অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 7005 641195 489962 2026-10-02T13:53:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641195 wikitext text/x-wiki [[Image:DaylightSaving-World-Subdivisions.png|upright=1.67|thumb|alt=World map. Europe, Russia, most of North America, parts of southern South America and southern Australia, and a few other places use DST. Most of equatorial Africa and a few other places near the equator have never used DST. The rest of the land mass is marked as formerly using DST.| যদিও পৃথিৱীৰ অধিকাংশ দেশতেই ডিএসটি ব্যবহৃত নহয়, কিন্তু উত্তৰ অক্ষাংশৰ উচ্চ অক্ষাংশৰ দেশবোৰত দিবালোক সংৰক্ষণ সময় এক সাধাৰণ বিষয়। {{legend|#1a80e6|ডিএসটি প্ৰচলিত}} {{legend|#ef690a|ডিএসটি প্ৰচলিত নহয়}} {{legend|#c00000|ডিএসটি কেতিয়াও প্ৰচলিত নহয়}}]] '''দিবালোক সংৰক্ষণ সময়''' বা '''ডেলাইট চেভিং টাইম''' ({{lang-en|daylight saving time}}), সংক্ষেপে '''ডিএসটি''' (DST) হ’ল ঘড়ীৰ সময় ১ অথবা ২ ঘণ্টা আগুৱাই দিয়াৰ এক ৰীতি, যাতে ঘড়ীৰ কাটাৰ হিছাপে সূৰ্যোদয় আৰু সূৰ্যাস্ত উভয়েই এক ঘণ্টা পাছত ঘটে আৰু আবেলি সময়ত অলপ অতিৰিক্ত সময় সূৰ্যৰ পোহৰ পোৱাৰ সুবিধা হয়। সাধাৰণতে এই নীতিতে [[পৃথিৱী|পৃথিৱীৰ]] উত্তৰ গোলাৰ্ধত বসন্তকালত ঘড়ীৰ কাঁটা ১ ঘণ্টা আগুৱাই দিয়া হয় আৰু শৰতত পুনৰ আগৰ অবস্থালৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। ১৭৮৪ খৃষ্টাব্দত [[বেঞ্জামিন ফ্ৰেঙ্কলিন|বেঞ্জামিন ফ্ৰেঙ্কলিনে]] তেওঁৰ এটি খামখেয়ালিপূৰ্ণ প্ৰবন্ধত প্ৰথম এই নাটকীয় ব্যৱস্থাৰ ধাৰণা তুলি ধৰিছিল; পৰবৰ্তি সময়ত এই ধাৰণাটি প্ৰথম ১৯০৭ খৃষ্টাব্দত জনগণৰ আগত তুলি ধৰিছিল উইলিয়াম উইলেট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ নিৰ্মাতাই ''ৱেষ্ট অফ ডেলাইট (waste of Day light)'' নামৰ এক প্যামপ্লেটত।<ref name="Encarta">''Daylight Saving'', Microsoft Encarta Encyclopedia 2004 Deluxe, CD Version. পৰিদৰ্শনৰ তাৰিখ: ২৮ ছেপ্টেম্বৰ, ২০১১</ref> == প্ৰয়োগ == [[চিত্ৰ:Begin CEST Transparent.png|thumb|upright=0.67|alt=Diagram of a clock showing a transition from 2:00 to 3:00.| মধ্য ইউৰোপৰ য’ত ডিএসটি আৰম্ভ হয়, ঘড়ীক মধ্য ইউৰোপীয় সময় (CET) ৰাতি ২টা বজাৰ পৰা মধ্য ইউৰোপীয় গ্ৰীষ্মকালীন সময় (CEST) ৰাতি ৩টাত আগুৱাই দিয়া হয়। ]] [[চিত্ৰ:End CEST Transparent.png|thumb|upright=0.67|alt=Diagram of a clock showing a transition from 3:00 to 2:00.|মধ্য ইউৰোপ য’ত ডিএসটি শেষ হয়, ঘড়ীৰ সময়ক ৰাতি ৩টাত সিইএসটি পৰা ৰাতি ২টাত সিইটি পিছুৱাই নিয়া হয়। অন্যান্য অঞ্চলত বিভিন্ন সময়ত সলনি কৰা হয়। ]] দিবালোক সংৰক্ষণ সময় [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পৰাই [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু অন্যান্য ইউৰোপীয় দেশবোৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, এই পদ্ধতিৰ আৰম্ভ হয় শক্তি উৎপাদনৰ দহন খৰচ কমোৱাৰ বাবে। কোনো কোনো অঞ্চলত পাছত প্ৰকৃত সময়লৈ ওভতাই আনিলেও অনেক দেশে এই পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ কৰি থাকে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ]] সময়ত যুক্তৰাষ্ট্ৰ কংগ্ৰেছে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে, যাতে গোটেই দেশকে "ৰণ সময়"-অৰ অধীন কৰি তোলা হয়, যাতে গোটেই যুদ্ধকালীন সময়ত দেশৰ সময়ক একঘণ্টা আগুৱাই নিয়া হয়। এই ধাৰাবাহিকতাৰ পদ্ধতিটি যুক্তৰাজ্যও অনুসৰণ কৰে, য’ত গ্ৰীষ্মকালীন সময়ত স্বাভাবিক সময়ৰ পৰা সময়ক আৰু এক ঘণ্টা (অৰ্থাৎ ২ ঘণ্টা) আগুৱাই নিয়া হয়। পৰবৰ্তিকালত শান্তিকালীন সময় ৰণ সময় এক বিতৰ্কৰ বিষয় হিছাপে পৰিগণিত হয়<ref name="Encarta"/>। === যুক্তৰাষ্ট্ৰ === যুক্তৰাষ্ট্ৰত [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পৰাই দিবালোক সংৰক্ষণ সময় (ডিএসটি) দেশখনৰ বিভিন্ন অঙ্গৰাজ্যসমূহত প্ৰয়োগ কৰি আহিছে। বিতৰ্কিত আৰু সমস্যাপূৰ্ণ এই পদ্ধতিটোৰ বিতৰ্ক অৱসানৰ বাবে বিভিন্ন অঙ্গৰাজ্যত আৰু ইয়াৰ অধীন ৰাজ্যসমূহত মধ্যকাৰ সমস্যা দূৰ কৰি ১৯৬৬ খৃষ্টাব্দত যুক্তৰাষ্ট্ৰত কংগ্ৰেছ 'ইউনিফৰ্ম টাইম এক্ট' প্ৰযোজ্য কৰে। এই বিধান অনুসৰি সকলো অঙ্গৰাজ্যৰ বাবে কেৱলমাত্ৰ এক নিৰ্দিষ্ট সময়ত ডিএসটি অনুসৰণ কৰা হ’ব আৰু একমাত্ৰ সেই অঞ্চলটোৰ বাহিৰে ৰাজ্যখন ইয়াৰ পৰা মুক্ত থাকিব, য’ত ৰাজ্যখনৰ আইনগত বা ৰাজনৈতিক পৰিচালকে আইনখনৰ ব্যৱহাৰৰ অসম্মতি জনাব পাৰিব। যাৱতীয় সিদ্ধান্ত অনুসৰি ১৯৮৬ খৃষ্টাব্দত যুক্তৰাষ্ট্ৰত দিবালোক সংৰক্ষণ সময় [[এপ্ৰিল]] মাহৰ প্ৰথম [[ৰবিবাৰ]]ৰ ৰাতি ২টা বজাত আৰম্ভ হয় আৰু [[অক্টোবৰ]] মাহৰ শেষ ৰবিবাৰে ৰাতি ২টা বজাত শেষ হয়<ref name="Encarta"/>। === বাংলাদেশ === ২০০৯ চনৰ ২০ জুনলৈ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশত]] প্ৰথমবাৰৰ বাবে দিবালোক সংৰক্ষণ সময় (ডিএসটি) ব্যবহৃত হয়। কিন্তু এই নিয়ম দেশখনত জনপ্ৰিয় নহল আৰু পৰবৰ্তী চৰকাৰে আগৰ অৱস্থালৈ ওভতাই নিয়ে। পৰবৰ্তী সময়ত এই দেশত পুনৰ দিবালোক সংৰক্ষণ সময় প্ৰৱৰ্তন কৰা নহৱ বুলি চৰকাৰী সিদ্ধান্ত গৃহীত হয়। == যুক্তি == বিতৰ্ক থকা সত্ত্বেও এই পদ্ধতিটোৰ পক্ষে যিবোৰ যুক্তি দেখুওৱা হয়, তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ’ল আবেলিৰ সময়ত বেছি সময় পোহৰ থাকিলে ৰাস্থাত দুৰ্ঘটনাৰ পৰিমাণ কমি যায়; আৰু স্বাস্থ্য আৰু অপৰাধমূলক কৰ্মকাণ্ডত ইয়াৰ প্ৰভাৱ অস্পষ্ট। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Refbegin}} * [http://www.webexhibits.org/daylightsaving/ Daylight Saving Time]—general history and anecdotes :* [http://energy.ca.gov/daylightsaving.html Saving Time, Saving Energy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930000354/http://www.energy.ca.gov/daylightsaving.html |date=2011-09-30 }}—North American viewpoint :* [http://www.merlyn.demon.co.uk/uksumtim.htm Summer Time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430000139/http://www.merlyn.demon.co.uk/uksumtim.htm |date=2010-04-30 }}—European viewpoint * [http://www.twinsun.com/tz/tz-link.htm Sources for time zone and daylight saving time data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120623013511/http://www.twinsun.com/tz/tz-link.htm |date=2012-06-23 }}—technical resources * [http://www.daylight-savings-time.info Graphical Display of Time Differences with Daylight Saving Time (DST) Changes] * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2011-PDF-E.pdf ITU LEGAL TIME 2011] * [http://www.nist.gov/pml/div688/dst.cfm Information about the Current Daylight Saving Time (DST) Rules], U.S. National Institute of Standards and Technology (NIST.gov) ** [http://www.abcactionnews.com/dpp/news/national/when-daylight-saving-time-begins-in-2011 When Daylight Saving Time begins in 2011 (United States)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929150837/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/national/when-daylight-saving-time-begins-in-2011 |date=2011-09-29 }} * [http://www.worldtimezone.com/daylight.html Countries and territories operating Daylight Saving Time (2010/2011)] {{Refend}} {{Time topics}} [[শ্ৰেণী:ভূগোল]] [[শ্ৰেণী:সময়]] 7ag1tk7i04jrp5rje18ikkkkn2bifrw 0 23147 641404 622393 2026-10-03T02:26:55Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641404 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> মিচিংসকল [[অসম]]ৰ ভৈয়ামৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনজাতি যি [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[গোলাঘাট]], [[যোৰহাট]], [[মাজুলী]], [[দৰং]], [[শোণিতপুৰ জিলা]]ত প্ৰধানকৈ বাস কৰে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। == বাসস্থান == ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' পুৰুষসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত গালুক, মিবু গালুগ, উগন, গনৰ উগন, টঙালি, দুমৌৰ আদি আছে। == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] 36ptbqjgdje9cyuf6ta8ian1sqh3ofd 641405 641404 2026-10-03T02:33:46Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641405 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰপ (মেট্ৰপলিটান) প্ৰধানকৈ বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰূণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' পুৰুষসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত গালুক, মিবু গালুগ, উগন, গনৰ উগন, টঙালি, দুমৌৰ আদি আছে। == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] 8dp6c2829449o8mtvw36xw5pvu9xbw1 641406 641405 2026-10-03T02:35:07Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641406 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' পুৰুষসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত গালুক, মিবু গালুগ, উগন, গনৰ উগন, টঙালি, দুমৌৰ আদি আছে। == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] l6gn99dod8rg6eakcuhb19iij6ftb2h 641407 641406 2026-10-03T02:37:59Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* পূজা-পাতল */ 641407 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' পুৰুষসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত গালুক, মিবু গালুগ, উগন, গনৰ উগন, টঙালি, দুমৌৰ আদি আছে। == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] kahncnps84h356ey19gnj7gkep5jfj0 641408 641407 2026-10-03T02:44:35Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* সাজপাৰ */ 641408 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে। '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] sout1kufcben5rxyfco2rufgcoh2jr5 641409 641408 2026-10-03T02:53:15Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641409 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref>মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, মাৰ্চ, ২০২৫, পষ্ঠা ৫৩-৫৪, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] jwou5q608dbqfo32125fbgu8eewz9ra 641410 641409 2026-10-03T02:54:43Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641410 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref>মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, পৃষ্ঠা. ৫৩-৫৪, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] a80irob7kqyx5x5sauj86eu24rb2t36 641411 641410 2026-10-03T03:03:02Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* আ-অলংকাৰ */ 641411 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref>মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, পৃষ্ঠা. ৫৩-৫৪, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)। == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] 65k72krn1eb5pfers3wqoj32dssnz5v 641412 641411 2026-10-03T03:04:05Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641412 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, পৃষ্ঠা. ৫৩-৫৪, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] 2z6n9te0tpzf8xkadh6h05p3nbffiq8 641413 641412 2026-10-03T03:05:12Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641413 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] sfcc6dgevbj1mu735puz1k9ozpi9k29 641414 641413 2026-10-03T03:07:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* গীত */ 641414 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] nwgcqs21ztcq4p4uhwsup3ixn0nst5g 641416 641414 2026-10-03T03:09:23Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* বাদ্যযন্ত্ৰ */ 641416 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] g74lc1gfdqw540l2az1fdnk1esso6ax 641418 641416 2026-10-03T03:11:28Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* মুৰং অকুম */ 641418 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্তু, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] k5kvmc2hlg529vocs7uqcsnlrv34pbm 641420 641418 2026-10-03T03:14:08Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* খাদ্যসম্ভাৰ */ 641420 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি। নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্তু, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] jh3lq6ed90fnnp06z927v5a3uszugcb 641422 641420 2026-10-03T03:15:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641422 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি। নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে। === পানীয়: === == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্তু, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] ge7kk0rzfzq4co2dwf926pivwmjbzmp 641423 641422 2026-10-03T03:16:23Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* খাদ্যসম্ভাৰ */ 641423 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি। নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে।<ref name=":1" /> === পানীয়: === ইয়াৰ উপৰিও মিচিংসকলে থলুৱাভাৱে ধান-চাউলৰ পৰা পানীয় নগিন্ আপং (লাওপানী), আৰু পঃৰ আপং (ছাইমদ) প্রস্তুত কৰে। তদুপৰি ফটিকা বা চুলাই মদৰো প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে এইবোৰ বিভিন্ন সকাম-নিকাম বা মাংগলিক ক্ৰিয়াত আপং ব্যৱহাৰ কৰে। সেইদৰে আলহী অতিথিক আপং যাচে।