 5,606 | percentage = 13.13 | change = -10.25 }} {{Election box turnout | votes = 42,680 | percentage = 90.92 | change = -0.89 }} {{Election box registered electors | electors = 46,944 | change = +23.20 }} {{Election box hold with party link | winner = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | swing = -2.89 }} {{Election box end}} === ২০১৮ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৮ চনৰ সাধাৰণ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:<ref name="eci_2018">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2018 |url=https://eci.gov.in/files/file/3572-meghalaya-general-legislative-election-2018/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="latestly_2018">{{cite news |title=Kyrmen Shylla winner in Khliehriat (ST), Meghalaya Assembly Elections 2018 |url=https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/meghalaya/2018/constituencies/khliehriat/ |work=LatestLY |date=3 March 2018 |accessdate=16 June 2021}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৮ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খালেহৰিয়াট<ref name="eci_2018" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = কিৰমেন চ্যিলা | votes = 20,285 | percentage = 57.98 | change = +48.13 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = জাষ্টিন ডখাৰ | votes = 12,104 | percentage = 34.60 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = ভায়োলেট লিংডো | votes = 1,707 | percentage = 4.88 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = টি এছ ডিওলিণ্ডা ডখাৰ | votes = 150 | percentage = 0.43 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ফাৰ্ষ্ট বৰ্ণচন নংতদু | votes = 123 | percentage = 0.35 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 120 | percentage = 0.34 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 8,181 | percentage = 23.38 | change = +17.87 }} {{Election box turnout | votes = 34,987 | percentage = 91.81 | change = -2.61 }} {{Election box registered electors | electors = 38,105 | change = +21.07 }} {{Election box gain with party link | winner = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | loser = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | swing = +21.62 }} {{Election box end}} === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আছিল এনেধৰণৰ:<ref name="ceo_2013">{{cite web |title=Election Commission of India- State Election, 2013 to the Legislative Assembly of Meghalaya |url=http://ceomeghalaya.nic.in/ |publisher=Chief Electoral Officer, Meghalaya |accessdate=4 January 2025}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খালেহৰিয়াট<ref name="ceo_2013" />}} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = জাষ্টিন ডখাৰ | votes = 10,807 | percentage = 36.37 | change = }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ফাইনলিনছ বাৰেহ | votes = 9,169 | percentage = 30.85 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = আমোছ ডখাৰ | votes = 6,815 | percentage = 22.93 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = অবিল কিণ্ডাইত | votes = 2,926 | percentage = 9.85 | change = }} {{Election box majority | votes = 1,638 | percentage = 5.51 | change = }} {{Election box turnout | votes = 29,717 | percentage = 94.42 | change = }} {{Election box registered electors | electors = 31,473 | change = }} {{Election box new seat win | winner = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]] * [[মেঘালয় বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ বিধানসভা সমষ্টি]] 148uei91hyrojz4b9snezhpvbfasa78 0 139729 640960 638368 2026-10-01T22:11:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = আমলাৰেম | type = SLA | constituency_no = ৭ | map_image = Amlarem Assembly constituency map.svg | map_caption = পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত ৭-আমলাৰেম সমষ্টি | state = [[মেঘালয়]] | division = | loksabha_cons = [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি|শ্বিলং]] | district = [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা|পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ]] | established = ২০০৮ | reservation = [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] | mla = লাকমেন ৰিম্বুই | party = {{Party index link|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)}} | alliance = {{Party index link|ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা}} | latest_election_year = [[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৩]] | electors = ৩৯,১৪৯ }} '''আমলাৰেম বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Amlarem Assembly constituency}}) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ ৬০ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০০৮ চনৰ সংসদীয় আৰু বিধানসভা সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ জৰিয়তে এই সমষ্টিটো গঠন কৰা হয় আৰু ২০১৩ চনত সমষ্টিটোত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। এই সমষ্টিটো [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। ২০১৮ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পৰা [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]]ৰ লাকমেন ৰিম্বুইয়ে এই সমষ্টিটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। {{Pie chart|caption=আমলাৰেম বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ (২০১৩ চনৰ পৰা)|other=|value1=66.67|label1=[[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|'''ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color1=#FF3333|value2=33.33|label2=[[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color2=#DCDCDC|value3=|label3=|color3=}} == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সীমা == আমলাৰেম সমষ্টিটো মেঘালয়ৰ দক্ষিণ-পূব প্ৰান্তৰ [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আদেশ (২০০৮) অনুসৰি, আমলাৰেম মহকুমা তথা উন্নয়ন খণ্ডৰ অন্তৰ্গত ডাৱকী (Dawki), আমলাৰেম, মুকটাপুৰ আদি বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্তবৰ্তী গাঁও আৰু পঞ্চায়ত এলেকা লৈ এই সমষ্টিটো গঠিত হৈছে।<ref>{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DelimitationofParliamentaryAssemblyConstituenciesOrder-2008(English).pdf |publisher=Election Commission of India |accessdate=24 June 2021 |pages=294–301}}</ref> এই সমষ্টিৰ উত্তৰ দিশত [[জোৱাই বিধানসভা সমষ্টি|২-জোৱাই]] আৰু [[ৰালিয়াং বিধানসভা সমষ্টি|৩-ৰালিয়াং সমষ্টি]], পূব দিশত [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]]ৰ [[খালেহৰিয়াট বিধানসভা সমষ্টি|৬-খালেহৰিয়াট সমষ্টি]], পশ্চিম দিশত পূব খাচী পাহাৰ জিলাৰ [[পাইনউৰ্চলা বিধানসভা সমষ্টি|২৭-পাইনউৰ্চলা সমষ্টি]] আৰু দক্ষিণ দিশত [[বাংলাদেশ]]ৰ চিলেট জিলাৰ সৈতে বিস্তৃত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত অৱস্থিত। বিখ্যাত উমঙ্গট নদী (Umngot River), ডাৱকী স্থল বন্দৰ, স্বচ্ছ পানীৰ নদী আৰু ওখ-পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক ভূ-খণ্ড এই সমষ্টিৰ অন্যতম প্ৰাকৃতিক বিশেষত্ব। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! চন ! বিজয়ী সদস্য ! colspan="2" | ৰাজনৈতিক দল |- | [[2013 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৩]] | ষ্টিফেনছন মুকিম | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[2018 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৮]] | rowspan="2" | লাকমেন ৰিম্বুই | rowspan="2" style="background-color: #FF3333" | | rowspan="2" | [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]] |- | [[2023 Meghalaya Legislative Assembly election|২০২৩]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == {{bar box |float=right |title=বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰাপ্ত ভোটৰ হাৰ |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|[[#২০২৩|২০২৩]]|#FF3333|49.60}} {{bar percent|[[#২০১৮|২০১৮]]|#FF3333|49.53}} {{bar percent|[[#২০১৩|২০১৩]]|#DCDCDC|33.25}}}} === ২০২৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৩ চনৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)]]ৰ প্ৰাৰ্থী লাকমেন ৰিম্বুইয়ে মাত্ৰ ৫৭ টা ভোটৰ অত্যন্ত সামান্য ব্যৱধানত নেছনেল পিপলছ পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী ষ্টিফেনছন মুকিমক পৰাস্ত কৰি পুনৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="eci_2023">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2023 |url=https://eci.gov.in/files/file/14847-meghalaya-general-legislative-election-2023/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=11 April 2023}}</ref><ref name="indianexpress_2023">{{cite news |title=Meghalaya Assembly elections results 2023: Check full list of winners |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/meghalaya-assembly-election-results-2023-winners-list-8473859/ |work=The Indian Express |date=2 March 2023 |accessdate=11 April 2023}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="hindustantimes_2023">{{cite news |title=Meghalaya election result 2023: Full list of winners constituency-wise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/meghalaya-election-winner-list-2023-npp-bjp-tmc-congress-candidate-list-for-meghalaya-assembly-election-2023-leading-trailing-candidates-parties-101677727601523.html |work=Hindustan Times |date=2 March 2023 |accessdate=11 April 2023}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: আমলাৰেম<ref name="eci_2023" /><ref name="hindustantimes_2023" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = লাকমেন ৰিম্বুই | votes = 17,803 | percentage = 49.60 | change = +0.07 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = ষ্টিফেনছন মুকিম | votes = 17,746 | percentage = 49.44 | change = +8.73 }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 328 | percentage = 0.91 | change = -0.66 }} {{Election box majority | votes = 57 | percentage = 0.16 | change = -8.67 }} {{Election box turnout | votes = 35,895 | percentage = 91.69 | change = -0.54 }} {{Election box registered electors | electors = 39,149 | change = +21.13 }} {{Election box hold with party link | winner = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | swing = +0.07 }} {{Election box end}} === ২০১৮ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৮ চনৰ সাধাৰণ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:<ref name="eci_2018">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2018 |url=https://eci.gov.in/files/file/3572-meghalaya-general-legislative-election-2018/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="latestly_2018">{{cite news |title=Lahkmen Rymbui winner in Amlarem (ST), Meghalaya Assembly Elections 2018 |url=https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/meghalaya/2018/constituencies/amlarem/ |work=LatestLY |date=3 March 2018 |accessdate=16 June 2021}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৮ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: আমলাৰেম<ref name="eci_2018" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = লাকমেন ৰিম্বুই | votes = 14,766 | percentage = 49.53 | change = +25.21 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = ষ্টিফেনছন মুকিম | votes = 12,135 | percentage = 40.71 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = হোলাণ্ডো লামিন | votes = 1,238 | percentage = 4.15 | change = -24.56 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = ৰিয়াং লেনন তাৰিয়াং | votes = 867 | percentage = 2.91 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 469 | percentage = 1.57 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 2,631 | percentage = 8.83 | change = +4.29 }} {{Election box turnout | votes = 29,810 | percentage = 92.23 | change = +1.01 }} {{Election box registered electors | electors = 32,320 | change = +18.15 }} {{Election box gain with party link | winner = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | loser = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | swing = +16.28 }} {{Election box end}} === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আছিল এনেধৰণৰ:<ref name="ceo_2013">{{cite web |title=Election Commission of India- State Election, 2013 to the Legislative Assembly of Meghalaya |url=http://ceomeghalaya.nic.in/ |publisher=Chief Electoral Officer, Meghalaya |accessdate=4 January 2025}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: আমলাৰেম<ref name="ceo_2013" />}} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ষ্টিফেনছন মুকিম | votes = 8,297 | percentage = 33.25 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = লাকমেন ৰিম্বুই | votes = 7,163 | percentage = 28.71 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ৰিয়াং লেনন তাৰিয়াং | votes = 6,067 | percentage = 24.32 | change = }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ডুনো নংপ্লুহ | votes = 3,424 | percentage = 13.72 | change = }} {{Election box majority | votes = 1,134 | percentage = 4.54 | change = }} {{Election box turnout | votes = 24,951 | percentage = 91.22 | change = }} {{Election box registered electors | electors = 27,354 | change = }} {{Election box new seat win | winner = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ বিধানসভা সমষ্টি]] 9v7qq3uzhrlyn7ay8vn65v9snkzbf6g 0 139771 640701 639390 2026-10-01T14:19:25Z Infinix236 51881 Today I add the single songs of Kumar Bhabesh which he sang after stop of 8 song albums. from 2016 single songs are made by singers. today i updated the list along with other details. all the new additions are included reference for proof 640701 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[চিত্ৰ:কুমাৰ_ভৱেশ,_অসমীয়া_সংগীতশিল্পী.jpg|thumb|কুমাৰ ভৱেশ, অসমীয়া সংগীতশিল্পী]] '''কুমাৰ ভৱেশ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Kumar Bhabesh), প্ৰকৃত নাম: ভৱেশ কলিতা; জন্ম: মিৰ্জা, কামৰূপ গ্ৰাম্য) এগৰাকী [[অসমীয়া]] কণ্ঠশিল্পী<ref name="Nettv4u">{{Cite web |url=https://nettv4u.com/celebrity/assamese/singer/kumar-bhabesh |title=Kumar Bhabesh |website=Nettv4u |access-date=2026-09-27 }}</ref>, সুৰকাৰ আৰু সংগীত প্ৰযোজক। তেওঁ অসমীয়া সংগীতৰ লগতে বিভিন্ন ভাষাৰ গীততো কণ্ঠদান কৰিছে।<ref name="AssamTimes">{{Cite web |url=https://assamtimes.org/article/kumar-bhabesh-enthralls-kalaigaon-15921 |title=Kumar Bhabesh enthrals Kalaigaon |website=Assam Times |access-date=2026-09-27 }}</ref><ref name="AxomExpress">{{Cite web |url=https://axomexpress.in/kumar-bhabesh/ |title=Kumar Bhabesh |website=Axom Express |access-date=2026-09-27 }}</ref> ঘাইকৈ নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ ভাগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে অসমীয়া আধুনিক সংগীত<ref name="JioSaavn-Golden">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/album/golden-collection-of-kumar-bhabesh-vol.-1/Kf,Pr4kEjD8_ |title=Golden Collection of Kumar Bhabesh, Vol. 1 |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref>, বিহু গীত<ref name="JioSaavn-Bagitori">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/album/bagitora-bihu-song/MkijmwwIOR0_ |title=Bagitora Bihu Song |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref>, চাহ জনগোষ্ঠীয় আধুনিক গীত, কথাছবি<ref name="JioSaavn-CaseTuNagen">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/album/case-tu-nagen-original-motion-picture-soundtrack/KmlOEbmzs-E_ |title=Case Tu Nagen — Original Motion Picture Soundtrack |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref> আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ সংগীত জগতলৈ তেওঁ উল্লেখনীয় বৰঙনি যোগাই আহিছে। ভাৰতৰ আগশাৰীৰ অভিজাত প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান এইচ.এম.ভি. সাৰেগামা<ref name="Saregama">{{Cite web |url=https://www.saregama.com/artist/kumar-bhabesh_3798/songs |title=Kumar Bhabesh — Songs |website=Saregama |access-date=2026-09-27 }}</ref> আৰু টাইমচ মিউজিকৰ<ref>imdb.com/name/nm9935379/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm</ref> সৈতে চুক্তিবদ্ধ হোৱা তেওঁ অসমৰ অন্যতম শিল্পী। তেওঁৰ ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহতমুক্তিপ্ৰাপ্ত ''দেহাজান''<ref name="Spotify-Dehajan">{{Cite web |url=https://open.spotify.com/album/1RtTLf02B1jsTvs3w9UwQk |title=Dehajan |website=Spotify |access-date=2026-09-27 }}</ref> এলবামটোৱে সেই সময়ত অসমৰ লগতে বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড আৰু উৰিষ্যাৰ বজাৰতো অভিলেখ সংখ্যক বিক্ৰী লাভ কৰিছিল। এই এলবামৰ 'নাযাবা নাযাবা সোণ মোকে এৰি থৈ' (Najaba Najaba<ref>https://geetsankalan.com/lyrics/Najaba_Najaba</ref>) গীতটো আজিও অত্যন্ত জনপ্ৰিয়।।<ref>https://rupaliparda.com/archives/3468</ref> '''<nowiki/>'দেহাজান'<nowiki/>''' অসমীয়া অডিঅ' কেছেটৰ যুগৰ এক অত্যন্ত জনপ্ৰিয় আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে সফল এলবাম আছিল। বিশেষকৈ নব্বৈৰ দশক বা ২০০০ চনৰ প্ৰথমভাগত এই এলবামে অসমৰ সংগীত জগতত এক ডাঙৰ আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু সেই বছৰৰ '''সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম''' হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। তদুপৰি তেওঁ কণ্ঠশিল্পী [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে গোৱা ''দেহাজান ২০১২''<ref name="YouTube-Dehajan2012">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=I856QXBZQuE |title=Dehajan 2012 |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref> শীৰ্ষক বিহুসুৰীয়া বিহু এলবামে মুক্তিৰদিনাই অভিলেখসংখ্যক ৪০ হাজাৰ কেছেট বিক্ৰীৰে অসমৰ শ্ৰৱ্য বজাৰৰ ইতিহাসত এক নতুন অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ কণ্ঠই ২৫০তকৈ অধিক গীতৰ এলবামত তথা অসমীয়াৰ<ref>http://jiosaavn.com/song/o-akash/IRgBQURaTlU</ref> লগতে [[হিন্দী]]<ref>https://open.spotify.com/album/1zIhSmKaAQ7AAds7ZX1OWT</ref>, [[ভোজপুৰী]]<ref>https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw</ref>, [[বাংলা]]<ref>https://www.jiosaavn.com/album/aigalo-kije-jamana/8hK8O2-M-PI_</ref>, [[বড়ো]], চাহ-বাগানীয়া<ref>https://www.amazon.fr/Dekhlere-Kahaker-Sori/dp/B0H9D3FMZH</ref>, [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]] / [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[ৰাভা]] ইত্যাদি ভাষাৰ গীতৰ উপৰি [[বৰগীত]], [[বিহুগীত]], লোকগীত, বনগীত<ref>https://gaana.com/album/bon-geet</ref>, টোকাৰী গীত, নাম, ভক্তিমূলক গীত, ইছলাম ধৰ্মৰ গীত<ref>https://www.jiosaavn.com/album/roja/zxDedQE0ey0_</ref>, শৰণীয়া জনগোষ্ঠীৰ গীতে<ref>https://www.amazon.com/dp/B072FRXK48?lv=shuf&channelId=500&plpRedirect=mhFallback</ref> প্ৰাণ পাই উঠিছে। দেহাজানৰ উপৰিও কুমাৰ ভৱেশৰ আন কেইটামান বহুল বিক্ৰী হোৱা তথা জনপ্ৰিয় এলবাম হৈছে:মাইজান (Maijaan), ৰুকছানা (Ruksana), জেউতি (Jeuti), সোণপাহী (Xunpahi), কামৰূপীয়া ছোৱালী (Kamrupia Sowali), জোনাক (Jonak) == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু সংগ্ৰাম == কুমাৰ ভৱেশৰ জন্ম [[কামৰূপ জিলা]]ৰ মিৰ্জাৰ গোপালপুৰত হৈছিল।<ref name="AxomExpress" /> তেওঁৰ পিতৃ আছিল প্ৰয়াত চন্দ্ৰধৰ কলিতা, যি দক্ষিণ কামৰূপৰ এজন দক্ষ চৰকাৰী বাছ চালক আছিল। কুমাৰ ভৱেশৰ শৈশৱ আৰু ছাত্ৰজীৱন যথেষ্ট সংগ্ৰামৰ মাজেৰে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক সময়ত ছয়গাঁৱৰ পাণ্টান হাইস্কুলত চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰে। তাৰ আগতে তেওঁ মিৰ্জাত<ref name="AxomExpress" /> ধাবাৰ ব্যৱসায় কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ আৰ.বি. হাইস্কুলত অধ্যয়ন কৰে যদিও সংগীত সাধনাৰ বাবে আধাতে আনুষ্ঠানিক শিক্ষা এৰে। ১৯৯৩ চনৰপৰা তেওঁ মঞ্চত লাইভ সংগীত পৰিৱেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯৯৬ চনৰপৰা তেওঁৰ এলবাম মুক্তি পাবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="AxomExpress" /> সংগীত জীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ বিভিন্ন মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref name="IMDb"> {{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9935379/bio/ |title=Kumar Bhabesh — Biography |website=IMDb |access-date=2026-09-27 }}</ref> ১৯৯৩ চনত তেওঁ এখন মঞ্চত গীত পৰিৱেশন কৰি থাকোঁতে আয়োজকে তেওঁৰ নাম ভৱেশ কলিতাৰ সলনি কুমাৰ ভৱেশলৈ সলনি কৰে। তেতিয়াৰপৰা তেওঁ কুমাৰ ভৱেশ নামেৰে জনপ্ৰিয়।<ref name="YouTube-Name"> {{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=rQ34G5V6b2w |title=Kumar Bhabesh — Interview/Programme |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref> ১৯৯৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ অসমৰ জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী ড° সংগীতা কাকতিৰ সৈতে মিলি তেওঁৰ প্ৰথম অসমীয়া শ্ৰৱ্য কেছেট ''পৰী'' বাণীবদ্ধ কৰে।<ref name="AxomExpress" /><ref name="AssamTimes" /> ইয়াৰ পিছতে ১৯৯৭ চনত তেওঁ ''পুৱা'' আৰু ''প্ৰতিশ্ৰুতি'' নামৰ দুখন এলবাম আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''দেহাজান''<ref name="GeetSankalan">{{Cite web |url=https://geetsankalan.com/albums/Dehajan |title=Dehajan |website=GeetSankalan |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ''জেউতি'', ''জোনাক'', ''সোণপাহী'', ''অনুপমা'' , ''মইনা''<ref name=":1">https://www.jiosaavn.com/song/moina-dekhi-morom/PycvZBsIegA</ref> , ''চান্দা (CHANDA)'' আদি এলবামত কণ্ঠদান কৰে।<ref name="AssamTimes" /><ref name="AsomiyaPratidin">{{Cite web |url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/special-report-by-vbaskarnileema-on-kumar-bhabesh-12049654 |title=কুমাৰ ভৱেশ সম্পৰ্কীয় বিশেষ প্ৰতিৱেদন |website=Asomiya Pratidin |access-date=2026-09-27 }}</ref> == পেছাদাৰী সংগীত জীৱন == ===এলবাম=== কুমাৰ ভৱেশৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অসমীয়া এলবাম ''পৰী''। ২০১৫ চনত প্ৰকাশিত এটা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ''ৰী''ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ তেতিয়ালৈকে ৭০খনতকৈ অধিক অসমীয়া এলবামত কাম কৰিছিল।<ref name="AssamTimes" /> তেওঁৰ ''দেহাজান'' এলবামৰ ''নাযাবা নাযাবা সোণ মোকে এৰি থৈ'' গীতটো বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name="AssamTimes" /><ref name="AsomiyaPratidin" /><ref name="GeetSankalan-Najaba">{{Cite web |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Najaba_Najaba |title=Najaba Najaba |website=GeetSankalan |access-date=2026-09-27 }}</ref> অসমীয়া সংগীতৰ উপৰি কুমাৰ ভৱেশে ভোজপুৰী সংগীততো কাম কৰিছে। ''আসাম টাইমছ''ৰ ২০১৫ চনৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, তেওঁৰ প্ৰথম [[ভোজপুৰী]] এলবাম আছিল ''খাটিয়া হিলেলা''।<ref name="AssamTimes" /><ref name="JioSaavn-Khatiya">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw |title=Khatiya Hilela |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref> * '''দেহাজান (১৯৯৮):''' এইটো কুমাৰ ভৱেশৰ কেৰিয়াৰৰ সফল আধুনিক গীতৰ এলবাম আছিল। ''নাযাবা নাযাবা মোকে এৰি থৈ''<ref name="AppleMusic-Najaba">{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/song/najaba-najaba/1242223058 |title=Najaba Najaba |website=Apple Music |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ''বিহুৰে বতৰত আছা যে লুকাই''<ref name="AppleMusic-MurHiya">{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/song/mur-hiya-jole/1242224174 |title=Mur Hiya Jole |website=Apple Music |access-date=2026-09-27 }}</ref> গীত দুটি সমগ্ৰ অসমতে কালজয়ী হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ বিপুল জনপ্ৰিয়তাৰ বাবেই অসমৰ লগতে চুবুৰীয়া ৰাজ্যতো এই এলবামৰ গীতে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ''দেহাজান'' এলবামটোৰ সংগীত প্ৰকাশৰ সৈতে Times Music-ৰ সম্পৰ্কও সংগীত-তথ্যভাণ্ডাৰত নথিভুক্ত হৈছে।<ref name="Spotify-Dehajan" /><ref name="Saregama" /> * '''দেহাজান (২০০৮):''' আলপাইন প্ৰডাকশ্যনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এই এলবামটোত তেওঁ আৰু জুবিন গাৰ্গে একেলগে কণ্ঠদান কৰিছিল। ইয়াত অন্তৰ্গত ''কামৰূপীয়া ছোৱালী ঐ দেখাত যে বৰ ধুনীয়া তই''<ref name="AppleMusic-Kamrupia">{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/kamrupia-sowali/1242304246 |title=Kamrupia Sowali |website=Apple Music |access-date=2026-09-27 }}</ref> গীতটো সমগ্ৰ অসমতে জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref>[[জুবিন গাৰ্গ]]</ref> * '''চাহ জনগোষ্ঠীয় এলবাম:''' তেওঁ চাহ জনগোষ্ঠীয় আধুনিক গীতৰ এলবাম ''চন্দা''ত কণ্ঠদান কৰিছে।<ref name="Gaana-Chanda">{{Cite web |url=https://gaana.com/song/dekhlere-kahaker-sori |title=Dekhlere Kahaker Sori |website=Gaana |access-date=2026-09-27 }}</ref> ইয়াৰ জনপ্ৰিয় গীতসমূহ হৈছে— ''নাম কি বাতা'', ''ডলে ডলে দিল বলে'', ''দেখলেৰে কাহাকেৰ ছবি''<ref name="Gaana-Chanda" /> আৰু ''আইগেলো কিয়ে জামানা''। * '''বাটৰুৱা:''' অসমৰ তিনিগৰাকী বৰেণ্য কবি ক্ৰমে [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]], [[শৈলধৰ ৰাজখোৱা]] আৰু [[দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা]]ৰ বিখ্যাত কবিতাসমূহক লোকগীতৰ আধাৰত সুৰ দি গীতলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ''বাটৰুৱা''<ref name="Gaana-Batarua">{{Cite web |url=https://gaana.com/album/batarua |title=Batarua |website=Gaana |access-date=2026-09-27 }}</ref> নামৰ এটা ব্যতিক্ৰমী আৰু পৰীক্ষামূলক উচ্চমানৰ এলবাম তেওঁ নিৰ্মাণ কৰিছিল (সংগীত ব্যৱস্থাপনা: মৃণাল কান্তি)।<ref>https://open.spotify.com/artist/5zs9Bd2l5aiZeEMZwKzx8p</ref><ref><nowiki>https://assam.nenow.in/chandradhar-baruas-poetry-dhulikona-moi-transformed-in-to-song-by-kumar-bhabesh/</nowiki></ref> * '''অন্যান্য জনপ্ৰিয় গীত আৰু এলবাম:''' [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সৈতে থকা তেওঁৰ যুটীয়া কণ্ঠৰ ''গানে গানে উঠলিছে প্ৰাণ'', ''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়''<ref name="Gaana-PriyarPriyo">{{Cite web |url=https://gaana.com/song/priyar-priyo |title=Priyar Priyo |website=Gaana |access-date=2026-09-27 }}</ref> গীত দুটাই যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা বুটলিছিল। ইয়াৰ উপৰি এলবাম ''জোনাক''ৰ অন্তৰ্গত ''নিশাৰ উচপনি'', একক গীত ''অকলে অকলে জানানে তুমি''<ref name="AmazonMusic-Okole">{{Cite web |url=https://music.amazon.in/tracks/B0GT22BLXW |title=Okole Okole Janane Tumi |website=Amazon Music |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ''বগীতৰা'' এলবামৰ ''নেঘেৰি খোপাতে কপৌফুল''<ref name="JioSaavn-Negheri">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/song/negheri-khopate-kopouphool/JD06Wi14WAs |title=Negheri Khopate Kopouphool |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref> আৰু ''মাইজ়ান''<ref name="Spotify-Maizan">{{Cite web |url=https://open.spotify.com/track/1ZhN9jiTT6XNaNUK599gWL |title=Maizan |website=Spotify |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ''ৰুকছানা''<ref name="SoundCloud-Ruksana">{{Cite web |url=https://soundcloud.com/kumarbhabesh/ruksana-o-ruksana |title=Ruksana O Ruksana |website=SoundCloud |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ''ঢুলীয়া ককাই''<ref>https://gaana.com/album/dhulia-kokai</ref>, ''হীনা'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি'', ''বহু দিন দেখা নাই''<ref name="GeetSankalan-BohuDin">{{Cite web |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Bohu_Din_Dekha_Nai |title=Bohu Din Dekha Nai |website=GeetSankalan |access-date=2026-09-27 }}</ref> আদি তেওঁৰ অন্যতম সৃষ্টি। === কুমাৰ ভৱেশৰ '''শ্ৰব্য এলবামসমূহ:''' === # ''পৰী'' <ref name="IMDb" /> # ''পুৱা''<ref name="IMDb" /> # ''প্ৰতিশ্ৰুতি''<ref name="IMDb" /> # ''দেহাজান''<ref name="IMDb" /><ref>https://www.jiosaavn.com/album/dehajan/sLwvrE7ViHI_</ref> # ''জেউতি''<ref name="IMDb" /><ref>https://www.jiosaavn.com/album/jeuti-2000/DwzAkKma660_</ref> # ''সোণপাহী''<ref name="IMDb" /> # ''বাটৰুৱা''<ref name="YouTube-Batarua">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=QNK9akw1Sjc |title=Batarua |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref> # ''সৰুমাই''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/xhorumai/v1F6pX714ps_</ref> # ''ৰুকচানা (ইছলাম ধৰ্মৰ গীতৰ কেছেট)''<ref name="IMDb" /><ref>https://www.jiosaavn.com/album/ruksana-kumar-bhabesh/-u5efE8i0t0_</ref> # ''ৰোজা (ইছলাম ধৰ্মৰ গীতৰ কেছেট)''<ref>https://music.apple.com/in/album/roja/1242861100</ref> # ''এসোনা  এসোনা (বাংলা ভাষাৰ এলবাম)'' # ''অনুপমা''<ref>https://music.apple.com/us/album/anupama/1514262813</ref><ref>https://www.jiosaavn.com/album/anupama/3PV98gNcoZY_</ref> # ''পমিলি বাই''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/pamili-bai/MYetnVoEiEk_</ref> # ''কামৰূপীয়া-ছোৱালী (জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/kamrupia-sowali/IWTOU,KFFEo_</ref> # ''জোন-তৰা'' # ''জোনাক'' ''(জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী সুনীতা ৰাওৰ সৈতে )''<ref>https://www.youtube.com/watch?v=k7iSsb0oon8</ref> # ''মোৰ গান'' # ''বেষ্ট অফ কুমাৰ ভৱেশ'' # ''মোৰ দেহাজান''<ref>https://music.youtube.com/watch?v=H6YbWCsQuEQ&list=PLypGgnGq_p9TFEGH7orvdQbEg8REHlsOJ</ref> # ''আকৌ দেহাজান'' # ''ঢুলীয়া ককাই''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/dhulia-kokai/F5ob3P7NDr0_?autoplay=enabled</ref> # ''দিপাঞ্জলী''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/dipanjali/Tcb9doiB5aI_</ref> # ''যামিনী,'' # ''সপোন'' # ''সপোনৰ পৰী'' # ''বাৰো মাসে তেৰো ফুল (গোৱালপৰীয়া গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/baro-mase-tero-phool/3UFEyPon5XM_</ref> # ''কুমাৰ ভৱেশ লাইভ''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/kumar-bhabesh-live/hNpZPVlmGLY_</ref><ref>https://aiyushmandutta.wordpress.com/tag/nupur-bordoloi/</ref> # ''চেনি মিঠা (অমিতাভ বচ্চন, সুদেশ ভোঁচলে, জঁজৰ সৈতে)'' # ''মনলৈ বহাগ'' # ''শিহৰণ'' # ''জানেমণ (হিন্দী গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/janeman/X3CIDyuathc_</ref> # ''খাটিয়া হিলেলা (ভোজপুৰী গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw</ref> # ''ভোজপুৰী কুমাৰ ভৱেশ (ভোজপুৰী গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/bhojpuri-kumar-bhabesh/I,uDb1LQKUg_</ref> # ''লাজুকী বাই''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/lajuki-bai/oN4iYA-mph0_</ref> # ''ৰংমনকাই''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/rangmonkai/8HtuJYz-OHg_</ref> # ''যুদ্ধযাত্ৰা''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/yudhayatra/EncCDoxlMD4_</ref> # ''বহু দিন দেখা নাই''<ref>https://geetsankalan.com/albums/Bohu_Din_Dekha_Nai</ref> # ''তেজীমলা'' # ''পদুমণি'' # ''মইনা''<ref name=":1" /> # ''নেইনা'' # ''অশ্বমেধ,'' # ''মোৰ জান,'' # ''মাইজান''<ref name="IMDb" /><ref>https://www.jiosaavn.com/album/maijan/1EpHQvC4jr4_</ref> # ''অনুভৱ'' # ''বনগীত (লোকগীতৰ এলবাম)''<ref>https://music.apple.com/us/album/bon-geet/6794786313</ref> # ''চিনাকি কুমাৰ ভৱেশ'' # ''নাযাবা নাযাবা মোকে এৰি থৈ''<ref>https://rupaliparda.com/archives/3468</ref> # ''চিকুণ চেংৰি'' ''১-২-৩ (পাতি ৰাভা গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-i/UQ82SG3N1IA_</ref><ref>https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-ii/5XAojCsUjU4_</ref><ref>https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-iii/ZmjCXmMfgIQ_</ref> # ''বাবা লংকেশ্বৰ (ভক্তিমূলক গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/baba-lankeswar/SlqScjBkw5Y_</ref> # ''চেতনা (শৰণীয়া কছাৰী গীতৰ এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/chetana/7h9i3e-RiyQ_</ref> # ''চন্দা (বাগানীয়া গীতৰ এলবাম)''<ref>https://gaana.com/album/naam-ki-bata</ref> # ''একাঁজলি (শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শীৰ্ষক এলবাম)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/akajoli/4z8YVtjSRCM_</ref> # ''জলনিধি (বৰগীতৰ এলবাম)'' # ''দেহাজাণ ২০১২''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/dehajaan-2012/eJliyscO9kA_</ref> # ''ঢোল (বিহু)''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/boxontor-ba-laagi/FwwOSERfR2A</ref> # ''নামনিৰ পিৰিতি (বিহু)'' # ''শেৱালি (বিহু)'' # ''বৰদৈচিলা (বিহু)''<ref>https://open.spotify.com/track/0nM1iSUQKNiH1zOOl8t8LD</ref> # ''পাহাৰী মইনা (বিহু)''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/pahari-moina-2001/FHRlroQZanA_</ref> # ''দোলা'' # ''মন আৰু মৰম'' # ''নাচো নাচো মন'' # ''লাজুকী নাচনী'' # ''ৰাধা'' # ''তৰা'' # ''মোৰ মন জ্বলে''<ref><nowiki>https://open.spotify.com/track/1YesJzTYazJEUJstiLTrNZ?si=F9jeqoCvSCGFlCs0XJXHIQ</nowiki></ref> # মোৰ মৰমৰ মৰমী # ''হীনা'' # ''মন''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/bhulotu/GwoqAgwAGmc</ref> # ''গীত''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/priyotoma/BzpaZEZjeXA</ref><ref>https://www.jiosaavn.com/song/o-akash/IRgBQURaTlU</ref> # ''বিগ বেণ্ড''<ref>https://www.jiosaavn.com/album/bigband-vol-1/K-r10y1BQpc_</ref> # ''হিয়াৰ পখিলা'' # ''হিয়া ভৰা মৰম'' <ref>https://www.jiosaavn.com/song/ek-toka-baro-aana/QDIHVzpBD0E</ref> # ''তোমাৰ পদুম চকুটি'' # ''অভিলাষী মন'' # ''মোৰ গানে গানে''<ref><nowiki>https://open.spotify.com/track/4XLdCevR3QOYVxiUc95Vm3?si=vp-tE7zZQiGFdVosay_UcA</nowiki></ref> # ''ইন্দ্ৰধনু (২০০৯)''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/sankardev/HRsDAi4Bdls</ref> # অনুপমা তুমি মোৰ # মৰম এনাজৰী (২০০৭) # ''স্ততিৰ প্ৰথম খোজ (২০১৩)''<ref>https://www.jiosaavn.com/song/bhulotu/BBsfawRIUV0</ref> # ''বলুকা ইত্যাদি'' === কুমাৰ ভৱেশৰ একক গীত সমূহ: === * টম টম <ref>https://www.jiosaavn.com/album/tom-tom/EhredHU7kvY_</ref> * এ মাই ভাত হৈছি (কৰোণা ভেকচিন সজাগতা গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/e-maai/Bj9SQUJ5AnQ</ref> * নাজাবা নাজাবা ঘৰৰ বাহিৰত (কোৰোণা মহামাৰীৰ সময়ৰ গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/najaba-najba-ghoror-bahirot/PRgeQhtbRgY</ref> * অ পিটি মাৰো না ডুব (বানপানীৰ সমস্যাক লৈ লিখা গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/baan-pani/FQAHaTZHXUI</ref> * নকল কৰি পাছ কৰিব নোৱাৰিলোঁ মেট্ৰিক <ref>https://www.jiosaavn.com/song/nakalkori/IhItBjtHYEA</ref> * অ' দেহাজান (২০২১) * মাইও ৰে মাইও ৰে (কোচ ৰাজবংশী ভাষাৰ গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/miore-miore-koch-rajbongshi/OTxSfDtFeHg</ref> * অ আতা <ref>https://www.jiosaavn.com/song/o-ata/Ij9Zbgd-TUA</ref> * টিলিঙ বজাই বজাই * বিভাৱৰী জোনাক নিশা <ref>https://www.jiosaavn.com/album/bibhabori/WlDP0Fh-wr0_</ref> * লাক্স চাবোন (সহ কণ্ঠশিল্পী ৰিংকু মজুমদাৰ)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/election-ahise-oi/OjJaVisEQV0</ref> * চাউল চিৰা দৈ <ref>https://www.jiosaavn.com/song/chaul-chira/JhJTQR94B0s</ref> * গোৱালপাৰাৰ আপী (সহ কণ্ঠশিল্পী ৰিংকু মজুমদাৰ)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/goalparar-api/OVE6ckxTYnk</ref> * এই তিৰি নালাগে মোক * 108 (অসমীয়া আৰু হিন্দী দ্বৈত ভাষাত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/108-assamese/SDAxVE1RfFE</ref> * ছাৰাৰাৰা (হোলী বিশেষ গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/sarara/AlgKW0NHZEE</ref> * কোৰোণা মহামাৰী (কৰোণা সজাগতা গীত) * অ আপী ডালিমী (সহ কণ্ঠশিল্পী পুলক নিশাচৰ)<ref><nowiki>https://www.jiosaavn.com/song/o-api-dalimi/GSUZHBFnbUo</nowiki></ref> * বগামাটি (পিকনিক বিশেষ গীত)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/bogamati-a-picnic-song/Bi4ZWEwDbmQ</ref> * হুল কাটা (ৰেপ)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/hulkata/OwAlX1lJaFU</ref> * আইচক্ৰীম <ref>https://www.jiosaavn.com/song/ice-cream/GgEkcgNBREE</ref> * তই যে কামাল<ref>https://www.jiosaavn.com/song/kamal/RyUOfkAFY3c</ref> * ভদেৰী <ref>https://www.jiosaavn.com/album/voderi/KGHzRBBwZQs_</ref> * এন ই ষ্টাৰ ষ্টুডিঅ'ৰ থিম গীত (জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে) * মাইজান (সহ কণ্ঠশিল্পী বিশ্বজিৎ পাপু) * নালগে ড'ক (সহ কণ্ঠশিল্পী চয়নিকা ভূঞা)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/nalge-dok/OFgFAx1,Rn0</ref> * অসমীয়া ভাই (সহ কণ্ঠশিল্পী ত্ৰৈলোক্য বৈশ্য) * মই কটন কলেজৰ ৰূপম বৰা * কভিড পূজা (অতনু ভূঞা আৰু অনুজা ভূঞাৰ সৈতে) * তুমি জানো জানা সোণ (প্ৰয়াত কণ্ঠশিল্পী অৰুণ দাসলৈ শ্ৰদ্ধা জনাই) * চিনেমা চিনেমা<ref><nowiki>https://www.jiosaavn.com/song/cinema/BhI4Wxl,QgI</nowiki></ref> * বহাগত পাতিম বিয়া (সহ কণ্ঠশিল্পী বন্দিতা বৰুৱা)<ref>https://www.jiosaavn.com/album/bohagot-patim-bia/A2BSQJEvlR4_</ref> * বিউটিফুল ছোৱালী (তানা দেৱৰাজৰ সৈতে) * বান্দৰৰ নাচ (থিয়েটাৰ সূৰ্য্যৰ নাট মই সেন্দূৰ নলওঁৰ গীত) * আমাৰ একটা শালি আছে (বাংলা ভাষাৰ গীত) * আহিল আকৌ শাৰদীয় দুৰ্গা পূজা (সহ কণ্ঠশিল্পী অমৃতা মিত্ৰা) * ভালো (বাংলা ভাষাৰ গীত) * জীৱন ৰে (বাংলা ভাষাৰ গীত) * কিদৰে পাহৰোঁ টোক * তোমাৰ ৰূপে<ref>https://www.jiosaavn.com/song/tumar-rupe/BzkHSRdaVkM</ref> * তুমি প্ৰাণ প্ৰিয়তম (টোকাৰী গীত) * তুমি জোনাক * চেনিমাই (সহ কণ্ঠশিল্পী পিনা দেৱ ৰাগ) * সৰস্বতী (সৰস্বতী পূজা বিশেষ গীত) * প্ৰেৰণা (সহ কণ্ঠশিল্পী ঋতু প্ৰতীম) * ঐ আপী ঐ আপী * গোৱালপৰীয়া চেংৰী * বন্ধু (বন্ধুত্ব দিৱসৰ গীত বিশেষ) * মাতাল গায়ক (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰৰ গীত) * কলৈ যোৱা ভণ্টি তুমি * কোকৰাঝাৰৰ চিখলা (সহ কণ্ঠশিল্পী সাগৰিকা) * কি কথা কোৱা (সহ কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিকা কলিতা) * কচম চে (সহ কণ্ঠশিল্পী বন্দনা) * ফুড মেলা (পলাশবাৰী ৰাসৰ মেলা গীত) * দলগাঁও আদৰ্শ বিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ গীত (theme song) * বিহু চাবলৈ ওলোৱা ভনী (সহ কণ্ঠশিল্পী অলংকৃতা ৰূপাংকৃতা) * ভেলপুৰী (সহ কণ্ঠশিল্পী ববিতা শৰ্মা)<ref>https://www.jiosaavn.com/song/ghar-bari/KFgqU0wBYnY</ref> * এই জাতি এই মাটি (কা বিৰোধী গীত) * আহ ঐ আহ (কা বিৰোধী গীত) * আহ ঐ আপী আহ (সহ কণ্ঠশিল্পী মিৰ্জাফৰ) * নাগাৰা নাম "দু:শল বধ" (ভৱেন চন্দ্ৰ কলিতাৰ সৈতে দ্বৈত) * আড্ডা গান<ref>https://m.soundcloud.com/priyans-music/adda-priyaan-dutta-kumar-bhabesh-mp3</ref> * বকুলটোলৰ আদালত<ref>https://rupaliparda.com/archives/6406</ref> * মোৰ স্বাশ্বত আত্মাই বাৰে বাৰে কয় (দ্বিপেন বৰুৱা, জে পি দাস, দেৱজিত চৌধুৰী আদিৰ সৈতে) * উঠন-বঢ়ন (সহ কণ্ঠশিল্পী কেশৱ চেতিয়া) * টাকা টপলা (ৰাভা গীতটিত সহ কণ্ঠশিল্পী হিচাপে) ইয়াৰ উপৰিও কুমাৰ ভৱেশে বিগত পঞ্চায়ত, বিধানসভা আৰু লোকসভা নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা বহু কেইজন প্ৰাৰ্থীৰ আৰু দলৰ হৈ নিৰ্বাচনী গীতত কণ্ঠদান কৰিছে । ===ধাৰাবাহিক=== ২০১৮ চনত তেওঁ বিশিষ্ট নাট্যকাৰ তথা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক [[হিমাংশু প্ৰসাদ দাস]]ৰ পৰিচালনাত ''[[ৰং টিভি]]'' চেনেলত সম্প্ৰসাৰিত হোৱা ধাৰাবাহিক ''বকুলতলৰ আদালত''ৰ মূল টাইটেল ট্ৰেকটোত কণ্ঠদান কৰিছে।<ref name="YouTube-BakultolorAdalat">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mp5c6gnHR_k |title=Bakultolor Adalat — Title Track |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref><ref name=":2">https://rupaliparda.com/archives/6406</ref> ===ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ=== নাট্যকাৰ অভিজিত ভট্টাচাৰ্যৰ জনপ্ৰিয় ভ্ৰাম্যমাণ নাটক ''মই সেন্দূৰ নলওঁ''ত তেওঁৰ বিখ্যাত গীত "''মই বান্দৰ"''ত কণ্ঠদান কৰিছিল।<ref name="YouTube-MoiBandar">{{Cite web |url=https://music.youtube.com/watch?v=a6EjEwFoDUA&list=PLha0pnhjHcTBzzqPQF14YJ9sL0W5Eo3gn |title=Moi Bandar |website=YouTube Music |access-date=2026-09-27 }}</ref> চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰৰ নাট ''মাতাল গায়ক''ৰ শীৰ্ষ গীত 'মাতাল গায়ক মই মাতাল গায়ক' ত কণ্ঠদান । ===চলচ্চিত্ৰৰ গীত=== ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰা অসমীয়া বোলছবি ''কেছেটো নগেন-''ৰ মূল আকৰ্ষণ হিচাপে থকা টাইটেল ট্ৰেক<ref>https://www.youtube.com/watch?v=B8kKadOR_bw</ref><ref>https://www.highonfilms.com/casetu-nagen-2025-movie-review/</ref> ''The Nagen Song''<ref>https://timesofguwahati.com/Caseto-Nagen-to-hit-theatres-on-May-9</ref> গীতটিত কুমাৰ ভৱেশে কণ্ঠদান কৰি চলচ্চিত্ৰ সংগীতৰ জগতত অৱদান আগবঢ়ায়।<ref name="JioSaavn-CaseTuNagenSong">{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/song/case-tu-nagen-from-case-tu-nagen/QiYPYgFicUM |title=Case Tu Nagen |website=JioSaavn |access-date=2026-09-27 }}</ref> কুমাৰ ভৱেশে মুনিন বৰুৱাৰ ''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'', চন্দ্ৰ মুদৈৰ ''ভোলা বমভোলা''<ref name="TOI-Bhola">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhola-bombhola-song-schoololoi-goisila/videoshow/95903757.cms |title=Bhola Bombhola Song |website=The Times of India |access-date=2026-09-27 }}</ref>, হিমাংশু প্ৰসাদ দাসৰ ''ছাকিৰা আহিব বকুল তলৰ বিহুলৈ''<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/title-song-shakira-ahibo-bokultolor-bihuloi/videoshow/61220995.cms</ref><ref>https://www.moviefone.com/movie/shakira-ahibo-bokultolor-bihuloi/CltwgLEC0MZyaZV2t5A3X5/main/</ref>, ''বুলু ফিল্ম''<ref name="YouTube-Bulu">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=htnvHDbX0-4 |title=Bulu Film |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ২০১১ চনৰ ''মন'', ২০১২ বৰ্ষৰ ''প্ৰিয়ামনি'', ২০০৮ বৰ্ষৰ ''ধন কুবেৰৰ ধন''<ref name="YouTube-DhanKubor">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=eF-09KZ9l6Y |title=Dhan Kuborer Dhan |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref>, ২০১৮ চনৰ ''ভাৱৰীয়া''<ref name="TOI-Bhaworiya">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhaworiya-song-deliya/videoshow/67381397.cms |title=Bhaworiya Song |website=The Times of India |access-date=2026-09-27 }}</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhaworiya-song-o-mure-premi-o/videoshow/67381341.cms</ref> <ref>https://rupaliparda.com/archives/17004</ref>ইত্যাদি চিনামাত কণ্ঠদান কৰাৰ উপৰি ''দেহাজান'', ''ছিণ্ডিকেট'', ''চিকুণ আপী''<ref name="YouTube-ChikunApi">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=WQgnlsuf2d8 |title=Chikun Api |website=YouTube |access-date=2026-09-27 }}</ref> আদি ভিচিডিত কণ্ঠদান কৰিছে। ''তৰা'' শীৰ্ষক ভিচিদডিত কুমাৰ ভৱেশে প্ৰয়াত ভিতলি দাসৰ সৈতে '<nowiki/>''লপককৈ-ঘপককৈ''<nowiki/>' নামৰ এটি নাঙেলি গীত গাইছিল । ভৱেশে ব্ৰজেন বৰা পৰিচালিত ৩১ অক্টোবৰ, ২০০১ তাৰিখে মুক্তিপ্ৰাপ্ত অসমীয়া বোলছবি ''গৰম বতাহ-''ৰ এটি গীত ''<nowiki/>'বহাগ মাহত গছৰ ডালত'<nowiki/>'' কণ্ঠদান কৰিছিল I<ref>[[ব্ৰজেন বৰা]]</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zubeen_Garg_discography[[২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ তালিকা]]</ref> == অভিনয় == কুমাৰ ভৱেশে ২০১২ চনত এলপাইন প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত '<nowiki/>''দেহাজান''<nowiki/>' শীৰ্ষক ভিচিডি ছবিত অভিনেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ৰজী প্ৰডাকচনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত '<nowiki/>''প্ৰীয়ামনি'' ' শীৰ্ষক ভিচিডি আৰু ২০১৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ '''ভাৱৰীয়া''<nowiki/>'-ত সৰু চৰিত্ৰ এটাত অভিনয় কৰিছিল।<ref><nowiki>https://www.sentinelassam.com/amp/story/cities/guwahati-city/from-the-street-to-silver-screen-bhaworiya</nowiki></ref> টেলিভিছনত অভিনয় হিচাপে তেওঁ ৰং চেনেলত প্ৰচাৰিত '<nowiki/>''বকুলতলৰ আদালত''<ref name=":2" /> ' শীৰ্ষক ধাৰাবাহিক খনৰ মুখ্য গীতটিত অভিনয় কৰিছিল । == চৰকাৰী স্বীকৃতি আৰু সমাজসেৱা == * ''ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ জিলা আইকন (২০২৪):'' ২০২৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে কামৰূপ জিলা প্ৰশাসন আৰু নিৰ্বাচন বিভাগৰ (SVEEP) তৰফৰপৰা কুমাৰ ভৱেশক আনুষ্ঠানিকভাৱে কামৰূপ জিলাৰ "ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ তথা জিলা আইকন" (District Icon for SVEEP) হিচাপে মনোনীত কৰা হয়। জিলা উপায়ুক্ত কীৰ্তী জল্লীৰ উপস্থিতিত ভোটাৰ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে তেওঁ বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="Sentinel-Kamrup-SVEEP">{{Cite web |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/mascots-icons-and-theme-song-to-encourage-voters-participation-in-kamrup |title=Mascots, Icons and Theme Song to Encourage Voters' Participation in Kamrup |website=The Sentinel Assam |access-date=2026-09-27 }}</ref> * ''মানৱীয়তা:'' অসমৰ এজন জ্যেষ্ঠ তথা অসুস্থ কণ্ঠশিল্পী কুমাৰ সঞ্জীৱৰ দুৰৱস্থাৰ কথা ফেচবুক প’ষ্টৰ জৰিয়তে পোহৰলৈ আনি তেওঁ অসম চৰকাৰৰ তৰফৰপৰা এক লাখ টকাৰ তাৎক্ষণিক চিকিৎসা সাহায্য CMO-ৰপৰা লাভ কৰাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত মূল হোতা হিচাপে কাম কৰিছিল। * তেওঁ ২০২৬ চনত উজনি অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাত হোৱা বানপীড়িত লোকসকলৰ বাবে অৰ্থ সংগ্ৰহ কৰি সাহায্য প্ৰদান কৰিছিল ।<ref>https://www.facebook.com/share/v/1CJyoyPwrX/</ref><ref>https://www.instagram.com/reel/DbaU1LgkYm-/</ref> * কোৰোণা মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁ "কোৰোণা ভেকচিন" আৰু "নাযাবা নাযাবা ঘৰৰ বাহিৰত" শীৰ্ষক দুটি গীতেৰে ৰাইজক কোৰোণা ভেকচিন লবলৈ আৰু ঘৰৰ বাহিৰলৈ ওলাই নাযাবলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছিল ।<ref>https://www.etvbharat.com/assamese/assam/sitara/tv-and-theater/singer-kumar-bhabesh-awareness-for-covid-19-etv-bharat-news/assam20200418200818260</ref> * গুৱাহাটী মহানগৰীৰ বানপানী সমস্যাক চৰকাৰৰ আগত দাঙি ধৰিব পৰাকৈ তেওঁ গীত "বানপানী" সৃষ্টি কৰিছিল ।<ref>https://www.shazam.com/song/1631022986/baan-pani</ref> == লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মান == * ''নুনমাটি বিহু সন্মিলন বঁটা (২০০৫):''শ' সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ পৰিৱেশনকাৰী প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান লাভ। * ''ইউটিউব চিলভাৰ ক্ৰিয়েটৰ বঁটা (Silver Play Button):'' [[ইউটিউব]]ৰ তৰফৰপৰা ১ লাখ চাবস্ক্ৰাইবাৰ অতিক্ৰম কৰা চিলভাৰ মাইলষ্ট’ন বঁটা। * ''সুধাকণ্ঠ ড° ভূপেন হাজৰিকা সোঁৱৰণী সংগীত শিল্পী বঁটা (২০১৮):'' নগাঁও জিলাৰ কামপুৰৰ সামাজিক অনুষ্ঠান ‘আচপাচ’ৰদ্বাৰা প্ৰদত্ত। * ''জুবিন গাৰ্গ সমন্বয় বঁটা (২০২২):'' সন্মিলিত জনকল্যাণ মঞ্চ, পলাশবাৰীৰ তৰফৰপৰা প্ৰদত্ত। * ''কামাতাশ্ৰী বঁটা (২০২২):'' কামাতাপুৰ কোচ-ৰাজবংশী শিল্পী সমাজৰ উদ্যোগত ফকিৰাগ্ৰামত প্ৰদত্ত। * ''সংগীতৰত্ন ৰামধেনু বঁটা (২০২২):'' বিহগী মিডিয়া গ্ৰুপ, অসমৰ পূৰ্ণাংগ অধিৱেশনত প্ৰদত্ত শ্ৰেষ্ঠ শিল্পীৰ সন্মান। * ''কণ্ঠশ্ৰী বঁটা (২০২২):'' সংগীত গ্ৰুপ অফ ক্ৰিয়েচনৰ উদ্যোগত প্ৰয়াত বাণেশ্বৰ দেৱ শৰ্মা সোঁৱৰণী বিশেষ ৰাজ্যিক বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ২০২২ বৰ্ষৰ সন্মানীয় কণ্ঠশ্ৰী বঁটা। * ''আন্তৰিক অভিনন্দন সন্মান (২০২৩):'' বৰপুখুৰী শিশুখেল সমিতি আৰু পদুমকলি সংঘ (ওদালগুৰি জিলা)ৰ সোণালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন উপলক্ষ্য্য্যে প্ৰদত্ত। * ''ৰূপালী কণ্ঠ উপাধি:'' উপৰহালী কণ্টিপুৰ সুৰক্ষা সমিতিৰফালৰপৰা ২০২৩ বৰ্ষত ৰূপালী কণ্ঠ উপাধি প্ৰদান। * ''গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন (বৰ্তমান প্ৰসাৰ ভাৰতী)ৰ গীতিমালিকা অনুষ্ঠানৰ বঁটা:'' গুৱাহাটী দূৰদৰ্শনৰদ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত গীতিমালিকা অনুষ্ঠানত সৰ্বোচ্চ অনুৰোধৰ গীতৰ গায়ক বঁটা লাভ। * ''মান বঁটা (২০১১):'' মিৰ্জা জ্যোতিনগৰ ৰাইজ গয়ৰহ, মিৰ্জা, কামৰূপ, অসমৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা মান বঁটা। == ব্যক্তিগত জীৱন == কুমাৰ ভৱেশে কামৰূপ জিলাৰ লঙ্কেশ্বৰৰ নিবাসী হিৰামনি দাসক বিয়া কৰায়।<ref>https://www.facebook.com/groups/853657704798360/posts/3000144613482981/</ref> তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান । চানভি তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী আৰু প্ৰিছ হল তেওঁলোকৰ পুত্ৰ । == বিতৰ্ক == ২০১০ চনত [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক [[প্ৰীতম]]ৰ ''জোৰ কা ঝটকা'' গীতক লৈ কুমাৰ ভৱেশে সুৰৰ সাদৃশ্যৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল। ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভৱেশে অভিযোগ কৰিছিল যে গীতটোৰ মুখড়া তেওঁৰ ‘<span lang="as" dir="ltr">''Dehati Lahi Lahi''’</span> আৰু অন্তৰা ‘''Ruksana''’ গীতৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।কেইটামান গীতৰ সুৰৰ সৈতে ''জোৰ কা ঝটকা''ৰ সাদৃশ্য থকাৰ অভিযোগ কৰিছিল আৰু বিষয়টোত পৰৱৰ্তী আইনী পৰামৰ্শ লোৱাৰ কথা কৈছিল।<ref name="TOI-Bhabesh-Pritam">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/assamese-singer-kumar-bhabesh-isnt-satisfied-with-pritams-explanation-to-his-plagiarism-charges-says-bhabesh-i-am-a-folk-singer-of-assam-hence-i-am-aware-of-rabha-jikir-jaari-and-theonaam-of-pal-naam-there-are-no-influences-of-rabha-in-zkj-one-can-find-some-flavour-of-jikir-and-jaari-in-the-songs-antara-but-the-main-tune-of-pritamdas-song-has-been-lifted-from-my-songs-i-will-wait-for-my-legal-advisor-to-suggest-my-next-course-of-action-/articleshow/6970204.cms |title=Assamese singer Kumar Bhabesh isn't satisfied with Pritam's explanation to his plagiarism charges |website=The Times of India |date=2010-11-22 |access-date=2026-09-27 }}</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/action-replayy-controversy-continues/articleshow/6970266.cms</ref><ref>https://rajdweep.blogspot.com/2010/11/zor-ka-jhatka-pritam-accused-of-lifting.html?m=1</ref> ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কুমাৰ ভৱেশে তেওঁৰ ''নাজাবা নাজাবা'' ''মোকে এৰি থৈ'' গানটো অনুমতি অবিহনে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। Pratidin Time-ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, গানটোৰ মূল সুৰ আৰু সংগীত ব্যৱহাৰ কৰি কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত পৰিৱৰ্তিত কথাৰে এটা ভিডিঅ' প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। কুমাৰ ভৱেশে দাবী কৰে যে তেওঁৰ অনুমতি অবিহনে এই সংস্কৰণটো প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল আৰু ভিডিঅ'টো আঁতৰোৱা নহ'লে আইনী পৰামৰ্শ লোৱাৰ কথা কয়।<ref>https://www.pratidintime.com/assam-assembly-election-2026/singer-kumar-bhabesh-alleges-ai-misuse-of-najaba-najaba-song-to-target-congress-11455716</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] jifyltb6jightzeitf78wnqg8130lj0 0 139790 640903 639817 2026-10-01T18:58:54Z JyotiPN 22102 added [[Category:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 640903 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = ডিজি | image = Diffenent sizes of Dizi.jpg | background = সুষিৰ বাদ্য | hornbostel_sachs = ৪২১.১২১.১২ | hornbostel_sachs_desc = আঙুলিৰ ফুটা থকা কাষেৰে বতাহ উৰুৱাই দিয়া খোলা বাঁহী | related = {{flatlist| * [[অলটো বাঁহী]]। * [[বনছুৰি]] * [[বেছ বাঁহী]]। * [[কণ্ট্ৰা-অলটো বাঁহী]] * [[কনট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[:zh:篪|চি]]। * [[dangjeok]]। * [[ডেজিয়াম]] * [[ডান্সো]] * [[ডাইপল]] * [[ডাবল কনট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[fife (সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ)|fife]] * [[হোটচিকু]] * [[হুন (যন্ত্ৰ)|হুন]] * [[হাইপাৰবেছ বাঁহী]] * [[আইৰিছ বাঁহী]]। * [[জাংগেম]] * [[কাভাল]] * [[কাগুৰাবুয়ে]] * [[কমাবুয়ে]] * [[মিণ্টেকি]] * [[ney]] * [[নোহকান]] * [[অকাৰিনা]] * [[প্যালেণ্ডাগ]] * [[পিকোলো]] * [[পাইপ আৰু টেবৰ]] * [[quena]] * [[ৰেকৰ্ডাৰ (সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ)|ৰেকৰ্ডাৰ]] * [[sáo]] * [[শকুহাচি]]। * [[shinobue]] * [[চাবকণ্ট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[চুলিং]] * [[টিনৰ হুইচেল]] * [[ট্ৰেবল বাঁহী]] * [[tumpong]] * [[টুংসো]] * [[স্থান]] * [[ধোৱা]] * [[পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহী]] * [[xiao (বাঁহী)|xiao]]। * [[xun (যন্ত্ৰ)|xun]] * [[যক (যন্ত্ৰ)|য়ক]] }} | sound sample = {{Audio sample|file=DiZi Chinese Flute Sample.ogg|header=no}} }} '''ডিজি'''  (চীনা: 笛子; পিনয়িন: dízi, উচ্চাৰণ [tǐt͡sɨ]) হৈছে এখন চীনা অনুভূমিক বাাঁহী। এইটো কেতিয়াবা ডি (笛) বা হেংডি (橫笛 ) নামেৰেও জনা যায় আৰু ইয়াৰ ভিতৰত কুডি (曲笛), বাংডি (梆笛) আৰু চিনডি (新笛) আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে। এইটো এটা প্ৰধান চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ যি চীনা লোকসংগীতৰ বহুতো শৈলীত, চীনা অপেৰাত, সেইদৰে আধুনিক চীনা বাদ্যদলটোতো বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হয়। ডিজি  চীনা লোকসকলৰ মাজতো এটা জনপ্ৰিয় বাদ্যযন্ত্ৰ, কাৰণ ইয়াক তৈয়াৰ কৰাটো সহজ আৰু লৈ ফুৰাটোও সহজ। .{{efn|This is in contrast to the ''[[Xiao (flute)|xiao]]'', a vertical bamboo flute which has historically been favored by scholars and the upper classes.}} অধিকাংশ দিজি বাঁহেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়, যিয়ে এইটো বুজায় যে কিয় দিজিক কেতিয়াবা চীনা বাঁহীৰ দৰে সাধাৰণ নামৰেও জনা যায়। অৱশ্যে, "বাঁহ" সম্ভৱতঃ পশ্চিমীয়া দেশৰ "কাঠৰ বাদ্যযন্ত্ৰ"ৰ দৰে চীনা বাদ্যযন্ত্ৰৰ এক শ্ৰেণীবিভাজন। উত্তৰ চীনৰ ডিজি বেঙেনা বা বেঙেনা ৰঙৰ বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়, আনহাতে চুঝৌ আৰু হাংঝৌত তৈয়াৰ কৰা ডিজি বগা বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। চাওঝৌৰ দৰে দক্ষিণ চীনৰ অঞ্চলসমূহত নিৰ্মিত ডিজি সাধাৰণতে অতি পাতল, কম ওজনৰ, উজ্জ্বল ৰঙৰ বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ স্বৰ বহুত শান্ত হয়। যদিও বাঁহ ডিজিৰ বাবে সাধাৰণ সামগ্ৰী, আন ধৰণৰ কাঠ, বা আনকি শিলৰপৰাও তৈয়াৰ কৰা ডিজি পোৱাটোও সম্ভৱ। জেড ডিজি (বা 玉笛; yùdi) ইয়াৰ সৌন্দৰ্য্যত আগ্ৰহী সংগ্ৰাহকসকলৰ মাজত আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰদৰ্শনৰ মানৰ সৈতে খাপ খোৱা ৰূপৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বিচাৰি ফুৰা পেছাদাৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদকসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়; কিন্তু জেড ডিজিৰ বাবে সম্ভৱতঃ শ্ৰেষ্ঠ সামগ্ৰী নহয় কাৰণ ধাতুৰ দৰে জেডৰো  সম্ভৱতঃ বেছি প্ৰতিধ্বনিত বাবে প্ৰতিধ্বনিযুক্ত বাঁহৰ দৰে স্বৰৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাৰ ক্ষমতা নাথাকে। .{{dubious|date=October 2015}}<ref name="materials">{{cite web|url=http://members.iinet.net.au/~mtattersall/Articles/Woodwind_Materials.htm|author=Malcolm Tattersall|title=Does It Matter What It's Made Of?|date=Feb 2007|access-date=September 7, 2018}}</ref> দিজি চীনৰ একমাত্ৰ বাঁহী নহয়। অন্যান্য চীনা বাঁহৰ বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে উলম্বভাৱে শেষৰফালে ফুওৱা শ্বিয়াঅ ' আৰু কৌডি। == ইতিহাস == পুৰাতত্ত্ববিদসকলে এনে কিছু প্ৰমাণ আৱিষ্কাৰ কৰিছে যিয়ে ইংগিত দিয়ে যে সাধাৰণ অনুভূমিক বাণীবোৰ (যদিও  ডিজিৰ বিশেষ ম'কং অবিহনে) ৯,০০০ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি চীনত বিদ্যমান। এই যুগৰ হাড়ৰ বাঁহীৰ टुক্ৰাবোৰ এতিয়াও বজাব পৰা যায় আৰু বিন্ধা কৰাৰ স্থান আদিৰ ক্ষেত্ৰত সেইবোৰ আধুনিক সংস্কৰণৰ সৈতে যথেষ্ট একেই। চীনৰ কেন্দ্ৰীয় হেনান প্ৰদেশৰ জিয়াহু (Jiahu) নব্যপ্ৰস্তৰ যুগৰ ক্ষেত্ৰখনত  খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭,০০০ – ৫,০০০ চনৰ বাঁহী পোৱা গৈছে, যিবোৰ সম্ভৱতঃ এতিয়ালৈকে আৱিষ্কাৰ হোৱা আটাইতকৈ প্ৰাচীন বজাব পৰা বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.bnl.gov/bnlweb/pubaf/pr/1999/bnlpr092299.html|title=Brookhaven Lab Expert Helps Date Flute Thought to be Oldest Playable Musical Instrument|author=Brookhaven National Laboratory|date=September 22, 1999|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114055016/https://www.bnl.gov/bnlweb/pubaf/pr/1999/bnlpr092299.html|archivedate=January 14, 2016}} (also published at [https://www.sciencedaily.com/releases/1999/10/991005071115.htm ScienceDaily ("Brookhaven Lab Expert Helps Date Flute Thought To Be Oldest Playable Musical Instrument")]</ref>এই বা‌ণীবোৰ পাঁচৰপৰা আঠটা ফুটাৰে খোদিত কৰা হৈছিল আৰু প্ৰায় এক অক্টেভ পৰিসৰৰ শব্দ উৎপাদন কৰিব পাৰে।<ref name="Met">{{cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/jiah/hd_jiah.htm|title=Jiahu (ca. 7000–5700 B.C.)|last=Tedesco|first=Laura Anne|website=Heilbrunn Timeline of Art History|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|date=October 2000}}</ref> আমি আজি যি ডিজিৰ বিষয়ে জানো সেইটো প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতিকাৰ, <ref name="br">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/594758/di|title=di (musical instrunment)|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref> আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ বাঁহৰ ডিজিৰ উদাহৰণো পোৱা গৈছে।<ref name="Howard">{{cite book|title=Xun Xu and the politics of precision in third-century AD China|author=Howard L. Goodman|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2010|page=226|isbn=978-90-04-18337-7}}</ref> এই বাণীবোৰৰ সমগ্ৰ বিশ্বৰ বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ আন সাধাৰণ বাণীবোৰৰ সৈতে কিছুমান সাদৃশ্য আছে। বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ বহুতো উদাহৰণত এটা ফুটা কৰা হাড়ৰ টুকুৰা থাকে, যিটো ইয়াৰ ফাঁপা গঠনৰ বাবে সামগ্ৰী হিচাপে অতি উপযুক্ত। হাড়ৰ বা‌ণীবোৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি জ্ঞাত উদাহৰণবোৰ প্ৰায় ৪২,০০০ বছৰ আগৰ।<ref>{{Cite book|last=Chukov (Eds.)|first=T. V. Petkova & V. S.|url=http://centerprode.com/conferences/2IeCSHSS.html|title=2nd International e-Conference on Studies in Humanities and Social Sciences: Conference Proceedings|date=2018|publisher=Center for Open Access in Science, Belgrade|isbn=978-86-81294-01-7|language=en-us|doi=10.32591/coas.e-conf.02.01001f|s2cid=192322971}}</ref> === আধুনিক পৰিৱৰ্তন === [[চিত্ৰ:Dizi dimo.jpg|thumb|ডিজিৰ ওপৰত থকা ডিমোৰ ক্ল’জ-আপ, লগতে ডিজিৰ ধাতুৰ সংযোগ। ]] পৰম্পৰাগতভাৱে ডিজি (dizi) বাঁহৰ এটা মাত্ৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। যদিও ই সহজ আৰু সৰল, বাঁহ কটাৰ পিছত ইয়াৰ মূল সুৰ সলনি কৰাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে, যাৰ ফলত আধুনিক চীনা অৰ্কেষ্ট্ৰাত আন বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত বজোৱাৰ সময়ত ই এক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ১৯২০ৰ দশকত সংগীতজ্ঞ ঝেং জিনৱেনে (Zheng Jinwen, ১৮৭২–১৯৩৫) দুটা চুটি বাঁহৰ টুকুৰা সংযোগ কৰিবলৈ তামৰ জোৰা লগাই এই সমস্যাৰ সমাধান কৰে। এই পদ্ধতিয়ে বাঁহৰ দৈৰ্ঘ্য সলনি কৰি ইয়াৰ মূল সুৰটো সূক্ষ্মভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুবিধা দিছিল।<ref name="paradigm">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GxCF5Q3BvYgC&pg=PA212|author=Frederick Lau|title=Beyond the May Fourth Paradigm: In Search of Chinese Modernity|editor=Kai-wing Chow|publisher=Lexington Books|year=2008|pages=212–215|isbn=978-0739111222}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.suona.com/instr/ph20011022d.htm|script-title=zh:談談民族管樂器聽覺訓練在演奏中的作用|language=zh|author={{zh|labels=no|陳正生}}|date=22 October 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402091040/http://www.suona.com/instr/ph20011022d.htm|archivedate=2 April 2015|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=27 September 2026|deadurl=yes}}</ref> পৰম্পৰাগত ডিজিত আঙুলিৰ বিন্ধাবোৰ প্ৰায় সমান দূৰত্বত থাকে, যিয়ে সম্পূৰ্ণ সুৰ আৰু তিনি-চতুৰ্থাংশ সুৰৰ মিশ্ৰিত সুৰৰ সৃষ্টি কৰে। নতুন সুৰ উৎপন্ন কৰিবলৈ ঝেঙে বিন্ধাৰ স্থান সলনি কৰিছিল। ২০ শতিকাৰ মাজভাগত ডিজি নিৰ্মাতাসকলে আঙুলিৰ বিন্ধাৰ স্থান পুনৰ সলনি কৰি সম-সংম্ৰভ সুৰ বজোৱাৰ উপযোগী কৰি তোলে, যিটো নতুন সংগীতৰ বিকাশ আৰু সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় আছিল, যদিও কুংকু সংগতৰ দৰে কামত পৰম্পৰাগত ডিজি ব্যৱহাৰ হৈয়েই আছে। ১৯৩০ৰ দশকত, ১১টা বিন্ধাযুক্ত সম্পূৰ্ণ ক্ৰ'মেটিক সংস্কৰণৰ ডিজি তৈয়াৰ কৰা হৈছিল যাক চিন্দি বুলি কোৱা হয়, ইয়াৰ সুৰৰিসৰ დას্বিনী বাঁহীৰ দৰে। অৱশ্যে, ৰূপান্তৰিত ডিজিৰ অতিৰিক্ত বিন্ধাবোৰে ঝিল্লীক কাৰ্যকৰীভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাত বাধা দিয়ে, গতিকে এই বাদ্যযন্ত্ৰটোত পৰম্পৰাগত ডিজি পৰিয়ালৰ স্বাভাৱিক ধ্বনিশৈলী বা সুৰৰ বিশেষত্ব নাথাকে। .{{Citation needed|date=June 2021}} যদিও বাংদি (ৱেষ্টাৰ্ণ পিকোলোৰ পৰিসৰত সুৰযুক্ত) আৰু কুদি (বাংদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ তলৰ) আটাইতকৈ বেছিকৈ প্ৰচলিত, অন্যান্য ডিজিৰ ভিতৰত আছে জিয়াওদি/গাওয়িনদি (বাংদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ ওপৰত), দাদি/দিয়িনদি (কুদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ তলৰ), আৰু দেইদি/দিয়িন্দাদি (কুদিৰ তুলনাত এটা অক্টেভ তলত)। .{{Citation needed|date=June 2021}} === আৱৰণ === [[চিত্ৰ:Diziricepaper.jpg|thumb|ডিজি বাঁহৰ আৱৰণ, বা ডিমো]] য'ত বেছিভাগ সৰল বাঁহীৰ মাজত কেৱল এটা ফুঁৱা ফুটা (চীনা ভাষাত চুই কং (吹孔) বুলি জনা যায়) আৰু আঙুলিৰ ফুটা থাকে, ডিজিৰ এম্ব'চাৰ আৰু আঙুলিৰ ফুটাৰ মাজত এটা অতি বেলেগ অতিৰিক্ত ফুটা থাকে, যাক মো কং (膜孔) বোলা হয়। ডিমো (笛膜, lit. "di membrane") নামৰ এটা বিশেষ পৰ্দা, যিটো প্ৰায় কলাৰ দৰে খোলাৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয় (বাঁহৰ কোষৰ ভিতৰৰ ছালৰপৰা তৈয়াৰ কৰা), এই গাঁতৰ ওপৰত টান কৰি আঠা লগোৱা হয়, পৰম্পৰাগতভাৱে এজিয়াও নামৰ পদাৰ্থৰে, যিটো পশুৰ আঠা। ডিমো আঠা লগাবলৈ হালধিৰ ৰসও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, কিন্তু ইয়াৰ স্থায়ী সলনি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাটো বাঞ্ছনীয় নহয়। ডিমোৰ মাজত মিহি বলিৰেখা সৃষ্টি কৰি ভেদকাৰী বাজি টিম্বাৰ সৃষ্টি কৰা এই প্ৰয়োগ প্ৰক্ৰিয়াটো নিজৰ বাবেই এক কলা। ডিমো-আবৃত মো কঙে ডিজিয়ে উৎপন্ন কৰা শব্দৰ ওপৰত এক সুকীয়া অনুৰণন প্ৰভাৱ পেলায়, ইয়াক উজ্জ্বল আৰু জোৰেৰে কৰি তোলে, আৰু চূড়ান্ত সুৰটোক এটা গুঞ্জনময়, নাকৰ গুণগত মান দিবলৈ হাৰমনিক যোগ কৰে। ডিজিৰ ৰেঞ্জ তুলনামূলকভাৱে বৃহৎ, ই প্ৰায় দুই-চতুৰ্থাংশ অষ্টক সামৰি লয়। নবীনসকলৰ বাবে অনুশীলনৰ সময়ত মকং ঢাকিবলৈ ডিমোৰ ঠাইত টেপ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছিভাগ পেছাদাৰীয়ে বিশেষকৈ পৰিৱেশন কৰাৰ সময়ত ডিমো ব্যৱহাৰ কৰে। === পৰিৱেশন শৈলী আৰু কৌশল === [[চিত্ৰ:Zhongruan - NENU - CPMT.jpg|thumb|এজন ঝুডি আৰু এজন ঝংগ্ৰুয়ান দোভাষী, নেনু লোককথা অৰ্কেষ্ট্ৰাৰপৰা। ]] সমসাময়িক 'ডিজি' শৈলী বা পেছাদাৰী কনজাৰ্ভেটৰী ৰেপাৰ্টৰীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিদ্যালয়সমূহক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়: উত্তৰ আৰু দক্ষিণ, প্ৰতিটো শৈলীৰ ডিজি আৰু বজোৱাৰ কৌশলত বিভিন্ন পছন্দ থাকে, সুৰৰ সজ্জা আৰু অলংকাৰৰ বাবে বিভিন্ন পদ্ধতি থাকে।<ref>{{cite book|author=Frederick Lau|title=Music in China|publisher=Oxford University Press|year=2008|pages=43–45|isbn=978-0-19-530124-3}}</ref> * উত্তৰ বিদ্যালয় (বেইপাই) – উত্তৰ স্কুলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ডিজি বাংডিৰ মাত চুটি আৰু উচ্চ, আৰু ইয়াৰ শব্দৰ মান উজ্জ্বল আৰু অধিক শিখৰ। উত্তৰ চীনত ইয়াক কুংকু আৰু বাংজি অপেৰাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আৰু লগতে এৰেণ্টাইৰ দৰে আঞ্চলিক সংগীত ধাৰাতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উত্তৰ স্কুলৰ ডিজি সংগীতৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে দ্ৰুত, ছন্দময় আৰু ভাৰ্চুৱেল বজোৱা, গ্লিছাণ্ডো, ট্ৰেম'লো, ফ্লাটাৰ টংগুইং, আৰু দ্ৰুত জিভাৰ দৰে কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা। * দক্ষিণৰ বিদ্যালয় (নানপাই) – দক্ষিণ চীনত কুডি হৈছে কুনকু অপেৰাৰ মুখ্য সুৰীয়া বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু ইয়াক জিয়াংনান চিঝুৰ দৰে সংগীততো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই দীঘলীয়া, আৰু ইয়াৰ সুৰ অধিক মৃদু, গীতিময়। দক্ষিণৰ স্কুলৰ সংগীত সাধাৰণতে লেহেমীয়া হয়, আৰু অলংকাৰসমূহ প্ৰধানকৈ চুটি সুৰীয়া পাক, ট্ৰিল, আৰু এপ'জিয়াটুৰা বা গ্ৰেচ নোট। ডিজি প্ৰায়ে বিভিন্ন "উন্নত" কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বজোৱা হয়, যেনে বৃত্তাকাৰ উশাহ-নিশাহ, স্লাইড, পপড নোট, হাৰমনিক, "ফ্লাইং ফিংগাৰ" ট্ৰিল, মাল্টিফ'নিক্স, ফ্লাটাৰটংগুইং, আৰু ডাবল-টংগুইং, যিবোৰ একেধৰণৰ বাদ্যযন্ত্ৰতও সাধাৰণ, যেনে পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহী আৰু ৰেকৰ্ডাৰ। বেছিভাগ পেছাদাৰী খেলুৱৈৰে সাতটা ডিজিৰ এটা চেট থাকে, প্ৰত্যেকৰে চাবি (আৰু আকাৰ) বেলেগ বেলেগ। ইয়াৰ উপৰি মাষ্টাৰ প্লেয়াৰ আৰু চৰাইৰ গীতৰ দৰে সুকীয়া শব্দ বিচৰাসকলে অতি সৰু বা অতি ডাঙৰ ডিজি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। == পৰিৱেশকসকল == [[চিত্ৰ:GuHongzhongNightRevels2-closeup.jpg|thumb|দ্বাদশ শতিকাৰ ছং বংশৰ চিত্ৰকলাৰ নাইট ৰিভেলছ অৱ হান জিজাইৰ বিশদ বিৱৰণ য'ত দুজন ডিজি বাদকক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, য'ত তিনিজন গুয়ান (প্ৰাচীন অব'ৰ দৰে বাদ্যযন্ত্ৰ) বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু এটা পাইবান (কাঠৰ ক্লাপাৰ) আছে। ]] ২০ শতিকাৰ কেইবাজনো প্ৰধান পৰিৱেশকে নতুন কনজাৰ্ভেটৰী পেছাদাৰী কনচাৰ্ট ৰেপাৰ্টৰীত ডিজি বজোৱাত অৰিহণা যোগাইছে, প্ৰায়ে আঞ্চলিক লোকশৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বা তাৰপৰা অভিযোজিত। চীনা কমিউনিষ্ট বিপ্লৱৰ পিছত আৰু য়ান'আন মঞ্চৰ আলোচনা অনুসৰি এই বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ জনপ্ৰিয় শিপাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰা হৈছিল আৰু বিপ্লৱী সংগীতত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|date=2 September 2023|title=China's Communist Party has co-opted ancient music|newspaper=[[The Economist]]|url=https://www.economist.com/china/2023/08/31/chinas-communist-party-has-co-opted-ancient-music|url-access=subscription|access-date=2023-09-02|issn=0013-0613|quote=The party has a history of co-opting music for its own causes. Under Mao Zedong ostensibly old folk songs were rewritten with revolutionary lyrics and sometimes composed from scratch, says Kai Tang of the University of Music and Performing Arts Vienna. The solo repertory associated with the dizi, a traditional form of flute, was composed almost entirely after 1949 and, in the early days, made up mostly of revolutionary music.}}</ref><ref>{{cite news|date=1995|doi=10.2307/834499|first=Frederick|issn=0044-9202|issue=1|last=Lau|pages=133–152|title=Individuality and Political Discourse in Solo "Dizi" Compositions|url=https://www.jstor.org/stable/834499|volume=27|work=Asian Music|jstor=834499}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ফেং জিকুন (冯子存, ১৯০৪–১৯৮৭)ৰ জন্ম হৈছিল হেবেই প্ৰদেশৰ ইয়াংয়ুয়ানত। নম্ৰ উৎপত্তিৰ ফেঙে চীন গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়লৈকে নিজকে এজন লোক সংগীতজ্ঞ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, স্থানীয় গীত আৰু নৃত্যৰ দল, লোকগীত আৰু ষ্টিল্ট নৃত্যত ডিজিৰ লগতে চাৰিটা তৰংগযুক্ত ফিডল ছিহু বজাইছিল। ১৯২০ চনত তাত সংগীতজ্ঞ হিচাপে চাৰি বছৰ কটোৱাৰ পিছত তেওঁ ইনাৰ মংগোলিয়াৰ স্থানীয় অপেৰা এৰেণ্টাইক হেবেইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিয়ে। ১৯৫৩ চনত ফেঙে বেইজিঙৰ ৰাষ্ট্ৰ সমৰ্থিত কেন্দ্ৰীয় গীত আৰু নৃত্য দলত ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু ১৯৬৪ চনত চীন কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিক (বেইজিং)ত শিক্ষকৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। ফেঙে পৰম্পৰাগত লোক সমষ্টিৰ টুকুৰাসমূহক ডিজি একক গীতত অভিযোজিত কৰিছিল, যেনে ছি ছিয়াং ফেং (হেপি ৰিইউনিয়ন), ৱু বাংজি (পাঁচ ক্লেপাৰ), পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিৱেশনত নতুন চীনা কনজাৰ্ভেটৰী পাঠ্যক্ৰমত অৰিহণা যোগাইছিল। ভাৰ্চুৱেল আৰু সজীৱ ফেঙৰ শৈলী উত্তৰ চীনৰ লোকসংগীত পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে পৰিচিত। '''লিউ গুয়ানিউ''' (刘管乐, ১৯১৮–১৯৯০)ৰ জন্ম হৈছিল হেবেইৰ আন'গুও কাউণ্টিত। দৰিদ্ৰ কৃষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা লিউ আছিল এজন পেছাদাৰী লোক সংগীতজ্ঞ যিয়ে ১৯৫২ চনত টিয়ানজিন গীত-নৃত্য দল (টিয়ানজিন গেউটুয়ান)ত এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হোৱাৰ পূৰ্বে গ্ৰাম্য আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ দলত গুয়াঞ্জি, ছুওনা আৰু ডিজি বজাই সামান্য জীৱিকা উপাৰ্জন কৰিছিল। [[চিত্ৰ:Diziplayer.jpg|thumb|এজন ডিজি বাদক]] লিউৱে ফেং জিকুনৰ সৈতে মিলি উত্তৰ ডিজি শৈলীৰ প্ৰতিনিধি বুলি কোৱা হয়। য়িন ঝং নিয়াও (ছাঁত চৰাই), হে পিং গে (শান্তিৰ কপৌ) আৰু গু ছিয়াং (পুৰণি ঘৰ গাঁও)কে ধৰি তেওঁৰ টুকুৰাসমূহ নতুন কনজাৰ্ভেটৰী পেছাদাৰী কনচাৰ্ট ৰেপাৰ্টৰীৰ অংশ হৈ পৰিছে। '''লু চুনলিং''' (陆春龄, ১৯২১–২০১৮)ৰ জন্ম হৈছিল চাংহাইত। ১৯৪৯ চনৰ আগৰ চাংহাইত লুৱে ত্ৰিছ্বা চালকৰ কাম কৰিছিল যদিও এজন অপেছাদাৰী সংগীতজ্ঞও আছিল, জিয়াংনান ছিঝু লোকগোষ্ঠীৰ ৰেপাৰ্টৰী পৰিৱেশন কৰিছিল। ১৯৫২ চনত লুৱে চাংহাই ফ'ক এন্সেম্বল (Shanghai minzu yuetuan)ৰ সৈতে ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হয়, আৰু ১৯৭১ চনৰপৰা ১৯৭৬ চনলৈকে চাংহাই অপেৰা কোম্পানী (Shanghai geju yuan) ত। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চাংহাই কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিকত অধ্যাপনা কৰে, আৰু ১৯৭৮ চনত সহযোগী অধ্যাপক হয়। লুৱে বহু দেশৰ লগতে সমগ্ৰ চীনতো অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি বহু ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। তেওঁৰ ডিজি খেলা শৈলী সাধাৰণতে জিয়াংনান ডিজি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছে। লু চুনলিং, ঝৌ হাও, ঝৌ হুই, আৰু মা শ্বেংলংৰে গঠিত বিখ্যাত জিয়াংনান ছিঝু সংগীত পৰিৱেশন চতুৰ্থী দলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সদস্য হিচাপে তেওঁ সুপৰিচিত। তেওঁৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত জিনচি (আজি আৰু কালি) অন্যতম। '''ঝাও ছংটিং''' (赵松庭, ১৯২৪–২০০১)ৰ জন্ম হৈছিল ঝেজিয়াঙৰ ডংগিয়াং কাউণ্টিত। ঝাওৱে ঝেজিয়াঙত শিক্ষক হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, আৰু চাংহাইত আইন আৰু চীনা আৰু পশ্চিমীয়া সংগীতৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৯৪০ চনত তেওঁ ঝেজিয়াঙত সংগীত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰে, আৰু ১৯৫৬ চনত ঝেজিয়াং গীত আৰু নৃত্য দল (ঝেজিয়াং শ্বেং গেউটুয়ান)ৰ ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হয়। মধ্যবিত্তীয় পটভূমিৰ বাবেই ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰত ঝাওৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল আৰু তেওঁক অভিনয় কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ তেওঁ বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকাইছিল যিসকলে আগশাৰীৰ পেছাদাৰী ডিজি খেলুৱৈ হৈ পৰিছিল, আৰু ডিজি ডিজাইনক পৰিশোধন কৰিছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁক পুনৰ পূৰ্বৰ পদত নিযুক্তি দিয়া হয়। ঝাওৰ ৰচনাৰ ভিতৰত আছে ছান ৱু কি (তিনি-পাঁচ-সাত) যিটো ৱুজু (ঝেজিয়াং পৰম্পৰাগত অপেৰা)ৰ এটা সুৰৰ আধাৰত নিৰ্মিত। '''ইউ জুনফা''' ( ইংৰাজী : Yu Xunfa; 俞逊发, ১৯৪৬–২০০৬) আছিল চাংহাইৰ এজন বিশিষ্ট ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক আৰু সুৰকাৰ। তেওঁ চাংহাই নেচনেল অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু চাংহাইৰ চাইনিজ ডিজি কালচাৰ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। চীন গণৰাজ্যৰ ৰাজ্যিক পৰিষদে তেওঁক জীৱন কৃতিত্ব বঁটাৰ লগতে ৰাজ্যখনৰপৰা আজীৱন বিশেষ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯৭১ চনত কৌডি উদ্ভাৱন কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত। '''মা ডি''' (馬迪) বৰ্তমানৰ সুৰকাৰ আৰু এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ ওপৰত তেওঁৰ কৌশলৰ বাবে পৰিচিত। '''টাং জংকিয়াও''' (唐俊乔) চাংহাই চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰা, নিউয়ৰ্ক ফিলহাৰ্মনিক, আৰু লণ্ডন চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ লগতে ক্ৰাউচিং টাইগাৰ, হিডেন ড্ৰেগন চিনামাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিৱেশন কৰা এজন অনুশীলনকাৰী।<ref>{{cite news|last1=Chen|first1=Nan|title=Worthy envoy for the flute|url=http://www.chinadaily.com.cn/culture/2017-10/06/content_32905240.htm|accessdate=19 November 2017|publisher=[[China Daily]]|date=6 October 2017}}</ref> == অন্যান্য সংগীত ধাৰাত ব্যৱহাৰ == '''ৰন কৰ্ব''' (龍笛 (音樂家) বা ধ্বনিগতভাৱে অনুবাদ কৰা হৈছে "雷恩寇伯"), কানাডাৰ টৰণ্টোত জন্মগ্ৰহণ কৰা, আন বহুতো বিশ্বৰ কাঠবতাহৰ সৈতে ডিজি বজোৱা প্ৰথমজন বিখ্যাত পশ্চিমীয়া সংগীতজ্ঞ। টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংগীত অনুষদৰপৰা পৰিৱেশনত সন্মানীয় ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ বহু ৰেকৰ্ডিঙত তেওঁ ডিজিক মুখ্য বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ দ্য হোৱাইট কাউণ্টেছ, ৰেলিক হাণ্টাৰ, চাইনা ৰাইজ, আৰু লং লাইফ, হেপিনেছ, এণ্ড প্ৰস্পেৰিটিৰ ছবিৰ চাউণ্ডট্ৰেকত ডিজি ব্যৱহাৰ কৰিছে। ==নোটচ== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} *''নিউ গ্ৰ'ভ ডিকচনেৰী অৱ মিউজিক এণ্ড মিউজিচিয়ানছ'', দ্বিতীয় সংস্কৰণ, ষ্টেনলি চেডি আৰু জন টাইৰেলৰ সম্পাদনাত (লণ্ডন, ২০০১)। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons-inline}} [[শ্ৰেণী:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] qbfjyj7cwh7y5a6giktvnt0wq04eghj 640904 640903 2026-10-01T18:59:10Z JyotiPN 22102 added [[Category:চীনৰ সংস্কৃতি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640904 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = ডিজি | image = Diffenent sizes of Dizi.jpg | background = সুষিৰ বাদ্য | hornbostel_sachs = ৪২১.১২১.১২ | hornbostel_sachs_desc = আঙুলিৰ ফুটা থকা কাষেৰে বতাহ উৰুৱাই দিয়া খোলা বাঁহী | related = {{flatlist| * [[অলটো বাঁহী]]। * [[বনছুৰি]] * [[বেছ বাঁহী]]। * [[কণ্ট্ৰা-অলটো বাঁহী]] * [[কনট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[:zh:篪|চি]]। * [[dangjeok]]। * [[ডেজিয়াম]] * [[ডান্সো]] * [[ডাইপল]] * [[ডাবল কনট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[fife (সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ)|fife]] * [[হোটচিকু]] * [[হুন (যন্ত্ৰ)|হুন]] * [[হাইপাৰবেছ বাঁহী]] * [[আইৰিছ বাঁহী]]। * [[জাংগেম]] * [[কাভাল]] * [[কাগুৰাবুয়ে]] * [[কমাবুয়ে]] * [[মিণ্টেকি]] * [[ney]] * [[নোহকান]] * [[অকাৰিনা]] * [[প্যালেণ্ডাগ]] * [[পিকোলো]] * [[পাইপ আৰু টেবৰ]] * [[quena]] * [[ৰেকৰ্ডাৰ (সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ)|ৰেকৰ্ডাৰ]] * [[sáo]] * [[শকুহাচি]]। * [[shinobue]] * [[চাবকণ্ট্ৰাবেছ বাঁহী]] * [[চুলিং]] * [[টিনৰ হুইচেল]] * [[ট্ৰেবল বাঁহী]] * [[tumpong]] * [[টুংসো]] * [[স্থান]] * [[ধোৱা]] * [[পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহী]] * [[xiao (বাঁহী)|xiao]]। * [[xun (যন্ত্ৰ)|xun]] * [[যক (যন্ত্ৰ)|য়ক]] }} | sound sample = {{Audio sample|file=DiZi Chinese Flute Sample.ogg|header=no}} }} '''ডিজি'''  (চীনা: 笛子; পিনয়িন: dízi, উচ্চাৰণ [tǐt͡sɨ]) হৈছে এখন চীনা অনুভূমিক বাাঁহী। এইটো কেতিয়াবা ডি (笛) বা হেংডি (橫笛 ) নামেৰেও জনা যায় আৰু ইয়াৰ ভিতৰত কুডি (曲笛), বাংডি (梆笛) আৰু চিনডি (新笛) আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে। এইটো এটা প্ৰধান চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ যি চীনা লোকসংগীতৰ বহুতো শৈলীত, চীনা অপেৰাত, সেইদৰে আধুনিক চীনা বাদ্যদলটোতো বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হয়। ডিজি  চীনা লোকসকলৰ মাজতো এটা জনপ্ৰিয় বাদ্যযন্ত্ৰ, কাৰণ ইয়াক তৈয়াৰ কৰাটো সহজ আৰু লৈ ফুৰাটোও সহজ। .{{efn|This is in contrast to the ''[[Xiao (flute)|xiao]]'', a vertical bamboo flute which has historically been favored by scholars and the upper classes.}} অধিকাংশ দিজি বাঁহেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়, যিয়ে এইটো বুজায় যে কিয় দিজিক কেতিয়াবা চীনা বাঁহীৰ দৰে সাধাৰণ নামৰেও জনা যায়। অৱশ্যে, "বাঁহ" সম্ভৱতঃ পশ্চিমীয়া দেশৰ "কাঠৰ বাদ্যযন্ত্ৰ"ৰ দৰে চীনা বাদ্যযন্ত্ৰৰ এক শ্ৰেণীবিভাজন। উত্তৰ চীনৰ ডিজি বেঙেনা বা বেঙেনা ৰঙৰ বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়, আনহাতে চুঝৌ আৰু হাংঝৌত তৈয়াৰ কৰা ডিজি বগা বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। চাওঝৌৰ দৰে দক্ষিণ চীনৰ অঞ্চলসমূহত নিৰ্মিত ডিজি সাধাৰণতে অতি পাতল, কম ওজনৰ, উজ্জ্বল ৰঙৰ বাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ স্বৰ বহুত শান্ত হয়। যদিও বাঁহ ডিজিৰ বাবে সাধাৰণ সামগ্ৰী, আন ধৰণৰ কাঠ, বা আনকি শিলৰপৰাও তৈয়াৰ কৰা ডিজি পোৱাটোও সম্ভৱ। জেড ডিজি (বা 玉笛; yùdi) ইয়াৰ সৌন্দৰ্য্যত আগ্ৰহী সংগ্ৰাহকসকলৰ মাজত আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰদৰ্শনৰ মানৰ সৈতে খাপ খোৱা ৰূপৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বিচাৰি ফুৰা পেছাদাৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদকসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়; কিন্তু জেড ডিজিৰ বাবে সম্ভৱতঃ শ্ৰেষ্ঠ সামগ্ৰী নহয় কাৰণ ধাতুৰ দৰে জেডৰো  সম্ভৱতঃ বেছি প্ৰতিধ্বনিত বাবে প্ৰতিধ্বনিযুক্ত বাঁহৰ দৰে স্বৰৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাৰ ক্ষমতা নাথাকে। .{{dubious|date=October 2015}}<ref name="materials">{{cite web|url=http://members.iinet.net.au/~mtattersall/Articles/Woodwind_Materials.htm|author=Malcolm Tattersall|title=Does It Matter What It's Made Of?