<ref name=":1" /> == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্তু, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] sypsul01vbn9a30s4kzux74fqobv58s 641424 641423 2026-10-03T03:18:14Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641424 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] [[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== [[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]] মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== [[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]] মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়। তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref> '''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি। নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে।<ref name=":1" /> === পানীয়: === ইয়াৰ উপৰিও মিচিংসকলে থলুৱাভাৱে ধান-চাউলৰ পৰা পানীয় নগিন্ আপং (লাওপানী), আৰু পঃৰ আপং (ছাইমদ) প্রস্তুত কৰে। তদুপৰি ফটিকা বা চুলাই মদৰো প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে এইবোৰ বিভিন্ন সকাম-নিকাম বা মাংগলিক ক্ৰিয়াত আপং ব্যৱহাৰ কৰে। সেইদৰে আলহী অতিথিক আপং যাচে।<ref name=":1" /> == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্ত, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] kyf1h1y33m2nekuilqb7gqhotzrkx0f 641428 641424 2026-10-03T03:22:09Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641428 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়।[[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]]তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref>[[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]]'''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি। নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে।<ref name=":1" />[[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]] === পানীয়: === ইয়াৰ উপৰিও মিচিংসকলে থলুৱাভাৱে ধান-চাউলৰ পৰা পানীয় নগিন্ আপং (লাওপানী), আৰু পঃৰ আপং (ছাইমদ) প্রস্তুত কৰে। তদুপৰি ফটিকা বা চুলাই মদৰো প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে এইবোৰ বিভিন্ন সকাম-নিকাম বা মাংগলিক ক্ৰিয়াত আপং ব্যৱহাৰ কৰে। সেইদৰে আলহী অতিথিক আপং যাচে।<ref name=":1" /> == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্ত, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] 6pc9dc0gzwy7utkcb59wdu7ocxo2tr9 641429 641428 2026-10-03T03:25:31Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641429 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়।[[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]]তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref>[[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]]'''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি।[[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]]নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে।<ref name=":1" /> [[চিত্ৰ:Poro Apong (Chai Mod).jpg|thumb|প:ৰ আপ্ং]] === পানীয়: === ইয়াৰ উপৰিও মিচিংসকলে থলুৱাভাৱে ধান-চাউলৰ পৰা পানীয় নগিন্ আপং (লাওপানী), আৰু পঃৰ আপং (ছাইমদ) প্রস্তুত কৰে। তদুপৰি ফটিকা বা চুলাই মদৰো প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে এইবোৰ বিভিন্ন সকাম-নিকাম বা মাংগলিক ক্ৰিয়াত আপং ব্যৱহাৰ কৰে। সেইদৰে আলহী অতিথিক আপং যাচে।<ref name=":1" /> == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্ত, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] bte70s86dy9htrmi4xlcdk13keeuydt 641430 641429 2026-10-03T03:25:50Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641430 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| |group= মিচিং জনগোষ্ঠী |image= [[File:গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ।.jpg|270px|গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ]] |image_caption=গহপুৰ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন মিচিং গাঁৱৰ এটি চাংঘৰ |Alternative names:<br> |poptime= |popplace=[[অসম]], [[অৰুণাচল]] (উত্তৰপূব ভাৰত) |langs=[[মিচিং ভাষা]] |rels= [[ডনি-প'ল']] (পৰম্পৰাগত ধৰ্ম), [[হিন্দু ধৰ্ম]],[[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]<ref name="census">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html|title=A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2017-11-03}}</ref> |related=[[টানি জাতি]] ([[নিচি]], [[আদি]], [[আপাটানি]], [[গালো]], [[টাগিন]] ইত্যাদি) |population=৬৮৭,৮৩৬ (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি)|region1=[[অসম]]|pop1=৬৭২,৭৫৭+|region2=[[অৰুণাচল]]|pop2=১৫০৭৯+|ref1=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".] www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India.</ref>|ref2=<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/ST.html "A-11 Individual Scheduled Tribe Primary Census Abstract Data and its Appendix".]www.censusindia.gov.in. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India</ref>}} '''মিচিং জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Mising People}},{{Lang-mrg|Mising Mo:pín}},{{lang-aho|𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫 ''pang-din''}}) হৈছে [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলত]] বসবাস কৰা [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী|চীনা তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ [[টানি জাতি|টানি জাতিৰ]] জনগোষ্ঠী।<ref>LaPollo, Randy J. (ed.). ''Sino-Tibetan languages''. Routledge. ISBN <bdi>9781135797171</bdi>.</ref><ref>[https://www.apricous.com/travelogue/tribe-of-north-east-mising-people Tribe of North East – Mising People]</ref> তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ভাষা হৈছে [[মিচিং ভাষা]] আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম হৈছে [[ডনি-প'ল']] ধৰ্ম।<ref>{{Cite web |title=History of Mising |website=Mising Autonomous Council |publisher=Mising Autonomous Council |url=https://www.macassam.org/history-of-mising |access-date=2026-06-15}}</ref> == বাসস্থান == মিচিংসকল [[অসম]]ৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ উজনি অসমত বসবাস কৰে। অসমৰ [[ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া]], [[লখিমপুৰ]], শোণিতপুৰ, তিনিচুকীয়া, [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], গোলাঘাট, [[মাজুলী]], কামৰূপ (মেট্ৰপলিটান) জিলাত বাস কৰে। ইয়াৰ উপৰিও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত আৰু চিয়া জিলাত তেওঁলোকৰ বসবাস আছে। সাধাৰণতে নৈৰ পাৰত চাংঘৰত বাস কৰা বাবে মিচিংসকলৰ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি নৈৰ ওপৰত ওত:প্ৰোতভাৱে জড়িত। ==নামৰ অৰ্থ== '''মিচিং''':মিচিং শব্দটো মি‟ আৰু “টছিং/আন্সিং” শব্দ দুটাৰ মিলি হৈছে। মি‟ মানে মানুহ আৰু টছিং/আন্সিং মানে যোগ্যতা।