|date=Feb 2007|access-date=September 7, 2018}}</ref> দিজি চীনৰ একমাত্ৰ বাঁহী নহয়। অন্যান্য চীনা বাঁহৰ বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে উলম্বভাৱে শেষৰফালে ফুওৱা শ্বিয়াঅ ' আৰু কৌডি। == ইতিহাস == পুৰাতত্ত্ববিদসকলে এনে কিছু প্ৰমাণ আৱিষ্কাৰ কৰিছে যিয়ে ইংগিত দিয়ে যে সাধাৰণ অনুভূমিক বাণীবোৰ (যদিও  ডিজিৰ বিশেষ ম'কং অবিহনে) ৯,০০০ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি চীনত বিদ্যমান। এই যুগৰ হাড়ৰ বাঁহীৰ टुক্ৰাবোৰ এতিয়াও বজাব পৰা যায় আৰু বিন্ধা কৰাৰ স্থান আদিৰ ক্ষেত্ৰত সেইবোৰ আধুনিক সংস্কৰণৰ সৈতে যথেষ্ট একেই। চীনৰ কেন্দ্ৰীয় হেনান প্ৰদেশৰ জিয়াহু (Jiahu) নব্যপ্ৰস্তৰ যুগৰ ক্ষেত্ৰখনত  খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭,০০০ – ৫,০০০ চনৰ বাঁহী পোৱা গৈছে, যিবোৰ সম্ভৱতঃ এতিয়ালৈকে আৱিষ্কাৰ হোৱা আটাইতকৈ প্ৰাচীন বজাব পৰা বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.bnl.gov/bnlweb/pubaf/pr/1999/bnlpr092299.html|title=Brookhaven Lab Expert Helps Date Flute Thought to be Oldest Playable Musical Instrument|author=Brookhaven National Laboratory|date=September 22, 1999|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114055016/https://www.bnl.gov/bnlweb/pubaf/pr/1999/bnlpr092299.html|archivedate=January 14, 2016}} (also published at [https://www.sciencedaily.com/releases/1999/10/991005071115.htm ScienceDaily ("Brookhaven Lab Expert Helps Date Flute Thought To Be Oldest Playable Musical Instrument")]</ref>এই বা‌ণীবোৰ পাঁচৰপৰা আঠটা ফুটাৰে খোদিত কৰা হৈছিল আৰু প্ৰায় এক অক্টেভ পৰিসৰৰ শব্দ উৎপাদন কৰিব পাৰে।<ref name="Met">{{cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/jiah/hd_jiah.htm|title=Jiahu (ca. 7000–5700 B.C.)|last=Tedesco|first=Laura Anne|website=Heilbrunn Timeline of Art History|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|date=October 2000}}</ref> আমি আজি যি ডিজিৰ বিষয়ে জানো সেইটো প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতিকাৰ, <ref name="br">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/594758/di|title=di (musical instrunment)|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref> আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ বাঁহৰ ডিজিৰ উদাহৰণো পোৱা গৈছে।<ref name="Howard">{{cite book|title=Xun Xu and the politics of precision in third-century AD China|author=Howard L. Goodman|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2010|page=226|isbn=978-90-04-18337-7}}</ref> এই বাণীবোৰৰ সমগ্ৰ বিশ্বৰ বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ আন সাধাৰণ বাণীবোৰৰ সৈতে কিছুমান সাদৃশ্য আছে। বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ বহুতো উদাহৰণত এটা ফুটা কৰা হাড়ৰ টুকুৰা থাকে, যিটো ইয়াৰ ফাঁপা গঠনৰ বাবে সামগ্ৰী হিচাপে অতি উপযুক্ত। হাড়ৰ বা‌ণীবোৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি জ্ঞাত উদাহৰণবোৰ প্ৰায় ৪২,০০০ বছৰ আগৰ।<ref>{{Cite book|last=Chukov (Eds.)|first=T. V. Petkova & V. S.|url=http://centerprode.com/conferences/2IeCSHSS.html|title=2nd International e-Conference on Studies in Humanities and Social Sciences: Conference Proceedings|date=2018|publisher=Center for Open Access in Science, Belgrade|isbn=978-86-81294-01-7|language=en-us|doi=10.32591/coas.e-conf.02.01001f|s2cid=192322971}}</ref> === আধুনিক পৰিৱৰ্তন === [[চিত্ৰ:Dizi dimo.jpg|thumb|ডিজিৰ ওপৰত থকা ডিমোৰ ক্ল’জ-আপ, লগতে ডিজিৰ ধাতুৰ সংযোগ। ]] পৰম্পৰাগতভাৱে ডিজি (dizi) বাঁহৰ এটা মাত্ৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। যদিও ই সহজ আৰু সৰল, বাঁহ কটাৰ পিছত ইয়াৰ মূল সুৰ সলনি কৰাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে, যাৰ ফলত আধুনিক চীনা অৰ্কেষ্ট্ৰাত আন বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত বজোৱাৰ সময়ত ই এক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ১৯২০ৰ দশকত সংগীতজ্ঞ ঝেং জিনৱেনে (Zheng Jinwen, ১৮৭২–১৯৩৫) দুটা চুটি বাঁহৰ টুকুৰা সংযোগ কৰিবলৈ তামৰ জোৰা লগাই এই সমস্যাৰ সমাধান কৰে। এই পদ্ধতিয়ে বাঁহৰ দৈৰ্ঘ্য সলনি কৰি ইয়াৰ মূল সুৰটো সূক্ষ্মভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুবিধা দিছিল।<ref name="paradigm">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GxCF5Q3BvYgC&pg=PA212|author=Frederick Lau|title=Beyond the May Fourth Paradigm: In Search of Chinese Modernity|editor=Kai-wing Chow|publisher=Lexington Books|year=2008|pages=212–215|isbn=978-0739111222}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.suona.com/instr/ph20011022d.htm|script-title=zh:談談民族管樂器聽覺訓練在演奏中的作用|language=zh|author={{zh|labels=no|陳正生}}|date=22 October 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402091040/http://www.suona.com/instr/ph20011022d.htm|archivedate=2 April 2015|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=27 September 2026|deadurl=yes}}</ref> পৰম্পৰাগত ডিজিত আঙুলিৰ বিন্ধাবোৰ প্ৰায় সমান দূৰত্বত থাকে, যিয়ে সম্পূৰ্ণ সুৰ আৰু তিনি-চতুৰ্থাংশ সুৰৰ মিশ্ৰিত সুৰৰ সৃষ্টি কৰে। নতুন সুৰ উৎপন্ন কৰিবলৈ ঝেঙে বিন্ধাৰ স্থান সলনি কৰিছিল। ২০ শতিকাৰ মাজভাগত ডিজি নিৰ্মাতাসকলে আঙুলিৰ বিন্ধাৰ স্থান পুনৰ সলনি কৰি সম-সংম্ৰভ সুৰ বজোৱাৰ উপযোগী কৰি তোলে, যিটো নতুন সংগীতৰ বিকাশ আৰু সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় আছিল, যদিও কুংকু সংগতৰ দৰে কামত পৰম্পৰাগত ডিজি ব্যৱহাৰ হৈয়েই আছে। ১৯৩০ৰ দশকত, ১১টা বিন্ধাযুক্ত সম্পূৰ্ণ ক্ৰ'মেটিক সংস্কৰণৰ ডিজি তৈয়াৰ কৰা হৈছিল যাক চিন্দি বুলি কোৱা হয়, ইয়াৰ সুৰৰিসৰ დას্বিনী বাঁহীৰ দৰে। অৱশ্যে, ৰূপান্তৰিত ডিজিৰ অতিৰিক্ত বিন্ধাবোৰে ঝিল্লীক কাৰ্যকৰীভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাত বাধা দিয়ে, গতিকে এই বাদ্যযন্ত্ৰটোত পৰম্পৰাগত ডিজি পৰিয়ালৰ স্বাভাৱিক ধ্বনিশৈলী বা সুৰৰ বিশেষত্ব নাথাকে। .{{Citation needed|date=June 2021}} যদিও বাংদি (ৱেষ্টাৰ্ণ পিকোলোৰ পৰিসৰত সুৰযুক্ত) আৰু কুদি (বাংদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ তলৰ) আটাইতকৈ বেছিকৈ প্ৰচলিত, অন্যান্য ডিজিৰ ভিতৰত আছে জিয়াওদি/গাওয়িনদি (বাংদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ ওপৰত), দাদি/দিয়িনদি (কুদিৰ তুলনাত চাৰি বা পাঁচ সুৰ তলৰ), আৰু দেইদি/দিয়িন্দাদি (কুদিৰ তুলনাত এটা অক্টেভ তলত)। .{{Citation needed|date=June 2021}} === আৱৰণ === [[চিত্ৰ:Diziricepaper.jpg|thumb|ডিজি বাঁহৰ আৱৰণ, বা ডিমো]] য'ত বেছিভাগ সৰল বাঁহীৰ মাজত কেৱল এটা ফুঁৱা ফুটা (চীনা ভাষাত চুই কং (吹孔) বুলি জনা যায়) আৰু আঙুলিৰ ফুটা থাকে, ডিজিৰ এম্ব'চাৰ আৰু আঙুলিৰ ফুটাৰ মাজত এটা অতি বেলেগ অতিৰিক্ত ফুটা থাকে, যাক মো কং (膜孔) বোলা হয়। ডিমো (笛膜, lit. "di membrane") নামৰ এটা বিশেষ পৰ্দা, যিটো প্ৰায় কলাৰ দৰে খোলাৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয় (বাঁহৰ কোষৰ ভিতৰৰ ছালৰপৰা তৈয়াৰ কৰা), এই গাঁতৰ ওপৰত টান কৰি আঠা লগোৱা হয়, পৰম্পৰাগতভাৱে এজিয়াও নামৰ পদাৰ্থৰে, যিটো পশুৰ আঠা। ডিমো আঠা লগাবলৈ হালধিৰ ৰসও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, কিন্তু ইয়াৰ স্থায়ী সলনি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাটো বাঞ্ছনীয় নহয়। ডিমোৰ মাজত মিহি বলিৰেখা সৃষ্টি কৰি ভেদকাৰী বাজি টিম্বাৰ সৃষ্টি কৰা এই প্ৰয়োগ প্ৰক্ৰিয়াটো নিজৰ বাবেই এক কলা। ডিমো-আবৃত মো কঙে ডিজিয়ে উৎপন্ন কৰা শব্দৰ ওপৰত এক সুকীয়া অনুৰণন প্ৰভাৱ পেলায়, ইয়াক উজ্জ্বল আৰু জোৰেৰে কৰি তোলে, আৰু চূড়ান্ত সুৰটোক এটা গুঞ্জনময়, নাকৰ গুণগত মান দিবলৈ হাৰমনিক যোগ কৰে। ডিজিৰ ৰেঞ্জ তুলনামূলকভাৱে বৃহৎ, ই প্ৰায় দুই-চতুৰ্থাংশ অষ্টক সামৰি লয়। নবীনসকলৰ বাবে অনুশীলনৰ সময়ত মকং ঢাকিবলৈ ডিমোৰ ঠাইত টেপ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছিভাগ পেছাদাৰীয়ে বিশেষকৈ পৰিৱেশন কৰাৰ সময়ত ডিমো ব্যৱহাৰ কৰে। === পৰিৱেশন শৈলী আৰু কৌশল === [[চিত্ৰ:Zhongruan - NENU - CPMT.jpg|thumb|এজন ঝুডি আৰু এজন ঝংগ্ৰুয়ান দোভাষী, নেনু লোককথা অৰ্কেষ্ট্ৰাৰপৰা। ]] সমসাময়িক 'ডিজি' শৈলী বা পেছাদাৰী কনজাৰ্ভেটৰী ৰেপাৰ্টৰীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিদ্যালয়সমূহক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়: উত্তৰ আৰু দক্ষিণ, প্ৰতিটো শৈলীৰ ডিজি আৰু বজোৱাৰ কৌশলত বিভিন্ন পছন্দ থাকে, সুৰৰ সজ্জা আৰু অলংকাৰৰ বাবে বিভিন্ন পদ্ধতি থাকে।<ref>{{cite book|author=Frederick Lau|title=Music in China|publisher=Oxford University Press|year=2008|pages=43–45|isbn=978-0-19-530124-3}}</ref> * উত্তৰ বিদ্যালয় (বেইপাই) – উত্তৰ স্কুলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ডিজি বাংডিৰ মাত চুটি আৰু উচ্চ, আৰু ইয়াৰ শব্দৰ মান উজ্জ্বল আৰু অধিক শিখৰ। উত্তৰ চীনত ইয়াক কুংকু আৰু বাংজি অপেৰাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আৰু লগতে এৰেণ্টাইৰ দৰে আঞ্চলিক সংগীত ধাৰাতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উত্তৰ স্কুলৰ ডিজি সংগীতৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে দ্ৰুত, ছন্দময় আৰু ভাৰ্চুৱেল বজোৱা, গ্লিছাণ্ডো, ট্ৰেম'লো, ফ্লাটাৰ টংগুইং, আৰু দ্ৰুত জিভাৰ দৰে কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা। * দক্ষিণৰ বিদ্যালয় (নানপাই) – দক্ষিণ চীনত কুডি হৈছে কুনকু অপেৰাৰ মুখ্য সুৰীয়া বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু ইয়াক জিয়াংনান চিঝুৰ দৰে সংগীততো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই দীঘলীয়া, আৰু ইয়াৰ সুৰ অধিক মৃদু, গীতিময়। দক্ষিণৰ স্কুলৰ সংগীত সাধাৰণতে লেহেমীয়া হয়, আৰু অলংকাৰসমূহ প্ৰধানকৈ চুটি সুৰীয়া পাক, ট্ৰিল, আৰু এপ'জিয়াটুৰা বা গ্ৰেচ নোট। ডিজি প্ৰায়ে বিভিন্ন "উন্নত" কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বজোৱা হয়, যেনে বৃত্তাকাৰ উশাহ-নিশাহ, স্লাইড, পপড নোট, হাৰমনিক, "ফ্লাইং ফিংগাৰ" ট্ৰিল, মাল্টিফ'নিক্স, ফ্লাটাৰটংগুইং, আৰু ডাবল-টংগুইং, যিবোৰ একেধৰণৰ বাদ্যযন্ত্ৰতও সাধাৰণ, যেনে পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহী আৰু ৰেকৰ্ডাৰ। বেছিভাগ পেছাদাৰী খেলুৱৈৰে সাতটা ডিজিৰ এটা চেট থাকে, প্ৰত্যেকৰে চাবি (আৰু আকাৰ) বেলেগ বেলেগ। ইয়াৰ উপৰি মাষ্টাৰ প্লেয়াৰ আৰু চৰাইৰ গীতৰ দৰে সুকীয়া শব্দ বিচৰাসকলে অতি সৰু বা অতি ডাঙৰ ডিজি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। == পৰিৱেশকসকল == [[চিত্ৰ:GuHongzhongNightRevels2-closeup.jpg|thumb|দ্বাদশ শতিকাৰ ছং বংশৰ চিত্ৰকলাৰ নাইট ৰিভেলছ অৱ হান জিজাইৰ বিশদ বিৱৰণ য'ত দুজন ডিজি বাদকক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, য'ত তিনিজন গুয়ান (প্ৰাচীন অব'ৰ দৰে বাদ্যযন্ত্ৰ) বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু এটা পাইবান (কাঠৰ ক্লাপাৰ) আছে। ]] ২০ শতিকাৰ কেইবাজনো প্ৰধান পৰিৱেশকে নতুন কনজাৰ্ভেটৰী পেছাদাৰী কনচাৰ্ট ৰেপাৰ্টৰীত ডিজি বজোৱাত অৰিহণা যোগাইছে, প্ৰায়ে আঞ্চলিক লোকশৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বা তাৰপৰা অভিযোজিত। চীনা কমিউনিষ্ট বিপ্লৱৰ পিছত আৰু য়ান'আন মঞ্চৰ আলোচনা অনুসৰি এই বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ জনপ্ৰিয় শিপাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰা হৈছিল আৰু বিপ্লৱী সংগীতত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|date=2 September 2023|title=China's Communist Party has co-opted ancient music|newspaper=[[The Economist]]|url=https://www.economist.com/china/2023/08/31/chinas-communist-party-has-co-opted-ancient-music|url-access=subscription|access-date=2023-09-02|issn=0013-0613|quote=The party has a history of co-opting music for its own causes. Under Mao Zedong ostensibly old folk songs were rewritten with revolutionary lyrics and sometimes composed from scratch, says Kai Tang of the University of Music and Performing Arts Vienna. The solo repertory associated with the dizi, a traditional form of flute, was composed almost entirely after 1949 and, in the early days, made up mostly of revolutionary music.}}</ref><ref>{{cite news|date=1995|doi=10.2307/834499|first=Frederick|issn=0044-9202|issue=1|last=Lau|pages=133–152|title=Individuality and Political Discourse in Solo "Dizi" Compositions|url=https://www.jstor.org/stable/834499|volume=27|work=Asian Music|jstor=834499}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ফেং জিকুন (冯子存, ১৯০৪–১৯৮৭)ৰ জন্ম হৈছিল হেবেই প্ৰদেশৰ ইয়াংয়ুয়ানত। নম্ৰ উৎপত্তিৰ ফেঙে চীন গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়লৈকে নিজকে এজন লোক সংগীতজ্ঞ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, স্থানীয় গীত আৰু নৃত্যৰ দল, লোকগীত আৰু ষ্টিল্ট নৃত্যত ডিজিৰ লগতে চাৰিটা তৰংগযুক্ত ফিডল ছিহু বজাইছিল। ১৯২০ চনত তাত সংগীতজ্ঞ হিচাপে চাৰি বছৰ কটোৱাৰ পিছত তেওঁ ইনাৰ মংগোলিয়াৰ স্থানীয় অপেৰা এৰেণ্টাইক হেবেইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিয়ে। ১৯৫৩ চনত ফেঙে বেইজিঙৰ ৰাষ্ট্ৰ সমৰ্থিত কেন্দ্ৰীয় গীত আৰু নৃত্য দলত ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু ১৯৬৪ চনত চীন কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিক (বেইজিং)ত শিক্ষকৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। ফেঙে পৰম্পৰাগত লোক সমষ্টিৰ টুকুৰাসমূহক ডিজি একক গীতত অভিযোজিত কৰিছিল, যেনে ছি ছিয়াং ফেং (হেপি ৰিইউনিয়ন), ৱু বাংজি (পাঁচ ক্লেপাৰ), পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিৱেশনত নতুন চীনা কনজাৰ্ভেটৰী পাঠ্যক্ৰমত অৰিহণা যোগাইছিল। ভাৰ্চুৱেল আৰু সজীৱ ফেঙৰ শৈলী উত্তৰ চীনৰ লোকসংগীত পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে পৰিচিত। '''লিউ গুয়ানিউ''' (刘管乐, ১৯১৮–১৯৯০)ৰ জন্ম হৈছিল হেবেইৰ আন'গুও কাউণ্টিত। দৰিদ্ৰ কৃষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা লিউ আছিল এজন পেছাদাৰী লোক সংগীতজ্ঞ যিয়ে ১৯৫২ চনত টিয়ানজিন গীত-নৃত্য দল (টিয়ানজিন গেউটুয়ান)ত এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হোৱাৰ পূৰ্বে গ্ৰাম্য আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ দলত গুয়াঞ্জি, ছুওনা আৰু ডিজি বজাই সামান্য জীৱিকা উপাৰ্জন কৰিছিল। [[চিত্ৰ:Diziplayer.jpg|thumb|এজন ডিজি বাদক]] লিউৱে ফেং জিকুনৰ সৈতে মিলি উত্তৰ ডিজি শৈলীৰ প্ৰতিনিধি বুলি কোৱা হয়। য়িন ঝং নিয়াও (ছাঁত চৰাই), হে পিং গে (শান্তিৰ কপৌ) আৰু গু ছিয়াং (পুৰণি ঘৰ গাঁও)কে ধৰি তেওঁৰ টুকুৰাসমূহ নতুন কনজাৰ্ভেটৰী পেছাদাৰী কনচাৰ্ট ৰেপাৰ্টৰীৰ অংশ হৈ পৰিছে। '''লু চুনলিং''' (陆春龄, ১৯২১–২০১৮)ৰ জন্ম হৈছিল চাংহাইত। ১৯৪৯ চনৰ আগৰ চাংহাইত লুৱে ত্ৰিছ্বা চালকৰ কাম কৰিছিল যদিও এজন অপেছাদাৰী সংগীতজ্ঞও আছিল, জিয়াংনান ছিঝু লোকগোষ্ঠীৰ ৰেপাৰ্টৰী পৰিৱেশন কৰিছিল। ১৯৫২ চনত লুৱে চাংহাই ফ'ক এন্সেম্বল (Shanghai minzu yuetuan)ৰ সৈতে ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হয়, আৰু ১৯৭১ চনৰপৰা ১৯৭৬ চনলৈকে চাংহাই অপেৰা কোম্পানী (Shanghai geju yuan) ত। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চাংহাই কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিকত অধ্যাপনা কৰে, আৰু ১৯৭৮ চনত সহযোগী অধ্যাপক হয়। লুৱে বহু দেশৰ লগতে সমগ্ৰ চীনতো অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি বহু ৰেকৰ্ডিং কৰিছে। তেওঁৰ ডিজি খেলা শৈলী সাধাৰণতে জিয়াংনান ডিজি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছে। লু চুনলিং, ঝৌ হাও, ঝৌ হুই, আৰু মা শ্বেংলংৰে গঠিত বিখ্যাত জিয়াংনান ছিঝু সংগীত পৰিৱেশন চতুৰ্থী দলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সদস্য হিচাপে তেওঁ সুপৰিচিত। তেওঁৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত জিনচি (আজি আৰু কালি) অন্যতম। '''ঝাও ছংটিং''' (赵松庭, ১৯২৪–২০০১)ৰ জন্ম হৈছিল ঝেজিয়াঙৰ ডংগিয়াং কাউণ্টিত। ঝাওৱে ঝেজিয়াঙত শিক্ষক হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, আৰু চাংহাইত আইন আৰু চীনা আৰু পশ্চিমীয়া সংগীতৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৯৪০ চনত তেওঁ ঝেজিয়াঙত সংগীত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰে, আৰু ১৯৫৬ চনত ঝেজিয়াং গীত আৰু নৃত্য দল (ঝেজিয়াং শ্বেং গেউটুয়ান)ৰ ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক হয়। মধ্যবিত্তীয় পটভূমিৰ বাবেই ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰত ঝাওৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল আৰু তেওঁক অভিনয় কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ তেওঁ বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকাইছিল যিসকলে আগশাৰীৰ পেছাদাৰী ডিজি খেলুৱৈ হৈ পৰিছিল, আৰু ডিজি ডিজাইনক পৰিশোধন কৰিছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁক পুনৰ পূৰ্বৰ পদত নিযুক্তি দিয়া হয়। ঝাওৰ ৰচনাৰ ভিতৰত আছে ছান ৱু কি (তিনি-পাঁচ-সাত) যিটো ৱুজু (ঝেজিয়াং পৰম্পৰাগত অপেৰা)ৰ এটা সুৰৰ আধাৰত নিৰ্মিত। '''ইউ জুনফা''' ( ইংৰাজী : Yu Xunfa; 俞逊发, ১৯৪৬–২০০৬) আছিল চাংহাইৰ এজন বিশিষ্ট ডিজি এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক আৰু সুৰকাৰ। তেওঁ চাংহাই নেচনেল অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু চাংহাইৰ চাইনিজ ডিজি কালচাৰ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। চীন গণৰাজ্যৰ ৰাজ্যিক পৰিষদে তেওঁক জীৱন কৃতিত্ব বঁটাৰ লগতে ৰাজ্যখনৰপৰা আজীৱন বিশেষ ভাট্টা প্ৰদান কৰে। ১৯৭১ চনত কৌডি উদ্ভাৱন কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত। '''মা ডি''' (馬迪) বৰ্তমানৰ সুৰকাৰ আৰু এককবাদ্যযন্ত্ৰবাদক বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ ওপৰত তেওঁৰ কৌশলৰ বাবে পৰিচিত। '''টাং জংকিয়াও''' (唐俊乔) চাংহাই চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰা, নিউয়ৰ্ক ফিলহাৰ্মনিক, আৰু লণ্ডন চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ লগতে ক্ৰাউচিং টাইগাৰ, হিডেন ড্ৰেগন চিনামাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিৱেশন কৰা এজন অনুশীলনকাৰী।<ref>{{cite news|last1=Chen|first1=Nan|title=Worthy envoy for the flute|url=http://www.chinadaily.com.cn/culture/2017-10/06/content_32905240.htm|accessdate=19 November 2017|publisher=[[China Daily]]|date=6 October 2017}}</ref> == অন্যান্য সংগীত ধাৰাত ব্যৱহাৰ == '''ৰন কৰ্ব''' (龍笛 (音樂家) বা ধ্বনিগতভাৱে অনুবাদ কৰা হৈছে "雷恩寇伯"), কানাডাৰ টৰণ্টোত জন্মগ্ৰহণ কৰা, আন বহুতো বিশ্বৰ কাঠবতাহৰ সৈতে ডিজি বজোৱা প্ৰথমজন বিখ্যাত পশ্চিমীয়া সংগীতজ্ঞ। টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংগীত অনুষদৰপৰা পৰিৱেশনত সন্মানীয় ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ বহু ৰেকৰ্ডিঙত তেওঁ ডিজিক মুখ্য বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ দ্য হোৱাইট কাউণ্টেছ, ৰেলিক হাণ্টাৰ, চাইনা ৰাইজ, আৰু লং লাইফ, হেপিনেছ, এণ্ড প্ৰস্পেৰিটিৰ ছবিৰ চাউণ্ডট্ৰেকত ডিজি ব্যৱহাৰ কৰিছে। ==নোটচ== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} *''নিউ গ্ৰ'ভ ডিকচনেৰী অৱ মিউজিক এণ্ড মিউজিচিয়ানছ'', দ্বিতীয় সংস্কৰণ, ষ্টেনলি চেডি আৰু জন টাইৰেলৰ সম্পাদনাত (লণ্ডন, ২০০১)। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons-inline}} [[শ্ৰেণী:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:চীনৰ সংস্কৃতি]] r6ozecaa6luswh467484d0s725zorn5 0 139808 640815 640512 2026-10-01T17:33:25Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 38994 /* কৰ্মৰাজি */ 640815 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।[5<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref>] লেচনছ ফৰ উইমেনৰ কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰে যে ই কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গ্ৰন্থ।[6<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref>] এটা অধ্যয়নে দাবী কৰে যে "ই সংস্থাৰ এক ভিন্ন ধাৰণা স্থাপন কৰে... গাইগুটীয়া মহিলাৰ শক্তিহীনতাৰ পৰা জাল কৰা, যিটো পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, পৰোক্ষ আৰু আনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা।"[7<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>] ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ মূল কিং বংশৰ পৰাই হৈছে, য'ত কিছুমানে ঝাওক চীনা মহিলাসকলৰ শিক্ষা লাভৰ বাবে এক উদাহৰণ হিচাপে প্ৰশংসা কৰিছিল।[8<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref>] আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৱে এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে অসঙ্গতিপূৰ্ণ আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।[9<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref>] যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক হিচাপে দেখা গৈছে।[10<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] dva2udezx9c8x1i5lwfe5ntx7y43uva 640819 640815 2026-10-01T17:34:31Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 38994 /* কৰ্মৰাজি */ 640819 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।[<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref>] লেচনছ ফৰ উইমেনৰ কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰে যে ই কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গ্ৰন্থ।[<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref>] এটা অধ্যয়নে দাবী কৰে যে "ই সংস্থাৰ এক ভিন্ন ধাৰণা স্থাপন কৰে... গাইগুটীয়া মহিলাৰ শক্তিহীনতাৰ পৰা জাল কৰা, যিটো পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, পৰোক্ষ আৰু আনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা।"[<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>] ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ মূল কিং বংশৰ পৰাই হৈছে, য'ত কিছুমানে ঝাওক চীনা মহিলাসকলৰ শিক্ষা লাভৰ বাবে এক উদাহৰণ হিচাপে প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref>] আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৱে এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে অসঙ্গতিপূৰ্ণ আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।[<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref>] যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক হিচাপে দেখা গৈছে।[1<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] bwnvp2xzhewdgnamqb4ous4734sy6s2 640860 640819 2026-10-01T18:15:00Z JyotiPN 22102 /* কৰ্মৰাজি */ typo 640860 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> লেচনছ ফৰ উইমেনৰ কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰে যে ই কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গ্ৰন্থ।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> এটা অধ্যয়নে দাবী কৰে যে "ই সংস্থাৰ এক ভিন্ন ধাৰণা স্থাপন কৰে... গাইগুটীয়া মহিলাৰ শক্তিহীনতাৰ পৰা জাল কৰা, যিটো পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, পৰোক্ষ আৰু আনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা।<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref> ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ মূল কিং বংশৰ পৰাই হৈছে, য'ত কিছুমানে ঝাওক চীনা মহিলাসকলৰ শিক্ষা লাভৰ বাবে এক উদাহৰণ হিচাপে প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৱে এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে অসঙ্গতিপূৰ্ণ আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক হিচাপে দেখা গৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] mc44yh8ioaffzew5i58z2067t6qr6cw 640865 640860 2026-10-01T18:23:49Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 38994 /* কৰ্মৰাজি */ 640865 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> লেচনছ ফৰ উইমেনৰ কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰে যে ই কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গ্ৰন্থ।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> এটা অধ্যয়নে দাবী কৰে যে "ই সংস্থাৰ এক ভিন্ন ধাৰণা স্থাপন কৰে... গাইগুটীয়া মহিলাৰ শক্তিহীনতাৰ পৰা জাল কৰা, যিটো পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, পৰোক্ষ আৰু আনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা।<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref> ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ মূল কিং বংশৰ পৰাই হৈছে, য'ত কিছুমানে ঝাওক চীনা মহিলাসকলৰ শিক্ষা লাভৰ বাবে এক উদাহৰণ হিচাপে প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৱে এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে অসঙ্গতিপূৰ্ণ আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক হিচাপে দেখা গৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> তেওঁ সম্ৰাজ্ঞী ডেং ছুই আৰু দৰবাৰৰ আন সদস্যসকলক ৰাজকীয় পুথিভঁৰালত শিক্ষাদান কৰিছিল ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধিত সহায়ক হৈছিল।[<ref>Bennet Peterson 2000,</ref>] সম্ৰাজ্ঞী আৰু উপপত্নীসকলে তেখেতক Gifted one উপাধি দিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞীয়ে তেওঁক লেডী-ইন-ৱেইটিংৰ সন্মান দিছিল। নাবালক সম্ৰাট শ্বাঙৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হোৱাৰ লগে লগে সম্ৰাজ্ঞী হানে প্ৰায়ে বেন ঝাওৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে সম্ৰাজ্ঞীয়ে বেন ঝাওৰ দুয়োজন পুত্ৰক বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[<ref>Donawerth 2002,</ref>] বেন ঝাও দৰবাৰৰ লাইব্ৰেৰিয়ানো আছিল, সহকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সম্পাদকীয় শ্ৰমৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু আন পণ্ডিতসকলক তেওঁ কামৰ প্ৰশিক্ষণো দিছিল। এই ক্ষমতাত থাকোতেই তেওঁ লিউ জিয়াঙৰ বিশিষ্ট মহিলাসকলৰ জীৱনীসমূহ পুনৰ চিজিল কৰি আকাৰ বৃদ্ধি কৰে। সম্ভৱতঃ তেখেতে বাঁহৰ কাঠী আৰু ৰেচমৰ পৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ শেহতীয়াকৈ উদ্ভাৱন কৰা সামগ্ৰী কাগজত প্ৰতিলিপি কৰাৰ তদাৰক কৰিছিল।[<ref>Lee (1998). Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. M.E. Sharpe. p. 104</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] 1gzmzk8jkvatwua9zffy2yjgtuim21n 640882 640865 2026-10-01T18:36:19Z JyotiPN 22102 /* কৰ্মৰাজি */ সামান্য সংশোধন 640882 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰা মতে এই গ্ৰন্থখনেই হৈছে কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> অন্য এক অধ্যয়নে দাবী কৰে যে ''ই কাম কৰাৰ শক্তিৰ এক ভিন্ন অৱধাৰণাৰ ব্যাখ্যা দিছে.. যি গাইগুটীয়া মহিলাৰ অসহায়তাৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে, ই পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, অপত্যক্ষ হয় আৰু ই আনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>কিং বংশৰ পৰাই ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ উদ্ভৱ হৈছে, য’ত কিছুমানে ঝাওক শিক্ষা লাভৰ ক্ষেত্ৰত চীনা মহিলাসকলৰ এক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰি প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৰ এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয় আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক বুলি ধৰা হৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> তেওঁ সম্ৰাজ্ঞী ডেং ছুই আৰু দৰবাৰৰ আন সদস্যসকলক ৰাজকীয় পুথিভঁৰালত শিক্ষাদান কৰিছিল ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধিত সহায়ক হৈছিল।[<ref>Bennet Peterson 2000,</ref>] সম্ৰাজ্ঞী আৰু উপপত্নীসকলে তেখেতক Gifted one উপাধি দিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞীয়ে তেওঁক লেডী-ইন-ৱেইটিংৰ সন্মান দিছিল। নাবালক সম্ৰাট শ্বাঙৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হোৱাৰ লগে লগে সম্ৰাজ্ঞী হানে প্ৰায়ে বেন ঝাওৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে সম্ৰাজ্ঞীয়ে বেন ঝাওৰ দুয়োজন পুত্ৰক বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[<ref>Donawerth 2002,</ref>] বেন ঝাও দৰবাৰৰ লাইব্ৰেৰিয়ানো আছিল, সহকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সম্পাদকীয় শ্ৰমৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু আন পণ্ডিতসকলক তেওঁ কামৰ প্ৰশিক্ষণো দিছিল। এই ক্ষমতাত থাকোতেই তেওঁ লিউ জিয়াঙৰ বিশিষ্ট মহিলাসকলৰ জীৱনীসমূহ পুনৰ চিজিল কৰি আকাৰ বৃদ্ধি কৰে। সম্ভৱতঃ তেখেতে বাঁহৰ কাঠী আৰু ৰেচমৰ পৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ শেহতীয়াকৈ উদ্ভাৱন কৰা সামগ্ৰী কাগজত প্ৰতিলিপি কৰাৰ তদাৰক কৰিছিল।[<ref>Lee (1998). Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. M.E. Sharpe. p. 104</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] pznwb9kwwqinwmbj6e90r1ddj5jke1a 0 139829 641083 639919 2026-10-02T07:48:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641083 wikitext text/x-wiki {{Short description|চীনা কাগজ ভাঁজ কৰাৰ শিল্প}} {{Infobox Chinese |title = Zhezhi (ঝে-ঝি) | pic = Chinesepaperfoldteal.jpg |piccap= ''[[Sycee]]'' নামৰ চীনা সোণৰ মুদ্ৰাৰ আকৃতিত ভাঁজ কৰা কাগজ |picsize=350px | c = 摺紙 | l = | p = zhézhǐ | w = | mi = | y = jip jí | j = zip3 zi2 | ci = | poj = chih-chóa | h = chap chṳ́ }} '''চীনা কাগজ ভাঁজ শিল্প ({{lang-en|Chinese paper folding}}) ''', বা '''''ঝে-ঝি''''' ({{linktext|lang=zh|摺紙}}), হৈছে মধ্যযুগীয় চীনত উৎপত্তি হোৱা কাগজ ভাঁজ কৰাৰ এক শিল্পকলা। ২০শ শতিকাৰ জাপানী কাগজ শিল্পী আকিৰা য়োশিজাৱাৰ কৰ্মই জাপানী শব্দ ''অৰিগামি''ক ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা প্ৰদান কৰে। অৱশ্যে চীন আৰু অন্যান্য চীনা ভাষী অঞ্চলত এই শিল্পক চীনা নাম ''ঝে-ঝি'' নামেৰে জনা যায়। পৰম্পৰাগত চীনা কাগজ ভাঁজ শিল্পত জাপানী অৰিগামিৰ দৰে জীৱ-জন্তু আৰু ফুলৰ আকৃতিৰ পৰিৱৰ্তে মূলতঃ নাও বা টুপীৰ দৰে জড় বস্তুৰ আকৃতি ভাঁজ কৰাত গুৰুত্ব দিয়া হয়। শেহতীয়া সময়ৰ এক নতুন সংযোজন হৈছে ''গল্ডেন ভেন্সাৰ ''ৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ সৈতে জড়িত বৃহৎ প্ৰতিনিধিত্বমূলক বস্তু, যিবোৰ মডিউলাৰ কাগজ ভাঁজ পদ্ধতিৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। ==ইতিহাস== কাগজ প্ৰথমে ছাই লুনে পূব হান বংশৰ সময়ত উদ্ভাৱন কৰিছিল। ষষ্ঠ শতিকাত বৌদ্ধ সন্ন্যাসীসকলে কাগজ জাপানলৈ লৈ যায়।<ref name="Bible">Robinson, Nick (2004). ''The Origami Bible'', p. 10.</ref> কাগজ ভাঁজ কৰাৰ প্ৰাচীনতম নথিভুক্ত প্ৰমাণ হিচাপে ১৪৯০ চনত জোহানেছ ডি চেক্ৰ'বসস্কৰ ''Tractatus de sphaera mundi'' গ্ৰন্থৰ এটা সংস্কৰণত সৰু কাগজৰ নাওৰ ছবি পোৱা যায়। অৱশ্যে ইয়াৰ বহু আগতেই [[চীন] আৰু [[জাপান]]ত ধৰ্মীয় বা আনুষ্ঠানিক উদ্দেশ্যে কাগজ ভাঁজ কৰাৰ প্ৰচলন আৰম্ভ হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। চীনত পৰম্পৰাগত অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত ভাঁজ কৰা কাগজ জ্বলাই দিয়াৰ প্ৰথা আছে। ইয়াত সাধাৰণতে সোণৰ টুকুৰা বা ইউয়ানবাওৰ প্ৰতীকী আকৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চীনত কাগজ ক্ৰমান্বয়ে জনপ্ৰিয় আৰু সুলভ হৈ অহাৰ লগে লগে এই প্ৰথাৰ আৰম্ভণি হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয় আৰু ছং বংশৰ সময়ত (৯০৫–১১২৫ খ্ৰীষ্টাব্দ) ই যথেষ্ট সাধাৰণ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Laing |first=Ellen Johnston |title= Up In Flames |publisher=Stanford University Press |year=2004 |isbn=978-0-8047-3455-4}}</ref> [[জাপান]]ত শিণ্টো বিবাহ অনুষ্ঠানত কাগজৰ পখিলা ব্যৱহাৰ কৰি দৰা-কইনাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছিল। সেয়েহে জাপানৰ ইতিহাসৰ হেইয়ান যুগ (৭৯৪–১১৮৫)ৰ সময়লৈকে আনুষ্ঠানিক কাগজ ভাঁজ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰম্পৰাত পৰিণত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=A brief history of origami |url=http://www.origami-cdo.it/articoli/storigen.htm |author=Raffaele Leonardi |year=1997 |publisher=Centro Diffusione Origami |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111021043007/http://www.origami-cdo.it/articoli/storigen.htm |archivedate=21 October 2011 }}</ref> ===প্ৰাৰম্ভিক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকাশন=== মেয়িং ছুঙৰ ১৯৪৮ চনত প্ৰকাশিত '' দ্য আৰ্ট অৱ চাইনীজ পেপাৰ ফল্ডিং'' নামৰ গ্ৰন্থখনে ২০শ শতিকাত বিনোদনমূলক কাগজ ভাঁজ শিল্পক জনপ্ৰিয় কৰি তোলাত সহায় কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখন সম্ভৱতঃ চীনা আৰু জাপানী কাগজ ভাঁজ শিল্পৰ মাজৰ পাৰ্থক্য স্পষ্টভাৱে দেখুওৱা প্ৰথম গ্ৰন্থসমূহৰ এখন। চীনাসকলে মূলতঃ নাও বা পেগোডাৰ দৰে জড় বস্তুৰ আকৃতি ভাঁজ কৰাত গুৰুত্ব দিছিল, আনহাতে জাপানীসকলে বগলীৰ দৰে জীৱন্ত বস্তুৰ আকৃতি উপস্থাপন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Pang |first=Kevin |date=1 August 2023 |title=The History of origami and paper folding |url=https://zenfolds.com/origami/history/ |website=Zenfolds |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250803014917/https://zenfolds.com/origami/history/ |archivedate=3 August 2025 |access-date=29 September 2026 |deadurl=yes}}</ref> গ্ৰন্থখনত কেইবাটাও সৰল পৰম্পৰাগত নক্সা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল, যাৰ কিছুমান আন দেশৰ কাগজ ভাঁজৰ পৰম্পৰাতো দেখা যায়। ইয়াৰ কেইবাটাও আৰ্হি ব্লিণ্টজ বেচ নামৰ এক ভাঁজ পদ্ধতিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি পৰম্পৰাগত ইউৰোপীয় আৰু জাপানী কাগজ ভাঁজ শিল্পতো সাধাৰণ। ''Old Scholar's Hat'' এই গ্ৰন্থত সন্নিৱিষ্ট প্ৰাচীন চীনা আৰ্হিসমূহৰ অন্যতম। ==ত্ৰিমাত্ৰিক অৰিগামি== [[File:Chineseblockunits.png|thumb|''[[Golden Venture]]''ৰ মডিউলাৰ এককসমূহ নিৰ্মাণৰ পদ্ধতি]] ১৯৯৩ চনত ''গল্ডেন ভেন্সাৰ'' নামৰ জাহাজখনত থকা এদল চীনা শৰণাৰ্থীক আটক কৰি আমেৰিকাৰ এখন কাৰাগাৰত ৰখা হৈছিল। তাত তেওঁলোকে আলোচনীৰ বেটুপাত আদি সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰি পৰম্পৰাগত চীনা মডিউলাৰ কাগজ ভাঁজ পদ্ধতিক পেপিয়ে-মাশেৰ এক পদ্ধতিৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি জটিল আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই আৰ্হিসমূহ শৰণাৰ্থীসকলক সহায় কৰা লোকসকলক দিয়া হৈছিল আৰু দাতব্য পুঁজি সংগ্ৰহৰ বাবেও বিক্ৰী কৰা হৈছিল। শৰণাৰ্থীসকলৰ বিষয়ে সংবাদ মাধ্যমত প্ৰকাশিত বাতৰিয়ে পৰম্পৰাগত চীনা মডিউলাৰ কাগজ ভাঁজ শিল্পক বিশ্বজুৰি জনপ্ৰিয় কৰাত সহায় কৰে। এই পদ্ধতিটো পিছলৈ ''গল্ডেন ভেন্সাৰ ফল্ডিং '' নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref>Origami-rs. "[http://www.origami-resource-center.com/golden-venture-folding.html Origami-rs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210801222934/http://www.origami-resource-center.com/golden-venture-folding.html |date=1 August 2021 }}." ''Golden Venture Folding''. Retrieved on 24 May 2007.</ref> এই ধৰণৰ মডিউলাৰ কাগজ ভাঁজ প্ৰায়ে চীনা কাগজৰ মুদ্ৰাৰ সহায়ত কৰা হয়। ১:২ অনুপাতৰ কাগজৰ একাধিক টুকুৰা ত্ৰিভুজাকাৰ কৰি ভাঁজ কৰা হয় আৰু এটা ত্ৰিভুজৰ ফ্লেপ পৰৱৰ্তী ত্ৰিভুজটোৰ এটা পকেটত সুমুৱাই সেইবোৰ সংযোগ কৰা হয়। জনপ্ৰিয় আকৃতিসমূহৰ ভিতৰত আনাৰস, ৰাজহাঁহ আৰু জাহাজ উল্লেখযোগ্য। এই মডিউলাৰ কাগজ ভাঁজ পদ্ধতিক সাধাৰণতে "3D origami" বুলি কোৱা হয়। [[File:四色牌椅.JPG|thumb|চাৰিৰঙী কাৰ্ড ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা 3D origami]] ==টোকা আৰু তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- Please do not post links here without ensuring they conform to [[WP:LINKS]], [[WP:SPAM]] and [[WP:COI]]. Non-conforming links will be removed. -->* [https://web.archive.org/web/20250920001707/https://chine-culture.com/en/origami.php "Origami"] at chine-culture.com. Retrieved 9 October 2016. {{DEFAULTSORT:Chinese Paper Folding}} [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:চীনৰ লোকশিল্প]] sxy3kbjjrqna4wvobppbv8fovpwsnkh 0 139835 640789 640294 2026-10-01T16:15:02Z Kandarpajit Kallol 6257 /* অভিনয় জীৱন */ 640789 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰাকিব আৰ্শ্বাদ | image = Raquib arshad Actor In Mumbai.jpg | caption = [[মুম্বাই]]ত ৰাকিব আৰ্শ্বাদ (২০২০) | native_name = राक़िब अरशद | birth_place = গাদী ভাৰকাট্টা, গিৰিডিহ জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = [[অভিনেতা]] | years_active = ২০১৩–বৰ্তমান | alma_mater = [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] }} '''ৰাকিব আৰ্শ্বাদ''' ({{lang-en|Raquib Arshad}}) হৈছে এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] [[অভিনেতা]]।<ref name="IMDb Bio">{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9494670/bio/ |title=Raquib Arshad Biography |publisher=IMDb |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ [[হিন্দী]] ৱেব ছিৰিজ ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্'' (২০১৭-১৮)-ত খলনায়ক (অংশুমান) চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰাৰ বাবে আৰু জিঙ টিভিৰ ধাৰাবাহিক ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া'' (২০২০)-ত 'সাত্বিক' চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে জনাজাত।<ref name="EasternEye">{{cite web |url=https://www.easterneye.biz/i-want-to-grow-as-an-actor-and-as-a-human-says-akkad-bakkad-rafu-chakkar-actor-raquib-arshad/ |title=“I want to grow as an actor and as a human,” says Akkad Bakkad Rafu Chakkar actor Raquib Arshad |publisher=EasternEye |date=2021-11-20 |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁ অভিনয় কৰা বহুচৰ্চিত চলচ্চিত্ৰ ''লোহাৰডাগা'' ২০১৯ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="TOI Lohardaga">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/rose-quartz-entertainment-announces-the-theatrical-release-of-lohardaga/articleshow/97448377.cms |title=Lohardaga, an emotional thriller about a tribal youth of Jharkhand witnesses its theatrical release |publisher=The Times of India |date=2023-01-30 |access-date=2026-09-30}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ৰাকিব আৰ্শ্বাদৰ জন্ম আৰু প্ৰতিপালন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ গিৰিডিহ জিলাৰ এক ভিতৰুৱা গাঁও 'গাদী ভাৰকাট্টা'ত হৈছিল।<ref name="eNewsroom">{{cite web |url=https://enewsroom.in/raquib-arshad-bollywood-film-jharkhand/ |title=Jharkhand boy's fascinating Bollywood journey |publisher=eNewsroom India |date=2018-01-22 |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পেচাত এজন চিকিৎসক।<ref name="EasternEye" /> আৰ্শ্বাদে ঝাৰখণ্ডৰ সুভাষ পাব্লিক স্কুলৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে।<ref name="eNewsroom" /> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ৰাঁচীত থকা সময়ছোৱাত কলেজীয়া থিয়েটাৰ আৰু নাটকৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়।<ref name="eNewsroom" /> ঘৰৰ সন্মতি সাপেক্ষে পঢ়া-শুনা ত্যাগ নকৰাৰ চৰ্তত তেওঁ ২০১৩ চনত মুম্বাইলৈ আহে।<ref name="eNewsroom" /> অভিনয়ৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী গ্ৰহণ কৰি আছে।<ref name="eNewsroom" /> == অভিনয় জীৱন == মুম্বাইত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত আৰ্শ্বাদে অয়ন বেনাৰ্জীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চুটি ছবি ''ৰিফ্লেক্টেড ড্ৰীমছ''ৰ অডিচনত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref name="EasternEye" /> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে ''চিদিয়া ঘৰ'', ''মেৰী দুৰ্গা'' আদি টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ কেইটামান খণ্ডত কাম কৰাৰ সুযোগ পায়।<ref name="eNewsroom" /> ২০১৭-১৮ চনত [[একতা কাপুৰ]]ৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান অল্ট বালাজীৰ হৰৰ-ৰোমাঞ্চ ৱেব ছিৰিজ ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্''-ত নেতিবাচক চৰিত্ৰত (অংশুমান) কৰা অভিনয়ে তেওঁলৈ এক ডাঙৰ সফলতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="EasternEye" /> এই ছিৰিজটোত তেওঁ প্ৰস্থেটিক মেকআপ ব্যৱহাৰ কৰি এটা ভূতৰ চৰিত্ৰও ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref name="eNewsroom" /> ২০২০ চনত তেওঁ জিঙ টিভিৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া''ৰ এটা খণ্ডত এজন অন্তৰ্মুখী প্ৰেমিক যুৱক 'সাত্বিক'ৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে।<ref name="TOI TV">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/raquib-arshad-finding-work-in-todays-scenario-is-very-difficult/articleshow/79925396.cms |title=Raquib Arshad: Finding work in today’s scenario is very difficult |publisher=The Times of India |date=2020-12-23 |access-date=2026-09-30}}</ref> ২০২১ চনত তেওঁ আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ৰ ৱেব ছিৰিজ ''আক্কদ বক্কদ ৰাফু চকৰ''ত 'প্ৰতীক' নামৰ এজন সৰল গাঁৱলীয়া যুৱকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="TOI Raj Kaushal">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/raquib-arshad-on-working-with-late-raj-kaushal-in-akkad-bakkad-rafu-chakkar-he-used-to-energise-the-sets-by-saying-om-namah-shivay/articleshow/87619956.cms |title=Raquib Arshad on working with late Raj Kaushal in 'Akkad Bakkad Rafu Chakkar': He used to energise the sets by saying, 'Om Namah Shivay' |publisher=The Times of India |date=2021-11-10 |access-date=2026-09-30}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰখ্যাত অভিনেতা সঞ্জয় মিশ্ৰ আৰু বিজয় ৰাজৰ সৈতে ঝাৰখণ্ডৰ পটভূমিত নিৰ্মিত বোলছবি ''লোহাৰডাগা''ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে, যিখন বোলছবি ২০১৯ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="TOI Lohardaga" /> ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মুক্তি লাভ কৰা অবিনাশ ঠাকুৰৰ থ্ৰিলাৰ-হৰৰ ছবি ''বিষাহী''ত তেওঁ 'ধূমল' নামৰ এটা মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref name="Bisaahee BMS">{{cite web |url=https://in.bookmyshow.com/movies/ahd/bisaahee/ET00463786 |title=Bisaahee (2025) – Movie |publisher=BookMyShow |access-date=2026-09-30}}</ref> == ফিল্ম'গ্ৰাফী == === চলচ্চিত্ৰ আৰু ৱেব ছিৰিজ === {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! শিৰোনাম !! চৰিত্ৰ !! মাধ্যম !! টোকা |- | ২০১৭–১৮ || ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্'' || অংশুমান || ৱেব ছিৰিজ || অল্ট বালাজী |- | ২০২০ || ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া'' || सात्विक || ধাৰাবাহিক || জিঙ টিভি (এপিছডিক চৰিত্ৰ) |- | ২০২১ || ''আক্কদ বক্কদ ৰাফু চকৰ'' || प्रतीक || ৱেব ছিৰিজ || আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ' |- | ২০২৩ || ''লোহাৰডাগা'' || — || চলচ্চিত্ৰ || কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত (২০১৯) প্ৰদৰ্শিত |- | ২০২৫ || ''বিষাহী'' || धूमल || চলচ্চিত্ৰ || ছবিগৃহত মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} === চুটি ছবি === * ''ৰিফ্লেক্টেড ড্ৰীমছ'' (প্ৰথম অভিনয় ব্ৰেক)<ref name="EasternEye" /> * ''টু ফিঙ্গাৰ টেষ্ট''<ref name="IMDb Bio" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|9494670|ৰাকিব আৰ্শ্বাদ}} * [https://www.instagram.com/raquib_arshad/ ইনষ্টাগ্ৰামত ৰাকিব আৰ্শ্বাদ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ড]] a8e4sjn6szoo4ejr98iz9b0vm44dmwh 640790 640789 2026-10-01T16:16:54Z Kandarpajit Kallol 6257 /* চলচ্চিত্ৰ আৰু ৱেব ছিৰিজ */ 640790 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰাকিব আৰ্শ্বাদ | image = Raquib arshad Actor In Mumbai.jpg | caption = [[মুম্বাই]]ত ৰাকিব আৰ্শ্বাদ (২০২০) | native_name = राक़िब अरशद | birth_place = গাদী ভাৰকাট্টা, গিৰিডিহ জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = [[অভিনেতা]] | years_active = ২০১৩–বৰ্তমান | alma_mater = [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] }} '''ৰাকিব আৰ্শ্বাদ''' ({{lang-en|Raquib Arshad}}) হৈছে এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] [[অভিনেতা]]।<ref name="IMDb Bio">{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9494670/bio/ |title=Raquib Arshad Biography |publisher=IMDb |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ [[হিন্দী]] ৱেব ছিৰিজ ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্'' (২০১৭-১৮)-ত খলনায়ক (অংশুমান) চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰাৰ বাবে আৰু জিঙ টিভিৰ ধাৰাবাহিক ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া'' (২০২০)-ত 'সাত্বিক' চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে জনাজাত।<ref name="EasternEye">{{cite web |url=https://www.easterneye.biz/i-want-to-grow-as-an-actor-and-as-a-human-says-akkad-bakkad-rafu-chakkar-actor-raquib-arshad/ |title=“I want to grow as an actor and as a human,” says Akkad Bakkad Rafu Chakkar actor Raquib Arshad |publisher=EasternEye |date=2021-11-20 |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁ অভিনয় কৰা বহুচৰ্চিত চলচ্চিত্ৰ ''লোহাৰডাগা'' ২০১৯ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="TOI Lohardaga">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/rose-quartz-entertainment-announces-the-theatrical-release-of-lohardaga/articleshow/97448377.cms |title=Lohardaga, an emotional thriller about a tribal youth of Jharkhand witnesses its theatrical release |publisher=The Times of India |date=2023-01-30 |access-date=2026-09-30}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ৰাকিব আৰ্শ্বাদৰ জন্ম আৰু প্ৰতিপালন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ গিৰিডিহ জিলাৰ এক ভিতৰুৱা গাঁও 'গাদী ভাৰকাট্টা'ত হৈছিল।<ref name="eNewsroom">{{cite web |url=https://enewsroom.in/raquib-arshad-bollywood-film-jharkhand/ |title=Jharkhand boy's fascinating Bollywood journey |publisher=eNewsroom India |date=2018-01-22 |access-date=2026-09-30}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পেচাত এজন চিকিৎসক।<ref name="EasternEye" /> আৰ্শ্বাদে ঝাৰখণ্ডৰ সুভাষ পাব্লিক স্কুলৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে।<ref name="eNewsroom" /> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ৰাঁচীত থকা সময়ছোৱাত কলেজীয়া থিয়েটাৰ আৰু নাটকৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়।<ref name="eNewsroom" /> ঘৰৰ সন্মতি সাপেক্ষে পঢ়া-শুনা ত্যাগ নকৰাৰ চৰ্তত তেওঁ ২০১৩ চনত মুম্বাইলৈ আহে।<ref name="eNewsroom" /> অভিনয়ৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী গ্ৰহণ কৰি আছে।<ref name="eNewsroom" /> == অভিনয় জীৱন == মুম্বাইত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত আৰ্শ্বাদে অয়ন বেনাৰ্জীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চুটি ছবি ''ৰিফ্লেক্টেড ড্ৰীমছ''ৰ অডিচনত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref name="EasternEye" /> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে ''চিদিয়া ঘৰ'', ''মেৰী দুৰ্গা'' আদি টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ কেইটামান খণ্ডত কাম কৰাৰ সুযোগ পায়।<ref name="eNewsroom" /> ২০১৭-১৮ চনত [[একতা কাপুৰ]]ৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান অল্ট বালাজীৰ হৰৰ-ৰোমাঞ্চ ৱেব ছিৰিজ ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্''-ত নেতিবাচক চৰিত্ৰত (অংশুমান) কৰা অভিনয়ে তেওঁলৈ এক ডাঙৰ সফলতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="EasternEye" /> এই ছিৰিজটোত তেওঁ প্ৰস্থেটিক মেকআপ ব্যৱহাৰ কৰি এটা ভূতৰ চৰিত্ৰও ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref name="eNewsroom" /> ২০২০ চনত তেওঁ জিঙ টিভিৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া''ৰ এটা খণ্ডত এজন অন্তৰ্মুখী প্ৰেমিক যুৱক 'সাত্বিক'ৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে।<ref name="TOI TV">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/raquib-arshad-finding-work-in-todays-scenario-is-very-difficult/articleshow/79925396.cms |title=Raquib Arshad: Finding work in today’s scenario is very difficult |publisher=The Times of India |date=2020-12-23 |access-date=2026-09-30}}</ref> ২০২১ চনত তেওঁ আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ৰ ৱেব ছিৰিজ ''আক্কদ বক্কদ ৰাফু চকৰ''ত 'প্ৰতীক' নামৰ এজন সৰল গাঁৱলীয়া যুৱকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="TOI Raj Kaushal">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/raquib-arshad-on-working-with-late-raj-kaushal-in-akkad-bakkad-rafu-chakkar-he-used-to-energise-the-sets-by-saying-om-namah-shivay/articleshow/87619956.cms |title=Raquib Arshad on working with late Raj Kaushal in 'Akkad Bakkad Rafu Chakkar': He used to energise the sets by saying, 'Om Namah Shivay' |publisher=The Times of India |date=2021-11-10 |access-date=2026-09-30}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰখ্যাত অভিনেতা সঞ্জয় মিশ্ৰ আৰু বিজয় ৰাজৰ সৈতে ঝাৰখণ্ডৰ পটভূমিত নিৰ্মিত বোলছবি ''লোহাৰডাগা''ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে, যিখন বোলছবি ২০১৯ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="TOI Lohardaga" /> ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মুক্তি লাভ কৰা অবিনাশ ঠাকুৰৰ থ্ৰিলাৰ-হৰৰ ছবি ''বিষাহী''ত তেওঁ 'ধূমল' নামৰ এটা মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref name="Bisaahee BMS">{{cite web |url=https://in.bookmyshow.com/movies/ahd/bisaahee/ET00463786 |title=Bisaahee (2025) – Movie |publisher=BookMyShow |access-date=2026-09-30}}</ref> == ফিল্ম'গ্ৰাফী == === চলচ্চিত্ৰ আৰু ৱেব ছিৰিজ === {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! শিৰোনাম !! চৰিত্ৰ !! মাধ্যম !! টোকা |- | ২০১৭–১৮ || ''ৰাগিনী এমএমএছ: ৰিটাৰ্ণছ্'' || অংশুমান || ৱেব ছিৰিজ || অল্ট বালাজী |- | ২০২০ || ''প্যাৰ তুনে ক্যা কিয়া'' || সাত্বিক || ধাৰাবাহিক || জিঙ টিভি (এপিছডিক চৰিত্ৰ) |- | ২০২১ || ''আক্কদ বক্কদ ৰাফু চকৰ'' || প্ৰতীক || ৱেব ছিৰিজ || আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ' |- | ২০২৩ || ''লোহাৰডাগা'' || — || চলচ্চিত্ৰ || কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত (২০১৯) প্ৰদৰ্শিত |- | ২০২৫ || ''বিষাহী'' || ধূমল || চলচ্চিত্ৰ || ছবিগৃহত মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} === চুটি ছবি === * ''ৰিফ্লেক্টেড ড্ৰীমছ'' (প্ৰথম অভিনয় ব্ৰেক)<ref name="EasternEye" /> * ''টু ফিঙ্গাৰ টেষ্ট''<ref name="IMDb Bio" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|9494670|ৰাকিব আৰ্শ্বাদ}} * [https://www.instagram.com/raquib_arshad/ ইনষ্টাগ্ৰামত ৰাকিব আৰ্শ্বাদ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ড]] ldk2tiivfpvuo0y42yjflfw0ew9ayc0 0 139840 640718 640486 2026-10-01T14:39:53Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* শৈশৱ জীৱন */ 640718 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == শৈশৱ জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে। == কৰ্ম জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] puefj0icffv5kswhw06p0h7hp38te3x 640720 640718 2026-10-01T14:40:08Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640720 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == শৈশৱ জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে। == কৰ্ম জীৱন == ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] r0unk8zzqtosc6c90y5y8m3mdcj03vy 640721 640720 2026-10-01T14:40:17Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640721 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == শৈশৱ জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে। == কৰ্ম জীৱন == ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 5twbuqkq2t4rm8ehzn65y7acs1jyz2k 640732 640721 2026-10-01T14:43:08Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640732 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == শৈশৱ জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref>https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == কৰ্ম জীৱন == ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] qcfx26tddhmgc32wo9wrub6bo3x2x2k 640735 640732 2026-10-01T14:44:00Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640735 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref>https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == কৰ্ম জীৱন == ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] qdct65o5fsaq2e81oylmi7vbevjlgt3 640740 640735 2026-10-01T14:44:49Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640740 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 242qm4jhdeibh1ctjengfuv202ycu3m 640744 640740 2026-10-01T14:47:41Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন জীৱন */ 640744 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 1g3353jihpxk15684ck1lsm5pkx6uvy 640745 640744 2026-10-01T14:48:32Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640745 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 2avl7g0rf7t5a7315p07ouzet5unvt2 640746 640745 2026-10-01T14:49:28Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640746 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰ[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গাঁ]]ৱৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] hn9lo87kwnxoxni899c8wss33u59llm 640750 640746 2026-10-01T14:51:23Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640750 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ [[দেৰগাঁৱ]]ৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা [[ডক্টৰেট ডিগ্ৰী]] লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ]]ক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] jia4i55q7y6mo7uq1ys46nwn0ql21wt 640752 640750 2026-10-01T14:52:40Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640752 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ [[দেৰগাঁও|দেৰগাঁৱ]]ৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা [[ডক্টৰেট ডিগ্ৰী]] লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ]]ক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] engjbinrx6sci0dg74xjavz1rz7s0dp 640755 640752 2026-10-01T14:54:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640755 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ [[দেৰগাঁও|দেৰগাঁৱ]]ৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা [[ডক্টৰেট ডিগ্ৰী]] লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ]]ক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯৯,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] dz77zawxtfu5vhgi6kj22gcm0lrbrqw 640756 640755 2026-10-01T14:57:12Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640756 wikitext text/x-wiki '''মৃদুল কুমাৰ দত্ত''' ([[ইংৰাজী]]: Mridul Kumar Dutta) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ। বৰ্তমান তেওঁ [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক।<ref name="ECI2026">{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 — Dergaon |website=Election Commission of India |access-date=১ অক্টোবৰ, ২০২৬ }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == মৃদুল কুমাৰ দত্ত অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ [[দেৰগাঁও|দেৰগাঁৱ]]ৰ। প্ৰয়াত বুধেশ্বৰ দত্তৰ পুত্ৰ। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক। ২০০৬ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা [[ডক্টৰেট ডিগ্ৰী]] লাভ কৰে।<ref name=":1">https://www.myneta.info/Assam2026/candidate.php?candidate_id=144 myneta.info আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোৱৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ]]ক দিয়া শপতনামাত ১ কোটি টকাৰ সম্পত্তি ঘোষণা কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ হৈ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]]ত দত্তই জয় লাভ কৰে। তেওঁ ৯০,০৪৯টা ভোট লাভ কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সাগৰিকা বৰাক ৩৬,৯৫৩টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>https://www.indiatoday.in/elections/story/dergaon-assembly-election-results-2026-live-updates-assam-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-aaelb-2905205-2026-05-04 India Today আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/dergaon-election-results-2026-bjps-mridul-kumar-dutta-vs-congresss-sagorika-bora/articleshow/130635642.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://indianexpress.com/elections/dergaon-election-result-live-updates-assam-assembly-election-results-winner-10668837/ The Indian Express. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] 6fqz46idkmfq8e77cb7xf0jyoaeig40 0 139843 641084 640440 2026-10-02T07:48:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641084 wikitext text/x-wiki {{Short description|চীনৰ বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ ছ'চেজ}} {{Infobox food | name = চীনা শুকান ছ'চেজ | image = Chinese dried sausages in Hong Kong.jpg | caption = শুকান চীনা ছ'চেজ | alternate_name = ''লাপ চিয়ং'', ''লাপ চং'' | country = [[চীন]] | region = | creator = | type = ছ'চেজ | served = | main_ingredient = সতেজ [[গাহৰি]]ৰ মাংস বা যকৃত | variations = | calories = | other = }} {{Infobox Chinese | pic = | piccap = | name1 = সংৰক্ষিত ছ'চেজ | h = লাপ চং | t = [[wiktionary:臘|臘]][[wiktionary:腸|腸]] | s = [[wiktionary:腊|腊]][[wiktionary:肠|肠]] | vie = লাপ শ্যুৱং | p = লা-ছাং | j = লাপ্‌ ছোং | y = লাপ্‌ ছ্যোং | poj = লাহ্-ছিয়াং | l = সংৰক্ষিত ছ'চেজ | altname = যকৃতৰ ছ'চেজ | h2 = কুন্ চং | t2 = [[wiktionary:膶|膶]][[wiktionary:腸|腸]] | p2 = ৰুন্‌ছাং | j2 = জ্যুন্‌ ছোং | y2 = ইয়ুন্‌ ছ্যোং | s2 = [[wiktionary:膶|膶]][[wiktionary:肠|肠]] | poj2 = কান্-ছিয়াং | l2 = যকৃতৰ ছ'চেজ | tha = কুন্‌চিয়াং {{IPA|th|kūn t͡ɕʰīa̯ŋ|}} | rtgs = kun chiang | km = চীনৰ ছ'চেজ }} '''চীনা ছ'চেজ ({{lang-en| Chinese Sausage}})''' হৈছে [[চীন]], চীনৰ সাংস্কৃতিক পৰিমণ্ডল বা চীনা প্ৰব্ৰজনকাৰী সমাজৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ ছ'চেজ। == প্ৰকাৰ == চীনা ছ'চেজ চৰ্বিযুক্ত বা কম চৰ্বিযুক্ত এই দুয়ো ধৰণৰ হ'ব পাৰে। সতেজ গাহৰিৰ মাংস, গাহৰিৰ যকৃত, হাঁহৰ যকৃত, আনকি টাৰ্কিৰ যকৃত ব্যৱহাৰ কৰিও বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ ছ'চেজ প্ৰস্তুত কৰা হয়। সাধাৰণতে যকৃত ব্যৱহাৰ কৰা ছ'চেজ যকৃত ব্যৱহাৰ নকৰা ছ'চেজতকৈ গাঢ় ৰঙৰ হয়। সাম্প্ৰতিক সময়ত কিছুমান দেশত কুকুৰাৰ মাংস ব্যৱহাৰ কৰিও চীনা ছ'চেজ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক দুটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত কৰা হয়। কেতিয়াবা ইয়াক পাক দি ডিম ছামত ভাপত সিজোৱা হয়। [[File:Chinese sausages drying.jpg|right|thumb|শুকুৱাই থকা চীনা ছ'চেজ]] * '''লাপ চিয়ং''' হৈছে সাধাৰণতে [[গাহৰি]]ৰ মাংস আৰু গাহৰিৰ চৰ্বিৰে তৈয়াৰ কৰা শুকান, কঠিন ছ'চেজ। সাধাৰণতে ইয়াক ধোঁৱাত শুকুৱাই, মিঠা কৰি আৰু গোলাপজল, চাউলৰ মদ আৰু ছয়া ছচৰে মচলা দিয়া হয়। * '''ইউন্ চং''' হাঁহৰ যকৃত ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। * '''শ্যিয়াং চং''' হৈছে সতেজ আৰু ডাঠ ছ'চেজ। ইয়াত মোটা কৈ কটা গাহৰিৰ মাংস আৰু গলাই নোলোৱা গাহৰিৰ চৰ্বি থাকে। ইয়াৰ সোৱাদ সাধাৰণতে অলপ মিঠা। * '''নুওমি চং''' হৈছে বগা ৰঙৰ ছ'চেজ। ইয়াৰ ভিতৰত আঠাযুক্ত চাউল আৰু বিভিন্ন সুগন্ধি দ্ৰব্য ভৰাই আৱৰণৰ ভিতৰত ভৰোৱা হয় আৰু তাৰ পাছত ভাপত বা পানীত সিজাই লোৱা হয়। কিছুমান চীনা সংস্কৃতিত নুওমি চঙত কোৰিয়ান ছুণ্ডেৰ দৰে তেজ বন্ধনকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * '''শ্যুৱে চং''' হৈছে এনে চীনা ছ'চেজ য'ত [[তেজ]] প্ৰধান উপাদান। * '''বাইৰৌশ্যুৱে চং''' উত্তৰ-পূব চীনত জনপ্ৰিয় একপ্ৰকাৰৰ ছ'চেজ, য'ত তেজৰ মিশ্ৰণত কটা মাংস যোগ কৰা হয়। * '''গুৱান চং''' হৈছে সতেজ মাংসেৰে তৈয়াৰ কৰা দীঘলীয়া ৰঙা ছ'চেজ। == আঞ্চলিক প্ৰকাৰ == === লাপ চিয়ং === [[File:Lachang Cantonese short.jpg|thumb|চুটি কেণ্টনিজ শুকান ছ'চেজ]] [[File:Chinese sausages in local market at Yuen Long.jpg|thumb|হংকঙৰ এখন গেলামালৰ দোকানত কেণ্টনিজ চীনা ছ'চেজ]] '''লাপ চিয়ং''' বা চীনা ছ'চেজ হৈছে [[চীন]]ৰ দক্ষিণাঞ্চলৰ জিয়াংছু, ঝেজিয়াং, ছিচুয়ান আৰু গুৱাংডং আদি অঞ্চলত বহুলভাৱে পোৱা একপ্ৰকাৰৰ সংৰক্ষিত মাংসজাত সামগ্ৰী। চীনা ছ'চেজৰ দক্ষিণ চীনা স্বাদ সাধাৰণতে ইয়াৰ কেণ্টনিজ নাম '''লাপ চিয়ং''' বা '''লাপ চং''' নামেৰে পৰিচিত। চীনৰ দক্ষিণাঞ্চলৰ গুৱাংডং, ফুজিয়ান, জিয়াংছি, ছিচুয়ান আৰু হুনান প্ৰদেশৰ লগতে [[হংকং]] আৰু [[টাইৱান]]ৰ বিভিন্ন খাদ্যত চীনা ছ'চেজ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === ছিচুয়ানৰ ছ'চেজ === ছিচুয়ানৰ ছ'চেজত ৰঙা জলকীয়াৰ গুড়ি, ছিচুয়ান জলকীয়াৰ গুড়ি আৰু পিশিয়ান বিন ছচ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা দুটা সাধাৰণ খাদ্য হৈছে ভজা চাউল আৰু ''লো মাই গাই''। পৰম্পৰাগতভাৱে পেকেট নকৰা এই ছ'চেজ সাধাৰণতে বাটৰ বজাৰ বা ভিজা বজাৰত পোৱা যায়। === হাৰবিন-শৈলীৰ ছ'চেজ === [[File:Smoked Chinese sausage.jpg|thumb|ধোঁৱাত শুকোৱা হাৰবিনৰ ছ'চেজ]] উত্তৰ-পূব চীনৰ বিশেষকৈ হেইলংজিয়াং প্ৰদেশৰ সৰ্ববৃহৎ চহৰ হাৰবিনত জনপ্ৰিয় '''হাৰবিন-শৈলীৰ ছ'চেজ''' হৈছে মোটা কৈ পিহা, ধোঁৱাত শুকোৱা আৰু সুস্বাদু ৰঙা ছ'চেজ। ইয়াৰ সৈতে পোলেণ্ডৰ "কাণ্ট্ৰি" কিয়েলবাছা আৰু লিথুৱেনিয়াৰ স্কিলেণ্ডিছৰ কিছু সাদৃশ্য আছে। ১৯০৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত হাৰবিনৰ দাওলি জিলাত অৱস্থিত ৰাছিয়ান মূলধন-নিয়ন্ত্ৰিত ''চুৰিন ছ'চেজ ফেক্টৰী''ত কৰ্মৰত লিথুৱেনিয়ান কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰথমে ইয়াক উৎপাদন কৰিছিল। ইয়াৰ আন এটা নাম '''লিদাওছি'''<ref>{{cite web|url=http://news.my399.com/system/20110929/000250889.html|title=Bǎinián hā'ěrbīn hóng cháng fāzhǎn shǐ|script-title=zh:百年哈尔滨红肠发展史|trans-title=Development History of Harbin Red Sausage|author={{lang|zh-hans|胡英男}}|date=29 September 2011|website=www.my399.com|publisher={{lang|zh-hans|哈尔滨新闻网}}|access-date=1 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140306111607/http://news.my399.com/system/20110929/000250889.html|archive-date=6 March 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306111607/http://news.my399.com/system/20110929/000250889.html|archivedate=6 March 2014|deadurl=yes}}</ref>, যিটো ৰাছিয়ান ( "লিথুৱেনিয়ান ছ'চেজ")ৰপৰা অহা। পিছলৈ হাৰবিন-শৈলীৰ ছ'চেজ চীনৰ বিশেষকৈ উত্তৰাঞ্চলৰ বিভিন্ন ঠাইত জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। দক্ষিণ চীনৰ ছ'চেজৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা অধিক মিঠা শুকানপ্ৰকাৰৰ ছ'চেজো ইয়াত উৎপাদন কৰা হয়। == উৎপাদন == পৰম্পৰাগত চীনা ছ'চেজত মচলা দিয়া [[গাহৰি]]ৰ মাংস জন্তুৰ অন্ত্ৰৰপৰা তৈয়াৰ কৰা প্ৰাকৃতিক আৱৰণত ভৰাই তাৰ পাছত প্ৰাকৃতিকভাৱে বতাহত শুকুওৱা হয়। কিন্তু আধুনিক কাৰখানাত উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত কৃত্ৰিম আৱৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু উৎপাদনৰ গতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ গৰম বতাহত শুকুওৱা হয়। চীনা ছ'চেজৰ উৎপত্তি ৱেই, জিন আৰু উত্তৰ-দক্ষিণ ৰাজবংশৰ সময়ত, বা তাতোকৈ আগতে হোৱা বুলি ধৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালীৰ আটাইতকৈ পুৰণি লিখিত বিৱৰণ উত্তৰ ৱেই যুগৰ কৃষিবিষয়ক গ্ৰন্থ ''ছিমিন ইয়াওশু''ত পোৱা যায়। চীনা ছ'চেজৰ প্ৰধান উপাদান হৈছে গাহৰিৰ মাংস আৰু ছ'চেজৰ আৱৰণ। প্ৰথমে গাহৰিৰ মাংস মিহিকৈ কাটি চৰ্বি আৰু মাংসৰ প্ৰয়োজনীয় অনুপাতত মিহলাই লোৱা হয়। তাৰ পাছত নিমখ, [[চেনি]], চাউলৰ মদ, ছয়া ছচ আৰু অন্যান্য মচলা যোগ কৰা হয়। এই মিশ্ৰণটো আৱৰণৰ ভিতৰত ভৰাই, হেঁচি আৰু ৰছীৰে নিৰ্দিষ্ট দৈৰ্ঘ্যত ভাগ কৰা হয়। এটা মূৰ বান্ধি দিয়া হয় আৰু আনটো মূৰত ওলোমাবলৈ ৰছী লগোৱা হয়। তাৰ পাছত ছ'চেজবোৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে বতাহত বা গৰম বতাহত পানী আঁতৰাই শুকুৱাই দীৰ্ঘদিন সংৰক্ষণযোগ্য কৰা হয়। == ব্যৱহাৰ == অন্যান্য সংৰক্ষিত মাংসৰ তুলনাত চীনা ছ'চেজৰ আৱৰণে মাংসৰ মিশ্ৰণৰ চৰ্বি ভালদৰে ধৰি ৰাখে। গুৱাংডং আৰু [[হংকং]]ত চীনা ছ'চেজ ''লাপ মেই ফান'' (সংৰক্ষিত মাংসযুক্ত মাটিৰ পাত্ৰত ৰন্ধা চাউল) প্ৰস্তুত কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান। সম্পূৰ্ণ ছ'চেজ কেঁচা [[চাউল]]ৰ ওপৰত থৈ একেলগে ভাপত সিজোৱা হয়। সিজি যোৱাৰ পাছত ছ'চেজৰ সুস্বাদু চৰ্বি আৰু তেল চাউলত সোমাই গৈ ইয়াক এক বিশেষ সুগন্ধি আৰু সোৱাদ প্ৰদান কৰে।<ref>广式腊肠煲仔饭 [https://www.gd.gov.cn/zjgd/lnms/gzms/content/post_111448.html Cantonese Chinese Sausage Claypot Rice.]  广东省人民政府门户网站 ''Guangdong Provincial Government Portal''. www.gd.gov.cn. [April 21, 2025].</ref> চীনা ছ'চেজৰ বান (''লাপ চিয়ং বাও'') হৈছে এনে ভাপত সিজোৱা বান যাৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ ছ'চেজ ভৰোৱা থাকে। কটা চীনা ছ'চেজ শাক-পাচলিৰ সৈতে ভাজিব পাৰি বা অন্যান্য খাদ্যতো মিহলাব পাৰি। কেণ্টনিজ খাদ্যৰ বিভিন্ন ব্যঞ্জনত, যেনে ভজা আঠাযুক্ত চাউল, ''লো মাই গাই'' (পদুম পাতত মেৰিওৱা আঠাযুক্ত চাউল) আৰু ''টাৰ্নিপ কেক'' আদিত ইয়াক বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>臘味：香港的冬季滋味.[https://guide.michelin.com/mo/zh_HK/article/features/chinese-cured-meat-winter-delight-hong-kong Preserved Meats: Hong Kong’s Winter Delicacies.] MICHELIN Guide</ref> == স্বাস্থ্যজনিত উদ্বেগ == গাহৰিৰ মাংসেৰে তৈয়াৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াজাত খাদ্য হিচাপে চীনা ছ'চেজত ব্যৱহৃত উপাদানৰ উৎস আৰু উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়া স্বাস্থ্যসন্মত মানদণ্ড পূৰণ কৰে নে নকৰে সেয়া গ্ৰাহকৰ বাবে কেতিয়াবা নিৰ্ণয় কৰা কঠিন হয়। অতীতত কিছুমান উৎপাদকে অজ্ঞাত কাৰণত মৃত্যু হোৱা গাহৰিৰ মাংস কেঁচা-মাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ঘটনা পোহৰলৈ আহিছিল। আন কিছুমানে ছ'চেজক অধিক আকৰ্ষণীয় দেখাবলৈ অখাদ্য ৰঞ্জক বা অত্যধিক সংৰক্ষক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত হংকঙৰ খাদ্য আৰু পৰিৱেশ স্বাস্থ্য বিভাগে উৎসৱমুখৰ ঋতুৰ খাদ্যৰ ৰাসায়নিক আৰু অণুজীৱবৈজ্ঞানিক পৰীক্ষাৰ ফল প্ৰকাশ কৰে। মাকাওত উৎপাদিত "ফেংচেং স্লাইচড পোৰ্ক ছ'চেজ"ৰ এটা নমুনাত ৰোডামিন বি পোৱা গৈছিল। ই এক নিষিদ্ধ ৰঞ্জক, যাক কথিতভাৱে "ফুলৰ ৰঙা গুড়ি" বুলিও কোৱা হয়। এই পদাৰ্থই বুকুৰ অস্বস্তি, বমি আৰু [[কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ]]ৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে।<ref>含“若丹明B” 恶心呕吐 奇华腊肠致癌回收 [http://the-sun.on.cc/channels/news/20060115/20060115024257_0000.html Contains "Rhodamine B" — Nausea and Vomiting; Kee Wah Chinese Sausages Recalled Due to Carcinogenic Risk] ([https://web.archive.org/web/20160305072209/http://the-sun.on.cc/channels/news/20060115/20060115024257_0000.html archived] copy, stored at the [[Internet Archive]]). ''The Sun'', January 15, 2006.</ref> ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ঝেজিয়াং প্ৰদেশৰ এটা ব্যৱসায়ীয়ে অজ্ঞাত কাৰণত মৃত্যু হোৱা গাহৰিৰ মাংস ব্যৱহাৰ কৰি চীনা ছ'চেজ প্ৰস্তুত কৰাৰ অভিযোগত ধৰা পৰে। ইয়াৰ ফলত প্ৰস্তুত হোৱা মুঠ ৭,৫০০ কিলোগ্ৰাম "বিষাক্ত ছ'চেজ" ওচৰৰ বিভিন্ন প্ৰদেশ আৰু চহৰলৈ বিতৰণ কৰা হৈছিল। সেই বছৰৰ ২৩ আগষ্টত দায়ী ব্যক্তিজনক শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়।<ref>黑心老板用病死猪肉制售7500多斤“毒腊肠” [http://news.qq.com/a/20140823/015995.htm Corrupt Businessman Used Meat from Diseased Pigs to Produce Over 7,500 Jin of “Toxic Chinese Sausage”] ([https://web.archive.org/web/20190612053745/http://news.qq.com/a/20140823/015995.htm archived] copy, stored at the [[Internet Archive]]). ''Tencent News'', August 23, 2014.</ref> == অন্যান্য দেশত == [[File:Tongmo.jpg|thumb|[[মালয়েছিয়া]]ত জুইত ভজা টংমো ছ'চেজ প্ৰস্তুত কৰা]] === ভিয়েটনাম === ভিয়েটনামী ভাষাত চীনা ছ'চেজক ''লাপ শ্যুৱং'' বা ''লাপ শ্যুৱং'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াক সাধাৰণ অমলেটৰপৰা আৰম্ভ কৰি অধিক জটিল মুখ্য খাদ্যলৈকে বিভিন্ন ব্যঞ্জনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ছ'চেজৰ নিমখীয়া সোৱাদৰ বাবে অন্যান্য উপাদানৰ সৈতে সোৱাদৰ ভৰসাম্য ৰক্ষা কৰিবলৈ ইয়াক সীমিত পৰিমাণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ছ'চেজ গাহৰিৰ মাংস (''লাপ শ্যুৱং হেও'') বা কুকুৰাৰ মাংস (''লাপ শ্যুৱং গা'')ৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। পিছৰটোৰ সোৱাদ তুলনামূলকভাৱে কম চৰ্বিযুক্ত। ''টুঙ ল' ম''' হৈছে দক্ষিণ ভিয়েটনামৰ চাম জনগোষ্ঠীৰদ্বাৰা গাহৰিৰ সলনি গৰুৰ মাংসেৰে তৈয়াৰ কৰা একেধৰণৰ ছ'চেজ। চামসকল মুছলমান। ছক্ চাং প্ৰদেশ এই ছ'চেজৰ সৰ্ববৃহৎ উৎপাদক। আন উৎপাদনস্থলীৰ ভিতৰত কাই লাই জিলা উল্লেখযোগ্য। স্থানীয় খাদ্যত শুকান গাহৰিৰ ছ'চেজ ডাম্পলিং, পিল' কেক (''বাঁই গই''), ৱণ্টন, স্প্ৰিং ৰোল (''বাঁই চাং কুৱন''), মুনকেক আৰু আঠাযুক্ত চাউলৰ ডাম্পলিং (''বাঁই চুং'' বা ''বাঁই টেট'')ৰ পুৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === ম্যানমাৰ === বাৰ্মিজ ভাষাত এই ছ'চেজক ''ক্যেট উ জ্যাউং'' (কুকুৰাৰ ছ'চেজ; অথবা ''ৱেট উ জ্যাউং'' (গাহৰিৰ ছ'চেজ) বুলি কোৱা হয়। ম্যানমাৰত তৈয়াৰ কৰা ছ'চেজসমূহ ছিংগাপুৰ বা চীনৰ ছ'চেজতকৈ অধিক মাংসল আৰু সংহত। সাধাৰণতে ইয়াক ভজা চাউল আৰু ভজা শাক-পাচলি, বিশেষকৈ [[বন্ধাকবি]]ৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === ফিলিপাইনছ === [[File:Chaopaojf1570.JPG|thumb|[[ফিলিপাইনছ]]ৰ চাউকিংৰ চীনা ছ'চেজ চাও পাও আৰু কণী]] [[ফিলিপাইনছ]]ত চীনা-ফিলিপিনো খাদ্য, যেনে ''চিঅ'পাও বোলা-বোলা''ত চীনা ছ'চেজ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা ইয়াক স্থানীয় ছ'চেজ ''চ'ৰিজ' দে মাকাও''ৰ সৈতে ভুল কৰা হয় বা তাৰ সলনি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু পিছৰটোৰ উৎপত্তি চীনা ছ'চেজৰপৰা হোৱা নাই; ইয়াৰ নামত ব্যৱহৃত "চীনা" বৈশিষ্ট্যটো ষ্টাৰ এনিছ ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত। === টাইৱান === [[টাইৱান]]তো একেধৰণৰ ছ'চেজ উৎপাদন কৰা হয়। অৱশ্যে কেণ্টনিজ ছ'চেজৰ দৰে ইয়াক সাধাৰণতে শুকুওৱা নহয়। ইয়াত চৰ্বি আৰু মাংস একেলগে মিহলাই লোৱা হয় আৰু অধিক পৰিমাণৰ চেনি ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ সোৱাদ অধিক মিঠা হয়। এই ছ'চেজ সাধাৰণতে স্থানীয় কচাইসকলে প্ৰস্তুত কৰি বজাৰত বিক্ৰী কৰে বা ঘৰত তৈয়াৰ কৰা হয়। মেণ্ডাৰিন চীনা ভাষাত এইপ্ৰকাৰৰ চীনা ছ'চেজক ''শ্যিয়াংচাং'' ({{lang|zh-Latn|xiāngcháng}}; বুলি কোৱা হয়, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "সুগন্ধি ছ'চেজ।" কেণ্টনিজ ভাষাতো ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ একেই। === ছিংগাপুৰ === [[ছিংগাপুৰ]]ত পৰম্পৰাগত প্ৰকাৰতকৈ তুলনামূলকভাৱে স্বাস্থ্যকৰ বুলি গণ্য কৰিব পৰা বিভিন্ন নতুন ধৰণৰ চীনা ছ'চেজ উৎপাদন কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কম চৰ্বি, কম ছডিয়াম আৰু অধিক আঁহযুক্ত চীনা ছ'চেজ উৎপাদন কৰা হৈছে। === থাইলেণ্ড === [[File:Yam kun chiang.JPG|thumb|''ইয়াম কুন চিয়াং'', লা চাঙেৰে তৈয়াৰ কৰা থাই চালাড]] [[থাই ভাষা]]ত চীনা ছ'চেজক ''কুন চিয়াং'' বুলি কোৱা হয়। নামটো টিঅ'চিউ মিন ভাষাৰ ({{lang|zh|贯肠}}, {{lang|nan-Latn|kwan chiang}}) পৰা অহা। থাই-চীনা সমাজৰ মাজত প্ৰচলিত বিভিন্ন চীনা ব্যঞ্জনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''ইয়াম কুন চিয়াং'' নামৰ এই ছ'চেজেৰে তৈয়াৰ কৰা থাই চালাডতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। স্নেকহেড মাছ (''প্লা ছন''; {{langx|th|ปลาช่อน}}) ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা চীনা ছ'চেজো পোৱা যায়। === ছুৰিনাম === ছুৰিনামত চীনা ছ'চেজক হাক্কা চীনা ভাষাৰ এটা শব্দ, 'বহুৰঙী ছ'চেজ'ৰপৰা অহা ''ফাটজং'', ''ফাচং'', ''ফা-চং'', ''ফাশং'' বা ''ফাশং'' আদি নামেৰে জনা যায়।<ref>{{cite book |last= Man A Hing |first= William |editor-last1= Van Binnendijk |editor-first1= Chandra |editor-last2= Faber |editor-first2= Paul |date= 1992 |title= Sranan. Cultuur in Suriname |trans-title= Sranan. Culture in Suriname |chapter= Eigen verenigingen en integratie |trans-chapter= Own associations and integration |pages= 77 |url= https://www.dbnl.org/tekst/binn011sran01_01/binn011sran01_01.pdf |access-date= December 28, 2018 |language= nl |location= Paramaribo |publisher= Vaco N.V., Uitgeversmaatschappij |isbn= 99914-0-049-4 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180508125432/http://www.dbnl.org/tekst/binn011sran01_01/binn011sran01_01.pdf |archive-date= May 8, 2018 |url-status= live }}</ref><ref>{{cite news | last = Grijpma | first = Paul | date = November 30, 1981 | title = Bont feest van Surinamers | trans-title = Colourful festival of Surinamese | url = https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010847097:mpeg21:a0113 | language = nl | work = Het Parool | location = Amsterdam | access-date = December 28, 2018 }}</ref> ''মক্সি মেটি চিয়াউমিন'' নামৰ মিশ্ৰ মাংসৰ চাউ মেইন খাদ্যত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === অন্যান্য অঞ্চল === [[এছিয়া]]ৰ বাহিৰতো এছিয়ান ছুপাৰমাৰ্কেটত চীনা ছ'চেজ সাধাৰণতে পোৱা যায়। অধিকাংশ ক্ষেত্ৰত ই ভেকুৱাম-পেক কৰা অৱস্থাত বিক্ৰী হয় যদিও কিছুমান চীনা গেলামালৰ দোকানত পেকেটবিহীন প্ৰকাৰো বিক্ৰী কৰা হয়। বিদেশৰপৰা মাংসজাত সামগ্ৰী আমদানিৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে এইবোৰৰ কিছুমান স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Processed meat – uncooked |url=https://www.agriculture.gov.au/biosecurity-trade/import/goods/food/type/ready-to-eat-uncooked-meat |website=Biosecurity and Trade Guide |publisher=Australian Government Department of Agriculture, Fisheries, and Forestry |access-date=13 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=FSIS Issues Public Health Alert for Ineligible Imported Meat and Poultry Products from China {{!}} Food Safety and Inspection Service |url=https://www.fsis.usda.gov/recalls-alerts/fsis-issues-public-health-alert-ineligible-imported-meat-and-poultry-products-china |website=www.fsis.usda.gov |publisher=USDA FSIS |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Conditions for importing meat products from China |url=https://inspection.canada.ca/importing-food-plants-or-animals/food-imports/food-specific-requirements/approved-countries/china/eng/1363101856611/1363101911891 |website=inspection.canada.ca |publisher=Government of Canada Canadian Food Inspection Agency |access-date=13 March 2023 |date=9 April 2015}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, [[কানাডা]]ত বিক্ৰী হোৱা বহুতো চীনা ছ'চেজ ভেংকুভাৰ আৰু টৰণ্টোস্থিত <ref>{{cite news |last1=Stoffman |first1=Judy |title=Is that a sausage in your suitcase? |url=https://www.theglobeandmail.com/life/is-that-a-sausage-in-your-suitcase/article959669/ |access-date=13 March 2023 |work=The Globe and Mail |date=11 June 2008 |language=en-CA}}</ref> বিভিন্ন উৎপাদকে তৈয়াৰ কৰে। চীনা জনসংখ্যা অধিক হোৱাৰ বাবে হাৱাইতো ''লাপ চিয়ং'' অতি জনপ্ৰিয় ছ'চেজ আৰু ইয়াক স্থানীয় খাদ্য-সংস্কৃতিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। == চিত্ৰসমূহ == <gallery> File:Chinese dried sausages in Hong Kong.jpg|হংকঙৰ শুকান চীনা ছ'চেজ File:Lachang Cantonese short.jpg|চুটি কেণ্টনিজ লাপ চং File:Chinese sausages drying.jpg|শুকুৱাই থকা চীনা ছ'চেজ </gallery> == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনা ৰন্ধনপ্ৰণালী]] [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] 76hfcphi2rh1lb90jwdk14uy36ewa2v 2 139851 640998 640448 2026-10-02T04:13:25Z নীলা আকাশ 51938 /* */ অসমীয়া বাক্যৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিস্তাৰিত বিৱৰণ যোগ দিয়া হ’ল। 640998 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া ভাষাৰ বাক্যৰ শ্ৰেণীবিভাগ''' 3v9q0avh0ukg4mm9mxltj5s50npwn3g 0 139856 640899 640523 2026-10-01T18:57:30Z JyotiPN 22102 added [[Category:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 640899 wikitext text/x-wiki ছিণ্ডি (চীনা: 新笛; পিনয়িন: xīndí; আক্ষৰিক অৰ্থ: 'নতুন বাঁহী') হৈছে চীন দেশৰ এটা বাদ্যযন্ত্ৰ। প্ৰাচীন দিজি (বাঁহৰ আনুভূমিক বাঁহী)ৰপৰা বিংশ শতিকাত উদ্ভাৱন কৰা এই ছিণ্ডি বাদ্যযন্ত্ৰটোত পাশ্চাত্যৰ প্ৰভাৱ আছে, ই সম্পূৰ্ণ ক্ৰ'মেটিক আৰু সাধাৰণতে দিজিৰ দৰে বিশেষ ঝিল্লী বা ডী ম' নাথাকে। ছিণ্ডি কেইবাটাও ছিদ্ৰযুক্ত বা ১১-ছিদ্ৰযুক্ত দি নামেৰেও পৰিচিত। ইয়াৰ গঠন শৈলী পাশ্চাত্যৰদ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত আৰু সম-স্বৰগ্ৰাম নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে। এই বাদ্যযন্ত্ৰবিধ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৩০ চনিকাৰৰ প্ৰথম ভাগত দেখা গৈছিল আৰু ইয়াক ডিজাইন তথা প্ৰস্তুত কৰিছিল ডিং চিলিঙে (১৮৯৩-১৯৭৪)। == বৈশিষ্ট্য আৰু পৰিসৰ == ছিণ্ডি আৰু পৰম্পৰাগত চীনা ডিৰ মাজত আটাইতকৈ ডাঙৰ পাৰ্থক্যটো হ’ল ডিত পোৱা ছটা আঙুলিৰ ফুটাৰ তুলনাত অতিৰিক্ত পাঁচটা আঙুলিৰ ফুটা থাকে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত Xiāo (箫)তকৈ তিনিটা বেছি আঙুলিৰ ফুটা আছে - আঠ ফুটাযুক্ত বাঁহী যিটো, নিজেই, di ৰ তুলনাত অতিৰিক্ত আঙুলিৰ ফুটা থাকে, সোঁ সৰু আঙুলি আৰু বাওঁ বুঢ়া আঙুলিৰ বাবে। যিটো দুটা আঙুলিৰ ফুটাৰ মাজত পৰ্যায়ক্ৰমে হ’ব লাগে। পৰম্পৰাগত বাঁহীয়ে মডুলেচনৰ সময়ত অসম্পূৰ্ণতা প্ৰদৰ্শন কৰে কাৰণ অৰ্ধস্বৰৰ ইনটোনেচন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হয়। এইদৰে অতিৰিক্ত ফুটাবোৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অসম্পূৰ্ণতাবোৰ শুধৰোৱাত সহায় কৰা। ইয়াৰ ১১ ফুটা ডিজাইনৰ জৰিয়তে xindi এ অষ্টকৰ প্ৰতিটো ছেমিটোন নিখুঁতভাৱে বজাব পাৰে, আৰু বিভিন্ন কিত বজাব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে মডুলেচন সহজ আৰু মসৃণ কৰা হয়। বাদকজনে কেৱল ফুটাবোৰৰ তললৈ যাবলৈ আঙুলি ব্যৱহাৰ কৰি সহজে চাবি সলনি কৰিব লাগিব, আনহাতে পৰম্পৰাগত চীনা বাঁহীৰ সৈতে বাদ্যযন্ত্ৰটো নিজেই সলনি কৰিব লাগিব। ছিণ্ডি আৰু পৰম্পৰাগত ডিজিৰ মাজত আটাইতকৈ ডাঙৰ পাৰ্থক্যটো হ’ল ছিণ্ডিত ডিমো (বাঁহীৰ আৱৰণ; ‘ডাই মেমব্ৰেন’)ৰ অভাৱ, যিয়ে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ টিম্বাৰ সৃষ্টি কৰে। এই কাৰণেই xindi qudi (qudi) বা bangdi (円典) ৰ দৰে নহয়, যাৰ টিম্বাৰ উজ্জ্বল আৰু ক্ৰিস্পাৰ। ইয়াৰ সুৰ পৰম্পৰাগত চীনা বাঁহী আৰু পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহীৰ মাজত থাকে, যাৰ ফলত ইয়াক বহুত মৃদু শব্দ দিয়ে। পৰম্পৰাগত ডিজিৰ দুটা পাৰ্থক্যৰ বিপৰীতে ছিণ্ডিৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু পৰিসৰ G key Dà dí (ডাঙৰ বাঁহী)ৰ দৰেই। ইয়াৰ ৰেঞ্জো G ৰেঞ্জৰ সৈতে মিল আছে, যিটো বাঁহীৰ লগত সাধাৰণ। সাধাৰণ পৰিসৰটো হৈছে নিম্ন সুৰ D ৰপৰা উচ্চ সুৰ E লৈকে, মুঠ ১৫টা টোকাৰ। মাজে মাজে ই ট্ৰেবল ৰেঞ্জত বজাব পাৰে, অৱশ্যে শব্দটো বাঞ্ছনীয় নহয়। == সংগীতত ছিণ্ডিৰ ভূমিকা == আধুনিক যুগৰ চীনা অৰ্কেষ্ট্ৰাত অন্যান্য ডি বাদ্যযন্ত্ৰৰ সমান্তৰালভাৱে মধ্য আৰু নিম্ন টোনাল ৰেঞ্জত ছিণ্ডিয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ কাম চীনা চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ চাং ডি (长笛)ৰ দৰেই। চীনৰ সকলো পৰম্পৰাগত এনচেম্বল সংগীতৰ আধাতকৈ অধিক অংশত ছিণ্ডিৰ বৈশিষ্ট্য আছে। কেতিয়াবা, ছিণ্ডিৰ ঠাইত একে পৰিসৰৰ আন বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে দাডি, ছিয়াও বা চাংডি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পোৱা কাৰণ ইয়াৰ আঙুলিয়াই জটিল আৰু ৰেঞ্জ অপৰ্যাপ্ত। কেতিয়াবা xindiৰ সলনি xindi’s শব্দ অনুকৰণ কৰিবলৈ qudi ব্যৱহাৰ কৰা হয়; এইটো Mó kǒng (膜孔) ৰ ওপৰত এটা প্লাষ্টিকৰ ফিল্ম ৰাখি সম্ভৱ হয়। যদিও এনচেম্বল পৰিৱেশনত xindi ৰ বৈশিষ্ট্য উল্লেখযোগ্য, একক পৰিৱেশনৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ অতি বিৰল। ইয়াৰ জটিল আঙুলি আৰু সীমিত পৰিসৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ইয়াক প্ৰায়ে দাডি বা বাঁহীৰ তুলনাত অলপ হীন প্ৰদৰ্শন বাদ্যযন্ত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক মূলতঃ ছেমিটনত বজাব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে মূল্য দিয়া হয়, অৰ্থাৎ ইয়াক পশ্চিমীয়া শৈলীৰ সংগীতৰ বাবে অধিক সহজে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। কিন্তু ইয়াক অনুকূল পছন্দ বুলি গণ্য কৰা নহয় কাৰণ পশ্চিমীয়া বাঁহীৰ পৰিসৰ বহল আৰু সুৰ যিয়ে আন অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ বাদ্যযন্ত্ৰসমূহক ভালদৰে পৰিপূৰক কৰে। এই সকলোবোৰ কাৰণেই একক পৰিৱেশনৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ ইমান সীমিত আৰু বিৰল হোৱাত অৰিহণা যোগায়। == বিশদভাৱে জানিবলৈ পঢ়ক == * লি ইউয়ান-ইউয়ান আৰু শ্বেন, চিনিয়ান। চীনা সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ (চীনা সংগীত মনোগ্ৰাফ ছিৰিজ)। ১৯৯৯ চনত চাইনিজ মিউজিক ছ’চাইটি অৱ নৰ্থ আমেৰিকা প্ৰেছ। [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|আই এছ বি এন]] [[:en:Special:BookSources/1-880464-03-9|১-৮৮০৪৬৪-০৩-৯]]। * শ্বেন, চিনিয়ান। ২০ শতিকাত চীনা সংগীত (চীনা সংগীত মনোগ্ৰাফ ছিৰিজ)। ২০০১ চনত চাইনিজ মিউজিক ছ’চাইটি অৱ নৰ্থ আমেৰিকা প্ৰেছ। [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|আই এছ বি এন]] [[:en:Special:BookSources/1-880464-04-7|১-৮৮০৪৬৪-০৪-৭]]। [[শ্ৰেণী:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] o41nd21w81wr53ttsciwl587dzfcxwh 640900 640899 2026-10-01T18:57:51Z JyotiPN 22102 added [[Category:চীনা সংস্কৃতি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640900 wikitext text/x-wiki ছিণ্ডি (চীনা: 新笛; পিনয়িন: xīndí; আক্ষৰিক অৰ্থ: 'নতুন বাঁহী') হৈছে চীন দেশৰ এটা বাদ্যযন্ত্ৰ। প্ৰাচীন দিজি (বাঁহৰ আনুভূমিক বাঁহী)ৰপৰা বিংশ শতিকাত উদ্ভাৱন কৰা এই ছিণ্ডি বাদ্যযন্ত্ৰটোত পাশ্চাত্যৰ প্ৰভাৱ আছে, ই সম্পূৰ্ণ ক্ৰ'মেটিক আৰু সাধাৰণতে দিজিৰ দৰে বিশেষ ঝিল্লী বা ডী ম' নাথাকে। ছিণ্ডি কেইবাটাও ছিদ্ৰযুক্ত বা ১১-ছিদ্ৰযুক্ত দি নামেৰেও পৰিচিত। ইয়াৰ গঠন শৈলী পাশ্চাত্যৰদ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত আৰু সম-স্বৰগ্ৰাম নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে। এই বাদ্যযন্ত্ৰবিধ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৩০ চনিকাৰৰ প্ৰথম ভাগত দেখা গৈছিল আৰু ইয়াক ডিজাইন তথা প্ৰস্তুত কৰিছিল ডিং চিলিঙে (১৮৯৩-১৯৭৪)। == বৈশিষ্ট্য আৰু পৰিসৰ == ছিণ্ডি আৰু পৰম্পৰাগত চীনা ডিৰ মাজত আটাইতকৈ ডাঙৰ পাৰ্থক্যটো হ’ল ডিত পোৱা ছটা আঙুলিৰ ফুটাৰ তুলনাত অতিৰিক্ত পাঁচটা আঙুলিৰ ফুটা থাকে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত Xiāo (箫)তকৈ তিনিটা বেছি আঙুলিৰ ফুটা আছে - আঠ ফুটাযুক্ত বাঁহী যিটো, নিজেই, di ৰ তুলনাত অতিৰিক্ত আঙুলিৰ ফুটা থাকে, সোঁ সৰু আঙুলি আৰু বাওঁ বুঢ়া আঙুলিৰ বাবে। যিটো দুটা আঙুলিৰ ফুটাৰ মাজত পৰ্যায়ক্ৰমে হ’ব লাগে। পৰম্পৰাগত বাঁহীয়ে মডুলেচনৰ সময়ত অসম্পূৰ্ণতা প্ৰদৰ্শন কৰে কাৰণ অৰ্ধস্বৰৰ ইনটোনেচন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হয়। এইদৰে অতিৰিক্ত ফুটাবোৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অসম্পূৰ্ণতাবোৰ শুধৰোৱাত সহায় কৰা। ইয়াৰ ১১ ফুটা ডিজাইনৰ জৰিয়তে xindi এ অষ্টকৰ প্ৰতিটো ছেমিটোন নিখুঁতভাৱে বজাব পাৰে, আৰু বিভিন্ন কিত বজাব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে মডুলেচন সহজ আৰু মসৃণ কৰা হয়। বাদকজনে কেৱল ফুটাবোৰৰ তললৈ যাবলৈ আঙুলি ব্যৱহাৰ কৰি সহজে চাবি সলনি কৰিব লাগিব, আনহাতে পৰম্পৰাগত চীনা বাঁহীৰ সৈতে বাদ্যযন্ত্ৰটো নিজেই সলনি কৰিব লাগিব। ছিণ্ডি আৰু পৰম্পৰাগত ডিজিৰ মাজত আটাইতকৈ ডাঙৰ পাৰ্থক্যটো হ’ল ছিণ্ডিত ডিমো (বাঁহীৰ আৱৰণ; ‘ডাই মেমব্ৰেন’)ৰ অভাৱ, যিয়ে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ টিম্বাৰ সৃষ্টি কৰে। এই কাৰণেই xindi qudi (qudi) বা bangdi (円典) ৰ দৰে নহয়, যাৰ টিম্বাৰ উজ্জ্বল আৰু ক্ৰিস্পাৰ। ইয়াৰ সুৰ পৰম্পৰাগত চীনা বাঁহী আৰু পশ্চিমীয়া কনচাৰ্ট বাঁহীৰ মাজত থাকে, যাৰ ফলত ইয়াক বহুত মৃদু শব্দ দিয়ে। পৰম্পৰাগত ডিজিৰ দুটা পাৰ্থক্যৰ বিপৰীতে ছিণ্ডিৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু পৰিসৰ G key Dà dí (ডাঙৰ বাঁহী)ৰ দৰেই। ইয়াৰ ৰেঞ্জো G ৰেঞ্জৰ সৈতে মিল আছে, যিটো বাঁহীৰ লগত সাধাৰণ। সাধাৰণ পৰিসৰটো হৈছে নিম্ন সুৰ D ৰপৰা উচ্চ সুৰ E লৈকে, মুঠ ১৫টা টোকাৰ। মাজে মাজে ই ট্ৰেবল ৰেঞ্জত বজাব পাৰে, অৱশ্যে শব্দটো বাঞ্ছনীয় নহয়। == সংগীতত ছিণ্ডিৰ ভূমিকা == আধুনিক যুগৰ চীনা অৰ্কেষ্ট্ৰাত অন্যান্য ডি বাদ্যযন্ত্ৰৰ সমান্তৰালভাৱে মধ্য আৰু নিম্ন টোনাল ৰেঞ্জত ছিণ্ডিয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ কাম চীনা চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ চাং ডি (长笛)ৰ দৰেই। চীনৰ সকলো পৰম্পৰাগত এনচেম্বল সংগীতৰ আধাতকৈ অধিক অংশত ছিণ্ডিৰ বৈশিষ্ট্য আছে। কেতিয়াবা, ছিণ্ডিৰ ঠাইত একে পৰিসৰৰ আন বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে দাডি, ছিয়াও বা চাংডি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পোৱা কাৰণ ইয়াৰ আঙুলিয়াই জটিল আৰু ৰেঞ্জ অপৰ্যাপ্ত। কেতিয়াবা xindiৰ সলনি xindi’s শব্দ অনুকৰণ কৰিবলৈ qudi ব্যৱহাৰ কৰা হয়; এইটো Mó kǒng (膜孔) ৰ ওপৰত এটা প্লাষ্টিকৰ ফিল্ম ৰাখি সম্ভৱ হয়। যদিও এনচেম্বল পৰিৱেশনত xindi ৰ বৈশিষ্ট্য উল্লেখযোগ্য, একক পৰিৱেশনৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ অতি বিৰল। ইয়াৰ জটিল আঙুলি আৰু সীমিত পৰিসৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ইয়াক প্ৰায়ে দাডি বা বাঁহীৰ তুলনাত অলপ হীন প্ৰদৰ্শন বাদ্যযন্ত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক মূলতঃ ছেমিটনত বজাব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে মূল্য দিয়া হয়, অৰ্থাৎ ইয়াক পশ্চিমীয়া শৈলীৰ সংগীতৰ বাবে অধিক সহজে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। কিন্তু ইয়াক অনুকূল পছন্দ বুলি গণ্য কৰা নহয় কাৰণ পশ্চিমীয়া বাঁহীৰ পৰিসৰ বহল আৰু সুৰ যিয়ে আন অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ বাদ্যযন্ত্ৰসমূহক ভালদৰে পৰিপূৰক কৰে। এই সকলোবোৰ কাৰণেই একক পৰিৱেশনৰ বাবে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ ইমান সীমিত আৰু বিৰল হোৱাত অৰিহণা যোগায়। == বিশদভাৱে জানিবলৈ পঢ়ক == * লি ইউয়ান-ইউয়ান আৰু শ্বেন, চিনিয়ান। চীনা সংগীত বাদ্যযন্ত্ৰ (চীনা সংগীত মনোগ্ৰাফ ছিৰিজ)। ১৯৯৯ চনত চাইনিজ মিউজিক ছ’চাইটি অৱ নৰ্থ আমেৰিকা প্ৰেছ। [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|আই এছ বি এন]] [[:en:Special:BookSources/1-880464-03-9|১-৮৮০৪৬৪-০৩-৯]]। * শ্বেন, চিনিয়ান। ২০ শতিকাত চীনা সংগীত (চীনা সংগীত মনোগ্ৰাফ ছিৰিজ)। ২০০১ চনত চাইনিজ মিউজিক ছ’চাইটি অৱ নৰ্থ আমেৰিকা প্ৰেছ। [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|আই এছ বি এন]] [[:en:Special:BookSources/1-880464-04-7|১-৮৮০৪৬৪-০৪-৭]]। [[শ্ৰেণী:চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] hrnlp5dx184q8p176fcjiglfx03op9e 1 139859 640694 640530 2026-10-01T14:05:44Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম */ উত্তৰ 640694 wikitext text/x-wiki == প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম == @[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]], বাইদেউ ইংৰাজীত Nashya, বাংলাত নস্য, ঠিক যেনেদৰে Baishya = অসমীয়াত বৈশ্য (বৈশ্যা নহয়)। মোৰ বোধেৰে প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম নশ্যা শ্বেখৰ পৰিৱৰ্তে ''নস্য শ্বেখ'' বা ''নশ্য শ্বেখ'' লিখাটো ভাল হ'ব। কাৰণ বানান Nashya হ'লেও উচ্চাৰণ কৰা হয় Noshyo বা Noishyo হিচাপে। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 05:39, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :google audio ত শুনি তেনেকৈ লিখিছিলোঁ। অসমীয়া শব্দ উচ্চাৰণ অনুযায়ীয়ে লিখা নিয়ম বাবে। সলোৱাটো উচিত বুলি ভাবিলে সলাই দিয়া। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:05, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) 0bt7kzkylcofv44vnsyu5zg3439gnux 640810 640694 2026-10-01T17:19:27Z AjayDas 12623 /* প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম */ উত্তৰ 640810 wikitext text/x-wiki == প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম == @[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]], বাইদেউ ইংৰাজীত Nashya, বাংলাত নস্য, ঠিক যেনেদৰে Baishya = অসমীয়াত বৈশ্য (বৈশ্যা নহয়)। মোৰ বোধেৰে প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম নশ্যা শ্বেখৰ পৰিৱৰ্তে ''নস্য শ্বেখ'' বা ''নশ্য শ্বেখ'' লিখাটো ভাল হ'ব। কাৰণ বানান Nashya হ'লেও উচ্চাৰণ কৰা হয় Noshyo বা Noishyo হিচাপে। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 05:39, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :google audio ত শুনি তেনেকৈ লিখিছিলোঁ। অসমীয়া শব্দ উচ্চাৰণ অনুযায়ীয়ে লিখা নিয়ম বাবে। সলোৱাটো উচিত বুলি ভাবিলে সলাই দিয়া। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:05, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::বাংলা উচ্চাৰণ অনুসৰি নস্য শ্বেখ বা নশ্য শ্বেখ শুদ্ধ যেন লাগে।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 17:19, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) bwsy337i72czcibc9tkj63bys1jvbc2 640857 640810 2026-10-01T18:08:53Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:নশ্যা শ্বেখ]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:নস্য শ্বেখ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 640810 wikitext text/x-wiki == প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম == @[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]], বাইদেউ ইংৰাজীত Nashya, বাংলাত নস্য, ঠিক যেনেদৰে Baishya = অসমীয়াত বৈশ্য (বৈশ্যা নহয়)। মোৰ বোধেৰে প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম নশ্যা শ্বেখৰ পৰিৱৰ্তে ''নস্য শ্বেখ'' বা ''নশ্য শ্বেখ'' লিখাটো ভাল হ'ব। কাৰণ বানান Nashya হ'লেও উচ্চাৰণ কৰা হয় Noshyo বা Noishyo হিচাপে। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 05:39, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :google audio ত শুনি তেনেকৈ লিখিছিলোঁ। অসমীয়া শব্দ উচ্চাৰণ অনুযায়ীয়ে লিখা নিয়ম বাবে। সলোৱাটো উচিত বুলি ভাবিলে সলাই দিয়া। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:05, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::বাংলা উচ্চাৰণ অনুসৰি নস্য শ্বেখ বা নশ্য শ্বেখ শুদ্ধ যেন লাগে।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 17:19, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) bwsy337i72czcibc9tkj63bys1jvbc2 640893 640857 2026-10-01T18:47:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম */ উত্তৰ 640893 wikitext text/x-wiki == প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম == @[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]], বাইদেউ ইংৰাজীত Nashya, বাংলাত নস্য, ঠিক যেনেদৰে Baishya = অসমীয়াত বৈশ্য (বৈশ্যা নহয়)। মোৰ বোধেৰে প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম নশ্যা শ্বেখৰ পৰিৱৰ্তে ''নস্য শ্বেখ'' বা ''নশ্য শ্বেখ'' লিখাটো ভাল হ'ব। কাৰণ বানান Nashya হ'লেও উচ্চাৰণ কৰা হয় Noshyo বা Noishyo হিচাপে। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 05:39, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :google audio ত শুনি তেনেকৈ লিখিছিলোঁ। অসমীয়া শব্দ উচ্চাৰণ অনুযায়ীয়ে লিখা নিয়ম বাবে। সলোৱাটো উচিত বুলি ভাবিলে সলাই দিয়া। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:05, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::বাংলা উচ্চাৰণ অনুসৰি নস্য শ্বেখ বা নশ্য শ্বেখ শুদ্ধ যেন লাগে।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 17:19, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :কন্দৰ্প, ইংৰাজী sh আখৰ দুটা অসমীয়াত শ্ব লিখা হয়। তদুপৰি পৃষ্ঠাটো বাংলা ভাষাৰ পৃষ্ঠাৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ আগৰ দৰেই থকা হ’লেই ভাল আছিল নেকি চাবাচোন। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:47, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) iixfyhp11ib1m8v1uv3zjolf8h346c2 640894 640893 2026-10-01T18:49:37Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম */ 640894 wikitext text/x-wiki == প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম == @[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]], বাইদেউ ইংৰাজীত Nashya, বাংলাত নস্য, ঠিক যেনেদৰে Baishya = অসমীয়াত বৈশ্য (বৈশ্যা নহয়)। মোৰ বোধেৰে প্ৰবন্ধটোৰ শিৰোনাম নশ্যা শ্বেখৰ পৰিৱৰ্তে ''নস্য শ্বেখ'' বা ''নশ্য শ্বেখ'' লিখাটো ভাল হ'ব। কাৰণ বানান Nashya হ'লেও উচ্চাৰণ কৰা হয় Noshyo বা Noishyo হিচাপে। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 05:39, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :google audio ত শুনি তেনেকৈ লিখিছিলোঁ। অসমীয়া শব্দ উচ্চাৰণ অনুযায়ীয়ে লিখা নিয়ম বাবে। সলোৱাটো উচিত বুলি ভাবিলে সলাই দিয়া। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:05, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::বাংলা উচ্চাৰণ অনুসৰি নস্য শ্বেখ বা নশ্য শ্বেখ শুদ্ধ যেন লাগে।-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 17:19, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :কন্দৰ্প, ইংৰাজী sh আখৰ দুটা অসমীয়াত শ্ব লিখা হয়। তদুপৰি পৃষ্ঠাটো বাংলা ভাষাৰ পৃষ্ঠাৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ আগৰ দৰেই থকা হ’লেই বা নশ্ব্য শ্বেখ হোৱা হ’লে ভাল আছিল নেকি চাবাচোন। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:47, 1 October 2026 (ইউ.টি.চি.) cyw3yuhodi7xey5m7ugrjr2eoouln1o 0 139861 640873 640588 2026-10-01T18:31:22Z Kandarpajit Kallol 6257 640873 wikitext text/x-wiki {{মূল|২০২৬ চন}} == জানুৱাৰী == === ২ === * শ্যাম বিহাৰী লাল, ৬০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] বিধানসভাৰ সদস্য। === ৪ === * এল. গণেশন, ৯১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সংসদ সদস্য। === ৬ === * সুৰেশ কালমাদি, ৮১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ক্ৰীড়া প্ৰশাসক। === ৭ === * মাধৱ গাডগিল, ৮৩, ভাৰতীয় পৰিৱেশবিদ আৰু পৰিৱেশবিজ্ঞানী।<ref name="IndiaDeaths2026">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * [[কবীন্দ্ৰ পুৰকায়স্থ]], ৯৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৪ === * অৰ্ঘ্য সেন, ৯০, ভাৰতীয় বাঙালী [[ৰবীন্দ্ৰ সংগীত]] শিল্পী।<ref name="ArghyaSen">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/rabindra-sangeet-exponent-arghya-sen-passes-away-at-90/articleshow/126533434.cms |title=Rabindra Sangeet exponent Arghya Sen passes away at 90 |website=The Times of India |date=2026-01-15 |access-date=2026-10-01}}</ref> == ফেব্ৰুৱাৰী == === ১৯ === * ৰিকি এ. জে. ছিংকন, ৫৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[লোকসভা]]ৰ সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২০ === * [[মণিশংকৰ মুখোপাধ্যায়]], ৯২, ভাৰতীয় বাঙালী সাহিত্যিক; ‘শংকৰ’ নামেৰে পৰিচিত।<ref name="Sankar">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2230887&lang=9&reg=1 |title=PM condoles the passing of Shri Mani Shankar Mukhopadhyay Ji |website=Press Information Bureau |date=2026-02-20 |access-date=2026-10-01}}</ref> * ভুংজাগিন ভালটে, ৬১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[মণিপুৰ]] বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৩ === * মুকুল ৰায়, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী।<ref name="MukulRoy">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2231615&lang=1&reg=3 |title=Prime Minister condoles the demise of former Union Minister, Shri Mukul Roy |website=Press Information Bureau |date=2026-02-23 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২৫ === * আৰ. নল্লাকান্নু, ১০১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কমিউনিষ্ট নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মাৰ্চ == === ৬ === * গোবিন্দ পাৰমাৰ, ৭২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * হৰিমুৰলি, ২৭, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৯ === * ৰাহুল অৰুণোদয় বেনাৰ্জী, ৪৩, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেতা।<ref name="RahulBanerjee">{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/bengali-actor-rahul-arunoday-banerjee-dies-in-talsari-boating-accident-2888795-2026-03-29 |title=Bengali actor Rahul Arunoday Banerjee dies in boating accident at Odisha beach |website=India Today |date=2026-03-29 |access-date=2026-10-01}}</ref> == এপ্ৰিল == === ৩ === * প্ৰশান্ত বস, ৮২, ভাৰতীয় মাওবাদী নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ৫ === * মণি কুমাৰ ছেত্ৰী, ১০৫, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১০ === * ছোনাম ৱাংচুক, ৬১, ভাৰতীয় সেনা বিষয়া আৰু কাৰ্গিল যুদ্ধৰ বীৰ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * [[আশা ভোঁসলে]], ৯২, ভাৰতীয় গায়িকা আৰু সংগীতশিল্পী।<ref name="AshaBhosle">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/world/india/iconic-indian-singer-asha-bhosle-dies-mumbai-hindu-reports-2026-04-12/ |title=Indian singer Asha Bhosle dies aged 92 |website=Reuters |date=2026-04-12 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২২ === * এন. ভাস্কৰা ৰাও, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]]ৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মে' == === ৫ === * আৰ. বি. চৌধুৰী, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক।<ref name="IndiaDeathsMay">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * সন্তোষ কে. নায়াৰ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ৮ === * ৰবি পণ্ডিত, ৭৫, ভাৰতীয় উদ্যোগপতি আৰু KPIT Technologies-ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ১০ === * ডি. সুধাকৰ, ৬৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsMay"/> == জুন == === ৪ === * এ. মাধৱন, ৭৯, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কেৰালা বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == জুলাই == === ৪ === * মোহনসিং ছোতুভাই ৰাথৱা, ৮২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১১ === * [[এছ. জানকী]], ৮৮, ভাৰতীয় গায়িকা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৮ === * চেন্নাম্মা দেৱে গৌড়া, ৮৯, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী এইচ. ডি. দেৱে গৌড়াৰ পত্নী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৯ === * জেনিফাৰ মনছেৰাটে, ৫৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গোৱা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৭ === * সুশান্ত সিং, ৫৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ওড়িশা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == আগষ্ট == === ৪ === * ডি. ৱাই. পাটিল, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল।<ref name="IndiaDeathsAug">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * প্ৰদীপ ৰাৱত, ৭৪, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="PradeepRawat">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-pradeep-rawat-of-ghajini-lagaan-fame-passes-away-after-battle-with-cancer-confirms-his-manager-funeral-to-take-place-on-wednesday-exclusive/articleshow/132866966.cms |title=Veteran actor Pradeep Rawat passes away at 74 |website=The Times of India |date=2026-08-04 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * এম. পি. পৰমেশ্বৰন, ৯১, ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী, পাৰমাণৱিক অভিযন্তা আৰু শিক্ষাবিদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৩ === * সুমিত সৰকাৰ, ৮৭, ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৬ === * আশিস বেনাৰ্জী, ৭৫, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু পশ্চিমবংগ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন উপাধ্যক্ষ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২০ === * সজ্জন কুমাৰ, ৮০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২১ === * সৌকাৰ জানকী, ৯৪, ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৫ === * কুকু কোহলি, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৭ === * টি. কে. ডি. মুজাপ্পিলাংগাড়, ৮০, ভাৰতীয় লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> * মমতাজ সংঘমিতা, ৮০, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> == ছেপ্টেম্বৰ == === ৭ === * আৰ. সৰথ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep">{{Cite web |url=https://www.dead-people.com/From-India |title=Famous Dead People from India — Obituaries |website=Dead-People.com |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * ছলোমন পাপ্পাইয়া, ৯০, ভাৰতীয় তামিল পণ্ডিত, বক্তা আৰু অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsSep"/> * আলফ্ৰেড টাইৰন কুক, ৮৬, ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ প্ৰাক্তন বিষয়া আৰু বীৰ চক্ৰ বঁটাপ্ৰাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৩ === * ছিদ্দিক আহমেদ, ৬৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অসমৰ প্ৰাক্তন বিধায়ক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৪ === * গোপীৰাম বৰগায়ন বুঢ়াভকত, ৯৭, অসমৰ সত্ৰীয়া শিল্পী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৭ === * ই. এম. সুদৰ্শন নাচিয়াপ্পান, ৭৮, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২০ === * [[আনিজ উজ্ জামান]], অসমীয়া কবি।{{Cite web|url=https://www.anyayug.com/p/blog-page_879.html?m=1|title=Anyayug|website=Anyayug|access-date=2026-10-01|language=as}}</ref> * জি. বিজয়ৰাঘৱন, ৮৪, ভাৰতীয় হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২১ === * মিথু মুখাৰ্জী, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৩ === * সূৰ্য কৃষ্ণমূৰ্তি, ৭৮, ভাৰতীয় শিল্পী আৰু সূৰ্য ফেষ্টিভেলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৪ === * মুস্তাক খান, ৫৬, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="MushtaqKhan">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/mushtaq-khan-welcome-and-gadar-ek-prem-katha-actor-passes-away-at-the-age-of-56/articleshow/134465093.cms |title=Mushtaq Khan, Welcome and Gadar - Ek Prem Katha actor, passes away at the age of 56 |website=The Times of India |date=2026-09-24 |access-date=2026-10-01}}</ref> * এল. কৃষ্ণন, ১০৩, ভাৰতীয় মূলৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৫ === * ৰাম গোবিন্দ চৌধুৰী, ৭৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeathsSep"/> == অক্টোবৰ == == নৱেম্বৰ == == ডিচেম্বৰ == == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:২০২৬ চন]] fqc5kl4bv3pf5ik5fsad0dm3gssv0sb 640874 640873 2026-10-01T18:32:02Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ২০ */ 640874 wikitext text/x-wiki {{মূল|২০২৬ চন}} == জানুৱাৰী == === ২ === * শ্যাম বিহাৰী লাল, ৬০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] বিধানসভাৰ সদস্য। === ৪ === * এল. গণেশন, ৯১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সংসদ সদস্য। === ৬ === * সুৰেশ কালমাদি, ৮১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ক্ৰীড়া প্ৰশাসক। === ৭ === * মাধৱ গাডগিল, ৮৩, ভাৰতীয় পৰিৱেশবিদ আৰু পৰিৱেশবিজ্ঞানী।<ref name="IndiaDeaths2026">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * [[কবীন্দ্ৰ পুৰকায়স্থ]], ৯৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৪ === * অৰ্ঘ্য সেন, ৯০, ভাৰতীয় বাঙালী [[ৰবীন্দ্ৰ সংগীত]] শিল্পী।<ref name="ArghyaSen">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/rabindra-sangeet-exponent-arghya-sen-passes-away-at-90/articleshow/126533434.cms |title=Rabindra Sangeet exponent Arghya Sen passes away at 90 |website=The Times of India |date=2026-01-15 |access-date=2026-10-01}}</ref> == ফেব্ৰুৱাৰী == === ১৯ === * ৰিকি এ. জে. ছিংকন, ৫৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[লোকসভা]]ৰ সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২০ === * [[মণিশংকৰ মুখোপাধ্যায়]], ৯২, ভাৰতীয় বাঙালী সাহিত্যিক; ‘শংকৰ’ নামেৰে পৰিচিত।<ref name="Sankar">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2230887&lang=9&reg=1 |title=PM condoles the passing of Shri Mani Shankar Mukhopadhyay Ji |website=Press Information Bureau |date=2026-02-20 |access-date=2026-10-01}}</ref> * ভুংজাগিন ভালটে, ৬১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[মণিপুৰ]] বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৩ === * মুকুল ৰায়, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী।<ref name="MukulRoy">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2231615&lang=1&reg=3 |title=Prime Minister condoles the demise of former Union Minister, Shri Mukul Roy |website=Press Information Bureau |date=2026-02-23 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২৫ === * আৰ. নল্লাকান্নু, ১০১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কমিউনিষ্ট নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মাৰ্চ == === ৬ === * গোবিন্দ পাৰমাৰ, ৭২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * হৰিমুৰলি, ২৭, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৯ === * ৰাহুল অৰুণোদয় বেনাৰ্জী, ৪৩, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেতা।<ref name="RahulBanerjee">{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/bengali-actor-rahul-arunoday-banerjee-dies-in-talsari-boating-accident-2888795-2026-03-29 |title=Bengali actor Rahul Arunoday Banerjee dies in boating accident at Odisha beach |website=India Today |date=2026-03-29 |access-date=2026-10-01}}</ref> == এপ্ৰিল == === ৩ === * প্ৰশান্ত বস, ৮২, ভাৰতীয় মাওবাদী নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ৫ === * মণি কুমাৰ ছেত্ৰী, ১০৫, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১০ === * ছোনাম ৱাংচুক, ৬১, ভাৰতীয় সেনা বিষয়া আৰু কাৰ্গিল যুদ্ধৰ বীৰ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * [[আশা ভোঁসলে]], ৯২, ভাৰতীয় গায়িকা আৰু সংগীতশিল্পী।<ref name="AshaBhosle">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/world/india/iconic-indian-singer-asha-bhosle-dies-mumbai-hindu-reports-2026-04-12/ |title=Indian singer Asha Bhosle dies aged 92 |website=Reuters |date=2026-04-12 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২২ === * এন. ভাস্কৰা ৰাও, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]]ৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মে' == === ৫ === * আৰ. বি. চৌধুৰী, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক।<ref name="IndiaDeathsMay">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * সন্তোষ কে. নায়াৰ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ৮ === * ৰবি পণ্ডিত, ৭৫, ভাৰতীয় উদ্যোগপতি আৰু KPIT Technologies-ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ১০ === * ডি. সুধাকৰ, ৬৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsMay"/> == জুন == === ৪ === * এ. মাধৱন, ৭৯, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কেৰালা বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == জুলাই == === ৪ === * মোহনসিং ছোতুভাই ৰাথৱা, ৮২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১১ === * [[এছ. জানকী]], ৮৮, ভাৰতীয় গায়িকা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৮ === * চেন্নাম্মা দেৱে গৌড়া, ৮৯, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী এইচ. ডি. দেৱে গৌড়াৰ পত্নী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৯ === * জেনিফাৰ মনছেৰাটে, ৫৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গোৱা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৭ === * সুশান্ত সিং, ৫৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ওড়িশা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == আগষ্ট == === ৪ === * ডি. ৱাই. পাটিল, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল।<ref name="IndiaDeathsAug">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * প্ৰদীপ ৰাৱত, ৭৪, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="PradeepRawat">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-pradeep-rawat-of-ghajini-lagaan-fame-passes-away-after-battle-with-cancer-confirms-his-manager-funeral-to-take-place-on-wednesday-exclusive/articleshow/132866966.cms |title=Veteran actor Pradeep Rawat passes away at 74 |website=The Times of India |date=2026-08-04 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * এম. পি. পৰমেশ্বৰন, ৯১, ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী, পাৰমাণৱিক অভিযন্তা আৰু শিক্ষাবিদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৩ === * সুমিত সৰকাৰ, ৮৭, ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৬ === * আশিস বেনাৰ্জী, ৭৫, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু পশ্চিমবংগ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন উপাধ্যক্ষ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২০ === * সজ্জন কুমাৰ, ৮০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২১ === * সৌকাৰ জানকী, ৯৪, ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৫ === * কুকু কোহলি, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৭ === * টি. কে. ডি. মুজাপ্পিলাংগাড়, ৮০, ভাৰতীয় লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> * মমতাজ সংঘমিতা, ৮০, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> == ছেপ্টেম্বৰ == === ৭ === * আৰ. সৰথ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep">{{Cite web |url=https://www.dead-people.com/From-India |title=Famous Dead People from India — Obituaries |website=Dead-People.com |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * ছলোমন পাপ্পাইয়া, ৯০, ভাৰতীয় তামিল পণ্ডিত, বক্তা আৰু অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsSep"/> * আলফ্ৰেড টাইৰন কুক, ৮৬, ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ প্ৰাক্তন বিষয়া আৰু বীৰ চক্ৰ বঁটাপ্ৰাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৩ === * ছিদ্দিক আহমেদ, ৬৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অসমৰ প্ৰাক্তন বিধায়ক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৪ === * গোপীৰাম বৰগায়ন বুঢ়াভকত, ৯৭, অসমৰ সত্ৰীয়া শিল্পী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৭ === * ই. এম. সুদৰ্শন নাচিয়াপ্পান, ৭৮, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২০ === * [[আনিজ উজ্ জামান]], অসমীয়া কবি।<ref>{{Cite web|url=https://www.anyayug.com/p/blog-page_879.html?m=1|title=Anyayug|website=Anyayug|access-date=2026-10-01|language=as}}</ref> * জি. বিজয়ৰাঘৱন, ৮৪, ভাৰতীয় হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২১ === * মিথু মুখাৰ্জী, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৩ === * সূৰ্য কৃষ্ণমূৰ্তি, ৭৮, ভাৰতীয় শিল্পী আৰু সূৰ্য ফেষ্টিভেলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৪ === * মুস্তাক খান, ৫৬, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="MushtaqKhan">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/mushtaq-khan-welcome-and-gadar-ek-prem-katha-actor-passes-away-at-the-age-of-56/articleshow/134465093.cms |title=Mushtaq Khan, Welcome and Gadar - Ek Prem Katha actor, passes away at the age of 56 |website=The Times of India |date=2026-09-24 |access-date=2026-10-01}}</ref> * এল. কৃষ্ণন, ১০৩, ভাৰতীয় মূলৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৫ === * ৰাম গোবিন্দ চৌধুৰী, ৭৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeathsSep"/> == অক্টোবৰ == == নৱেম্বৰ == == ডিচেম্বৰ == == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:২০২৬ চন]] nfro3o41xr0hhmdj64kfc2732v0amfc 640877 640874 2026-10-01T18:33:03Z Kandarpajit Kallol 6257 640877 wikitext text/x-wiki {{মূল|২০২৬ চন}} == জানুৱাৰী == === ২ === * শ্যাম বিহাৰী লাল, ৬০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] বিধানসভাৰ সদস্য। === ৪ === * এল. গণেশন, ৯১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সংসদ সদস্য। === ৬ === * সুৰেশ কালমাদি, ৮১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ক্ৰীড়া প্ৰশাসক। === ৭ === * মাধৱ গাডগিল, ৮৩, ভাৰতীয় পৰিৱেশবিদ আৰু পৰিৱেশবিজ্ঞানী।<ref name="IndiaDeaths2026">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * [[কবীন্দ্ৰ পুৰকায়স্থ]], ৯৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৪ === * অৰ্ঘ্য সেন, ৯০, ভাৰতীয় বাঙালী [[ৰবীন্দ্ৰ সংগীত]] শিল্পী।<ref name="ArghyaSen">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/rabindra-sangeet-exponent-arghya-sen-passes-away-at-90/articleshow/126533434.cms |title=Rabindra Sangeet exponent Arghya Sen passes away at 90 |website=The Times of India |date=2026-01-15 |access-date=2026-10-01}}</ref> == ফেব্ৰুৱাৰী == === ১৯ === * ৰিকি এ. জে. ছিংকন, ৫৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[লোকসভা]]ৰ সাংসদ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২০ === * [[মণিশংকৰ মুখোপাধ্যায়]], ৯২, ভাৰতীয় বাঙালী সাহিত্যিক; ‘শংকৰ’ নামেৰে পৰিচিত।<ref name="Sankar">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2230887&lang=9&reg=1 |title=PM condoles the passing of Shri Mani Shankar Mukhopadhyay Ji |website=Press Information Bureau |date=2026-02-20 |access-date=2026-10-01}}</ref> * ভুংজাগিন ভালটে, ৬১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[মণিপুৰ]] বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৩ === * মুকুল ৰায়, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী।<ref name="MukulRoy">{{Cite web |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2231615&lang=1&reg=3 |title=Prime Minister condoles the demise of former Union Minister, Shri Mukul Roy |website=Press Information Bureau |date=2026-02-23 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২৫ === * আৰ. নল্লাকান্নু, ১০১, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কমিউনিষ্ট নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মাৰ্চ == === ৬ === * গোবিন্দ পাৰমাৰ, ৭২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * হৰিমুৰলি, ২৭, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৯ === * ৰাহুল অৰুণোদয় বেনাৰ্জী, ৪৩, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেতা।<ref name="RahulBanerjee">{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/bengali-actor-rahul-arunoday-banerjee-dies-in-talsari-boating-accident-2888795-2026-03-29 |title=Bengali actor Rahul Arunoday Banerjee dies in boating accident at Odisha beach |website=India Today |date=2026-03-29 |access-date=2026-10-01}}</ref> == এপ্ৰিল == === ৩ === * প্ৰশান্ত বস, ৮২, ভাৰতীয় মাওবাদী নেতা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ৫ === * মণি কুমাৰ ছেত্ৰী, ১০৫, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১০ === * ছোনাম ৱাংচুক, ৬১, ভাৰতীয় সেনা বিষয়া আৰু কাৰ্গিল যুদ্ধৰ বীৰ।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১২ === * [[আশা ভোঁসলে]], ৯২, ভাৰতীয় গায়িকা আৰু সংগীতশিল্পী।<ref name="AshaBhosle">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/world/india/iconic-indian-singer-asha-bhosle-dies-mumbai-hindu-reports-2026-04-12/ |title=Indian singer Asha Bhosle dies aged 92 |website=Reuters |date=2026-04-12 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ২২ === * এন. ভাস্কৰা ৰাও, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]]ৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == মে' == === ৫ === * আৰ. বি. চৌধুৰী, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক।<ref name="IndiaDeathsMay">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * সন্তোষ কে. নায়াৰ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ৮ === * ৰবি পণ্ডিত, ৭৫, ভাৰতীয় উদ্যোগপতি আৰু KPIT Technologies-ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsMay"/> === ১০ === * ডি. সুধাকৰ, ৬৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsMay"/> == জুন == === ৪ === * এ. মাধৱন, ৭৯, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু কেৰালা বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == জুলাই == === ৪ === * মোহনসিং ছোতুভাই ৰাথৱা, ৮২, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গুজৰাট বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১১ === * [[এছ. জানকী]], ৮৮, ভাৰতীয় গায়িকা।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৮ === * চেন্নাম্মা দেৱে গৌড়া, ৮৯, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী এইচ. ডি. দেৱে গৌড়াৰ পত্নী।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ১৯ === * জেনিফাৰ মনছেৰাটে, ৫৬, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু গোৱা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> === ২৭ === * সুশান্ত সিং, ৫৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু ওড়িশা বিধানসভাৰ সদস্য।<ref name="IndiaDeaths2026"/> == আগষ্ট == === ৪ === * ডি. ৱাই. পাটিল, ৯০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল।<ref name="IndiaDeathsAug">{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_in_India |title=2026 in India — Deaths |website=Wikipedia |access-date=2026-10-01}}</ref> * প্ৰদীপ ৰাৱত, ৭৪, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="PradeepRawat">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-pradeep-rawat-of-ghajini-lagaan-fame-passes-away-after-battle-with-cancer-confirms-his-manager-funeral-to-take-place-on-wednesday-exclusive/articleshow/132866966.cms |title=Veteran actor Pradeep Rawat passes away at 74 |website=The Times of India |date=2026-08-04 |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * এম. পি. পৰমেশ্বৰন, ৯১, ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী, পাৰমাণৱিক অভিযন্তা আৰু শিক্ষাবিদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৩ === * সুমিত সৰকাৰ, ৮৭, ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ১৬ === * আশিস বেনাৰ্জী, ৭৫, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু পশ্চিমবংগ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন উপাধ্যক্ষ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২০ === * সজ্জন কুমাৰ, ৮০, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২১ === * সৌকাৰ জানকী, ৯৪, ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৫ === * কুকু কোহলি, ৭৭, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> === ২৭ === * টি. কে. ডি. মুজাপ্পিলাংগাড়, ৮০, ভাৰতীয় লেখক।<ref name="IndiaDeathsAug"/> * মমতাজ সংঘমিতা, ৮০, ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু প্ৰাক্তন লোকসভা সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsAug"/> == ছেপ্টেম্বৰ == === ৭ === * আৰ. সৰথ, ৬৫, ভাৰতীয় মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep">{{Cite web |url=https://www.dead-people.com/From-India |title=Famous Dead People from India — Obituaries |website=Dead-People.com |access-date=2026-10-01}}</ref> === ১১ === * ছলোমন পাপ্পাইয়া, ৯০, ভাৰতীয় তামিল পণ্ডিত, বক্তা আৰু অভিনেতা।<ref name="IndiaDeathsSep"/> * আলফ্ৰেড টাইৰন কুক, ৮৬, ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ প্ৰাক্তন বিষয়া আৰু বীৰ চক্ৰ বঁটাপ্ৰাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৩ === * ছিদ্দিক আহমেদ, ৬৩, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু অসমৰ প্ৰাক্তন বিধায়ক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৪ === * গোপীৰাম বৰগায়ন বুঢ়াভকত, ৯৭, অসমৰ সত্ৰীয়া শিল্পী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ১৭ === * ই. এম. সুদৰ্শন নাচিয়াপ্পান, ৭৮, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২০ === * [[আনিছ উজ্ জামান]], অসমীয়া কবি।<ref>{{Cite web|url=https://www.anyayug.com/p/blog-page_879.html?m=1|title=Anyayug|website=Anyayug|access-date=2026-10-01|language=as}}</ref> * জি. বিজয়ৰাঘৱন, ৮৪, ভাৰতীয় হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২১ === * মিথু মুখাৰ্জী, ৭১, ভাৰতীয় বাঙালী অভিনেত্ৰী।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৩ === * সূৰ্য কৃষ্ণমূৰ্তি, ৭৮, ভাৰতীয় শিল্পী আৰু সূৰ্য ফেষ্টিভেলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৪ === * মুস্তাক খান, ৫৬, ভাৰতীয় অভিনেতা।<ref name="MushtaqKhan">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/mushtaq-khan-welcome-and-gadar-ek-prem-katha-actor-passes-away-at-the-age-of-56/articleshow/134465093.cms |title=Mushtaq Khan, Welcome and Gadar - Ek Prem Katha actor, passes away at the age of 56 |website=The Times of India |date=2026-09-24 |access-date=2026-10-01}}</ref> * এল. কৃষ্ণন, ১০৩, ভাৰতীয় মূলৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ।<ref name="IndiaDeathsSep"/> === ২৫ === * ৰাম গোবিন্দ চৌধুৰী, ৭৪, ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য।<ref name="IndiaDeathsSep"/> == অক্টোবৰ == == নৱেম্বৰ == == ডিচেম্বৰ == == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:২০২৬ চন]] r8nxlswstb02px9e0utwxnmlmot5m98 0 139862 640896 640650 2026-10-01T18:55:50Z JyotiPN 22102 removed [[Category:চীনা দাৰ্শনিক]]; added [[Category:চীনৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640896 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ji Kang | native_name = 嵇康 | image = | image_size = 180px | caption = | alt = | office = Attendant Counsellor (中散大夫) | term_start =? | term_end =? | monarch = [[Cao Mao]] / [[Cao Huan]] | birth_date = between 223 and 225 | birth_place = [[Suixi County, Anhui|Suixi County]], [[Anhui]] | death_date = between 262 and 264 (aged 39) | death_place = [[Luoyang]], [[Henan]] | relations = Ji Xi (brother) | father = Ji Zhao | spouse = [[Cao Lin (Prince of Pei)|Cao Lin]]'s daughter | children = [[Ji Shao]] | occupation = Composer, essayist, philosopher, poet | blank1 = [[Courtesy name]] | data1 = Shuye (叔夜) }} জি কাং ({{lang-en|Ji Kang}} 嵇康, অনুমাণিক ২২৪–অনুমাণিক ২৬৩), যাক কেতিয়াবা ক্সি কাং বুলিও কোৱা হয়, আৰু যাৰ সৌজন্যমূলক নাম আছিল শুয়ে (叔夜), তেওঁ আছিল চীনৰ তিনিখন ৰাজ্যৰ যুগ (Three Kingdoms period)-ৰ এজন সুৰকাৰ, প্ৰবন্ধকাৰ, দাৰ্শনিক আৰু কবি। তেওঁ 'বাঁহৰ হাবিত থকা সাতজন ঋষি' (Seven Sages of the Bamboo Grove)-ৰ ভিতৰত এজন আছিল, যিসকলে কলা আৰু সংস্কৃতিৰ চৰ্চাত নিজক নিয়োজিত কৰিবলৈ তৃতীয় শতিকাৰ চীনৰ বিপদসংকুল ৰাজনীতিৰপৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিছিল। জি কাং এজন লেখক হিচাপে জনাজাত হোৱাৰ উপৰি এজন বিখ্যাত সুৰকাৰ আৰু গুচিন (guqin - এবিধ চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ) বাদক আছিল। তেওঁক এজন ওখ (প্ৰায় ১.৮৮ মিটাৰ) আৰু সুদৰ্শন পুৰুষ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। জি কাঙৰ এজন পুৰুষ বন্ধু আছিল, যাৰ নাম ৰুয়ান জি। তেওঁ 'বাঁহৰ হাবিত থকা সাতজন ঋষিৰে' অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। জি আৰু ৰুয়ান দুয়োজনেই সুহুৰি বজোৱাত পাকৈত আছিল আৰু তেওঁলোকে আধ্যাত্মিক সুহুৰি (transcendental whistling) বজোৱাৰ এক বিশেষ দক্ষতা গঢ়ি তুলিছিল। ==জীৱন (Life)== এজন চিন্তাবিদ হিচাপে জি কাঙে দীৰ্ঘায়ু, সংগীত তত্ত্ব, ৰাজনীতি আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত লিখিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছিল য়াংশেং লুন (Yangsheng Lun - জীৱনক পুষ্ট কৰাৰ প্ৰবন্ধ), শেংৱু আইলে লুন (Shengwu Aile Lun - সংগীতত অনুভূতিৰ অনুপস্থিতিৰ বিষয়ে), কিন ফু (Qin Fu - গুচিনৰ ওপৰত এক ৰচনা), আৰু শিচি লুন (Shisi Lun - ব্যক্তিস্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত আলোচনা)。 এজন সংগীতজ্ঞ হিচাপে জি কাঙে গুচিনৰ বাবে কেইবাটাও একক সুৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত হান ৰাজ্যৰ এজন ৰজাৰ হত্যাকাণ্ডৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা গুয়াংলিং চান (Guangling San) নামৰ বিখ্যাত সুৰটোও আছিল। এই সুৰটো আত্মাৰ দৰ্শনৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। জি কাং কনফুচিয়াছবাদ (Confucianism)-ৰ তীব্ৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ সময়ৰ বহুতো সামাজিক ৰীতি-নীতিক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল, যাৰ ফলত তেওঁক লৈ তৰ্ক-বিতৰ্ক আৰু সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁ চাও চাও (Cao Cao)-ৰ নাতিনী (বা কাৰোবাৰ মতে আজিনাতিনী)-ক বিয়া কৰাইছিল। জি কাঙে চাও ৱেই (Cao Wei) ৰাজ্যৰ অধীনত এটা চৰকাৰী পদ গ্ৰহণ কৰিছিল, কিন্তু চৰকাৰী কামত তেওঁ আমনি পাইছিল। যেতিয়া ৰাজপ্ৰতিনিধি চিমা ঝাও (Sima Zhao) ক্ষমতালৈ আহে, তেতিয়া তেওঁ জি কাঙক এটা অসামৰিক পদৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, কিন্তু জি কাঙে অতি অহংকাৰেৰে চিমা ঝাওৰ দূত ঝং হুই (Zhong Hui)-ক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। ==কৃতিত্ব== জি কাং দাৰ্শনিক আৰু সংগীতজ্ঞ হিচাপে বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ আৰু সংগীতৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ চিন্তাধাৰা ব্যক্তিগত স্বাধীনতা, সংগীতৰ অন্তৰ্ভাৱ আৰু জীৱনৰ দীৰ্ঘায়ুৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। *養生論 (Yangsheng Lun) — জীৱন দীৰ্ঘায়ুৰ প্ৰবন্ধ *聲無哀樂論 (Shengwu Aile Lun) — সংগীতত দুখ-আনন্দৰ অনুপস্থিতি *琴賦 (Qin Fu) — গুচিন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ওপৰত ৰচনা *釋私論 (Shisi Lun) — ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ গুচিনৰ বাবে একাধিক একক সংগীতৰচনা কৰিছিল। তাৰ ভিতৰত "গুৱাংলিং ছান" (Guangling San) বিশেষ প্ৰসিদ্ধ, যি হান ৰাজবংশৰ এজন ৰজাৰ হত্যাকাণ্ডৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। ==মৃত্যু== জি কাংৰ জীৱনৰ অন্ত খুব নাটকীয় আছিল। তেওঁৰ স্বাধীন চিন্তাধাৰা আৰু কনফুচিয়ানবাদৰ সমালোচনাই ৰাজনৈতিক শত্ৰুতা জন্মাইছিল। তেওঁৰ এজন বন্ধু মিথ্যা অভিযোগত জেলত পৰাৰ সময়ত জি কাংয়ে সাহসীভাৱে সাক্ষ্য দিছিল। ফলত দুয়োকে কাৰাগাৰলৈ পঠোৱা হৈছিল। ঝং হুইৰ উচটনিত চিমা ঝাওৱে জী কাঙক মৃত্যুদণ্ড বিহিছিল। প্ৰায় তিন হাজাৰ পণ্ডিতে তেওঁৰ মুক্তিৰ বাবে আবেদন কৰিছিল, কিন্তু শত্ৰুসকলে ক্ষমা নকৰিলে। মৃত্যুৰ পূৰ্বে জি কাংয়ে গুচিনত শেষবাৰ বাজনা কৰিছিল বুলি জনপ্ৰিয় কাহিনী আছে। সেই সুৰটো "হংসৰ গান" হিচাপে জনা যায়, যি চিৰদিনৰ বাবে হেৰাই গ'ল। তেওঁৰ মৃত্যুক চীনা ইতিহাসত বুদ্ধিজীৱীৰ স্বাধীনতা আৰু ৰাজনৈতিক নিপীড়নৰ সংঘাতৰ প্ৰতীক হিচাপে ধৰা হয়। মূলসুঁতিৰ তাওবাদ (Taoism)-ৰ মতে তেওঁ শিজি (shijie)-ৰ জৰিয়তে এজন ক্সিয়ান (Xian - তাওবাদী অমৰ পুৰুষ) হৈ পৰিছিল বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:তিনিটা ৰাজ্যৰ যুগৰ দাৰ্শনিক]][[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] ocukz5xawegbmhh2b2nl2u6hdy9iojj 640897 640896 2026-10-01T18:56:06Z JyotiPN 22102 removed [[Category:তিনিটা ৰাজ্যৰ যুগৰ দাৰ্শনিক]]; added [[Category:দাৰ্শনিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 640897 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ji Kang | native_name = 嵇康 | image = | image_size = 180px | caption = | alt = | office = Attendant Counsellor (中散大夫) | term_start =? | term_end =? | monarch = [[Cao Mao]] / [[Cao Huan]] | birth_date = between 223 and 225 | birth_place = [[Suixi County, Anhui|Suixi County]], [[Anhui]] | death_date = between 262 and 264 (aged 39) | death_place = [[Luoyang]], [[Henan]] | relations = Ji Xi (brother) | father = Ji Zhao | spouse = [[Cao Lin (Prince of Pei)|Cao Lin]]'s daughter | children = [[Ji Shao]] | occupation = Composer, essayist, philosopher, poet | blank1 = [[Courtesy name]] | data1 = Shuye (叔夜) }} জি কাং ({{lang-en|Ji Kang}} 嵇康, অনুমাণিক ২২৪–অনুমাণিক ২৬৩), যাক কেতিয়াবা ক্সি কাং বুলিও কোৱা হয়, আৰু যাৰ সৌজন্যমূলক নাম আছিল শুয়ে (叔夜), তেওঁ আছিল চীনৰ তিনিখন ৰাজ্যৰ যুগ (Three Kingdoms period)-ৰ এজন সুৰকাৰ, প্ৰবন্ধকাৰ, দাৰ্শনিক আৰু কবি। তেওঁ 'বাঁহৰ হাবিত থকা সাতজন ঋষি' (Seven Sages of the Bamboo Grove)-ৰ ভিতৰত এজন আছিল, যিসকলে কলা আৰু সংস্কৃতিৰ চৰ্চাত নিজক নিয়োজিত কৰিবলৈ তৃতীয় শতিকাৰ চীনৰ বিপদসংকুল ৰাজনীতিৰপৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিছিল। জি কাং এজন লেখক হিচাপে জনাজাত হোৱাৰ উপৰি এজন বিখ্যাত সুৰকাৰ আৰু গুচিন (guqin - এবিধ চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ) বাদক আছিল। তেওঁক এজন ওখ (প্ৰায় ১.৮৮ মিটাৰ) আৰু সুদৰ্শন পুৰুষ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। জি কাঙৰ এজন পুৰুষ বন্ধু আছিল, যাৰ নাম ৰুয়ান জি। তেওঁ 'বাঁহৰ হাবিত থকা সাতজন ঋষিৰে' অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। জি আৰু ৰুয়ান দুয়োজনেই সুহুৰি বজোৱাত পাকৈত আছিল আৰু তেওঁলোকে আধ্যাত্মিক সুহুৰি (transcendental whistling) বজোৱাৰ এক বিশেষ দক্ষতা গঢ়ি তুলিছিল। ==জীৱন (Life)== এজন চিন্তাবিদ হিচাপে জি কাঙে দীৰ্ঘায়ু, সংগীত তত্ত্ব, ৰাজনীতি আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত লিখিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছিল য়াংশেং লুন (Yangsheng Lun - জীৱনক পুষ্ট কৰাৰ প্ৰবন্ধ), শেংৱু আইলে লুন (Shengwu Aile Lun - সংগীতত অনুভূতিৰ অনুপস্থিতিৰ বিষয়ে), কিন ফু (Qin Fu - গুচিনৰ ওপৰত এক ৰচনা), আৰু শিচি লুন (Shisi Lun - ব্যক্তিস্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত আলোচনা)。 এজন সংগীতজ্ঞ হিচাপে জি কাঙে গুচিনৰ বাবে কেইবাটাও একক সুৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত হান ৰাজ্যৰ এজন ৰজাৰ হত্যাকাণ্ডৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা গুয়াংলিং চান (Guangling San) নামৰ বিখ্যাত সুৰটোও আছিল। এই সুৰটো আত্মাৰ দৰ্শনৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। জি কাং কনফুচিয়াছবাদ (Confucianism)-ৰ তীব্ৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ সময়ৰ বহুতো সামাজিক ৰীতি-নীতিক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল, যাৰ ফলত তেওঁক লৈ তৰ্ক-বিতৰ্ক আৰু সন্দেহৰ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁ চাও চাও (Cao Cao)-ৰ নাতিনী (বা কাৰোবাৰ মতে আজিনাতিনী)-ক বিয়া কৰাইছিল। জি কাঙে চাও ৱেই (Cao Wei) ৰাজ্যৰ অধীনত এটা চৰকাৰী পদ গ্ৰহণ কৰিছিল, কিন্তু চৰকাৰী কামত তেওঁ আমনি পাইছিল। যেতিয়া ৰাজপ্ৰতিনিধি চিমা ঝাও (Sima Zhao) ক্ষমতালৈ আহে, তেতিয়া তেওঁ জি কাঙক এটা অসামৰিক পদৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, কিন্তু জি কাঙে অতি অহংকাৰেৰে চিমা ঝাওৰ দূত ঝং হুই (Zhong Hui)-ক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। ==কৃতিত্ব== জি কাং দাৰ্শনিক আৰু সংগীতজ্ঞ হিচাপে বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ আৰু সংগীতৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ চিন্তাধাৰা ব্যক্তিগত স্বাধীনতা, সংগীতৰ অন্তৰ্ভাৱ আৰু জীৱনৰ দীৰ্ঘায়ুৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। *養生論 (Yangsheng Lun) — জীৱন দীৰ্ঘায়ুৰ প্ৰবন্ধ *聲無哀樂論 (Shengwu Aile Lun) — সংগীতত দুখ-আনন্দৰ অনুপস্থিতি *琴賦 (Qin Fu) — গুচিন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ওপৰত ৰচনা *釋私論 (Shisi Lun) — ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ গুচিনৰ বাবে একাধিক একক সংগীতৰচনা কৰিছিল। তাৰ ভিতৰত "গুৱাংলিং ছান" (Guangling San) বিশেষ প্ৰসিদ্ধ, যি হান ৰাজবংশৰ এজন ৰজাৰ হত্যাকাণ্ডৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। ==মৃত্যু== জি কাংৰ জীৱনৰ অন্ত খুব নাটকীয় আছিল। তেওঁৰ স্বাধীন চিন্তাধাৰা আৰু কনফুচিয়ানবাদৰ সমালোচনাই ৰাজনৈতিক শত্ৰুতা জন্মাইছিল। তেওঁৰ এজন বন্ধু মিথ্যা অভিযোগত জেলত পৰাৰ সময়ত জি কাংয়ে সাহসীভাৱে সাক্ষ্য দিছিল। ফলত দুয়োকে কাৰাগাৰলৈ পঠোৱা হৈছিল। ঝং হুইৰ উচটনিত চিমা ঝাওৱে জী কাঙক মৃত্যুদণ্ড বিহিছিল। প্ৰায় তিন হাজাৰ পণ্ডিতে তেওঁৰ মুক্তিৰ বাবে আবেদন কৰিছিল, কিন্তু শত্ৰুসকলে ক্ষমা নকৰিলে। মৃত্যুৰ পূৰ্বে জি কাংয়ে গুচিনত শেষবাৰ বাজনা কৰিছিল বুলি জনপ্ৰিয় কাহিনী আছে। সেই সুৰটো "হংসৰ গান" হিচাপে জনা যায়, যি চিৰদিনৰ বাবে হেৰাই গ'ল। তেওঁৰ মৃত্যুক চীনা ইতিহাসত বুদ্ধিজীৱীৰ স্বাধীনতা আৰু ৰাজনৈতিক নিপীড়নৰ সংঘাতৰ প্ৰতীক হিচাপে ধৰা হয়। মূলসুঁতিৰ তাওবাদ (Taoism)-ৰ মতে তেওঁ শিজি (shijie)-ৰ জৰিয়তে এজন ক্সিয়ান (Xian - তাওবাদী অমৰ পুৰুষ) হৈ পৰিছিল বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] 40zgb7ar4goxszcakw0338halwt2uio 4 139865 640793 640611 2026-10-01T16:42:43Z Nayan j Nath 15159 640793 wikitext text/x-wiki * অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত লেখাৰ সংখ্যা '''[[বিশেষ:পৰিসংখ্যা|২৫,৬৪৬]]''' টালৈ বৃদ্ধি পালে। * অসমীয়া ৱিকিউৎসত উপলভ্য গ্ৰন্থৰ সংখ্যা '''[[:s:as:শ্ৰেণী:সূচী|৮৬১]]'''খনলৈ বৃদ্ধি পালে। * অসমীয়া ৱিকিউদ্ধৃতিত লেখাৰ সংখ্যা '''[[:q:as:বিশেষ:পৰিসংখ্যা|১,৩৬৪]]''' টালৈ বৃদ্ধি পালে। *যোৱা ৪, ৫ আৰু ৬ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে কেৰালাৰ কোচি-ত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ৱিকিকনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া-ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ হৈ [[User:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]], [[User:AjayDas|অজয় দাস]], [[User:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]],[[User:BhuyanBhaskar|ভাস্কৰ ভূঞা]] আৰু [[User:Nayan j Nath|নয়ন জ্যোতি নাথে]] অংশগ্ৰহণ কৰে। [[File:Assamese Wikimedia Community at WikiConference India 2026, Kochi, Kerala.jpg|center|350px]] *যোৱা ২৪, ২৫, ২৬ আৰু ২৭ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ "এডমণ্টন" চহৰত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ৱিকিকনফাৰেন্স নৰ্থ আমেৰিকা ২০২৬-ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ হৈ [[User:Joli Rumi|জলি ৰুমী বৰা]] আৰু [[User:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তেয়ে]] অংশগ্ৰহণ কৰে। [[File:WikiConference North America 2026 group photo.jpg|center|350px]] gc6tefqd4cdl0fgv3a5huvh0cklyx1y 640838 640793 2026-10-01T17:48:52Z Nayan j Nath 15159 640838 wikitext text/x-wiki * অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত লেখাৰ সংখ্যা '''[[বিশেষ:পৰিসংখ্যা|২৫,৬৪৬]]''' টালৈ বৃদ্ধি পালে। * অসমীয়া ৱিকিউৎসত উপলভ্য গ্ৰন্থৰ সংখ্যা '''[[:s:as:শ্ৰেণী:সূচী|৮৬১]]'''খনলৈ বৃদ্ধি পালে। * অসমীয়া ৱিকিউদ্ধৃতিত লেখাৰ সংখ্যা '''[[:q:as:বিশেষ:পৰিসংখ্যা|১,৩৬৪]]''' টালৈ বৃদ্ধি পালে। *যোৱা ৪, ৫ আৰু ৬ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে কেৰালাৰ কোচি-ত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ৱিকিকনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া-ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ হৈ [[User:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]], [[User:AjayDas|অজয় দাস]], [[User:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]],[[User:BhuyanBhaskar|ভাস্কৰ ভূঞা]] আৰু [[User:Nayan j Nath|নয়ন জ্যোতি নাথে]] অংশগ্ৰহণ কৰে। [[File:Assamese Wikimedia Community at WikiConference India 2026, Kochi, Kerala.jpg|center|350px]] [[File:Group Portrait Of Attendees - WikiConference India 2026 - Kochi 2026-09-04 03840.jpg|center|350px]] *যোৱা ২৪, ২৫, ২৬ আৰু ২৭ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ "এডমণ্টন" চহৰত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ৱিকিকনফাৰেন্স নৰ্থ আমেৰিকা ২০২৬-ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ হৈ [[User:Joli Rumi|জলি ৰুমী বৰা]] আৰু [[User:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তেয়ে]] অংশগ্ৰহণ কৰে। [[File:WikiConference North America 2026 group photo.jpg|center|350px]] a7qhkdjtmm6q6d1bslkbnhjlxzxlc0t 1 139871 640788 640635 2026-10-01T16:13:42Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠাটো খালী কৰা হ'ল 640788 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 139876 640675 2026-10-01T13:14:02Z RG. Lakhipather 49396 No 640675 wikitext text/x-wiki জয় গুৰু শংকৰ সৰ্বগুণাকৰ, যাকেৰি নাহি উপাম। তোহাৰি চৰণক ৰেণু শতকোটি, বাৰেক কৰোঁহো প্ৰণাম।। — শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কেৱল এজন ধৰ্মগুৰু নাছিল; তেওঁ আছিল এজন যুগদ্ৰষ্টা সমাজ-সংস্কাৰক, সাহিত্যিক, দাৰ্শনিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, চিত্ৰশিল্পী আৰু মানৱতাবাদী। যি সময়ত অসমৰ সমাজ কুসংস্কাৰ, জাতিভেদ, উচ্চ-নীচ, অস্পৃশ্যতা, ধৰ্মীয় গোঁড়ামি আৰু সামাজিক বিশৃঙ্খলতাৰে আচ্ছন্ন হৈ পৰিছিল, সেই সময়তেই সমাজে এজন আলোকপুৰুষৰ অপেক্ষা কৰিছিল। এনে সংকটৰ মুহূৰ্ততে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ আবিৰ্ভাৱ ঘটে। তেওঁ কেৱল এক নতুন ধৰ্মমত প্ৰচাৰ কৰা নাছিল; তেওঁ অসমৰ সমাজ, সংস্কৃতি আৰু মানুহৰ জীৱন-দৰ্শনলৈ এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল। iup4hnnjvfymvayaoesvxbgppvh9tgg 640683 640675 2026-10-01T13:31:10Z RG. Lakhipather 49396 ok 640683 wikitext text/x-wiki জয় গুৰু শংকৰ সৰ্বগুণাকৰ যাকেৰি নাহি উপাম। তোহাৰি চৰণক ৰেণু শতকোটি বাৰেক কৰোঁহো প্ৰণাম।। — শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কেৱল এজন ধৰ্মগুৰু নাছিল; তেওঁ আছিল এজন যুগদ্ৰষ্টা সমাজ-সংস্কাৰক, সাহিত্যিক, দাৰ্শনিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, চিত্ৰশিল্পী আৰু মানৱতাবাদী। যি সময়ত অসমৰ সমাজ কুসংস্কাৰ, জাতিভেদ, উচ্চ-নীচ, অস্পৃশ্যতা, ধৰ্মীয় গোঁড়ামি আৰু সামাজিক বিশৃঙ্খলতাৰে আচ্ছন্ন হৈ পৰিছিল, সেই সময়তেই সমাজে এজন আলোক পুৰুষৰ অপেক্ষা কৰিছিল। এনে সংকটৰ মুহূৰ্ততে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ আবিৰ্ভাৱ ঘটে। তেওঁ কেৱল এক নতুন ধৰ্মমত প্ৰচাৰ কৰা নাছিল; তেওঁ অসমৰ সমাজ, সংস্কৃতি আৰু মানুহৰ জীৱন-দৰ্শনলৈ এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল। 6bj1xolcely1zyoh7x075bpoyimefuc 0 139877 640690 2026-10-01T14:02:44Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarb... 640690 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ বিটিআৰ ([[বড়োলেণ্ড আঞ্চলিক ক্ষেত্ৰ]]) অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]]-এ গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন '''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ''' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], ৰাজবংশী (কোচ-ৰাজবংশী), [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] je5497xn56kdv0unq6pd0wfueoygysv 640691 640690 2026-10-01T14:04:01Z Kandarpajit Kallol 6257 640691 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ বিটিআৰ ([[বড়োলেণ্ড আঞ্চলিক ক্ষেত্ৰ]]) অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]]-এ গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন '''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ''' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese আকাশবাণী গুৱাহাটী] *[https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-mahabahu আকাশবাণী গুৱাহাটী মহাবাহু] *[https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-pragjyotishpur আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] miu6os5co6xx55uc2zyeskm1i9snurm 640692 640691 2026-10-01T14:04:31Z Kandarpajit Kallol 6257 640692 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ বিটিআৰ ([[বড়োলেণ্ড আঞ্চলিক ক্ষেত্ৰ]]) অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]]-এ গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন '''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ''' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] *[https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-mahabahu আকাশবাণী গুৱাহাটী মহাবাহু] *[https://indiaradio.in/akashvani-guwahati-pragjyotishpur আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] g4cmpp0hzhnghahhws5gu8p7n1gbyil 640693 640692 2026-10-01T14:04:42Z Kandarpajit Kallol 6257 640693 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ বিটিআৰ ([[বড়োলেণ্ড আঞ্চলিক ক্ষেত্ৰ]]) অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]]-এ গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন '''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ''' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] 1zkpn6j1vjy9k2iyfc6au2yfdgac1rv 640695 640693 2026-10-01T14:06:53Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ */ 640695 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ বিটিআৰ ([[বড়োলেণ্ড আঞ্চলিক ক্ষেত্ৰ]]) অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ|অশ্বিনী বৈষ্ণৱে]] গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন ''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ'' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com/amp/assam/10-kw-fm-transmitter-at-akashvani-kokrajhar-virtually-inaugurated-by-union-minister-ashwini-vaishnaw-1563280 |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] o4b29q3kozq7sc32sim70pmxdashubu 640696 640695 2026-10-01T14:07:38Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640696 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ [[বিটিআৰ]]ৰ অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ|অশ্বিনী বৈষ্ণৱে]] গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন ''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ'' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com/amp/assam/10-kw-fm-transmitter-at-akashvani-kokrajhar-virtually-inaugurated-by-union-minister-ashwini-vaishnaw-1563280 |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] 7l4ze5tu7xg9mpr1fj2j32yc01rnbsq 640697 640696 2026-10-01T14:08:45Z Kandarpajit Kallol 6257 removed [[Category:অসমৰ গণমাধ্যম]]; added [[Category:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] using [[WP:HC|HotCat]] 640697 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ [[বিটিআৰ]]ৰ অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ|অশ্বিনী বৈষ্ণৱে]] গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন ''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ'' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com/amp/assam/10-kw-fm-transmitter-at-akashvani-kokrajhar-virtually-inaugurated-by-union-minister-ashwini-vaishnaw-1563280 |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] 7zx2j8p1vwmuj76ho0wt24mjry0mjio 640698 640697 2026-10-01T14:08:58Z Kandarpajit Kallol 6257 removed [[Category:ভাৰতৰ অনাতাৰ কেন্দ্ৰসমূহ]]; added [[Category:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] using [[WP:HC|HotCat]] 640698 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ | logo = | type = ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক | country = [[ভাৰত]] | headquarters = [[কোকৰাঝাৰ]], [[অসম]] | owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] | launch_date = ১৫ আগষ্ট, ১৯৯৯ | website = {{URL|https://prasarbharati.gov.in}} }} '''আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ''' (ইংৰাজী: Akashvani Kokrajhar) হ'ল [[অসম]]ৰ [[বিটিআৰ]]ৰ অন্তৰ্গত [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] বা আকাশবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ।<ref name="digitalstudio">{{Cite web |title=Akashvani Kokrajhar inaugurates 10 kW FM transmitter, expanding reach across Assam |url=https://www.digitalstudioindia.com/broadcasting/delivery-and-transmission/akashvani-kokrajhar-inaugurates-10-kw-fm-transmitter-expanding-reach-across-assam |website=Digital Studio India |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ১৯৯৯ চনত স্থাপিত এই কেন্দ্ৰটোৱে নামনি অসমৰ বিশেষকৈ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয় ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সংবাদ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == ইতিহাস == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত ই এক সীমিত ক্ষমতাৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নামনি অসমৰ শ্ৰোতাসকলৰ সুবিধাৰ্থে ইয়াৰ আধুনিকীকৰণ কৰা হয়। == ১০ কিলোৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰ সংযোগ == ২০২৫ চনৰ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ|অশ্বিনী বৈষ্ণৱে]] গুৱাহাটীৰ পৰা ভাৰ্চুৱেল মাধ্যমেৰে আকাশবাণী কোকৰাঝাৰত এটা নতুন ''১০ কিলোৱাট এফ এম (FM) ট্ৰেন্সমিটাৰ'' উদ্বোধন কৰে।<ref name="tribune">{{Cite news |title=10 kW FM transmitter at Akashvani Kokrajhar virtually inaugurated by Union Minister Ashwini Vaishnaw |url=https://assamtribune.com/amp/assam/10-kw-fm-transmitter-at-akashvani-kokrajhar-virtually-inaugurated-by-union-minister-ashwini-vaishnaw-1563280 |work=The Assam Tribune |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে এই কেন্দ্ৰটোৱে ১০০ ৱাট এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰেৰে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰি আছিল। নতুন উচ্চ ক্ষমতা সম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰটো ১০০.১ মেগাহাৰ্টজ (MHz) কম্পনাংকত উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref name="ghatnachakra">{{Cite web |title=Inauguration of 10 kW FM Transmitter at Akashvani Kokrajhar |url=https://www.samsamayikghatnachakra.com/index.php/current_news/11360?language=all |website=Samsamayik Ghatna Chakra |access-date=১ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == পৰিসৰ আৰু উপভোক্তা == ১০ কিলোৱাট শক্তিসম্পন্ন এই নতুন এফ এম ট্ৰেন্সমিটাৰটোৱে প্ৰায় ৭০ কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ এক বৃহৎ অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="digitalstudio"/> ইয়াৰ ফলত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ উপৰিও কাষৰীয়া: * [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] * [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] * [[চিৰাং জিলা]] আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৱেশী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় ২৫ লাখ শ্ৰোতা উপকৃত হৈছে।<ref name="tribune"/> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰই স্থানীয় কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। এই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে [[বড়ো ভাষা]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু অন্যান্য জনজাতীয় ভাষাৰ লোকসংগীত, নাটক, শিক্ষা আৰু কৃষিভিত্তিক বিভিন্ন কাৰ্যসূচী নিয়মীয়াকৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/akashvani-kokrajhar আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://prasarbharati.gov.in প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:কোকৰাঝাৰ জিলা]] dnabn18l8c1obdxasj3v2bx9xfd50iw 0 139878 640704 2026-10-01T14:23:06Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640704 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | image = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ অধিনায়ক। তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]] বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]]ৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ অধিনায়ক আছিল। বিমানখন [[ডুবাই]]ৰপৰা [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] বিমানখনে [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ [[তাবুক]]ত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[স্পাইচজেট]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ অধিনায়ক আছিল। তেওঁৰ [[বয়িং ৭৩৭]] শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ অধিনায়ক হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ [[ডুনেডিন]]স্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ [[বয়িং ৭৩৭-৮০০]] আৰু [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় অধিনায়ক হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[স্পাইচজেট]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ অধিনায়ক আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ অধিনায়ক হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]]ত পোনপটীয়াকৈ অধিনায়ক হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ [[ৰয়টাৰ]]ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইদুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ [[ফ্লাইদুবাই]]ৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ অধিনায়ক আছিল। বিমানখন আছিল [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই [[ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰপৰা [[বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰ]]লৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[বেনিয়ামিন নেতানিয়াহু]]য়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল ওমানৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ [[তাবুক]]স্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন [[ফ্লাইদুবাই]] বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইদুবায়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ছৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত আৰোগ্য লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} me4ww65luefv9074q81v8atioyvn8nf 640709 640704 2026-10-01T14:30:38Z AjayDas 12623 640709 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = [[ফ্লাইদুবাই]]ৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = [[ফ্লাইদুবাই]] | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = [[ফ্লাইদুবাই ফ্লাইট ১০৭৩]]ৰ অধিনায়ক | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ অধিনায়ক। তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]] বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]]ৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ অধিনায়ক আছিল। বিমানখন [[ডুবাই]]ৰপৰা [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] বিমানখনে [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ [[তাবুক]]ত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[স্পাইচজেট]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ অধিনায়ক আছিল। তেওঁৰ [[বয়িং ৭৩৭]] শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ অধিনায়ক হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ [[ডুনেডিন]]স্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ [[বয়িং ৭৩৭-৮০০]] আৰু [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় অধিনায়ক হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[স্পাইচজেট]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ অধিনায়ক আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ অধিনায়ক হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[ফ্লাইদুবাই]]ত পোনপটীয়াকৈ অধিনায়ক হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ [[ৰয়টাৰ]]ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইদুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ [[ফ্লাইদুবাই]]ৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ অধিনায়ক আছিল। বিমানখন আছিল [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই [[ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰপৰা [[বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰ]]লৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[বেনিয়ামিন নেতানিয়াহু]]য়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল ওমানৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ [[তাবুক]]স্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন [[ফ্লাইদুবাই]] বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইদুবায়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ছৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত আৰোগ্য লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} 6c534gy2loutfhsbdk7i0qslvp3n27f 640710 640709 2026-10-01T14:33:02Z AjayDas 12623 640710 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ [[ফ্লাইডুবাই]] বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ [[ফ্লাইডুবাই]]ৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[ডুবাই]]ৰপৰা [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] বিমানখনে [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ [[তাবুক]]ত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[স্পাইচজেট]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ [[বয়িং ৭৩৭]] শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ [[ডুনেডিন]]স্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ [[বয়িং ৭৩৭-৮০০]] আৰু [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[স্পাইচজেট]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[ফ্লাইডুবাই]]ত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ [[ৰয়টাৰ]]ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ [[ফ্লাইডুবাই]]ৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই [[ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰপৰা [[বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰ]]লৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[বেনিয়ামিন নেতানিয়াহু]]য়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল ওমানৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ [[তাবুক]]স্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন [[ফ্লাইডুবাই]] বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইদুবায়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ছৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত আৰোগ্য লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} oehdbo2ilz74fz3wyuty2mcsma56dl5 640714 640710 2026-10-01T14:38:14Z AjayDas 12623 /* */ 640714 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ [[ডুনেডিন]]স্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ [[বয়িং ৭৩৭-৮০০]] আৰু [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[স্পাইচজেট]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ [[ফ্লাইডুবাই]]ত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ [[ৰয়টাৰ]]ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ [[ফ্লাইডুবাই]]ৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই [[ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰপৰা [[বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰ]]লৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[বেনিয়ামিন নেতানিয়াহু]]য়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল ওমানৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ [[তাবুক]]স্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন [[ফ্লাইডুবাই]] বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইদুবায়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ছৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত আৰোগ্য লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} cw72j8kfprx3bhd6yrravt523bhttzw 640716 640714 2026-10-01T14:39:27Z AjayDas 12623 /* কৰ্মজীৱন */ 640716 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ [[ফ্লাইডুবাই]]ৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল [[বয়িং ৭৩৭ মেক্স]] ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই [[ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰপৰা [[বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰ]]লৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[বেনিয়ামিন নেতানিয়াহু]]য়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল ওমানৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[ছৌদি আৰৱ]]ৰ [[তাবুক]]স্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন [[ফ্লাইডুবাই]] বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইদুবায়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ছৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত আৰোগ্য লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} tfx8i05yrwnh95ezjvczk69zaaklvv4 640734 640716 2026-10-01T14:43:43Z AjayDas 12623 /* ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ */ 640734 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> [[এছ’চিয়েটেড প্ৰেছ]]ৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} n5yn4gwatoy4stkz3c2efbfv89ri0hc 640737 640734 2026-10-01T14:44:29Z AjayDas 12623 /* ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া */ 640737 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ইউনাইটেড এয়াৰলাইনছৰ ৯৩ নম্বৰ উৰণ]] * [[টড বিমাৰ]] * [[টম বাৰ্নেট]] * [[মাৰ্ক বিংহাম]] * [[জেৰেমি গ্লিক]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} 5mig6b8sk2uze5w54wjugxwf19naob1 640739 640737 2026-10-01T14:44:44Z AjayDas 12623 640739 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} {{Use Indian English|date=September 2026}} 1xk8lwtkoaa9f59mxmzm2gqb4s2wtkq 640741 640739 2026-10-01T14:45:37Z AjayDas 12623 640741 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} p0jxnns1ld0io2mbuik90zudau41x4s 640778 640741 2026-10-01T15:59:05Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতৰ বৈমানিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 640778 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] ijoqceiukpqn2wj8l75swkeo6ipzm9e 640780 640778 2026-10-01T16:00:02Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640780 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মাচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] 7hqkxu20qi27unxp16f7h0szv6f366f 640783 640780 2026-10-01T16:04:21Z AjayDas 12623 640783 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' {{en|Smit Machchhar}} এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] n5gjc5zlx9hfs7dt50y4kevk3co1kbf 640984 640783 2026-10-02T01:31:04Z स्वर्ण 48470 640984 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image =Smit Machchhar.webp | image_size = | image_caption =২০২৫ চনত বিমানৰ ককপিটৰ ভিতৰত স্মিত মচ্ছাৰ | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' ([[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]: {{Lang|gu|સ્મિત મચ્છર}}, [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: {{Lang|en|Smit Machchhar}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] ki1l5nux3o713fkvp1hrvbx8ve025eb 641174 640984 2026-10-02T11:56:06Z AjayDas 12623 /* */ 641174 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_caption =২০২৫ চনত বিমানৰ ককপিটৰ ভিতৰত স্মিত মচ্ছাৰ | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' ([[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]: {{Lang|gu|સ્મિત મચ્છર}}, [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: {{Lang|en|Smit Machchhar}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] h4bu9c5rw4oetn1nc9w1kp7pxecznw9 0 139879 640706 2026-10-01T14:26:25Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজ... 640706 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে। [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন। dkirznj1jvdelcv5vkws9pdzxrksxvm 640707 640706 2026-10-01T14:28:05Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640707 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে। [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> npohcvxl47t54uqai8txk6az6ayb2po 640708 640707 2026-10-01T14:29:40Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640708 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} r242mql9ckqtq9xnsuvyrk3mm91jg3f 640711 640708 2026-10-01T14:35:11Z Kandarpajit Kallol 6257 640711 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} jxtpai04x4lh64w2j8d3wi11v8wg4t6 640712 640711 2026-10-01T14:37:19Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640712 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} qtxmvdowlvhpc4km732vpn4eor59ayb 640713 640712 2026-10-01T14:38:11Z Kandarpajit Kallol 6257 640713 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup) হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} rbh3q2itgcwa2tcg7c3gqsgonc21bzs 640715 640713 2026-10-01T14:39:13Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640715 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 829s9x611is6air6ms8dts3z6zehk56 640719 640715 2026-10-01T14:39:57Z Kandarpajit Kallol 6257 640719 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 9e061h1tpnnta9u1kek47ugc5jlxtw8 640723 640719 2026-10-01T14:40:35Z Kandarpajit Kallol 6257 640723 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * [[https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 2m5sr8gnfk1uf9u50f8bi44op52t6pz 640724 640723 2026-10-01T14:40:51Z Kandarpajit Kallol 6257 640724 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 2zxnvpnot91gevqwq8bqvj34pzouosq 640725 640724 2026-10-01T14:41:08Z Kandarpajit Kallol 6257 /* বাহ্যিক সংযোগ */ 640725 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 6oapbyefmgo03f5c0vtotq6fgmzmgw4 640727 640725 2026-10-01T14:41:52Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:গুৱাহাটী]] using [[WP:HC|HotCat]] 640727 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰ পৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫ বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] d276xifu2vqx31t3trp9bfmcmath2bo 640729 640727 2026-10-01T14:42:12Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640729 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] c51jons3nd7bej3hr9wdavxfmd04ebw 640733 640729 2026-10-01T14:43:24Z Kandarpajit Kallol 6257 640733 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] jrtr8y2mmx0nrtlk3xvqpj2z23ok54m 640736 640733 2026-10-01T14:44:20Z Kandarpajit Kallol 6257 640736 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] 6rdlluch8p7xidzydu4y06a2anoqgqd 640738 640736 2026-10-01T14:44:36Z Kandarpajit Kallol 6257 640738 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — * [[গুৱাহাটী]] * [[ইটানগৰ]] * [[হাফলং]] * [[ধুবুৰী]] * [[আইজল]] ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] 266hyf6zslsbx5g7rhlmzbvqyiriytm 640742 640738 2026-10-01T14:45:39Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ষ্টেচনসমূহ */ 640742 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> — [[গুৱাহাটী]], [[ইটানগৰ]], [[হাফলং]], [[ধুবুৰী]] আৰু [[আইজল]]। ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] 2na4bckrfqrt5da3bpz2d3mh138qjq5 640743 640742 2026-10-01T14:46:06Z Kandarpajit Kallol 6257 640743 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল — [[গুৱাহাটী]], [[ইটানগৰ]], [[হাফলং]], [[ধুবুৰী]] আৰু [[আইজল]]।<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] 32pdznl11t2dzvofq1q3fxedacjvfiv 640748 640743 2026-10-01T14:50:00Z Kandarpajit Kallol 6257 640748 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল — [[গুৱাহাটী]], [[ইটানগৰ]], [[হাফলং]], [[ধুবুৰী]] আৰু [[আইজল]]।<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref><ref name="ExcellentPublicityRadioGupShup">{{Cite web|title=Radio Gup Shup|url=https://www.excellentpublicity.com/media/radio/station/radio-gup-shup|website=Excellent Publicity|access-date=2026-10-01}}</ref> ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] g6v13i5shfhrtqml7slt6xl4rzcn6it 640749 640748 2026-10-01T14:50:36Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 640749 wikitext text/x-wiki '''ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.''' ([[ইংৰাজী]]: Radio Gup-Shup; শ্লোগান: ''Proud to be Local'') হৈছে [[গুৱাহাটী]]স্থিত এটা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচন। এইটো ষ্টেচনে ২০০৬ চনত গুৱাহাটীৰপৰা সংগীত আৰু ইনফ’টেইনমেণ্ট যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আজি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাতখন ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক অঞ্চলৰ ৬০%তকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি ল’বলৈ সাজু হৈছে।<ref name="GupShupRadio">{{Cite web|title=About Us|url=https://gupshupradio.com/about/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref><ref name="WhereeRadioGupShup">{{Cite web|title=Radio Gup Shup 94.3 FM|url=https://radio-gup-shup-94-3fm.wheree.com/|website=Wheree|access-date=2026-10-01}}</ref> [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ স্থানীয় সংগীত, লোক-সংস্কৃতি, কথোপকথন, নাটক, ক্ৰীড়া আৰু সমাজৰ কণ্ঠস্বৰক আগুৱাই নিয়া ই এক আঞ্চলিক এফএম ষ্টেচন।<ref name="PrismaticFM">{{Cite web|title=Listen to Radio GupShup 94.3 FM Guwahati Live|url=https://www.prismatic.fm/stations/radio-gupshup-94-3-fm-guwahati|website=Prismatic FM|access-date=2026-10-01}}</ref> ==ষ্টেচনসমূহ== ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত থকা এফএম ৰেডিঅ' ষ্টেচনসমূহ হ'ল — [[গুৱাহাটী]], [[ইটানগৰ]], [[হাফলং]], [[ধুবুৰী]] আৰু [[আইজল]]।<ref name="GupShupRadioStations">{{Cite web|title=Stations|url=https://gupshupradio.com/stations/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref><ref name="ExcellentPublicityRadioGupShup">{{Cite web|title=Radio Gup Shup|url=https://www.excellentpublicity.com/media/radio/station/radio-gup-shup|website=Excellent Publicity|access-date=2026-10-01}}</ref> ==আৰ.জে.== * '''আৰ.জে. মৈথিলী''' ([[ইংৰাজী]]: RJ Maithili), ডিব্ৰুগড়ৰ ২৫বছৰীয়া মধুৰ আৰু সজীৱ কণ্ঠৰ ৰেডিঅ' জকি, যিয়ে এয়াৰৱেভলৈ আনন্দ আৰু ইতিবাচকতা কঢ়িয়াই আনে।<ref name="GupShupRadioRJMaithili">{{Cite web|title=RJ Maithili|url=https://gupshupradio.com/rj-maithili/|website=GupShup Radio|access-date=2026-10-01}}</ref> ==অনলাইনত শুনক== *[https://indiaradio.in/radio-gupshup-94-3-fm ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.] ===লগতে চাওক=== *[https://as.wikipedia.org/wiki/অসমৰ_ৱেবছাইটসমূহৰ_তালিকা#অনলাইন_ৰেডিঅ'_চেনেল অসমৰ সকলো ৰেডিঅ' ষ্টেচন] ==বাহ্যিক সংযোগ== * ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ৰ [https://gupshupradio.com/ ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰচাৰ মাধ্যম]] scee2in9c3nqfvxeizfv7e4d0c2b5z4 4 139880 640760 2026-10-01T15:19:29Z Nayan j Nath 15159 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640760 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত.pdf|center|300px]] '''লেখক সৰ্বেশ্বৰ কটকী। '''<br> হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত অসমীয়া চৰিত-সাহিত্য বা জীৱনী সাহিত্যৰ এক আপুৰুগীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোজন। অসমীয়া ভাষাৰ ওজা তথা 'হেমকোষ' অভিধানৰ প্ৰণেতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সৰ্বাংগীণ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজিক ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থখনি ৰচনা কৰা হৈছিল। অসম সাহিত্য সভাৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ অধিৱেশনৰ বুৰঞ্জী শাখাৰ সভাপতি কটকীয়ে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সন্দৰ্ভত বিভিন্ন প্ৰামাণিক সমল সংগ্ৰহ কৰি এই জীৱনীখন ৰচনা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনে এই পুথিখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰি ভাষাৰ ওজাগৰাকীৰ স্মৃতি চিৰস্থায়ী কৰি তোলে। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত ইয়াক পুনৰ মুদ্ৰণ কৰা হয়।<br> পুথিখনৰ লিংক: https://w.wiki/UVGv 9l98szqb0fx1r8jmqzv7xgn1uo0k0ux 640763 640760 2026-10-01T15:28:06Z Nayan j Nath 15159 640763 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত.pdf|center|300px]] '''লেখক সৰ্বেশ্বৰ কটকী। '''<br> হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত অসমীয়া চৰিত-সাহিত্য বা জীৱনী সাহিত্যৰ এক আপুৰুগীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোজন। অসমীয়া ভাষাৰ ওজা তথা 'হেমকোষ' অভিধানৰ প্ৰণেতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সৰ্বাংগীণ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজিক ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থখনি ৰচনা কৰা হৈছিল। অসম সাহিত্য সভাৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ অধিৱেশনৰ বুৰঞ্জী শাখাৰ সভাপতি কটকীয়ে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সন্দৰ্ভত বিভিন্ন প্ৰামাণিক সমল সংগ্ৰহ কৰি এই জীৱনীখন ৰচনা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনে এই পুথিখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰি ভাষাৰ ওজাগৰাকীৰ স্মৃতি চিৰস্থায়ী কৰি তোলে। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত ইয়াক পুনৰ মুদ্ৰণ কৰা হয়।<br> পুথিখনৰ লিংক: https://w.wiki/UVGv [[চিত্ৰ:কাৰেঙৰ লিগিৰী.djvu|center|300px]] [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] প্ৰণীত এই নাটখন অসমীয়া বুৰঞ্জী- মূলক নাটকৰ ঠাচত লেখা হৈছিল। গ্ৰন্থখন গুৱাহাটী নিউ প্ৰেছৰপৰা শ্ৰীযুত নবীনকুমাৰ আগৰৱালাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। 46cmklzq5eht0qmfthutcp58mz2rsu6 640831 640763 2026-10-01T17:44:27Z Nayan j Nath 15159 640831 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত.pdf|center|300px]] '''লেখক সৰ্বেশ্বৰ কটকী। '''<br> হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত অসমীয়া চৰিত-সাহিত্য বা জীৱনী সাহিত্যৰ এক আপুৰুগীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোজন। অসমীয়া ভাষাৰ ওজা তথা 'হেমকোষ' অভিধানৰ প্ৰণেতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সৰ্বাংগীণ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজিক ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থখনি ৰচনা কৰা হৈছিল। অসম সাহিত্য সভাৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ অধিৱেশনৰ বুৰঞ্জী শাখাৰ সভাপতি কটকীয়ে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সন্দৰ্ভত বিভিন্ন প্ৰামাণিক সমল সংগ্ৰহ কৰি এই জীৱনীখন ৰচনা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনে এই পুথিখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰি ভাষাৰ ওজাগৰাকীৰ স্মৃতি চিৰস্থায়ী কৰি তোলে। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত ইয়াক পুনৰ মুদ্ৰণ কৰা হয়।<br> পুথিখনৰ লিংক: https://w.wiki/UVGv 9l98szqb0fx1r8jmqzv7xgn1uo0k0ux 640837 640831 2026-10-01T17:47:13Z Nayan j Nath 15159 640837 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত.pdf|center|300px]] '''লেখক সৰ্বেশ্বৰ কটকী। '''<br> হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত অসমীয়া চৰিত-সাহিত্য বা জীৱনী সাহিত্যৰ এক আপুৰুগীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোজন। অসমীয়া ভাষাৰ ওজা তথা 'হেমকোষ' অভিধানৰ প্ৰণেতা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সৰ্বাংগীণ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজিক ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থখনি ৰচনা কৰা হৈছিল। অসম সাহিত্য সভাৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ অধিৱেশনৰ বুৰঞ্জী শাখাৰ সভাপতি কটকীয়ে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সন্দৰ্ভত বিভিন্ন প্ৰামাণিক সমল সংগ্ৰহ কৰি এই জীৱনীখন ৰচনা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনে এই পুথিখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰি ভাষাৰ ওজাগৰাকীৰ স্মৃতি চিৰস্থায়ী কৰি তোলে। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত ইয়াক পুনৰ মুদ্ৰণ কৰা হয়।<br> পুথিখনৰ লিংক: https://w.wiki/UVGv * {{ডাউনলোড|ভাৰত বুৰঞ্জী (৫ম-৬ষ্ঠ মান)}} * {{ডাউনলোড|সাৰনিত্যক্ৰিয়া}} * {{ডাউনলোড|মিত্ৰ-লাভ}} * {{ডাউনলোড|কথা কৱিতা}} * {{ডাউনলোড|হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত}} (পুনৰ্মুদ্ৰণ) clju57zaidu97qwk421gxp9dsum7b3c 4 139881 640764 2026-10-01T15:32:11Z দিব্য দত্ত 9244 নতুন পৃষ্ঠা: __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|17}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| # [[ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌]] # [[স্মিত মচ্ছাৰ]] # [[আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ]] # ৱাং... 640764 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|17}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| # [[ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌]] # [[স্মিত মচ্ছাৰ]] # [[আকাশবাণী কোকৰাঝাৰ]] # [[ৱাং ৰং]] # [[লিউ লিং]] # [[শ্বিয়াং শ্যিউ]] # [[শান তাও]] # [[জোনজ্যোতি দত্তবৰা]] # [[বাঁহৰ হাবিত থকা সাতজন ঋষি]] # [[ৰুয়ান জি]] # [[লুইকিন]] # [[ছাং ইয়াং]] # [[জি কাং]] # [[২০২৬ চনত মৃত্যু]] # [[ৱাং য়াংমিং]] # [[লিং (ঘণ্টা)]] # [[ছিণ্ডি (বাদ্যযন্ত্ৰ)]] }} <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিউদ্ধৃতিত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|0}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| }} ld07u4o4l53323embyyruvuis1y12yp 640766 640764 2026-10-01T15:38:09Z দিব্য দত্ত 9244 640766 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|233}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|3| # [[ইয়াংগে]] # [[ভাৰতীয় শ্ৰম আইন]] # [[মেৰিভাইৰাছ]] # [[বেচিলাছ ভাইৰাছ]] # [[বেক্টেৰিয়াফেজ f2]] # [[চীনা পৰম্পৰাগত সংগীত]] # [[ছিয়ান গুৱয়ে]] # [[পলিফেজ]] # [[চীনৰ থলুৱা চিত্ৰকলা]] # [[ছানাম (নৃত্য)]] # [[আনফু হেম]] # [[বসুধৰা জলপ্ৰপাত]] # [[এবেকাছ ছীডছ]] # [[জি ডি নাইডু]] # [[চাংঝৌ ছেজেম কেক]] # [[চীনা আঠাযুক্ত ভাত]] # [[ল’ক-ল’ক]] # [[বদলুৰাম কা বদন]] # [[আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা]] # [[ডৌপি]] # [[মাও টোফু]] # [[মেনমা]] # [[নানপিয়ে]] # [[ছিৱাৱা]] # [[চীনা লোক-কলা]] # [[পিব’]] # [[শিক্ষাদান]] # [[নিৰ্মল পূৰ্জা]] # [[আছগৰ ফৰহাদী]] # [[জাফৰ পনাহী]] # [[আব্বাছ কিয়াৰোস্তমী]] # [[দেৱপ্ৰয়াগ]] # [[গজসিংহ]] # [[গজমিনা]] # [[ৰাষ্ট্ৰীয় পেঞ্চন আঁচনি]] # [[জৰিতা]] # [[ময়ূৰ(পৌৰাণিক কথা)]] # [[শেন (হিন্দু ধৰ্ম)]] # [[কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম]] # [[চুগাৰ ডেটিং]] # [[ওস্তাদ আহমদ লাহোৰী]] # [[কৰ্মচাৰী ভৱিষ্যনিধি সংগঠন]] # [[ধৰী দেৱী]] # [[বাদশ্বাহনামা]] # [[হাওঁফাওঁৰ কৰ্কট ৰোগ]] # [[পিপলান্ত্ৰি]] # [[কছাৰী ভাষা]] # [[মানা]] # [[ৰাখীগড়ী]] # [[গণককুছি সত্ৰ]] # [[টাইফয়েড]] # [[২০২৬ চনৰ ব্ৰড পিক হিমস্খলন]] # [[কিলা ৰায়পুৰ]] # [[হোদকা]] # [[নামফাকে]] # [[চেৰ’ ব্লাংকো]] # [[চেৰ’ ৰেংকা]] # [[বাটালি পাহাৰ]] # [[ৰণথলী]] # [[অসমীয়া গহনা]] # [[ড° ভূপেন হাজৰিকা সমন্বয় তীৰ্থ]] # [[ক’ল’ৰেক্টেল কেন্সাৰ]] # [[গ্ৰসন (জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান)]] # [[ধীৰাজ বোম্মাদেৱৰা]] # [[ছালৰ কৰ্কট ৰোগ]] # [[প্ৰষ্টেট কেন্সাৰ]] # [[মো ছু]] # [[ফো ছু]] # [[শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়]] # [[শ্বাহ কালিম আল্লাহ জাহানাবাদী]] # [[মীনা বজাৰ]] # [[ভাৰতত শ্ৰম]] # [[মন্দিৰ]] # [[আতাউল্লাহ ৰছিদী]] # [[লুতফুল্লাহ মুহাণ্ডিছ]] # [[ওস্তাদ ইছা]] # [[জলমহল]] # [[কাৰ্ণালৰ মোগল সেতু]] # [[গুৰু কা তাল]] # [[আকবৰী মহল]] # [[কৰ্পোৰেট অৰ্থনীতি]] # [[ৰংমহল]] # [[নুৰ শ্বছমা]] # [[বিত্ত]] # [[জয়কান্ত শৰ্মা]] # [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]] # [[ত্ৰিযুগিনাৰায়ণ]] # [[ব্যক্তিগত বিত্ত]] # [[জুবিন ক্ষেত্ৰ]] # [[সোণাপুৰ]] # [[মুমতাজমহল]] # [[লালকিল্লা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়]] # [[নৌৱত খানা]] # [[কনকচূড়]] # [[ভাৰতত স্বনিযুক্ত পেছা]] # [[অতিৰিক্ত সময়ৰ কাম]] # [[বীৰবল ভৱন]] # [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়]] # [[ঝৰোকা]] # [[মাছাকি চুদা]] # [[মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আবিৰ্ভাৱ ক্ষেত্ৰ]] # [[Draft:চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]] # [[জ্যোতি-বিষ্ণু প্ৰেক্ষাগৃহ]] # [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰাল]] # [[বাবি হং]] # [[গাহৰিৰ তেজৰ দৈ]] # [[হাঁহৰ তেজ আৰু ভাৰ্মিকেলি চুপ]] # [[কনফুচিয়াছৰ শিষ্য]] # [[কেঁকোৰাৰ তৰকাৰী]] # [[এন্দুৰৰ মাংস]] # [[ছিমা চিয়ান]] # [[পাকস্থলীৰ কৰ্কট ৰোগ]] # [[ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম আয়োগ]] # [[য়ান হুই (জিইউয়ান)]] # [[সাদিন-প্ৰতিদিন গোষ্ঠী]] # [[বেইজিং ডান্স একাডেমী]] # [[লামো]] # [[বাৰ্ষিক ছুটি]] # [[গুৰুদ্বাৰ]] # [[কুঁচিয়ানামা]] # [[ছত্তা চ’ক]] # [[লালকিল্লাৰ লাহোৰী গেট]] # [[কাৰাবিনেৰোছ হাস্পতাল]] # [[সুপ্ৰকাশ ভূঞা]] # [[মুনীন বায়ন]] # [[ম'জি]] # [[নংথিম্মাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চংসাক বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দাদেংগ্ৰে বিধানসভা সমষ্টি]] # [[আমপাতি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নাৰতিয়াং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[জোৱাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ছিয়াংয়ুন সূতা]] # [[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]] # [[গণদেবতা]] # [[অসুস্থতাজনিত ছুটি]] # [[ডালিয়ানৰ ঝংছান চৌহদত আধুনিক অট্টালিকা]] # [[শিখিন মন্দিৰ]] # [[বিষাক্ত কৰ্ম পৰিৱেশ]] # [[সুথাৰ]] # [[ফুজিয়ান তুলৌ]] # [[বিশ্বকৰ্মা সম্প্ৰদায়]] # [[খাতি]] # [[ডং ঝংছু]] # [[কচু]] # [[ছুটী]] # [[শুনজি]] # [[ওলকবি]] # [[ফুলকবি]] # [[আয়ুষ্মান ভাৰত যোজনা]] # [[ৰালিয়াং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মৌকাঈয়াও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)]] # [[চুতঙা চাইপুং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[খালেহৰিয়াট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি]] # [[তুৰা লোকসভা সমষ্টি]] # [[আমলাৰেম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাওহাটি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সূত্ৰধৰ]] # [[বন্ধ]] # [[নংপোহ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[জিৰাং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[উমচনিং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[উমৰোই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাওৰিঙকনেং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পিনথৰুমখ্ৰাহ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাওলাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পূব শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[উত্তৰ শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পশ্চিম শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দক্ষিণ শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চিৱান বাচন]] # [[ধৰ্ণা]] # [[মিল্লিয়েম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নংক্ৰেম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চহিয়ং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাওফ্লাং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাওচিনৰাম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পুষ্যা]] # [[অশ্লেষা]] # [[অভিজিৎ (নক্ষত্ৰ)]] # [[গুলুন কুং ফু]] # [[ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ]] # [[ভাৰতত শিশু শ্ৰম]] # [[কুমাৰ ভৱেশ]] # [[পিঠাগুৰি দৌল]] # [[পূৰ্ব ফাল্গুনী]] # [[মকৰন্দ]] # [[মকৰন্দ সাৰিণী]] # [[ডিজি (বাদ্যযন্ত্ৰ)]] # [[ডেভিদ পিংগ্ৰী]] # [[কিম প্লফকাৰ]] # [[সৌৰ পঞ্জিকা]] # [[লোহাৰ ফুল]] # [[হান ফেই]] # [[বাঘ-মূৰ জোতা]] # [[ৱিকিপিডিয়াকলৈ নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰসমূহ]] # [[স্বয়ম]] # [[ছিউ-হুৱা-ছিয়ে]] # [[অনসূয়া সৰাভাই]] # [[চুন জু]] # [[বেন ঝাও]] # [[সিংহ (মাহ)]] # [[কন্যা (মাহ)]] # [[তুলা (মাহ)]] # [[বৃশ্চিক (মাহ)]] # [[ধনু(মাহ)]] # [[মকৰ (মাহ)]] # [[পেনজিং]] # [[কুম্ভ (মাহ)]] # [[মীন (মাহ)]] # [[হস্তা]] # [[চিঠি]] # [[দূত]] # [[ফল খোদাই কৰাৰ কলা]] # [[ফঁকৰা-যোজনা]] # [[সাহিত্য অকাডেমি ফেল’শ্বিপ]] # [[চীনা কাগজ ভাঁজ কৰাৰ শিল্প]] # [[অসমীয়া অভিধান]] # [[ডোংয়াং কাঠ খোদাই শিল্প]] # [[কমল কুমাৰ মেধি]] # [[ইয়ায়ুয়ে]] # [[ৰাকিব আৰ্শ্বাদ]] # [[প্ৰণৱ দলে]] # [[পৰহিতা]] # [[মৃদুল কুমাৰ দত্ত]] # [[চীনা ছ'চেজ]] # [[ডালু জনগোষ্ঠী]] # [[পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় চিকিৎসা]] # [[অগ্নিশিখা উৎসৱ]] # [[ফুলগুৰীয়া জনগোষ্ঠী]] # [[মদাহি জনগোষ্ঠী]] }} 4ha177bkcgbhhp73s2d1svl3onoipwt 0 139882 640765 2026-10-01T15:34:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 নতুন পৃষ্ঠা: '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। 640765 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। g1mdrpqqi725f5tb3nr3c99y2mfrktr 640767 640765 2026-10-01T15:39:18Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640767 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> 6oflvpbnrsvrfdkhqpu1qgrivsfyeos 640768 640767 2026-10-01T15:40:44Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640768 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == == তথ্যসূত্ৰ == 47rvseba2orbor27y3mkvr8j39v0c5p 640769 640768 2026-10-01T15:41:12Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640769 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == jxluf9zdjvdfiesdyvpxap6ie434euz 640770 640769 2026-10-01T15:44:44Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা */ 640770 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == 4lfwpde8ucpwtpmr8z8o0tnb55a7z9v 640771 640770 2026-10-01T15:47:23Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640771 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। == তথ্যসূত্ৰ == n2mv2w9xxui91kg53e5ma0rtmgugjk3 640772 640771 2026-10-01T15:50:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640772 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == 6ratkseuttw1y8niwszj14hfz8z6ewz 640773 640772 2026-10-01T15:51:53Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640773 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == 8p1b921s1pq6gozh8mlht9frm318p1o 640774 640773 2026-10-01T15:53:30Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা */ 640774 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == m95c4oifbhqd86xcdx36nxw4p247z5d 640775 640774 2026-10-01T15:55:00Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640775 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬.</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == 87zw8v4ane23opa49nezpj4pyxmj90h 640776 640775 2026-10-01T15:56:13Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640776 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬.</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == 35x5opa9tde3p4ojbc59h2sduisyi7r 640777 640776 2026-10-01T15:58:15Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640777 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬.</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮৩,৬৪৯টা ভোট পাই জয়লাভ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == fwzgz47ci6rlh1km3xskghf51tj7qc2 640779 640777 2026-10-01T15:59:10Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640779 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬.</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬.</ref> == তথ্যসূত্ৰ == qgr65jjqbgkcjeb918fj4yuwsirgyff 640781 640779 2026-10-01T16:00:21Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640781 wikitext text/x-wiki '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == cvl545pl2eitzkydhpgfrvufexmj808 640786 640781 2026-10-01T16:07:56Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640786 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == kit81i3sb0bqnptup70dk9ms8zpib1l 640791 640786 2026-10-01T16:26:32Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640791 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=শিক্ষামন্ত্ৰী, জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী, প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == 2ep4wg5hk7hslkknmrx6uabe1ysx6yk 640795 640791 2026-10-01T16:57:25Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640795 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=শিক্ষামন্ত্ৰী, জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী, প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] m3lsl2jkcpw8y4rr6211lh64fztr7dx 640796 640795 2026-10-01T16:58:47Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640796 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=শিক্ষামন্ত্ৰী, জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী, প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ অসম বিধানসভাৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল মিচিং জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে ষষ্ঠ অনুসূচীৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক প্ৰধান বৰুৱাৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] mgpscwvkpk7pz6qvqqxpgbx6pybqkl7 640799 640796 2026-10-01T17:02:04Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=[[শিক্ষামন্ত্ৰী]], [[জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী]], [[প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী]]}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ [[অসম বিধানসভা]]ৰ [[ধেমাজি সমষ্টি]]ৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]]ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে [[ষষ্ঠ অনুসূচী]]ৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ [[মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]]ৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক [[প্ৰধান বৰুৱা]]ৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত [[বিধানসভা]]ৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] halv3t5nrl7krfgwb2ce73119x7ik9q 640801 640799 2026-10-01T17:02:42Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640801 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=[[শিক্ষামন্ত্ৰী]], [[জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী]], [[প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী]]}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ [[অসম বিধানসভা]]ৰ [[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]]ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে [[ষষ্ঠ অনুসূচী]]ৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ [[মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]]ৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক [[প্ৰধান বৰুৱা]]ৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত [[বিধানসভা]]ৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] kpqc1beq4hobijc6wnr6vrp1shnjltj 640802 640801 2026-10-01T17:03:13Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640802 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=[[শিক্ষামন্ত্ৰী]], [[জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী]], [[প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী]]}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ [[অসম বিধানসভা]]ৰ [[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]]ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে [[ষষ্ঠ অনুসূচী]]ৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ [[মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]]ৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক [[প্ৰদান বৰুৱা]]ৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত [[বিধানসভা]]ৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] byhstje8jl7o9zyhpwgckjur51ps1qx 641051 640802 2026-10-02T06:48:03Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641051 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ৰণোজ পেগু|image=Ranoj Pegu 1.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬২|occupation=ৰাজনীতিবিদ|constituency2=[[ধেমাজি]]|known_for=[[শিক্ষামন্ত্ৰী]], [[জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী]], [[প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী]]}} '''ৰণোজ পেগু''' (ইংৰাজী: Ranoj Pegu) অসমৰ শিক্ষা, জনজাতি পৰিক্ৰমা আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ [[অসম বিধানসভা]]ৰ [[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ পৰা তিনিবাৰলৈ জয়লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://newslivetv.com/ranoj-pegu-is-new-education-minister-of-assam/ News Live. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৬২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰণোজ পেগুৱে ১৯৭৮ চনত যোৰহাটৰ শংকৰদেৱ চেমিনেৰীৰ পৰা মেট্ৰিক আৰু ১৯৮২ চনত [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা প্ৰাক-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ১৯৮৭ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনস্থ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]]ৰ পৰা এম. বি. বি. এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>https://www.rashtrahit.com/politician/dr-ranoj-pegu ''www.rashtrahit.com''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ড° পেগুৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে।  তেওঁ মিচিং জনসাধাৰণৰ বাবে [[ষষ্ঠ অনুসূচী]]ৰ দাবীৰ পোষকতা কৰিছিল।  ২০১৩–২০১৭ চনলৈকে তেওঁ [[মিচিং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]]ৰ প্ৰথমজন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20170415034209/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/once-a-leftist-leader-now-bjp-candidate-for-dhemaji-bypoll-117040701093_1.html Press Trust of India। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত পেগুৱে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে। বিজেপিৰ পূৰ্বৰ বিধায়ক [[প্ৰদান বৰুৱা]]ৰ খালী হোৱা ধেমাজি সমষ্টিৰ আসনৰ বাবে ২০১৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত [[বিধানসভা]]ৰ উপ-নিৰ্বাচনত তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।  পেগুৱে সেই আসনখন লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত পেগু ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰা পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>https://www.indiavotes.com/ ''IndiaVotes''. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০২১ চনৰ ১০ মে’ত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] নেতৃত্বাধীন চৰকাৰত [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰে ২০২৬ চনতো তেওঁ পুনৰ ধেমাজি সমষ্টিৰ পৰাই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়লাভ কৰে।<ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0378.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] 8emylegzpbx5gfedileh4dw9rrf5yn9 0 139883 640782 2026-10-01T16:03:32Z AjayDas 12623 [[স্মিত মচ্ছাৰ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 640782 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[স্মিত মচ্ছাৰ]] see91emhvacyajs6fj37yfiebf7ssps 0 139884 640784 2026-10-01T16:05:55Z যদুমণি 32127 স্বাধীনতা সংগ্ৰামী বিনয় কৃষ্ণ বসু 640784 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিনয় বসু | image = Freedom fighter Benoy Krishna Bose.tif | caption = স্বাধীনতা সংগ্ৰামী বিনয় কৃষ্ণ বসু | birth_date = {{Birth date|1908|09|11|df=yes}} | birth_place = [[মুনশীগঞ্জ|বিক্ৰমপুৰ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1930|12|13|1908|09|11|df=yes}} | death_place = [[কলকাতা]], [[বংগ ৰাষ্ট্ৰপতি|বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_cause = | other_names = বিনয় বসু | education =মিটফোৰ্ড মেডিকেল স্কুল (এতিয়া [[ছাৰ ছালিমুল্লাহ মেডিকেল কলেজ]]) | occupation = | known_for = [[লেখকৰ ভৱন]] আক্ৰমণ | mother = | father = | relatives = }}বিনয় কৃষ্ণ বসু (ইংৰাজী: '''Benoy Krishna Basu'''), বিনয় বসু, বা বেনয় বসু (১১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৮ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৩০) ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় বিপ্লৱী আছিল, যিয়ে সচিবালয় ভৱনত আক্ৰমণ চলাইছিল; কলকাতাৰ ডালহাউজি চৌহদত থকা লেখক ভৱন, বাদল গুপ্ত আৰু দীনেশ চন্দ্ৰ গুপ্তাৰ সৈতে।<ref name="bd"/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বসুৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত, তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মুনছিগঞ্জ জিলাৰ ৰোহিতভোগ গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃ ৰেবাটিমোহন বসু এজন অভিযন্তা আছিল।<ref name="frd"/> ঢাকাৰ প্ৰবীণ বিপ্লৱী নেতা হেমচন্দ্ৰ ঘোষৰ গভীৰ প্ৰভাৱত বসুৱে যুগন্তৰ পাৰ্টিৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰা গোপন বিপ্লৱী সমাজ মুক্তি সংঘত যোগদান কৰে। ভূ-গৰ্ভস্থ কাম-কাজৰ সৈতে তেওঁৰ ক্ৰমাৎ জড়িততাই তেওঁৰ ষ্টেথ’স্কোপটো ৰিভলভাৰৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰি চিকিৎসাৰ শিক্ষা অসম্পূৰ্ণ কৰি থৈ যাবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। == অপাৰেচন স্বাধীনতা == ১৯২৮ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কলিকতা অধিৱেশনৰ সময়ত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকক সংগঠিত কৰিছিল। ইয়াৰ সম্ভাৱনাক স্বীকাৰ কৰি বেনয় বাসুৱে এই শাৰীত যোগদান কৰে আৰু তৎক্ষণাত ঢাকাত এটা অতি সক্ৰিয় স্থানীয় ইউনিট স্থাপন কৰে। ৰাজনৈতিক বন্দীসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা নৃশংসতাক সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিহত কৰিবলৈ গোটটোৱে "অপাৰেচন ফ্ৰিডম"ৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৯ আগষ্টত বাসুৰ প্ৰথমটো বৃহৎ অপাৰেচন সংঘটিত হয়। এজন নিৰপেক্ষ অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তিৰ ৰূপ লৈ তেওঁ সফলতাৰে ঢাকাৰ মেডিকেল স্কুল হাস্পতালত অনুপ্ৰৱেশ কৰি এজন অসুস্থ বিষয়াক লগ ধৰিবলৈ যোৱা আৰক্ষী মহাপৰিদৰ্শক ল’মেনক গুলীয়াই হত্যা কৰে। ঔপনিৱেশিক আৰক্ষীয়ে নিয়োগ কৰা তীব্ৰ ড্ৰেগনেটৰ মাজতো বাসুৱে কলিকতালৈ দৰ্শনীয় পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। == লেখক ভৱনৰ ঐতিহাসিক যুদ্ধ == ১৯৩০ চনৰ শেষৰফালে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃত্বৰ চূড়ান্ত প্ৰতীকটোৰফালে মনোনিৱেশ কৰিলে: কলিকতাৰ ডালহাউজি চৌহদৰ লেখক ভৱন। নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আছিল কৰ্ণেল এন. কুখ্যাত নিষ্ঠুৰ কাৰাগাৰৰ মহাপৰিদৰ্শক চিম্পছন। [[চিত্ৰ:Kolkata BBD statues.jpg|thumb|কলকাতাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত বেনয়-বাদল-দীনেশৰ মূৰ্তি]] ১৯৩০ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত বেনয় বসু (বয়স ২২), বাদল গুপ্ত (বয়স ১৮), আৰু দীনেশ গুপ্ত (বয়স ১৯) ইউৰোপীয় টেইলাৰ সাজ-পোছাক পিন্ধিছিল। সচিবালয় ভৱনৰ গধুৰ নিৰাপত্তা ভংগ কৰি চিম্পছনৰ কাৰ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰি থিতাতে গুলীয়াই হত্যা কৰে। কৰিডৰবোৰত দ্ৰুতগতিত তীব্ৰ, বিশৃংখল বন্দুকৰ যুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়, যিটো ঐতিহাসিকভাৱে "কৰিডৰৰ যুদ্ধ" বুলি জনা যায়। তিনিওজন যুৱকে কলিকতা আৰক্ষীৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে নিজকে বহু পৰিমাণে আগুৰি ধৰিলে। বন্দী হৈ ৰাজহুৱা অপমান বা নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হ’বলৈ অস্বীকাৰ কৰি বাদল গুপ্তাই লগে লগে পটাছিয়াম চাইনাইড সেৱন কৰি থিতাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। দীনেশ গুপ্তাই নিজকে গুলীয়াই হত্যা কৰে, প্ৰাৰম্ভিক আঘাতৰপৰা ৰক্ষা পৰে, কিন্তু পিছত ১৯৩১ চনৰ ৭ জুলাইত বিচাৰ চলাই মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়। বেনয়ে নিজৰ ওপৰত ৰিভলভাৰ ঘূৰাই মূৰত গুৰুতৰভাৱে আঘাত পায়। স্থানীয় চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে চিকিৎসাৰ সহায়ক প্ৰতিহত কৰিছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ২২ বছৰ বয়সত শেষ উশাহ লোৱালৈকে নিজৰ মূৰৰ ঘাঁবোৰ বেছি বেয়া হৈছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == এই তিনিজন সৰু ল’ৰাৰ সাহসে ব্ৰিটিছ ৰাজক এক বৃহৎ মানসিক আঘাত দিছিল, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ অতি সুৰক্ষিত প্ৰশাসনিক দুৰ্গবোৰো দুৰ্বল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ডালহাউজি স্কোৱাৰৰ নাম সলনি কৰি বি.বি.ডি. বাঘ (বেনয়-বাদল-দিনেশ বাগ) তেওঁলোকৰ সন্মানত। আজি কলকাতাৰ ৰঙা ইটাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত তেওঁলোকৰ নিৰপেক্ষ ত্যাগৰ স্মৃতিত এটি প্ৰতিমূৰ্তি সগৌৰৱেৰে থিয় হৈ আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs= <ref name="bd">{{cite book |last=Basu |first=Raj Sekhar |year=2012 |chapter=Basu, Benoy Krishna |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Basu,_Benoy_Krishna |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> <ref name="frd">{{cite web |url=http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |title=Benoy Basu |website=Indian Freedom Fighters |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213134615/http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |archive-date=13 December 2014 |access-date=13 December 2014}}{{self-published source|date=December 2015}}</ref> }} ==গ্ৰন্থতালিকা== * ''হেমেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত, ভাৰতেৰ বিপ্লৱ কাহিনী'', দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়, কলিকতা, ১৯৪৮; * [[ৰমেশ চন্দ্ৰ মজুমদাৰ]], ''ভাৰতত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ইতিহাস'', তৃতীয়, কলিকতা ১৯৬৩; * গংগনাৰায়ণ চন্দ্ৰ, অভিস্মৰণীয়া, কলিকতা, ১৯৬৬। dtvtrif77swnngeybynjj8okzxb3456 14 139885 640792 2026-10-01T16:27:11Z ~2026-52914-12 52089 Created blank page 640792 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4 139886 640794 2026-10-01T16:52:58Z Nayan j Nath 15159 নতুন পৃষ্ঠা: {{পদকতালিকা |Title1=এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান |File1=Barnstar mex gold.png |User1= |Title2=কেৰালা কালচাৰেল মান্থ প্ৰতিযোগিতাৰ পঞ্চম স্থান |File2=Original Barnstar Hires.png |User2=[[User:AjayDas|অজয় দাস]] |Title3= ৱিকি লাভছ্ মেডিছিনেল প্লাণ্ট প্ৰতিযো... 640794 wikitext text/x-wiki {{পদকতালিকা |Title1=এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান |File1=Barnstar mex gold.png |User1= |Title2=কেৰালা কালচাৰেল মান্থ প্ৰতিযোগিতাৰ পঞ্চম স্থান |File2=Original Barnstar Hires.png |User2=[[User:AjayDas|অজয় দাস]] |Title3= ৱিকি লাভছ্ মেডিছিনেল প্লাণ্ট প্ৰতিযোগিতাৰ দ্বিতীয় স্থান |File3=Silver Barnstar Hires.svg |User3=[[User:AjayDas|অজয় দাস]] |Title4= |File4= |User4= }} hvn0xp54wde2v31zwnqmpxgsognr40r 640820 640794 2026-10-01T17:36:30Z Nayan j Nath 15159 640820 wikitext text/x-wiki {{পদকতালিকা |Title1=এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান |File1=Barnstar mex gold.png |User1=[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] |Title2=কেৰালা কালচাৰেল মান্থ প্ৰতিযোগিতাৰ পঞ্চম স্থান |File2=Original Barnstar Hires.png |User2=[[User:AjayDas|অজয় দাস]] |Title3= ৱিকি লাভছ্ মেডিছিনেল প্লাণ্ট প্ৰতিযোগিতাৰ দ্বিতীয় স্থান |File3=Silver Barnstar Hires.svg |User3=[[User:AjayDas|অজয় দাস]] |Title4= |File4= |User4= }} r5cywx2fx7w0ax8n7rwc9q6j61efjwx 0 139887 640812 2026-10-01T17:24:18Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640812 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = গুচিন | image = ZhongNiShi.jpg | background = string | names = চিন, কু-চিন, ছিছিয়ান-চিন | classification = [[তাঁৰৰ বাদ্যযন্ত্ৰ|তাঁৰৰ বাদ্য]] | hornbostel_sachs = [[হৰ্ণবষ্টেল-জাক্স সংখ্যাৰ অনুসৰি বাদ্যযন্ত্ৰৰ তালিকা: ৩১২.২২|৩১২.২২]] | hornbostel_sachs_desc = অসমতাঁৰৰ অৰ্ধনলাকাৰ [[জিথাৰ]] | developed = খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দ বা তাতকৈ আগতে | volume = নিম্ন | related = [[ইছিগেনকিন]], [[গোমুংগো]] | musicians = [[#বাদ্যযন্ত্ৰী|তলত চাওক]] | module = {{Infobox Chinese |child = yes |c=古琴 |l=প্ৰাচীন [[:zh:琴|চিন (এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ)]] |p=gǔqín |w=ku³-ch'in² |mi={{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}} |y=gú-kàhm |tl=kóo-khîm |mc={{IPA|gim}} |oc-bs=&ast; {{IPA|[C.ɢ](r)[ə]m}} }} }} {{Infobox intangible heritage | Image = | Caption = | ICH = গুচিন আৰু ইয়াৰ সংগীত | State Party = চীন | Domains = | Criteria = | ID = 61 | Region = এছিয়া-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল | Year = ২০০৩ | Session = তৃতীয় | List = প্ৰতিনিধিত্বমূলক | Link = | Below = [[File:Unesco Cultural Heritage logo.svg|100px]] | Note = ইউনেস্কোৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য }} '''গুচিন''' ({{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}}) হৈছে সাতডাল তাঁৰযুক্ত, আঙুলিৰে বজোৱা এটা [[চীন|চীনা]] বাদ্যযন্ত্ৰ। প্ৰাচীন কালৰপৰাই এই বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈ আহিছে। পৰম্পৰাগতভাৱে পণ্ডিত আৰু সাহিত্যিকসকলে ইয়াক সূক্ষ্মতা আৰু পৰিশীলিততাৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বিশেষভাৱে পছন্দ কৰিছিল। ইয়াৰ সৈতে এই উক্তিটো জড়িত—"এজন ভদ্ৰলোকে উপযুক্ত কাৰণ নাথাকিলে নিজৰ ''চিন'' বা ''[[ছে (বাদ্যযন্ত্ৰ)|ছে]]''ৰপৰা আঁতৰি নাথাকে।" <ref>''[[আচাৰ-বিধিৰ গ্ৰন্থ|লি জি]]'': কুলি, দ্বিতীয় অংশ {{lang|zh|禮記‧曲禮下}}.</ref> ইয়াৰ সৈতে প্ৰাচীন চীনা দাৰ্শনিক [[কনফুচিয়াছ]]ৰো সম্পৰ্ক আছে। চীনত ইয়াক কেতিয়াবা "চীনা সংগীতৰ পিতৃ" বা "ঋষিসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ" বুলিও কোৱা হয়। গুচিনক ''[[গুজেং]]''ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা উচিত নহয়। গুজেং হৈছে আন এটা দীঘল তাঁৰযুক্ত চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াতো [[পৰ্দা (বাদ্যযন্ত্ৰ)|পৰ্দা]] নাথাকে, কিন্তু প্ৰতিটো তাঁৰৰ তলত স্থান সলাব পৰা [[ঘোঁৰা (বাদ্যযন্ত্ৰ)|ঘোঁৰা]] থাকে। পৰম্পৰাগতভাৱে এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক কেৱল {{zhp|p=qin|c=琴}}<ref>Zhang Yushu et al. ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|康熙字典}}. Folio 28.</ref> বুলি কোৱা হৈছিল। কিন্তু বিংশ শতিকালৈ এই শব্দটো আন বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰৰ বাবেও ব্যৱহাৰ হ'বলৈ ধৰিলে। [[ইয়াংছিন]] নামৰ হাতুৰীৰে বজোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ, [[হুচিন]] নামৰ ধনুৰে বজোৱা তাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ পৰিয়াল, আৰু পাশ্চাত্যৰ [[পিয়ানো]] ({{zhi|p=gangqin|c=|钢琴}}) আৰু [[ভায়লিন]] ({{zhi|p=xiaotiqin|c=小提琴}}) ইয়াৰ উদাহৰণ। এই বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰিবলৈ পিছত {{zhp|p=gu-|c=古|tr=প্ৰাচীন}} উপসৰ্গটো যোগ কৰা হয়। সেয়েহে বৰ্তমান এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক {{tlit|zh|pinyin|guqin}} বুলি কোৱা হয়। ইয়াক {{zhp|p=qixian-qin|c=七絃琴|l=সাতডাল তাঁৰৰ চিন}} বুলিও ক'ব পাৰি। [[ৰবাৰ্ট হান্স ভান গুলিক]]ৰ ''চীনা লিউটৰ জ্ঞান'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ বাবে গুচিনক কেতিয়াবা ভুলকৈ [[লিউট]] বুলিও কোৱা হয়।<ref>John Thompson on the Guqin Silk String Zither (2005) Qin: Lute or Zither? (http://www.silkqin.com/11misc/lute.htm, 29 July 2006)</ref> গুচিন অতি নিম্ন শব্দৰ বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াৰ পৰিসৰ প্ৰায় চাৰিটা [[সপ্তক]] আৰু ইয়াৰ মুকলি তাঁৰসমূহ নিম্ন স্বৰপঞ্জীত সুৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰটো [[মধ্যম চি]]ৰ প্ৰায় দুটা সপ্তক তলত, অৰ্থাৎ [[চেলো]]ৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰৰ সমান। মুকলি তাঁৰ, চাপি ধৰা তাঁৰ আৰু [[অধিসুৰ]]ৰ জৰিয়তে শব্দ সৃষ্টি কৰা হয়। [[গ্লিছাণ্ডো]] ব্যৱহাৰ কৰি—অৰ্থাৎ স্বৰবোৰ ইটোৰপৰা সিটোলৈ পিছলাই—ইয়াত [[পিজিকাটো]] চেলো, পৰ্দাবিহীন [[ডাবল বেছ]] বা [[স্লাইড গীটাৰ]]ৰ দৰে শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ''চিন''ত ১৩টা ''হুই'' ({{lang|zh|{{linktext|徽}}}}) থাকে। এইবোৰে এটা তাঁৰৰ বিভিন্ন স্থান সূচায়। বিভিন্ন ''হুই''ত চাপ দিলে বিভিন্ন স্বৰ সৃষ্টি হয়। ''চিন''ত বহুতো অধিসুৰো সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ইয়াৰে ৯১টা অধিসুৰ সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হয়। পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে প্ৰাচীন চীনা সংগীত ব্যৱস্থাৰ ''গং'', ''ছাং'', ''জুয়ে'', ''ঝি'' আৰু ''ইউ'' স্বৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। কিন্তু এটাডাল বা অধিক তাঁৰ থকা প্ৰাচীন ''চিন'' সদৃশ বাদ্যযন্ত্ৰও পোৱা গৈছে। আধুনিক ৰূপটো সাতডাল তাঁৰত স্থিৰ হৈছে। প্ৰাচীন আৰু সাম্ৰাজ্যিক যুগৰ গুচিন সংগীতৰ ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক সংৰক্ষিত ৰচনা জনা যায়। ২০০৩ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত ইউনেস্কোৱে ঘোষণা কৰে যে চীনা গুচিনক অমূৰ্ত বিশ্ব সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছে। ২০০৬ চনত গুচিনক চীনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০১০ চনত ছং ৰাজবংশৰ সময়ৰ এটা গুচিন ২২ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰত বিক্ৰী হয়। সেই সময়ত ই সৰ্বাধিক মূল্যত বিক্ৰী হোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref name=twentytwo>{{cite news|title=An Ancient Chinese Instrument Is Making a Comeback|url=https://www.nytimes.com/2012/04/12/arts/12iht-guqin12.html|work=[[The New York Times]]|date=11 April 2012 |quote=In 2010, a guqin owned by Emperor Huizong of the Song Dynasty sold for 137 million renminbi, about $22 million, by most accounts the highest price ever paid for a musical instrument.|access-date=8 December 2020|last1=Melvin |first1=Sheila }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Jiu Xiao Huan Pei.jpg|thumb|[[টাং ৰাজবংশ]]ৰ (৬১৮–৯০৭) চিন, "জিউ ছিয়াও হুৱান পেই"]] {{Main|গুচিনৰ ইতিহাস}} [[File:Girl playing a Guqin. Mingqi. Eastern Han Dynasty. Toulon Asian Art Museum.jpg|thumb|পূব [[হান ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ছোৱালীয়ে গুচিন বজাই থকা দৃশ্য। ফ্ৰান্সৰ টুলনৰ এছিয়ান কলা সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] কিংবদন্তি অনুসৰি সকলো চীনা বাদ্যযন্ত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সন্মানীয় ''চিন''ৰ ইতিহাস প্ৰায় ৫,০০০ বছৰৰ পুৰণি। চীনৰ প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰ কিংবদন্তিৰ ব্যক্তিত্ব [[ফুচি]], [[ছেননং]] আৰু [[হোৱাং দি|হোৱাং দি বা "হালধীয়া সম্ৰাট"]] ইয়াৰ সৃষ্টিৰ সৈতে জড়িত আছিল বুলি কোৱা হয়। বিংশ শতিকাৰ আগলৈ প্ৰকাশিত প্ৰায় সকলো ''চিন'' সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ আৰু স্বৰলিপি সংগ্ৰহত ইয়াকে ''চিন''ৰ প্ৰকৃত উৎপত্তি বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>Yin, Wei. ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|中国琴史演义}}. Pages 1-10.</ref> বৰ্তমান অৱশ্যে ইয়াক পৌৰাণিক কাহিনী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। প্ৰায় ৩,০০০ বছৰ পুৰণি চীনা লিখনিত ইয়াৰ উল্লেখ পোৱা যায় আৰু প্ৰায় ২,৫০০ বছৰ পুৰণি সমাধিত ইয়াৰ নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। যোৱা কেইটামান দশক ধৰি ''চিন''ৰ সঠিক উৎপত্তি লৈ বিতৰ্ক চলি আহিছে। ১৯৭৭ চনত বিংশ শতিকাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চিনবাদক [[গুৱান পিংহু]]ৱে বজোৱা "বৈ যোৱা পানী" (''লিউ ছুই'') নামৰ সংগীত ৰচনাটোৰ ৰেকৰ্ডিং [[ভয়েজাৰ সোণালী অভিলেখ]]ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এইটো সমগ্ৰ বিশ্বৰ সংগীতৰ সোণালী আৱৰণযুক্ত এল পি অভিলেখ আছিল, যাক [[নাছা]]ই [[ভয়েজাৰ ১]] আৰু [[ভয়েজাৰ ২]] মহাকাশযানৰ জৰিয়তে মহাকাশলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। অভিলেখখনত অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ ভিতৰত এইটো দ্বিতীয় দীঘল অংশ। এই নিৰ্দিষ্ট বাদ্যযন্ত্ৰত বজোৱা ৰচনাটো বাছনি কৰাৰ কাৰণ আছিল বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ স্বৰগঠন আৰু সংগীতৰ স্বৰপঞ্জী। এইবোৰ [[পদাৰ্থবিজ্ঞান]]ৰ [[কম্পন]] আৰু [[অধিসুৰ]]ৰ সৈতে জড়িত মৌলিক নিয়মৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু এই বিষয়ত মানুহৰ বৌদ্ধিক সামৰ্থ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০০৩ চনত [[ইউনেস্কো]]ই গুচিন সংগীতক [[মানৱতাৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন]]সমূহৰ অন্যতম হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (2004) The Art of Guqin Music (http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en, 29 July 2006) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060215113712/http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en |date=15 February 2006 }}</ref> ==বিদ্যালয়, সমাজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰী== [[File:Songhuizong8.jpg|thumb|"টিং চিন তু" নামৰ চিত্ৰখন। ছং সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] (১০৮২–১১৩৫)ৰদ্বাৰা অংকিত]] [[File:琴书乐志图轴.传宋.刘松年绘.纸本设色.台北故宫博物院藏.jpg|thumb|ছং ৰাজবংশৰ চিত্ৰশিল্পী [[লিউ ছংনিয়ান]]ৰ "গুচিন আৰু কাহিনী কোৱাৰ আনন্দময় আকাংক্ষাৰ চিত্ৰ" নামৰ চিত্ৰ]] আন যিকোনো সংগীত পৰম্পৰাৰ দৰে বিভিন্ন লোকৰ আদৰ্শ আৰু পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকে। সেয়েহে এই বিভিন্ন ধাৰণা আৰু কলাত্মক পৰম্পৰা প্ৰচাৰ কৰা বিভিন্ন বিদ্যালয় আৰু সমাজৰ সৃষ্টি হৈছে। ===ঐতিহাসিক বিদ্যালয়=== {{Excerpt|চিনৰ বিদ্যালয়সমূহ}} ===গুচিন সমাজ=== {{Main|গুচিন সমাজৰ তালিকা}} ''চিন''ৰ বিদ্যালয় আৰু ''চিন''ৰ সমাজৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে। বিদ্যালয়সমূহে এটা শৈলী পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰচাৰ কৰাত গুৰুত্ব দিয়ে, আনহাতে সমাজসমূহে বাদ্য পৰিৱেশনত গুৰুত্ব দিয়ে। চিন সমাজে আন চিনবাদকৰ সৈতে মিলিত হৈ সংগীত বজাবলৈ আৰু চিনৰ স্বৰূপৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। এনে সমাৱেশক {{zhp|p=yaji|c={{linktext|雅集}}|l=মাৰ্জিত সমাৱেশ}} বুলি কোৱা হয় আৰু সাধাৰণতে প্ৰতি এমাহ বা দুমাহৰ মূৰে মূৰে অনুষ্ঠিত হয়। কেতিয়াবা সমাজসমূহে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰি চিন বজায় বা সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰতিযোগিতা বা গৱেষণাতো অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। সমাজসমূহে কঠোৰ গাঁথনি মানি চলাৰ প্ৰয়োজন নাই। তেওঁলোকে স্বাভাৱিক আৰু অনানুষ্ঠানিকভাৱে কাম কৰিব পাৰে। চিন সমাজৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে চিন সংগীতৰ প্ৰচাৰ আৰু পৰিৱেশন। ইয়াৰ জৰিয়তে বাদ্যযন্ত্ৰটো শিকিবলৈ, আনৰ সৈতে পৰিচিত হ'বলৈ, প্ৰশ্ন কৰিবলৈ আৰু উত্তৰ লাভ কৰিবলৈ সুযোগ সৃষ্টি হয়। ===বাদ্যযন্ত্ৰী=== যুগে যুগে বহু লোকে পেছাগত আৰু অৱশৰ সময়ত গুচিন বজাই আহিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ সৈতে বিশেষভাৱে সাহিত্যিক আৰু ভদ্ৰলোকসকলৰ সম্পৰ্ক আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=399-400}}</ref> কিছুমান সংগীত ৰচনা বিখ্যাত ব্যক্তিসকল যেনে [[কনফুচিয়াছ]], [[ছু ইউয়ান]], [[অ'উয়াং ছিউ]] আৰু [[ছু ছি]]ৰ সৈতে বা [[কবিতাৰ ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ]]ৰ কবিতাৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=403}}</ref> চীনৰ কিছুমান সম্ৰাটেও চিনৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] আছিল। তেওঁ নিজে চিন বজাই থকা এখন চিত্ৰ অংকন কৰিছিল। চিত্ৰখনৰ নাম {{zhp|p=Ting Qin Tu|c=聽琴圖|tr=চিন শুনা}}।<ref>Yang, Xin et al. (1997). ''Three Thousand Years of Chinese Painting''. Page 122.</ref> ====ঐতিহাসিক বাদ্যযন্ত্ৰী==== *[[কনফুচিয়াছ]]: দাৰ্শনিক, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৫১–৪৭৯। {{zhp|p=Kongzi Duyi|c=孔子讀易}} আৰু {{zhp|p=Weibian Sanjue|t=韋編三絕|s=韦编三绝}} আৰু {{zhp|p=Youlan|t=幽蘭|s=幽兰}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[বো য়া]]: [[বসন্ত আৰু শৰৎ যুগ]]ৰ চিনবাদক। {{zhp|p=Gao Shan|c=高山}} আৰু {{zhp|p=Liu Shui|c=流水}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ঝুয়াং ঝৌ|ঝুয়াং জি]]: [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ দাওবাদী দাৰ্শনিক। {{zhp|p=Zhuang Zhou Mengdie|c=莊周夢蝶}} আৰু {{zhp|p=Shenhua Yin|c=神化引}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছু ইউয়ান]] (৩৪০–২৭৮ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব): [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ কবি। {{zhp|p=[[লি ছাও]]|c=離騷}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছাই ইয়ং]]: [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সংগীতজ্ঞ। পৰম্পৰাগতভাৱে {{zhp|p=Qin Cao|c=琴操}}ৰ ৰচয়িতা বুলি গণ্য কৰা হয়। *[[ছাই ৱেনজি]]: ছাই ইয়ঙৰ কন্যা। {{zhp|p=Hujia Shiba-pai|c=胡笳十八拍}} আদি ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছিমা ছিয়াংৰু]]: হান যুগৰ কবি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭৯–১১৭। *[[ঝুগে লিয়াং]] (১৮১–২৩৪): [[তিনিখন ৰাজ্য|তিনিখন ৰাজ্যৰ যুগ]]ৰ চীনা সামৰিক নেতা। এটা কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ নিজৰ দুৰ্গৰ বাহিৰত শান্তভাৱে গুচিন বজাইছিল আৰু ইয়াৰ ফলত শত্ৰু আক্ৰমণকাৰীসকল ভয় খাই আঁতৰি গৈছিল। *[[জি কাং]]: বাঁহবনৰ [[সাতজন ঋষি]]ৰ অন্যতম। তেওঁ সংগীতজ্ঞ আৰু কবি আছিল আৰু {{zhp|p=Qin Fu|c=琴賦}} নামৰ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। *[[লি বাই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭০১–৭৬২। *[[বাই জুই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭৭২–৮৪৬। *[[ছং হুইজং]]: কলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে বিখ্যাত ছং সম্ৰাট। তেওঁৰ ৰাজপ্ৰাসাদত {{zhp|p=Wanqin Tang|c=萬琴堂|tr=১০,০০০ চিনৰ সভাগৃহ}} আছিল। *[[গুও ছুৱাং]]: ছং ৰাজবংশৰ শেষৰফালৰ দেশপ্ৰেমিক। {{zhp|p=Xiaoxiang Shuiyun|t=瀟湘水雲|s=潇湘水云}} ৰচনাৰ স্ৰষ্টা। ''চিন ছি'', ''ছিনশি বুছ'' আৰু ''ছিনশি ছু'' আদি ধ্ৰুপদী সংগ্ৰহত আৰু শ শ বাদ্যযন্ত্ৰীৰ [[জীৱনী]] অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|五知齋琴譜}}. Volume 1, folio 1, leaf <gold> 18–28.</ref> ====সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰী==== {{Main|সমসাময়িক গুচিন বাদ্যযন্ত্ৰী}} সমসাময়িক ''চিন''বাদকৰ সময়সীমা বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰপৰা বৰ্তমানলৈকে বিস্তৃত। অতীতৰ তুলনাত বৰ্তমানৰ এনে বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে চিন বজোৱাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন কাম আৰু [[পেছা|পেছা]] কৰে। কেৱল পেছাগতভাৱে গুচিন বজোৱা আৰু গৱেষণা কৰা বাদ্যযন্ত্ৰী অতি কম। চিনবাদকসকল আন সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰতো পাৰদৰ্শী হ'ব পাৰে, যেনে কলা। তেওঁলোকে সংগীত সম্পৰ্কীয় বিষয়ত স্বতন্ত্ৰ গৱেষণাও কৰিব পাৰে। বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আন বাদ্যযন্ত্ৰও বজায় আৰু সংগীত পৰিৱেশন বা বক্তৃতা দিয়ে। ==পৰিৱেশন== [[File:Guqin range.svg|thumb|''চিন''ৰ স্বৰৰ পৰিসৰ]] [[File:Guqin Letter Notation (2025).png|alt=পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা গুচিনৰ স্বৰলিপি|thumb|পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ''গুচিন''ৰ স্বৰলিপি। বাঁওফালৰ আখৰবোৰে মুকলি তাঁৰৰ স্বৰ আৰু ওপৰৰ বিন্দুবোৰে ১ৰপৰা ১৩লৈ ''হুই'' সূচায়]] ''চিন'' পৰিৱেশনৰ সময়ত বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সম্পূৰ্ণ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বিভিন্ন কৌশল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। শতিকা জুৰি ''চিন''ৰ বাবে বিশেষভাৱে বহুতো স্বৰলিপি বিকশিত হৈছে। লগতে তেওঁলোকৰ বাবে জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰাচীন সংগীত ৰচনাৰ এটা বৃহৎ ভঁৰাল আছে। ===বজোৱাৰ কৌশল=== {{Main|গুচিন বজোৱাৰ কৌশল}} ''চিন''ৰ স্বৰক তিনিটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ "শব্দ" হিচাপে ভাগ কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=san yin|c={{linktext|散音}}}}, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "মুক্ত শব্দ।" সোঁহাতৰ আঙুলিৰে মুক্ত তাঁৰ বজাই উৎপন্ন কৰা মৌলিক কম্পনাংক এই শব্দৰ সৃষ্টি কৰে। দ্বিতীয়টো হৈছে সোঁহাতেৰে তাঁৰ বজাই বাঁওহাতেৰে তাঁৰৰ নিৰ্দিষ্ট স্বৰস্থানত লাহেকৈ স্পৰ্শ কৰা। ইয়াৰ ফলত স্পষ্ট শব্দ সৃষ্টি হয়। ইয়াক {{zhp|p=fan yin|c={{linktext|泛音}}|l=ভাসমান শব্দ}} বা অধিসুৰ [[হাৰ্মনিক]] বুলি কোৱা হয়। পাশ্চাত্য সংগীতত ইয়াৰ সমতুল্য কৌশল হৈছে [[তাঁৰৰ অধিসুৰ]] বা ''ফ্লাজিঅ'লেট''। গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বৰসমূহক ''হুই'' বুলি কোৱা হয়। ''চিন''ৰ সন্মুখভাগত মাইকা বা শামুকৰ খোলাৰে নিৰ্মিত ১৩টা উজ্জ্বল বগা বিন্দুৰে এইবোৰ চিহ্নিত কৰা হয়। এই বিন্দুবোৰ তাঁৰৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নিৰ্দিষ্ট ভাগত থাকে। "স্ফটিকস্বচ্ছ সুৰেলা" অধিসুৰ কেৱল এই ''হুই''সমূহত সঠিকভাৱে তাঁৰ স্পৰ্শ কৰিলেহে সৃষ্টি কৰিব পাৰি। তৃতীয়টো হৈছে {{zhp|p=an yin|c={{linktext|按音}}/{{linktext|案音}}|l=চাপ দিয়া শব্দ}}।<ref>{{lang|zh|案}} is a dated variant of {{lang|zh|按}}</ref> ইয়াক কেতিয়াবা {{zhp|p=shi yin|c={{linktext|實}}音|l=পূৰ্ণ শব্দ}} বা {{zhp|p=zou yin|c={{linktext|走}}音|l=পৰিৱৰ্তনশীল শব্দ}} বুলিও কোৱা হয়। এইবোৰ অধিকাংশ চিন ৰচনাৰ মুখ্য সমাপ্তিসূচক স্বৰ। ''আন ইন'' বজাবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বাঁওহাতৰ বুঢ়া আঙুলি, মধ্যমা বা অনামিকা আঙুলিৰে ফলকৰ ওপৰত এটা নিৰ্দিষ্ট স্বৰত তাঁৰটো চাপি ধৰে আৰু সোঁহাতেৰে তাঁৰটো বজায়। তাৰ পিছত স্বৰ সলনি কৰিবলৈ বাঁওহাতখন ওপৰলৈ বা তললৈ পিছলাই নিব পাৰে। ''ছুনজিয়ান গুচিন ঝিফা পুঁজি জিলান'' নামৰ গ্ৰন্থখন অনুসৰি চিনত প্ৰায় ১,০৭০টা বিভিন্ন আঙুলিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়েহে চীনা আৰু পাশ্চাত্য দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিয়ালৰ ভিতৰত চিন সম্ভৱতঃ সৰ্বাধিক বজোৱাৰ কৌশল থকা বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref>Guo, Ping. ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|古琴丛谈}}. Page 112.</ref> অধিকাংশ কৌশল বৰ্তমান অচল। তথাপি প্ৰায় ৫০টা কৌশল আধুনিক পৰিৱেশনত এতিয়াও দেখা যায়। কেতিয়াবা গুচিন [[ভায়লিন]]ৰ [[ধনু (সংগীত)|ধনু]] ব্যৱহাৰ কৰিও বজাব পাৰি।<ref>{{cite news |last1=Xing |first1=Wen |title=Plucking a new sound from history |url=https://www.chinadailyhk.com/hk/article/205139 |access-date=30 August 2026 |work=[[China Daily]] (Hong Kong edition) |date=15 April 2020 |language=en}}</ref> ইয়াৰ শব্দ চেলোৰ দৰে, কিন্তু অধিক কৰ্কশ। <gallery class="center"> Image:Qintech Tiao.PNG|{{lang|zh|〈挑〉}} তিয়াও Image:Qintech Gou.jpg|{{lang|zh|〈勾〉}} গোউ Image:Qintech Pi.PNG|{{lang|zh|〈擘〉}} বো Image:Qintech Bo.jpg|{{lang|zh|〈撥〉}} বো </gallery> ওপৰৰ চাৰিখন চিত্ৰ এখন পুৰণি হাতপুথিৰপৰা লোৱা হৈছে।<ref>Zhang, He. ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}}. Volume 1, leaves 39, 40, 43 and 47.</ref> ===স্বৰলিপি=== {{Listen | type = music | header = তলৰ ৰেকৰ্ডিংসমূহ ২০১৩ চনত কৰা হৈছিল | filename = Guqin-Yangguan Sandie.ogg | title = Yangguan Sandie《陽關三疊》 "ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি" | description = ''Qinxue Rumen''{{zhi|t=琴學入門}} (1867)ৰ পৰা | filename2 = Guqin-Zuiyu_Changwan.ogg | title2 = Zuiyu Changwan《醉漁唱晚》 "মত্ত মাছমৰীয়াৰ সন্ধিয়াৰ গীত" | description2 = ''Tianwen Ge Qinpu'' {{zhi|t=天聞閣琴譜}} (1876)ৰ পৰা }} {{Main|গুচিনৰ স্বৰলিপি}} {{See also|চিনপু}} [[File:Youlan.jpg|thumb|''ইউলান''ৰ প্ৰথম অংশ। ইয়াত ৰচনাখনৰ নাম "জিয়েশি দিয়াও ইউলান নং ৫", ৰচনাখনৰ উৎপত্তিৰ বৰ্ণনা কৰা প্ৰস্তাৱনা আৰু দীঘল হাতৰ আখৰত লিখা স্বৰলিপি দেখা যায়। ]] {{wikisource|zh|碣石調幽蘭|"জিয়েশি দিয়াও ইউলান" 碣石調幽蘭}} লিখিত ''চিন'' সংগীতে পোনপটীয়াকৈ কোনটো স্বৰ বজাব লাগে সেয়া উল্লেখ নকৰিছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সুৰ, আঙুলিৰ স্থান আৰু বজোৱাৰ কৌশলৰ বিৱৰণ থকা এটা [[স্বৰলিপি|বাদ্য স্বৰলিপি]] লিখা হৈছিল। ইয়াত এটা ৰচনা কেনেকৈ বজাব লাগে তাৰ ধাপে ধাপে পদ্ধতি আৰু বিৱৰণ আছিল। কিছুমান স্বৰলিপিত [[গংছে স্বৰলিপি|গংছে]] পদ্ধতিৰে স্বৰ আৰু [[ছন্দ]] বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। আধুনিক [[সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি]]ৰ আটাইতকৈ পুৰণি উদাহৰণ প্ৰায় দ্বাদশ শতিকাৰপৰা পোৱা যায়। টাং যুগৰ আগৰ সংগীত স্বৰলিপিৰ এটা ৰূপ মাত্ৰ এখন পাণ্ডুলিপিত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই পাণ্ডুলিপিখন সপ্তম শতিকাৰ আৰু ইয়াৰ নাম {{zhp|p=[[জিয়েশি দিয়াও ইউলান]]|c=碣石調幽蘭|tr=শিলৰ ফলকৰ সুৰত অকলশৰীয়া অৰ্কিড}}। ইয়াক {{zhp|p=wenzi pu|c={{linktext|文|字}}譜|l=লিখিত স্বৰলিপি}} নামৰ দীঘল হাতৰ আখৰৰ ৰূপত লিখা হৈছিল। ইয়াক [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ ইয়ং মেনঝৌৱে ({{lang|zh|雍門周}}) সৃষ্টি কৰা বুলি কোৱা হয়। ইয়াত সাধাৰণ লিখিত [[চীনা আখৰ]] ব্যৱহাৰ কৰি সকলো বিৱৰণ দিয়া হৈছিল। পিছত [[টাং ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত ছাও ৰৌ ({{lang|zh|曹柔}}) আৰু আনসকলে এই স্বৰলিপি সৰল কৰে। তেওঁলোকে আখৰৰ কেৱল গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশসমূহ, যেনে তাঁৰৰ সংখ্যা, বজোৱাৰ কৌশল, ''হুই''ৰ সংখ্যা আৰু তাঁৰ চপা আঙুলিৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি সেইবোৰ এটা আখৰত সংযুক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত কেইটামান স্বৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ দুটা শাৰী লিখাৰ পৰিৱৰ্তে এটা আখৰেই এটা [[সংগীতৰ স্বৰ|স্বৰ]], আনকি কেতিয়াবা নটা স্বৰলৈকে, বুজাব পৰা হ'ল। এই স্বৰলিপিৰ নাম {{zhp|p=jianzi pu|c={{linktext|減}}字譜|l=সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি}}। চিনৰ স্বৰলিপিৰ ক্ষেত্ৰত ই এটা ডাঙৰ অগ্ৰগতি আছিল। ইমানেই সফল হৈছিল যে [[মিং ৰাজবংশ]]ৰপৰা বহুতো {{zhp|p='''qinpu'''|c=琴{{linktext|譜}}|tr=চিন স্বৰলিপি সংগ্ৰহ}} প্ৰকাশ পায়। ইয়াৰে আটাইতকৈ বিখ্যাত আৰু উপযোগী আছিল "ছেনছি মিপু।" ইয়াক মিং ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপকৰ ১৭তম পুত্ৰ [[ঝু ছুৱান]]ে সংকলন কৰিছিল।<ref>Zhu, Quan. ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|神竒秘譜}}.</ref> ১৯৬০ৰ দশকত ঝা ফুচিয়ে ১৩০টাতকৈ অধিক চিনপু আৱিষ্কাৰ কৰে। এইবোৰত ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক লিখিত সংগীত ৰচনা আছিল। মিং ৰাজবংশৰ আগতে সংকলিত বহুতো চিনপু বৰ্তমান হেৰাই গৈছে আৰু বহুতো ৰচনা শ শ বছৰ ধৰি বজোৱা হোৱা নাই।<ref>Zha, Fuxi. ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|存見古琴曲譜輯覽}}. Pages 3-44.</ref> ===সংগীতৰ ভঁৰাল=== [[File:Kam Hok Yap Mun-Yeung Kwan Sam Tip.jpg|thumb|''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}} (১৮৬৪)ৰ স্বৰলিপিত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত বিন্দু আৰু [[গংছে স্বৰলিপি]] ব্যৱহাৰ কৰি ছন্দ আৰু স্বৰ দেখুওৱা হৈছে। ]] চিনৰ ৰচনাসমূহ সাধাৰণতে তিনিৰপৰা আঠ মিনিট দীঘল হয়। আটাইতকৈ দীঘল ৰচনা হৈছে {{zhp|p=Guangling San|c=廣陵散}}, যাৰ দৈৰ্ঘ্য ২২ মিনিট। আন বিখ্যাত ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত {{zhp|p=Liu Shui|c=流水|tr=বৈ যোৱা পানী}}, {{zhp|p=[[Yangguan]] San Die|t=陽關三疊|s=阳关三叠|tr=ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি}}, {{zhp|p=Meihua San Nong|c=梅花三弄|tr=[[প্লাম ফুল]] বিষয়ৰ তিনিটা ৰূপান্তৰ}}, {{zhp|p=Xiao Xiang Shui Yun|c=瀟湘水雲|tr=[[ছিয়াও নদী|ছিয়াও]] আৰু [[ছিয়াং নদী|ছিয়াং]] নদীৰ ওপৰৰ কুঁৱলী আৰু মেঘ}}, আৰু {{zhp|p=Pingsha Luo Yan|c=平沙落雁|tr=[[বালিচৰত অৱতৰণ কৰা বনৰীয়া হাঁহ]]}} উল্লেখযোগ্য। সাধাৰণতে এজন বাদ্যযন্ত্ৰীৰ প্ৰায় দহটা ৰচনাৰ এটা ভঁৰাল থাকে আৰু তেওঁ সেইবোৰ অতি ভালদৰে বজাবলৈ চেষ্টা কৰে। সুযোগ বা ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁ নতুন ৰচনা শিকে। বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে সাধাৰণতে জনপ্ৰিয় আৰু ভালদৰে লিপিবদ্ধ কৰা ৰূপ শিকে আৰু প্ৰায়ে ৰেকৰ্ডিংক সহায় হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। প্ৰতিষ্ঠিত বা প্ৰাচীন ৰচনা ভালদৰে বজোৱাৰ উপৰি অতি দক্ষ চিনবাদকে [[সংগীত ৰচনা]] বা [[সংগীতৰ তাৎক্ষণিক সৃষ্টি|তাৎক্ষণিকভাৱে সংগীত সৃষ্টি]] কৰিব পাৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সৈতে গভীৰ পৰিচয় আৰু উচ্চ দক্ষতা প্ৰয়োজন। বহুতো চিন সংগীত ৰচনা প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন দৃশ্যৰ আধাৰত নিৰ্মিত [[চিত্ৰসংগীত]]। ====ৰূপান্তৰ==== '''''দাপু''''' ({{lang|zh|打譜}}) হৈছে পুৰণি স্বৰলিপিক বজাব পৰা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া। চিনৰ স্বৰলিপিত [[স্বৰৰ দৈৰ্ঘ্য]], [[লয়]] বা [[ছন্দ]] পোনপটীয়াকৈ উল্লেখ নকৰাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে এইবোৰ নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। সাধাৰণতে চিনবাদকে শিক্ষক বা গুৰুৰপৰা ৰচনাৰ ছন্দ শিকে। তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সন্মুখত বহে আৰু ছাত্ৰজনে গুৰুজনৰ বজোৱা নকল কৰে। শিক্ষকজন কোনো অংশ কেনেকৈ বজাব লাগে সেয়া নিশ্চিত নহ'লে তেতিয়াহে স্বৰলিপিৰ সহায় লোৱা হয়। সেইবাবে পৰম্পৰাগত চিনপুত ছন্দৰ উল্লেখ নাথাকে। অৱশ্যে ছিং ৰাজবংশৰ শেষৰফালে কেইখনমান চিনপুত বিন্দুৰ দৰে বিভিন্ন ছন্দসূচক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। শিক্ষক নাথাকিলে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নিজে ছন্দ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে চিন সংগীতত ছন্দ আৰু সুৰ নাছিল। বিংশ শতিকালৈকে ''জিয়ানজি পু'' স্বৰলিপিৰ সলনি আন পদ্ধতি ব্যৱহাৰৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল। এতিয়ালৈ এই প্ৰচেষ্টা সফল হোৱা নাই। বিংশ শতিকাৰপৰা চিন সংগীত সাধাৰণতে চিনৰ স্বৰলিপিৰ ওপৰত [[দণ্ড স্বৰলিপি]]সহ ছপা কৰা হয়। চিনৰ স্বৰলিপি উপযোগী, যুক্তিসংগত, সহজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে স্বৰলিপি পঢ়িবলৈ জানিলে ৰচনা শিকাৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত পদ্ধতি। সেয়েহে ই চিনবাদকৰ বাবে অতি মূল্যৱান আৰু ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব নোৱাৰি। [[File:QXCS tab.JPG|thumb|''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}} (১৯১০)ত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত এটা জালিকাযুক্ত অধিক বিশদ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। সোঁফালৰ ৰেখাই স্বৰ, মাজৰ অংশই ছন্দ আৰু বাঁওফালৰ অংশই চিনৰ স্বৰলিপিৰ সৈতে ছন্দৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। ]] এটা প্ৰবাদ আছে যে "চুটি ৰচনাৰ বাবে তিনিমাহ আৰু দীঘল ৰচনাৰ বাবে তিনিবছৰ {{bracket|দাপু সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ}} লাগে।" বাস্তৱত এখন ৰচনাৰ দাপু কৰিবলৈ ইমান সময় নালাগিবও পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কেৱল ৰচনাখন মুখস্থ কৰাই নহয়, আঙুলিৰ ব্যৱহাৰ, ছন্দ আৰু সময়ো সঠিক কৰিব লাগে। তাৰ পিছত ৰচনাখনত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিব লাগে। সেয়েহে এটা ৰচনা অতি উচ্চ মানদণ্ডত বজাবলৈ উপযুক্তভাৱে দাপু সম্পূৰ্ণ কৰাত সঁচাকৈয়ে কেইমাহ বা কেইবছৰ লাগিব পাৰে। ====চিন সংগীতৰ ছন্দ==== চিন সংগীতত ছন্দ আছে আৰু স্বৰলিপিত ইয়াক কেৱল অস্পষ্টভাৱে দেখুওৱা হয় বুলি ইতিমধ্যে আলোচনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.silkqin.com/08anal/rhtm.htm |title=Rhythm in Early Ming Qin Tablature |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> স্বৰলিপিত পুনৰাবৃত্ত আৰ্হি, বাক্যাংশৰ চিহ্ন বা স্বৰলিপি সজোৱাৰ ধৰণৰ দৰে ছন্দৰ সংকেত থাকে। চিনপুৰ ইতিহাসত ছন্দ অধিক স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ বহুতো চেষ্টা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মাত্ৰা চিহ্নিত কৰিবলৈ বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম পদ্ধতি আছিল। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকৰ ''Qinxue Congshu'' স্বৰলিপি সংগ্ৰহৰ সংকলকসকলৰ অন্যতম বৃহৎ কাম আছিল ছন্দক বৃহৎ পৰিসৰত নিয়মিত কৰা। লিখিত স্বৰলিপিটো দুটা স্তম্ভত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰথমটো পুনৰ প্ৰায় তিনিটা শাৰীৰ জালিকাত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো শাৰীয়ে ব্যৱহৃত স্বৰলিপি অনুসৰি গীতৰ কথা, ''গংছে'' স্বৰলিপি, ''ছে'' স্বৰলিপি, স্বৰ বা মাত্ৰাৰ বিভিন্ন সংমিশ্ৰণ দেখুৱাইছিল। দ্বিতীয় স্তম্ভটো চিনৰ স্বৰলিপিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাশ্চাত্য সংগীতজ্ঞসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে চিন সংগীতৰ ছন্দ সলনি হ'ব পাৰে। প্ৰথমতে এটা মাত্ৰা স্থিৰ হোৱা যেন লাগিলেও পিছত মাত্ৰা সলনি হয়। ইয়াৰ কাৰণ চিনবাদকে পৰিৱেশনৰ সময়ত মুক্ত ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কোনটো ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব সেয়া বাদ্যযন্ত্ৰীৰ অনুভূতি আৰু ৰচনাখনৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অৱশ্যে কিছুমান ৰচনাত স্থিৰ ছন্দৰ অংশ থাকে আৰু সেইবোৰ সাধাৰণতে একে ধৰণে বজোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে ''Meihua Sannong''ৰ মুখ্য বিষয়টো স্থিৰ ছন্দত থাকে। কিছুমান ৰচনাৰ কিছুমান অংশত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিবলৈ অধিক জোৰে আৰু দ্ৰুতভাৱে বজাব লাগে। ''Guangling San'' আৰু ''Xiaoxiang Shuiyun''ৰ মধ্যভাগ ইয়াৰ উদাহৰণ। আন কিছুমান ৰচনা, যেনে ''Jiu Kuang'', গোটেই ৰচনাখনত স্থিৰ ছন্দ থাকে। ==বাদ্যযন্ত্ৰৰ গঠন== [[File:QXCS1front.jpg|thumb|''Qinxue Congshu'' নামৰ চিনৰ স্বৰলিপি সংগ্ৰহ]] ধ্বনিবিজ্ঞানৰ নিয়মে গুচিনৰ সাধাৰণ আকৃতি আৰু গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিলেও ইয়াৰ বাহ্যিক ৰূপত অলংকৰণ আৰু মূল গঠনৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে। [[ছং ৰাজবংশ|ছং যুগ]]ৰপৰা চিনৰ স্বৰলিপিসমূহত বহুতো চিনৰ আকৃতি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। অৱশ্যে সকলোবোৰে ধ্বনিবিজ্ঞান আৰু [[প্ৰতীকবাদ]]ৰ কিছুমান মৌলিক নিয়ম মানি চলে। চিনত [[ৰেচম]] বা [[ধাতু]]-[[নাইলন]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগত নিয়ম অনুসৰি সেইবোৰ সুৰ কৰা হয়। প্ৰাচীন গুচিন কাঠ আৰু পকোৱা ৰেচমৰ তাঁৰেৰে নিৰ্মিত আছিল। অলংকৰণত মুকুতাৰ খোলা বা একে ধৰণৰ সামগ্ৰীৰে নিৰ্মিত অন্তৰ্ভুক্ত বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে [[ধ্বনিফলক]] চীনা পেৰাছল গছৰ কাঠ ''[[Firmiana simplex]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে [[স্বৰ্গ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তলৰ ফলক চীনা কেটালপা গছৰ কাঠ ''[[Catalpa ovata]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সমতল আকৃতিয়ে [[পৃথিৱী]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰ সাধাৰণতে ''[[Cunninghamia]]'' বা একে ধৰণৰ আন কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত প্ৰলেপ কেঁচা বাৰ্নিচ আৰু গুড়ি কৰা হৰিণৰ শিং মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ শুকাবলৈ কেইবামাহো লাগিব পাৰে। সময়ৰ লগে লগে প্ৰলেপত ফাট সৃষ্টি হয়। এই ফাটবোৰে কাঠ আৰু বাৰ্নিচৰ ভিতৰৰ চাপ কমাই বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ শব্দ উন্নত কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পুৰণি গুচিনৰ বয়স ''দুৱানৱেন'' ({{lang|zh|斷紋}}) নামৰ সাপৰ দৰে ফাটৰ আৰ্হিৰপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। ===নিৰ্মাণ=== {{Main|গুচিনৰ নিৰ্মাণ}} পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে ধাতু, কাঠ, পানী, জুই আৰু পৃথিৱী—এই [[চীনা দৰ্শনৰ পাঁচ মৌল|পাঁচটা মৌল]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। পিছত [[ঝৌ ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত [[ঝৌ ৱেন ৱাং]]ে পুত্ৰ [[বোয়িকাও]]ৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰিবলৈ ষষ্ঠ তাঁৰ যোগ কৰিছিল। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী [[ঝৌ উ ৱাং]]ে [[শ্বাং ৰাজবংশ]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত সৈন্যসকলক উৎসাহিত কৰিবলৈ সপ্তম তাঁৰ যোগ কৰিছিল। পৃষ্ঠৰ ১৩টা {{zhp|p=hui|c={{linktext|徽}}}} বছৰৰ ১৩টা মাহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অতিৰিক্ত ১৩তম মাহটো [[চীনা দিনপঞ্জী|চান্দ্ৰ দিনপঞ্জী]]ৰ অধিমাহ। ওপৰৰ ফলকখনৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে স্বৰ্গ আৰু তলৰ ফলকখনৰ সমতল আকৃতিয়ে পৃথিৱীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ''চিন''ৰ সম্পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্য চীনা জোখত ৩ ''ছি'', ৬ ''ছুন'' আৰু ৫ ''ফেন'' ({{lang|zh|{{linktext|三|尺|六|寸|五|分}}}})। ইয়াৰদ্বাৰা বছৰৰ ৩৬৫টা দিনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়।<ref>This can vary depending on the period's measurement standard or the maker's preference.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন অংশৰ নিজা অৰ্থ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত "ড্ৰেগন পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|龍|池}}|s=龙池}}) আৰু "ফিনিক্স পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|鳳|沼}}|s=凤沼}}) আদি নাম অধিক স্পষ্ট। [[File:Qin part names.png|thumb|center|650px|চিনৰ সন্মুখ, ভিতৰ আৰু পিছফালৰ অংশসমূহৰ নাম]] ===তাঁৰ=== {{Main|গুচিনৰ তাঁৰ}} [[File:Qin Strings.jpg|thumb|বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ চিনৰ তাঁৰ। ওপৰৰপৰা তললৈ: ({{lang|zh|太古琴絃}}) তাইগু ৰেচমৰ চিনৰ তাঁৰ ({{lang|zh|中清}} জোংছিং মাপ) আৰু 'তাঁৰৰ আঠা'ৰ পাত্ৰ ({{lang|zh|絃{{linktext|膠}}), ({{lang|zh|上音牌琴弦}}) ছাংইন ছাংহাই সংৰক্ষণাগাৰৰ মানৰ চিনৰ তাঁৰ (ধাতু-নাইলন), ({{lang|zh|虎丘古琴絃}}) হুচিউ ৰেচমৰ তাঁৰ]] শেহতীয়াকৈলৈকে গুচিনৰ তাঁৰ সদায় বিভিন্ন ডাঠতাৰ পকোৱা [[ৰেচম]]ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অধিকাংশ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা [[তীখা]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ এটা কাৰণ হৈছে উচ্চমানৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ অভাৱ আৰু আনটো কাৰণ হৈছে নতুন তাঁৰৰ অধিক স্থায়িত্ব আৰু উচ্চ শব্দ। ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্দিষ্টসংখ্যক ৰেচম সূতা একেলগে লৈ তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু সেইবোৰ দৃঢ়ভাৱে পকোৱা হয়। তাৰ পিছত পকোৱা সূতাৰ গোটটো এটা কাঠামোৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই প্ৰাকৃতিক [[আঠা]]ৰ বিশেষ মিশ্ৰণেৰে ভৰা পাত্ৰত ডুবাই ৰখা হয়। আঠাই সূতাবোৰক একেলগে সংযুক্ত কৰে। তাঁৰবোৰ উলিয়াই শুকাবলৈ দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত উপযুক্ত দৈৰ্ঘ্যত কটা হয়। ওপৰৰ ডাঠ তাঁৰবোৰ, অৰ্থাৎ প্ৰথমৰপৰা চতুৰ্থ তাঁৰলৈ, মসৃণ কৰিবলৈ মূল অংশৰ চাৰিওফালে পাতল ৰেচমৰ সূতা মেৰিয়াই দিয়া হয়। পুৰণি হাতপুথি অনুসৰি তাঁৰৰ তিনিটা বিশেষ ডাঠতাৰ মাপ আছিল। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=taigu|c=太古|l=মহাপ্ৰাচীন}}, যিটো মানক মাপ। {{zhp|p=zhongqing|c=中清|l=মধ্যম স্বচ্ছতা}} তুলনামূলকভাৱে পাতল আৰু {{zhp|p=jiazhong|c=加重|l=অতিৰিক্ত ডাঠ}} অধিক ডাঠ। ''Yugu Zhai Qinpu'' অনুসৰি ''zhongqing'' আটাইতকৈ ভাল। বৰ্তমান ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ মাপৰ মানক ছুজৌৰ ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্মাতা পান গুওহুই ({{lang|zh|潘國輝}})য়ে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। যদিও অধিকাংশ সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে, কিছুমানে কয় যে এই তাঁৰে স্বৰৰ সূক্ষ্মতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেচমৰ তাঁৰক সলনি কৰিব নোৱাৰে। ইয়াৰ উপৰি নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰে পুৰণি চিনৰ কাঠ ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে। বহুতো পৰম্পৰাবাদীয়ে বাঁওহাতৰ আঙুলি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ শব্দক চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য বুলি গণ্য কৰে। আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ অতীতত অতি মসৃণ আছিল। বৰ্তমান এইবোৰত সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে যাতে পিছলাই নিয়াৰ শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ২০০৭ চনৰ আশে-পাশে নাইলনৰ মূল অংশ থকা আৰু নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা নতুনপ্ৰকাৰৰ তাঁৰ উৎপাদন কৰা হয়। এইবোৰ সম্ভৱতঃ পাশ্চাত্যৰ [[কেটগাট]] তাঁৰৰ অনুকৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.silkqin.com/03qobj.htm#naganewsilk |author=John Thompson |title=Misuse of the words "silk strings" |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> ইয়াৰ শব্দ ধাতু-নাইলন তাঁৰৰ দৰে যদিও ধাতৱীয় সুৰ নাথাকে। পৰম্পৰাবাদীসকলে ধাতু-নাইলন তাঁৰ অপছন্দ কৰাৰ এইটো এটা মুখ্য কাৰণ। নাইলনৰ তাঁৰ মানক স্বৰত সুৰ কৰিব পাৰি আৰু সহজে ছিঙি নাযায়। জলবায়ু সলনি হ'লেও ই সুৰ ধৰি ৰাখিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ ক্ষেত্ৰত এনে নহয়। চীনত এই তাঁৰসমূহৰ বিভিন্ন নাম আছে। কিন্তু ১৯৫০ৰ দশকৰ আগতে ৰেচমৰ তাঁৰৰ উৎপাদন বন্ধ হোৱাৰ আগতে ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ দৰে শব্দ কৰা বুলি এইবোৰৰ বিজ্ঞাপন দিয়া হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰবোৰ হাঁহৰ ভৰিৰ আকৃতিৰ অংশৰ সৈতে ({{lang|zh|{{linktext|雁|足}}}})<ref>Gong, Yi. ''Guqin Yanzhoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}. Page 11 and 13.