<ref>{{Cite journal|last=Payun|first=Manik Chandra|title=The Origin of Mising Tribe and Women’s Role in their Society|url=https://umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|journal=The International journal of analytical and experimental modal analysis|access-date=2025-01-31|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428223417/https://www.umkcollege.in/images/The_Origin_of_Mising_Tribe_and_Womens_Role_in_their_Society.pdf|deadurl=yes}}</ref> '''পাং-দিন (𑜆𑜂𑜫 𑜓𑜣𑜃𑜫)''': [[আহোম ভাষা]]ত [[বুৰঞ্জী]]সমূহত মিচিং সকলক পাং-দিন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=ahom-assamese-english_dictionary : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|website=Internet Archive|date=October 23, 2016|url=https://archive.org/details/ahom-assamese-english_dictionary|access-date=January 31, 2025|page=98}}</ref> ==মিচিং ভাষা== {{Main|মিচিং ভাষা}} অসমৰ জনজাতীয় ভাষাসমূহ বৃহৎ চীন-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষা পৰিয়ালটো দুটা ভাগত বিভক্ত— তিব্বত-বৰ্মী আৰু থাইচীন শাখা। মিচিং ভাষা তিব্বত-বৰ্মীৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ অসম শাখাৰ অন্তৰ্গত এটি ভাষা। মিচিংসকলৰ বিষয়ে খুব বেছি পুৰণি ঐতিহাসিক তথ্য পাবলৈ নাই। তেওঁলোকৰ মৌখিক সাহিত্য, কিম্বদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা দুই-এটা লিখিত তথ্যৰপৰা কিছু আভাস পাব পাৰি। সেইমতে, পূৰ্বতে অসমৰ উত্তৰে থকা পাহাৰসমূহত তেওঁলোকৰ বাসস্থান আছিল। পিছত বিভিন্ন কাৰণত তেওঁলোক ভৈয়ামলৈ নামি আহে। বৰ্তমান অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ উত্তৰপাৰে [[ধেমাজি]], লখিমপুৰ, [[দৰং]], শোণিতপুৰ জিলাৰ লগতে [[শদিয়া]] আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে [[তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[মাজুলী]], [[নগাঁও]] আৰু [[গুৱাহাটী]]ত মিচিংভাষীৰ বসতি আছে। মিচিং ভাষাত উচ্চাৰিত ধ্বনিসমূহক স্বৰধ্বনি আৰু ব্যঞ্জন ধ্বনি— এই দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। ভাষাটোত মুঠতে সাতটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰিত হয়। প্ৰতিটো স্বৰধ্বনিৰে হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ— দুটা ৰূপ পোৱা যায়। হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ দুয়োটা ৰূপ ধৰিলে স্বৰধ্বনিৰ সংখ্যা হ’ব চৈধ্যটা। <!-- The language of the Mishing people is also known as [[Mishing language]]. It belongs to the [[Tibeto-Burman]] family of languages, and is spoken by some 25, 000 people. Script: Mishing language is written in modified Roman script (Govt. of Assam recognition on 30 October 1985). Mishings are broadly divided into: *Dagdung (belonging to the North), and *Daktok (belonging to the South). Typically, it is easy to identify if a person is Dagdung or Daktok from his surname. A further classification can be based on the "dialect" of the language. These groups are: *Pagro, *Mohying, *Sahyang, *Delu, *Dambuk *Oyan, *Samuguria, *Tamar, and *Samua. The variations of Mishing spoken by these groups differ from each other in intonation, sentence formation, word usage etc., with the exception of Samugurias, who do not speak Mishing at all. They use Assamese instead. Mishing surnames reflect the clan (opeen) they belong to. Over 51 clans have been identified so far. This is a social setup that has been followed since time immemorial. Other clans (people having surnames besides Doley and Pegu) claim brotherhood (seegnam) alongside either Pegu or Doley. For example, Patirs, Pathori and Lagachus (among others) are regarded as brothers to Pegus, and to each other. Similarly, Kutums and Kulis (among others) and regarded as brothers to Doley. This classification of "brotherhood" was made primarily for marital reasons. Clans belonging to the same brotherhood of Pegu are not to marry within the clan, and the same applies for the Doley brotherhood. However, there is yet another group of clans that can freely marry within either Pegu or Doley. Surnames like Morang, Payeng, Pangging, Taye, Mili etc. belong to this group. Marriage between two people having the same surname is taboo. It would amount to sacrilege if a Pegu were to marry another Pegu, or if a Doley another Doley. --> ==কৃষি== কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।<ref>'''কৃষি''' কৃষিয়েই মিচিংসকলৰ জীৱিকাৰ সম্বল। বছৰত প্ৰধানতঃ দুবিধ ধান খেতি আহু আৰু শালি হয়। ধান খেতিৰ উপৰিও মিচিংসকলে মাহ, সৰিয়হ, বিবিধ আলু, কচু, আদা, জলকীয়া আদিৰ খেতি কৰে।</ref> ==উৎসৱ== ===আলি আঃয়ে লৃগাং=== {{Main|আলি আঃয়ে লৃগাং}} [[Image:Ali-Ai-ligang.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য]] আলি আঃয়ে লৃগাং মিচিংসকলৰৰ এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰটোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=The Valley in Blossom: Neo-Vaishnavism and the Peoples of the Brahmaputra Valley|author=M. Narimattam|publisher=Spectrum Publications|year=1988|isbn=|page=77}}</ref> এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৫ চনৰ পৰা ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰত ইয়াক পালন কৰি আহিছে। মিচিং ভাষাত "আলি" মানে শস্যৰ বীজ, "আ:য়ে" মানে ফল আৰু "লিগাং" মানে উৎসৱ বুজায়। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে ''পঃৰ আপং'' (ছাইমদ) আৰু ''নগিন আপং'' (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা ''পুৰাং আপিন'' (তৰাপাতেৰে চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান ''মচাং'', ''এগে'', ''ৰিঃবি গাচেং'', ''গে’ৰঃ দুমৰি'' বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া ''মিবু গালুক'' আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। উৎসৱৰ দিনা পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি ''পুৰাং'' আপিন সিজায়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰৰ মুখিয়ালজনৰ নেতৃত্বত ঘৰৰ কেইজনমানে পথাৰত আহুধানৰ গুটি সিঁচা কাৰ্য শুভাৰম্ভ কৰে। সেই মাটিডৰাত চাৰি চুকত চাৰিডাল ''পীঃৰ'' (মেডেলা) গছৰ আগলি কাটি আনি গুজে। পীঃৰৰ আলিত থকা পাতবোৰ একেলগে মেৰিয়াই বগা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে আৰু পূৱেদি গুজি পীঃৰ গছৰ আগলি ডালৰ গুৰিতে সঁচ লৈ ''পঃৰ আপং'' আৰু ''নগিন আপং'' ঢালি প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>আলি আঃয়ে লৃগাং, বিজু বৰি, দৈনিক জনমভূমি, সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> এই অনুষ্ঠান গাঁৱৰ প্ৰতিঘৰতে কৰা হয়। পথাৰৰ পৰা আহি ভোজ-ভাত খাই সন্ধিয়া ''পাকচং-মনাম'' নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===পঃৰাগ=== {{Main|পঃৰাগ}} পঃৰাগ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ আন এক উৎসৱ। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়। সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাংৰ দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য-গীতৰ আয়োজন হয়। পৰাগ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে ''মিবু-দাগনাম'' অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো দেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ''আঃবাঃ'' গীত গোৱা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা গাহৰিৰ আগমঙহত ''আচিন-তাগিৰ'' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰূষা কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ ''মুৰংঘৰ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ, আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল-''পঃবৰ্-কাতনাম্'' আৰু ''এঃগ-মাননাম''। ''পঃবৰ'' বাঁহ-বেতেৰে সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপঙ্ চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''এঃগ-মাননাম'' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনতত দিন, তিনদিন নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। == পূজা-পাতল == মিচিংসকলে নানান উৎসৱ পালন কৰাৰ বাহিৰেও দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন পূজা-পাতল পালন কৰে। যেনে দবুৰ উয়ু, তেলেং উয়ু, ক:চাগ উয়ু, উৰম পচুম আদি। ==বিবাহ পদ্ধতি== মিচিংসকলৰ বিবাহ কাৰ্য দুটা পদ্ধতিৰে সম্পাদিত কৰা হয়। এই পদ্ধতিক ''মিদাং'' (সাধাৰণ নিয়মেৰে বিয়া) আৰু আনটো পদ্ধতিক ''দুগলা লাঃনাম'' (পলুৱাই নিয়া) দুয়োটা পদ্ধতিয়েই মিচিং সমাজত সামাজিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। মিচিং সমাজত গুঃমৃনভেদে উপাধি পৃথক পৃথক হব। একে গুঃমৃন অৰ্থাৎ একে উপাধি বা গোত্ৰৰ ডেকা-গাভৰু মাজত বিবাহ নিষিদ্ধ। ===মিদাং=== ''মিদাং'' বা সাধাৰণ নিয়মৰ বিয়াৰ বাবে সাধাৰণতে দৰাঘৰীয়াই ছোৱালী খোজা-বঢ়া আৰু চোৱা-মেলা কৰা হয়। বিশেষকৈ আঘোণ, মাঘ, ফাগুণ আৰু বহাগ মাহত মিচিংসকলে বিবাহ পতাৰ বাবে দিন বাছি লয়। ছোৱালী পছন্দ হ'লে ল'ৰাৰ মাক-দেউতাকে ছোৱালীৰ ঘৰত খবৰ দিয়ে। সেইমতে ছোৱালীৰ মা-দেউতাক বা অভিভাৱকে ল'ৰা ঘৰৰ লোকসকলৰ থকা-মেলা আৰু খোৱা-বোৱাৰ বাবে সকলো যোগাৰ কৰি থয়। নিৰ্দ্দিষ্ট দিনত ল'ৰাৰ পক্ষৰ মানুহ আহিলে ছোৱালী পক্ষৰই সম্বন্ধীয় লোক আৰু গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলক লৈ বিয়াৰ বিষয়ে মতামত দিয়ে। ইয়াক 'য়ামনী তাদনাম' বুলি কোৱা হয়। সকলোৰে ঐক্যমত থাকিলেহে ছোৱালী বিয়া দিয়াৰ নিয়ম। দুয়োপক্ষৰ আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত বিয়াৰ বন্দোবস্ত হ'লে ল'ৰাই ছোৱালীৰ ঘৰত মাজে মাজে এসপ্তাহ- দহদিনৰ কাৰণে কটাই যৎকিঞ্চিৎ কাম-বন কৰি দিব লাগে। ইয়াক ''মাগব-দুগনাম'' বোলে। মূল বিয়াৰ সময়ত দৰাক নতুন সাজ-পোছাকেৰে সজাই-পৰাই কন্যাৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হয়। দৰাৰ লগত দুজন সমবয়সীয়া ডেকা আৰু দুজনী গাভৰু ''য়ামগুৰ'' হিচাপে সজাই সোঁমাজত দৰাক বহিবলৈ দিয়া হয়। দৰাৰ দুয়োফালে দুটা পাছিত শুকান মাছ ভৰাই দুজনে পাছিটো কঢ়িয়াই নিয়ে। দৰাপক্ষই সেইদিনা কন্যাঘৰৰ বাবে পূৰ্বে বন্দোবস্ত কৰামতে নিৰ্দিষ্টসংখ্যাক দঁতাল গাহৰি, পঃৰ-আপঙৰ টোপোলা আৰু তামোল-পাণ লগত নিয়ে। দৰা আহি পোৱা লগে লগে কন্যাপক্ষৰ বয়সীয়া মহিলাসকলে দৰাক আদৰি নিয়ে। কন্যা ঘৰৰ চোতালত চালি এটা সাজি সেইনিশা দৰাক তাতে থাকিবলৈ দিয়া হয়। পিছদিনা পুৱাৰ পৰা আচল বিয়া আৰম্ভ হয়। এক নিদ্দিষ্ট সময়ত দৰাক কন্যাঘৰৰ চাঙৰ ওপৰলৈ তুলি নিয়া হয় আৰু তাতে দৰা-কন্যা দুয়োকে একেলগে 'পিনপু-আপিন' ভাত খাবলৈ দিয়া হয়। সমজুৱাসকলক মাংস আৰু আপঙৰ সৈতে ভোজভাত খুওৱা হয়। সমবেত সকলোৰে খোৱা-বোৱা শেষ হ'লে দৰা-কইনাই পুৰোহিত, কন্যাৰ মাক-দেউতাক আৰু সমজুৱাক সেৱা জনায়। তেওঁলোকে দৰা-কন্যাক আশীবাৰ্দ জনায়। আশীৰ্বাদ লোৱা পৰ্ব শেষ হোৱাৰ পাছত দৰাই কন্যাক নিজ ঘৰলৈ লৈ যায়। মিচিংসকলৰ বিয়াত দৰা-কইনাৰ ঘৰত নতুন জখলা ''কঃবাং'', পীৰা ''কুংকেঃ'', জখলাত বন্ধা পাতেৰে সৈতে ''পিঃৰ'' গছ, দুৱাৰ মুখত দুয়োফালে দুকলহ পানী, চাউল আৰু ধানৰ পাচি আদি ৰখাটো এক অনিবাৰ্য প্ৰথা। নতুন জখলা আৰু পিৰা এবিধ বিশেষ কাঠেৰে বনোৱা হয়। ===দুগলা-লাঃনাম=== মিচিং সমাজত ''দুগলা-লাঃনাম'' অৰ্থাৎ ছোৱালী পলুৱাই নিয়া প্ৰথাৰেও বিয়া পতা হয়। প্ৰণয়-পাশত আবদ্ধ ডেকা-গাভৰুৰ্ কোনো পক্ষৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহত অমত থাকিলে কিম্বা আৰ্থিক সচ্ছলতা নাথাকিলে এই প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়। পলুৱাই অনাৰ এদিন বা দুদিনৰ পাছতেই ছোৱালীৰ ঘৰত জাননী দিবলৈ ''দুগতাদ'' দূত এজনক পঠিওৱা হয়। ''দুগতাদ''জন ল'ৰাৰ সম্পৰ্কীয় বা গাঁৱৰ কোনো জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি হ'ব লাগে। দুগতাদৰ জাননীৰ পিচত ছোৱালীক ঘৰত তোলা হয়। ন-ছোৱালীক ঘৰত তুলিবৰ সময়তো সাধাৰণ মিদাং-বিয়াৰ দৰে নতুন জখলা দুৱাৰমুখত দুকলহ পানী, দুপাচি ধান বা চাউল আদিৰ ব্ন্ধাপাত ফালি কলহৰ পানী স্পৰ্শ কৰে। পাচিৰ ধান বা চাউল স্পৰ্শ কৰে আৰু মাক-দেউতাকৰ ভৰি চুই ''কুমনাম'' সেৱা কৰে। ন-বোৱাৰী অনাৰ দিনা সাধাৰণতে ৰাতি 'য়ামনী-তানচাং' পৰ্ব অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ন-বোৱাৰীৰ চকা পঃৰ-আপঙেৰে অভ্যাগতসকলক আপ্যায়ন কৰা হয়। ছোৱালী অনাৰ এমাহ বা দুমাহ পিচত ল'ৰাপক্ষৰ মানুহে ছোৱালীপক্ষৰ ঘৰলৈ ''অৰায়্-আলৃগ'' দিবলৈ যায়। অৰায়-আলৃগৰ অৰ্থ কন্যামূল্য বা গা-ধন। 'অৰায়-আলৃগ' কাৰ্য সাধাৰণতে ৰাতি কৰা হয়। ==লোক নৃত্য== [[File:Missing girls performing their traditional missing Bihu.jpg|thumb|মিচিং গাভৰুৰ পৰম্পৰাগত মিচিং বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শন]] {{মূল|মিচিং নৃত্য আৰু গীত মাত}} মিচিং ভাষাত ''চঃমান'' বুলি ক'লে নৃত্য লগতে আনুষংগিক গীত আৰু বাদ্যকো বুজায়। ''মাকচঃ-চঃনাম''বুলি ক'লে নৃত্যৰ বুজায়। পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা মিচিং লোক-নৃত্যক ঘাইকৈ চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি- # ধৰ্মমূলক নৃত্য। # কৃষি-উৎসৱমূলক নৃত্য। # সাধাৰণ চঃমান নৃত্য। # ধেমেলীয়া চঃমান নৃত্য। ===ধৰ্মমূলক নৃত্য=== মিচিংসকলৰ পূজা-পাৰ্বণৰ পুৰোহিত হ'ল মিবু। পূজাৰ সময়ত মিবুৱে ''আঃবাং'' মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি নৃত্য কৰে আৰু গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৱে তেওঁৰ লগে লগে বৃত্তাকাৰ কৰি গীত আৰু নৃত্য কৰি তেওঁক অনুসৰণ কৰে। মিবুৰ হাতত য়কচা নামৰ এবিধ তৰোৱালজাতীয় বিশেষ অস্ত্ৰ থাকে। নৃত্য কৰোঁতে সেই য়কচাৰ জোকাৰণিৰ শব্দই বাদ্যৰ কাম কৰে। ইয়াক 'মিবু-দাগনাম' নৃত্য বোলে। পঃৰাগ উৎসৱত, কধঃচাগ পূজাত আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে মংগল চোৱা আদি বিশেষ উদ্দেশ্য আৰু কাৰণতহে 'মিবু-দাগনাম' অনুষ্ঠিত হয়। ===কৃষি-উৎসৱ নৃত্য=== ''[[গুমৰাগ]]'' নৃত্য মিচিংসকলৰ প্ৰধান কৃষিনৃত্য। আলি আই লৃগাং উৎসৱত নচা নৃত্যক গুমৰাগ্-পাকচং বা গুমৰাগ চঃমান বুলি কোৱা হয়। বীজ ৰোৱা বা সিঁচাৰ পাছত ভৰি দুখনেৰে মোহাৰি দিওঁতে যি ৰূপত ভৰিৰ সঞ্চালন হয় তাৰেই নৃত্যৰূপ হৈছে গুমৰাগ নৃত্যৰ মুখ্য মুদ্ৰা। এই মুদ্ৰাক মিচিং ভাষাত ''দাকেঃ-কেঃনাক'' বুলি