</ref> বান্ধি ৰখা হৈছিল। পিছত এনে এটা সঁজুলি উদ্ভাৱন কৰা হয় যিটো হাঁহৰ ভৰিৰ সৈতে সংযুক্ত কাঠৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ। ইয়াৰ দুয়োফালে [[গুজেং]]ৰ তাঁৰ সুৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাপিনৰ দৰে পিন থাকে। ইয়াৰ সহায়ত গুচিনত তাঁৰ লগাই সুৰ কৰিব পাৰি। ==সুৰ মিলোৱা== [[File:Tuning key for qin (guqin, stringed instrument), China, Han dynasty, 201 BC to 221 AD, gilded bronze - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09663.JPG|thumb|হান ৰাজবংশৰ সময়ৰ গুচিনৰ সুৰ মিলোৱা চাবি। ছুইডেনৰ ষ্টকহ'মৰ পূব এছিয়া সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] {{Main|গুচিনৰ সুৰসমূহ}} গুচিনত তাঁৰ লগাবলৈ পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰৰ এটা মূৰত মাখিৰ মূৰৰ গাঁঠি ({{zhi|p=yingtou jie|t={{linktext|蠅|頭|結}}|s=蝇头结}}) বান্ধিব লাগে। তাৰ পিছত তাঁৰটো পকোৱা ৰছী ({{zhi|p=rongkou|t={{linktext|絨|剅}}|s=绒扣}})ৰ মাজেৰে পাৰ কৰিব লাগে। এই ৰছীটো চিনৰ মূৰত থকা ফুটাৰে সোমাই তললৈ ওলাই [[সুৰকিলি]] ({{zhi|p=zhen|t={{linktext|軫}}|s=轸}})ৰ মাজেৰে যায়। তাঁৰটো দলং ({{zhi|p=yueshan|c=岳山}})ৰ ওপৰেৰে, পৃষ্ঠৰ ফলকৰ ওপৰেৰে আৰু নাট ({{zhi|p=longyin|c=龍齦|tr=ড্ৰেগনৰ দাঁত}})ৰ ওপৰেৰে পিছফাললৈ যায়। তাত তাঁৰটোৰ মূৰটো দুটা ভৰিৰ এটাৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই দিয়া হয়। এই ভৰিক {{zhi|p=fengzu|c=鳳足|tr=ফিনিক্সৰ ভৰি}} বা {{zhi|p=yanzu|c=雁足|tr=হাঁহৰ ভৰি}} বুলি কোৱা হয়। তাৰ পিছত সুৰকিলিৰ সহায়ত তাঁৰৰ সুৰ সূক্ষ্মভাৱে মিলোৱা হয়। কেতিয়াবা সুৰকিলি পিছলি নাযাবলৈ ইয়াৰ চিনৰ দেহৰ সৈতে সংলগ্ন অংশত [[ৰ'জিন]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আটাইতকৈ সাধাৰণ সুৰ হৈছে {{zhp|p=zheng diao|c=正調}}, যিটো [[পেণ্টাটনিক]]। পৰম্পৰাগত চীনা সংখ্যা পদ্ধতিত ইয়াক '''৫ ৬''' ১ ২ ৩ ৫ ৬ বা '''১ ২ ৪ ৫ ৬''' ১ ২ হিচাপে বজাব পাৰি। আজিকালি ইয়াক সাধাৰণতে চি, ডি, এফ, জি, এ, চি আৰু ডি হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়। কিন্তু ঐতিহাসিকভাৱে চিন নিৰ্দিষ্ট স্বৰত সুৰ কৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে ইয়াক ছল, লা, দো, ৰে, মি, ছল, লা হিচাপে বুজিব লাগে। আন সুৰ লাভ কৰিবলৈ মূৰৰফালে থকা সুৰকিলিৰে তাঁৰৰ টান সলনি কৰা হয়। {{zhp|p=manjiao diao|c=慢角調|tr=শিথিল তৃতীয় তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ আৰু {{zhp|p=ruibin diao|t=蕤賔調|s=蕤宾调|tr=উচ্চ পঞ্চম তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৪ ৫ ৭''' ১ ২ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পিছৰটো '''২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ ৩ হিচাপে ৰূপান্তৰিত হয়। ==বজোৱাৰ পৰিৱেশ== [[File:Qin player-MG 18914-IMG 8639-gradient.jpg|thumb|গুচিন বজোৱা এজন বোধিসত্ত্বৰ শিলত খোদিত চিত্ৰ। [[শানছি]]ত পোৱা গৈছে। [[উত্তৰ ৱেই]] ৰাজবংশৰ সময় (৩৮৬–৫৩৪)]] গুচিন প্ৰায় সদায় [[একক পৰিৱেশন|একক]] বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বজোৱা হয়। ইয়াৰ শব্দ অতি নিম্ন হোৱাৰ বাবে অধিকাংশ আন বাদ্যযন্ত্ৰ বা [[বাদ্যদল]]ৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰিব নোৱাৰে। অৱশ্যে ইয়াক ''[[ছিয়াও (বাঁহী)|ছিয়াও]]'' নামৰ মুখেৰে বজোৱা বাঁহীৰ সৈতে, আন ''চিন''ৰ সৈতে বা গান গাই থাকোঁতে বজাব পাৰি। প্ৰাচীন কালত ''[[ছে (বাদ্যযন্ত্ৰ)|ছে]]'' নামৰ ২৫ডাল তাঁৰ আৰু স্থান সলাব পৰা ঘোঁৰা থকা দীঘল জিথাৰক ''চিন''ৰ সৈতে যুগলভাৱে বজোৱা হৈছিল। কিন্তু ''ছে'' বৰ্তমান সংৰক্ষিত হোৱা নাই। অৱশ্যে কিছুমান ''চিনপু''ত দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ যুগল স্বৰলিপি সংৰক্ষিত আছে। বিংশ শতিকাৰ অতি কমসংখ্যক বাদ্যযন্ত্ৰীৰ ভিতৰত ''চিন''বাদক [[উ জিংলু]]ৱে ''চিন''ৰ সৈতে ''ছে'' যুগলভাৱে বজাব জানিছিল। শেহতীয়াকৈ চিনৰ সৈতে আন বাদ্যযন্ত্ৰ সংগত কৰাৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত ''[[শুন (বাদ্যযন্ত্ৰ)|শুন]]'' নামৰ মাটিৰ বাঁহী, ''[[পিপা]]'' নামৰ চাৰিডাল তাঁৰযুক্ত নাচপতি আকৃতিৰ লিউট, ''[[দিজি (বাদ্যযন্ত্ৰ)|দিজি]]'' নামৰ পথালিকৈ বজোৱা বাঁহী আদি উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ মূলতঃ পৰীক্ষামূলক উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিনৰ সৈতে সংগত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বাদ্যযন্ত্ৰৰ শব্দ কোমল হোৱা উচিত আৰু চিনৰ শব্দ ঢাকি পেলোৱা উচিত নহয়। সেইবাবে সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা ''ছিয়াও'' হৈছে এফ স্বৰত সুৰ কৰা ''চিন ছিয়াও'' ({{lang|zh|琴簫}})। ই সাধাৰণ ''ছিয়াও''তকৈ সৰু। যদি কোনোবাই চিনৰ গীত গায়, তেন্তে চীনত প্ৰচলিত [[অপেৰা]] বা [[লোকসংগীত]]ৰ শৈলীত গোৱা উচিত নহয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে অতি নিম্ন আৰু গভীৰ স্বৰত গোৱা উচিত। গোৱাৰ স্বৰৰ পৰিসৰ ডেৰ সপ্তকৰ অধিক হোৱা উচিত নহয়। গোৱাৰ শৈলী [[শি (কবিতা)|টাং কবিতা]] আবৃত্তি কৰাৰ শৈলীৰ সৈতে মিল আছে। চিনৰ গীত সম্পূৰ্ণৰূপে উপভোগ কৰিবলৈ কিছুমান চিনবাদকে ব্যৱহাৰ কৰা এই অস্বাভাৱিক গায়ন শৈলীৰ সৈতে অভ্যস্ত হ'ব লাগে। ইয়াৰ ভিতৰত ঝা ফুচি উল্লেখযোগ্য। পৰম্পৰাগতভাৱে চিন কোনো এজন ব্যক্তিয়ে নীৰৱ [[সংগীত কক্ষ]] বা [[কোঠা (স্থাপত্য)|কোঠা]]ত, বা কেইজনমান বন্ধুৰ সৈতে বজাইছিল। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইতো ইয়াক বজোৱা হৈছিল। বৰ্তমান বহুতো চিনবাদকে বৃহৎ [[সংগীতানুষ্ঠান]] গৃহত পৰিৱেশন কৰে। শব্দ বৃদ্ধি কৰিবলৈ সাধাৰণতে বৈদ্যুতিক পিকআপ বা [[মাইক্ৰ'ফোন]] ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। বহুতো চিনবাদকে [[গুচিন সমাজৰ তালিকা|য়াজি]]ত অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াত চিনবাদক, সংগীতপ্ৰেমী বা [[চীনা সংস্কৃতি]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী যিকোনো লোকে মিলিত হৈ চিনৰ বিষয়ে আলোচনা আৰু চিন বজাব পাৰে। প্ৰকৃততে ''য়াজি''ৰ উৎপত্তি [[চীনা পণ্ডিতৰ চাৰিটা কলা]]—চিন, [[গো (বৰ্ড খেল)|গো]], [[চীনা কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফী]] আৰু [[চীনা চিত্ৰকলা|চিত্ৰকলাৰ]] সমন্বয়ে গঠিত এক বহু-মাধ্যম সমাৱেশ হিচাপে হৈছিল। ===চিনৰ আনুষ্ঠানিক ব্যৱহাৰ=== [[File:Ch'en Hung-shou 002.jpg|thumb|চিনসহ এজন ব্যক্তিৰ [[ছেন হুংশৌ]]ৰদ্বাৰা অংকিত চিত্ৰ]] পণ্ডিতসকলৰ সৈতে জড়িত বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে গুচিন আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানতো বজোৱা হৈছিল। চীনত বিশেষকৈ ''[[য়ায়ুয়ে]]'' আৰু কোৰিয়াত ''[[আক]]''ত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[কোৰিয়ান পৰম্পৰাগত পৰিৱেশন কলাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ]]ই এতিয়াও [[মুনম্যো জেৰিয়াক]] নামৰ কনফুচীয়ান আনুষ্ঠানিক সংগীত পৰিৱেশন কৰে। ইয়াত ১১১৬ চনত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]]ৰপৰা য়ায়ুয়ে আমদানি কৰাৰ সময়ৰপৰা সংৰক্ষিত শেষৰ দুটা ''আক'' সংগীত ৰচনা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বাদ্যদলত ''ছেউল'' (ছে) আৰু ''গেউম'' ({{lang|ko|금}}; চিন) থাকে। এই পৰিৱেশনত ব্যৱহৃত কোৰিয়ান ''গেউম'' সাধাৰণ ''চিন''ৰ তুলনাত কিছু বেলেগ। ইয়াত ১৩টাৰ পৰিৱৰ্তে ১৪টা ''হুই'' থাকে আৰু সেইবোৰ অধিসুৰৰ স্থান অনুসৰি সঠিকভাৱে স্থাপন কৰা হোৱা নাই। আন কিছুমান গঠনগত পাৰ্থক্যও আছে। ইয়াৰ আঙুলিৰ কৌশল ''চিন''ৰ জটিল কৌশলতকৈ [[গায়াগেউম]]ৰ কৌশলৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান সমাজত ''চিন'' কেতিয়াও জনপ্ৰিয় নহ'ল। সেইবাবে আনুষ্ঠানিক ''গেউম'' ইয়াৰ এক সংৰক্ষিত ৰূপ হৈ পৰিল আৰু চিনবাদকৰ বাবে প্ৰায় বজাব নোৱাৰা বাদ্যযন্ত্ৰ হৈ পৰিল। কোৰিয়ান পণ্ডিতসকলে চিন গ্ৰহণ নকৰি নিজৰ বাদ্যযন্ত্ৰ [[গোমুংগো]] ({{lang|ko|玄琴}}) সৃষ্টি কৰিছিল। এই বাদ্যযন্ত্ৰই চিনৰ বহুতো পৰম্পৰা আৰু নান্দনিকতা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পণ্ডিতসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে চিনৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছিল। চীনত সাম্ৰাজ্যিক ৰাজদৰবাৰৰ আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত চিনৰ ব্যৱহাৰ অব্যাহত আছিল। [[ছিং ৰাজবংশ]]ৰ ৰাজদৰবাৰৰ সাম্ৰাজ্যিক বলিদানৰ চিত্ৰত ইয়াৰ প্ৰমাণ দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে {{zhi|tr=কৃষিৰ দেৱতাৰ বেদীত বলি আগবঢ়োৱা য়োংঝেং সম্ৰাট|c=雍正祭先農壇圖}} নামৰ ১৭২৩–১৭৩৫ চনৰ চিত্ৰত ইয়াক দেখা যায়।<ref>Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.). CHINA: The Three Emperors 1662—1795. Pages 117, 126 and 127.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন তাঁৰৰ সংখ্যাৰ বহুতো ৰূপো আছিল। [[ছং তাইজং]]ৰ ৰাজত্বকালত এনে ৰূপ দেখা গৈছিল। কিন্তু ৰাজবংশৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে এইবোৰ সংৰক্ষিত নহ'ল। সেয়েহে বৰ্তমান সাধাৰণ ''চিন'' ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জাপানত ''চিন''ক কেতিয়াও আনুষ্ঠানিক সংগীতত গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু [[এডো যুগ]]ৰ শেষৰফালে কিছুমান পণ্ডিত আৰু বৌদ্ধ ভিক্ষুৱে ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছিল। পিছত [[কোটো (বাদ্যযন্ত্ৰ)|কোটো]] ({{lang|ja|琴}}) হিচাপে গুচিনৰ ৰূপ সলনি কৰি সাধাৰণ জাপানী লোকসংগীতত গ্ৰহণ কৰা হয়। ===চিনৰ নান্দনিকতা=== {{main|গুচিনৰ নান্দনিকতা}} চিন বজোৱাৰ সময়ত বহুতো [[নান্দনিকতা|নান্দনিক]] উপাদান জড়িত থাকে। প্ৰথমটো হৈছে সংগীতৰ গুণ। উদাহৰণস্বৰূপে "Pingsha Luoyan"ৰ দ্বিতীয় অংশৰ আৰম্ভণিৰ কেইটামান মাত্ৰাত প্ৰথমে ''নাও'' [[কম্পন]] আৰু তাৰ পিছত তাঁৰডাল ওপৰলৈ আৰু তললৈ পিছলাই নিয়া হয়। শব্দ ইতিমধ্যে নোহোৱা হৈ গ'লেও এই পিছলাই নিয়া অব্যাহত থাকে। সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ নথকা সাধাৰণ ব্যক্তিয়ে প্ৰশ্ন কৰিব পাৰে যে এইটো সঁচাকৈ সংগীত হয় নে নহয়। সাধাৰণতে কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে অতি লাহেকৈ তাঁৰ বজাই অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰে। কিছুমানৰ মতে এনে শব্দ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। তাঁৰৰপৰা জোৰকৈ শব্দ উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তাঁৰে স্বাভাৱিকভাৱে যি শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম, সেই শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ দিয়া উচিত। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কয় যে শব্দ নোহোৱা হোৱাৰ পিছতো তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়াটো চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ ফলত ৰচনাখনত এটা "স্থান" বা "শূন্যতা" সৃষ্টি হয়। অৰ্থাৎ বজাই নথকাকৈ বজোৱা, শব্দ নোহোৱাকৈ শব্দ সৃষ্টি কৰা। দৰ্শকে যেতিয়া বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নোহোৱাকৈ তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়া দেখে, তেতিয়া তেওঁলোকে নিজৰ মনত সেই স্বৰসমূহ পূৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰী, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু শ্ৰোতাৰ মাজত এক সম্পৰ্ক সৃষ্টি হয়। ৰেকৰ্ডিং শুনোতে এইটো সম্ভৱ নহয়, কাৰণ তাত পৰিৱেশকক দেখা নাযায়। ৰেকৰ্ডিং কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক অসুবিধাজনক বুলি ধৰা হ'ব পাৰে, কাৰণ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দটো শ্ৰোতাৰ ওচৰলৈ যিমান সম্ভৱ সিমান স্পষ্টভাৱে পঠিয়াব বিচাৰিব। তথাপি প্ৰকৃততে শব্দ থাকে। এই শব্দ তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়া আঙুলিৰপৰা আহে। অতি ভাল গুচিন, ৰেচমৰ তাঁৰ আৰু সম্পূৰ্ণ নীৰৱ পৰিৱেশত সকলো স্বৰ শুনিব পাৰি। সংগীত শ্ৰোতাতকৈ বাদ্যযন্ত্ৰীক অধিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নথকা সময়তো সংগীতটো শুনিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ পিছলাই নিয়া শব্দক সংগীতৰ [[চি|চি]] বা "জীৱনীশক্তি" বুলি ক'ব পাৰি। প্ৰকৃত শূন্য শব্দ হৈছে স্বৰৰ মাজৰ বিৰতি। অৱশ্যে যদি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ সময়ত শুনিব পৰা শব্দ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, তেন্তে অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ তাঁৰটো লাহেকৈ বজোৱাটো সাধাৰণতে গ্ৰহণযোগ্য।<ref>[http://www.ukchinesemusic.com/londonyoulanqin/yaji_20040905.htm London Youlan Qin Society (2004) Yaji 5 September 2004], 29 July 2006</ref> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== [[File:Hero guqin.jpg|thumb|left|''হিৰো'' চলচ্চিত্ৰত ছু কুৱাংহুৱাই এটা প্ৰাচীন ''চিন'' বজাই থকা দৃশ্য]] উচ্চ সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক হিচাপে চিন চীনা জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ বহু ৰূপত বিভিন্ন মাত্ৰাত দেখা যায়। টেলিভিছনৰ অনুষ্ঠান আৰু চলচ্চিত্ৰকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত চিনৰ উল্লেখ পোৱা যায়। অভিনেতাসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ জ্ঞান প্ৰায়ে সীমিত হয়। সেয়েহে তেওঁলোকে চিনবাদকে আগতে ৰেকৰ্ড কৰা সংগীতৰ সৈতে বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ অভিনয় কৰে। কেতিয়াবা চিনৰ সংগীতৰ পৰিৱৰ্তে ভুলকৈ [[গুজেং]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অভিনয় কৰা হয়। চিনৰ অধিক সঠিক উপস্থাপন [[ঝাং ইমৌ]]ৰ চলচ্চিত্ৰ ''[[হিৰো (২০০২ চলচ্চিত্ৰ)|হিৰো]]''ত দেখা যায়। ইয়াত ছু কুৱাংহুৱাই এখন চোতালৰ দৃশ্যত প্ৰাচীন ৰূপৰ চিন বজায়।<ref>china.org.cn (2003) Guqin Master Xu Kuanghua (http://www.china.org.cn/english/NM-e/55853.htm, 10 January 2009)</ref> সেই সময়ত নামহীন যোদ্ধা আৰু লং স্কাই এখন [[ছিয়াংছি]]ৰ খেলঘৰত যুঁজ কৰে। এই সংগীত [[বেইজিঙৰ কেন্দ্ৰীয় সংগীত সংৰক্ষণাগাৰ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক লিউ লিয়ে বজোৱা সংগীতৰ সৈতে মিল কৰা হৈছিল।<ref>china.org.cn (2002) Composer Achieves Goal with 'Hero' Score (http://www.china.org.cn/english/NM-e/51029.htm, 29 July 2006)</ref> ছুয়ে নিজে চিনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>[http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm China Info Travel] (2002) Guqin Master Xu Kuanghua (29 July 2006) {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060725171951/http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm |date=25 July 2006 }}</ref> ==বৈদ্যুতিক গুচিন== বিংশ শতিকাৰ শেষৰফালে এটা সাধাৰণ গুচিনত বৈদ্যুতিক গীটাৰৰ দৰে চুম্বকীয় পিকআপ সংযোগ কৰি প্ৰথম বৈদ্যুতিক গুচিন বিকশিত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰটোক বাদ্যযন্ত্ৰৰ পৰিবৰ্ধক বা পি এ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে উচ্চ শব্দত বজাব পৰা যায়। ==সম্পৰ্কীয় বাদ্যযন্ত্ৰ== জাপানী [[ইছিগেনকিন]] নামৰ একতাঁৰযুক্ত জিথাৰক ''চিন''ৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ''চিন''ৰ হাতপুথি ''Lixing Yuanya'' {{lang|zh|理性元雅}} (১৬১৮)ত একতাঁৰযুক্ত ''চিন''ৰ বাবে কেইটামান সংগীত ৰচনা অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ''Wuzhi Zhai Qinpu''ত এনে এটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ চিত্ৰ আৰু বিৱৰণ আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Volume 1, folio 2, leaf 10.</ref> আধুনিক ইছিগেনকিন সেই সময়ৰ অলপ পাছতে জাপানত প্ৰথম দেখা যায়। অৱশ্যে বৰ্তমানৰ ইছিগেনকিনৰ ''honkyoku'' 〔{{lang|ja|本曲}}〕 বা মানক সংগীত ভঁৰাল [[শামিছেন]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান [[গোমুংগো]]ৰ সৈতেও গুচিনৰ দূৰৈৰ সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে। কোৰিয়ান সাহিত্যিকসকলে তেওঁলোকৰ চীনা সমকক্ষসকলে যিদৰে ''চিন'' বজাইছিল, সেইদৰে এটা বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব বিচাৰিছিল। ইয়াৰ সংগীত ভঁৰাল মূলতঃ ৰাজদৰবাৰৰ বাদ্যদলে বজোৱা ৰচনাৰ ''গোমুংগো'' অংশ আছিল। ==টোকা== {{reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===চীনা ভাষাত=== *Zha, Fuxi (1958). ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|【存見古琴曲譜輯覽】}}. Beijing: The People's Music Press. {{ISBN|7-103-02379-4}}. *Gong, Yi (1999). ''Guqin Yanzoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}; 2nd ed., rev. inc. 2 CDs. Shanghai: Shanghai Educational Press. {{ISBN|7-5320-6621-5}} *Yin, Wei (2001). ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|【中國琴史演義】}}. Yunnan: People's Press of Yunnan. {{ISBN|7-222-03206-1}}/I‧866 *Guo, Ping (2006). ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|【古琴叢談】}}. Jinan: Shandong Book Press. {{ISBN|7-80713-209-4}} ====চিনপু==== *Zhu, Quan (1425, 2001). ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|【神奇秘譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-973-3}}/J‧284 *Zhou, Zi'an (1722, 2000). ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-864-8}}/J‧237 *Zhang, He (1864, 1998). ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|【琴學入門】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-865-6}}/J‧236 *Yang, Zongji (1910–1931, 1996). ''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-552-5}}/I‧139 *Zhang Yushu et al. (1921). ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|【康熙字典】}}. Shanghai: Shanghai Old Books Distribution Place. ===ইংৰাজী ভাষাত=== *Parabola, Vol XXIII, No. 2, Summer 1998, pp 56–62: J. L. Walker "No Need to Listen! A Conversation Between Sun Yu-ch'in and J. L. Walker" *Gulik, Robert Hans van (1940, 1969). ''The Lore of the Chinese Lute''. 2nd ed., rev. Rutland, Vt., and Tokyo: Charles Tuttle and Sophia University; Monumenta Nipponica. {{ISBN|0-8048-0869-4}} *Lieberman, Fredric (1983). ''A Chinese Zither Tutor: The Mei-an Ch'in-p'u''. Trans. and commentary. Washington and Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|0-295-95941-X}} *Yung, Bell (2008). ''The Last of China's Literati: The Music, Poetry and Life of Tsar The-yun''. Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|978-962-209-916-6}} *Gulik, Robert Hans van (2011). ''The Lore of the Chinese Lute''. 3rd ed. Bangkok: Orchid Press. *Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.) (2005). ''CHINA: The Three Emperors 1662—1795''. London: Royal Academy of Arts. {{ISBN|1-903973-69-4}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wiktionary|গুচিন}} {{commons}} *[http://www.silkqin.com জন থম্পছনৰ গুচিন ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত জিথাৰ] ইংৰাজী ভাষাত চিন আৰু চিনৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ বিষয়ে বহুতো তথ্য। ইয়াত ''Shenqi Mipu''ৰ বিস্তৃত অধ্যয়ন আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণৰ লগতে চিনৰ উৎসৰ বিষয়ে এটা সহায়ক অংশ আছে। *[http://www.metmuseum.org/toah/hd/mqin/hd_mqin.htm শিল্প ইতিহাসৰ হেইলব্ৰুন কালানুক্ৰমত চিন], [[মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট]]ত *[https://www.abc.net.au/radionational/programs/archived/intothemusic/silk-on-wood/3195740 কাঠৰ ওপৰত ৰেচম] [[ৰবাৰ্ট ইঅ'লিনি]]ৰ ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত চিন আৰু মাডাম [[ছাৰ তেহ-য়ুন]]ৰ বিষয়ে এটা বিশেষ ৰেডিঅ' তথ্যচিত্ৰ। ৱেবছাইটটোত হংকঙৰ দেইইন চিন সমাজৰ অনলাইন ভিডিঅ' পৰিৱেশনো আছে। *[http://www.peiyouqin.com/ চীনা গুচিন আৰু স্বৰলিপি] জুডি (পেই-ইউ) ছাঙৰ অতি বিশদ আৰু চিত্ৰসমৃদ্ধ ৱেবছাইট। ইয়াত আঙুলিৰ কৌশলৰ লগতে গঠন, আকৃতি আৰু বিভিন্ন তথ্যৰ ব্যাখ্যা আছে। *[http://www.wdl.org/en/item/297 চীনা জিথাৰৰ সম্পূৰ্ণ অধ্যয়ন] ১৬৭০ চনৰ পৰা *[https://baijiahao.baidu.com/s?id=1573446596541481&wfr=spider&for=pc চীনা গুচিনৰ গোট আৰু ইয়াৰ উৎপত্তিৰ স্থান] অধিকাংশ গুচিন গোট আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণ। ইয়াত সেইবোৰৰ উৎপত্তিৰ বিষয়েও কিছু বিশ্লেষণ আছে। *[https://zhidao.baidu.com/question/308817959.html চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী] গুচিনৰ ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময় বুজিবলৈ চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী। *[http://www.soundofasia.com/guqin.html গুচিনৰ দোকানৰ পৃষ্ঠা] লছ এঞ্জেলছৰ এটা গুচিন দোকানৰ ৱেবছাইট পৃষ্ঠা। th2mdr6ws19b8efdqzivfaoovjrxxlf 640833 640812 2026-10-01T17:45:08Z AjayDas 12623 /* */ 640833 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = গুচিন | image = ZhongNiShi.jpg | background = string | names = চিন, কু-চিন, ছিছিয়ান-চিন | classification = তাঁৰৰ বাদ্য | hornbostel_sachs = ৩১২.২২ | hornbostel_sachs_desc = অসমতাঁৰৰ অৰ্ধনলাকাৰ জিথাৰ | developed = খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দ বা তাতকৈ আগতে | volume = নিম্ন | related = ইছিগেনকিন, গোমুংগো | musicians = | module = {{Infobox Chinese |child = yes |c=古琴 |l=প্ৰাচীন [[:zh:琴|চিন (এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ)]] |p=gǔqín |w=ku³-ch'in² |mi={{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}} |y=gú-kàhm |tl=kóo-khîm |mc={{IPA|gim}} |oc-bs=&ast; {{IPA|[C.ɢ](r)[ə]m}} }} }} {{Infobox intangible heritage | Image = | Caption = | ICH = গুচিন আৰু ইয়াৰ সংগীত | State Party = চীন | Domains = | Criteria = | ID = 61 | Region = এছিয়া-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল | Year = ২০০৩ | Session = তৃতীয় | List = প্ৰতিনিধিত্বমূলক | Link = | Below = [[File:Unesco Cultural Heritage logo.svg|100px]] | Note = ইউনেস্কোৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য }} '''গুচিন''' ({{lang-en|Guqin}}, {{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}}) সাতডাল তাঁৰযুক্ত, আঙুলিৰে বজোৱা এবিধ [[চীন|চীনা]] বাদ্যযন্ত্ৰ। প্ৰাচীন কালৰপৰাই এই বাদ্যযন্ত্ৰ ব‍্যৱহৃত হৈ আহিছে। পৰম্পৰাগতভাৱে পণ্ডিত আৰু সাহিত্যিকসকলে ইয়াক সূক্ষ্মতা আৰু পৰিশীলিততাৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বিশেষভাৱে পছন্দ কৰিছিল। ইয়াৰ সৈতে এই উক্তিটো জড়িত—"এজন ভদ্ৰলোকে উপযুক্ত কাৰণ নাথাকিলে নিজৰ ''চিন'' বা ''ছে''ৰপৰা আঁতৰি নাথাকে।" <ref>''লি জি'': কুলি, দ্বিতীয় অংশ {{lang|zh|禮記‧曲禮下}}.</ref> ইয়াৰ সৈতে প্ৰাচীন চীনা দাৰ্শনিক [[কনফুচিয়াছ]]ৰো সম্পৰ্ক আছে। চীনত ইয়াক কেতিয়াবা "চীনা সংগীতৰ পিতৃ" বা "ঋষিসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ" বুলিও কোৱা হয়। গুচিনক ''গুজেং''ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা উচিত নহয়। গুজেং হৈছে আন এটা দীঘল তাঁৰযুক্ত চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াতো পৰ্দা নাথাকে, কিন্তু প্ৰতিটো তাঁৰৰ তলত স্থান সলাব পৰা ঘোঁৰা নামৰ অংশ থাকে। পৰম্পৰাগতভাৱে এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক কেৱল {{zhp|p=qin|c=琴}}<ref>Zhang Yushu et al. ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|康熙字典}}. Folio 28.</ref> বুলি কোৱা হৈছিল। কিন্তু বিংশ শতিকালৈ এই শব্দটো আন বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰৰ বাবেও ব্যৱহাৰ হ'বলৈ ধৰিলে। ইয়াংছিন নামৰ হাতুৰীৰে বজোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ, হুচিন নামৰ ধনুৰে বজোৱা তাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ পৰিয়াল, আৰু পাশ্চাত্যৰ [[পিয়ানো]] ({{zhi|p=gangqin|c=|钢琴}}) আৰু [[ভায়লিন]] ({{zhi|p=xiaotiqin|c=小提琴}}) ইয়াৰ উদাহৰণ। এই বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰিবলৈ পিছত {{zhp|p=gu-|c=古|tr=প্ৰাচীন}} উপসৰ্গটো যোগ কৰা হয়। সেয়েহে বৰ্তমান এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক {{tlit|zh|pinyin|guqin}} বুলি কোৱা হয়। ইয়াক {{zhp|p=qixian-qin|c=七絃琴|l=সাতডাল তাঁৰৰ চিন}} বুলিও ক'ব পাৰি। ৰবাৰ্ট হান্স ভান গুলিকৰ ''চীনা লিউটৰ জ্ঞান'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ বাবে গুচিনক কেতিয়াবা ভুলকৈ লিউট বুলিও কোৱা হয়।<ref>John Thompson on the Guqin Silk String Zither (2005) Qin: Lute or Zither? (http://www.silkqin.com/11misc/lute.htm, 29 July 2006)</ref> গুচিন অতি নিম্ন শব্দৰ বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াৰ পৰিসৰ প্ৰায় চাৰিটা সপ্তক আৰু ইয়াৰ মুকলি তাঁৰসমূহ নিম্ন স্বৰপঞ্জীত সুৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰটো মধ্যম চিৰ প্ৰায় দুটা সপ্তক তলত, অৰ্থাৎ চেলোৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰৰ সমান। মুকলি তাঁৰ, চাপি ধৰা তাঁৰ আৰু অধিসুৰৰ জৰিয়তে শব্দ সৃষ্টি কৰা হয়। গ্লিছাণ্ডো ব্যৱহাৰ কৰি—অৰ্থাৎ স্বৰবোৰ ইটোৰপৰা সিটোলৈ পিছলাই—ইয়াত পিজিকাটো চেলো, পৰ্দাবিহীন ডাবল বেছ বা স্লাইড গীটাৰৰ দৰে শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ''চিন''ত ১৩টা ''হুই'' ({{lang|zh|{{linktext|徽}}}}) থাকে। এইবোৰে এটা তাঁৰৰ বিভিন্ন স্থান সূচায়। বিভিন্ন ''হুই''ত চাপ দিলে বিভিন্ন স্বৰ সৃষ্টি হয়। ''চিন''ত বহুতো অধিসুৰো সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ইয়াৰে ৯১টা অধিসুৰ সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হয়। পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে প্ৰাচীন চীনা সংগীত ব্যৱস্থাৰ ''গং'', ''ছাং'', ''জুয়ে'', ''ঝি'' আৰু ''ইউ'' স্বৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। কিন্তু এটাডাল বা অধিক তাঁৰ থকা প্ৰাচীন ''চিন'' সদৃশ বাদ্যযন্ত্ৰও পোৱা গৈছে। আধুনিক ৰূপটো সাতডাল তাঁৰত স্থিৰ হৈছে। প্ৰাচীন আৰু সাম্ৰাজ্যিক যুগৰ গুচিন সংগীতৰ ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক সংৰক্ষিত ৰচনা জনা যায়। ২০০৩ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত ইউনেস্কোৱে ঘোষণা কৰে যে চীনা গুচিনক অমূৰ্ত বিশ্ব সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছে। ২০০৬ চনত গুচিনক চীনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০১০ চনত ছং ৰাজবংশৰ সময়ৰ এটা গুচিন ২২ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰত বিক্ৰী হয়। সেই সময়ত ই সৰ্বাধিক মূল্যত বিক্ৰী হোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref name=twentytwo>{{cite news|title=An Ancient Chinese Instrument Is Making a Comeback|url=https://www.nytimes.com/2012/04/12/arts/12iht-guqin12.html|work=[[The New York Times]]|date=11 April 2012 |quote=In 2010, a guqin owned by Emperor Huizong of the Song Dynasty sold for 137 million renminbi, about $22 million, by most accounts the highest price ever paid for a musical instrument.|access-date=8 December 2020|last1=Melvin |first1=Sheila }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Jiu Xiao Huan Pei.jpg|thumb|[[টাং ৰাজবংশ]]ৰ (৬১৮–৯০৭) চিন, "জিউ ছিয়াও হুৱান পেই"]] {{Main|গুচিনৰ ইতিহাস}} [[File:Girl playing a Guqin. Mingqi. Eastern Han Dynasty. Toulon Asian Art Museum.jpg|thumb|পূব [[হান ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ছোৱালীয়ে গুচিন বজাই থকা দৃশ্য। ফ্ৰান্সৰ টুলনৰ এছিয়ান কলা সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] কিংবদন্তি অনুসৰি সকলো চীনা বাদ্যযন্ত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সন্মানীয় ''চিন''ৰ ইতিহাস প্ৰায় ৫,০০০ বছৰৰ পুৰণি। চীনৰ প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰ কিংবদন্তিৰ ব্যক্তিত্ব [[ফুচি]], [[ছেননং]] আৰু [[হোৱাং দি|হোৱাং দি বা "হালধীয়া সম্ৰাট"]] ইয়াৰ সৃষ্টিৰ সৈতে জড়িত আছিল বুলি কোৱা হয়। বিংশ শতিকাৰ আগলৈ প্ৰকাশিত প্ৰায় সকলো ''চিন'' সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ আৰু স্বৰলিপি সংগ্ৰহত ইয়াকে ''চিন''ৰ প্ৰকৃত উৎপত্তি বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>Yin, Wei. ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|中国琴史演义}}. Pages 1-10.</ref> বৰ্তমান অৱশ্যে ইয়াক পৌৰাণিক কাহিনী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। প্ৰায় ৩,০০০ বছৰ পুৰণি চীনা লিখনিত ইয়াৰ উল্লেখ পোৱা যায় আৰু প্ৰায় ২,৫০০ বছৰ পুৰণি সমাধিত ইয়াৰ নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। যোৱা কেইটামান দশক ধৰি ''চিন''ৰ সঠিক উৎপত্তি লৈ বিতৰ্ক চলি আহিছে। ১৯৭৭ চনত বিংশ শতিকাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চিনবাদক [[গুৱান পিংহু]]ৱে বজোৱা "বৈ যোৱা পানী" (''লিউ ছুই'') নামৰ সংগীত ৰচনাটোৰ ৰেকৰ্ডিং [[ভয়েজাৰ সোণালী অভিলেখ]]ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এইটো সমগ্ৰ বিশ্বৰ সংগীতৰ সোণালী আৱৰণযুক্ত এল পি অভিলেখ আছিল, যাক [[নাছা]]ই [[ভয়েজাৰ ১]] আৰু [[ভয়েজাৰ ২]] মহাকাশযানৰ জৰিয়তে মহাকাশলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। অভিলেখখনত অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ ভিতৰত এইটো দ্বিতীয় দীঘল অংশ। এই নিৰ্দিষ্ট বাদ্যযন্ত্ৰত বজোৱা ৰচনাটো বাছনি কৰাৰ কাৰণ আছিল বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ স্বৰগঠন আৰু সংগীতৰ স্বৰপঞ্জী। এইবোৰ [[পদাৰ্থবিজ্ঞান]]ৰ [[কম্পন]] আৰু [[অধিসুৰ]]ৰ সৈতে জড়িত মৌলিক নিয়মৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু এই বিষয়ত মানুহৰ বৌদ্ধিক সামৰ্থ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০০৩ চনত [[ইউনেস্কো]]ই গুচিন সংগীতক [[মানৱতাৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন]]সমূহৰ অন্যতম হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (2004) The Art of Guqin Music (http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en, 29 July 2006) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060215113712/http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en |date=15 February 2006 }}</ref> ==বিদ্যালয়, সমাজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰী== [[File:Songhuizong8.jpg|thumb|"টিং চিন তু" নামৰ চিত্ৰখন। ছং সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] (১০৮২–১১৩৫)ৰদ্বাৰা অংকিত]] [[File:琴书乐志图轴.传宋.刘松年绘.纸本设色.台北故宫博物院藏.jpg|thumb|ছং ৰাজবংশৰ চিত্ৰশিল্পী [[লিউ ছংনিয়ান]]ৰ "গুচিন আৰু কাহিনী কোৱাৰ আনন্দময় আকাংক্ষাৰ চিত্ৰ" নামৰ চিত্ৰ]] আন যিকোনো সংগীত পৰম্পৰাৰ দৰে বিভিন্ন লোকৰ আদৰ্শ আৰু পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকে। সেয়েহে এই বিভিন্ন ধাৰণা আৰু কলাত্মক পৰম্পৰা প্ৰচাৰ কৰা বিভিন্ন বিদ্যালয় আৰু সমাজৰ সৃষ্টি হৈছে। ===ঐতিহাসিক বিদ্যালয়=== {{Excerpt|চিনৰ বিদ্যালয়সমূহ}} ===গুচিন সমাজ=== {{Main|গুচিন সমাজৰ তালিকা}} ''চিন''ৰ বিদ্যালয় আৰু ''চিন''ৰ সমাজৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে। বিদ্যালয়সমূহে এটা শৈলী পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰচাৰ কৰাত গুৰুত্ব দিয়ে, আনহাতে সমাজসমূহে বাদ্য পৰিৱেশনত গুৰুত্ব দিয়ে। চিন সমাজে আন চিনবাদকৰ সৈতে মিলিত হৈ সংগীত বজাবলৈ আৰু চিনৰ স্বৰূপৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। এনে সমাৱেশক {{zhp|p=yaji|c={{linktext|雅集}}|l=মাৰ্জিত সমাৱেশ}} বুলি কোৱা হয় আৰু সাধাৰণতে প্ৰতি এমাহ বা দুমাহৰ মূৰে মূৰে অনুষ্ঠিত হয়। কেতিয়াবা সমাজসমূহে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰি চিন বজায় বা সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰতিযোগিতা বা গৱেষণাতো অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। সমাজসমূহে কঠোৰ গাঁথনি মানি চলাৰ প্ৰয়োজন নাই। তেওঁলোকে স্বাভাৱিক আৰু অনানুষ্ঠানিকভাৱে কাম কৰিব পাৰে। চিন সমাজৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে চিন সংগীতৰ প্ৰচাৰ আৰু পৰিৱেশন। ইয়াৰ জৰিয়তে বাদ্যযন্ত্ৰটো শিকিবলৈ, আনৰ সৈতে পৰিচিত হ'বলৈ, প্ৰশ্ন কৰিবলৈ আৰু উত্তৰ লাভ কৰিবলৈ সুযোগ সৃষ্টি হয়। ===বাদ্যযন্ত্ৰী=== যুগে যুগে বহু লোকে পেছাগত আৰু অৱশৰ সময়ত গুচিন বজাই আহিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ সৈতে বিশেষভাৱে সাহিত্যিক আৰু ভদ্ৰলোকসকলৰ সম্পৰ্ক আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=399-400}}</ref> কিছুমান সংগীত ৰচনা বিখ্যাত ব্যক্তিসকল যেনে [[কনফুচিয়াছ]], [[ছু ইউয়ান]], [[অ'উয়াং ছিউ]] আৰু [[ছু ছি]]ৰ সৈতে বা [[কবিতাৰ ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ]]ৰ কবিতাৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=403}}</ref> চীনৰ কিছুমান সম্ৰাটেও চিনৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] আছিল। তেওঁ নিজে চিন বজাই থকা এখন চিত্ৰ অংকন কৰিছিল। চিত্ৰখনৰ নাম {{zhp|p=Ting Qin Tu|c=聽琴圖|tr=চিন শুনা}}।<ref>Yang, Xin et al. (1997). ''Three Thousand Years of Chinese Painting''. Page 122.</ref> ====ঐতিহাসিক বাদ্যযন্ত্ৰী==== *[[কনফুচিয়াছ]]: দাৰ্শনিক, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৫১–৪৭৯। {{zhp|p=Kongzi Duyi|c=孔子讀易}} আৰু {{zhp|p=Weibian Sanjue|t=韋編三絕|s=韦编三绝}} আৰু {{zhp|p=Youlan|t=幽蘭|s=幽兰}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[বো য়া]]: [[বসন্ত আৰু শৰৎ যুগ]]ৰ চিনবাদক। {{zhp|p=Gao Shan|c=高山}} আৰু {{zhp|p=Liu Shui|c=流水}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ঝুয়াং ঝৌ|ঝুয়াং জি]]: [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ দাওবাদী দাৰ্শনিক। {{zhp|p=Zhuang Zhou Mengdie|c=莊周夢蝶}} আৰু {{zhp|p=Shenhua Yin|c=神化引}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছু ইউয়ান]] (৩৪০–২৭৮ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব): [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ কবি। {{zhp|p=[[লি ছাও]]|c=離騷}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছাই ইয়ং]]: [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সংগীতজ্ঞ। পৰম্পৰাগতভাৱে {{zhp|p=Qin Cao|c=琴操}}ৰ ৰচয়িতা বুলি গণ্য কৰা হয়। *[[ছাই ৱেনজি]]: ছাই ইয়ঙৰ কন্যা। {{zhp|p=Hujia Shiba-pai|c=胡笳十八拍}} আদি ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছিমা ছিয়াংৰু]]: হান যুগৰ কবি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭৯–১১৭। *[[ঝুগে লিয়াং]] (১৮১–২৩৪): [[তিনিখন ৰাজ্য|তিনিখন ৰাজ্যৰ যুগ]]ৰ চীনা সামৰিক নেতা। এটা কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ নিজৰ দুৰ্গৰ বাহিৰত শান্তভাৱে গুচিন বজাইছিল আৰু ইয়াৰ ফলত শত্ৰু আক্ৰমণকাৰীসকল ভয় খাই আঁতৰি গৈছিল। *[[জি কাং]]: বাঁহবনৰ [[সাতজন ঋষি]]ৰ অন্যতম। তেওঁ সংগীতজ্ঞ আৰু কবি আছিল আৰু {{zhp|p=Qin Fu|c=琴賦}} নামৰ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। *[[লি বাই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭০১–৭৬২। *[[বাই জুই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭৭২–৮৪৬। *[[ছং হুইজং]]: কলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে বিখ্যাত ছং সম্ৰাট। তেওঁৰ ৰাজপ্ৰাসাদত {{zhp|p=Wanqin Tang|c=萬琴堂|tr=১০,০০০ চিনৰ সভাগৃহ}} আছিল। *[[গুও ছুৱাং]]: ছং ৰাজবংশৰ শেষৰফালৰ দেশপ্ৰেমিক। {{zhp|p=Xiaoxiang Shuiyun|t=瀟湘水雲|s=潇湘水云}} ৰচনাৰ স্ৰষ্টা। ''চিন ছি'', ''ছিনশি বুছ'' আৰু ''ছিনশি ছু'' আদি ধ্ৰুপদী সংগ্ৰহত আৰু শ শ বাদ্যযন্ত্ৰীৰ [[জীৱনী]] অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|五知齋琴譜}}. Volume 1, folio 1, leaf <gold> 18–28.</ref> ====সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰী==== {{Main|সমসাময়িক গুচিন বাদ্যযন্ত্ৰী}} সমসাময়িক ''চিন''বাদকৰ সময়সীমা বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰপৰা বৰ্তমানলৈকে বিস্তৃত। অতীতৰ তুলনাত বৰ্তমানৰ এনে বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে চিন বজোৱাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন কাম আৰু [[পেছা|পেছা]] কৰে। কেৱল পেছাগতভাৱে গুচিন বজোৱা আৰু গৱেষণা কৰা বাদ্যযন্ত্ৰী অতি কম। চিনবাদকসকল আন সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰতো পাৰদৰ্শী হ'ব পাৰে, যেনে কলা। তেওঁলোকে সংগীত সম্পৰ্কীয় বিষয়ত স্বতন্ত্ৰ গৱেষণাও কৰিব পাৰে। বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আন বাদ্যযন্ত্ৰও বজায় আৰু সংগীত পৰিৱেশন বা বক্তৃতা দিয়ে। ==পৰিৱেশন== [[File:Guqin range.svg|thumb|''চিন''ৰ স্বৰৰ পৰিসৰ]] [[File:Guqin Letter Notation (2025).png|alt=পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা গুচিনৰ স্বৰলিপি|thumb|পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ''গুচিন''ৰ স্বৰলিপি। বাঁওফালৰ আখৰবোৰে মুকলি তাঁৰৰ স্বৰ আৰু ওপৰৰ বিন্দুবোৰে ১ৰপৰা ১৩লৈ ''হুই'' সূচায়]] ''চিন'' পৰিৱেশনৰ সময়ত বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সম্পূৰ্ণ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বিভিন্ন কৌশল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। শতিকা জুৰি ''চিন''ৰ বাবে বিশেষভাৱে বহুতো স্বৰলিপি বিকশিত হৈছে। লগতে তেওঁলোকৰ বাবে জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰাচীন সংগীত ৰচনাৰ এটা বৃহৎ ভঁৰাল আছে। ===বজোৱাৰ কৌশল=== {{Main|গুচিন বজোৱাৰ কৌশল}} ''চিন''ৰ স্বৰক তিনিটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ "শব্দ" হিচাপে ভাগ কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=san yin|c={{linktext|散音}}}}, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "মুক্ত শব্দ।" সোঁহাতৰ আঙুলিৰে মুক্ত তাঁৰ বজাই উৎপন্ন কৰা মৌলিক কম্পনাংক এই শব্দৰ সৃষ্টি কৰে। দ্বিতীয়টো হৈছে সোঁহাতেৰে তাঁৰ বজাই বাঁওহাতেৰে তাঁৰৰ নিৰ্দিষ্ট স্বৰস্থানত লাহেকৈ স্পৰ্শ কৰা। ইয়াৰ ফলত স্পষ্ট শব্দ সৃষ্টি হয়। ইয়াক {{zhp|p=fan yin|c={{linktext|泛音}}|l=ভাসমান শব্দ}} বা অধিসুৰ [[হাৰ্মনিক]] বুলি কোৱা হয়। পাশ্চাত্য সংগীতত ইয়াৰ সমতুল্য কৌশল হৈছে [[তাঁৰৰ অধিসুৰ]] বা ''ফ্লাজিঅ'লেট''। গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বৰসমূহক ''হুই'' বুলি কোৱা হয়। ''চিন''ৰ সন্মুখভাগত মাইকা বা শামুকৰ খোলাৰে নিৰ্মিত ১৩টা উজ্জ্বল বগা বিন্দুৰে এইবোৰ চিহ্নিত কৰা হয়। এই বিন্দুবোৰ তাঁৰৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নিৰ্দিষ্ট ভাগত থাকে। "স্ফটিকস্বচ্ছ সুৰেলা" অধিসুৰ কেৱল এই ''হুই''সমূহত সঠিকভাৱে তাঁৰ স্পৰ্শ কৰিলেহে সৃষ্টি কৰিব পাৰি। তৃতীয়টো হৈছে {{zhp|p=an yin|c={{linktext|按音}}/{{linktext|案音}}|l=চাপ দিয়া শব্দ}}।<ref>{{lang|zh|案}} is a dated variant of {{lang|zh|按}}</ref> ইয়াক কেতিয়াবা {{zhp|p=shi yin|c={{linktext|實}}音|l=পূৰ্ণ শব্দ}} বা {{zhp|p=zou yin|c={{linktext|走}}音|l=পৰিৱৰ্তনশীল শব্দ}} বুলিও কোৱা হয়। এইবোৰ অধিকাংশ চিন ৰচনাৰ মুখ্য সমাপ্তিসূচক স্বৰ। ''আন ইন'' বজাবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বাঁওহাতৰ বুঢ়া আঙুলি, মধ্যমা বা অনামিকা আঙুলিৰে ফলকৰ ওপৰত এটা নিৰ্দিষ্ট স্বৰত তাঁৰটো চাপি ধৰে আৰু সোঁহাতেৰে তাঁৰটো বজায়। তাৰ পিছত স্বৰ সলনি কৰিবলৈ বাঁওহাতখন ওপৰলৈ বা তললৈ পিছলাই নিব পাৰে। ''ছুনজিয়ান গুচিন ঝিফা পুঁজি জিলান'' নামৰ গ্ৰন্থখন অনুসৰি চিনত প্ৰায় ১,০৭০টা বিভিন্ন আঙুলিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়েহে চীনা আৰু পাশ্চাত্য দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিয়ালৰ ভিতৰত চিন সম্ভৱতঃ সৰ্বাধিক বজোৱাৰ কৌশল থকা বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref>Guo, Ping. ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|古琴丛谈}}. Page 112.</ref> অধিকাংশ কৌশল বৰ্তমান অচল। তথাপি প্ৰায় ৫০টা কৌশল আধুনিক পৰিৱেশনত এতিয়াও দেখা যায়। কেতিয়াবা গুচিন [[ভায়লিন]]ৰ [[ধনু (সংগীত)|ধনু]] ব্যৱহাৰ কৰিও বজাব পাৰি।<ref>{{cite news |last1=Xing |first1=Wen |title=Plucking a new sound from history |url=https://www.chinadailyhk.com/hk/article/205139 |access-date=30 August 2026 |work=[[China Daily]] (Hong Kong edition) |date=15 April 2020 |language=en}}</ref> ইয়াৰ শব্দ চেলোৰ দৰে, কিন্তু অধিক কৰ্কশ। <gallery class="center"> Image:Qintech Tiao.PNG|{{lang|zh|〈挑〉}} তিয়াও Image:Qintech Gou.jpg|{{lang|zh|〈勾〉}} গোউ Image:Qintech Pi.PNG|{{lang|zh|〈擘〉}} বো Image:Qintech Bo.jpg|{{lang|zh|〈撥〉}} বো </gallery> ওপৰৰ চাৰিখন চিত্ৰ এখন পুৰণি হাতপুথিৰপৰা লোৱা হৈছে।<ref>Zhang, He. ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}}. Volume 1, leaves 39, 40, 43 and 47.</ref> ===স্বৰলিপি=== {{Listen | type = music | header = তলৰ ৰেকৰ্ডিংসমূহ ২০১৩ চনত কৰা হৈছিল | filename = Guqin-Yangguan Sandie.ogg | title = Yangguan Sandie《陽關三疊》 "ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি" | description = ''Qinxue Rumen''{{zhi|t=琴學入門}} (1867)ৰ পৰা | filename2 = Guqin-Zuiyu_Changwan.ogg | title2 = Zuiyu Changwan《醉漁唱晚》 "মত্ত মাছমৰীয়াৰ সন্ধিয়াৰ গীত" | description2 = ''Tianwen Ge Qinpu'' {{zhi|t=天聞閣琴譜}} (1876)ৰ পৰা }} {{Main|গুচিনৰ স্বৰলিপি}} {{See also|চিনপু}} [[File:Youlan.jpg|thumb|''ইউলান''ৰ প্ৰথম অংশ। ইয়াত ৰচনাখনৰ নাম "জিয়েশি দিয়াও ইউলান নং ৫", ৰচনাখনৰ উৎপত্তিৰ বৰ্ণনা কৰা প্ৰস্তাৱনা আৰু দীঘল হাতৰ আখৰত লিখা স্বৰলিপি দেখা যায়। ]] {{wikisource|zh|碣石調幽蘭|"জিয়েশি দিয়াও ইউলান" 碣石調幽蘭}} লিখিত ''চিন'' সংগীতে পোনপটীয়াকৈ কোনটো স্বৰ বজাব লাগে সেয়া উল্লেখ নকৰিছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সুৰ, আঙুলিৰ স্থান আৰু বজোৱাৰ কৌশলৰ বিৱৰণ থকা এটা [[স্বৰলিপি|বাদ্য স্বৰলিপি]] লিখা হৈছিল। ইয়াত এটা ৰচনা কেনেকৈ বজাব লাগে তাৰ ধাপে ধাপে পদ্ধতি আৰু বিৱৰণ আছিল। কিছুমান স্বৰলিপিত [[গংছে স্বৰলিপি|গংছে]] পদ্ধতিৰে স্বৰ আৰু [[ছন্দ]] বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। আধুনিক [[সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি]]ৰ আটাইতকৈ পুৰণি উদাহৰণ প্ৰায় দ্বাদশ শতিকাৰপৰা পোৱা যায়। টাং যুগৰ আগৰ সংগীত স্বৰলিপিৰ এটা ৰূপ মাত্ৰ এখন পাণ্ডুলিপিত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই পাণ্ডুলিপিখন সপ্তম শতিকাৰ আৰু ইয়াৰ নাম {{zhp|p=[[জিয়েশি দিয়াও ইউলান]]|c=碣石調幽蘭|tr=শিলৰ ফলকৰ সুৰত অকলশৰীয়া অৰ্কিড}}। ইয়াক {{zhp|p=wenzi pu|c={{linktext|文|字}}譜|l=লিখিত স্বৰলিপি}} নামৰ দীঘল হাতৰ আখৰৰ ৰূপত লিখা হৈছিল। ইয়াক [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ ইয়ং মেনঝৌৱে ({{lang|zh|雍門周}}) সৃষ্টি কৰা বুলি কোৱা হয়। ইয়াত সাধাৰণ লিখিত [[চীনা আখৰ]] ব্যৱহাৰ কৰি সকলো বিৱৰণ দিয়া হৈছিল। পিছত [[টাং ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত ছাও ৰৌ ({{lang|zh|曹柔}}) আৰু আনসকলে এই স্বৰলিপি সৰল কৰে। তেওঁলোকে আখৰৰ কেৱল গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশসমূহ, যেনে তাঁৰৰ সংখ্যা, বজোৱাৰ কৌশল, ''হুই''ৰ সংখ্যা আৰু তাঁৰ চপা আঙুলিৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি সেইবোৰ এটা আখৰত সংযুক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত কেইটামান স্বৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ দুটা শাৰী লিখাৰ পৰিৱৰ্তে এটা আখৰেই এটা [[সংগীতৰ স্বৰ|স্বৰ]], আনকি কেতিয়াবা নটা স্বৰলৈকে, বুজাব পৰা হ'ল। এই স্বৰলিপিৰ নাম {{zhp|p=jianzi pu|c={{linktext|減}}字譜|l=সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি}}। চিনৰ স্বৰলিপিৰ ক্ষেত্ৰত ই এটা ডাঙৰ অগ্ৰগতি আছিল। ইমানেই সফল হৈছিল যে [[মিং ৰাজবংশ]]ৰপৰা বহুতো {{zhp|p='''qinpu'''|c=琴{{linktext|譜}}|tr=চিন স্বৰলিপি সংগ্ৰহ}} প্ৰকাশ পায়। ইয়াৰে আটাইতকৈ বিখ্যাত আৰু উপযোগী আছিল "ছেনছি মিপু।" ইয়াক মিং ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপকৰ ১৭তম পুত্ৰ [[ঝু ছুৱান]]ে সংকলন কৰিছিল।<ref>Zhu, Quan. ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|神竒秘譜}}.</ref> ১৯৬০ৰ দশকত ঝা ফুচিয়ে ১৩০টাতকৈ অধিক চিনপু আৱিষ্কাৰ কৰে। এইবোৰত ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক লিখিত সংগীত ৰচনা আছিল। মিং ৰাজবংশৰ আগতে সংকলিত বহুতো চিনপু বৰ্তমান হেৰাই গৈছে আৰু বহুতো ৰচনা শ শ বছৰ ধৰি বজোৱা হোৱা নাই।<ref>Zha, Fuxi. ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|存見古琴曲譜輯覽}}. Pages 3-44.</ref> ===সংগীতৰ ভঁৰাল=== [[File:Kam Hok Yap Mun-Yeung Kwan Sam Tip.jpg|thumb|''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}} (১৮৬৪)ৰ স্বৰলিপিত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত বিন্দু আৰু [[গংছে স্বৰলিপি]] ব্যৱহাৰ কৰি ছন্দ আৰু স্বৰ দেখুওৱা হৈছে। ]] চিনৰ ৰচনাসমূহ সাধাৰণতে তিনিৰপৰা আঠ মিনিট দীঘল হয়। আটাইতকৈ দীঘল ৰচনা হৈছে {{zhp|p=Guangling San|c=廣陵散}}, যাৰ দৈৰ্ঘ্য ২২ মিনিট। আন বিখ্যাত ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত {{zhp|p=Liu Shui|c=流水|tr=বৈ যোৱা পানী}}, {{zhp|p=[[Yangguan]] San Die|t=陽關三疊|s=阳关三叠|tr=ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি}}, {{zhp|p=Meihua San Nong|c=梅花三弄|tr=[[প্লাম ফুল]] বিষয়ৰ তিনিটা ৰূপান্তৰ}}, {{zhp|p=Xiao Xiang Shui Yun|c=瀟湘水雲|tr=[[ছিয়াও নদী|ছিয়াও]] আৰু [[ছিয়াং নদী|ছিয়াং]] নদীৰ ওপৰৰ কুঁৱলী আৰু মেঘ}}, আৰু {{zhp|p=Pingsha Luo Yan|c=平沙落雁|tr=[[বালিচৰত অৱতৰণ কৰা বনৰীয়া হাঁহ]]}} উল্লেখযোগ্য। সাধাৰণতে এজন বাদ্যযন্ত্ৰীৰ প্ৰায় দহটা ৰচনাৰ এটা ভঁৰাল থাকে আৰু তেওঁ সেইবোৰ অতি ভালদৰে বজাবলৈ চেষ্টা কৰে। সুযোগ বা ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁ নতুন ৰচনা শিকে। বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে সাধাৰণতে জনপ্ৰিয় আৰু ভালদৰে লিপিবদ্ধ কৰা ৰূপ শিকে আৰু প্ৰায়ে ৰেকৰ্ডিংক সহায় হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। প্ৰতিষ্ঠিত বা প্ৰাচীন ৰচনা ভালদৰে বজোৱাৰ উপৰি অতি দক্ষ চিনবাদকে [[সংগীত ৰচনা]] বা [[সংগীতৰ তাৎক্ষণিক সৃষ্টি|তাৎক্ষণিকভাৱে সংগীত সৃষ্টি]] কৰিব পাৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সৈতে গভীৰ পৰিচয় আৰু উচ্চ দক্ষতা প্ৰয়োজন। বহুতো চিন সংগীত ৰচনা প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন দৃশ্যৰ আধাৰত নিৰ্মিত [[চিত্ৰসংগীত]]। ====ৰূপান্তৰ==== '''''দাপু''''' ({{lang|zh|打譜}}) হৈছে পুৰণি স্বৰলিপিক বজাব পৰা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া। চিনৰ স্বৰলিপিত [[স্বৰৰ দৈৰ্ঘ্য]], [[লয়]] বা [[ছন্দ]] পোনপটীয়াকৈ উল্লেখ নকৰাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে এইবোৰ নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। সাধাৰণতে চিনবাদকে শিক্ষক বা গুৰুৰপৰা ৰচনাৰ ছন্দ শিকে। তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সন্মুখত বহে আৰু ছাত্ৰজনে গুৰুজনৰ বজোৱা নকল কৰে। শিক্ষকজন কোনো অংশ কেনেকৈ বজাব লাগে সেয়া নিশ্চিত নহ'লে তেতিয়াহে স্বৰলিপিৰ সহায় লোৱা হয়। সেইবাবে পৰম্পৰাগত চিনপুত ছন্দৰ উল্লেখ নাথাকে। অৱশ্যে ছিং ৰাজবংশৰ শেষৰফালে কেইখনমান চিনপুত বিন্দুৰ দৰে বিভিন্ন ছন্দসূচক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। শিক্ষক নাথাকিলে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নিজে ছন্দ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে চিন সংগীতত ছন্দ আৰু সুৰ নাছিল। বিংশ শতিকালৈকে ''জিয়ানজি পু'' স্বৰলিপিৰ সলনি আন পদ্ধতি ব্যৱহাৰৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল। এতিয়ালৈ এই প্ৰচেষ্টা সফল হোৱা নাই। বিংশ শতিকাৰপৰা চিন সংগীত সাধাৰণতে চিনৰ স্বৰলিপিৰ ওপৰত [[দণ্ড স্বৰলিপি]]সহ ছপা কৰা হয়। চিনৰ স্বৰলিপি উপযোগী, যুক্তিসংগত, সহজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে স্বৰলিপি পঢ়িবলৈ জানিলে ৰচনা শিকাৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত পদ্ধতি। সেয়েহে ই চিনবাদকৰ বাবে অতি মূল্যৱান আৰু ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব নোৱাৰি। [[File:QXCS tab.JPG|thumb|''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}} (১৯১০)ত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত এটা জালিকাযুক্ত অধিক বিশদ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। সোঁফালৰ ৰেখাই স্বৰ, মাজৰ অংশই ছন্দ আৰু বাঁওফালৰ অংশই চিনৰ স্বৰলিপিৰ সৈতে ছন্দৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। ]] এটা প্ৰবাদ আছে যে "চুটি ৰচনাৰ বাবে তিনিমাহ আৰু দীঘল ৰচনাৰ বাবে তিনিবছৰ {{bracket|দাপু সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ}} লাগে।" বাস্তৱত এখন ৰচনাৰ দাপু কৰিবলৈ ইমান সময় নালাগিবও পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কেৱল ৰচনাখন মুখস্থ কৰাই নহয়, আঙুলিৰ ব্যৱহাৰ, ছন্দ আৰু সময়ো সঠিক কৰিব লাগে। তাৰ পিছত ৰচনাখনত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিব লাগে। সেয়েহে এটা ৰচনা অতি উচ্চ মানদণ্ডত বজাবলৈ উপযুক্তভাৱে দাপু সম্পূৰ্ণ কৰাত সঁচাকৈয়ে কেইমাহ বা কেইবছৰ লাগিব পাৰে। ====চিন সংগীতৰ ছন্দ==== চিন সংগীতত ছন্দ আছে আৰু স্বৰলিপিত ইয়াক কেৱল অস্পষ্টভাৱে দেখুওৱা হয় বুলি ইতিমধ্যে আলোচনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.silkqin.com/08anal/rhtm.htm |title=Rhythm in Early Ming Qin Tablature |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> স্বৰলিপিত পুনৰাবৃত্ত আৰ্হি, বাক্যাংশৰ চিহ্ন বা স্বৰলিপি সজোৱাৰ ধৰণৰ দৰে ছন্দৰ সংকেত থাকে। চিনপুৰ ইতিহাসত ছন্দ অধিক স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ বহুতো চেষ্টা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মাত্ৰা চিহ্নিত কৰিবলৈ বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম পদ্ধতি আছিল। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকৰ ''Qinxue Congshu'' স্বৰলিপি সংগ্ৰহৰ সংকলকসকলৰ অন্যতম বৃহৎ কাম আছিল ছন্দক বৃহৎ পৰিসৰত নিয়মিত কৰা। লিখিত স্বৰলিপিটো দুটা স্তম্ভত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰথমটো পুনৰ প্ৰায় তিনিটা শাৰীৰ জালিকাত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো শাৰীয়ে ব্যৱহৃত স্বৰলিপি অনুসৰি গীতৰ কথা, ''গংছে'' স্বৰলিপি, ''ছে'' স্বৰলিপি, স্বৰ বা মাত্ৰাৰ বিভিন্ন সংমিশ্ৰণ দেখুৱাইছিল। দ্বিতীয় স্তম্ভটো চিনৰ স্বৰলিপিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাশ্চাত্য সংগীতজ্ঞসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে চিন সংগীতৰ ছন্দ সলনি হ'ব পাৰে। প্ৰথমতে এটা মাত্ৰা স্থিৰ হোৱা যেন লাগিলেও পিছত মাত্ৰা সলনি হয়। ইয়াৰ কাৰণ চিনবাদকে পৰিৱেশনৰ সময়ত মুক্ত ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কোনটো ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব সেয়া বাদ্যযন্ত্ৰীৰ অনুভূতি আৰু ৰচনাখনৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অৱশ্যে কিছুমান ৰচনাত স্থিৰ ছন্দৰ অংশ থাকে আৰু সেইবোৰ সাধাৰণতে একে ধৰণে বজোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে ''Meihua Sannong''ৰ মুখ্য বিষয়টো স্থিৰ ছন্দত থাকে। কিছুমান ৰচনাৰ কিছুমান অংশত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিবলৈ অধিক জোৰে আৰু দ্ৰুতভাৱে বজাব লাগে। ''Guangling San'' আৰু ''Xiaoxiang Shuiyun''ৰ মধ্যভাগ ইয়াৰ উদাহৰণ। আন কিছুমান ৰচনা, যেনে ''Jiu Kuang'', গোটেই ৰচনাখনত স্থিৰ ছন্দ থাকে। ==বাদ্যযন্ত্ৰৰ গঠন== [[File:QXCS1front.jpg|thumb|''Qinxue Congshu'' নামৰ চিনৰ স্বৰলিপি সংগ্ৰহ]] ধ্বনিবিজ্ঞানৰ নিয়মে গুচিনৰ সাধাৰণ আকৃতি আৰু গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিলেও ইয়াৰ বাহ্যিক ৰূপত অলংকৰণ আৰু মূল গঠনৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে। [[ছং ৰাজবংশ|ছং যুগ]]ৰপৰা চিনৰ স্বৰলিপিসমূহত বহুতো চিনৰ আকৃতি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। অৱশ্যে সকলোবোৰে ধ্বনিবিজ্ঞান আৰু [[প্ৰতীকবাদ]]ৰ কিছুমান মৌলিক নিয়ম মানি চলে। চিনত [[ৰেচম]] বা [[ধাতু]]-[[নাইলন]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগত নিয়ম অনুসৰি সেইবোৰ সুৰ কৰা হয়। প্ৰাচীন গুচিন কাঠ আৰু পকোৱা ৰেচমৰ তাঁৰেৰে নিৰ্মিত আছিল। অলংকৰণত মুকুতাৰ খোলা বা একে ধৰণৰ সামগ্ৰীৰে নিৰ্মিত অন্তৰ্ভুক্ত বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে [[ধ্বনিফলক]] চীনা পেৰাছল গছৰ কাঠ ''[[Firmiana simplex]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে [[স্বৰ্গ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তলৰ ফলক চীনা কেটালপা গছৰ কাঠ ''[[Catalpa ovata]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সমতল আকৃতিয়ে [[পৃথিৱী]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰ সাধাৰণতে ''[[Cunninghamia]]'' বা একে ধৰণৰ আন কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত প্ৰলেপ কেঁচা বাৰ্নিচ আৰু গুড়ি কৰা হৰিণৰ শিং মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ শুকাবলৈ কেইবামাহো লাগিব পাৰে। সময়ৰ লগে লগে প্ৰলেপত ফাট সৃষ্টি হয়। এই ফাটবোৰে কাঠ আৰু বাৰ্নিচৰ ভিতৰৰ চাপ কমাই বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ শব্দ উন্নত কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পুৰণি গুচিনৰ বয়স ''দুৱানৱেন'' ({{lang|zh|斷紋}}) নামৰ সাপৰ দৰে ফাটৰ আৰ্হিৰপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। ===নিৰ্মাণ=== {{Main|গুচিনৰ নিৰ্মাণ}} পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে ধাতু, কাঠ, পানী, জুই আৰু পৃথিৱী—এই [[চীনা দৰ্শনৰ পাঁচ মৌল|পাঁচটা মৌল]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। পিছত [[ঝৌ ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত [[ঝৌ ৱেন ৱাং]]ে পুত্ৰ [[বোয়িকাও]]ৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰিবলৈ ষষ্ঠ তাঁৰ যোগ কৰিছিল। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী [[ঝৌ উ ৱাং]]ে [[শ্বাং ৰাজবংশ]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত সৈন্যসকলক উৎসাহিত কৰিবলৈ সপ্তম তাঁৰ যোগ কৰিছিল। পৃষ্ঠৰ ১৩টা {{zhp|p=hui|c={{linktext|徽}}}} বছৰৰ ১৩টা মাহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অতিৰিক্ত ১৩তম মাহটো [[চীনা দিনপঞ্জী|চান্দ্ৰ দিনপঞ্জী]]ৰ অধিমাহ। ওপৰৰ ফলকখনৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে স্বৰ্গ আৰু তলৰ ফলকখনৰ সমতল আকৃতিয়ে পৃথিৱীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ''চিন''ৰ সম্পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্য চীনা জোখত ৩ ''ছি'', ৬ ''ছুন'' আৰু ৫ ''ফেন'' ({{lang|zh|{{linktext|三|尺|六|寸|五|分}}}})। ইয়াৰদ্বাৰা বছৰৰ ৩৬৫টা দিনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়।<ref>This can vary depending on the period's measurement standard or the maker's preference.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন অংশৰ নিজা অৰ্থ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত "ড্ৰেগন পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|龍|池}}|s=龙池}}) আৰু "ফিনিক্স পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|鳳|沼}}|s=凤沼}}) আদি নাম অধিক স্পষ্ট। [[File:Qin part names.png|thumb|center|650px|চিনৰ সন্মুখ, ভিতৰ আৰু পিছফালৰ অংশসমূহৰ নাম]] ===তাঁৰ=== {{Main|গুচিনৰ তাঁৰ}} [[File:Qin Strings.jpg|thumb|বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ চিনৰ তাঁৰ। ওপৰৰপৰা তললৈ: ({{lang|zh|太古琴絃}}) তাইগু ৰেচমৰ চিনৰ তাঁৰ ({{lang|zh|中清}} জোংছিং মাপ) আৰু 'তাঁৰৰ আঠা'ৰ পাত্ৰ ({{lang|zh|絃{{linktext|膠}}), ({{lang|zh|上音牌琴弦}}) ছাংইন ছাংহাই সংৰক্ষণাগাৰৰ মানৰ চিনৰ তাঁৰ (ধাতু-নাইলন), ({{lang|zh|虎丘古琴絃}}) হুচিউ ৰেচমৰ তাঁৰ]] শেহতীয়াকৈলৈকে গুচিনৰ তাঁৰ সদায় বিভিন্ন ডাঠতাৰ পকোৱা [[ৰেচম]]ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অধিকাংশ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা [[তীখা]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ এটা কাৰণ হৈছে উচ্চমানৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ অভাৱ আৰু আনটো কাৰণ হৈছে নতুন তাঁৰৰ অধিক স্থায়িত্ব আৰু উচ্চ শব্দ। ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্দিষ্টসংখ্যক ৰেচম সূতা একেলগে লৈ তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু সেইবোৰ দৃঢ়ভাৱে পকোৱা হয়। তাৰ পিছত পকোৱা সূতাৰ গোটটো এটা কাঠামোৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই প্ৰাকৃতিক [[আঠা]]ৰ বিশেষ মিশ্ৰণেৰে ভৰা পাত্ৰত ডুবাই ৰখা হয়। আঠাই সূতাবোৰক একেলগে সংযুক্ত কৰে। তাঁৰবোৰ উলিয়াই শুকাবলৈ দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত উপযুক্ত দৈৰ্ঘ্যত কটা হয়। ওপৰৰ ডাঠ তাঁৰবোৰ, অৰ্থাৎ প্ৰথমৰপৰা চতুৰ্থ তাঁৰলৈ, মসৃণ কৰিবলৈ মূল অংশৰ চাৰিওফালে পাতল ৰেচমৰ সূতা মেৰিয়াই দিয়া হয়। পুৰণি হাতপুথি অনুসৰি তাঁৰৰ তিনিটা বিশেষ ডাঠতাৰ মাপ আছিল। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=taigu|c=太古|l=মহাপ্ৰাচীন}}, যিটো মানক মাপ। {{zhp|p=zhongqing|c=中清|l=মধ্যম স্বচ্ছতা}} তুলনামূলকভাৱে পাতল আৰু {{zhp|p=jiazhong|c=加重|l=অতিৰিক্ত ডাঠ}} অধিক ডাঠ। ''Yugu Zhai Qinpu'' অনুসৰি ''zhongqing'' আটাইতকৈ ভাল। বৰ্তমান ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ মাপৰ মানক ছুজৌৰ ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্মাতা পান গুওহুই ({{lang|zh|潘國輝}})য়ে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। যদিও অধিকাংশ সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে, কিছুমানে কয় যে এই তাঁৰে স্বৰৰ সূক্ষ্মতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেচমৰ তাঁৰক সলনি কৰিব নোৱাৰে। ইয়াৰ উপৰি নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰে পুৰণি চিনৰ কাঠ ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে। বহুতো পৰম্পৰাবাদীয়ে বাঁওহাতৰ আঙুলি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ শব্দক চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য বুলি গণ্য কৰে। আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ অতীতত অতি মসৃণ আছিল। বৰ্তমান এইবোৰত সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে যাতে পিছলাই নিয়াৰ শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ২০০৭ চনৰ আশে-পাশে নাইলনৰ মূল অংশ থকা আৰু নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা নতুনপ্ৰকাৰৰ তাঁৰ উৎপাদন কৰা হয়। এইবোৰ সম্ভৱতঃ পাশ্চাত্যৰ [[কেটগাট]] তাঁৰৰ অনুকৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.silkqin.com/03qobj.htm#naganewsilk |author=John Thompson |title=Misuse of the words "silk strings" |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> ইয়াৰ শব্দ ধাতু-নাইলন তাঁৰৰ দৰে যদিও ধাতৱীয় সুৰ নাথাকে। পৰম্পৰাবাদীসকলে ধাতু-নাইলন তাঁৰ অপছন্দ কৰাৰ এইটো এটা মুখ্য কাৰণ। নাইলনৰ তাঁৰ মানক স্বৰত সুৰ কৰিব পাৰি আৰু সহজে ছিঙি নাযায়। জলবায়ু সলনি হ'লেও ই সুৰ ধৰি ৰাখিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ ক্ষেত্ৰত এনে নহয়। চীনত এই তাঁৰসমূহৰ বিভিন্ন নাম আছে। কিন্তু ১৯৫০ৰ দশকৰ আগতে ৰেচমৰ তাঁৰৰ উৎপাদন বন্ধ হোৱাৰ আগতে ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ দৰে শব্দ কৰা বুলি এইবোৰৰ বিজ্ঞাপন দিয়া হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰবোৰ হাঁহৰ ভৰিৰ আকৃতিৰ অংশৰ সৈতে ({{lang|zh|{{linktext|雁|足}}}})<ref>Gong, Yi. ''Guqin Yanzhoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}. Page 11 and 13.</ref> বান্ধি ৰখা হৈছিল। পিছত এনে এটা সঁজুলি উদ্ভাৱন কৰা হয় যিটো হাঁহৰ ভৰিৰ সৈতে সংযুক্ত কাঠৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ। ইয়াৰ দুয়োফালে [[গুজেং]]ৰ তাঁৰ সুৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাপিনৰ দৰে পিন থাকে। ইয়াৰ সহায়ত গুচিনত তাঁৰ লগাই সুৰ কৰিব পাৰি। ==সুৰ মিলোৱা== [[File:Tuning key for qin (guqin, stringed instrument), China, Han dynasty, 201 BC to 221 AD, gilded bronze - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09663.JPG|thumb|হান ৰাজবংশৰ সময়ৰ গুচিনৰ সুৰ মিলোৱা চাবি। ছুইডেনৰ ষ্টকহ'মৰ পূব এছিয়া সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] {{Main|গুচিনৰ সুৰসমূহ}} গুচিনত তাঁৰ লগাবলৈ পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰৰ এটা মূৰত মাখিৰ মূৰৰ গাঁঠি ({{zhi|p=yingtou jie|t={{linktext|蠅|頭|結}}|s=蝇头结}}) বান্ধিব লাগে। তাৰ পিছত তাঁৰটো পকোৱা ৰছী ({{zhi|p=rongkou|t={{linktext|絨|剅}}|s=绒扣}})ৰ মাজেৰে পাৰ কৰিব লাগে। এই ৰছীটো চিনৰ মূৰত থকা ফুটাৰে সোমাই তললৈ ওলাই [[সুৰকিলি]] ({{zhi|p=zhen|t={{linktext|軫}}|s=轸}})ৰ মাজেৰে যায়। তাঁৰটো দলং ({{zhi|p=yueshan|c=岳山}})ৰ ওপৰেৰে, পৃষ্ঠৰ ফলকৰ ওপৰেৰে আৰু নাট ({{zhi|p=longyin|c=龍齦|tr=ড্ৰেগনৰ দাঁত}})ৰ ওপৰেৰে পিছফাললৈ যায়। তাত তাঁৰটোৰ মূৰটো দুটা ভৰিৰ এটাৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই দিয়া হয়। এই ভৰিক {{zhi|p=fengzu|c=鳳足|tr=ফিনিক্সৰ ভৰি}} বা {{zhi|p=yanzu|c=雁足|tr=হাঁহৰ ভৰি}} বুলি কোৱা হয়। তাৰ পিছত সুৰকিলিৰ সহায়ত তাঁৰৰ সুৰ সূক্ষ্মভাৱে মিলোৱা হয়। কেতিয়াবা সুৰকিলি পিছলি নাযাবলৈ ইয়াৰ চিনৰ দেহৰ সৈতে সংলগ্ন অংশত [[ৰ'জিন]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আটাইতকৈ সাধাৰণ সুৰ হৈছে {{zhp|p=zheng diao|c=正調}}, যিটো [[পেণ্টাটনিক]]। পৰম্পৰাগত চীনা সংখ্যা পদ্ধতিত ইয়াক '''৫ ৬''' ১ ২ ৩ ৫ ৬ বা '''১ ২ ৪ ৫ ৬''' ১ ২ হিচাপে বজাব পাৰি। আজিকালি ইয়াক সাধাৰণতে চি, ডি, এফ, জি, এ, চি আৰু ডি হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়। কিন্তু ঐতিহাসিকভাৱে চিন নিৰ্দিষ্ট স্বৰত সুৰ কৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে ইয়াক ছল, লা, দো, ৰে, মি, ছল, লা হিচাপে বুজিব লাগে। আন সুৰ লাভ কৰিবলৈ মূৰৰফালে থকা সুৰকিলিৰে তাঁৰৰ টান সলনি কৰা হয়। {{zhp|p=manjiao diao|c=慢角調|tr=শিথিল তৃতীয় তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ আৰু {{zhp|p=ruibin diao|t=蕤賔調|s=蕤宾调|tr=উচ্চ পঞ্চম তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৪ ৫ ৭''' ১ ২ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পিছৰটো '''২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ ৩ হিচাপে ৰূপান্তৰিত হয়। ==বজোৱাৰ পৰিৱেশ== [[File:Qin player-MG 18914-IMG 8639-gradient.jpg|thumb|গুচিন বজোৱা এজন বোধিসত্ত্বৰ শিলত খোদিত চিত্ৰ। [[শানছি]]ত পোৱা গৈছে। [[উত্তৰ ৱেই]] ৰাজবংশৰ সময় (৩৮৬–৫৩৪)]] গুচিন প্ৰায় সদায় [[একক পৰিৱেশন|একক]] বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বজোৱা হয়। ইয়াৰ শব্দ অতি নিম্ন হোৱাৰ বাবে অধিকাংশ আন বাদ্যযন্ত্ৰ বা [[বাদ্যদল]]ৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰিব নোৱাৰে। অৱশ্যে ইয়াক ''[[ছিয়াও (বাঁহী)|ছিয়াও]]'' নামৰ মুখেৰে বজোৱা বাঁহীৰ সৈতে, আন ''চিন''ৰ সৈতে বা গান গাই থাকোঁতে বজাব পাৰি। প্ৰাচীন কালত ''[[ছে (বাদ্যযন্ত্ৰ)|ছে]]'' নামৰ ২৫ডাল তাঁৰ আৰু স্থান সলাব পৰা ঘোঁৰা থকা দীঘল জিথাৰক ''চিন''ৰ সৈতে যুগলভাৱে বজোৱা হৈছিল। কিন্তু ''ছে'' বৰ্তমান সংৰক্ষিত হোৱা নাই। অৱশ্যে কিছুমান ''চিনপু''ত দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ যুগল স্বৰলিপি সংৰক্ষিত আছে। বিংশ শতিকাৰ অতি কমসংখ্যক বাদ্যযন্ত্ৰীৰ ভিতৰত ''চিন''বাদক [[উ জিংলু]]ৱে ''চিন''ৰ সৈতে ''ছে'' যুগলভাৱে বজাব জানিছিল। শেহতীয়াকৈ চিনৰ সৈতে আন বাদ্যযন্ত্ৰ সংগত কৰাৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত ''[[শুন (বাদ্যযন্ত্ৰ)|শুন]]'' নামৰ মাটিৰ বাঁহী, ''[[পিপা]]'' নামৰ চাৰিডাল তাঁৰযুক্ত নাচপতি আকৃতিৰ লিউট, ''[[দিজি (বাদ্যযন্ত্ৰ)|দিজি]]'' নামৰ পথালিকৈ বজোৱা বাঁহী আদি উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ মূলতঃ পৰীক্ষামূলক উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিনৰ সৈতে সংগত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বাদ্যযন্ত্ৰৰ শব্দ কোমল হোৱা উচিত আৰু চিনৰ শব্দ ঢাকি পেলোৱা উচিত নহয়। সেইবাবে সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা ''ছিয়াও'' হৈছে এফ স্বৰত সুৰ কৰা ''চিন ছিয়াও'' ({{lang|zh|琴簫}})। ই সাধাৰণ ''ছিয়াও''তকৈ সৰু। যদি কোনোবাই চিনৰ গীত গায়, তেন্তে চীনত প্ৰচলিত [[অপেৰা]] বা [[লোকসংগীত]]ৰ শৈলীত গোৱা উচিত নহয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে অতি নিম্ন আৰু গভীৰ স্বৰত গোৱা উচিত। গোৱাৰ স্বৰৰ পৰিসৰ ডেৰ সপ্তকৰ অধিক হোৱা উচিত নহয়। গোৱাৰ শৈলী [[শি (কবিতা)|টাং কবিতা]] আবৃত্তি কৰাৰ শৈলীৰ সৈতে মিল আছে। চিনৰ গীত সম্পূৰ্ণৰূপে উপভোগ কৰিবলৈ কিছুমান চিনবাদকে ব্যৱহাৰ কৰা এই অস্বাভাৱিক গায়ন শৈলীৰ সৈতে অভ্যস্ত হ'ব লাগে। ইয়াৰ ভিতৰত ঝা ফুচি উল্লেখযোগ্য। পৰম্পৰাগতভাৱে চিন কোনো এজন ব্যক্তিয়ে নীৰৱ [[সংগীত কক্ষ]] বা [[কোঠা (স্থাপত্য)|কোঠা]]ত, বা কেইজনমান বন্ধুৰ সৈতে বজাইছিল। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইতো ইয়াক বজোৱা হৈছিল। বৰ্তমান বহুতো চিনবাদকে বৃহৎ [[সংগীতানুষ্ঠান]] গৃহত পৰিৱেশন কৰে। শব্দ বৃদ্ধি কৰিবলৈ সাধাৰণতে বৈদ্যুতিক পিকআপ বা [[মাইক্ৰ'ফোন]] ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। বহুতো চিনবাদকে [[গুচিন সমাজৰ তালিকা|য়াজি]]ত অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াত চিনবাদক, সংগীতপ্ৰেমী বা [[চীনা সংস্কৃতি]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী যিকোনো লোকে মিলিত হৈ চিনৰ বিষয়ে আলোচনা আৰু চিন বজাব পাৰে। প্ৰকৃততে ''য়াজি''ৰ উৎপত্তি [[চীনা পণ্ডিতৰ চাৰিটা কলা]]—চিন, [[গো (বৰ্ড খেল)|গো]], [[চীনা কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফী]] আৰু [[চীনা চিত্ৰকলা|চিত্ৰকলাৰ]] সমন্বয়ে গঠিত এক বহু-মাধ্যম সমাৱেশ হিচাপে হৈছিল। ===চিনৰ আনুষ্ঠানিক ব্যৱহাৰ=== [[File:Ch'en Hung-shou 002.jpg|thumb|চিনসহ এজন ব্যক্তিৰ [[ছেন হুংশৌ]]ৰদ্বাৰা অংকিত চিত্ৰ]] পণ্ডিতসকলৰ সৈতে জড়িত বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে গুচিন আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানতো বজোৱা হৈছিল। চীনত বিশেষকৈ ''[[য়ায়ুয়ে]]'' আৰু কোৰিয়াত ''[[আক]]''ত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[কোৰিয়ান পৰম্পৰাগত পৰিৱেশন কলাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ]]ই এতিয়াও [[মুনম্যো জেৰিয়াক]] নামৰ কনফুচীয়ান আনুষ্ঠানিক সংগীত পৰিৱেশন কৰে। ইয়াত ১১১৬ চনত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]]ৰপৰা য়ায়ুয়ে আমদানি কৰাৰ সময়ৰপৰা সংৰক্ষিত শেষৰ দুটা ''আক'' সংগীত ৰচনা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বাদ্যদলত ''ছেউল'' (ছে) আৰু ''গেউম'' ({{lang|ko|금}}; চিন) থাকে। এই পৰিৱেশনত ব্যৱহৃত কোৰিয়ান ''গেউম'' সাধাৰণ ''চিন''ৰ তুলনাত কিছু বেলেগ। ইয়াত ১৩টাৰ পৰিৱৰ্তে ১৪টা ''হুই'' থাকে আৰু সেইবোৰ অধিসুৰৰ স্থান অনুসৰি সঠিকভাৱে স্থাপন কৰা হোৱা নাই। আন কিছুমান গঠনগত পাৰ্থক্যও আছে। ইয়াৰ আঙুলিৰ কৌশল ''চিন''ৰ জটিল কৌশলতকৈ [[গায়াগেউম]]ৰ কৌশলৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান সমাজত ''চিন'' কেতিয়াও জনপ্ৰিয় নহ'ল। সেইবাবে আনুষ্ঠানিক ''গেউম'' ইয়াৰ এক সংৰক্ষিত ৰূপ হৈ পৰিল আৰু চিনবাদকৰ বাবে প্ৰায় বজাব নোৱাৰা বাদ্যযন্ত্ৰ হৈ পৰিল। কোৰিয়ান পণ্ডিতসকলে চিন গ্ৰহণ নকৰি নিজৰ বাদ্যযন্ত্ৰ [[গোমুংগো]] ({{lang|ko|玄琴}}) সৃষ্টি কৰিছিল। এই বাদ্যযন্ত্ৰই চিনৰ বহুতো পৰম্পৰা আৰু নান্দনিকতা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পণ্ডিতসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে চিনৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছিল। চীনত সাম্ৰাজ্যিক ৰাজদৰবাৰৰ আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত চিনৰ ব্যৱহাৰ অব্যাহত আছিল। [[ছিং ৰাজবংশ]]ৰ ৰাজদৰবাৰৰ সাম্ৰাজ্যিক বলিদানৰ চিত্ৰত ইয়াৰ প্ৰমাণ দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে {{zhi|tr=কৃষিৰ দেৱতাৰ বেদীত বলি আগবঢ়োৱা য়োংঝেং সম্ৰাট|c=雍正祭先農壇圖}} নামৰ ১৭২৩–১৭৩৫ চনৰ চিত্ৰত ইয়াক দেখা যায়।<ref>Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.). CHINA: The Three Emperors 1662—1795. Pages 117, 126 and 127.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন তাঁৰৰ সংখ্যাৰ বহুতো ৰূপো আছিল। [[ছং তাইজং]]ৰ ৰাজত্বকালত এনে ৰূপ দেখা গৈছিল। কিন্তু ৰাজবংশৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে এইবোৰ সংৰক্ষিত নহ'ল। সেয়েহে বৰ্তমান সাধাৰণ ''চিন'' ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জাপানত ''চিন''ক কেতিয়াও আনুষ্ঠানিক সংগীতত গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু [[এডো যুগ]]ৰ শেষৰফালে কিছুমান পণ্ডিত আৰু বৌদ্ধ ভিক্ষুৱে ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছিল। পিছত [[কোটো (বাদ্যযন্ত্ৰ)|কোটো]] ({{lang|ja|琴}}) হিচাপে গুচিনৰ ৰূপ সলনি কৰি সাধাৰণ জাপানী লোকসংগীতত গ্ৰহণ কৰা হয়। ===চিনৰ নান্দনিকতা=== {{main|গুচিনৰ নান্দনিকতা}} চিন বজোৱাৰ সময়ত বহুতো [[নান্দনিকতা|নান্দনিক]] উপাদান জড়িত থাকে। প্ৰথমটো হৈছে সংগীতৰ গুণ। উদাহৰণস্বৰূপে "Pingsha Luoyan"ৰ দ্বিতীয় অংশৰ আৰম্ভণিৰ কেইটামান মাত্ৰাত প্ৰথমে ''নাও'' [[কম্পন]] আৰু তাৰ পিছত তাঁৰডাল ওপৰলৈ আৰু তললৈ পিছলাই নিয়া হয়। শব্দ ইতিমধ্যে নোহোৱা হৈ গ'লেও এই পিছলাই নিয়া অব্যাহত থাকে। সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ নথকা সাধাৰণ ব্যক্তিয়ে প্ৰশ্ন কৰিব পাৰে যে এইটো সঁচাকৈ সংগীত হয় নে নহয়। সাধাৰণতে কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে অতি লাহেকৈ তাঁৰ বজাই অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰে। কিছুমানৰ মতে এনে শব্দ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। তাঁৰৰপৰা জোৰকৈ শব্দ উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তাঁৰে স্বাভাৱিকভাৱে যি শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম, সেই শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ দিয়া উচিত। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কয় যে শব্দ নোহোৱা হোৱাৰ পিছতো তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়াটো চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ ফলত ৰচনাখনত এটা "স্থান" বা "শূন্যতা" সৃষ্টি হয়। অৰ্থাৎ বজাই নথকাকৈ বজোৱা, শব্দ নোহোৱাকৈ শব্দ সৃষ্টি কৰা। দৰ্শকে যেতিয়া বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নোহোৱাকৈ তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়া দেখে, তেতিয়া তেওঁলোকে নিজৰ মনত সেই স্বৰসমূহ পূৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰী, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু শ্ৰোতাৰ মাজত এক সম্পৰ্ক সৃষ্টি হয়। ৰেকৰ্ডিং শুনোতে এইটো সম্ভৱ নহয়, কাৰণ তাত পৰিৱেশকক দেখা নাযায়। ৰেকৰ্ডিং কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক অসুবিধাজনক বুলি ধৰা হ'ব পাৰে, কাৰণ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দটো শ্ৰোতাৰ ওচৰলৈ যিমান সম্ভৱ সিমান স্পষ্টভাৱে পঠিয়াব বিচাৰিব। তথাপি প্ৰকৃততে শব্দ থাকে। এই শব্দ তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়া আঙুলিৰপৰা আহে। অতি ভাল গুচিন, ৰেচমৰ তাঁৰ আৰু সম্পূৰ্ণ নীৰৱ পৰিৱেশত সকলো স্বৰ শুনিব পাৰি। সংগীত শ্ৰোতাতকৈ বাদ্যযন্ত্ৰীক অধিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নথকা সময়তো সংগীতটো শুনিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ পিছলাই নিয়া শব্দক সংগীতৰ [[চি|চি]] বা "জীৱনীশক্তি" বুলি ক'ব পাৰি। প্ৰকৃত শূন্য শব্দ হৈছে স্বৰৰ মাজৰ বিৰতি। অৱশ্যে যদি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ সময়ত শুনিব পৰা শব্দ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, তেন্তে অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ তাঁৰটো লাহেকৈ বজোৱাটো সাধাৰণতে গ্ৰহণযোগ্য।<ref>[http://www.ukchinesemusic.com/londonyoulanqin/yaji_20040905.htm London Youlan Qin Society (2004) Yaji 5 September 2004], 29 July 2006</ref> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== [[File:Hero guqin.jpg|thumb|left|''হিৰো'' চলচ্চিত্ৰত ছু কুৱাংহুৱাই এটা প্ৰাচীন ''চিন'' বজাই থকা দৃশ্য]] উচ্চ সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক হিচাপে চিন চীনা জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ বহু ৰূপত বিভিন্ন মাত্ৰাত দেখা যায়। টেলিভিছনৰ অনুষ্ঠান আৰু চলচ্চিত্ৰকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত চিনৰ উল্লেখ পোৱা যায়। অভিনেতাসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ জ্ঞান প্ৰায়ে সীমিত হয়। সেয়েহে তেওঁলোকে চিনবাদকে আগতে ৰেকৰ্ড কৰা সংগীতৰ সৈতে বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ অভিনয় কৰে। কেতিয়াবা চিনৰ সংগীতৰ পৰিৱৰ্তে ভুলকৈ [[গুজেং]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অভিনয় কৰা হয়। চিনৰ অধিক সঠিক উপস্থাপন [[ঝাং ইমৌ]]ৰ চলচ্চিত্ৰ ''[[হিৰো (২০০২ চলচ্চিত্ৰ)|হিৰো]]''ত দেখা যায়। ইয়াত ছু কুৱাংহুৱাই এখন চোতালৰ দৃশ্যত প্ৰাচীন ৰূপৰ চিন বজায়।<ref>china.org.cn (2003) Guqin Master Xu Kuanghua (http://www.china.org.cn/english/NM-e/55853.htm, 10 January 2009)</ref> সেই সময়ত নামহীন যোদ্ধা আৰু লং স্কাই এখন [[ছিয়াংছি]]ৰ খেলঘৰত যুঁজ কৰে। এই সংগীত [[বেইজিঙৰ কেন্দ্ৰীয় সংগীত সংৰক্ষণাগাৰ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক লিউ লিয়ে বজোৱা সংগীতৰ সৈতে মিল কৰা হৈছিল।<ref>china.org.cn (2002) Composer Achieves Goal with 'Hero' Score (http://www.china.org.cn/english/NM-e/51029.htm, 29 July 2006)</ref> ছুয়ে নিজে চিনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>[http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm China Info Travel] (2002) Guqin Master Xu Kuanghua (29 July 2006) {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060725171951/http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm |date=25 July 2006 }}</ref> ==বৈদ্যুতিক গুচিন== বিংশ শতিকাৰ শেষৰফালে এটা সাধাৰণ গুচিনত বৈদ্যুতিক গীটাৰৰ দৰে চুম্বকীয় পিকআপ সংযোগ কৰি প্ৰথম বৈদ্যুতিক গুচিন বিকশিত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰটোক বাদ্যযন্ত্ৰৰ পৰিবৰ্ধক বা পি এ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে উচ্চ শব্দত বজাব পৰা যায়। ==সম্পৰ্কীয় বাদ্যযন্ত্ৰ== জাপানী [[ইছিগেনকিন]] নামৰ একতাঁৰযুক্ত জিথাৰক ''চিন''ৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ''চিন''ৰ হাতপুথি ''Lixing Yuanya'' {{lang|zh|理性元雅}} (১৬১৮)ত একতাঁৰযুক্ত ''চিন''ৰ বাবে কেইটামান সংগীত ৰচনা অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ''Wuzhi Zhai Qinpu''ত এনে এটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ চিত্ৰ আৰু বিৱৰণ আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Volume 1, folio 2, leaf 10.</ref> আধুনিক ইছিগেনকিন সেই সময়ৰ অলপ পাছতে জাপানত প্ৰথম দেখা যায়। অৱশ্যে বৰ্তমানৰ ইছিগেনকিনৰ ''honkyoku'' 〔{{lang|ja|本曲}}〕 বা মানক সংগীত ভঁৰাল [[শামিছেন]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান [[গোমুংগো]]ৰ সৈতেও গুচিনৰ দূৰৈৰ সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে। কোৰিয়ান সাহিত্যিকসকলে তেওঁলোকৰ চীনা সমকক্ষসকলে যিদৰে ''চিন'' বজাইছিল, সেইদৰে এটা বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব বিচাৰিছিল। ইয়াৰ সংগীত ভঁৰাল মূলতঃ ৰাজদৰবাৰৰ বাদ্যদলে বজোৱা ৰচনাৰ ''গোমুংগো'' অংশ আছিল। ==টোকা== {{reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===চীনা ভাষাত=== *Zha, Fuxi (1958). ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|【存見古琴曲譜輯覽】}}. Beijing: The People's Music Press. {{ISBN|7-103-02379-4}}. *Gong, Yi (1999). ''Guqin Yanzoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}; 2nd ed., rev. inc. 2 CDs. Shanghai: Shanghai Educational Press. {{ISBN|7-5320-6621-5}} *Yin, Wei (2001). ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|【中國琴史演義】}}. Yunnan: People's Press of Yunnan. {{ISBN|7-222-03206-1}}/I‧866 *Guo, Ping (2006). ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|【古琴叢談】}}. Jinan: Shandong Book Press. {{ISBN|7-80713-209-4}} ====চিনপু==== *Zhu, Quan (1425, 2001). ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|【神奇秘譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-973-3}}/J‧284 *Zhou, Zi'an (1722, 2000). ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-864-8}}/J‧237 *Zhang, He (1864, 1998). ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|【琴學入門】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-865-6}}/J‧236 *Yang, Zongji (1910–1931, 1996). ''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-552-5}}/I‧139 *Zhang Yushu et al. (1921). ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|【康熙字典】}}. Shanghai: Shanghai Old Books Distribution Place. ===ইংৰাজী ভাষাত=== *Parabola, Vol XXIII, No. 2, Summer 1998, pp 56–62: J. L. Walker "No Need to Listen! A Conversation Between Sun Yu-ch'in and J. L. Walker" *Gulik, Robert Hans van (1940, 1969). ''The Lore of the Chinese Lute''. 2nd ed., rev. Rutland, Vt., and Tokyo: Charles Tuttle and Sophia University; Monumenta Nipponica. {{ISBN|0-8048-0869-4}} *Lieberman, Fredric (1983). ''A Chinese Zither Tutor: The Mei-an Ch'in-p'u''. Trans. and commentary. Washington and Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|0-295-95941-X}} *Yung, Bell (2008). ''The Last of China's Literati: The Music, Poetry and Life of Tsar The-yun''. Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|978-962-209-916-6}} *Gulik, Robert Hans van (2011). ''The Lore of the Chinese Lute''. 3rd ed. Bangkok: Orchid Press. *Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.) (2005). ''CHINA: The Three Emperors 1662—1795''. London: Royal Academy of Arts. {{ISBN|1-903973-69-4}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wiktionary|গুচিন}} {{commons}} *[http://www.silkqin.com জন থম্পছনৰ গুচিন ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত জিথাৰ] ইংৰাজী ভাষাত চিন আৰু চিনৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ বিষয়ে বহুতো তথ্য। ইয়াত ''Shenqi Mipu''ৰ বিস্তৃত অধ্যয়ন আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণৰ লগতে চিনৰ উৎসৰ বিষয়ে এটা সহায়ক অংশ আছে। *[http://www.metmuseum.org/toah/hd/mqin/hd_mqin.htm শিল্প ইতিহাসৰ হেইলব্ৰুন কালানুক্ৰমত চিন], [[মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট]]ত *[https://www.abc.net.au/radionational/programs/archived/intothemusic/silk-on-wood/3195740 কাঠৰ ওপৰত ৰেচম] [[ৰবাৰ্ট ইঅ'লিনি]]ৰ ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত চিন আৰু মাডাম [[ছাৰ তেহ-য়ুন]]ৰ বিষয়ে এটা বিশেষ ৰেডিঅ' তথ্যচিত্ৰ। ৱেবছাইটটোত হংকঙৰ দেইইন চিন সমাজৰ অনলাইন ভিডিঅ' পৰিৱেশনো আছে। *[http://www.peiyouqin.com/ চীনা গুচিন আৰু স্বৰলিপি] জুডি (পেই-ইউ) ছাঙৰ অতি বিশদ আৰু চিত্ৰসমৃদ্ধ ৱেবছাইট। ইয়াত আঙুলিৰ কৌশলৰ লগতে গঠন, আকৃতি আৰু বিভিন্ন তথ্যৰ ব্যাখ্যা আছে। *[http://www.wdl.org/en/item/297 চীনা জিথাৰৰ সম্পূৰ্ণ অধ্যয়ন] ১৬৭০ চনৰ পৰা *[https://baijiahao.baidu.com/s?id=1573446596541481&wfr=spider&for=pc চীনা গুচিনৰ গোট আৰু ইয়াৰ উৎপত্তিৰ স্থান] অধিকাংশ গুচিন গোট আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণ। ইয়াত সেইবোৰৰ উৎপত্তিৰ বিষয়েও কিছু বিশ্লেষণ আছে। *[https://zhidao.baidu.com/question/308817959.html চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী] গুচিনৰ ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময় বুজিবলৈ চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী। *[http://www.soundofasia.com/guqin.html গুচিনৰ দোকানৰ পৃষ্ঠা] লছ এঞ্জেলছৰ এটা গুচিন দোকানৰ ৱেবছাইট পৃষ্ঠা। iesbuszc14ytrqhxs3na1900hldmj9x 641038 640833 2026-10-02T06:12:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641038 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = গুচিন | image = ZhongNiShi.jpg | background = string | names = চিন, কু-চিন, ছিছিয়ান-চিন | classification = তাঁৰৰ বাদ্য | hornbostel_sachs = ৩১২.২২ | hornbostel_sachs_desc = অসমতাঁৰৰ অৰ্ধনলাকাৰ জিথাৰ | developed = খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দ বা তাতকৈ আগতে | volume = নিম্ন | related = ইছিগেনকিন, গোমুংগো | musicians = | module = {{Infobox Chinese |child = yes |c=古琴 |l=প্ৰাচীন [[:zh:琴|চিন (এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ)]] |p=gǔqín |w=ku³-ch'in² |mi={{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}} |y=gú-kàhm |tl=kóo-khîm |mc={{IPA|gim}} |oc-bs=&ast; {{IPA|[C.ɢ](r)[ə]m}} }} }} {{Infobox intangible heritage | Image = | Caption = | ICH = গুচিন আৰু ইয়াৰ সংগীত | State Party = চীন | Domains = | Criteria = | ID = 61 | Region = এছিয়া-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চল | Year = ২০০৩ | Session = তৃতীয় | List = প্ৰতিনিধিত্বমূলক | Link = | Below = [[File:Unesco Cultural Heritage logo.svg|100px]] | Note = ইউনেস্কোৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য }} '''গুচিন''' ({{lang-en|Guqin}}, {{IPAc-cmn|AUD|zh-gu3qin2.ogg|g|u|3|q|in|2}}) সাতডাল তাঁৰযুক্ত, আঙুলিৰে বজোৱা এবিধ [[চীন|চীনা]] বাদ্যযন্ত্ৰ। প্ৰাচীন কালৰপৰাই এই বাদ্যযন্ত্ৰ ব‍্যৱহৃত হৈ আহিছে। পৰম্পৰাগতভাৱে পণ্ডিত আৰু সাহিত্যিকসকলে ইয়াক সূক্ষ্মতা আৰু পৰিশীলিততাৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বিশেষভাৱে পছন্দ কৰিছিল। ইয়াৰ সৈতে এই উক্তিটো জড়িত—"এজন ভদ্ৰলোকে উপযুক্ত কাৰণ নাথাকিলে নিজৰ ''চিন'' বা ''ছে''ৰপৰা আঁতৰি নাথাকে।" <ref>''লি জি'': কুলি, দ্বিতীয় অংশ {{lang|zh|禮記‧曲禮下}}.</ref> ইয়াৰ সৈতে প্ৰাচীন চীনা দাৰ্শনিক [[কনফুচিয়াছ]]ৰো সম্পৰ্ক আছে। চীনত ইয়াক কেতিয়াবা "চীনা সংগীতৰ পিতৃ" বা "ঋষিসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ" বুলিও কোৱা হয়। গুচিনক ''গুজেং''ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা উচিত নহয়। গুজেং হৈছে আন এটা দীঘল তাঁৰযুক্ত চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াতো পৰ্দা নাথাকে, কিন্তু প্ৰতিটো তাঁৰৰ তলত স্থান সলাব পৰা ঘোঁৰা নামৰ অংশ থাকে। পৰম্পৰাগতভাৱে এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক কেৱল {{zhp|p=qin|c=琴}}<ref>Zhang Yushu et al. ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|康熙字典}}. Folio 28.</ref> বুলি কোৱা হৈছিল। কিন্তু বিংশ শতিকালৈ এই শব্দটো আন বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰৰ বাবেও ব্যৱহাৰ হ'বলৈ ধৰিলে। ইয়াংছিন নামৰ হাতুৰীৰে বজোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ, হুচিন নামৰ ধনুৰে বজোৱা তাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ পৰিয়াল, আৰু পাশ্চাত্যৰ [[পিয়ানো]] ({{zhi|p=gangqin|c=|钢琴}}) আৰু [[ভায়লিন]] ({{zhi|p=xiaotiqin|c=小提琴}}) ইয়াৰ উদাহৰণ। এই বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰিবলৈ পিছত {{zhp|p=gu-|c=古|tr=প্ৰাচীন}} উপসৰ্গটো যোগ কৰা হয়। সেয়েহে বৰ্তমান এই বাদ্যযন্ত্ৰটোক {{tlit|zh|pinyin|guqin}} বুলি কোৱা হয়। ইয়াক {{zhp|p=qixian-qin|c=七絃琴|l=সাতডাল তাঁৰৰ চিন}} বুলিও ক'ব পাৰি। ৰবাৰ্ট হান্স ভান গুলিকৰ ''চীনা লিউটৰ জ্ঞান'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ বাবে গুচিনক কেতিয়াবা ভুলকৈ লিউট বুলিও কোৱা হয়।<ref>John Thompson on the Guqin Silk String Zither (2005) Qin: Lute or Zither? (http://www.silkqin.com/11misc/lute.htm, 29 July 2006)</ref> গুচিন অতি নিম্ন শব্দৰ বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াৰ পৰিসৰ প্ৰায় চাৰিটা সপ্তক আৰু ইয়াৰ মুকলি তাঁৰসমূহ নিম্ন স্বৰপঞ্জীত সুৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰটো মধ্যম চিৰ প্ৰায় দুটা সপ্তক তলত, অৰ্থাৎ চেলোৰ আটাইতকৈ নিম্ন স্বৰৰ সমান। মুকলি তাঁৰ, চাপি ধৰা তাঁৰ আৰু অধিসুৰৰ জৰিয়তে শব্দ সৃষ্টি কৰা হয়। গ্লিছাণ্ডো ব্যৱহাৰ কৰি—অৰ্থাৎ স্বৰবোৰ ইটোৰপৰা সিটোলৈ পিছলাই—ইয়াত পিজিকাটো চেলো, পৰ্দাবিহীন ডাবল বেছ বা স্লাইড গীটাৰৰ দৰে শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ''চিন''ত ১৩টা ''হুই'' ({{lang|zh|{{linktext|徽}}}}) থাকে। এইবোৰে এটা তাঁৰৰ বিভিন্ন স্থান সূচায়। বিভিন্ন ''হুই''ত চাপ দিলে বিভিন্ন স্বৰ সৃষ্টি হয়। ''চিন''ত বহুতো অধিসুৰো সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ইয়াৰে ৯১টা অধিসুৰ সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হয়। পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে প্ৰাচীন চীনা সংগীত ব্যৱস্থাৰ ''গং'', ''ছাং'', ''জুয়ে'', ''ঝি'' আৰু ''ইউ'' স্বৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। কিন্তু এটাডাল বা অধিক তাঁৰ থকা প্ৰাচীন ''চিন'' সদৃশ বাদ্যযন্ত্ৰও পোৱা গৈছে। আধুনিক ৰূপটো সাতডাল তাঁৰত স্থিৰ হৈছে। প্ৰাচীন আৰু সাম্ৰাজ্যিক যুগৰ গুচিন সংগীতৰ ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক সংৰক্ষিত ৰচনা জনা যায়। ২০০৩ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত ইউনেস্কোৱে ঘোষণা কৰে যে চীনা গুচিনক অমূৰ্ত বিশ্ব সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছে। ২০০৬ চনত গুচিনক চীনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০১০ চনত ছং ৰাজবংশৰ সময়ৰ এটা গুচিন ২২ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰত বিক্ৰী হয়। সেই সময়ত ই সৰ্বাধিক মূল্যত বিক্ৰী হোৱা বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref name=twentytwo>{{cite news|title=An Ancient Chinese Instrument Is Making a Comeback|url=https://www.nytimes.com/2012/04/12/arts/12iht-guqin12.html|work=[[The New York Times]]|date=11 April 2012 |quote=In 2010, a guqin owned by Emperor Huizong of the Song Dynasty sold for 137 million renminbi, about $22 million, by most accounts the highest price ever paid for a musical instrument.|access-date=8 December 2020|last1=Melvin |first1=Sheila }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Jiu Xiao Huan Pei.jpg|thumb|[[টাং ৰাজবংশ]]ৰ (৬১৮–৯০৭) চিন, "জিউ ছিয়াও হুৱান পেই"]] {{Main|গুচিনৰ ইতিহাস}} [[File:Girl playing a Guqin. Mingqi. Eastern Han Dynasty. Toulon Asian Art Museum.jpg|thumb|পূব [[হান ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ছোৱালীয়ে গুচিন বজাই থকা দৃশ্য। ফ্ৰান্সৰ টুলনৰ এছিয়ান কলা সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] কিংবদন্তি অনুসৰি সকলো চীনা বাদ্যযন্ত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সন্মানীয় ''চিন''ৰ ইতিহাস প্ৰায় ৫,০০০ বছৰৰ পুৰণি। চীনৰ প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰ কিংবদন্তিৰ ব্যক্তিত্ব [[ফুচি]], [[ছেননং]] আৰু [[হোৱাং দি|হোৱাং দি বা "হালধীয়া সম্ৰাট"]] ইয়াৰ সৃষ্টিৰ সৈতে জড়িত আছিল বুলি কোৱা হয়। বিংশ শতিকাৰ আগলৈ প্ৰকাশিত প্ৰায় সকলো ''চিন'' সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ আৰু স্বৰলিপি সংগ্ৰহত ইয়াকে ''চিন''ৰ প্ৰকৃত উৎপত্তি বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>Yin, Wei. ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|中国琴史演义}}. Pages 1-10.</ref> বৰ্তমান অৱশ্যে ইয়াক পৌৰাণিক কাহিনী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। প্ৰায় ৩,০০০ বছৰ পুৰণি চীনা লিখনিত ইয়াৰ উল্লেখ পোৱা যায় আৰু প্ৰায় ২,৫০০ বছৰ পুৰণি সমাধিত ইয়াৰ নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। যোৱা কেইটামান দশক ধৰি ''চিন''ৰ সঠিক উৎপত্তি লৈ বিতৰ্ক চলি আহিছে। ১৯৭৭ চনত বিংশ শতিকাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চিনবাদক [[গুৱান পিংহু]]ৱে বজোৱা "বৈ যোৱা পানী" (''লিউ ছুই'') নামৰ সংগীত ৰচনাটোৰ ৰেকৰ্ডিং [[ভয়েজাৰ সোণালী অভিলেখ]]ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এইটো সমগ্ৰ বিশ্বৰ সংগীতৰ সোণালী আৱৰণযুক্ত এল পি অভিলেখ আছিল, যাক [[নাছা]]ই [[ভয়েজাৰ ১]] আৰু [[ভয়েজাৰ ২]] মহাকাশযানৰ জৰিয়তে মহাকাশলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। অভিলেখখনত অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ ভিতৰত এইটো দ্বিতীয় দীঘল অংশ। এই নিৰ্দিষ্ট বাদ্যযন্ত্ৰত বজোৱা ৰচনাটো বাছনি কৰাৰ কাৰণ আছিল বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ স্বৰগঠন আৰু সংগীতৰ স্বৰপঞ্জী। এইবোৰ [[পদাৰ্থবিজ্ঞান]]ৰ [[কম্পন]] আৰু [[অধিসুৰ]]ৰ সৈতে জড়িত মৌলিক নিয়মৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু এই বিষয়ত মানুহৰ বৌদ্ধিক সামৰ্থ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০০৩ চনত [[ইউনেস্কো]]ই গুচিন সংগীতক [[মানৱতাৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন]]সমূহৰ অন্যতম হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (2004) The Art of Guqin Music (http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en, 29 July 2006) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060215113712/http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/masterpiece.php?id=65&lg=en |date=15 February 2006 }}</ref> ==বিদ্যালয়, সমাজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰী== [[File:Songhuizong8.jpg|thumb|"টিং চিন তু" নামৰ চিত্ৰখন। ছং সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] (১০৮২–১১৩৫)ৰদ্বাৰা অংকিত]] [[File:琴书乐志图轴.传宋.刘松年绘.纸本设色.台北故宫博物院藏.jpg|thumb|ছং ৰাজবংশৰ চিত্ৰশিল্পী [[লিউ ছংনিয়ান]]ৰ "গুচিন আৰু কাহিনী কোৱাৰ আনন্দময় আকাংক্ষাৰ চিত্ৰ" নামৰ চিত্ৰ]] আন যিকোনো সংগীত পৰম্পৰাৰ দৰে বিভিন্ন লোকৰ আদৰ্শ আৰু পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকে। সেয়েহে এই বিভিন্ন ধাৰণা আৰু কলাত্মক পৰম্পৰা প্ৰচাৰ কৰা বিভিন্ন বিদ্যালয় আৰু সমাজৰ সৃষ্টি হৈছে। ===ঐতিহাসিক বিদ্যালয়=== {{Excerpt|চিনৰ বিদ্যালয়সমূহ}} ===গুচিন সমাজ=== {{Main|গুচিন সমাজৰ তালিকা}} ''চিন''ৰ বিদ্যালয় আৰু ''চিন''ৰ সমাজৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে। বিদ্যালয়সমূহে এটা শৈলী পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰচাৰ কৰাত গুৰুত্ব দিয়ে, আনহাতে সমাজসমূহে বাদ্য পৰিৱেশনত গুৰুত্ব দিয়ে। চিন সমাজে আন চিনবাদকৰ সৈতে মিলিত হৈ সংগীত বজাবলৈ আৰু চিনৰ স্বৰূপৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। এনে সমাৱেশক {{zhp|p=yaji|c={{linktext|雅集}}|l=মাৰ্জিত সমাৱেশ}} বুলি কোৱা হয় আৰু সাধাৰণতে প্ৰতি এমাহ বা দুমাহৰ মূৰে মূৰে অনুষ্ঠিত হয়। কেতিয়াবা সমাজসমূহে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰি চিন বজায় বা সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰতিযোগিতা বা গৱেষণাতো অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। সমাজসমূহে কঠোৰ গাঁথনি মানি চলাৰ প্ৰয়োজন নাই। তেওঁলোকে স্বাভাৱিক আৰু অনানুষ্ঠানিকভাৱে কাম কৰিব পাৰে। চিন সমাজৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে চিন সংগীতৰ প্ৰচাৰ আৰু পৰিৱেশন। ইয়াৰ জৰিয়তে বাদ্যযন্ত্ৰটো শিকিবলৈ, আনৰ সৈতে পৰিচিত হ'বলৈ, প্ৰশ্ন কৰিবলৈ আৰু উত্তৰ লাভ কৰিবলৈ সুযোগ সৃষ্টি হয়। ===বাদ্যযন্ত্ৰী=== যুগে যুগে বহু লোকে পেছাগত আৰু অৱশৰ সময়ত গুচিন বজাই আহিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ সৈতে বিশেষভাৱে সাহিত্যিক আৰু ভদ্ৰলোকসকলৰ সম্পৰ্ক আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=399-400}}</ref> কিছুমান সংগীত ৰচনা বিখ্যাত ব্যক্তিসকল যেনে [[কনফুচিয়াছ]], [[ছু ইউয়ান]], [[অ'উয়াং ছিউ]] আৰু [[ছু ছি]]ৰ সৈতে বা [[কবিতাৰ ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ]]ৰ কবিতাৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{Cite journal |last=Berge-Becker |first=Zach |date=2026 |title=The Musical Performance of Gentlemanly (shi 士) Identities in 10th–14th Century China |url=https://doi.org/10.1163/15685322-11203002 |journal=T'oung Pao |volume=112 |issue=3-4 |pages=403}}</ref> চীনৰ কিছুমান সম্ৰাটেও চিনৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]] আছিল। তেওঁ নিজে চিন বজাই থকা এখন চিত্ৰ অংকন কৰিছিল। চিত্ৰখনৰ নাম {{zhp|p=Ting Qin Tu|c=聽琴圖|tr=চিন শুনা}}।<ref>Yang, Xin et al. (1997). ''Three Thousand Years of Chinese Painting''. Page 122.</ref> ====ঐতিহাসিক বাদ্যযন্ত্ৰী==== *[[কনফুচিয়াছ]]: দাৰ্শনিক, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৫১–৪৭৯। {{zhp|p=Kongzi Duyi|c=孔子讀易}} আৰু {{zhp|p=Weibian Sanjue|t=韋編三絕|s=韦编三绝}} আৰু {{zhp|p=Youlan|t=幽蘭|s=幽兰}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[বো য়া]]: [[বসন্ত আৰু শৰৎ যুগ]]ৰ চিনবাদক। {{zhp|p=Gao Shan|c=高山}} আৰু {{zhp|p=Liu Shui|c=流水}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ঝুয়াং ঝৌ|ঝুয়াং জি]]: [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ দাওবাদী দাৰ্শনিক। {{zhp|p=Zhuang Zhou Mengdie|c=莊周夢蝶}} আৰু {{zhp|p=Shenhua Yin|c=神化引}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছু ইউয়ান]] (৩৪০–২৭৮ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব): [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ কবি। {{zhp|p=[[লি ছাও]]|c=離騷}} ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছাই ইয়ং]]: [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সংগীতজ্ঞ। পৰম্পৰাগতভাৱে {{zhp|p=Qin Cao|c=琴操}}ৰ ৰচয়িতা বুলি গণ্য কৰা হয়। *[[ছাই ৱেনজি]]: ছাই ইয়ঙৰ কন্যা। {{zhp|p=Hujia Shiba-pai|c=胡笳十八拍}} আদি ৰচনাৰ সৈতে জড়িত। *[[ছিমা ছিয়াংৰু]]: হান যুগৰ কবি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭৯–১১৭। *[[ঝুগে লিয়াং]] (১৮১–২৩৪): [[তিনিখন ৰাজ্য|তিনিখন ৰাজ্যৰ যুগ]]ৰ চীনা সামৰিক নেতা। এটা কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ নিজৰ দুৰ্গৰ বাহিৰত শান্তভাৱে গুচিন বজাইছিল আৰু ইয়াৰ ফলত শত্ৰু আক্ৰমণকাৰীসকল ভয় খাই আঁতৰি গৈছিল। *[[জি কাং]]: বাঁহবনৰ [[সাতজন ঋষি]]ৰ অন্যতম। তেওঁ সংগীতজ্ঞ আৰু কবি আছিল আৰু {{zhp|p=Qin Fu|c=琴賦}} নামৰ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। *[[লি বাই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭০১–৭৬২। *[[বাই জুই]]: টাং যুগৰ কবি, ৭৭২–৮৪৬। *[[ছং হুইজং]]: কলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে বিখ্যাত ছং সম্ৰাট। তেওঁৰ ৰাজপ্ৰাসাদত {{zhp|p=Wanqin Tang|c=萬琴堂|tr=১০,০০০ চিনৰ সভাগৃহ}} আছিল। *[[গুও ছুৱাং]]: ছং ৰাজবংশৰ শেষৰফালৰ দেশপ্ৰেমিক। {{zhp|p=Xiaoxiang Shuiyun|t=瀟湘水雲|s=潇湘水云}} ৰচনাৰ স্ৰষ্টা। ''চিন ছি'', ''ছিনশি বুছ'' আৰু ''ছিনশি ছু'' আদি ধ্ৰুপদী সংগ্ৰহত আৰু শ শ বাদ্যযন্ত্ৰীৰ [[জীৱনী]] অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|五知齋琴譜}}. Volume 1, folio 1, leaf <gold> 18–28.</ref> ====সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰী==== {{Main|সমসাময়িক গুচিন বাদ্যযন্ত্ৰী}} সমসাময়িক ''চিন''বাদকৰ সময়সীমা বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰপৰা বৰ্তমানলৈকে বিস্তৃত। অতীতৰ তুলনাত বৰ্তমানৰ এনে বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে চিন বজোৱাৰ বাহিৰেও বিভিন্ন কাম আৰু [[পেছা|পেছা]] কৰে। কেৱল পেছাগতভাৱে গুচিন বজোৱা আৰু গৱেষণা কৰা বাদ্যযন্ত্ৰী অতি কম। চিনবাদকসকল আন সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰতো পাৰদৰ্শী হ'ব পাৰে, যেনে কলা। তেওঁলোকে সংগীত সম্পৰ্কীয় বিষয়ত স্বতন্ত্ৰ গৱেষণাও কৰিব পাৰে। বহুতো বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আন বাদ্যযন্ত্ৰও বজায় আৰু সংগীত পৰিৱেশন বা বক্তৃতা দিয়ে। ==পৰিৱেশন== [[File:Guqin range.svg|thumb|''চিন''ৰ স্বৰৰ পৰিসৰ]] [[File:Guqin Letter Notation (2025).png|alt=পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা গুচিনৰ স্বৰলিপি|thumb|পাশ্চাত্যৰ আখৰভিত্তিক স্বৰলিপিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ''গুচিন''ৰ স্বৰলিপি। বাঁওফালৰ আখৰবোৰে মুকলি তাঁৰৰ স্বৰ আৰু ওপৰৰ বিন্দুবোৰে ১ৰপৰা ১৩লৈ ''হুই'' সূচায়]] ''চিন'' পৰিৱেশনৰ সময়ত বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সম্পূৰ্ণ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বিভিন্ন কৌশল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। শতিকা জুৰি ''চিন''ৰ বাবে বিশেষভাৱে বহুতো স্বৰলিপি বিকশিত হৈছে। লগতে তেওঁলোকৰ বাবে জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰাচীন সংগীত ৰচনাৰ এটা বৃহৎ ভঁৰাল আছে। ===বজোৱাৰ কৌশল=== {{Main|গুচিন বজোৱাৰ কৌশল}} ''চিন''ৰ স্বৰক তিনিটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ "শব্দ" হিচাপে ভাগ কৰিব পাৰি। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=san yin|c={{linktext|散音}}}}, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "মুক্ত শব্দ।" সোঁহাতৰ আঙুলিৰে মুক্ত তাঁৰ বজাই উৎপন্ন কৰা মৌলিক কম্পনাংক এই শব্দৰ সৃষ্টি কৰে। দ্বিতীয়টো হৈছে সোঁহাতেৰে তাঁৰ বজাই বাঁওহাতেৰে তাঁৰৰ নিৰ্দিষ্ট স্বৰস্থানত লাহেকৈ স্পৰ্শ কৰা। ইয়াৰ ফলত স্পষ্ট শব্দ সৃষ্টি হয়। ইয়াক {{zhp|p=fan yin|c={{linktext|泛音}}|l=ভাসমান শব্দ}} বা অধিসুৰ [[হাৰ্মনিক]] বুলি কোৱা হয়। পাশ্চাত্য সংগীতত ইয়াৰ সমতুল্য কৌশল হৈছে [[তাঁৰৰ অধিসুৰ]] বা ''ফ্লাজিঅ'লেট''। গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বৰসমূহক ''হুই'' বুলি কোৱা হয়। ''চিন''ৰ সন্মুখভাগত মাইকা বা শামুকৰ খোলাৰে নিৰ্মিত ১৩টা উজ্জ্বল বগা বিন্দুৰে এইবোৰ চিহ্নিত কৰা হয়। এই বিন্দুবোৰ তাঁৰৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নিৰ্দিষ্ট ভাগত থাকে। "স্ফটিকস্বচ্ছ সুৰেলা" অধিসুৰ কেৱল এই ''হুই''সমূহত সঠিকভাৱে তাঁৰ স্পৰ্শ কৰিলেহে সৃষ্টি কৰিব পাৰি। তৃতীয়টো হৈছে {{zhp|p=an yin|c={{linktext|按音}}/{{linktext|案音}}|l=চাপ দিয়া শব্দ}}।<ref>{{lang|zh|案}} is a dated variant of {{lang|zh|按}}</ref> ইয়াক কেতিয়াবা {{zhp|p=shi yin|c={{linktext|實}}音|l=পূৰ্ণ শব্দ}} বা {{zhp|p=zou yin|c={{linktext|走}}音|l=পৰিৱৰ্তনশীল শব্দ}} বুলিও কোৱা হয়। এইবোৰ অধিকাংশ চিন ৰচনাৰ মুখ্য সমাপ্তিসূচক স্বৰ। ''আন ইন'' বজাবলৈ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে বাঁওহাতৰ বুঢ়া আঙুলি, মধ্যমা বা অনামিকা আঙুলিৰে ফলকৰ ওপৰত এটা নিৰ্দিষ্ট স্বৰত তাঁৰটো চাপি ধৰে আৰু সোঁহাতেৰে তাঁৰটো বজায়। তাৰ পিছত স্বৰ সলনি কৰিবলৈ বাঁওহাতখন ওপৰলৈ বা তললৈ পিছলাই নিব পাৰে। ''ছুনজিয়ান গুচিন ঝিফা পুঁজি জিলান'' নামৰ গ্ৰন্থখন অনুসৰি চিনত প্ৰায় ১,০৭০টা বিভিন্ন আঙুলিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়েহে চীনা আৰু পাশ্চাত্য দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰ পৰিয়ালৰ ভিতৰত চিন সম্ভৱতঃ সৰ্বাধিক বজোৱাৰ কৌশল থকা বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref>Guo, Ping. ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|古琴丛谈}}. Page 112.</ref> অধিকাংশ কৌশল বৰ্তমান অচল। তথাপি প্ৰায় ৫০টা কৌশল আধুনিক পৰিৱেশনত এতিয়াও দেখা যায়। কেতিয়াবা গুচিন [[ভায়লিন]]ৰ [[ধনু (সংগীত)|ধনু]] ব্যৱহাৰ কৰিও বজাব পাৰি।<ref>{{cite news |last1=Xing |first1=Wen |title=Plucking a new sound from history |url=https://www.chinadailyhk.com/hk/article/205139 |access-date=30 August 2026 |work=[[China Daily]] (Hong Kong edition) |date=15 April 2020 |language=en}}</ref> ইয়াৰ শব্দ চেলোৰ দৰে, কিন্তু অধিক কৰ্কশ। <gallery class="center"> Image:Qintech Tiao.PNG|{{lang|zh|〈挑〉}} তিয়াও Image:Qintech Gou.jpg|{{lang|zh|〈勾〉}} গোউ Image:Qintech Pi.PNG|{{lang|zh|〈擘〉}} বো Image:Qintech Bo.jpg|{{lang|zh|〈撥〉}} বো </gallery> ওপৰৰ চাৰিখন চিত্ৰ এখন পুৰণি হাতপুথিৰপৰা লোৱা হৈছে।<ref>Zhang, He. ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}}. Volume 1, leaves 39, 40, 43 and 47.</ref> ===স্বৰলিপি=== {{Listen | type = music | header = তলৰ ৰেকৰ্ডিংসমূহ ২০১৩ চনত কৰা হৈছিল | filename = Guqin-Yangguan Sandie.ogg | title = Yangguan Sandie《陽關三疊》 "ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি" | description = ''Qinxue Rumen''{{zhi|t=琴學入門}} (1867)ৰ পৰা | filename2 = Guqin-Zuiyu_Changwan.ogg | title2 = Zuiyu Changwan《醉漁唱晚》 "মত্ত মাছমৰীয়াৰ সন্ধিয়াৰ গীত" | description2 = ''Tianwen Ge Qinpu'' {{zhi|t=天聞閣琴譜}} (1876)ৰ পৰা }} {{Main|গুচিনৰ স্বৰলিপি}} {{See also|চিনপু}} [[File:Youlan.jpg|thumb|''ইউলান''ৰ প্ৰথম অংশ। ইয়াত ৰচনাখনৰ নাম "জিয়েশি দিয়াও ইউলান নং ৫", ৰচনাখনৰ উৎপত্তিৰ বৰ্ণনা কৰা প্ৰস্তাৱনা আৰু দীঘল হাতৰ আখৰত লিখা স্বৰলিপি দেখা যায়। ]] {{wikisource|zh|碣石調幽蘭|"জিয়েশি দিয়াও ইউলান" 碣石調幽蘭}} লিখিত ''চিন'' সংগীতে পোনপটীয়াকৈ কোনটো স্বৰ বজাব লাগে সেয়া উল্লেখ নকৰিছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সুৰ, আঙুলিৰ স্থান আৰু বজোৱাৰ কৌশলৰ বিৱৰণ থকা এটা [[স্বৰলিপি|বাদ্য স্বৰলিপি]] লিখা হৈছিল। ইয়াত এটা ৰচনা কেনেকৈ বজাব লাগে তাৰ ধাপে ধাপে পদ্ধতি আৰু বিৱৰণ আছিল। কিছুমান স্বৰলিপিত [[গংছে স্বৰলিপি|গংছে]] পদ্ধতিৰে স্বৰ আৰু [[ছন্দ]] বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। আধুনিক [[সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি]]ৰ আটাইতকৈ পুৰণি উদাহৰণ প্ৰায় দ্বাদশ শতিকাৰপৰা পোৱা যায়। টাং যুগৰ আগৰ সংগীত স্বৰলিপিৰ এটা ৰূপ মাত্ৰ এখন পাণ্ডুলিপিত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই পাণ্ডুলিপিখন সপ্তম শতিকাৰ আৰু ইয়াৰ নাম {{zhp|p=[[জিয়েশি দিয়াও ইউলান]]|c=碣石調幽蘭|tr=শিলৰ ফলকৰ সুৰত অকলশৰীয়া অৰ্কিড}}। ইয়াক {{zhp|p=wenzi pu|c={{linktext|文|字}}譜|l=লিখিত স্বৰলিপি}} নামৰ দীঘল হাতৰ আখৰৰ ৰূপত লিখা হৈছিল। ইয়াক [[যুদ্ধৰত ৰাজ্যসমূহৰ যুগ]]ৰ ইয়ং মেনঝৌৱে ({{lang|zh|雍門周}}) সৃষ্টি কৰা বুলি কোৱা হয়। ইয়াত সাধাৰণ লিখিত [[চীনা আখৰ]] ব্যৱহাৰ কৰি সকলো বিৱৰণ দিয়া হৈছিল। পিছত [[টাং ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত ছাও ৰৌ ({{lang|zh|曹柔}}) আৰু আনসকলে এই স্বৰলিপি সৰল কৰে। তেওঁলোকে আখৰৰ কেৱল গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশসমূহ, যেনে তাঁৰৰ সংখ্যা, বজোৱাৰ কৌশল, ''হুই''ৰ সংখ্যা আৰু তাঁৰ চপা আঙুলিৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি সেইবোৰ এটা আখৰত সংযুক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত কেইটামান স্বৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ দুটা শাৰী লিখাৰ পৰিৱৰ্তে এটা আখৰেই এটা [[সংগীতৰ স্বৰ|স্বৰ]], আনকি কেতিয়াবা নটা স্বৰলৈকে, বুজাব পৰা হ'ল। এই স্বৰলিপিৰ নাম {{zhp|p=jianzi pu|c={{linktext|減}}字譜|l=সংক্ষিপ্ত স্বৰলিপি}}। চিনৰ স্বৰলিপিৰ ক্ষেত্ৰত ই এটা ডাঙৰ অগ্ৰগতি আছিল। ইমানেই সফল হৈছিল যে [[মিং ৰাজবংশ]]ৰপৰা বহুতো {{zhp|p='''qinpu'''|c=琴{{linktext|譜}}|tr=চিন স্বৰলিপি সংগ্ৰহ}} প্ৰকাশ পায়। ইয়াৰে আটাইতকৈ বিখ্যাত আৰু উপযোগী আছিল "ছেনছি মিপু।" ইয়াক মিং ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপকৰ ১৭তম পুত্ৰ [[ঝু ছুৱান]]ে সংকলন কৰিছিল।<ref>Zhu, Quan. ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|神竒秘譜}}.</ref> ১৯৬০ৰ দশকত ঝা ফুচিয়ে ১৩০টাতকৈ অধিক চিনপু আৱিষ্কাৰ কৰে। এইবোৰত ৩,৩৬০টাতকৈ অধিক লিখিত সংগীত ৰচনা আছিল। মিং ৰাজবংশৰ আগতে সংকলিত বহুতো চিনপু বৰ্তমান হেৰাই গৈছে আৰু বহুতো ৰচনা শ শ বছৰ ধৰি বজোৱা হোৱা নাই।<ref>Zha, Fuxi. ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|存見古琴曲譜輯覽}}. Pages 3-44.</ref> ===সংগীতৰ ভঁৰাল=== [[File:Kam Hok Yap Mun-Yeung Kwan Sam Tip.jpg|thumb|''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|琴學入門}} (১৮৬৪)ৰ স্বৰলিপিত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত বিন্দু আৰু [[গংছে স্বৰলিপি]] ব্যৱহাৰ কৰি ছন্দ আৰু স্বৰ দেখুওৱা হৈছে। ]] চিনৰ ৰচনাসমূহ সাধাৰণতে তিনিৰপৰা আঠ মিনিট দীঘল হয়। আটাইতকৈ দীঘল ৰচনা হৈছে {{zhp|p=Guangling San|c=廣陵散}}, যাৰ দৈৰ্ঘ্য ২২ মিনিট। আন বিখ্যাত ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত {{zhp|p=Liu Shui|c=流水|tr=বৈ যোৱা পানী}}, {{zhp|p=[[Yangguan]] San Die|t=陽關三疊|s=阳关三叠|tr=ইয়াংগুৱান বিষয়ৰ তিনিটা পুনৰাবৃত্তি}}, {{zhp|p=Meihua San Nong|c=梅花三弄|tr=[[প্লাম ফুল]] বিষয়ৰ তিনিটা ৰূপান্তৰ}}, {{zhp|p=Xiao Xiang Shui Yun|c=瀟湘水雲|tr=[[ছিয়াও নদী|ছিয়াও]] আৰু [[ছিয়াং নদী|ছিয়াং]] নদীৰ ওপৰৰ কুঁৱলী আৰু মেঘ}}, আৰু {{zhp|p=Pingsha Luo Yan|c=平沙落雁|tr=[[বালিচৰত অৱতৰণ কৰা বনৰীয়া হাঁহ]]}} উল্লেখযোগ্য। সাধাৰণতে এজন বাদ্যযন্ত্ৰীৰ প্ৰায় দহটা ৰচনাৰ এটা ভঁৰাল থাকে আৰু তেওঁ সেইবোৰ অতি ভালদৰে বজাবলৈ চেষ্টা কৰে। সুযোগ বা ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁ নতুন ৰচনা শিকে। বাদ্যযন্ত্ৰীসকলে সাধাৰণতে জনপ্ৰিয় আৰু ভালদৰে লিপিবদ্ধ কৰা ৰূপ শিকে আৰু প্ৰায়ে ৰেকৰ্ডিংক সহায় হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। প্ৰতিষ্ঠিত বা প্ৰাচীন ৰচনা ভালদৰে বজোৱাৰ উপৰি অতি দক্ষ চিনবাদকে [[সংগীত ৰচনা]] বা [[সংগীতৰ তাৎক্ষণিক সৃষ্টি|তাৎক্ষণিকভাৱে সংগীত সৃষ্টি]] কৰিব পাৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ সৈতে গভীৰ পৰিচয় আৰু উচ্চ দক্ষতা প্ৰয়োজন। বহুতো চিন সংগীত ৰচনা প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন দৃশ্যৰ আধাৰত নিৰ্মিত [[চিত্ৰসংগীত]]। ====ৰূপান্তৰ==== '''''দাপু''''' ({{lang|zh|打譜}}) হৈছে পুৰণি স্বৰলিপিক বজাব পৰা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া। চিনৰ স্বৰলিপিত [[স্বৰৰ দৈৰ্ঘ্য]], [[লয়]] বা [[ছন্দ]] পোনপটীয়াকৈ উল্লেখ নকৰাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে এইবোৰ নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। সাধাৰণতে চিনবাদকে শিক্ষক বা গুৰুৰপৰা ৰচনাৰ ছন্দ শিকে। তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সন্মুখত বহে আৰু ছাত্ৰজনে গুৰুজনৰ বজোৱা নকল কৰে। শিক্ষকজন কোনো অংশ কেনেকৈ বজাব লাগে সেয়া নিশ্চিত নহ'লে তেতিয়াহে স্বৰলিপিৰ সহায় লোৱা হয়। সেইবাবে পৰম্পৰাগত চিনপুত ছন্দৰ উল্লেখ নাথাকে। অৱশ্যে ছিং ৰাজবংশৰ শেষৰফালে কেইখনমান চিনপুত বিন্দুৰ দৰে বিভিন্ন ছন্দসূচক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। শিক্ষক নাথাকিলে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নিজে ছন্দ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে চিন সংগীতত ছন্দ আৰু সুৰ নাছিল। বিংশ শতিকালৈকে ''জিয়ানজি পু'' স্বৰলিপিৰ সলনি আন পদ্ধতি ব্যৱহাৰৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল। এতিয়ালৈ এই প্ৰচেষ্টা সফল হোৱা নাই। বিংশ শতিকাৰপৰা চিন সংগীত সাধাৰণতে চিনৰ স্বৰলিপিৰ ওপৰত [[দণ্ড স্বৰলিপি]]সহ ছপা কৰা হয়। চিনৰ স্বৰলিপি উপযোগী, যুক্তিসংগত, সহজ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে স্বৰলিপি পঢ়িবলৈ জানিলে ৰচনা শিকাৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত পদ্ধতি। সেয়েহে ই চিনবাদকৰ বাবে অতি মূল্যৱান আৰু ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব নোৱাৰি। [[File:QXCS tab.JPG|thumb|''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}} (১৯১০)ত চিনৰ স্বৰলিপিৰ কাষত এটা জালিকাযুক্ত অধিক বিশদ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। সোঁফালৰ ৰেখাই স্বৰ, মাজৰ অংশই ছন্দ আৰু বাঁওফালৰ অংশই চিনৰ স্বৰলিপিৰ সৈতে ছন্দৰ সম্পৰ্ক দেখুৱায়। ]] এটা প্ৰবাদ আছে যে "চুটি ৰচনাৰ বাবে তিনিমাহ আৰু দীঘল ৰচনাৰ বাবে তিনিবছৰ {{bracket|দাপু সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ}} লাগে।" বাস্তৱত এখন ৰচনাৰ দাপু কৰিবলৈ ইমান সময় নালাগিবও পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কেৱল ৰচনাখন মুখস্থ কৰাই নহয়, আঙুলিৰ ব্যৱহাৰ, ছন্দ আৰু সময়ো সঠিক কৰিব লাগে। তাৰ পিছত ৰচনাখনত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিব লাগে। সেয়েহে এটা ৰচনা অতি উচ্চ মানদণ্ডত বজাবলৈ উপযুক্তভাৱে দাপু সম্পূৰ্ণ কৰাত সঁচাকৈয়ে কেইমাহ বা কেইবছৰ লাগিব পাৰে। ====চিন সংগীতৰ ছন্দ==== চিন সংগীতত ছন্দ আছে আৰু স্বৰলিপিত ইয়াক কেৱল অস্পষ্টভাৱে দেখুওৱা হয় বুলি ইতিমধ্যে আলোচনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.silkqin.com/08anal/rhtm.htm |title=Rhythm in Early Ming Qin Tablature |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> স্বৰলিপিত পুনৰাবৃত্ত আৰ্হি, বাক্যাংশৰ চিহ্ন বা স্বৰলিপি সজোৱাৰ ধৰণৰ দৰে ছন্দৰ সংকেত থাকে। চিনপুৰ ইতিহাসত ছন্দ অধিক স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ বহুতো চেষ্টা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মাত্ৰা চিহ্নিত কৰিবলৈ বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম পদ্ধতি আছিল। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকৰ ''Qinxue Congshu'' স্বৰলিপি সংগ্ৰহৰ সংকলকসকলৰ অন্যতম বৃহৎ কাম আছিল ছন্দক বৃহৎ পৰিসৰত নিয়মিত কৰা। লিখিত স্বৰলিপিটো দুটা স্তম্ভত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰথমটো পুনৰ প্ৰায় তিনিটা শাৰীৰ জালিকাত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো শাৰীয়ে ব্যৱহৃত স্বৰলিপি অনুসৰি গীতৰ কথা, ''গংছে'' স্বৰলিপি, ''ছে'' স্বৰলিপি, স্বৰ বা মাত্ৰাৰ বিভিন্ন সংমিশ্ৰণ দেখুৱাইছিল। দ্বিতীয় স্তম্ভটো চিনৰ স্বৰলিপিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাশ্চাত্য সংগীতজ্ঞসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে চিন সংগীতৰ ছন্দ সলনি হ'ব পাৰে। প্ৰথমতে এটা মাত্ৰা স্থিৰ হোৱা যেন লাগিলেও পিছত মাত্ৰা সলনি হয়। ইয়াৰ কাৰণ চিনবাদকে পৰিৱেশনৰ সময়ত মুক্ত ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। কোনটো ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিব সেয়া বাদ্যযন্ত্ৰীৰ অনুভূতি আৰু ৰচনাখনৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অৱশ্যে কিছুমান ৰচনাত স্থিৰ ছন্দৰ অংশ থাকে আৰু সেইবোৰ সাধাৰণতে একে ধৰণে বজোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে ''Meihua Sannong''ৰ মুখ্য বিষয়টো স্থিৰ ছন্দত থাকে। কিছুমান ৰচনাৰ কিছুমান অংশত অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিবলৈ অধিক জোৰে আৰু দ্ৰুতভাৱে বজাব লাগে। ''Guangling San'' আৰু ''Xiaoxiang Shuiyun''ৰ মধ্যভাগ ইয়াৰ উদাহৰণ। আন কিছুমান ৰচনা, যেনে ''Jiu Kuang'', গোটেই ৰচনাখনত স্থিৰ ছন্দ থাকে। ==বাদ্যযন্ত্ৰৰ গঠন== [[File:QXCS1front.jpg|thumb|''Qinxue Congshu'' নামৰ চিনৰ স্বৰলিপি সংগ্ৰহ]] ধ্বনিবিজ্ঞানৰ নিয়মে গুচিনৰ সাধাৰণ আকৃতি আৰু গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিলেও ইয়াৰ বাহ্যিক ৰূপত অলংকৰণ আৰু মূল গঠনৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে। [[ছং ৰাজবংশ|ছং যুগ]]ৰপৰা চিনৰ স্বৰলিপিসমূহত বহুতো চিনৰ আকৃতি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। অৱশ্যে সকলোবোৰে ধ্বনিবিজ্ঞান আৰু [[প্ৰতীকবাদ]]ৰ কিছুমান মৌলিক নিয়ম মানি চলে। চিনত [[ৰেচম]] বা [[ধাতু]]-[[নাইলন]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগত নিয়ম অনুসৰি সেইবোৰ সুৰ কৰা হয়। প্ৰাচীন গুচিন কাঠ আৰু পকোৱা ৰেচমৰ তাঁৰেৰে নিৰ্মিত আছিল। অলংকৰণত মুকুতাৰ খোলা বা একে ধৰণৰ সামগ্ৰীৰে নিৰ্মিত অন্তৰ্ভুক্ত বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে [[ধ্বনিফলক]] চীনা পেৰাছল গছৰ কাঠ ''[[Firmiana simplex]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে [[স্বৰ্গ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তলৰ ফলক চীনা কেটালপা গছৰ কাঠ ''[[Catalpa ovata]]''ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সমতল আকৃতিয়ে [[পৃথিৱী]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰ সাধাৰণতে ''[[Cunninghamia]]'' বা একে ধৰণৰ আন কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত প্ৰলেপ কেঁচা বাৰ্নিচ আৰু গুড়ি কৰা হৰিণৰ শিং মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ শুকাবলৈ কেইবামাহো লাগিব পাৰে। সময়ৰ লগে লগে প্ৰলেপত ফাট সৃষ্টি হয়। এই ফাটবোৰে কাঠ আৰু বাৰ্নিচৰ ভিতৰৰ চাপ কমাই বাদ্যযন্ত্ৰটোৰ শব্দ উন্নত কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পুৰণি গুচিনৰ বয়স ''দুৱানৱেন'' ({{lang|zh|斷紋}}) নামৰ সাপৰ দৰে ফাটৰ আৰ্হিৰপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। ===নিৰ্মাণ=== {{Main|গুচিনৰ নিৰ্মাণ}} পৰম্পৰা অনুসৰি ''চিন''ত প্ৰথমে পাঁচডাল তাঁৰ আছিল। এই পাঁচডালে ধাতু, কাঠ, পানী, জুই আৰু পৃথিৱী—এই [[চীনা দৰ্শনৰ পাঁচ মৌল|পাঁচটা মৌল]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। পিছত [[ঝৌ ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত [[ঝৌ ৱেন ৱাং]]ে পুত্ৰ [[বোয়িকাও]]ৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰিবলৈ ষষ্ঠ তাঁৰ যোগ কৰিছিল। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী [[ঝৌ উ ৱাং]]ে [[শ্বাং ৰাজবংশ]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত সৈন্যসকলক উৎসাহিত কৰিবলৈ সপ্তম তাঁৰ যোগ কৰিছিল। পৃষ্ঠৰ ১৩টা {{zhp|p=hui|c={{linktext|徽}}}} বছৰৰ ১৩টা মাহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অতিৰিক্ত ১৩তম মাহটো [[চীনা দিনপঞ্জী|চান্দ্ৰ দিনপঞ্জী]]ৰ অধিমাহ। ওপৰৰ ফলকখনৰ ঘূৰণীয়া আকৃতিয়ে স্বৰ্গ আৰু তলৰ ফলকখনৰ সমতল আকৃতিয়ে পৃথিৱীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ''চিন''ৰ সম্পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্য চীনা জোখত ৩ ''ছি'', ৬ ''ছুন'' আৰু ৫ ''ফেন'' ({{lang|zh|{{linktext|三|尺|六|寸|五|分}}}})। ইয়াৰদ্বাৰা বছৰৰ ৩৬৫টা দিনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়।<ref>This can vary depending on the period's measurement standard or the maker's preference.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন অংশৰ নিজা অৰ্থ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত "ড্ৰেগন পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|龍|池}}|s=龙池}}) আৰু "ফিনিক্স পুখুৰী" ({{zhi|t={{linktext|鳳|沼}}|s=凤沼}}) আদি নাম অধিক স্পষ্ট। [[File:Qin part names.png|thumb|center|650px|চিনৰ সন্মুখ, ভিতৰ আৰু পিছফালৰ অংশসমূহৰ নাম]] ===তাঁৰ=== {{Main|গুচিনৰ তাঁৰ}} [[File:Qin Strings.jpg|thumb|বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ চিনৰ তাঁৰ। ওপৰৰপৰা তললৈ: ({{lang|zh|太古琴絃}}) তাইগু ৰেচমৰ চিনৰ তাঁৰ ({{lang|zh|中清}} জোংছিং মাপ) আৰু 'তাঁৰৰ আঠা'ৰ পাত্ৰ ({{lang|zh|絃{{linktext|膠}}), ({{lang|zh|上音牌琴弦}}) ছাংইন ছাংহাই সংৰক্ষণাগাৰৰ মানৰ চিনৰ তাঁৰ (ধাতু-নাইলন), ({{lang|zh|虎丘古琴絃}}) হুচিউ ৰেচমৰ তাঁৰ]] শেহতীয়াকৈলৈকে গুচিনৰ তাঁৰ সদায় বিভিন্ন ডাঠতাৰ পকোৱা [[ৰেচম]]ৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অধিকাংশ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা [[তীখা]]ৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ এটা কাৰণ হৈছে উচ্চমানৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ অভাৱ আৰু আনটো কাৰণ হৈছে নতুন তাঁৰৰ অধিক স্থায়িত্ব আৰু উচ্চ শব্দ। ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্দিষ্টসংখ্যক ৰেচম সূতা একেলগে লৈ তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু সেইবোৰ দৃঢ়ভাৱে পকোৱা হয়। তাৰ পিছত পকোৱা সূতাৰ গোটটো এটা কাঠামোৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই প্ৰাকৃতিক [[আঠা]]ৰ বিশেষ মিশ্ৰণেৰে ভৰা পাত্ৰত ডুবাই ৰখা হয়। আঠাই সূতাবোৰক একেলগে সংযুক্ত কৰে। তাঁৰবোৰ উলিয়াই শুকাবলৈ দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত উপযুক্ত দৈৰ্ঘ্যত কটা হয়। ওপৰৰ ডাঠ তাঁৰবোৰ, অৰ্থাৎ প্ৰথমৰপৰা চতুৰ্থ তাঁৰলৈ, মসৃণ কৰিবলৈ মূল অংশৰ চাৰিওফালে পাতল ৰেচমৰ সূতা মেৰিয়াই দিয়া হয়। পুৰণি হাতপুথি অনুসৰি তাঁৰৰ তিনিটা বিশেষ ডাঠতাৰ মাপ আছিল। প্ৰথমটো হৈছে {{zhp|p=taigu|c=太古|l=মহাপ্ৰাচীন}}, যিটো মানক মাপ। {{zhp|p=zhongqing|c=中清|l=মধ্যম স্বচ্ছতা}} তুলনামূলকভাৱে পাতল আৰু {{zhp|p=jiazhong|c=加重|l=অতিৰিক্ত ডাঠ}} অধিক ডাঠ। ''Yugu Zhai Qinpu'' অনুসৰি ''zhongqing'' আটাইতকৈ ভাল। বৰ্তমান ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ মাপৰ মানক ছুজৌৰ ৰেচমৰ তাঁৰ নিৰ্মাতা পান গুওহুই ({{lang|zh|潘國輝}})য়ে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। যদিও অধিকাংশ সমসাময়িক বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ ব্যৱহাৰ কৰে, কিছুমানে কয় যে এই তাঁৰে স্বৰৰ সূক্ষ্মতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেচমৰ তাঁৰক সলনি কৰিব নোৱাৰে। ইয়াৰ উপৰি নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰে পুৰণি চিনৰ কাঠ ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিব পাৰে। বহুতো পৰম্পৰাবাদীয়ে বাঁওহাতৰ আঙুলি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ শব্দক চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য বুলি গণ্য কৰে। আধুনিক নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা ধাতুৰ তাঁৰ অতীতত অতি মসৃণ আছিল। বৰ্তমান এইবোৰত সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে যাতে পিছলাই নিয়াৰ শব্দ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ২০০৭ চনৰ আশে-পাশে নাইলনৰ মূল অংশ থকা আৰু নাইলনেৰে মেৰিয়াই থোৱা নতুনপ্ৰকাৰৰ তাঁৰ উৎপাদন কৰা হয়। এইবোৰ সম্ভৱতঃ পাশ্চাত্যৰ [[কেটগাট]] তাঁৰৰ অনুকৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.silkqin.com/03qobj.htm#naganewsilk |author=John Thompson |title=Misuse of the words "silk strings" |publisher=John Thompson on the Guqin Silk String Zither}}</ref> ইয়াৰ শব্দ ধাতু-নাইলন তাঁৰৰ দৰে যদিও ধাতৱীয় সুৰ নাথাকে। পৰম্পৰাবাদীসকলে ধাতু-নাইলন তাঁৰ অপছন্দ কৰাৰ এইটো এটা মুখ্য কাৰণ। নাইলনৰ তাঁৰ মানক স্বৰত সুৰ কৰিব পাৰি আৰু সহজে ছিঙি নাযায়। জলবায়ু সলনি হ'লেও ই সুৰ ধৰি ৰাখিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ ক্ষেত্ৰত এনে নহয়। চীনত এই তাঁৰসমূহৰ বিভিন্ন নাম আছে। কিন্তু ১৯৫০ৰ দশকৰ আগতে ৰেচমৰ তাঁৰৰ উৎপাদন বন্ধ হোৱাৰ আগতে ব্যৱহৃত ৰেচমৰ তাঁৰৰ দৰে শব্দ কৰা বুলি এইবোৰৰ বিজ্ঞাপন দিয়া হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰবোৰ হাঁহৰ ভৰিৰ আকৃতিৰ অংশৰ সৈতে ({{lang|zh|{{linktext|雁|足}}}})<ref>Gong, Yi. ''Guqin Yanzhoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}. Page 11 and 13.</ref> বান্ধি ৰখা হৈছিল। পিছত এনে এটা সঁজুলি উদ্ভাৱন কৰা হয় যিটো হাঁহৰ ভৰিৰ সৈতে সংযুক্ত কাঠৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ। ইয়াৰ দুয়োফালে [[গুজেং]]ৰ তাঁৰ সুৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাপিনৰ দৰে পিন থাকে। ইয়াৰ সহায়ত গুচিনত তাঁৰ লগাই সুৰ কৰিব পাৰি। ==সুৰ মিলোৱা== [[File:Tuning key for qin (guqin, stringed instrument), China, Han dynasty, 201 BC to 221 AD, gilded bronze - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09663.JPG|thumb|হান ৰাজবংশৰ সময়ৰ গুচিনৰ সুৰ মিলোৱা চাবি। ছুইডেনৰ ষ্টকহ'মৰ পূব এছিয়া সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত]] {{Main|গুচিনৰ সুৰসমূহ}} গুচিনত তাঁৰ লগাবলৈ পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁৰৰ এটা মূৰত মাখিৰ মূৰৰ গাঁঠি ({{zhi|p=yingtou jie|t={{linktext|蠅|頭|結}}|s=蝇头结}}) বান্ধিব লাগে। তাৰ পিছত তাঁৰটো পকোৱা ৰছী ({{zhi|p=rongkou|t={{linktext|絨|剅}}|s=绒扣}})ৰ মাজেৰে পাৰ কৰিব লাগে। এই ৰছীটো চিনৰ মূৰত থকা ফুটাৰে সোমাই তললৈ ওলাই [[সুৰকিলি]] ({{zhi|p=zhen|t={{linktext|軫}}|s=轸}})ৰ মাজেৰে যায়। তাঁৰটো দলং ({{zhi|p=yueshan|c=岳山}})ৰ ওপৰেৰে, পৃষ্ঠৰ ফলকৰ ওপৰেৰে আৰু নাট ({{zhi|p=longyin|c=龍齦|tr=ড্ৰেগনৰ দাঁত}})ৰ ওপৰেৰে পিছফাললৈ যায়। তাত তাঁৰটোৰ মূৰটো দুটা ভৰিৰ এটাৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই দিয়া হয়। এই ভৰিক {{zhi|p=fengzu|c=鳳足|tr=ফিনিক্সৰ ভৰি}} বা {{zhi|p=yanzu|c=雁足|tr=হাঁহৰ ভৰি}} বুলি কোৱা হয়। তাৰ পিছত সুৰকিলিৰ সহায়ত তাঁৰৰ সুৰ সূক্ষ্মভাৱে মিলোৱা হয়। কেতিয়াবা সুৰকিলি পিছলি নাযাবলৈ ইয়াৰ চিনৰ দেহৰ সৈতে সংলগ্ন অংশত [[ৰ'জিন]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আটাইতকৈ সাধাৰণ সুৰ হৈছে {{zhp|p=zheng diao|c=正調}}, যিটো [[পেণ্টাটনিক]]। পৰম্পৰাগত চীনা সংখ্যা পদ্ধতিত ইয়াক '''৫ ৬''' ১ ২ ৩ ৫ ৬ বা '''১ ২ ৪ ৫ ৬''' ১ ২ হিচাপে বজাব পাৰি। আজিকালি ইয়াক সাধাৰণতে চি, ডি, এফ, জি, এ, চি আৰু ডি হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়। কিন্তু ঐতিহাসিকভাৱে চিন নিৰ্দিষ্ট স্বৰত সুৰ কৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে ইয়াক ছল, লা, দো, ৰে, মি, ছল, লা হিচাপে বুজিব লাগে। আন সুৰ লাভ কৰিবলৈ মূৰৰফালে থকা সুৰকিলিৰে তাঁৰৰ টান সলনি কৰা হয়। {{zhp|p=manjiao diao|c=慢角調|tr=শিথিল তৃতীয় তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ আৰু {{zhp|p=ruibin diao|t=蕤賔調|s=蕤宾调|tr=উচ্চ পঞ্চম তাঁৰ}}ত '''১ ২ ৪ ৫ ৭''' ১ ২ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পিছৰটো '''২ ৩ ৫ ৬''' ১ ২ ৩ হিচাপে ৰূপান্তৰিত হয়। ==বজোৱাৰ পৰিৱেশ== [[File:Qin player-MG 18914-IMG 8639-gradient.jpg|thumb|গুচিন বজোৱা এজন বোধিসত্ত্বৰ শিলত খোদিত চিত্ৰ। [[শানছি]]ত পোৱা গৈছে। [[উত্তৰ ৱেই]] ৰাজবংশৰ সময় (৩৮৬–৫৩৪)]] গুচিন প্ৰায় সদায় [[একক পৰিৱেশন|একক]] বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে বজোৱা হয়। ইয়াৰ শব্দ অতি নিম্ন হোৱাৰ বাবে অধিকাংশ আন বাদ্যযন্ত্ৰ বা [[বাদ্যদল]]ৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰিব নোৱাৰে। অৱশ্যে ইয়াক ''[[ছিয়াও (বাঁহী)|ছিয়াও]]'' নামৰ মুখেৰে বজোৱা বাঁহীৰ সৈতে, আন ''চিন''ৰ সৈতে বা গান গাই থাকোঁতে বজাব পাৰি। প্ৰাচীন কালত ''[[ছে (বাদ্যযন্ত্ৰ)|ছে]]'' নামৰ ২৫ডাল তাঁৰ আৰু স্থান সলাব পৰা ঘোঁৰা থকা দীঘল জিথাৰক ''চিন''ৰ সৈতে যুগলভাৱে বজোৱা হৈছিল। কিন্তু ''ছে'' বৰ্তমান সংৰক্ষিত হোৱা নাই। অৱশ্যে কিছুমান ''চিনপু''ত দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ যুগল স্বৰলিপি সংৰক্ষিত আছে। বিংশ শতিকাৰ অতি কমসংখ্যক বাদ্যযন্ত্ৰীৰ ভিতৰত ''চিন''বাদক [[উ জিংলু]]ৱে ''চিন''ৰ সৈতে ''ছে'' যুগলভাৱে বজাব জানিছিল। শেহতীয়াকৈ চিনৰ সৈতে আন বাদ্যযন্ত্ৰ সংগত কৰাৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত ''[[শুন (বাদ্যযন্ত্ৰ)|শুন]]'' নামৰ মাটিৰ বাঁহী, ''[[পিপা]]'' নামৰ চাৰিডাল তাঁৰযুক্ত নাচপতি আকৃতিৰ লিউট, ''[[দিজি (বাদ্যযন্ত্ৰ)|দিজি]]'' নামৰ পথালিকৈ বজোৱা বাঁহী আদি উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ মূলতঃ পৰীক্ষামূলক উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিনৰ সৈতে সংগত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বাদ্যযন্ত্ৰৰ শব্দ কোমল হোৱা উচিত আৰু চিনৰ শব্দ ঢাকি পেলোৱা উচিত নহয়। সেইবাবে সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা ''ছিয়াও'' হৈছে এফ স্বৰত সুৰ কৰা ''চিন ছিয়াও'' ({{lang|zh|琴簫}})। ই সাধাৰণ ''ছিয়াও''তকৈ সৰু। যদি কোনোবাই চিনৰ গীত গায়, তেন্তে চীনত প্ৰচলিত [[অপেৰা]] বা [[লোকসংগীত]]ৰ শৈলীত গোৱা উচিত নহয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে অতি নিম্ন আৰু গভীৰ স্বৰত গোৱা উচিত। গোৱাৰ স্বৰৰ পৰিসৰ ডেৰ সপ্তকৰ অধিক হোৱা উচিত নহয়। গোৱাৰ শৈলী [[শি (কবিতা)|টাং কবিতা]] আবৃত্তি কৰাৰ শৈলীৰ সৈতে মিল আছে। চিনৰ গীত সম্পূৰ্ণৰূপে উপভোগ কৰিবলৈ কিছুমান চিনবাদকে ব্যৱহাৰ কৰা এই অস্বাভাৱিক গায়ন শৈলীৰ সৈতে অভ্যস্ত হ'ব লাগে। ইয়াৰ ভিতৰত ঝা ফুচি উল্লেখযোগ্য। পৰম্পৰাগতভাৱে চিন কোনো এজন ব্যক্তিয়ে নীৰৱ [[সংগীত কক্ষ]] বা [[কোঠা (স্থাপত্য)|কোঠা]]ত, বা কেইজনমান বন্ধুৰ সৈতে বজাইছিল। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰা ঠাইতো ইয়াক বজোৱা হৈছিল। বৰ্তমান বহুতো চিনবাদকে বৃহৎ [[সংগীতানুষ্ঠান]] গৃহত পৰিৱেশন কৰে। শব্দ বৃদ্ধি কৰিবলৈ সাধাৰণতে বৈদ্যুতিক পিকআপ বা [[মাইক্ৰ'ফোন]] ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। বহুতো চিনবাদকে [[গুচিন সমাজৰ তালিকা|য়াজি]]ত অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াত চিনবাদক, সংগীতপ্ৰেমী বা [[চীনা সংস্কৃতি]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী যিকোনো লোকে মিলিত হৈ চিনৰ বিষয়ে আলোচনা আৰু চিন বজাব পাৰে। প্ৰকৃততে ''য়াজি''ৰ উৎপত্তি [[চীনা পণ্ডিতৰ চাৰিটা কলা]]—চিন, [[গো (বৰ্ড খেল)|গো]], [[চীনা কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফী]] আৰু [[চীনা চিত্ৰকলা|চিত্ৰকলাৰ]] সমন্বয়ে গঠিত এক বহু-মাধ্যম সমাৱেশ হিচাপে হৈছিল। ===চিনৰ আনুষ্ঠানিক ব্যৱহাৰ=== [[File:Ch'en Hung-shou 002.jpg|thumb|চিনসহ এজন ব্যক্তিৰ [[ছেন হুংশৌ]]ৰদ্বাৰা অংকিত চিত্ৰ]] পণ্ডিতসকলৰ সৈতে জড়িত বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে গুচিন আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানতো বজোৱা হৈছিল। চীনত বিশেষকৈ ''[[য়ায়ুয়ে]]'' আৰু কোৰিয়াত ''[[আক]]''ত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[কোৰিয়ান পৰম্পৰাগত পৰিৱেশন কলাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ]]ই এতিয়াও [[মুনম্যো জেৰিয়াক]] নামৰ কনফুচীয়ান আনুষ্ঠানিক সংগীত পৰিৱেশন কৰে। ইয়াত ১১১৬ চনত [[ছং ৰাজবংশ]]ৰ সম্ৰাট [[ছং হুইজং|হুইজং]]ৰপৰা য়ায়ুয়ে আমদানি কৰাৰ সময়ৰপৰা সংৰক্ষিত শেষৰ দুটা ''আক'' সংগীত ৰচনা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বাদ্যদলত ''ছেউল'' (ছে) আৰু ''গেউম'' ({{lang|ko|금}}; চিন) থাকে। এই পৰিৱেশনত ব্যৱহৃত কোৰিয়ান ''গেউম'' সাধাৰণ ''চিন''ৰ তুলনাত কিছু বেলেগ। ইয়াত ১৩টাৰ পৰিৱৰ্তে ১৪টা ''হুই'' থাকে আৰু সেইবোৰ অধিসুৰৰ স্থান অনুসৰি সঠিকভাৱে স্থাপন কৰা হোৱা নাই। আন কিছুমান গঠনগত পাৰ্থক্যও আছে। ইয়াৰ আঙুলিৰ কৌশল ''চিন''ৰ জটিল কৌশলতকৈ [[গায়াগেউম]]ৰ কৌশলৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান সমাজত ''চিন'' কেতিয়াও জনপ্ৰিয় নহ'ল। সেইবাবে আনুষ্ঠানিক ''গেউম'' ইয়াৰ এক সংৰক্ষিত ৰূপ হৈ পৰিল আৰু চিনবাদকৰ বাবে প্ৰায় বজাব নোৱাৰা বাদ্যযন্ত্ৰ হৈ পৰিল। কোৰিয়ান পণ্ডিতসকলে চিন গ্ৰহণ নকৰি নিজৰ বাদ্যযন্ত্ৰ [[গোমুংগো]] ({{lang|ko|玄琴}}) সৃষ্টি কৰিছিল। এই বাদ্যযন্ত্ৰই চিনৰ বহুতো পৰম্পৰা আৰু নান্দনিকতা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পণ্ডিতসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে চিনৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছিল। চীনত সাম্ৰাজ্যিক ৰাজদৰবাৰৰ আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত চিনৰ ব্যৱহাৰ অব্যাহত আছিল। [[ছিং ৰাজবংশ]]ৰ ৰাজদৰবাৰৰ সাম্ৰাজ্যিক বলিদানৰ চিত্ৰত ইয়াৰ প্ৰমাণ দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে {{zhi|tr=কৃষিৰ দেৱতাৰ বেদীত বলি আগবঢ়োৱা য়োংঝেং সম্ৰাট|c=雍正祭先農壇圖}} নামৰ ১৭২৩–১৭৩৫ চনৰ চিত্ৰত ইয়াক দেখা যায়।<ref>Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.). CHINA: The Three Emperors 1662—1795. Pages 117, 126 and 127.</ref> ''চিন''ৰ বিভিন্ন তাঁৰৰ সংখ্যাৰ বহুতো ৰূপো আছিল। [[ছং তাইজং]]ৰ ৰাজত্বকালত এনে ৰূপ দেখা গৈছিল। কিন্তু ৰাজবংশৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে এইবোৰ সংৰক্ষিত নহ'ল। সেয়েহে বৰ্তমান সাধাৰণ ''চিন'' ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জাপানত ''চিন''ক কেতিয়াও আনুষ্ঠানিক সংগীতত গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু [[এডো যুগ]]ৰ শেষৰফালে কিছুমান পণ্ডিত আৰু বৌদ্ধ ভিক্ষুৱে ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছিল। পিছত [[কোটো (বাদ্যযন্ত্ৰ)|কোটো]] ({{lang|ja|琴}}) হিচাপে গুচিনৰ ৰূপ সলনি কৰি সাধাৰণ জাপানী লোকসংগীতত গ্ৰহণ কৰা হয়। ===চিনৰ নান্দনিকতা=== {{main|গুচিনৰ নান্দনিকতা}} চিন বজোৱাৰ সময়ত বহুতো [[নান্দনিকতা|নান্দনিক]] উপাদান জড়িত থাকে। প্ৰথমটো হৈছে সংগীতৰ গুণ। উদাহৰণস্বৰূপে "Pingsha Luoyan"ৰ দ্বিতীয় অংশৰ আৰম্ভণিৰ কেইটামান মাত্ৰাত প্ৰথমে ''নাও'' [[কম্পন]] আৰু তাৰ পিছত তাঁৰডাল ওপৰলৈ আৰু তললৈ পিছলাই নিয়া হয়। শব্দ ইতিমধ্যে নোহোৱা হৈ গ'লেও এই পিছলাই নিয়া অব্যাহত থাকে। সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ নথকা সাধাৰণ ব্যক্তিয়ে প্ৰশ্ন কৰিব পাৰে যে এইটো সঁচাকৈ সংগীত হয় নে নহয়। সাধাৰণতে কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে অতি লাহেকৈ তাঁৰ বজাই অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰে। কিছুমানৰ মতে এনে শব্দ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। তাঁৰৰপৰা জোৰকৈ শব্দ উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তাঁৰে স্বাভাৱিকভাৱে যি শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম, সেই শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ দিয়া উচিত। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে কয় যে শব্দ নোহোৱা হোৱাৰ পিছতো তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়াটো চিন সংগীতৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ ফলত ৰচনাখনত এটা "স্থান" বা "শূন্যতা" সৃষ্টি হয়। অৰ্থাৎ বজাই নথকাকৈ বজোৱা, শব্দ নোহোৱাকৈ শব্দ সৃষ্টি কৰা। দৰ্শকে যেতিয়া বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নোহোৱাকৈ তাঁৰৰ ওপৰেৰে আঙুলি পিছলাই নিয়া দেখে, তেতিয়া তেওঁলোকে নিজৰ মনত সেই স্বৰসমূহ পূৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰী, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু শ্ৰোতাৰ মাজত এক সম্পৰ্ক সৃষ্টি হয়। ৰেকৰ্ডিং শুনোতে এইটো সম্ভৱ নহয়, কাৰণ তাত পৰিৱেশকক দেখা নাযায়। ৰেকৰ্ডিং কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াক অসুবিধাজনক বুলি ধৰা হ'ব পাৰে, কাৰণ বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দটো শ্ৰোতাৰ ওচৰলৈ যিমান সম্ভৱ সিমান স্পষ্টভাৱে পঠিয়াব বিচাৰিব। তথাপি প্ৰকৃততে শব্দ থাকে। এই শব্দ তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়া আঙুলিৰপৰা আহে। অতি ভাল গুচিন, ৰেচমৰ তাঁৰ আৰু সম্পূৰ্ণ নীৰৱ পৰিৱেশত সকলো স্বৰ শুনিব পাৰি। সংগীত শ্ৰোতাতকৈ বাদ্যযন্ত্ৰীক অধিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠাৰ বাবে বাদ্যযন্ত্ৰীয়ে শব্দ নথকা সময়তো সংগীতটো শুনিব পাৰে। ৰেচমৰ তাঁৰৰ পিছলাই নিয়া শব্দক সংগীতৰ [[চি|চি]] বা "জীৱনীশক্তি" বুলি ক'ব পাৰি। প্ৰকৃত শূন্য শব্দ হৈছে স্বৰৰ মাজৰ বিৰতি। অৱশ্যে যদি তাঁৰৰ ওপৰেৰে পিছলাই নিয়াৰ সময়ত শুনিব পৰা শব্দ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, তেন্তে অতি নিম্ন শব্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ তাঁৰটো লাহেকৈ বজোৱাটো সাধাৰণতে গ্ৰহণযোগ্য।<ref>[http://www.ukchinesemusic.com/londonyoulanqin/yaji_20040905.htm London Youlan Qin Society (2004) Yaji 5 September 2004], 29 July 2006</ref> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== [[File:Hero guqin.jpg|thumb|left|''হিৰো'' চলচ্চিত্ৰত ছু কুৱাংহুৱাই এটা প্ৰাচীন ''চিন'' বজাই থকা দৃশ্য]] উচ্চ সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক হিচাপে চিন চীনা জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ বহু ৰূপত বিভিন্ন মাত্ৰাত দেখা যায়। টেলিভিছনৰ অনুষ্ঠান আৰু চলচ্চিত্ৰকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত চিনৰ উল্লেখ পোৱা যায়। অভিনেতাসকলৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ জ্ঞান প্ৰায়ে সীমিত হয়। সেয়েহে তেওঁলোকে চিনবাদকে আগতে ৰেকৰ্ড কৰা সংগীতৰ সৈতে বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱাৰ অভিনয় কৰে। কেতিয়াবা চিনৰ সংগীতৰ পৰিৱৰ্তে ভুলকৈ [[গুজেং]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অভিনয় কৰা হয়। চিনৰ অধিক সঠিক উপস্থাপন [[ঝাং ইমৌ]]ৰ চলচ্চিত্ৰ ''[[হিৰো (২০০২ চলচ্চিত্ৰ)|হিৰো]]''ত দেখা যায়। ইয়াত ছু কুৱাংহুৱাই এখন চোতালৰ দৃশ্যত প্ৰাচীন ৰূপৰ চিন বজায়।<ref>china.org.cn (2003) Guqin Master Xu Kuanghua (http://www.china.org.cn/english/NM-e/55853.htm, 10 January 2009)</ref> সেই সময়ত নামহীন যোদ্ধা আৰু লং স্কাই এখন [[ছিয়াংছি]]ৰ খেলঘৰত যুঁজ কৰে। এই সংগীত [[বেইজিঙৰ কেন্দ্ৰীয় সংগীত সংৰক্ষণাগাৰ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক লিউ লিয়ে বজোৱা সংগীতৰ সৈতে মিল কৰা হৈছিল।<ref>china.org.cn (2002) Composer Achieves Goal with 'Hero' Score (http://www.china.org.cn/english/NM-e/51029.htm, 29 July 2006)</ref> ছুয়ে নিজে চিনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>[http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm China Info Travel] (2002) Guqin Master Xu Kuanghua (29 July 2006) {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060725171951/http://www.chinainfotravel.com/Guqin_Master_Xu_Kuanghua_1104.htm |date=25 July 2006 }}</ref> ==বৈদ্যুতিক গুচিন== বিংশ শতিকাৰ শেষৰফালে এটা সাধাৰণ গুচিনত বৈদ্যুতিক গীটাৰৰ দৰে চুম্বকীয় পিকআপ সংযোগ কৰি প্ৰথম বৈদ্যুতিক গুচিন বিকশিত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বাদ্যযন্ত্ৰটোক বাদ্যযন্ত্ৰৰ পৰিবৰ্ধক বা পি এ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে উচ্চ শব্দত বজাব পৰা যায়। ==সম্পৰ্কীয় বাদ্যযন্ত্ৰ== জাপানী [[ইছিগেনকিন]] নামৰ একতাঁৰযুক্ত জিথাৰক ''চিন''ৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ''চিন''ৰ হাতপুথি ''Lixing Yuanya'' {{lang|zh|理性元雅}} (১৬১৮)ত একতাঁৰযুক্ত ''চিন''ৰ বাবে কেইটামান সংগীত ৰচনা অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ''Wuzhi Zhai Qinpu''ত এনে এটা বাদ্যযন্ত্ৰৰ চিত্ৰ আৰু বিৱৰণ আছে।<ref>Zhou, Zi'an. ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Volume 1, folio 2, leaf 10.</ref> আধুনিক ইছিগেনকিন সেই সময়ৰ অলপ পাছতে জাপানত প্ৰথম দেখা যায়। অৱশ্যে বৰ্তমানৰ ইছিগেনকিনৰ ''honkyoku'' 〔{{lang|ja|本曲}}〕 বা মানক সংগীত ভঁৰাল [[শামিছেন]]ৰ সংগীতৰ সৈতে অধিক মিল আছে। কোৰিয়ান [[গোমুংগো]]ৰ সৈতেও গুচিনৰ দূৰৈৰ সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে। কোৰিয়ান সাহিত্যিকসকলে তেওঁলোকৰ চীনা সমকক্ষসকলে যিদৰে ''চিন'' বজাইছিল, সেইদৰে এটা বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব বিচাৰিছিল। ইয়াৰ সংগীত ভঁৰাল মূলতঃ ৰাজদৰবাৰৰ বাদ্যদলে বজোৱা ৰচনাৰ ''গোমুংগো'' অংশ আছিল। ==টোকা== {{reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===চীনা ভাষাত=== *Zha, Fuxi (1958). ''Cunjian Guqin Qupu Jilan'' {{lang|zh|【存見古琴曲譜輯覽】}}. Beijing: The People's Music Press. {{ISBN|7-103-02379-4}}. *Gong, Yi (1999). ''Guqin Yanzoufa'' {{lang|zh|【古琴演奏法】}}; 2nd ed., rev. inc. 2 CDs. Shanghai: Shanghai Educational Press. {{ISBN|7-5320-6621-5}} *Yin, Wei (2001). ''Zhongguo Qinshi Yanyi'' {{lang|zh|【中國琴史演義】}}. Yunnan: People's Press of Yunnan. {{ISBN|7-222-03206-1}}/I‧866 *Guo, Ping (2006). ''Guqin Congtan'' {{lang|zh|【古琴叢談】}}. Jinan: Shandong Book Press. {{ISBN|7-80713-209-4}} ====চিনপু==== *Zhu, Quan (1425, 2001). ''Shenqi Mipu'' {{lang|zh|【神奇秘譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-973-3}}/J‧284 *Zhou, Zi'an (1722, 2000). ''Wuzhi Zhai Qinpu'' {{lang|zh|【五知齋琴譜】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-864-8}}/J‧237 *Zhang, He (1864, 1998). ''Qinxue Rumen'' {{lang|zh|【琴學入門】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-865-6}}/J‧236 *Yang, Zongji (1910–1931, 1996). ''Qinxue Congshu'' {{lang|zh|【琴學叢書】}}. Beijing: Cathay Bookshop. {{ISBN|7-80568-552-5}}/I‧139 *Zhang Yushu et al. (1921). ''Kangxi Zidian'' {{lang|zh|【康熙字典】}}. Shanghai: Shanghai Old Books Distribution Place. ===ইংৰাজী ভাষাত=== *Parabola, Vol XXIII, No. 2, Summer 1998, pp 56–62: J. L. Walker "No Need to Listen! A Conversation Between Sun Yu-ch'in and J. L. Walker" *Gulik, Robert Hans van (1940, 1969). ''The Lore of the Chinese Lute''. 2nd ed., rev. Rutland, Vt., and Tokyo: Charles Tuttle and Sophia University; Monumenta Nipponica. {{ISBN|0-8048-0869-4}} *Lieberman, Fredric (1983). ''A Chinese Zither Tutor: The Mei-an Ch'in-p'u''. Trans. and commentary. Washington and Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|0-295-95941-X}} *Yung, Bell (2008). ''The Last of China's Literati: The Music, Poetry and Life of Tsar The-yun''. Hong Kong: Hong Kong University Press. {{ISBN|978-962-209-916-6}} *Gulik, Robert Hans van (2011). ''The Lore of the Chinese Lute''. 3rd ed. Bangkok: Orchid Press. *Rawski, E. Evelyn & Rawson, Jessica (ed.) (2005). ''CHINA: The Three Emperors 1662—1795''. London: Royal Academy of Arts. {{ISBN|1-903973-69-4}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wiktionary|গুচিন}} {{commons}} *[http://www.silkqin.com জন থম্পছনৰ গুচিন ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত জিথাৰ] ইংৰাজী ভাষাত চিন আৰু চিনৰ ৰেচমৰ তাঁৰৰ বিষয়ে বহুতো তথ্য। ইয়াত ''Shenqi Mipu''ৰ বিস্তৃত অধ্যয়ন আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণৰ লগতে চিনৰ উৎসৰ বিষয়ে এটা সহায়ক অংশ আছে। *[http://www.metmuseum.org/toah/hd/mqin/hd_mqin.htm শিল্প ইতিহাসৰ হেইলব্ৰুন কালানুক্ৰমত চিন], [[মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট]]ত *[https://www.abc.net.au/radionational/programs/archived/intothemusic/silk-on-wood/3195740 কাঠৰ ওপৰত ৰেচম] [[ৰবাৰ্ট ইঅ'লিনি]]ৰ ৰেচমৰ তাঁৰযুক্ত চিন আৰু মাডাম [[ছাৰ তেহ-য়ুন]]ৰ বিষয়ে এটা বিশেষ ৰেডিঅ' তথ্যচিত্ৰ। ৱেবছাইটটোত হংকঙৰ দেইইন চিন সমাজৰ অনলাইন ভিডিঅ' পৰিৱেশনো আছে। *[http://www.peiyouqin.com/ চীনা গুচিন আৰু স্বৰলিপি] জুডি (পেই-ইউ) ছাঙৰ অতি বিশদ আৰু চিত্ৰসমৃদ্ধ ৱেবছাইট। ইয়াত আঙুলিৰ কৌশলৰ লগতে গঠন, আকৃতি আৰু বিভিন্ন তথ্যৰ ব্যাখ্যা আছে। *[https://web.archive.org/web/20210520015157/https://www.wdl.org/en/item/297/ চীনা জিথাৰৰ সম্পূৰ্ণ অধ্যয়ন] ১৬৭০ চনৰ পৰা *[https://baijiahao.baidu.com/s?id=1573446596541481&wfr=spider&for=pc চীনা গুচিনৰ গোট আৰু ইয়াৰ উৎপত্তিৰ স্থান] অধিকাংশ গুচিন গোট আৰু বজোৱাৰ শৈলীৰ বিশ্লেষণ। ইয়াত সেইবোৰৰ উৎপত্তিৰ বিষয়েও কিছু বিশ্লেষণ আছে। *[https://zhidao.baidu.com/question/308817959.html চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী] গুচিনৰ ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময় বুজিবলৈ চীনা ৰাজবংশসমূহৰ কালপঞ্জী। *[https://web.archive.org/web/20210429111825/https://www.soundofasia.com/guqin.html গুচিনৰ দোকানৰ পৃষ্ঠা] লছ এঞ্জেলছৰ এটা গুচিন দোকানৰ ৱেবছাইট পৃষ্ঠা। d6qngilx6y6qi5fdec31fdvrnruuw2i 0 139888 640813 2026-10-01T17:24:36Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640813 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। isohlae0dqyqip0nlwrbuemqwc41zld 640814 640813 2026-10-01T17:32:06Z Pranamikaadhikary 27435 640814 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে। ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে। 9xch4qkk1jwyxg9rt218yrnkwihuyfp 640817 640814 2026-10-01T17:33:47Z Pranamikaadhikary 27435 (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 640817 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে। pvi3eo19zrdhhon4iivp100u1uitevo 640818 640817 2026-10-01T17:34:22Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিৱৰণ */ 640818 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> h7c139eud7hwus4cgi1rov380l2mbp1 640826 640818 2026-10-01T17:42:29Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰতিষ্ঠাতা */ (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 640826 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ১৯১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> f2xhbne5in61ktorztjx9dmociij7jo 640828 640826 2026-10-01T17:42:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* সদস্য */ 640828 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ১৯১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ==তথ্যসূত্ৰ== 7552ldzq5hxh75c7w6u2jerat3udpeo 640835 640828 2026-10-01T17:47:00Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰতিষ্ঠাতা */ 640835 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ==তথ্যসূত্ৰ== es1pax1t2yn6qjkgoi63031ayqu88a9 640844 640835 2026-10-01T17:54:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিৱৰণ */ 640844 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। ২০১৯ চনত গুৱাহাটীত জ্যেষ্ঠ নাগৰিক সমাজ গঠন কৰা হয় আৰু আড্ডাঘৰ ইয়াৰ স্থায়ী কাৰ্যালয় হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ===কাৰ্যসূচী=== আড্ডাঘৰত বিভিন্ন দিৱস পালন, অন্তৰংগ আলাপ, স্বাস্থ্য সজাগতা, দুৰ্গতজনলৈ সাহায্য আদি কাৰ্যসূচী সম্মন্ন কৰা হয়। আড্ডাঘৰৰ এখন বাৰ্ষিক মুখপত্ৰও প্ৰকাশ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। প্ৰথম সংখ্যাটোৰ সম্পাদক আছিল গজেন কলিতা আৰু ২০২৬ চনৰ সম্পাদক দেৱানন্দ বৰুৱা। মুখপত্ৰত আড্ডাঘৰৰ আলাপত পাঠিত সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ৰচনা সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== n5bvbodmf90gm3uod5xnb9ktb5ikgt7 640846 640844 2026-10-01T17:55:04Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিৱৰণ */ 640846 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। ২০১৯ চনত গুৱাহাটীত জ্যেষ্ঠ নাগৰিক সমাজ গঠন কৰা হয় আৰু আড্ডাঘৰ ইয়াৰ স্থায়ী কাৰ্যালয় হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ===কাৰ্যসূচী=== আড্ডাঘৰত বিভিন্ন দিৱস পালন, অন্তৰংগ আলাপ, স্বাস্থ্য সজাগতা, দুৰ্গতজনলৈ সাহায্য আদি কাৰ্যসূচী সম্মন্ন কৰা হয়। আড্ডাঘৰৰ এখন বাৰ্ষিক মুখপত্ৰও প্ৰকাশ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। প্ৰথম সংখ্যাটোৰ সম্পাদক আছিল গজেন কলিতা আৰু ২০২৬ চনৰ সম্পাদক দেৱানন্দ বৰুৱা। মুখপত্ৰত আড্ডাঘৰৰ আলাপত পাঠিত সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ৰচনা সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়।<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ==তথ্যসূত্ৰ== ijreekvctandvb1mouqw0xrn9vbwxi9 640847 640846 2026-10-01T17:55:21Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] using [[WP:HC|HotCat]] 640847 wikitext text/x-wiki '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। ২০১৯ চনত গুৱাহাটীত জ্যেষ্ঠ নাগৰিক সমাজ গঠন কৰা হয় আৰু আড্ডাঘৰ ইয়াৰ স্থায়ী কাৰ্যালয় হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ===কাৰ্যসূচী=== আড্ডাঘৰত বিভিন্ন দিৱস পালন, অন্তৰংগ আলাপ, স্বাস্থ্য সজাগতা, দুৰ্গতজনলৈ সাহায্য আদি কাৰ্যসূচী সম্মন্ন কৰা হয়। আড্ডাঘৰৰ এখন বাৰ্ষিক মুখপত্ৰও প্ৰকাশ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। প্ৰথম সংখ্যাটোৰ সম্পাদক আছিল গজেন কলিতা আৰু ২০২৬ চনৰ সম্পাদক দেৱানন্দ বৰুৱা। মুখপত্ৰত আড্ডাঘৰৰ আলাপত পাঠিত সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ৰচনা সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়।<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] 487n0segkcs58xtspp650v2rcumwy9q 640848 640847 2026-10-01T17:59:14Z Pranamikaadhikary 27435 640848 wikitext text/x-wiki {{Infobox non-profit |Non-profit_name =আড্ডাঘৰ |Non-profit_logo = |Non-profit_type = |founded_date = ২০১৯ |founder = মীনাক্ষী বৰকটকী |location_city = [[গুৱাহাটী]] |location_country = [[ভাৰত]] |location = উত্তৰ-পূব ভাৰত |area_served = [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] |origins = |key_people = |focus = [[জ্যেষ্ঠ নাগৰিক]] |method = সৃষ্টিশীল কৰ্ম |num_volunteers = |owner = |Non-profit_slogan = |address = পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩ |dissolved = |footnotes = }} '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। ২০১৯ চনত গুৱাহাটীত জ্যেষ্ঠ নাগৰিক সমাজ গঠন কৰা হয় আৰু আড্ডাঘৰ ইয়াৰ স্থায়ী কাৰ্যালয় হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ===কাৰ্যসূচী=== আড্ডাঘৰত বিভিন্ন দিৱস পালন, অন্তৰংগ আলাপ, স্বাস্থ্য সজাগতা, দুৰ্গতজনলৈ সাহায্য আদি কাৰ্যসূচী সম্মন্ন কৰা হয়। আড্ডাঘৰৰ এখন বাৰ্ষিক মুখপত্ৰও প্ৰকাশ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। প্ৰথম সংখ্যাটোৰ সম্পাদক আছিল গজেন কলিতা আৰু ২০২৬ চনৰ সম্পাদক দেৱানন্দ বৰুৱা। মুখপত্ৰত আড্ডাঘৰৰ আলাপত পাঠিত সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ৰচনা সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়।<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] 08mezph4ihyzpdf0jqxtz5tq0alx9hm 640850 640848 2026-10-01T18:02:07Z Pranamikaadhikary 27435 640850 wikitext text/x-wiki {{Infobox non-profit |Non-profit_name =আড্ডাঘৰ |Non-profit_logo = |Non-profit_type = |founded_date = ২০১৯ |founder = মীনাক্ষী বৰকটকী |location_city = [[গুৱাহাটী]] |location_country = [[ভাৰত]] |location = উত্তৰ-পূব ভাৰত |area_served = [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] |origins = |key_people = |focus = [[জ্যেষ্ঠ নাগৰিক]]ৰ কল্যাণ |method = সৃষ্টিশীল কৰ্ম |num_volunteers = |owner = |Non-profit_slogan = |address = পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩ |dissolved = |footnotes = }} '''আড্ডাঘৰ''' গুৱাহাটীৰ এক সামাজিক অনুষ্ঠান। প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ পঞ্চৱতীস্থিত বাসভৱনত তেওঁলোকৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীৰ উদ্যোগত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ্থে এই অনুষ্ঠান গঢ়ি তোলে। সমাজৰ জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ নিঃসংগতা দূৰ কৰি বাৰ্ধক্যক উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়াৰ উদ্দেশ্যে আড্ডাঘৰৰ জন্ম দিয়া হয়। আশাদ্বীপ ফাউণ্ডেশ্যন আৰু কে জি এম টি হস্পিতালে আড্ডাঘৰক সহযোগ কৰে। ==বিৱৰণ== ===প্ৰতিষ্ঠাতা=== প্ৰয়াত [[মুনীন বৰকটকী]] আৰু [[ৰেণুকা দেৱী বৰকটকী]]ৰ কন্যা মীনাক্ষী বৰকটকীয়ে ২০১৯ চনৰ ১ মাৰ্চত<ref name="আড্ডাঘৰ">{{cite journal | title=আড্ডাঘৰত উদ্ভাসিত জীৱনৰ বিয়লি বেলা | author=ৰায়, নিভাৰাণী | journal=অসমীয়া প্ৰতিদিন | year=২০২৬ | month=১ অক্টোবৰ | pages=৪}}</ref> মাক-দেউতাকৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ এই অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="আড্ডা">{{cite journal | url=https://sangbad365.com/addaghar-story/ | title=গুৱাহাটী মহানগৰীত ৬০ ঊৰ্দ্ধৰ ব্যক্তিৰ বাবে .....}}</ref> ২০১৭ চনত ৰেণুকা দেৱী বৰকটকীৰ মৃত্যৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাসস্থান '''পঞ্চৱতী'''ৰ তলৰ মহলাত আড্ডাঘৰ গঢ়ি তোলা হয়। ২০১৯ চনত গুৱাহাটীত জ্যেষ্ঠ নাগৰিক সমাজ গঠন কৰা হয় আৰু আড্ডাঘৰ ইয়াৰ স্থায়ী কাৰ্যালয় হয়। *ঠিকনা:- আড্ডাঘৰ, পঞ্চৱতী, শিলপুখুৰী, গুৱাহাটী-৩<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ===সদস্য=== সকলো জ্যেষ্ঠ নাগৰিক ইয়াৰ সদস্য হ’ব পাৰে। পৰিচালনাৰ বাবে সদস্যভৰ্তি মাচুল মাহে ৫০০ টকা আৰু বছৰেকীয়া মাচুল ৫০০০ টকা। বৃহস্পতিবাৰে বন্ধ থকা এই আড্ডাঘৰ সপ্তাহৰ বাকীকেইটা দিনত পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দুপৰীয়া ১ বজালৈ আৰু বিয়লি ৩ বজাৰ পৰা সন্ধিয়া ৬ বজালৈ মুকলি থাকে।<ref name="আড্ডা"/> ===কাৰ্যসূচী=== আড্ডাঘৰত বিভিন্ন দিৱস পালন, অন্তৰংগ আলাপ, স্বাস্থ্য সজাগতা, দুৰ্গতজনলৈ সাহায্য আদি কাৰ্যসূচী সম্মন্ন কৰা হয়। আড্ডাঘৰৰ এখন বাৰ্ষিক মুখপত্ৰও প্ৰকাশ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। প্ৰথম সংখ্যাটোৰ সম্পাদক আছিল গজেন কলিতা আৰু ২০২৬ চনৰ সম্পাদক দেৱানন্দ বৰুৱা। মুখপত্ৰত আড্ডাঘৰৰ আলাপত পাঠিত সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ৰচনা সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়।<ref name="আড্ডাঘৰ"/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] s0b66dafi6p707vtv07gpo8setj5xkd 4 139889 640816 2026-10-01T17:33:26Z দিব্য দত্ত 9244 নতুন পৃষ্ঠা: {{সক্ৰিয়সদস্যসমূহ নতুন |Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol|১১২৫|৬|২২|২|১৩৩ |Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary|৬২৫|২৮৭|৬৭|০|৮১ |BabulB|BabulB|৭|১৭১৮|০|৫১৪|১২৯১ |কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ|৪৫১|০|০|৯|৩ |AjayDas|AjayDas|৩৬৮|০|৩৯|৫|৬৫ |নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰু... 640816 wikitext text/x-wiki {{সক্ৰিয়সদস্যসমূহ নতুন |Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol|১১২৫|৬|২২|২|১৩৩ |Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary|৬২৫|২৮৭|৬৭|০|৮১ |BabulB|BabulB|৭|১৭১৮|০|৫১৪|১২৯১ |কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ|৪৫১|০|০|৯|৩ |AjayDas|AjayDas|৩৬৮|০|৩৯|৫|৬৫ |নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা|১৭৩|০|০|০|১৯ |JyotiPN|JyotiPN|১৬৭|৩৯|০|৪১২|১২ |BhuyanBhaskar|BhuyanBhaskar|১৫৬|০|০|১৭০|০ |ManjurKhan|ManjurKhan|১০৭|০|০|০|১৮৮ |Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki|৭|৩৩৪|০|০|২ |Poli Borah24|Poli Borah24|১৬৩|০|০|০|৫ }} h9y2wibcfj5sxoplfq5ykyn5ylixcwl 10 139890 640834 2026-10-01T17:46:32Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: <noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude><includeonly>{{#invoke:Lang-zh|Zh|labels=no}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 640834 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude><includeonly>{{#invoke:Lang-zh|Zh|labels=no}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> pbrroihewsdeglth27i2w1fo3fizsom 828 139891 640839 2026-10-01T17:49:08Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: require('strict') local p = {} -- articles in which traditional Chinese preceeds simplified Chinese local t1st = { ["228 Incident"] = true, ["Chinese calendar"] = true, ["Lippo Centre, Hong Kong"] = true, ["Republic of China"] = true, ["Republic of China at the 1924 Summer Olympics"] = true, ["Taiwan"] = true, ["Taiwan (island)"] = true, ["Taiwan Province"] = true, ["Wei Boyang"] = true, } -- the labels for each part local labels = { ["c"] = "C... 640839 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} -- articles in which traditional Chinese preceeds simplified Chinese local t1st = { ["228 Incident"] = true, ["Chinese calendar"] = true, ["Lippo Centre, Hong Kong"] = true, ["Republic of China"] = true, ["Republic of China at the 1924 Summer Olympics"] = true, ["Taiwan"] = true, ["Taiwan (island)"] = true, ["Taiwan Province"] = true, ["Wei Boyang"] = true, } -- the labels for each part local labels = { ["c"] = "Chinese", ["s"] = "simplified Chinese", ["t"] = "traditional Chinese", ["p"] = "pinyin", ["tp"] = "Tongyong Pinyin", ["w"] = "Wade–Giles", ["j"] = "Jyutping", ["cy"] = "Cantonese Yale", ["sl"] = "Sidney Lau", ["poj"] = "Pe̍h-ōe-jī", ["tl"] = "Tâi-lô", ["zhu"] = "Zhuyin Fuhao", ["l"] = "lit.", ["tr"] = "trans.", } -- article titles for wikilinks for each part local wlinks = { ["c"] = "Chinese language", ["s"] = "simplified Chinese characters", ["t"] = "traditional Chinese characters", ["p"] = "pinyin", ["tp"] = "Tongyong Pinyin", ["w"] = "Wade–Giles", ["j"] = "Jyutping", ["cy"] = "Yale romanization of Cantonese", ["sl"] = "Sidney Lau romanisation", ["poj"] = "Pe̍h-ōe-jī", ["tl"] = "Tâi-uân Lô-má-jī Phing-im Hong-àn", ["zhu"] = "Bopomofo", ["l"] = "Literal translation", ["tr"] = "Translation", } -- for those parts which are to be treated as languages their ISO code local ISOlang = { ["c"] = "zh", ["t"] = "zh-Hant", ["s"] = "zh-Hans", ["p"] = "zh-Latn", ["tp"] = "zh-Latn-tongyong", ["w"] = "zh-Latn-wadegile", ["j"] = "yue-Latn-jyutping", ["cy"] = "yue-Latn", ["sl"] = "yue-Latn", ["poj"] = "nan-Latn", ["tl"] = "nan-Latn-tailo", ["zhu"] = "zh-Bopo", } local italic = { ["p"] = true, ["tp"] = true, ["w"] = true, ["j"] = true, ["cy"] = true, ["sl"] = true, ["poj"] = true, ["tl"] = true, } local superscript = { ["w"] = true, ["sl"] = true, } -- Categories for different kinds of Chinese text local cats = { ["c"] = "[[Category:Articles containing Chinese-language text]]", ["s"] = "[[Category:Articles containing simplified Chinese-language text]]", ["t"] = "[[Category:Articles containing traditional Chinese-language text]]", } function p.Zh(frame) -- load arguments module to simplify handling of args local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local args = getArgs(frame) return p._Zh(args) end function p._Zh(args) if args["link"] then args["links"] = args["link"]; end if args["label"] then args["labels"] = args["label"]; end local uselinks = args["links"] ~= "no" -- whether to add links local uselabels = args["labels"] ~= "no" -- whether to have labels local capfirst = args["scase"] ~= nil local out = nil -- which term to put before the brackets local usebrackets = 0 -- whether to have bracketed terms local numargs = 0 local regionalvariant = nil if args["out"] then out = args["out"] usebrackets = 1 end local t1 = false -- whether traditional Chinese characters go first local j1 = false -- whether Cantonese Romanisations go first local poj1 = false -- whether Hokkien Romanisations go first local testChar if (args["first"]) then for testChar in mw.ustring.gmatch(args["first"], "%a+") do if (testChar == "t") then t1 = true end if (testChar == "j") then j1 = true end if (testChar == "poj") then poj1 = true end end end if (t1 == false) then local title = mw.title.getCurrentTitle() t1 = t1st[title.text] == true end -- based on setting/preference specify order local orderlist = {"c", "s", "t", "p", "tp", "w", "j", "cy", "sl", "poj", "tl", "zhu", "l", "tr"} if (t1) then orderlist[2] = "t" orderlist[3] = "s" end if (j1) then orderlist[4] = "j" orderlist[5] = "cy" orderlist[6] = "sl" orderlist[7] = "p" orderlist[8] = "tp" orderlist[9] = "w" end if (poj1) then orderlist[4] = "poj" orderlist[5] = "tl" orderlist[6] = "p" orderlist[7] = "tp" orderlist[8] = "w" orderlist[9] = "j" orderlist[10] = "cy" orderlist[11] = "sl" end -- rename rules. Rules to change parameters and labels based on other parameters if args["hp"] then -- hp an alias for p ([hanyu] pinyin) args["p"] = args["hp"] end if args["tp"] then -- if also Tongyong pinyin use full name for Hanyu pinyin labels["p"] = "Hanyu Pinyin" end -- specify traditional Chinese variants if args["t_hk"] then args["t"] = args["t_hk"] regionalvariant = "HK" elseif args["t_tw"] then args["t"] = args["t_tw"] regionalvariant = "TW" end if (args["s"] and args["s"] == args["t"]) then -- Treat simplified + traditional as Chinese if they're the same args["c"] = args["s"] args["s"] = nil args["t"] = nil if out == "s" or out == "t" then out = "c" end elseif (not (args["s"] and args["t"])) then -- use short label if only one of simplified and traditional labels["s"] = labels["c"] labels["t"] = labels["c"] end if out then for i, v in ipairs (orderlist) do -- shift `out` to the beginning of the order list if v == out then table.remove(orderlist, i) table.insert(orderlist, 1, v) break end end end if (out == "c" and args["s"]) then usebrackets = 2; end local body = "" -- the output string local params -- for creating HTML spans local label -- the label, i.e. the bit preceeding the supplied text local val -- the supplied text -- go through all possible fields in loop, adding them to the output for i, part in ipairs(orderlist) do if (args[part]) then numargs = numargs + 1 -- build label label = "" if (uselabels) then label = labels[part] if (capfirst) then label = mw.language.getContentLanguage():ucfirst(label) capfirst = false end if (uselinks and part ~= "l" and part ~= "tr") then label = "[[" .. wlinks[part] .. "|" .. label .. "]]" end if (part == "l" or part == "tr") then label = "<abbr title=\"" .. wlinks[part] .. "\"><small>" .. label .. "</small></abbr>" else label = label .. "&colon;" end label = label .. " " end -- build value val = args[part] if (cats[part]) and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then -- if has associated category AND current page in article namespace, add category val = cats[part] .. val end if (ISOlang[part]) then -- add span for language if needed params = {["lang"] = ISOlang[part] .. (regionalvariant and "-" .. regionalvariant or "")} val = mw.text.tag({name="span",attrs=params, content=val}) elseif (part == "l") then local terms = "" -- put individual, potentially comma-separated glosses in single quotes -- (first strip leading and trailing whitespace and quotes, including bold/italic markup) for term in val:gmatch("[^;,]+") do term = mw.text.trim(term, "%s\"") terms = terms .. "&apos;" .. term .. "&apos;, " end val = string.sub(terms, 1, -3) elseif (part == "tr") then -- put translations in double quotes -- (first strip leading and trailing spaces and quotes, including bold/italic markup) val = mw.text.trim(val, "%s\"'") val = "&quot;" .. val .. "&quot;" end if (italic[part]) then -- italicise val = "<i>" .. val .. "</i>" end if string.match(val, "</?sup>") then val = val.."[[Category:Pages using template Zh with sup tags]]" end if (superscript[part]) then -- superscript val = val:gsub("(%d)", "^%1"):gsub("(%d)</sup>%*<sup>(%d)", "%1*%2"):gsub("^{^([%d%*]+)}", "^%1") end -- add both to body if numargs == usebrackets then -- opening bracket after the `out` term body = body .. label .. val .. " (" else body = body .. label .. val .. "; " end end end if (body > "") then -- check for empty string body = string.sub(body, 1, -3) -- chop off final semicolon and space if out and numargs > usebrackets then -- closing bracket after the rest of the terms body = body .. "&rpar;" end return body else --no named parameters; see if there's a first parameter, ignoring its name if (args[1]) then -- if there is treat it as Chinese label = "" if (uselabels) then label = labels["c"] if (uselinks) then label = "[[" .. wlinks["c"] .. "|" .. label .. "]]" end label = label .. "&colon; " end -- default to show links and labels as no options given if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then -- if current page in article namespace val = cats["c"] .. args[1] else val = args[1] end params = {["lang"] = ISOlang["c"]} val = mw.text.tag({name="span",attrs=params, content=val}) return label .. val end return "" end end return p k2on2jx5cc2uiutpf2bk7dhbb5i1mh9 10 139892 640841 2026-10-01T17:51:50Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: <includeonly>{{#invoke:Lang-zh|Zh|labels=no|out=p}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 640841 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Lang-zh|Zh|labels=no|out=p}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 5xxjmni2q8o4lxkymaggd4sxfq9b1df 10 139893 640845 2026-10-01T17:55:02Z AjayDas 12623 [[সাঁচ:Transliteration]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 640845 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Transliteration]] tswa83ic58m5vjli51u6vk9irhcyt5c 0 139894 640856 2026-10-01T18:08:53Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[নশ্যা শ্বেখ]]ৰ পৰা [[নস্য শ্বেখ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 640856 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[নস্য শ্বেখ]] oa4ewj4dhlv3942f32ro7qrlvf20juz 1 139895 640858 2026-10-01T18:08:53Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:নশ্যা শ্বেখ]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:নস্য শ্বেখ]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 640858 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:নস্য শ্বেখ]] 23hvwgwpo8llibviqrfj2tu6h5nfhwe 0 139896 640861 2026-10-01T18:17:31Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640861 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ কৰমচান্দ গান্ধী জনপ্ৰিয়ভাৱে কবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত কাবা গান্ধী নো ডেলো নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল য'ত তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল যেতিয়া তেওঁলোক ইয়ালৈ আহিছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত কস্তুৰবাক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ হৰিলাল আৰু মনিলালৰ জন্ম হয়।[1][2][3][4] ১৮৮৫ চনত কবা গান্ধীৰ মৃত্যু হয়।[5] গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে ই এটা প্ৰাথমিক পৰিয়ালৰ ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত কোচৰাব আশ্ৰম প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6][7] ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।[1][2][8] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== 8ls2ljhhvw0maxcwq9ix48jplilv8iu 640867 640861 2026-10-01T18:25:09Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 640867 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল]] আৰু [[মনিলাল]]ৰ জন্ম হয়।[1][2][3][4] ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।[5] মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6][7] ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।[1][2][8] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== bxzyagke6pig8orfup6pv3qzbja6iso 640869 640867 2026-10-01T18:25:55Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 640869 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মনিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।[1][2][3][4] ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।[5] মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6][7] ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।[1][2][8] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== ntx10b6uvr4uvio4an3ue3prsbjtk80 640870 640869 2026-10-01T18:26:09Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 640870 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।[1][2][3][4] ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।[5] মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6][7] ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।[1][2][8] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== pn8uwok2wcqns2fn77sepazz4e1ws5z 640872 640870 2026-10-01T18:30:24Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640872 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।[1][2][3][4] ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।[5] মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6][7] ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।[1][2][8] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।[2][3][9][4] ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।[1][2] এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।[5] ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।[1][2][9] চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।[3] n4falcfzf79p6dh0rxgqn8jtmzn1av2 640876 640872 2026-10-01T18:32:43Z Pranamikaadhikary 27435 640876 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।[2][3][9][4] ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।[1][2] এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।[5] ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।[1][2][9] চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।