কোৱা হয়। শস্যৰ বীজবোৰ গজালি মেলি লহপহকৈ বাঢ়ি বতাহত হালিজালি থকাৰ ৰূপত দুয়োখন হাত ওপৰলৈ তুলি এবাৰ সোঁফালে আৰু এবাৰ বাওঁফালে কৰি নৃত্য কৰে। গুমৰাগ নৃত্যত ঢোল-তালৰ উপৰিও ''লীনং'' আৰু ''মাৰাবাং'' নামৰ পুৰণিকলীয়া বাদ্য ব্যৱহাৰ কৰে। ===সাধাৰণ চঃমান নৃত্য=== আলিয়াই লৃগাং, পৰাগ, বিহু আদিৰ উপৰি সাধাৰণভাৱেও মিচিং সমাজত চঃমান বা নৃত্য-গীত অনুষ্ঠিত হয়। বছৰৰ যিকোনো সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজৰ ''কীবাং'' আহবান কৰিলে, বিয়া-বাৰু, ''উৰম-দদগাং'' আদি সকাম অনুষ্ঠিত হ'লে সেইবোৰৰ উপলক্ষেও চঃমান পতা হয়। মিচিংসকলে তিনিওটা বিহু নিজাববীয়াকৈ পালন কৰে। ''ৰৈলাঃ-নৃত্য'' বহাগ বিহুত কৰা হয়। ===ধেমেলীয়া নৃত্য=== সকাম, পূজা-পাৰ্বণ শেষ কৰাৰ পিচত বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে কেতিয়াবা চঃমান পাতে। ইয়াত যিকোনো ধৰণৰ নৃত্য কৰিব পাৰে। সাধাৰণতে ফুচৰি, ছদ্মবেশী নৃত্য আদি কৰা হয়। ইয়াত কোনো ধৰণৰ বাদ্য যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ==মৃতকৰ সৎকাৰ== মিচিংসকলে মানুহক ঘৰৰ ভিতৰতেই মৰিবলৈ দিয়ে। মৰিবৰ সময়ত পাত এখিলা চুপি আকৃতি কৰি মৰিবলৈ ওলোৱা লোকৰ মুখত পানী নাইবা আপঙ্ দিয়া হয়। মৃত লোকজনক গা-ধুৱাই মূৰত তেল সানি চুলি ফণিয়াই দিয়া হয়। লগতে গা-ধুৱাই নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধাই দিয়া হয়। মৃতকক কাপোৰ ওলোটাকৈ পিন্ধোৱা হয়। মৃতক পুৰুষ হ'লে মূৰত পাগুৰী পিন্ধাই দিয়া হয়। ইয়াৰ পিছত মৃতকক চাংঘৰৰ ''ককতক'' (নামনিত) ঘৰৰ দীঘলে উত্তৰ বা পশ্চিম দিশে মূৰ শিতান দি ৰখা হয়। আত্মীয়সকলে বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে এক বিশেষ সুৰত কান্দোন জোৰে। মিচিংসকলৰ মৃতদেহ পোতে, দাহ নকৰে। সমাধি দিবলৈ মাটিত পূবা-পশ্চিমাকৈ দীঘল আৰু দ গাঁত খন্দা হয়। কাঠৰ নাও বা তক্তাৰে বাকচ এটা সাজি তাৰ ভিতৰত মৃতদেহ ভৰোৱা হয়; ইয়াক ''ৰুংকুক'' বোলা হয়। ''ৰুংকুক'' থবলৈ গাঁতটোত পথালিকৈ পাঁচ টুকুৰা বাঁহ পাতি লোৱা হয়। গাঁতটোৰ চাৰিওফালে মৃতদেহ লৈ পাঁচবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰাৰ পিচত ৰুংকুকটোত মৃতদেহ পশ্চিমফালে মূৰৰ শিতান কৰি ভৰোৱা হয়। ৰুংকুকটো ঢাকনিৰে মজবুতকৈ ঢাকি দি তাৰ ওপৰত এফালে হেলনীয়াকৈ শাৰী শাৰী বাঁহৰ টুকুৰা জাপি দিয়া হয়। বাঁহৰ টুকুৰাবোৰক ''গলং'' বুলি কোৱা হয়। মিচিংসকলৰ বিশ্বাসমতে ''গলং'' দিয়াটোৱেই মৃতকৰ প্ৰতি কৰা শেষ শ্ৰদ্ধা তৰ্পণ। ডাঙৰ পুতেকে গলং দিবৰ বাবে বিশেষভাৱে ঘৰৰ চাঙৰ পৰা এডাল ''বীনীৰ'' বাঁহ উলিয়াই অনা হয় আৰু তাক কেইবাটুকুৰা কৰি গলং হিচাপে দিয়া হয়। ঠিক সেইদৰে মাটি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰথম মাটি চপৰা ডাঙৰ পুতেকে বাওঁহাতেৰে দিয়াৰ নিয়ম। সমাধিত মাটি যথেষ্ট পৰিমাণে দিয়া হয় যাতে সমতলতকৈ ই দুই-তিনি ফুটমান ওখ হৈ থাকে। সমাধিৰ ওপৰত বগা কাপোৰৰ ঢাকনি এখন দীঘলে দীঘলে তৰি দিয়া হয়। মিচিং ভাষাত সমাধিক ''আগ'' বুলি কোৱা হয়। গাঁৱৰ বয়সস্থ, বৃদ্ধ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ ঘৰৰ মুধচত উঠি ''লীঃনং-বাৰবাং'' বজোৱা হয়। এইবিধ বাদ্যৰ মাত শুনিলেই কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি গম পায় আৰু সকলো গোট খাই মৃতকৰ সৎকাৰ কৰে। অকালতে মৰা ডেকা-গাভৰু আৰু প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু মিচিং সমাজৰ বাবে এক কৰুণ আৰু অস্বাভাৱিক ঘটনা। প্ৰসূতি নাৰীৰ মৃত্যু হোৱাটোক মিচিংসকলে ''য়ৃপ-তালীং'' বোলে। এনে মৃতদেহ উঠি অহা ল'ৰা-ছোৱালীক দৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নহয়। আনকি মৃত নাৰীয়ে বৈ থৈ যোৱা কাপোৰ-কানিও উঠি অহা ছোৱালীক পৰিধান কৰিবলৈ দিয়া নহয়। কেৱল গাঁৱৰ আদহীয়া, বুঢ়া-বুঢ়ীসকলহে এনে মৃতদেহৰ সৎকাৰ কৰে। তিনিদিনৰ মূৰত গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধ লোকসকলে শুদ্ধি কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। প্ৰায় এমাহৰ পিচতহে বিশেষ শুদ্ধি কাৰ্য কৰা হয়। ইয়াক ''উচীঃ'' বা ''উৰম্-আপিন'' বুলি কোৱা হয়। ইয়াত গাহৰি আৰু কুকুৰা মাৰি ইষ্ট-কুটুম্বক ভোজ-ভাত খুওৱা হয়। বছৰ চেৰেকৰ পিছত শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াক ''দদগাং'' বোলে। সামৰ্থ্য অনুসৰি মিচিংসকলে দদগাং বিৰাট আয়োজন আৰু ধূমধামেৰে সম্পন্ন কৰে। দদগাংৰ দিনা সমজুৱাক খোৱাৰ বাবে ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰা হয়। এভাগত ভাত, মাংস আৰু আপং মৃতকৰ বাবে আগ' বা সমাধিত দি থৈ অহাৰ নিয়ম। এই কাৰ্য্যত ঘৰৰ লোকসকলৰ সৈতে সম্বন্ধীয় যাব লাগে। মৃতকৰ বাবে উৰ্চগা কৰা বস্তুবোৰ দি সকলোৱে দুখ কৰে। এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱা পাছত মৃতকৰ বাবে আয়োজন কৰা শ্ৰাদ্ধৰ ওৰ পৰে। ==সাজপাৰ== [[File:A girl in traditional Mising attire in a crop field in Charoh Mising, Dergaon, Assam.jpg|thumb|দেৰগাঁৱৰ চাৰহ মিচিং গাঁৱত পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিধানেৰে এগৰাকী যুৱতী]] মিচিংসকলৰ বয়ন শিল্পলৈ মন কৰিলেই তেওঁলোক সাংস্কৃতিক দিশত কিমান যে চহকী আৰু বৰ্ণাঢ্য সেই কথা সহজেই অনুমান কৰিব পাৰি। মিচিং নাৰী তথা শিপিনী বোৱা-কটাত অত্যন্ত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ ৰঙৰ নিৰ্বাচন, সমাসাৰ আৰু সংমিশ্রণ খুব মন কৰিবলগীয়া দিশ। যিহেতু মিচিঙৰ প্ৰত্যেকৰে চাংঘৰ থাকে, সেয়ে তাৰ তলতে তাঁতশাল এখনো সজাই লয়। অৱশ্যে কিছুমানে আছুতীয়াকৈ তাঁতশাল সজোৱা দেখা যায়। ক'বলৈ গ'লে খোজ কাঢ়িবলৈ নজনাৰ আগতেই মিচিং ছোৱালী তাঁতশালৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। জীয়াৰী কালতেই ছোৱালী বা গাভৰুসকলে বেচিকৈ তাঁত বয় আৰু তেতিয়াই ভবিষ্যতৰ বাবে প্রয়োজন হ'বলগীয়া কাপোৰ বৈ লয়।[[File:TRADITIONAL DRESS OF MISHING TRIBE.jpg|thumb|মিচিংসকলৰ পাৰম্পৰিক সাজ পোচাক]]তেওঁলোকে মিমাং অৰ্থাৎ চানেকিৰ আৰ্হিত ফুল বাচে। তেওঁলোকৰ বস্ত্ৰত নদ-নদী, চৰাই (বিশেষকৈ ম'ৰা চৰাই), পাহাৰ-পৰ্বত, ফুল, গছ, লতা, পখিলা, জোন, তৰা, তাজমহল ইত্যাদি সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠে। সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাসকলে কিনা কাপোৰতকৈ বোৱা কাপোৰেই পৰিধান কৰে। মিচিং মহিলাই ব্যৱহাৰ কৰা বস্ত্ৰ হৈছে- এগে (মেখেলা), মচাং এগে (ভমকাফুলীয়া মেখেলা), ৰিঃবি-গাচেং (দুবিধ মিচিং চাদৰ), গাচৰ, ৰিয়া (ৰিহা), গাঃপা গাৰেঃ (মেখেলাজাতীয় বস্তু), গেৰঃ (এক ৰঙীণ চাদৰ), চেক্ৰৌক্‌ (কঁকালত পিন্ধা এক কাপোৰ), য়াম্ব, তাপুম গাচৰ (এৰী চাদৰ) ইত্যাদি। সেইদৰে পুৰুষসকলে পিন্ধা বস্ত্র হৈছে- গালুক (চোলা), মিবু গালুক (মিবুৱে পিন্ধা চোলা), দুমৌৰ (গামোচা), উগন (ধুতি), মেন্জুন্ (টঙালি), তুকান গালুক (গেঞ্জি) ইত্যাদি। তেওঁলোকৰ 'মিৰিজিম' এখন বিখ্যাত বস্ত্ৰ। দৰাচলতে মিৰিজিম কাপোৰ জাৰকালি লোৱা পৰিয়ালৰ গৰম কাপোৰহে যাক মিচিংসকলে "গাদু” বোলে।<ref name=":1">মিলি, হেমচন্দ্ৰ আৰু ছেত্ৰী, হোমাং (সম্পা.): বৈচিত্ৰময় অসম আৰু পৰ্যটন, প্ৰকাশক: পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, প্ৰকাশ: মাৰ্চ, ২০২৫, ISBN 9780358608946</ref>[[File:Mising women in traditional dress.