[3] 433g3aqosy6mmm3q0k24egwnu0lpgw0 640878 640876 2026-10-01T18:34:32Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 640878 wikitext text/x-wiki '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> ew7rwhlfqvtnr2i3jx06q7j4gyrdcbk 640880 640878 2026-10-01T18:35:06Z Pranamikaadhikary 27435 640880 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Kaba Gandhi No Delo | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = Entrance | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[Rajkot]], [[Gujarat]], [[India]] | type = [[Museum]] | accreditation = | key_holdings = | collections = Photographs, objects, belongings of [[Mahatma Gandhi]] | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = Gandhi Smriti Trust | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> jskr8ugjizqjvtqihwo49psl0sbbmsk 640884 640880 2026-10-01T18:37:18Z Pranamikaadhikary 27435 640884 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> qp9idiopu6l8zz3lw5vvo0h9uhlvj29 640887 640884 2026-10-01T18:38:31Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 640887 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:An inside view of 'Kaba Gandhi No Delo' - the house where M. K. Gandhi lived.jpg|thumb|ঘৰত থকা পেইণ্টিং]] হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> nszi7m8mi9hp6yjn1a1vx6ezsksn08i 640889 640887 2026-10-01T18:38:49Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 640889 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:An inside view of 'Kaba Gandhi No Delo' - the house where M. K. Gandhi lived.jpg|thumb|ঘৰত থকা পেইণ্টিং]] হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> ==তথ্যসূত্ৰ== fi6v97e2ass9yrvk6inldadf2ck2yui 640890 640889 2026-10-01T18:39:02Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:সংগ্ৰহালয়]] using [[WP:HC|HotCat]] 640890 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:An inside view of 'Kaba Gandhi No Delo' - the house where M. K. Gandhi lived.jpg|thumb|ঘৰত থকা পেইণ্টিং]] হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] 7dxeihzgmcs4ut6q60pd5z1e59motmz 640892 640890 2026-10-01T18:40:47Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 640892 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:An inside view of 'Kaba Gandhi No Delo' - the house where M. K. Gandhi lived.jpg|thumb|ঘৰত থকা পেইণ্টিং]] হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] g37u00o5np6zl7bb558svnzvmzu61x1 640994 640892 2026-10-02T02:54:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 640994 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কাবা গান্ধী নো ডেলো | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kaba Gandhi No Delo - The house were Gandhiji lived during his school days.jpg | image_upright = | alt = | caption = প্ৰৱেশ | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|22.297066667|N|70.804997222|E|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = | dissolved = | location = [[ৰাজকোট]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = ছবি-আলোকচিত্ৰ, বস্তু,মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যৱহৃত বস্তু | collection_size = | visitors = | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = গান্ধী স্মৃতি ন্যাস | employees = | public_transit = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Gandhi Smriti | building_type = [[Haveli]] | architectural_style = Saurashtrian architecture | years_built = 1880-1881 | renovation_date = | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|400|sqyd}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ''' (''কাবা গান্ধী নো ডেলো'') [[ভাৰত]]ৰ [[গুজৰাট]]ৰ ৰাজকোটত অৱস্থিত এটা ঘৰ আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৯১৫ চনলৈকে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বৰ ঘৰ আছিল। পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত ইয়াত ''গান্ধী স্মৃতি'' নামৰ এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে। ==ইতিহাস== মহাত্মা গান্ধীৰ পিতৃ [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কৰমচান্দ গান্ধী]] জনপ্ৰিয়ভাৱে কাবা গান্ধী নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু এইদৰেই তেওঁৰ ঘৰ গুজৰাটী ভাষাত ''কাবা গান্ধী নো ডেলো'' নামেৰে জনা গৈছিল, অৰ্থাৎ ‘কাবা গান্ধীৰ বাসগৃহ’। কাবা গান্ধী পোৰবন্দৰৰ বাসিন্দা আছিল আৰু ১৮৭৪ চনত ৰাজকোট ৰাজ্যৰ দিৱান (প্ৰধানমন্ত্ৰী) নিযুক্তি লাভ কৰি ৰাজকোটলৈ গুচি যায়। দুবছৰৰ পাছত পৰিয়ালটোৱে ৰাজকোটলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে ৰাজকোট ৰাজ্যই তেওঁক ৪০০ বৰ্গ গজ (৩৩০ মিটাৰ বৰ্গফুট) মাটি দিছিল আৰু তাতে তেওঁ ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পৰিয়ালটোৱে ১৮৮১ চনত ভাড়াঘৰৰপৰা নতুন ঘৰলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেতিয়া মহাত্মা গান্ধীৰ বয়স ১২ বছৰ আছিল। ১৮৮১ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈকে ঘৰত থকাৰ সময়ছোৱাত [[কস্তুৰবা গান্ধী| কস্তুৰবা]]ক বিয়া কৰাই তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ [[হৰিলাল গান্ধী]] আৰু [[মণিলাল গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Know Your City: Gandhi's family house which witnessed his transformation from 'Mohan to Mahatma' |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/gandhis-family-house-which-sowed-seeds-of-his-transformation-9452843/ |access-date=2024-07-15 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo |url=https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |access-date=2024-07-15 |website=gujrattourism |language=en |archive-date=27 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227091232/https://www.gujarattourism.com/saurashtra/rajkot/kaba-gandhi-no-delo.html |url-status=live }}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last=Masoodi |first=Ashwaq |date=2018-10-02 |title=Searching for Gandhi |url=https://www.livemint.com/Politics/gBphnryJM2WAdDZDvL0MQO/Searching-for-Gandhi.html |work=Live Mint}}</ref><ref name=":5">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=-Tq7DQAAQBAJ |title=Gandhi before India |date=2016-11-09 |publisher=Random House Publishers India Pvt. Limited |isbn=978-93-5118-322-8 |pages=35–36 |language=en}}</ref> ১৮৮৫ চনত [[কৰমচান্দ উত্তমচান্দ গান্ধী|কাবা গান্ধী]]ৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":2">{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&dq=kaba+gandhi+no+delo&pg=PP41 |title=Gandhi: Lawyer or Loyalist (Penguin Petit) |date=2018-11-30 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-429-8 |language=en |access-date=16 July 2024 |archive-date=16 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716081320/https://books.google.co.in/books?id=0IJ8DwAAQBAJ&pg=PP41&dq=kaba+gandhi+no+delo&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQvKWR6qqHAxXHRmwGHfyxCvcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=kaba%20gandhi%20no%20delo&f=false |url-status=live }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে লণ্ডন আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত থকা সেই বছৰবোৰকে ধৰি ১৯১৫ চনলৈকে এই ঘৰটো তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ প্ৰাথমিক ঘৰ আছিল। পিছলৈ ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি আহি আহমেদাবাদত [[কোছৰাব আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Kaba Gandhi No Delo, Rajkot |url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archive-date=12 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101212070727/http://gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=166&webpartid=1014 |archivedate=12 December 2010 |access-date=1 October 2026 |deadurl=yes}}</ref><ref>''On the Salt March: the historiography of Gandhi's march to Dandi'' by Thomas Weber. HarperCollins Publishers India, 1997. {{ISBN|978-81-7223-263-4}}.</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী পৰিয়ালে এই ঘৰটো বিক্ৰী কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত সৌৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য চৰকাৰে তেতিয়াৰ মালিকৰপৰা ১৯৪৮ চনত কিনিছিল। ১৯৬৯ চনত গান্ধীৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকীত গান্ধী স্মৃতি ট্ৰাষ্টৰ হাতত গতাই দিয়া হয়। পুতলিবা উদ্যোগমন্দিৰ ট্ৰাষ্ট নামৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে আন ঠাইলৈ যোৱাৰ আগতে ইয়াৰপৰাই কেইবছৰমান শিক্ষামূলক আৰু চিলাইৰ ক্লাছ চলাইছিল। ইয়াত এতিয়া গান্ধী স্মৃতি নামৰ এখন স্থায়ী প্ৰদৰ্শনী আছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite book |author=Shyam Singh Shashi |title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh, Volume 100 |publisher=Anmol Publications |year=1996 |isbn=978-81-7041-859-7}}</ref> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:An inside view of 'Kaba Gandhi No Delo' - the house where M. K. Gandhi lived.jpg|thumb|ঘৰত থকা পেইণ্টিং]] হাভেলীটো পৰম্পৰাগত সৌৰাষ্ট্ৰীয় (কাঠিয়াৱাৰী) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত চাৰিওফালে কোঠাৰে আগুৰি থকা চোতাললৈ যোৱা এখন ধেনুভিৰীয়া দুৱাৰ আছে।<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Joshua |first=Benny |date=2017-06-17 |title=Rajkot: A Laidback Gem |url=https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem |access-date=2024-07-16 |website=Outlook India |language=en |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201074719/https://www.outlookindia.com/traveller/ot-getaway-guides/rajkot-laidback-gem/ |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> ঘৰটো কাদিয়া নৱলাইনৰ ৮ নং ঘৰ বুলি লিখা আছে। ই লখাজীৰাজ পথত আৰু ঘীকান্ত পথৰ ওচৰত অৱস্থিত।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> এই অট্টালিকাটোৰ দুটা মহলা আছে।<ref name=":2" /> ইয়াক বগা আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে ৰং কৰা হৈছে। ইয়াৰ আন গেটৰ তুলনাত ডাঙৰ গেট আৰু চুবুৰি এটাৰ সৰু সৰু দোকান আছে। ঘৰটোত নটা কোঠা আৰু চোতালৰ কাষতে পাকঘৰ আছে। ঘৰটোত এতিয়া এখন স্থায়ী চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আছে য'ত মহাত্মা গান্ধীৰ ফটো, চিত্ৰ, বস্তু আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> চোতালত হেণ্ড পাম্প এটা আছে।<ref name=":3" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] 9jlbhj9sl97q88n68x0etmf2x1478z3 0 139897 640879 2026-10-01T18:34:36Z Dipankar Das 36094 নতুন পৃষ্ঠা: [[File:Lal Bal Pal.jpg|thumb|right|250px|পঞ্জাবৰ [[লালা লাজপত ৰায়]], [[বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি|বম্বে]]ৰ [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]]ৰ [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]— 'লাল বাল পাল' নামেৰে জনপ্ৰিয় এই ত্... 640879 wikitext text/x-wiki [[File:Lal Bal Pal.jpg|thumb|right|250px|পঞ্জাবৰ [[লালা লাজপত ৰায়]], [[বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি|বম্বে]]ৰ [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]]ৰ [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]— 'লাল বাল পাল' নামেৰে জনপ্ৰিয় এই ত্ৰিমূৰ্তিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ৰাজনৈতিক ধাৰাটো সলনি কৰি দিছিল।]] '''লাল বাল পাল''' ([[লালা লাজপত ৰায়]], [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]) আছিল বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত, ১৯০৬ চনৰ পৰা ১৯১৮ চনলৈ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ঔপনিবেশিকতাবাদ-বিৰোধী জাতীয়তাবাদী]]সকলৰ এক ত্ৰিমূৰ্তি।{{cn|date=August 2021}} ১৯০৫ চনত আৰম্ভ হোৱা [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]] ভংগ বিৰোধী আন্দোলনৰ সময়ত, ১৯০৭ চনত তেওঁলোকে সকলো আমদানি কৰা সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত '[[স্বদেশী আন্দোলন]]'ৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁলোকক "ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ চৰমপন্থী" হিচাপেও জনা গৈছিল।{{cn|date=August 2021}} ঊনবিংশ শতিকাৰ অন্তিম বৰ্ষকেইটাত একাংশ ভাৰতীয় বুদ্ধিজীৱীৰ মাজত এক চৰমপন্থী জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উন্মেষ ঘটিছিল। ১৯০৫ চনত [[স্বদেশী আন্দোলন]]ৰ জৰিয়তে এই স্থিতি সমগ্ৰ সৰ্বভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত প্ৰকট হৈ পৰিছিল — যʼত এই 'স্বদেশী' শব্দটোক সাধাৰণতে 'স্বাৱলম্বন' বা 'স্বনিৰ্ভৰশীলতা' হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হয়।<ref name= Erez>Erez Manela, The Wilsonian moment: self-determination and the international origins of anticolonial nationalism, Published by Oxford University Press US, 2007, {{ISBN|0-19-517615-4}}, {{ISBN|978-0-19-517615-5}}</ref><ref>{{cite web |url=http://orissa.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/116Lala_Lajpat_Rai.pdf |title=Death anniversary of Lala Lajpat Rai |publisher=Government of Orissa |access-date=13 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |title=Lala Lajpat Rai |publisher=[[Government of India]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=25 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425062907/http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |author1=Ashalatha A. |author2=Pradeep Koropath |author3=Saritha Nambarathil |title=Social Science: Standard VIII Part 1 |chapter=Chapter 6 - Indian National Movement |publisher=State Council of Educational Research and Training (SCERT) - Government of Kerala • Department of Education |year=2009 |pages=72 |url=https://www.itschool.gov.in/pdf/Std_VIII/Social%20Science/SS_VIII_Engpart1.pdf |access-date=13 October 2011}}</ref> লাল বাল পালে [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)|বংগ ভংগ]]ৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি ভাৰতীয়সকলক একত্ৰিত কৰিছিল। বংগত আৰম্ভ হোৱা ব্ৰিটিছ সামগ্ৰীৰ প্ৰদৰ্শন, ধৰ্মঘট আৰু বৰ্জন কাৰ্যসূচী ব্ৰিটিছ ৰাজৰ বিৰুদ্ধে এক ব্যাপক প্ৰতিবাদৰ ৰূপ লৈ অতি সোনকালেই অন্যান্য প্ৰান্তলৈকো বিয়পি পৰিছিল।{{cn|date=August 2021}} এই আন্দোলনৰ মুখ্য নেতা [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]]ৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰ পৰা [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] তথা অৰবিন্দ ঘোষৰ অৱসৰৰ লগে লগে জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ পৰে।<ref name= Erez/> আনহাতে, পুলিচ অধীক্ষক জেমছ এ. স্কটৰ নিৰ্দেশত পুলিচে কৰা লাঠীচালনাত [[লালা লাজপত ৰায়]] গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল; স্কটে নিজেই [[লালা লাজপত ৰায়|ৰায়]]ৰ ওপৰত শাৰীৰিক আক্ৰমণ চলাইছিল। লাঠীচালনাৰ ফলত পোৱা এই গুৰুতৰ আঘাতৰ বাবেই ১৯২৮ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="rai">{{cite book |last=Rai |first=Raghunath |year=2006 |title=History For Class 12: Cbse. India |publisher=VK Publications |isbn=978-81-87139-69-0 |page=187}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:বাল গংগাধৰ তিলকৰ স্মাৰকসমূহ]] [[শ্ৰেণী:লালা লাজপত ৰায়ৰ স্মাৰকসমূহ]] t0mp8aqlq1ym12yrbir8c9z1ban30br 640881 640879 2026-10-01T18:36:07Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640881 wikitext text/x-wiki [[File:Lal Bal Pal.jpg|thumb|right|250px|পঞ্জাবৰ [[লালা লাজপত ৰায়]], [[বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি|বম্বে]]ৰ [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]]ৰ [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]— 'লাল বাল পাল' নামেৰে জনপ্ৰিয় এই ত্ৰিমূৰ্তিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ৰাজনৈতিক ধাৰাটো সলনি কৰি দিছিল। ]] '''লাল বাল পাল''' ([[লালা লাজপত ৰায়]], [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]) আছিল বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত, ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১৮ চনলৈ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ঔপনিৱেশিকতাবাদ-বিৰোধী জাতীয়তাবাদী]]সকলৰ এক ত্ৰিমূৰ্তি।{{cn|date=August 2021}} ১৯০৫ চনত আৰম্ভ হোৱা [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]] ভংগ বিৰোধী আন্দোলনৰ সময়ত, ১৯০৭ চনত তেওঁলোকে সকলো আমদানি কৰা সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত '[[স্বদেশী আন্দোলন]]'ৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁলোকক "ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ চৰমপন্থী" হিচাপেও জনা গৈছিল।{{cn|date=August 2021}} ঊনবিংশ শতিকাৰ অন্তিম বৰ্ষকেইটাত একাংশ ভাৰতীয় বুদ্ধিজীৱীৰ মাজত এক চৰমপন্থী জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উন্মেষ ঘটিছিল। ১৯০৫ চনত [[স্বদেশী আন্দোলন]]ৰ জৰিয়তে এই স্থিতি সমগ্ৰ সৰ্বভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত প্ৰকট হৈ পৰিছিল — যʼত এই 'স্বদেশী' শব্দটোক সাধাৰণতে 'স্বাৱলম্বন' বা 'স্বনিৰ্ভৰশীলতা' হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হয়।<ref name= Erez>Erez Manela, The Wilsonian moment: self-determination and the international origins of anticolonial nationalism, Published by Oxford University Press US, 2007, {{ISBN|0-19-517615-4}}, {{ISBN|978-0-19-517615-5}}</ref><ref>{{cite web |url=http://orissa.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/116Lala_Lajpat_Rai.pdf |title=Death anniversary of Lala Lajpat Rai |publisher=Government of Orissa |access-date=13 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |title=Lala Lajpat Rai |publisher=[[Government of India]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=25 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425062907/http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |author1=Ashalatha A. |author2=Pradeep Koropath |author3=Saritha Nambarathil |title=Social Science: Standard VIII Part 1 |chapter=Chapter 6 - Indian National Movement |publisher=State Council of Educational Research and Training (SCERT) - Government of Kerala • Department of Education |year=2009 |pages=72 |url=https://www.itschool.gov.in/pdf/Std_VIII/Social%20Science/SS_VIII_Engpart1.pdf |access-date=13 October 2011}}</ref> লাল বাল পালে [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)|বংগ ভংগ]]ৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি ভাৰতীয়সকলক একত্ৰিত কৰিছিল। বংগত আৰম্ভ হোৱা ব্ৰিটিছ সামগ্ৰীৰ প্ৰদৰ্শন, ধৰ্মঘট আৰু বৰ্জন কাৰ্যসূচী ব্ৰিটিছ ৰাজৰ বিৰুদ্ধে এক ব্যাপক প্ৰতিবাদৰ ৰূপ লৈ অতি সোনকালেই অন্যান্য প্ৰান্তলৈকো বিয়পি পৰিছিল।{{cn|date=August 2021}} এই আন্দোলনৰ মুখ্য নেতা [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]]ৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰপৰা [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] তথা অৰবিন্দ ঘোষৰ অৱসৰৰ লগে লগে জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ পৰে।<ref name= Erez/> আনহাতে, পুলিচ অধীক্ষক জেমছ এ. স্কটৰ নিৰ্দেশত পুলিচে কৰা লাঠীচালনাত [[লালা লাজপত ৰায়]] গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল; স্কটে নিজেই [[লালা লাজপত ৰায়|ৰায়]]ৰ ওপৰত শাৰীৰিক আক্ৰমণ চলাইছিল। লাঠীচালনাৰ ফলত পোৱা এই গুৰুতৰ আঘাতৰ বাবেই ১৯২৮ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="rai">{{cite book |last=Rai |first=Raghunath |year=2006 |title=History For Class 12: Cbse. India |publisher=VK Publications |isbn=978-81-87139-69-0 |page=187}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:বাল গংগাধৰ তিলকৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:লালা লাজপত ৰায়ৰ স্মাৰক]] l143htufd4hva1gir5roh9n84mb2opc 640885 640881 2026-10-01T18:38:06Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 640885 wikitext text/x-wiki [[File:Lal Bal Pal.jpg|thumb|right|250px|পঞ্জাবৰ [[লালা লাজপত ৰায়]], [[বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি|বম্বে]]ৰ [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]]ৰ [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]— 'লাল বাল পাল' নামেৰে জনপ্ৰিয় এই ত্ৰিমূৰ্তিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ৰাজনৈতিক ধাৰাটো সলনি কৰি দিছিল। ]] '''লাল বাল পাল''' ([[লালা লাজপত ৰায়]], [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]) আছিল বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত, ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১৮ চনলৈ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ঔপনিৱেশিকতাবাদ-বিৰোধী জাতীয়তাবাদী]]সকলৰ এক ত্ৰিমূৰ্তি।{{cn|date=August 2021}} ১৯০৫ চনত আৰম্ভ হোৱা [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]] ভংগ বিৰোধী আন্দোলনৰ সময়ত, ১৯০৭ চনত তেওঁলোকে সকলো আমদানি কৰা সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত '[[স্বদেশী আন্দোলন]]'ৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁলোকক "ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ চৰমপন্থী" হিচাপেও জনা গৈছিল।{{cn|date=August 2021}} ঊনবিংশ শতিকাৰ অন্তিম বৰ্ষকেইটাত একাংশ ভাৰতীয় বুদ্ধিজীৱীৰ মাজত এক চৰমপন্থী জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উন্মেষ ঘটিছিল। ১৯০৫ চনত [[স্বদেশী আন্দোলন]]ৰ জৰিয়তে এই স্থিতি সমগ্ৰ সৰ্বভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত প্ৰকট হৈ পৰিছিল — যʼত এই 'স্বদেশী' শব্দটোক সাধাৰণতে 'স্বাৱলম্বন' বা 'স্বনিৰ্ভৰশীলতা' হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হয়।<ref name= Erez>Erez Manela, The Wilsonian moment: self-determination and the international origins of anticolonial nationalism, Published by Oxford University Press US, 2007, {{ISBN|0-19-517615-4}}, {{ISBN|978-0-19-517615-5}}</ref><ref>{{cite web |url=http://orissa.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/116Lala_Lajpat_Rai.pdf |title=Death anniversary of Lala Lajpat Rai |publisher=Government of Orissa |access-date=13 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |title=Lala Lajpat Rai |publisher=[[Government of India]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=25 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425062907/http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |author1=Ashalatha A. |author2=Pradeep Koropath |author3=Saritha Nambarathil |title=Social Science: Standard VIII Part 1 |chapter=Chapter 6 - Indian National Movement |publisher=State Council of Educational Research and Training (SCERT) - Government of Kerala • Department of Education |year=2009 |pages=72 |url=https://www.itschool.gov.in/pdf/Std_VIII/Social%20Science/SS_VIII_Engpart1.pdf |access-date=13 October 2011}}</ref> লাল বাল পালে [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)|বংগ ভংগ]]ৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি ভাৰতীয়সকলক একত্ৰিত কৰিছিল। বংগত আৰম্ভ হোৱা ব্ৰিটিছ সামগ্ৰীৰ প্ৰদৰ্শন, ধৰ্মঘট আৰু বৰ্জন কাৰ্যসূচী ব্ৰিটিছ ৰাজৰ বিৰুদ্ধে এক ব্যাপক প্ৰতিবাদৰ ৰূপ লৈ অতি সোনকালেই অন্যান্য প্ৰান্তলৈকো বিয়পি পৰিছিল।{{cn|date=August 2021}} এই আন্দোলনৰ মুখ্য নেতা [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]]ৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰপৰা [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] তথা অৰবিন্দ ঘোষৰ অৱসৰৰ লগে লগে জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ পৰে।<ref name= Erez/> আনহাতে, পুলিচ অধীক্ষক জেমছ এ. স্কটৰ নিৰ্দেশত পুলিচে কৰা লাঠীচালনাত [[লালা লাজপত ৰায়]] গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল; স্কটে নিজেই [[লালা লাজপত ৰায়|ৰায়]]ৰ ওপৰত শাৰীৰিক আক্ৰমণ চলাইছিল। লাঠীচালনাৰ ফলত পোৱা এই গুৰুতৰ আঘাতৰ বাবেই ১৯২৮ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="rai">{{cite book |last=Rai |first=Raghunath |year=2006 |title=History For Class 12: Cbse. India |publisher=VK Publications |isbn=978-81-87139-69-0 |page=187}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:বাল গংগাধৰ তিলকৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:লালা লাজপত ৰায়ৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] fpmo0pm8csi2q9cv9xeqlux5nbyyki4 0 139898 640883 2026-10-01T18:36:41Z Dipankar Das 36094 [[লাল বাল পাল]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 640883 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[লাল বাল পাল]] 4t8scsk1uwnc6bbm9wlgu5eu5vvknih 14 139899 640888 2026-10-01T18:38:38Z JyotiPN 22102 নতুন পৃষ্ঠা: [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা মেলা]] 640888 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা মেলা]] izhx4so6oc4d946o4xqun99sc9ceeoy 14 139900 640891 2026-10-01T18:40:04Z Dipankar Das 36094 + 640891 wikitext text/x-wiki {{Portal|ভাৰত}} [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[Category:মহাৰাষ্ট্ৰ]] 3cy6kaku0zyzrbryq3ntzo4ejlwsujx 14 139901 640901 2026-10-01T18:58:11Z JyotiPN 22102 নতুন পৃষ্ঠা: [[শ্ৰেণী:চীন]] 640901 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:চীন]] pbao842f4k3qsmfgmfrc1tlpwri2m45 0 139902 640908 2026-10-01T19:23:22Z JyotiPN 22102 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = Midnapore, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]]... 640908 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = Midnapore, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==কৰ্মৰাজি== ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ecc4f336in7osuhvw6timj31suipwy3 640918 640908 2026-10-01T19:56:22Z JyotiPN 22102 640918 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।[[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]] ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] ca0rim1nivw3e1hw1omr9e3ea02uwu4 640921 640918 2026-10-01T19:57:59Z JyotiPN 22102 added [[Category:সাংবাদিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 640921 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।[[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]] ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] 8aanc87ltabmie4xm3onkdtv0y2uawz 640923 640921 2026-10-01T19:59:26Z JyotiPN 22102 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 640923 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] 9gxz01fqcs9uf0bqf4pb3g3cbsybfo8 640926 640923 2026-10-01T20:04:55Z JyotiPN 22102 /* কৰ্মৰাজি */ 640926 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] hcqujxxqwbsbqi4enbgqivnwm4wds5o 640932 640926 2026-10-01T20:13:20Z JyotiPN 22102 640932 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === Politics === Evan returned to England in 1906 and joined the [[Liberal Party (UK)|Liberal Party]]. His father was himself a Liberal MP who sat for [[Nottingham East (UK Parliament constituency)|Nottingham East]] from 1906 to 1910. In January 1910, Evan contested the General Election at the Conservative seat of Dulwich; [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|Dulwich in the London area, showing boundaries used in 1910]] {{Election box begin | |title=General Election January 1910: [[Dulwich (UK Parliament constituency)|Dulwich]] Electorate 16,478}} {{Election box candidate with party link| |party = Conservative Party (UK) |candidate = [[Bonar Law]] |votes = 8,472 |percentage = 58.3 |change = +3.0 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 6,054 |percentage = 41.7 |change = -3.0 }} {{Election box majority| |votes = 2,418 |percentage = 16.6 |change = +6.0 }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 88.2 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Conservative Party (UK) |swing = +3.0 }} {{Election box end}} In March 1910 he was elected as a Progressive Councillor to the [[London County Council]] representing [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|Finsbury East in the London area, showing boundaries used 1885–1918]] {{Election box begin | |title=London County Council election, 1910: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> Electorate }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =27.9 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} [[George Masterman Gillett]] |votes = 2,020 |percentage = 27.8 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Lord Hardwicke |votes = 1,616 |percentage = 22.3 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =1,592 |percentage =21.9 |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = Progressive Party (London) |loser = Municipal Reform Party |swing = }} {{Election box end}} The Progressives were the local government arm of the Liberal Party. In March 1913 he was re-elected to the LCC;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=London County Council election, 1913: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> Electorate 6,498 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''[[George Masterman Gillett]]''' |votes = 2,037 |percentage = 26.2 |change =-1.6 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =26.1 |change =-1.8 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[Eustace Widdrington Morrison-Bell]] |votes = 1,866 |percentage = 24.0 |change =+1.7 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[William Perring|William George Perring]] |votes =1,837 |percentage =23.7 |change =+1.8 }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box end}} In July 1918, when a vacancy occurred due to the death of a Liberal MP, for the parliamentary seat of Finsbury East. Cotton was an obvious candidate to defend the seat for the Liberal Party. Due to the wartime electoral truce, he did not face an official Unionist Party opponent and was comfortably elected;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=[[1918 Finsbury East by-election]]: 16 July 1918 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = [[H.E.A. Cotton|Harry Evan Auguste Cotton]] |votes = 1,156 |percentage = 59.9 |change = +8.3 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Capt. H.S. Spencer |votes = 576 |percentage = 29.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = A.S. Belsher |votes = 199 |percentage = 10.3 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 580 |percentage = 30.1 |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 38.7 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Liberal Party (UK) |swing = N/A }} {{Election box end}} Following boundary changes, Evan's Finsbury East seat was merged with the Unionist seat of Finsbury Central to form a new Finsbury constituency. The Coalition Government chose to publicly endorse the Unionist candidate who was the sitting MP for the old Central seat. This endorsement made Evan's prospects difficult and after only 5 months as an MP he was defeated;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px|Finsbury in the County of London, showing boundaries used in 1918]] {{Election box begin | |title=General Election 1918: [[Finsbury (UK Parliament constituency)|Finsbury]] Electorate 34,873}} {{Election box candidate with party link| |party = Coalition Conservative |candidate = [[Martin Archer-Shee]] |votes = 8,782 |percentage = 63.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 4,981 |percentage = 36.2 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 3,801 |percentage = 27.6 |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = 13,763 |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box win |winner = Coalition Conservative |swing = n/a }} {{Election box end}} ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিত্ব আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] c2g6zm3fposxmfmpexyj4m4ufqvsw7l 640933 640932 2026-10-01T20:13:49Z JyotiPN 22102 /* Politics */ 640933 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === Evan returned to England in 1906 and joined the [[Liberal Party (UK)|Liberal Party]]. His father was himself a Liberal MP who sat for [[Nottingham East (UK Parliament constituency)|Nottingham East]] from 1906 to 1910. In January 1910, Evan contested the General Election at the Conservative seat of Dulwich; [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|Dulwich in the London area, showing boundaries used in 1910]] {{Election box begin | |title=General Election January 1910: [[Dulwich (UK Parliament constituency)|Dulwich]] Electorate 16,478}} {{Election box candidate with party link| |party = Conservative Party (UK) |candidate = [[Bonar Law]] |votes = 8,472 |percentage = 58.3 |change = +3.0 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 6,054 |percentage = 41.7 |change = -3.0 }} {{Election box majority| |votes = 2,418 |percentage = 16.6 |change = +6.0 }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 88.2 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Conservative Party (UK) |swing = +3.0 }} {{Election box end}} In March 1910 he was elected as a Progressive Councillor to the [[London County Council]] representing [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|Finsbury East in the London area, showing boundaries used 1885–1918]] {{Election box begin | |title=London County Council election, 1910: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> Electorate }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =27.9 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} [[George Masterman Gillett]] |votes = 2,020 |percentage = 27.8 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Lord Hardwicke |votes = 1,616 |percentage = 22.3 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =1,592 |percentage =21.9 |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = Progressive Party (London) |loser = Municipal Reform Party |swing = }} {{Election box end}} The Progressives were the local government arm of the Liberal Party. In March 1913 he was re-elected to the LCC;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=London County Council election, 1913: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> Electorate 6,498 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''[[George Masterman Gillett]]''' |votes = 2,037 |percentage = 26.2 |change =-1.6 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =26.1 |change =-1.8 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[Eustace Widdrington Morrison-Bell]] |votes = 1,866 |percentage = 24.0 |change =+1.7 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[William Perring|William George Perring]] |votes =1,837 |percentage =23.7 |change =+1.8 }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box end}} In July 1918, when a vacancy occurred due to the death of a Liberal MP, for the parliamentary seat of Finsbury East. Cotton was an obvious candidate to defend the seat for the Liberal Party. Due to the wartime electoral truce, he did not face an official Unionist Party opponent and was comfortably elected;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=[[1918 Finsbury East by-election]]: 16 July 1918 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = [[H.E.A. Cotton|Harry Evan Auguste Cotton]] |votes = 1,156 |percentage = 59.9 |change = +8.3 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Capt. H.S. Spencer |votes = 576 |percentage = 29.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = A.S. Belsher |votes = 199 |percentage = 10.3 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 580 |percentage = 30.1 |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 38.7 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Liberal Party (UK) |swing = N/A }} {{Election box end}} Following boundary changes, Evan's Finsbury East seat was merged with the Unionist seat of Finsbury Central to form a new Finsbury constituency. The Coalition Government chose to publicly endorse the Unionist candidate who was the sitting MP for the old Central seat. This endorsement made Evan's prospects difficult and after only 5 months as an MP he was defeated;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px|Finsbury in the County of London, showing boundaries used in 1918]] {{Election box begin | |title=General Election 1918: [[Finsbury (UK Parliament constituency)|Finsbury]] Electorate 34,873}} {{Election box candidate with party link| |party = Coalition Conservative |candidate = [[Martin Archer-Shee]] |votes = 8,782 |percentage = 63.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 4,981 |percentage = 36.2 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 3,801 |percentage = 27.6 |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = 13,763 |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box win |winner = Coalition Conservative |swing = n/a }} {{Election box end}} ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিত্ব আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] jflynhjwxfeu2c0z7sob8n7bsc03jym 640934 640933 2026-10-01T20:15:33Z JyotiPN 22102 640934 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === Evan returned to England in 1906 and joined the [[Liberal Party (UK)|Liberal Party]]. His father was himself a Liberal MP who sat for [[Nottingham East (UK Parliament constituency)|Nottingham East]] from 1906 to 1910. In January 1910, Evan contested the General Election at the Conservative seat of Dulwich; [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|Dulwich in the London area, showing boundaries used in 1910]] {{Election box begin | |title=General Election January 1910: [[Dulwich (UK Parliament constituency)|Dulwich]] Electorate 16,478}} {{Election box candidate with party link| |party = Conservative Party (UK) |candidate = [[Bonar Law]] |votes = 8,472 |percentage = 58.3 |change = +3.0 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 6,054 |percentage = 41.7 |change = -3.0 }} {{Election box majority| |votes = 2,418 |percentage = 16.6 |change = +6.0 }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 88.2 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Conservative Party (UK) |swing = +3.0 }} {{Election box end}} In March 1910 he was elected as a Progressive Councillor to the [[London County Council]] representing [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|Finsbury East in the London area, showing boundaries used 1885–1918]] {{Election box begin | |title=London County Council election, 1910: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> Electorate }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =27.9 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} [[George Masterman Gillett]] |votes = 2,020 |percentage = 27.8 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Lord Hardwicke |votes = 1,616 |percentage = 22.3 |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =1,592 |percentage =21.9 |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = Progressive Party (London) |loser = Municipal Reform Party |swing = }} {{Election box end}} The Progressives were the local government arm of the Liberal Party. In March 1913 he was re-elected to the LCC;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=London County Council election, 1913: [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> Electorate 6,498 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''[[George Masterman Gillett]]''' |votes = 2,037 |percentage = 26.2 |change =-1.6 }} {{Election box candidate with party link| |party = Progressive Party (London) |candidate = {{Y}} '''Henry Evan Auguste Cotton''' |votes = 2,026 |percentage =26.1 |change =-1.8 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[Eustace Widdrington Morrison-Bell]] |votes = 1,866 |percentage = 24.0 |change =+1.7 }} {{Election box candidate with party link| |party = Municipal Reform Party |candidate = [[William Perring|William George Perring]] |votes =1,837 |percentage =23.7 |change =+1.8 }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = Progressive Party (London) |swing = }} {{Election box end}} In July 1918, when a vacancy occurred due to the death of a Liberal MP, for the parliamentary seat of Finsbury East. Cotton was an obvious candidate to defend the seat for the Liberal Party. Due to the wartime electoral truce, he did not face an official Unionist Party opponent and was comfortably elected;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=[[1918 Finsbury East by-election]]: 16 July 1918 }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = [[H.E.A. Cotton|Harry Evan Auguste Cotton]] |votes = 1,156 |percentage = 59.9 |change = +8.3 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Capt. H.S. Spencer |votes = 576 |percentage = 29.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = A.S. Belsher |votes = 199 |percentage = 10.3 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 580 |percentage = 30.1 |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = 38.7 |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = Liberal Party (UK) |swing = N/A }} {{Election box end}} Following boundary changes, Evan's Finsbury East seat was merged with the Unionist seat of Finsbury Central to form a new Finsbury constituency. The Coalition Government chose to publicly endorse the Unionist candidate who was the sitting MP for the old Central seat. This endorsement made Evan's prospects difficult and after only 5 months as an MP he was defeated;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px|Finsbury in the County of London, showing boundaries used in 1918]] {{Election box begin | |title=General Election 1918: [[Finsbury (UK Parliament constituency)|Finsbury]] Electorate 34,873}} {{Election box candidate with party link| |party = Coalition Conservative |candidate = [[Martin Archer-Shee]] |votes = 8,782 |percentage = 63.8 |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = Liberal Party (UK) |candidate = '''Harry Evan Auguste Cotton''' |votes = 4,981 |percentage = 36.2 |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = 3,801 |percentage = 27.6 |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = 13,763 |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box win |winner = Coalition Conservative |swing = n/a }} {{Election box end}} ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিত্ব আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] a8piff090h6jzk7mvmnexusgebjadtt 641114 640934 2026-10-02T10:07:36Z JyotiPN 22102 /* ৰাজনীতি */ অনুবাদ কৰি থকা হৈছে 641114 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === ১৯০৬ চনত ইভান [[ইংলেণ্ড|ইংলেণ্ডলৈ]] ঘূৰি আহে আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিত যোগ দিয়ে। ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১০ চনলৈ তেওঁৰ দেউতাক নিজে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নটিংহাম ইষ্টৰ এগৰাকী সাংসদ আছিল। ইভানে ডালৱিচৰ সংৰক্ষিত আসনৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডনত থকা ডালৱিচ অঞ্চল, ১৯১০ চনত ব্যৱহৃত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন জানুৱাৰী ১৯১০: ডালৱিচ নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ১৬,৪৭৮}} {{Election box candidate with party link| |party = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = ব’নাৰ ল’ |votes = ৮,৪৭২ |percentage = ৫৮.৩ |change = +৩.০ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৬,০৫৪ |percentage = ৪১.৭ |change = -৩.০ }} {{Election box majority| |votes = ২,৪১৮ |percentage = ১৬.৬ |change = +৬.০ }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৮৮.২ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = +৩.০ }} {{Election box end}} In March 1910 he was elected as a Progressive Councillor to the [[London County Council]] representing [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|Finsbury East in the London area, showing boundaries used 1885–1918]] {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউঞ্চিল ইলেকচন, ১৯১০: ফিঞ্চবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> ইলেকট’ৰেট }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৭.৯ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট |votes = ২,০২০ |percentage = ২৭.৮ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = লৰ্ড হাৰ্ডৱিক |votes = ১,৬১৬ |percentage = ২২.৩ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =১,৫৯২ |percentage =২১.৯ |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |loser = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |swing = }} {{Election box end}} The Progressives were the local government arm of the Liberal Party. In March 1913 he was re-elected to the LCC;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউন্সিল ইলেকচন, ১৯১৩: ফিঞ্চবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৬,৪৯৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট''' |votes = ২,০৩৭ |percentage = ২৬.২ |change =-১.৬ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৬.১ |change =-১.৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Eustace Widdrington Morrison-Bell |votes = ১,৮৬৬ |percentage = ২৪.০ |change =+১.৭ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = ৱিইলিয়াম জৰ্জ পেৰিং |votes =১,৮৩৭ |percentage =২৩.৭ |change =+১.৮ }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box end}} In July 1918, when a vacancy occurred due to the death of a Liberal MP, for the parliamentary seat of Finsbury East. Cotton was an obvious candidate to defend the seat for the Liberal Party. Due to the wartime electoral truce, he did not face an official Unionist Party opponent and was comfortably elected;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=[[1918 Finsbury East by-election]]: 16 July 1918 }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন |votes = ১,১৫৬ |percentage = ৫৯.৯ |change = +৮.৩ }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = কেপ্টেইন এইচ. এচ. স্পেঞ্চাৰ |votes = ৫৭৬ |percentage = ২৯.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = A.S. Belsher |votes = ১৯৯ |percentage = ১০.৩ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৫৮০ |percentage = ৩০.১ |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৩৮.৭ |change = }} {{Election box end}} বিজয়ী : লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) Following boundary changes, Evan's Finsbury East seat was merged with the Unionist seat of Finsbury Central to form a new Finsbury constituency. The Coalition Government chose to publicly endorse the Unionist candidate who was the sitting MP for the old Central seat. This endorsement made Evan's prospects difficult and after only 5 months as an MP he was defeated;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px| লণ্ডন কাউণ্টিত ফিঞ্চবেৰী, ১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন ১৯১৮: ফিঞ্চবেৰী নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৩৪,৮৭৩}} {{Election box candidate with party link| |party = কলিচন কনজাৰভেটিভ |candidate = মাৰ্টিন আৰ্চাৰ-চি |votes = ৮,৭৮২ |percentage = ৬৩.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৪,৯৮১ |percentage = ৩৬.২ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৩,৮০১ |percentage = ২৭.৬ |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = ১৩,৭৬৩ |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box end}} বিজয়ী : কলিচন কনজাৰভেটিভ ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] qaq85i03djz1aatw43ykzwm9rzfesgo 641123 641114 2026-10-02T10:17:26Z JyotiPN 22102 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 641123 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === ১৯০৬ চনত ইভান [[ইংলেণ্ড|ইংলেণ্ডলৈ]] ঘূৰি আহে আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিত যোগ দিয়ে। ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১০ চনলৈ তেওঁৰ দেউতাক নিজে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নটিংহাম ইষ্টৰ এগৰাকী সাংসদ আছিল। ইভানে ডালৱিচৰ সংৰক্ষিত আসনৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডনত থকা ডালৱিচ অঞ্চল, ১৯১০ চনত ব্যৱহৃত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন জানুৱাৰী ১৯১০: ডালৱিচ নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ১৬,৪৭৮}} {{Election box candidate with party link| |party = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = ব’নাৰ ল’ |votes = ৮,৪৭২ |percentage = ৫৮.৩ |change = +৩.০ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৬,০৫৪ |percentage = ৪১.৭ |change = -৩.০ }} {{Election box majority| |votes = ২,৪১৮ |percentage = ১৬.৬ |change = +৬.০ }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৮৮.২ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = +৩.০ }} {{Election box end}} In March 1910 he was elected as a Progressive Councillor to the [[London County Council]] representing [[Finsbury East (UK Parliament constituency)|Finsbury East]]; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|Finsbury East in the London area, showing boundaries used 1885–1918]] {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউঞ্চিল ইলেকচন, ১৯১০: ফিঞ্চবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> ইলেকট’ৰেট }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৭.৯ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট |votes = ২,০২০ |percentage = ২৭.৮ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = লৰ্ড হাৰ্ডৱিক |votes = ১,৬১৬ |percentage = ২২.৩ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =১,৫৯২ |percentage =২১.৯ |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |loser = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |swing = }} {{Election box end}} The Progressives were the local government arm of the Liberal Party. In March 1913 he was re-elected to the LCC;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউন্সিল ইলেকচন, ১৯১৩: ফিঞ্চবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৬,৪৯৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট''' |votes = ২,০৩৭ |percentage = ২৬.২ |change =-১.৬ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৬.১ |change =-১.৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Eustace Widdrington Morrison-Bell |votes = ১,৮৬৬ |percentage = ২৪.০ |change =+১.৭ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = ৱিইলিয়াম জৰ্জ পেৰিং |votes =১,৮৩৭ |percentage =২৩.৭ |change =+১.৮ }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box end}} In July 1918, when a vacancy occurred due to the death of a Liberal MP, for the parliamentary seat of Finsbury East. Cotton was an obvious candidate to defend the seat for the Liberal Party. Due to the wartime electoral truce, he did not face an official Unionist Party opponent and was comfortably elected;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=[[1918 Finsbury East by-election]]: 16 July 1918 }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন |votes = ১,১৫৬ |percentage = ৫৯.৯ |change = +৮.৩ }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = কেপ্টেইন এইচ. এচ. স্পেঞ্চাৰ |votes = ৫৭৬ |percentage = ২৯.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = A.S. Belsher |votes = ১৯৯ |percentage = ১০.৩ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৫৮০ |percentage = ৩০.১ |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৩৮.৭ |change = }} {{Election box end}} বিজয়ী : লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) Following boundary changes, Evan's Finsbury East seat was merged with the Unionist seat of Finsbury Central to form a new Finsbury constituency. The Coalition Government chose to publicly endorse the Unionist candidate who was the sitting MP for the old Central seat. This endorsement made Evan's prospects difficult and after only 5 months as an MP he was defeated;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px| লণ্ডন কাউণ্টিত ফিঞ্চবেৰী, ১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন ১৯১৮: ফিঞ্চবেৰী নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৩৪,৮৭৩}} {{Election box candidate with party link| |party = কলিচন কনজাৰভেটিভ |candidate = মাৰ্টিন আৰ্চাৰ-চি |votes = ৮,৭৮২ |percentage = ৬৩.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৪,৯৮১ |percentage = ৩৬.২ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৩,৮০১ |percentage = ২৭.৬ |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = ১৩,৭৬৩ |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box end}} বিজয়ী : কলিচন কনজাৰভেটিভ ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] fxedraah3ew1j4doydwuohfvakebbcz 0 139903 640909 2026-10-01T19:30:36Z Mg. Hemchandra Mili 49582 নতুন পৃষ্ঠা: ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। 640909 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। eeuxdt1onxkn6ivt53xgussaodz115k 640910 640909 2026-10-01T19:31:39Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640910 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == qpddh6a23u8qsi4wlrpgotqe8obsrok 640911 640910 2026-10-01T19:42:11Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640911 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == 8h417zwxm7ktasonm74akdoiha1eq2i 640913 640911 2026-10-01T19:43:35Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640913 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == 75rtia17yfv5xx43bgimz39hrqeqlms 640914 640913 2026-10-01T19:46:33Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640914 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref>https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == arzqrhsfhhwefuirihyp6j166uzq652 640915 640914 2026-10-01T19:47:05Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640915 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref>https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == 3zih1m2hlc4vgjglg29572tn3o7cygb 640916 640915 2026-10-01T19:50:17Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640916 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref>https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  বৰ্তমান তেওঁ ২০২৬ চনৰ পৰা অসমৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == f5ldt5t9ue0nxpzs3rfq2r0jv6vw6r3 640917 640916 2026-10-01T19:54:43Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640917 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  বৰ্তমান তেওঁ ২০২৬ চনৰ পৰা অসমৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == l8nvchxv6nejdewvlnogkx2c0kha1v8 640920 640917 2026-10-01T19:56:49Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640920 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  বৰ্তমান তেওঁ ২০২৬ চনৰ পৰা অসমৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == oz2fddge4ojdmg23kivopx1d7ixdews 640924 640920 2026-10-01T20:00:37Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640924 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == a9fribxuo3h4i3zrxttszw0f562odvi 640925 640924 2026-10-01T20:01:41Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 640925 wikitext text/x-wiki ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == l5o7f2jewngdpuxxx76g4wp7i221scf 640927 640925 2026-10-01T20:09:36Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640927 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভূৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == t1n3x6o0syjr1oflo8ex1ho01feroy6 640928 640927 2026-10-01T20:11:07Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 640928 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভূৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] nmnxsh21n5gyqzqeftn7feq5s3rwuyo 640929 640928 2026-10-01T20:11:23Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং জনগোষ্ঠী]] using [[WP:HC|HotCat]] 640929 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভূৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] egqn8fkfris9fwlcv5kw2vfgkhxrtjh 640930 640929 2026-10-01T20:12:01Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640930 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভূৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] ebxq4n2yc4puw27ffntsg3tas74x445 640931 640930 2026-10-01T20:12:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 640931 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভূৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভূৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == ভূৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।  ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰ পৰা চতুর্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।  ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] g6xf4ahimmsk69xgq0x7l7wufy5cxxv 640935 640931 2026-10-01T20:16:23Z JyotiPN 22102 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640935 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভুৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভুৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == ভুৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰপৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।   ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে।  তেওঁ জোনাইৰপৰা চতুৰ্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য।   ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰপৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰপৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 7uswl81pz9chlkdfo4hl1vjm8m6hat1 641049 640935 2026-10-02T06:46:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641049 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভুৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভুৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == ভুৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰপৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰপৰা চতুৰ্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য। ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰপৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰপৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 0vkipflxt0djqquo6vi3pa4t2mtt4tk 641050 641049 2026-10-02T06:46:58Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641050 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভুৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভুৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == ভুৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰপৰা স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০২০ চনত তেওঁ বিজেপিত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰপৰা চতুৰ্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য। ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰপৰাই ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰপৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] ks6zwqajuqx86bjctqjlrypgavo7w0y 0 139904 640999 2026-10-02T04:14:38Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 640999 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[লৱণ সত্যাগ্ৰহ|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] [[History of the salt tax in British India|লৱণ আইন]] অমান্য আৰু প্ৰতিবাদ কৰা]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত [[মহিলা ভোটাধিকাৰ|আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ নেত্ৰী [[ছুজান বি. এন্থনী]], ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী [[ছাদ জাগলুল]] আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু [[জেমছ বেভেল]]ৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই [[ন্যায্যতা (আইনশাস্ত্ৰ)|ন্যায্য]] বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[ছফ'ক্লিছ]]ৰ ''[[এণ্টিগনি (ছফ'ক্লিছৰ নাটক)|এণ্টিগনি]]'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত [[প্ৰাচীন থিব্‌ছ|থিব্‌ছ]]ৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা [[এণ্টিগনি]]য়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা [[থিব্‌ছৰ ক্ৰিয়ন|ক্ৰিয়ন]]ৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক [[পলিনাইচিছ]]ক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> [[কন্ৰাড গ্ৰেবেল]] আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> [[এতিয়েন দ্য লা বোৱেটি]]ৰ ''[[স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা|Discours de la servitude volontaire ou le Contr'un]]'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া [[১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল]] প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল—[[মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলন|ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে]] কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি [[আনুগত্য|আনুগত্যৰ শপত]] ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref>{{Relevance inline|paragraph|reason= How is "a manner of voicing objection to a law" an example of disobedience?|date=June 2023}} ১৮১৯ চনৰ [[পিটাৰলু হত্যাকাণ্ড]]ৰ পিছত কবি [[পাৰ্চি শ্বেলি]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''[[অৰাজকতাৰ মুখা]]'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ [[সামাজিক কাৰ্যকলাপ]]ৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। [[এষ্টন নিকলছ]]ৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]য়ে তেওঁৰ [[আইন অমান্য (থ'ৰ')|''আইন অমান্য'']] ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|[[কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছ]]ত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে [[কৰ প্ৰতিৰোধ|কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]] কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, [[সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট]], কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "[[ভূমি যুদ্ধ]]" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা [[চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেল]]ে [[এনিছ]]ত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত [[চাৰ্লছ বয়কট]] নামৰ [[মায়ো কাউণ্টি]], [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত [[আইৰিছ ভূমি লীগ]]ৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক [[বহিষ্কাৰ]]ৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই [[ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ]] নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> [[ছাদ জাগলুল|জাগলুল পাশা]]ক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু [[আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[ৱাফদ পাৰ্টি]]ৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য হৈছে অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], [[চেক'শ্লোভাকিয়া]]ৰ [[মখমল বিপ্লৱ]], পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু [[পূব জাৰ্মানী]]ত [[স্তালিনবাদী]] চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, [[আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ত [[জিম ক্ৰ' আইন]]ৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, [[গীত বিপ্লৱ]]ৰ জৰিয়তে [[বাল্টিক দেশ]]সমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ [[গোলাপ বিপ্লৱ]], ২০০৪ চনৰ [[কমলা বিপ্লৱ]]<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ [[ইউৰোমেইডান]] বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ [[মমবাতি বিপ্লৱ]] আৰু [[২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ]] আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|[[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু [[সক্ৰিয়তাবাদী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and [[John Chase Lord]] (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by [[Nathaniel Hall]] (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by [[Samuel Colcord Bartlett]] (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক [[সাংবিধানিক অচলাৱস্থা]]ৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] [[চৰকাৰৰ শাখা]]ৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''[[ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব]]'' নামৰ গ্ৰন্থত [[জন ৰ'লছ]]ে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''[[The Lancet]]'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> [[ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিন]]ে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে [[পলাতক দাস আইন]] অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে [[বাণিজ্যিক সংঘ]], বেংক আৰু [[ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত [[প্ৰমাণ জাল কৰা]] বা [[মিছা সাক্ষ্য]] দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[এডলফ হিটলাৰ|হিটলাৰ]]ৰ [[গেষ্টাপো|গোপন আৰক্ষী]]য়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস [[বহিৰ্গমন পুথি]]লৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত [[শিফ্ৰা]] আৰু [[পুৱা]]ই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''[[ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী]]''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু [[নাগৰিক বিদ্ৰোহ]] দুয়োটাই [[সাংবিধানিক ত্ৰুটি]]ৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক [[হেনৰি জন মেকক্লস্কি|এইচ. জে. মেকক্লস্কি]]য়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত [[হাৱাৰ্ড জিন]]েও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও [[জন ব্ৰাউন (দাসত্ব বিলোপবাদী)|জন ব্ৰাউন]]ৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে [[বাৰ্মিংহাম অভিযান]], প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> [[ফেৰেঞ্চ ড্যাকে]]ৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে [[অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, [[হাৰ্ভি হুইলাৰ]] আৰু আনসকলে [[আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা]]ত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ [[ইহুদী]]সকলে [[জেৰুজালেমৰ মন্দিৰ]]ত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref>{{Original research inline|date=January 2012}} আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে [[জামিন (আইন)|জামিন]]ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক [[কাৰাগাৰ সংহতি]]ৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref>{{Page needed|date=January 2012}} একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} o40lfm1cul7319w037unn1no0b97xx4 641000 640999 2026-10-02T04:26:44Z AjayDas 12623 /* */ 641000 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[ছফ'ক্লিছ]]ৰ ''[[এণ্টিগনি (ছফ'ক্লিছৰ নাটক)|এণ্টিগনি]]'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত [[প্ৰাচীন থিব্‌ছ|থিব্‌ছ]]ৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা [[এণ্টিগনি]]য়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা [[থিব্‌ছৰ ক্ৰিয়ন|ক্ৰিয়ন]]ৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক [[পলিনাইচিছ]]ক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> [[কন্ৰাড গ্ৰেবেল]] আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> [[এতিয়েন দ্য লা বোৱেটি]]ৰ ''[[স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা|Discours de la servitude volontaire ou le Contr'un]]'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া [[১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল]] প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল—[[মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলন|ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে]] কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি [[আনুগত্য|আনুগত্যৰ শপত]] ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref>{{Relevance inline|paragraph|reason= How is "a manner of voicing objection to a law" an example of disobedience?|date=June 2023}} ১৮১৯ চনৰ [[পিটাৰলু হত্যাকাণ্ড]]ৰ পিছত কবি [[পাৰ্চি শ্বেলি]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''[[অৰাজকতাৰ মুখা]]'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ [[সামাজিক কাৰ্যকলাপ]]ৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। [[এষ্টন নিকলছ]]ৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]য়ে তেওঁৰ [[আইন অমান্য (থ'ৰ')|''আইন অমান্য'']] ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|[[কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছ]]ত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে [[কৰ প্ৰতিৰোধ|কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]] কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, [[সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট]], কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "[[ভূমি যুদ্ধ]]" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা [[চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেল]]ে [[এনিছ]]ত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত [[চাৰ্লছ বয়কট]] নামৰ [[মায়ো কাউণ্টি]], [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত [[আইৰিছ ভূমি লীগ]]ৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক [[বহিষ্কাৰ]]ৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই [[ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ]] নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> [[ছাদ জাগলুল|জাগলুল পাশা]]ক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু [[আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[ৱাফদ পাৰ্টি]]ৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য হৈছে অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], [[চেক'শ্লোভাকিয়া]]ৰ [[মখমল বিপ্লৱ]], পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু [[পূব জাৰ্মানী]]ত [[স্তালিনবাদী]] চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, [[আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ত [[জিম ক্ৰ' আইন]]ৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, [[গীত বিপ্লৱ]]ৰ জৰিয়তে [[বাল্টিক দেশ]]সমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ [[গোলাপ বিপ্লৱ]], ২০০৪ চনৰ [[কমলা বিপ্লৱ]]<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ [[ইউৰোমেইডান]] বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ [[মমবাতি বিপ্লৱ]] আৰু [[২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ]] আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|[[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু [[সক্ৰিয়তাবাদী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and [[John Chase Lord]] (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by [[Nathaniel Hall]] (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by [[Samuel Colcord Bartlett]] (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক [[সাংবিধানিক অচলাৱস্থা]]ৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] [[চৰকাৰৰ শাখা]]ৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''[[ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব]]'' নামৰ গ্ৰন্থত [[জন ৰ'লছ]]ে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''[[The Lancet]]'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> [[ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিন]]ে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে [[পলাতক দাস আইন]] অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে [[বাণিজ্যিক সংঘ]], বেংক আৰু [[ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত [[প্ৰমাণ জাল কৰা]] বা [[মিছা সাক্ষ্য]] দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[এডলফ হিটলাৰ|হিটলাৰ]]ৰ [[গেষ্টাপো|গোপন আৰক্ষী]]য়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস [[বহিৰ্গমন পুথি]]লৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত [[শিফ্ৰা]] আৰু [[পুৱা]]ই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''[[ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী]]''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু [[নাগৰিক বিদ্ৰোহ]] দুয়োটাই [[সাংবিধানিক ত্ৰুটি]]ৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক [[হেনৰি জন মেকক্লস্কি|এইচ. জে. মেকক্লস্কি]]য়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত [[হাৱাৰ্ড জিন]]েও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও [[জন ব্ৰাউন (দাসত্ব বিলোপবাদী)|জন ব্ৰাউন]]ৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে [[বাৰ্মিংহাম অভিযান]], প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> [[ফেৰেঞ্চ ড্যাকে]]ৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে [[অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, [[হাৰ্ভি হুইলাৰ]] আৰু আনসকলে [[আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা]]ত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ [[ইহুদী]]সকলে [[জেৰুজালেমৰ মন্দিৰ]]ত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref>{{Original research inline|date=January 2012}} আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে [[জামিন (আইন)|জামিন]]ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক [[কাৰাগাৰ সংহতি]]ৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref>{{Page needed|date=January 2012}} একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} ti5o92kt0p9g3jlqswwvvloatuoo8zb 641004 641000 2026-10-02T04:38:59Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 641004 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref>{{Relevance inline|paragraph|reason= How is "a manner of voicing objection to a law" an example of disobedience?|date=June 2023}} ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|[[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু [[সক্ৰিয়তাবাদী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and [[John Chase Lord]] (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by [[Nathaniel Hall]] (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by [[Samuel Colcord Bartlett]] (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক [[সাংবিধানিক অচলাৱস্থা]]ৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] [[চৰকাৰৰ শাখা]]ৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''[[ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব]]'' নামৰ গ্ৰন্থত [[জন ৰ'লছ]]ে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''[[The Lancet]]'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> [[ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিন]]ে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে [[পলাতক দাস আইন]] অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে [[বাণিজ্যিক সংঘ]], বেংক আৰু [[ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত [[প্ৰমাণ জাল কৰা]] বা [[মিছা সাক্ষ্য]] দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[এডলফ হিটলাৰ|হিটলাৰ]]ৰ [[গেষ্টাপো|গোপন আৰক্ষী]]য়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস [[বহিৰ্গমন পুথি]]লৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত [[শিফ্ৰা]] আৰু [[পুৱা]]ই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''[[ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী]]''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু [[নাগৰিক বিদ্ৰোহ]] দুয়োটাই [[সাংবিধানিক ত্ৰুটি]]ৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক [[হেনৰি জন মেকক্লস্কি|এইচ. জে. মেকক্লস্কি]]য়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত [[হাৱাৰ্ড জিন]]েও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও [[জন ব্ৰাউন (দাসত্ব বিলোপবাদী)|জন ব্ৰাউন]]ৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে [[বাৰ্মিংহাম অভিযান]], প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> [[ফেৰেঞ্চ ড্যাকে]]ৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে [[অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, [[হাৰ্ভি হুইলাৰ]] আৰু আনসকলে [[আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা]]ত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ [[ইহুদী]]সকলে [[জেৰুজালেমৰ মন্দিৰ]]ত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref>{{Original research inline|date=January 2012}} আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে [[জামিন (আইন)|জামিন]]ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক [[কাৰাগাৰ সংহতি]]ৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref>{{Page needed|date=January 2012}} একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} 7zzwae5sbb21rjpfmlravcphgkrn0xq 641005 641004 2026-10-02T04:39:49Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 641005 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|[[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''[[আইন অমান্য (থ'ৰ')|আইন অমান্য]]''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু [[সক্ৰিয়তাবাদী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰ']]ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and [[John Chase Lord]] (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by [[Nathaniel Hall]] (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by [[Samuel Colcord Bartlett]] (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক [[সাংবিধানিক অচলাৱস্থা]]ৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] [[চৰকাৰৰ শাখা]]ৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''[[ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব]]'' নামৰ গ্ৰন্থত [[জন ৰ'লছ]]ে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''[[The Lancet]]'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> [[ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিন]]ে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে [[পলাতক দাস আইন]] অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে [[বাণিজ্যিক সংঘ]], বেংক আৰু [[ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত [[প্ৰমাণ জাল কৰা]] বা [[মিছা সাক্ষ্য]] দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[এডলফ হিটলাৰ|হিটলাৰ]]ৰ [[গেষ্টাপো|গোপন আৰক্ষী]]য়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস [[বহিৰ্গমন পুথি]]লৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত [[শিফ্ৰা]] আৰু [[পুৱা]]ই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''[[ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী]]''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু [[নাগৰিক বিদ্ৰোহ]] দুয়োটাই [[সাংবিধানিক ত্ৰুটি]]ৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক [[হেনৰি জন মেকক্লস্কি|এইচ. জে. মেকক্লস্কি]]য়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত [[হাৱাৰ্ড জিন]]েও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও [[জন ব্ৰাউন (দাসত্ব বিলোপবাদী)|জন ব্ৰাউন]]ৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে [[বাৰ্মিংহাম অভিযান]], প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> [[ফেৰেঞ্চ ড্যাকে]]ৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে [[অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, [[হাৰ্ভি হুইলাৰ]] আৰু আনসকলে [[আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা]]ত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ [[ইহুদী]]সকলে [[জেৰুজালেমৰ মন্দিৰ]]ত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref>{{Original research inline|date=January 2012}} আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে [[জামিন (আইন)|জামিন]]ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক [[কাৰাগাৰ সংহতি]]ৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref>{{Page needed|date=January 2012}} একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} 38k12cp35laoc5f0tngok2cj6jy5px6 641006 641005 2026-10-02T04:41:59Z AjayDas 12623 /* শব্দৰ উৎপত্তি */ 641006 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক [[সাংবিধানিক অচলাৱস্থা]]ৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] [[চৰকাৰৰ শাখা]]ৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''[[ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব]]'' নামৰ গ্ৰন্থত [[জন ৰ'লছ]]ে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''[[The Lancet]]'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> [[ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিন]]ে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে [[পলাতক দাস আইন]] অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, [[নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন]]ৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে [[বাণিজ্যিক সংঘ]], বেংক আৰু [[ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত [[প্ৰমাণ জাল কৰা]] বা [[মিছা সাক্ষ্য]] দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[এডলফ হিটলাৰ|হিটলাৰ]]ৰ [[গেষ্টাপো|গোপন আৰক্ষী]]য়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস [[বহিৰ্গমন পুথি]]লৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত [[শিফ্ৰা]] আৰু [[পুৱা]]ই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''[[ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী]]''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু [[নাগৰিক বিদ্ৰোহ]] দুয়োটাই [[সাংবিধানিক ত্ৰুটি]]ৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক [[হেনৰি জন মেকক্লস্কি|এইচ. জে. মেকক্লস্কি]]য়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত [[হাৱাৰ্ড জিন]]েও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও [[জন ব্ৰাউন (দাসত্ব বিলোপবাদী)|জন ব্ৰাউন]]ৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে [[বাৰ্মিংহাম অভিযান]], প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> [[ফেৰেঞ্চ ড্যাকে]]ৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে [[অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্য]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, [[হাৰ্ভি হুইলাৰ]] আৰু আনসকলে [[আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা]]ত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ [[ইহুদী]]সকলে [[জেৰুজালেমৰ মন্দিৰ]]ত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref>{{Original research inline|date=January 2012}} আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে [[জামিন (আইন)|জামিন]]ত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক [[কাৰাগাৰ সংহতি]]ৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref>{{Page needed|date=January 2012}} একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} od4pkuohd3a1gn7adbi9lwsp35hr515 641007 641006 2026-10-02T05:10:52Z AjayDas 12623 /* তত্ত্ব */ 641007 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== {{Further|আইন অমান্যৰ উদাহৰণ}} ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ [[চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ]] চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। [[জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল]] নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ [[লুনা (গছ)|কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড]] গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো [[মৌখিক প্ৰকাশ|কেৱল বক্তব্য]] হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে [[ডব্লিউ বি এ আই]]য়ে [[জৰ্জ কাৰ্লিন]]ৰ কৌতুক এলবামৰ "[[অশ্লীল শব্দ]]" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''[[এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন]]''লৈ লৈ যায়। [[চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়া]]ও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক [[এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউন]]ক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। [[জনসন্মুখত উলংগ হোৱা|জনসন্মুখত উলংগ হোৱা]] নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে [[অবৈধ বয়কট]], [[কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ]], [[সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ|বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]] আৰু [[বহি প্ৰতিবাদ]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> [[প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ]] সংগঠনে [[জিচিএছবি ৱাইহ'পাই]]ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। [[ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্য]]ৰ ভিতৰত [[ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ]], [[ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ]], [[সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ]], [[তথ্য চুৰি]], [[তথ্য ফাদ]], অবৈধ ৱেবছাইট [[পেৰ'ডি]], [[ভাৰ্চুৱেল বহি প্ৰতিবাদ]] আৰু [[ভাৰ্চুৱেলনাশকতা]] থাকিব পাৰে। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ [[হেকটিভিজম]]ৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> [[দ্বিধাজনক কাৰ্য]]ৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, [[Today's Zaman]], 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। [[আল শ্বাৰ্পটন]] নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা [[গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ]] কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ [[অনুমতিভিত্তিক তালাচী]] দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''[[Civil Disobedience (Thoreau)|Civil Disobedience]]''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে [[দোষ স্বীকাৰ]] কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। [[ACT UP]]ৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন|প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন]] কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত [[অহিংস কাৰ্য সমিতি]]য়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি [[প্ৰতিযোগিতা নকৰাৰ আবেদন]] কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=[www.publicsafety.gc.ca](http://www.publicsafety.gc.ca)}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক [[আবেদন চুক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে [[কেমডেন ২৮]]ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে [[সংহতি]]ৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> [[টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰ]]ে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== [[ষ্টিভেন বাৰ্কান]]ে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত [[চিকাগো এইট]]ে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে [[বেনজামিন স্পক বিচাৰ]]ত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে [[জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা]] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ [[লৰ্ড হফমেন]]ে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ "খেলৰ নিয়ম" হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক [[নিলম্বন (শাস্তি)|নিলম্বিত]] বা [[শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ|বহিষ্কাৰ]] কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} 37t0mnq7n8siqqgovxhafy599vumxu6 641008 641007 2026-10-02T05:25:43Z AjayDas 12623 /* পদ্ধতি */ 641008 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰৱৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল হয়ৰাণি সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} myvkbc7929qjo13g8mfqiid2ou2gvm0 641009 641008 2026-10-02T05:27:14Z AjayDas 12623 /* কাৰ্য */ 641009 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে [[অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য|অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা]] আৰু [[অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়|অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়]]ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে [[ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতা]]ক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক [[ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন]]।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> [[অপ্ৰয়োজনীয়তা (অপৰাধ আইন)|অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা]] কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''[[United States v. Schoon]]''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত [[ক্লেমশ্বেল এলায়েন্স]]ৰ [[ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ]] অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ [[বিৰোধী ক্ষতি]]ৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> [[Fully Informed Jury Association]]ৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে [[অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ]]ৰ বাবে [[অক্ষমকৰণ (আইন)|অক্ষমকৰণ]] আৰু [[নিৰোধ (আইন)|নিৰোধ]] অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} rym476vsi320swq04tmdjsaqxmffpwq 641010 641009 2026-10-02T05:29:44Z AjayDas 12623 /* আইনী তত্ত্ব */ 641010 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ [[সাংবিধানিকতা]] পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} cwqilamdjvn31hpr180t1tzfsob9cwn 641011 641010 2026-10-02T05:30:16Z AjayDas 12623 /* আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য */ 641011 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} odot99f4oq4nbeayafmrrgm45o3l1he 641014 641011 2026-10-02T05:44:08Z AjayDas 12623 added [[Category:আন্দোলন]] using [[WP:HC|HotCat]] 641014 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:আন্দোলন]] i3jjnya5yuhmkf8rxmwlv3o2mr1m8cc 641016 641014 2026-10-02T05:44:43Z AjayDas 12623 added [[Category:আইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 641016 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:আইন]] edhisvoqiafcicmf65akbkwo4ipqyla 641017 641016 2026-10-02T05:45:05Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641017 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:আইন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] jim3t4dzc7b1wi84dttbly1ktp22rk0 0 139905 641018 2026-10-02T05:47:17Z Mg. Hemchandra Mili 49582 নতুন পৃষ্ঠা: নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। 641018 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। 46gi8sjdv1q20dfecsqapbef61lzztz 641019 641018 2026-10-02T05:47:38Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641019 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == e4fqepwnv2o8c83i41lgi0ajg245gyq 641020 641019 2026-10-02T05:47:53Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641020 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == lrsb78vs8noptdgkhewk5t6o17ck3a7 641021 641020 2026-10-02T05:48:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641021 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == sc78011lb8ub576cqoxoseubmlzpcah 641022 641021 2026-10-02T05:49:08Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641022 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] ro5s62qt8jphcsjn3ud5djadhamldr9 641023 641022 2026-10-02T05:53:44Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641023 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] fbh53265y3tswzir37ssgmh4yz7gnpi 641024 641023 2026-10-02T05:57:24Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641024 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে। ২০১৬ চ ন ত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] obyupm0ya9l434znjmmd0geq0353b52 641025 641024 2026-10-02T05:59:03Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641025 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে। ২০১৬ চ ন ত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূ ৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল। তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 7iupm7bb6m0uplhzghy2dr2d3lgua43 641026 641025 2026-10-02T06:02:18Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641026 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূ ৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল। তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] dt4dga7jmcy3g1yud6rd4owzlk4ljvs 641031 641026 2026-10-02T06:04:06Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641031 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/agp-mla-joins-bjp-in-lakhimpur/articleshow/49902557.cms The Times of India আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 5l3jrkc0v0ur1ztl733fhr4d2kc6nwg 641033 641031 2026-10-02T06:05:05Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641033 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/agp-mla-joins-bjp-in-lakhimpur/articleshow/49902557.cms The Times of India আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] b5yr70l1jkcx3shq37l3qbhgenw46rv 641034 641033 2026-10-02T06:05:35Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641034 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/agp-mla-joins-bjp-in-lakhimpur/articleshow/49902557.cms The Times of India আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 4b0ff6kjwju5prt1hpsbj8qajfaxcfl 641037 641034 2026-10-02T06:09:29Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641037 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 3dx2cijq5np2yzqaghvtj53tbudtua8 641039 641037 2026-10-02T06:13:34Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641039 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 7jkn3a38ovfqpr71kcp9nbo4vnc7zyn 641040 641039 2026-10-02T06:20:39Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641040 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] 0b9fmsbdnfyh3nft8jafpnhki0gjbln 641041 641040 2026-10-02T06:23:27Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641041 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] kc30f8vuh6cbknfp843hughj6fohlm7 641042 641041 2026-10-02T06:24:26Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641042 wikitext text/x-wiki নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] jjmxb00ykrac5iilnea3ktnkd0087h1 641043 641042 2026-10-02T06:31:37Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641043 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখানা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=[[ঢকুৱাখানা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] th0t6bx24b35oql39txrxytm4ly5fhq 641044 641043 2026-10-02T06:32:35Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641044 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও [[ঢকুৱাখানা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] a74nvw6th0l3s3fxfk4pq1wvbadm88n 641046 641044 2026-10-02T06:37:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641046 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও [[ঢকুৱাখানা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] qgzhk0tcfgn1iidqwf80qiee4jrjclg 641047 641046 2026-10-02T06:37:59Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641047 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও [[ঢকুৱাখনা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] hqff1ntsupjqw1im3neww44j49nhnak 641048 641047 2026-10-02T06:38:25Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641048 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও, [[ঢকুৱাখনা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] qu6lw5yyxqfg56im6r0kracd7foncek 641053 641048 2026-10-02T06:48:47Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641053 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও, [[ঢকুৱাখনা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢকুৱাখানাৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনতে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ অসম গণ পৰিষদৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] 56nlm7rbqs85r7cavlu0afakaniuur2 0 139906 641028 2026-10-02T06:02:45Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[সৰ্বোদয়া]]ৰ পৰা [[সৰ্বোদয়]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 641028 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সৰ্বোদয়]] 8wcgkxcr6b1w3191kn9ak7rm9erh9zk 1 139907 641030 2026-10-02T06:02:45Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:সৰ্বোদয়া]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:সৰ্বোদয়]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 641030 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:সৰ্বোদয়]] gauudvqx9vmec8uxhvmybn8f8n10f5w 0 139908 641035 2026-10-02T06:06:20Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641035 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' আছিল ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ [[স্ব-শাসন]]ৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ [[ঔন্ধ ৰাজ্য]]ত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[মৰিছ ফ্ৰাইডমেন]]ে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে [[ঔন্ধ ৰাজ্য]]ৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। [[ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহ]]ৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই [[ব্ৰিটিছ সম্ৰাট]]ৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক [[ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও পন্ত প্ৰতিনিধি|ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও]]ৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ [[আপা চাহেব বালা চাহেব পন্ত|আপা পন্ত]]ৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> [[ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও পন্ত প্ৰতিনিধি|ৰজা ভৱানৰাও]] [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোল]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ে ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ [[অচ্যুত পাটৱৰ্ধন|অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন]] আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত [[ভাৰতৰ বিভাজন|ভাৰত স্বাধীন]] হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন [[ভাৰতীয় অধিৰাজ্য]]ৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *[[চাৰ্লছ এলেন|এলেন, চাৰ্লছ]]; [[শাৰদা দ্বিবেদী|দ্বিবেদী, শাৰদা]]. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} c9kqqm6m6q526ebuw6dpllz31rneodc 641100 641035 2026-10-02T09:29:00Z AjayDas 12623 /* */ 641100 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। [[ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহ]]ৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই [[ব্ৰিটিছ সম্ৰাট]]ৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক [[ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও পন্ত প্ৰতিনিধি|ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও]]ৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ [[আপা চাহেব বালা চাহেব পন্ত|আপা পন্ত]]ৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> [[ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাও পন্ত প্ৰতিনিধি|ৰজা ভৱানৰাও]] [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোল]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ে ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ [[অচ্যুত পাটৱৰ্ধন|অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন]] আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত [[ভাৰতৰ বিভাজন|ভাৰত স্বাধীন]] হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন [[ভাৰতীয় অধিৰাজ্য]]ৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *[[চাৰ্লছ এলেন|এলেন, চাৰ্লছ]]; [[শাৰদা দ্বিবেদী|দ্বিবেদী, শাৰদা]]. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} fmbamnw0aarulli677dbyjlknaobsys 641101 641100 2026-10-02T09:31:48Z AjayDas 12623 /* উন্নয়ন আৰু অনুমোদন */ 641101 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ [[অচ্যুত পাটৱৰ্ধন|অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন]] আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত [[ভাৰতৰ বিভাজন|ভাৰত স্বাধীন]] হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন [[ভাৰতীয় অধিৰাজ্য]]ৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *[[চাৰ্লছ এলেন|এলেন, চাৰ্লছ]]; [[শাৰদা দ্বিবেদী|দ্বিবেদী, শাৰদা]]. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} iitnmev5g4mcd69pg1scvkh04lu9rwr 641102 641101 2026-10-02T09:33:04Z AjayDas 12623 /* অনুমোদনৰ পিছত */ 641102 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন ভাৰতীয় অধিৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *[[চাৰ্লছ এলেন|এলেন, চাৰ্লছ]]; [[শাৰদা দ্বিবেদী|দ্বিবেদী, শাৰদা]]. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} fac3eqi8ik7ybczx1izhu5kbesm1t8f 641103 641102 2026-10-02T09:33:46Z AjayDas 12623 /* তথ্যসূত্ৰ */ 641103 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন ভাৰতীয় অধিৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *চাৰ্লছ এলেন; শাৰদা দ্বিবেদী. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} i50cw7f44172gs90r14loas9urt3rqk 641104 641103 2026-10-02T09:34:21Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641104 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন ভাৰতীয় অধিৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *চাৰ্লছ এলেন; শাৰদা দ্বিবেদী. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] a5qi2ay5uvet3c7yuxdaan9cgetr22k 14 139909 641052 2026-10-02T06:48:26Z Mg. Hemchandra Mili 49582 Created blank page 641052 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 139910 641057 2026-10-02T06:53:32Z Mg. Hemchandra Mili 49582 নতুন পৃষ্ঠা: '''ভৰত নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। 641057 wikitext text/x-wiki '''ভৰত নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। r3mwralhxynpazo4dknc7vgjrczcdcp 641058 641057 2026-10-02T06:54:27Z Mg. Hemchandra Mili 49582 পৃষ্ঠা [[ভৰত নৰহ]]ৰ পৰা [[ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]]লৈ Mg. Hemchandra Miliয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641057 wikitext text/x-wiki '''ভৰত নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। r3mwralhxynpazo4dknc7vgjrczcdcp 641060 641058 2026-10-02T06:54:54Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641060 wikitext text/x-wiki '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। 9ytbr3g24g0eu7cbfd7menlv450fi70 641061 641060 2026-10-02T06:55:46Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641061 wikitext text/x-wiki '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == hrh0ep64mbbvwx99msj54ub36qiso0l 641064 641061 2026-10-02T06:58:00Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641064 wikitext text/x-wiki '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য। == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] e8uanqvobn6asp7z00o8jbqyf2dr89g 641065 641064 2026-10-02T06:59:41Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641065 wikitext text/x-wiki '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] mfj0a6t1qa2uf85picswdbuapozolg0 641068 641065 2026-10-02T07:07:02Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641068 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সদস্য।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] blzic9lh4sjb7kesaxrck1by3sqohhj 641069 641068 2026-10-02T07:16:02Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641069 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ অসম গণ পৰিষদ দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। <ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] 6b8gqbunucbr1ukajvzsyg8o4lu52p3 641070 641069 2026-10-02T07:19:38Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641070 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ অসম গণ পৰিষদ দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল।  তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল। তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] 1rs9s6gnzfu9jvcnp41g0bbfo8ufojd 641072 641070 2026-10-02T07:21:22Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ অসম গণ পৰিষদ দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] dz19urrn0lkanms1st6lvdbmbjui7ve 641073 641072 2026-10-02T07:21:48Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641073 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ অসম গণ পৰিষদ দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল। == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] e72gsdshh4w0disrpuh7e2xk0r0xjv9 641075 641073 2026-10-02T07:22:43Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641075 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ অসম গণ পৰিষদ দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ কেবিনেট মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251223080538/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-former-cabinet-minister-bharat-narah-quits-congress The Sentinel. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] hx0uw4qus6thtbavqfd4g20fmokme6v 0 139911 641059 2026-10-02T06:54:27Z Mg. Hemchandra Mili 49582 পৃষ্ঠা [[ভৰত নৰহ]]ৰ পৰা [[ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]]লৈ Mg. Hemchandra Miliয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641059 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]] 7temumudwhfr1gjctfdxpn1ucxy0dxc 0 139912 641063 2026-10-02T06:56:56Z Kandarpajit Kallol 6257 [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 641063 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] 1g2gvq1lh2pymyptmsjz8zy2lc7bfca 0 139913 641071 2026-10-02T07:21:13Z Kandarpajit Kallol 6257 [[মঙ্গল পাণ্ডে]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 641071 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মঙ্গল পাণ্ডে]] 0n6fcazqfbo5n4ba3a1dnoyngntsnji 0 139914 641107 2026-10-02T09:56:10Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641107 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=[[গোৱালিয়া টেংক ময়দান]] |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], [[ভাৰতীয় জনসাধাৰণ]] |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{langx|hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ [[গোৱালিয়া টেংক ময়দান]]ত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম [[আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান]]।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন, ১৯৩৯|ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন]]ৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বাংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ [[আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছন]]ৰ ১৮৫৪ চনৰ "[[লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ]]" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো [[ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন আৰু ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা বিধি, ১৯৬২|ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন]]ৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে [[ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল]] বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} h8g06b49yj2b34a2tswr10upa69y16e 10 139915 641109 2026-10-02T10:04:53Z Dipankar Das 36094 + 641109 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{small|{{#switch:{{{3}}}|(|)=(}}{{Audio<!--PLEASE DO NOT SUBST-->|{{{1}}}|{{{2|pronunciation}}}}}{{#switch:{{{3}}}|(|)=)}}}}{{category handler|[[Category:Pages including recorded pronunciations]]}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 1w7ujrxsan0u7tfivpdqutriz8bgahi 10 139916 641111 2026-10-02T10:05:18Z Dipankar Das 36094 + 641111 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> ==Usage== This is equivalent of {{tl|Audio}}, except scaled smaller and with the label predefined to "pronunciation". These codes are equivalent: : <code><nowiki>Guy Verhofstadt ({{pronunciation|Nl-be guy verhofstadt.ogg|Dutch pronunciation}}) is ...</nowiki></code> : <code><nowiki>Guy Verhofstadt ({{small|{{Audio|Nl-be guy verhofstadt.ogg|Dutch pronunciation}}}}) is ...</nowiki></code> which produce: : Guy Verhofstadt ({{pronunciation|Nl-be guy verhofstadt.ogg|Dutch pronunciation}}) is ... : Guy Verhofstadt ({{small|{{Audio|Nl-be guy verhofstadt.ogg|Dutch pronunciation}}}}) is ... If only the first parameter (the file name) is specified: : <code><nowiki>{{pronunciation|En-us-eye.ogg}}</nowiki></code> → {{pronunciation|En-us-eye.ogg}} The second parameter can be used to override the label that links to the audio: : <code><nowiki>{{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen}}</nowiki></code> → {{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen}} Set the third parameter to either <code>(</code> or <code>)</code> to enclose the template in parentheses. Compare: : <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:IPA|IPA]]<nowiki>|[aɪ]}} {{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen|(}}</nowiki></code> → {{IPA|[aɪ]}} {{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen|(}} : <code><nowiki>{{IPA|[aɪ]}} {{pronunciation|En-us-eye.ogg|(listen)}}</nowiki></code> → {{IPA|[aɪ]}} {{pronunciation|En-us-eye.ogg|(listen)}} : <code><nowiki>{{IPA|[aɪ]}} ({{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen}})</nowiki></code> → {{IPA|[aɪ]}} ({{pronunciation|En-us-eye.ogg|listen}}) ==Tracking category== This template adds pages in the namespaces main, file, help, category, portal and book to the [[:Category:Pages including recorded pronunciations]] ([[Template:Category handler#Basic usage]]). == See also == * {{tl|Pronunciation needed}} * {{tl|IPA}} * {{tl|Respell}} (for [[pronunciation respelling]]) {{Audio templates}} == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "sound file", "description": "a sound file to link for the term's pronunciation", "example": "En-us-further.ogg", "type": "wiki-file-name", "required": true }, "2": { "type": "string", "label": "label", "description": "The text to display for the template inline, linked to play the sound file.", "example": "listen", "suggested": true, "default": "pronunciation" }, "3": { "label": "surround with parentheses?", "description": "if \"(\" or \")\", encloses the template in parentheses", "example": "(", "type": "string", "suggested": true } }, "description": "provides inline audio for the pronunciation of a term", "format": "inline" } </templatedata> <includeonly>{{Sandbox other||<!-- CATEGORIES HERE, THANKS --> [[Category:Audio templates]] [[Category:Pronunciation templates]] }}</includeonly> 75qvvy56kj91f2i7iv1maloonvnh2xz 10 139917 641112 2026-10-02T10:06:35Z Dipankar Das 36094 + 641112 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Specify}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Citing sources | text = specify | title = {{delink|{{{reason|This statement needs to be more specific about the content to which it refers.}}}}} | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:Articles needing more detailed references]] }}<!--{{Specify}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> kmo12b88tz8rmsfku91l71ytsd33fdd 10 139918 641113 2026-10-02T10:07:08Z Dipankar Das 36094 + 641113 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Redirect|Template:Unspecific|nonspecific citations|Template:Nonspecific}} This template may be used to tag statements that {{em|seem to be sourced but lack sufficient specificity}} as to what exactly is being drawn from the source. This situation most often arises when sources are over-summarized to an excessive level, without sufficient care for whether the result has a clear enough meaning to be properly verifiable. == Usage == Typical: A questionably verifiable statement here.{<nowiki />{'''Specify''' |reason=<var>One-line description of the problem.</var> |date={{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}<nowiki />}<nowiki />} === Examples === *{{xt|The Speaker of the House proposed extending the sunset clause in section 24 by another two years, while a similar amendment was proposed in the Senate.{{Specify}}{{fakeref}}}}<br />"Similar" has no clear meaning here, and could refer to something similarly phrased but radically different in scope, or instead, to an effectually identical provision worded very differently, so it is too unclear to count as being properly sourced without more specificity. * {{xt|The paper's conclusions were questioned in some follow-up studies, but confirmed by others.{{fakeref|2}}{{fakeref|3}}{{fakeref|4}}{{fakeref|5}}{{Specify}}}}<br />It should not be left to the reader to play a guessing-game with regard to which studies did and did not confirm the conclusions, especially since the citation data may already provide a lot of contextual cues about the reputability of the two sets of conflicting results without having to pore over the studies' texts. * {{xt|Latin American liberation theology met opposition from power in the US.{{Specify}}{{fakeref|6}}}}<br />Clearly needs further specification as to who opposed it, how, and when, or the claim is too vague to really be verifiable, and seems like a conspiracy theory in Wikipedia's voice. === When to use and not to use this template === Do not use this tag to label text which appears doubtful or false. In the case of [[Wikipedia:Biographies of living persons|biographies of living people]], simply remove any alleged but unsourced information. Otherwise, please use another more appropriate tag for doubtful claims, as described below. For passages that are confusing, unclear, ambiguous, or missing a clarifier of some kind (i.e. the problem is with the wording, not the sourcing), use {{Tl|Clarify}}. Regarding unsourced or poorly sourced information: # if it is likely true, but '''needs specificity''', you may use {{Tl|Specify}} # if it is '''not doubtful''', you may use {{Tl|Citation needed}} or {{Tl|Cite quote}} tag to ask for better citation in order to make the article complete. # if it is '''doubtful''' but '''not harmful''' to the whole article, you may use {{Tl|Verify source}} tag to ask for source verification. # If it is '''doubtful''' and '''harmful''', you may move it to the talk page and ask for a source. # If it is '''very doubtful''' and '''very harmful''', you may remove it directly without the need of moving it to the talk page first. == Technical == This template takes a {{Para|reason}} parameter. Because it may not be immediately apparent to other editors what precisely needs to be specified, it may be helpful to add a brief reason for the tag like this:<br />{{in5}}<code><nowiki>{{Specify|reason=</nowiki><var>What the problem is.</var><nowiki>}}</nowiki></code><br />As well as being visible in the source code for editors' benefit, the <code>reason</code> parameter is, if provided, displayed in the tooltip text when the mouse is hovered over the "specify" link in the article. The template links to [[Wikipedia:Citing sources]]. This template adds tagged articles to [[:Category:Articles needing more detailed references]]. This [[Wikipedia:Template|template]] is a [[Wikipedia:Avoid self-references|self-reference]] and so is part of the Wikipedia project rather than the encyclopedic content. === TemplateData === {{Format TemplateData|1= <templatedata> { "params": { "reason": { "description": "A brief reason for the tag; do not include any double quotes.", "type": "string" }, "date": { "label": "Date", "type": "string", "description": "An optional date parameter that records when the tag was added. If this template is added without the date parameter, the date parameter will be added soon after by a [[WP:BOT|bot]].", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "example": "January 2013", "suggested": true } }, "format": "inline", "description": "This template may be used to tag statements that seem to be sourced but lack sufficient specificity as to what exactly is being drawn from the source. This situation most often arises when sources are over-summarized to an excessive level, without sufficient care for whether the result has a clear enough meaning to be properly verifiable." } </templatedata> }} == See also == *[[Wikipedia:Citing sources]] *{{tl|Cite check}}, popping up a box saying an article or section may have inappropriate or misinterpreted citations *{{tl|More citations needed}}, popping up a box saying an article or section has not been verified and may not be reliable *{{tl|Quote without source}}, tagging a request for citation, used for quotations that needs citations to make it complete, but not for seemingly doubtful or false texts *{{tl|Request quotation}}, tagging a request for quoting inaccessible source, used for requesting a direct quote from the cited source for verification *{{tl|Unreferenced}}, tagging an article or section as unreferenced *{{tl|Unreliable source?}}, to be used when a statement is sourced but it is questionable whether the source is reliable *{{tl|Verify source}}, tagging a request for source verification, used for information that is doubtful or appears false {{Inline cleanup tags}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Inline citation cleanup templates]] }}</includeonly> b43nin082f9mv8tdcagu9wrfch6fgk1 10 139919 641115 2026-10-02T10:09:04Z Dipankar Das 36094 [[সাঁচ:Ref improve section]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 641115 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সাঁচ:Ref improve section]] gclwwk801up5b45iza80pelf4kvm57h 0 139920 641116 2026-10-02T10:12:33Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চ... 641116 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই [[অনুশীলন সমিতি]]ৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা [[হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন]] (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: ১) ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স (Indian Revolutionaries In Conference) ২) ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (In Search Of Freedom - আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''[[ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]]'' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা [[ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছ]] (United Trades Union Congress)-ৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে [[ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যন]] (United Socialist Organisation)-ৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] {{ভাৰতীয় বৈপ্লৱিক আন্দোলন}} {{DEFAULTSORT:চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অনুশীলন সমিতি]] [[শ্ৰেণী:১৮৯৫ চনত জন্ম|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০ চনত মৃত্যু|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:কলকাতাৰ ৰাজনীতিবিদ|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ শাসনকালত বংগৰ বিপ্লৱীসকল|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ পৰা নিৰ্বাচিত ৰাজ্য সভাৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা ভাৰতীয় কাৰাবন্দী]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:২০ শতিকাৰ ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] kudu8uw0cch1idtt2n66y2329hc3g9k 641118 641116 2026-10-02T10:14:04Z Kandarpajit Kallol 6257 /* চমু জীৱনী */ 641118 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী'' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] {{ভাৰতীয় বৈপ্লৱিক আন্দোলন}} {{DEFAULTSORT:চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অনুশীলন সমিতি]] [[শ্ৰেণী:১৮৯৫ চনত জন্ম|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০ চনত মৃত্যু|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:কলকাতাৰ ৰাজনীতিবিদ|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ শাসনকালত বংগৰ বিপ্লৱীসকল|চট্টোপাধ্যায়, যোগেশ চন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ পৰা নিৰ্বাচিত ৰাজ্য সভাৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা ভাৰতীয় কাৰাবন্দী]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:২০ শতিকাৰ ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] ajv75a1jabovj3wonxxhinq5j5x7ssp 641120 641118 2026-10-02T10:14:27Z Kandarpajit Kallol 6257 641120 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী'' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] qjhgnozqek5ej6m17gwx0ymdbtluiwo 641121 641120 2026-10-02T10:14:45Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641121 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টীত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী'' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] l10xwp75q9gvm9avsj0hj19huqa3ngq 641152 641121 2026-10-02T10:53:53Z Kandarpajit Kallol 6257 641152 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি '' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] ih27flc9t218d24uo3qd2tuf9pg4vmy 10 139921 641117 2026-10-02T10:12:53Z Dipankar Das 36094 + 641117 wikitext text/x-wiki {{Sidebar |name = Rebellions in British India |titlestyle = background:<!--#FF9900;-->#87CEFA;padding:0.25em;border-bottom:5px solid whitesmoke; |title = ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিদ্ৰোহসমূহ |headingstyle = background:#87CEFA;padding-bottom:0.15em;color:black; |contentclass = plainlist |contentstyle = padding-top:0.2em; |heading1 = ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী |content1 = * [[চুৱাৰ বিদ্ৰোহ]] (১৭৬৬–১৮৩৪) * [[১৭৮১ চনৰ বিহাৰৰ বিদ্ৰোহ]] (১৭৮১) * [[ভেল্লুৰৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ]] (১৮০৬) * [[পাইক বিদ্ৰোহ]] (১৮১৭–১৮১৮) * [[আহোম বিদ্ৰোহ]] (১৮২৮) * [[কোল বিদ্ৰোহ]] (১৮৩১–১৮৩২) * [[দ্বিতীয় ইংগ-শিখ যুদ্ধ]] (১৮৪৮–১৮৪৯) * [[চাওঁতাল বিদ্ৰোহ]] (১৮৫৫–১৮৫৬) * [[Indian Rebellion of 1857|১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]] (১৮৫৭–১৮৫৮) |heading2 = ব্ৰিটিছ ৰাজ |content2 = * [[১৮৭৯ চনৰ ৰাম্পা বিদ্ৰোহ]] (১৮৭৯–১৮৮০) * [[লুচাই বিদ্ৰোহ]] (১৮৯০-১৮৯৬) * [[Anglo-Manipur War|ইংগ-মণিপুৰ যুদ্ধ]] (১৮৯১) * [[বিৰছা মুণ্ডাৰ বিদ্ৰোহ]] (১৮৯৯–১৯০০) * [[বস্তাৰ বিদ্ৰোহ]] (১৯১০) * [[ইংগ-কুকি যুদ্ধ]] (১৯১৭–১৯১৯) * [[মালাবাৰ বিদ্ৰোহ]] (১৯২১–১৯২২) * [[১৯২২ চনৰ ৰাম্পা বিদ্ৰোহ]] (১৯২২–১৯২৪) * [[ৰাজকীয় ভাৰতীয় নৌসেনাৰ বিদ্ৰোহ]] (১৯৪৬) }}<noinclude> {{documentation |content= {{No documentation}} [[Category:India history sidebar templates]] [[Category:United Kingdom history sidebar templates]] }} </noinclude> gvsy2kh3in070aa2nkne7ex36u7ifj2 0 139922 641119 2026-10-02T10:14:05Z Dipankar Das 36094 [[চিপাহী বিদ্ৰোহ ১৮৫৭]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 641119 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চিপাহী বিদ্ৰোহ ১৮৫৭]] at1ll1i4iuasxzdxpach2ualt0qt0uy 14 139923 641122 2026-10-02T10:15:28Z Dipankar Das 36094 + 641122 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia category|hidden=yes|tracking=yes}} {{empty category}} Wikipedia articles needing more detailed [[Wikipedia:Cite sources|citations]] belong in this category. Use {{tltt|Specify}} or {{tltt|Full citation needed}} to add an article to this category. See also [[:Category:Articles with unsourced statements]] for articles with small numbers of statements lacking references, identified by {{tl|Citation needed}} or {{tl|Citations missing}}. You can also participate in [[Wikipedia:Unreferenced articles]] or [[Wikipedia:WikiProject Fact and Reference Check]]. This [[Wikipedia:Category|category]] is a [[Wikipedia:Avoid self-references|self-reference]]. == লগতে চাওক == * [[Wikipedia:Template messages/Cleanup]] {{CatAutoTOC}} [[Category:Wikipedia editorial validation]] [[Category:Wikipedia articles with sourcing issues]] hdqlatrcuefh0rztn4vlxmvwqf3ht25 14 139924 641124 2026-10-02T10:18:15Z Dipankar Das 36094 + 641124 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|People of Jharkhand|ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল অনুসৰি ব্যক্তি|ঝাৰখণ্ড]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ড]] qeay58krfmr2wh2k7mua62rqh2m0ws9 0 139925 641128 2026-10-02T10:22:26Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{italictitle}} '''''দীনবন্ধু''''' (Deenbandhu), যাক বহু সময়ত '''''দিনবন্ধু''''' বা '''''দিন বন্ধু''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাব... 641128 wikitext text/x-wiki {{italictitle}} '''''দীনবন্ধু''''' (Deenbandhu), যাক বহু সময়ত '''''দিনবন্ধু''''' বা '''''দিন বন্ধু''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ [[সত্যশোধক সমাজ]]ৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি (Mali) পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা [[নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডে]]ই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই [[বম্বে প্ৰেছিডেন্সী]]ত ''[[কেশৰী (বাতৰি কাকত)|কেশৰী]]''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯MD৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী [[তনুবাই বিৰ্জে]]ই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ [[অ’হাইঅ’]] (Ohio)ৰ পৰা এটা [[ছপাখানা|প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ]] আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:১৮৭৭ চনত ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠাপিত]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০-ৰ দশকত ভাৰতত বিলুপ্ত]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী ভাষাৰ বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ পৰা প্ৰকাশিত বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] sthgtvzb4hbixe6463n0zgjxive6yg4 641130 641128 2026-10-02T10:25:17Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641130 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' (Deenbandhu), যাক বহু সময়ত '''''দিনবন্ধু''''' বা '''''দিন বন্ধু''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ [[সত্যশোধক সমাজ]]ৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি (Mali) পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা [[নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডে]]ই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই [[বম্বে প্ৰেছিডেন্সী]]ত ''[[কেশৰী (বাতৰি কাকত)|কেশৰী]]''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯MD৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী [[তনুবাই বিৰ্জে]]ই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ [[অ’হাইঅ’]] (Ohio)ৰ পৰা এটা [[ছপাখানা|প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ]] আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:১৮৭৭ চনত ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠাপিত]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০-ৰ দশকত ভাৰতত বিলুপ্ত]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী ভাষাৰ বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ পৰা প্ৰকাশিত বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] be5zy480lfkjfwvcba48m8k5wqk9lg0 641131 641130 2026-10-02T10:27:32Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641131 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' (Deenbandhu), যাক বহু সময়ত '''''দিনবন্ধু''''' বা '''''দিন বন্ধু''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:১৮৭৭ চনত ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠাপিত]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০-ৰ দশকত ভাৰতত বিলুপ্ত]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী ভাষাৰ বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ পৰা প্ৰকাশিত বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] k524q2znaww5a99tvdpyh9lrew0w1eq 641132 641131 2026-10-02T10:28:30Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641132 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' ([[ইংৰাজী]]: '''Deenbandhu'''), যাক বহু সময়ত '''''Dinbandhu''''' বা '''''Din Bandhu''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:১৮৭৭ চনত ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠাপিত]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০-ৰ দশকত ভাৰতত বিলুপ্ত]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী ভাষাৰ বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ পৰা প্ৰকাশিত বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] 5upevai1ik2ciihg0s46li3t7epxibi 641133 641132 2026-10-02T10:28:51Z Kandarpajit Kallol 6257 641133 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' ([[ইংৰাজী]]: '''Deenbandhu'''), যাক বহু সময়ত '''''Dinbandhu''''' বা '''''Din Bandhu''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} evjac27oc9ajl7zwvxn4at82pf9elxh 641134 641133 2026-10-02T10:29:22Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:বাতৰি কাকত]] using [[WP:HC|HotCat]] 641134 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' ([[ইংৰাজী]]: '''Deenbandhu'''), যাক বহু সময়ত '''''Dinbandhu''''' বা '''''Din Bandhu''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] etd3rrzpophg67i02dnbq5dh4sy6wx9 641135 641134 2026-10-02T10:29:51Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] using [[WP:HC|HotCat]] 641135 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' ([[ইংৰাজী]]: '''Deenbandhu'''), যাক বহু সময়ত '''''Dinbandhu''''' বা '''''Din Bandhu''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] oa7dcin1dia6wpwwev6u06885k3e6c9 0 139926 641136 2026-10-02T10:32:52Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' ({{langx|bn|যুগান্তর}}) আছিল এখন [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই ক... 641136 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' ({{langx|bn|যুগান্তর}}) আছিল এখন [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''[[অনুশীলন সমিতি]]''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন [[ৰাজনৈতিক কল্পবিজ্ঞান|ৰাজনৈতিক উপন্যাস]]ৰ পৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' ({{Literal translation}}: ''নতুন যুগ'') নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা [[যুগান্তৰ দল]] নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক [[পইচা]]।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯MD৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত [[হেমচন্দ্ৰ কানুনগো]], [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] আৰু [[শ্ৰীঅৰবিন্দ|অৰবিন্দ ঘোষ]]কে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখামুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচতনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯MD৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯MD৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' (The Newspapers (Incitement to Offences) Act) পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯MD৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. 5ducio3sgi7vdmisqq0vcnsy6tfou3q 641137 641136 2026-10-02T10:33:32Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641137 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' ({{langx|bn|যুগান্তৰ}}) আছিল এখন [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''[[অনুশীলন সমিতি]]''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন [[ৰাজনৈতিক কল্পবিজ্ঞান|ৰাজনৈতিক উপন্যাস]]ৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' ({{Literal translation}}: ''নতুন যুগ'') নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা [[যুগান্তৰ দল]] নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক [[পইচা]]।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯MD৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত [[হেমচন্দ্ৰ কানুনগো]], [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] আৰু [[শ্ৰীঅৰবিন্দ|অৰবিন্দ ঘোষ]]কে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯MD৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯MD৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' (The Newspapers (Incitement to Offences) Act) পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯MD৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. jqtwasv0v5jd75okm1oz07zuyf6n5ni 641138 641137 2026-10-02T10:34:15Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641138 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' ({{langx|bn|যুগান্তৰ}}) আছিল এখন [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''[[অনুশীলন সমিতি]]''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন [[ৰাজনৈতিক কল্পবিজ্ঞান|ৰাজনৈতিক উপন্যাস]]ৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' ({{Literal translation}}: ''নতুন যুগ'') নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা [[যুগান্তৰ দল]] নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক [[পইচা]]।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯MD৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত [[হেমচন্দ্ৰ কানুনগো]], [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] আৰু [[শ্ৰীঅৰবিন্দ|অৰবিন্দ ঘোষ]]কে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯MD৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯MD৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' (The Newspapers (Incitement to Offences) Act) পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯MD৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] aj9lz9kq43kcamfc4vbv804gxw2u9hr 641139 641138 2026-10-02T10:36:06Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641139 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' আছিল এখন [[বাংলা]] ভাষায বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''অনুশীলন সমিতি''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাসৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা যুগান্তৰ দল নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক পইচা।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯MD৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত [[হেমচন্দ্ৰ কানুনগো]], [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]] আৰু [[শ্ৰীঅৰবিন্দ|অৰবিন্দ ঘোষ]]কে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯MD৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯MD৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' (The Newspapers (Incitement to Offences) Act) পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯MD৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] mm1jtuxmwavrdwp6wq4mm1vfcr05dkr 641140 641139 2026-10-02T10:37:20Z Kandarpajit Kallol 6257 641140 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' আছিল এখন [[বাংলা]] ভাষায বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''অনুশীলন সমিতি''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাসৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা যুগান্তৰ দল নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক পইচা।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯০৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত হেমচন্দ্ৰ কানুনগো, বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ আৰু অৰবিন্দ ঘোষকে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯০৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯০৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯০৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] e9f2uu7a08em7yaapowoh3h34gyecq8 641141 641140 2026-10-02T10:37:51Z Kandarpajit Kallol 6257 641141 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' আছিল এখন [[বাংলা]] ভাষায বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''অনুশীলন সমিতি''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বাঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাসৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা যুগান্তৰ দল নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক পইচা।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯০৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত হেমচন্দ্ৰ কানুনগো, বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ আৰু অৰবিন্দ ঘোষকে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বাঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯০৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯০৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯০৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] okg8xss688l532ij41tycqbebx8s8h6 0 139927 641142 2026-10-02T10:42:14Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = KalantarLogo.jpg | logo_size = 200px | logo_alt = | image = KalantarCover.jpg | image_size = 240px | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = ভাৰ... 641142 wikitext text/x-wiki {{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = KalantarLogo.jpg | logo_size = 200px | logo_alt = | image = KalantarCover.jpg | image_size = 240px | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} ''''কালান্তৰ'''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 81dus4xew2q51gq2kxc49c4z7yopo7x 641143 641142 2026-10-02T10:42:36Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641143 wikitext text/x-wiki {{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = KalantarLogo.jpg | logo_size = 200px | logo_alt = | image = KalantarCover.jpg | image_size = 240px | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} g95v3ctarky5vef9t5c188fn0oulgxd 641144 641143 2026-10-02T10:42:52Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641144 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = KalantarLogo.jpg | logo_size = 200px | logo_alt = | image = KalantarCover.jpg | image_size = 240px | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 860auwyjgwc24akcyzfpbzannyu6w6w 641145 641144 2026-10-02T10:43:18Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641145 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = 200px | logo_alt = | image = KalantarCover.jpg | image_size = 240px | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} g8lycocgo3psfmldnf69gtazfc1tdq5 641146 641145 2026-10-02T10:44:03Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641146 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = | logo_alt = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} opma49db0ho0tfmamyvp6vet1h93za2 641147 641146 2026-10-02T10:44:33Z Kandarpajit Kallol 6257 +[[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]]; +[[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] using [[WP:HC|HotCat]] 641147 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = | logo_alt = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] odudcg5cgr061jkdnnuqp0p3m30iyzk 641153 641147 2026-10-02T10:55:06Z Kandarpajit Kallol 6257 641153 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = | logo_alt = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] jw65o8lmwfzk3ikvwqejnq4ss8ug5aa 641154 641153 2026-10-02T10:55:28Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641154 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = | logo_alt = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] ogs1hkmmkapkuyzjegkt7dy5ymkkqup 0 139928 641148 2026-10-02T10:48:17Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CPI)-ৰ অন্যতম প... 641148 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} fg6ql5xk9blj0if6awxmnd3ugqrj6eg 641149 641148 2026-10-02T10:48:51Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641149 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} lu0svkbcn0xy93tgb3bndjiz948d2cp 641150 641149 2026-10-02T10:49:28Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641150 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] mux37l860iei3b5dkfs4e8r9xzxwah0 641151 641150 2026-10-02T10:50:06Z Kandarpajit Kallol 6257 641151 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] pqc0840z6tk5804csnz80nxk90uhtfx 0 139929 641155 2026-10-02T10:58:13Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name = সুবোধ ৰায় | other_names = ঝংকু ৰায় | image = Subodh roy.jpg | order1 = | religion = | birth_date = ১৯১৫ | birth_place = [[চট্টগ্রাম জিলা]], [[বেংগল প্ৰেছিডেন্সী|বেংগল প্ৰদেশ]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{death date and age |... 641155 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সুবোধ ৰায় | other_names = ঝংকু ৰায় | image = Subodh roy.jpg | order1 = | religion = | birth_date = ১৯১৫ | birth_place = [[চট্টগ্রাম জিলা]], [[বেংগল প্ৰেছিডেন্সী|বেংগল প্ৰদেশ]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{death date and age |2006|8|26 |1915|||df=yes}} | death_place = [[কলকাতা]], [[ভাৰত]] | known_for = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ]] সক্ৰিয় কৰ্মী, [[বিপ্লৱী]] | political_party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] | mother = সৰযূ দেৱী | father = ৰসিক চন্দ্ৰ ৰায় }} '''সুবোধ ৰায়''' (১৯১৫ – ২৬ আগষ্ট ২০০৬)<ref name="hinduonnet1">{{cite news|title=Model revolutionary |newspaper=[[The Hindu]] |date=1930-04-18 }}</ref> (ঝংকু ৰায় নামেৰেও জনাজাত) এজন ভাৰতীয় বৈপ্লৱিক সমাজবাদী আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ এজন ৰাজনীতিবিদ আছিল। == জীৱনী == সুবোধ ৰায়ৰ জন্ম ১৯১৫ চনত তদানীন্তন অবিভক্ত [[বংগ]]ৰ [[চট্টগ্রাম]]ৰ এটা চহকী পৰিয়ালত হৈছিল। মাত্ৰ ১৪ বছৰ বয়সতে তেওঁ বিপ্লৱী নেতা [[সূৰ্য সেন]] (মাষ্টৰদা)-ৰ নেতৃত্বত ১৯৩০-৩১ চনত সংঘটিত হোৱা [[চট্টগ্রাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। এই গোচৰত প্ৰথম পৰ্যায়তে কাৰাদণ্ড বিহা দলটোৰ ভিতৰত ৰায় অন্যতম আছিল।<ref name="hinduonnet1"/> বিচাৰৰ অন্তত, ১৯৩৪ চনত সুবোধ ৰায়ত [[পোৰ্ট ব্লেয়াৰ]]ৰ [[চেলুলাৰ জেল]]লৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়।<ref name="hinduonnet1"/> ১৯৪০ চনত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত তেওঁ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত হয় আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য পদ গ্ৰহণ কৰে। ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত তেওঁ [[কলকাতা]]লৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু পাৰ্টিৰ প্ৰাদেশিক কেন্দ্ৰত এজন পূৰ্ণকালীন কৰ্মী (whole timer) হিচাপে যোগ দিয়ে। ১৯৬৪ চনত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিভাজনৰ পিছত সুবোধ ৰায়ে [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] (CPI(M))-ৰ পক্ষ লয়। তেওঁ চি.পি.আই.(এম.)-ৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক কমিটিৰ এজন দীৰ্ঘকালীন সদস্য আছিল।<ref name="autogenerated2006">{{cite web|url=http://pd.cpim.org/2006/0903/09032006_com%20subodh%20roy.htm |title=Comrade Subodh Roy Passes Away |publisher=Pd.cpim.org |date=2006-09-03 |accessdate=2010-11-01}}</ref> সুবোধ ৰায়ে [[কমিউনিষ্ট আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত গুৰুত্বপূৰ্ণ পণ্ডিতসুলভ অৱদান আগবঢ়াইছিল। [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মহাফেজখানা|ৰাষ্ট্ৰীয় মহাফেজখানা]] (National Archives)-ত গৱেষণা চলাই তেওঁ "Communism in India: Unpublished Documents" (ভাৰতত কমিউনিজম: অপ্ৰকাশিত নথিপত্ৰসমূহ) নামৰ এখন গ্ৰন্থ সম্পাদনা কৰিছিল।<ref name="autogenerated2006"/> == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == [[বেদব্ৰত পাইন]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ [[চট্টগ্রাম (চলচ্চিত্ৰ)|চট্টগ্রাম]] (Chittagong)-ত কিশোৰ সুবোধ ৰায়ৰ (যাৰ ডাকনাম আছিল ঝংকু) চৰিত্ৰত দেলজাদ হিলৱাডেই অভিনয় কৰাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক চৰিত্ৰটোত [[বিজয় বাৰ্মা]]ই অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/bedabrata-pain-sacrificed-a-lot-for-chittagong-anurag-kashyap/1013670|title = Bedabrata Pain sacrificed a lot for 'Chittagong': Anurag Kashyap|date = 8 October 2012}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> {{ভাৰতীয় বৈপ্লৱিক আন্দোলন}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ৰায়, সুবোধ}} [[শ্ৰেণী:১৯১৫ চনত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:২০০৬ চনত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:পূৰ্ব বংগৰ ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱীসকল]] [[শ্ৰেণী:চট্টগ্রাম জিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চট্টগ্রাম বিভাগৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)ৰ ৰাজনীতিবিদ]] 4hzy4ne4e1l1hdrtvd5uqxryim45juf 641156 641155 2026-10-02T10:59:11Z Kandarpajit Kallol 6257 [[সুবোধ ৰয়]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 641156 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সুবোধ ৰয়]] ppal093b10ubhikzlusiytejvh5bgm5 0 139930 641157 2026-10-02T11:02:17Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person |name=গাংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[কানপুৰ]]ৰ [[চুন্নীগঞ্জ]]ত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গাংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=[[বিঠূৰ]], উত... 641157 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গাংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[কানপুৰ]]ৰ [[চুন্নীগঞ্জ]]ত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গাংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=[[বিঠূৰ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=[[চুন্নীগঞ্জ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গাংগু বাবা''' (Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ|ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ]] এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গাংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গাংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গাংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গাংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[মাতাদিন ভংগী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 1q7gyh2wanx9qttr4edff9o2f5d02t6 641158 641157 2026-10-02T11:02:48Z Kandarpajit Kallol 6257 641158 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[কানপুৰ]]ৰ [[চুন্নীগঞ্জ]]ত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=[[বিঠূৰ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=[[চুন্নীগঞ্জ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' (Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ|ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ]] এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[মাতাদিন ভংগী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} nz9ykj5gxs33pwf2k2rraa6cuxk7dng 641159 641158 2026-10-02T11:04:52Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641159 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কানপুৰৰ চুন্নীগঞ্জত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=বিঠূৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=চুন্নীগঞ্জ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[মাতাদিন ভংগী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} f9cj6qezi9619hqaxu44mubtutnbpzb 641160 641159 2026-10-02T11:05:06Z Kandarpajit Kallol 6257 641160 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কানপুৰৰ চুন্নীগঞ্জত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=বিঠূৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=চুন্নীগঞ্জ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} orjstzpueopj20a35tbvvhy0eg14tda 641161 641160 2026-10-02T11:05:46Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641161 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কানপুৰৰ চুন্নীগঞ্জত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=বিঠূৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=চুন্নীগঞ্জ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] ii40xbcrqzk4x3ewfniukw6viylj2f5 0 139931 641162 2026-10-02T11:13:49Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' (Meghe Dhaka Tara) হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ ক... 641162 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' (Meghe Dhaka Tara) হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref Ped="ABP Mehghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name=Ebela>{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তারা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশীষ মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name=Aajkaal>{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্রাত্যর তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্রাত্যর-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশীষ মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনেমাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=Ididn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: BratyaBasu - The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Ananadabazar Patrika Ek Bidhayak, EK Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তারা'র সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্রী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=Ananadabazar Patrika}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{বঙালী থিয়েটাৰ}} [[শ্ৰেণী:২০১৬-ৰ নাটক]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ভাষাৰ নাটক]] qpllmwd7juikd8bocm21wxd2kg0u5qs 641163 641162 2026-10-02T11:14:13Z Kandarpajit Kallol 6257 641163 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' (Meghe Dhaka Tara) হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref Ped="ABP Mehghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name=Ebela>{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তারা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশীষ মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name=Aajkaal>{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্রাত্যর তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্রাত্যর-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশীষ মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনেমাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=Ididn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: BratyaBasu - The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Ananadabazar Patrika Ek Bidhayak, EK Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তারা'র সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্রী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=Ananadabazar Patrika}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} sd96xb017cmyqo124nax886f7wphwv4 641164 641163 2026-10-02T11:15:13Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641164 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' (Meghe Dhaka Tara) হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref Ped="ABP Mehghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name=Ebela>{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তাৰা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশিস মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ-মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name=Aajkaal>{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্ৰাত্যৰ তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্ৰাত্যৰ-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশিস মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনামাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=Ididn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: BratyaBasu - The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Ananadabazar Patrika Ek Bidhayak, EK Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তাৰা'ৰ সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্ৰী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=Ananadabazar Patrika}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাটক]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ সংস্কৃতি]] p9bo90uamanl7xqug9kesxolytynqhu 641165 641164 2026-10-02T11:17:19Z Kandarpajit Kallol 6257 641165 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' (Meghe Dhaka Tara) হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref name="ABP Meghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name="Ebela">{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তাৰা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশিস মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ-মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name="Aajkaal">{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্ৰাত্যৰ তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্ৰাত্যৰ-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশিস মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনেমাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=I didn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: Bratya Basu|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Anandabazar Patrika Ek Bidhayak Ek Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তাৰা'ৰ সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্ৰী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাটক]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ সংস্কৃতি]] 630pp7m1dj50myb7zr992zg26x7s7ad 641166 641165 2026-10-02T11:17:31Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641166 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref name="ABP Meghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name="Ebela">{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তাৰা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশিস মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ-মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name="Aajkaal">{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্ৰাত্যৰ তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্ৰাত্যৰ-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশিস মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনেমাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=I didn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: Bratya Basu|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Anandabazar Patrika Ek Bidhayak Ek Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তাৰা'ৰ সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্ৰী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাটক]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ সংস্কৃতি]] r6uy4vhlbbcah86bie30bzg3qohsf7q