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজত মিচিং মহিলা]]'''গাঃলে''' ৰুম্বুঙৰ দৰেই বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰে গাঃৰে বোৱা হয় যদিও ইয়াত ফুলৰ পৰিমাণ কিছু কম হয়। বিবাহিত মিচিং মহিলাই সাধাৰণতে গাঃৰে পৰিধান কৰে।<ref name=":0">গোহাঁই,পুণ্যলতা,ড°(মু.সম্পা.):অসমৰ জনগোষ্ঠীয় নাৰীৰ সাজপাৰ আৰু অলংকাৰ, অলিম্পিয়া প্ৰকাশন,২০১৭</ref> '''গেৰ''' মাজৰ অংশ ৰঙীন ফুলভৰা গামিগেৰে বোৱা এইবিধ কাপোৰক গেৰঃ বুলি কোৱা হয়। বিবাহিত মহিলাই বুকুত আৰু গাভৰু ছোৱালীয়ে কঁকালত গেৰঃ পিন্ধে। গেৰঃ কাপোৰত লগোৱা গামিকবোৰ গেৰঃগামিক বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> '''গাপা''' পকোৱা সূতাৰে ডাঠকৈ বোৱা মেখেলা হিচাপে পিন্ধা এবিধ কাপোৰ হৈছে গাপাঃ। এইবিধ মেখেলা দুইমূৰ সংযোগ কৰি চিলোৱা নহয়। আদিসকলৰ গালৌ আৰু মিচিং গাপাঃ প্ৰায় একেই ধৰণৰ। ইয়াৰ মাজৰ অৰ্থাৎ পিছফাল অংশত কৌনা কৌনিক আকৃতিৰ ফুল বছা থাকে। মিচিং গাভৰু ছোৱালীয়ে এই গাপাঃ পৰিধান কৰে।<ref name=":0" /> '''পুচুং এগে-গাচৰ''' ''পাতল সেউজীয়াৰ লগত বগা, বেঙুনীয়া, হালধীয়া আদি ৰং মিহলি সৰু সৰু আঁছ লগোৱা ছেক তৈয়াৰ কৰি গ্ৰাফিক ৰূপত বোৱা মেখেলা-চাদৰকে পুচুং এগে-গাচৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ঘৰুৱা পোছাক হিচাপে বিবাহিত মহিলাই এই পুচুং এগে-গাচৰ পৰিধান কৰে। '' == আ-অলংকাৰ == পৃথিৱীৰ প্ৰত্যেক জাতি-জনগোষ্ঠীয়েই সৌন্দর্যবর্ধনৰ বাবে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ পৰিধান কৰে। মিচিংসকলো ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম নহয়। বিশেষকৈ তিৰোতাসকলে অধিক পৰিমাণে অলংকাৰ পিন্ধা দেখা যায়। তেওঁলোকে প্রধানকৈ সোণ-ৰূপেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ পৰিধান কৰে। যদিও বাঁহ আৰু বেতৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰিও অলংকাৰ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ অলংকাৰবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন অংগত প্ৰয়োগৰ ভিত্তিত তলত দিয়াধৰণে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি- === '''পুৰুষ:''' === ডিঙি: দগনৌ (এবিধ মণি, বিলুপ্তপ্রায় অৱস্থাত), তাদগ্‌ (এবিধ মণি) হাত: আনচৰমৰা (গামখাৰু, গোটা আকৃতিৰ) কাণ: তাকপৰ (এবিধ কেৰু) মাৰপং (বেতেৰে নিৰ্মিত অলংকাৰ; বাহু, কঁকাল, কলাফুল আদি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগত পৰিধান কৰা হয়।) === মহিলা: === ডিঙি:দকচৰি (মালা), দুবদুপি (মাদলি), ইকলিঃ (চেইন), মাৰপং (সাতসৰী) হাত: কংগে (খাৰু), আনচৰমৰা কাণ: জিনজিৰি, পিচিৰিং (কাণফুলি) নাক: পি'তেম (কাণফুলি), কেঃকৌৰ (আঙঠি)।<ref name=":1" /> == খাদ্যসম্ভাৰ == বর্তমান সময়ত জনগোষ্ঠীয় খাদ্য সকলোৰে বাবে প্রিয়। কিয়নো জনজাতীয় খাদ্যসমূহ স্বাস্থ্যসন্মত হোৱাৰ লগতে অতি সুস্বাদু। মিচিংসকলৰ খাদ্যসমূহ আন জনগোষ্ঠীৰ দৰেই তেল, মছলাৰ ব্যৱহাৰ কম হোৱাৰ লগতে এইবোৰৰ উৎপাদন আৰু প্ৰস্তুত প্রণালী সম্পূর্ণ প্রকৃতিগত। তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত। এতিয়াও ৰাতিপুৱাৰ ভাগত পিন্কাং আপিন (কৰ্কৰা ভাত) খোৱা পৰম্পৰা গাৱে-ভূঞে দেখা যায়। তেওঁলোকৰ খাদ্যত মাছ, মাংস অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে পোৰা আৰু সিজোৱা খাদ্য হ'লেও অতি তৃপ্তিৰে খাব পাৰে। তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য খাদ্যসম্ভাৰৰ ভিতৰত- আমিন অয়িং - খুদ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী আঞ্জা। মিচিং দাইল হিচাপেও ই জনপ্রিয়। পুৰাং আপিন- তৰাপাতত বৰা চাউল বান্ধি সিজাই প্রস্তুত কৰা টোপোলা ভাত। ঙচান- শুকান মাছ বা শুকতি।[[File:Nogin Apong, Lakhimpur.jpg|thumb|মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত পানীয়,নগিন আপং। ]][[চিত্ৰ:Poro Apong (Chai Mod).jpg|thumb|প:ৰ আপ্ং]]নামচিং- শুকান মাছ খুন্দি গুৰি কৰি প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য। এই খাদ্য পাতত দি বা সিজাই খালে বৰ তৃপ্তিদায়ক হয়। পিতাং অয়িং - পিঠাগুৰি বা চাউলৰ গুৰিৰ লগত কুকুৰা মাংসৰে বনোৱা আঞ্জা। পেৰেদ অয়িং - মাটিমাহেৰে বনোৱা খাদ্যকে পেৰেদ অয়িং বোলে। মিচিংসকলৰ গাহৰি মাংসৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা এই খাদ্য খুব তৃপ্তিদায়ক। তদুপৰি তেওঁলোকে তাজিক্ (এবিধ ডিমৰু পাত), তাকুক্ (অঠুৱাডিমৰু), টাপিয়াং (যজ্ঞডিমৰু), মাৰ্চাং (মালকাঠী), গেঃনাগ্ (খুতৰা), তাপেঃ তামেঃ (জিলমিল), পাতাং অয়িং (মাটিকাদুৰি), য়ঃবৃদ্ (টিকনি বৰুৱা), পাক্স (নেফাকু) নেকুং (নলটেঙা, মৰিচা, টেঙেচি, টেঙামৰা, কণ বিলাহী ইত্যাদি) আদি বিভিন্ন বনৰীয়া শাক অতি সুস্বাদুভাৱে প্রস্তুত কৰে।<ref name=":1" /> === পানীয়: === ইয়াৰ উপৰিও মিচিংসকলে থলুৱাভাৱে ধান-চাউলৰ পৰা পানীয় নগিন্ আপং (লাওপানী), আৰু পঃৰ আপং (ছাইমদ) প্রস্তুত কৰে। তদুপৰি ফটিকা বা চুলাই মদৰো প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে এইবোৰ বিভিন্ন সকাম-নিকাম বা মাংগলিক ক্ৰিয়াত আপং ব্যৱহাৰ কৰে। সেইদৰে আলহী অতিথিক আপং যাচে।<ref name=":1" /> == মুৰং অকুম == অসমৰ প্ৰায় জনগোষ্ঠীয় সমাজত একোখনকৈ ডেকাচাং থাকে। যেনে-কাৰ্বি (মিকিৰ)ৰ 'তেৰাং', তিৱাৰ 'ছামাদি', ডিমাছাৰ 'নদ্রাং', দেউৰীৰ 'এলেং আচ্চে' আদিৰ দৰেই মিচিংসকলৰো ডেকাচাং আছে, যাক 'মুৰং উকুম' বা 'মুৰং অকুম' বোলে। সাধাৰণতে জীৱ-জন্ত, বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ, প্রাকৃতিক দুর্যোগ, বানপানী, জুই ইত্যাদি বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবৰ বাবে; সকলোকে সজাগ-সচেতন কৰি তোলাৰ বাবে প্রত্যেক গাঁৱতে একোখনকৈ মুৰং উকুম আছিল বা এতিয়াও আছে। শংকৰী ধৰ্মৰ লোকসকলৰ নিমিত্তে নামঘৰ যেনে পবিত্র ক্ষেত্র, মিচিং সমাজৰ কাৰণে মুৰং ঘৰো তেনে পবিত্র স্থল। গাঁৱৰ সোঁ-মাজত সম্মুখৰ ফালে মুৰং ঘৰ সজা হয়। কাঠ-বাঁহ আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোত বেৰ-খোৰ দিয়া দিয়া নহয়। মুৰং ঘৰ বা মুৰং উকুম মিচিং সংস্কৃতিৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। ইয়াতে তেওঁলোকে সমস্ত সামাজিক কাম-কাজ, আলোচনা বিলোচনা কৰে। আচলতে ক'বলৈ গ'লে ই গাঁওখনৰ সুখ-দুখ, সমস্যাৰ সমাধান, সজাগ-সচেতন কৰি তোলা, আলোচনা-বিলোচনা আদিৰ কার্যালয়স্বৰূপ। আনকি আজিৰ পুলিচ-প্ৰশাসনৰ দিনতো প্ৰথমতে ৰাইজে মুৰং উকুমতেই বহি আলোচনা কৰি সমস্যা নিস্পত্তি কৰিবলৈ যত্ন কৰে।<ref name=":1" /> == গীত == মিচিংসকলৰ মাজত অনেক গীত বা নিঃতম আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত ঐনিঃতম, আঃবাং নিঃতম বা দেওধাই গীত, কাঃবান নিঃতম বা বিননি গীত, মিদাং নিঃতম বা বিয়া গীত, মমান নিঃতম বা খেল ধেমালিৰ গীত, ক-নিঃনাম নিঃতম বা নিচুকণি গীত আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> == বাদ্যযন্ত্ৰ == তেওঁলোকৰ উৎসৱৰ সময়ত বা নৃত্য-গীতত বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে- দুমদুম (ঢোল), লুপী (তাল), গুংগা (গগণা), টকাটক (টকা), তাপুং (বাঁহী), দুম্পে, তুঃলু, পুলি বা কুৰুলি, পেম্পা (পেঁপা) ইত্যাদি। কিছুমান বাদ্যযন্ত্ৰ অসমীয়া সমাজৰ বাদ্যযন্ত্ৰৰ লগত মিল আছে যদিও তাপুং, দেন্দুন, দুম্পাগ, ৰাই কঃৰৌগ, লৌঃনং মাৰবাং আদি সঁজুলিবোৰৰ ধাৰণা আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি সম্পূর্ণ নিজা।<ref name=":1" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|<ref>{{Citation | last = Kashyap | first = Samudra Gupta | title = More reconversion stories, this time from Assam | newspaper = The Indian Express | pages = | date = 2000-07-10 | accessdate = 2007-12-07 | url = http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html | archivedate = 2008-05-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517120930/http://www.expressindia.com/ie/daily/20000710/ina10046.html }}</ref> <ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠ নং:৫২, ৬৮, ৬৯, ৭০, ৪৬, প্ৰকাশক: অসম জনজাতি আৰু অনুসূচিত জাতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, জৱহৰনগৰ, গুৱাহাটী।</ref>}}''' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml Indigenous Communities from India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204193622/http://www.nativeplanet.org/indigenous/ethnicdiversity/asia/india/indigenous_data_india_miri.shtml |date=2012-02-04 }} * [http://www.themishingsassam.com The Mishings of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914065904/http://themishingsassam.com/ |date=2017-09-14 }} by Jatin Mipun * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mrg Ethnologue profile], old profile [http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=MRG] * [http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm The Hindu: Flood of trouble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214094530/http://www.hindu.com/mag/2004/11/28/stories/2004112800070200.htm |date=2012-02-14 }} * [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা * {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}} * {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} {{অসমৰ জনগোষ্ঠী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী|*]] iv60pzucpcsbw04u41a3x2o94en15q5 0 30022 641545 404195 2026-10-03T11:18:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641545 wikitext text/x-wiki {{infobox website | name = সাহিত্য ডট অৰ্গ | logo = | screenshot = [[Image:Xahitya-org.jpg|280px| xahitya.org's index page]] | collapsible = yes | caption = 'সাহিত্য ডট অৰ্গ'ৰ এটি সংখ্যাৰ মুখ্য পৃষ্ঠা। | url = {{url|http://xahitya.org/}} | commercial = অব্যৱসায়িক | type = মাহেকীয়া [[অসমীয়া]] ই-আলোচনী। | language = ১ | date_of_launch = জুলাই, ২০১১ | registration = | owner = ভাষা সাহিত্য সন্মিলনী, অসম (অক্টোবৰ ২০১২ৰ পৰা - ), [[ফেইচবুক]]ৰ 'অসমীয়াত কথা-বতৰা' গোট (জুলাই ২০১১ৰ পৰা ছেপ্তেম্বৰ ২০১২লৈ) | author = | location = [[অসম]] | alexa = }} '''সাহিত্য ডট অৰ্গ''' [[অসমীয়া ভাষা]]ত প্ৰকাশিত এখন মাহেকীয়া ই-আলোচনী। ২০১১ চনৰ জুলাই মাহত এই আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাটি প্ৰকাশ হয়। প্ৰতি অসমীয়া মাহৰ ১ তাৰিখে আলোচনীখন প্ৰকাশ পায়।<ref>ইণ্টাৰনেটত অসমীয়া ভাষাৰ চৰ্চা, অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৯ জানুৱাৰী ২০১৩, পৃষ্ঠা ১৪, লিখক: জ্যোতি প্ৰকাশ নাথ</ref> [[ফেচবুক]]ৰ ‘অসমীয়াত কথা-বতৰা’ নামৰ গোটটোত প্ৰকাশিত লেখাসমূহ শৃংখলাবদ্ধভাৱে সজোৱাৰ তথা উদীয়মান লেখক-লেখিকাসকলক সাহিত্য চৰ্চাৰ এখন মঞ্চ দিয়াৰ উদ্দ্যশে এই ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়<ref>এই মাহৰ ৱেবছাইট, [[সাতসৰী]], জুলাই ২০১২, লিখক: হিমজ্যোতি তালুকদাৰ</ref>। ==কৰ্তৃত্ব আৰু পৰিচালনা== অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাৰ লগতে অসমীয়া ভাষাক বিশ্বমুখী কৰাৰ এক প্ৰচেষ্টা হিচাপে ফেচবুকৰ ‘অসমীয়াত কথা-বতৰা’ গোটত প্ৰকাশিত লেখাসমূহৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত লেখাৰ উপৰি ইণ্টাৰনেটৰ বাহিৰৰ পৰাও অসমীয়া ভাষাৰ লেখা ইয়াত প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। প্ৰাৰম্ভিকভাৱে এক স্বতন্ত্ৰ অনুষ্ঠান/ৱেবছাইট হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা 'সাহিত্য ডট্ অৰ্গ'ক পাছলৈ 'ভাষা সাহিত্য সন্মিলনী,অসম' নামৰ সংস্থাটোৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ইয়াক সংস্থাটোৰ মাহেকীয়া মুখপত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। প্ৰতিমাহে ‘অসমীয়াত কথা-বতৰা’ গোটৰ সক্ৰিয় সদস্যসকলৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত এজনে সম্পাদক হিচাপে গোটটোত প্ৰকাশিত লিখনিসমূহৰ মাজৰ পৰা যোগ্যসমূহ নিৰ্বাচন কৰি আলোচনীখনত প্ৰকাশৰ দিহা কৰে। বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত থকা কেইবাজনো অসমীয়াই আলোচনীখনৰ বিভিন্ন দিশসমূহৰ তত্ত্বাৱধান লয়<ref name="xahitya">{{cite web | url=http://www.xahitya.org/ | title=মূল পৃষ্ঠা | publisher=xahitya.org | accessdate=February 21, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225041423/http://www.xahitya.org/ | archivedate=December 25, 2018 | deadurl=yes}}</ref>। ==উদ্দেশ্য আৰু লক্ষ্য== নতুন লেখকক উৎসাহিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে আলোচনীখনত প্ৰকাশিত কিছুমান বিশেষ লিখনি [[অসম]]ৰ কেইবাখনো কাকত-আলোচনীত প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা আছে। ==‘সাহিত্য ডট অৰ্গ’ৰ বিভিন্ন শিতানসমূহ== সাহিত্য ডট অৰ্গৰ বিভিন্ন শিতানসমূহ হৈছে চুটিগল্প, দৈনন্দিন, ভিন্নস্বাদ, কবিতা, প্ৰবন্ধ, ৰহঘৰা, দেশে-বিদেশে, অনুবাদ সাহিত্য, শিল্প-ভাস্কৰ্য্য, ধাৰাবাহিক, স্বাস্থ্য আৰু মন, সৰিয়হ ফুল, গ্ৰন্থ-আলোচনা, বোলছবি আদি।<ref>ইণ্টাৰনেটত অসমীয়া ভাষাৰ চৰ্চা, অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৯ জানুৱাৰী ২০১৩, পৃষ্ঠা ১৪, লিখক: জ্যোতি প্ৰকাশ নাথ</ref>২০১৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা সাহিত্যত অসমৰ বিশিষ্ট কবি তথা অসমীয়া সাহিত্যৰ মহীৰুহ নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্যৰ আত্মজীৱনী ‘মৌ-সনা সোঁৱৰণি’ প্ৰকাশ হৈ আছে। উল্লেখযোগ্য যে এয়া অসমীয়া ভাষাত ইণ্টাৰনেটত প্ৰকাশিত প্ৰথম অসমীয়া আত্মজীৱনী।<ref>দৈনিক জনমভূমি, ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৩</ref> ==‘সাহিত্য ডট অৰ্গ’ৰ অন্যান্য আঁচনি== অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ সৃষ্টিৰাজিক [[ইউনিক'ড]]লৈ ৰূপান্তৰণ ইয়াৰ অন্যতম আঁচনি। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] বিৰচিত [[কীৰ্তন-ঘোষা]] আৰু [[মাধৱদেৱ]] বিৰচিত [[নামঘোষা]]ৰ ইউনিক'ড ৰূপান্তৰণেৰে ইয়াৰ সাহিত্য সংগ্ৰহালয়টি ইতিমধ্যে সমৃদ্ধ কৰিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট]] [[শ্ৰেণী:অনলাইন আলোচনী]] 0twbvggqh7m5dr8h92pe976qynhmmsg 0 33243 641515 640224 2026-10-03T08:10:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641515 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | series = [[হেৰী পটাৰ]] | name = লৰ্ড ভ’লডেমৰ্ট | image =lordvoldemort.jpg | caption = লৰ্ড ভ’লডেমৰ্টৰ চৰিত্ৰত ৰাল্ফ ফিয়েনছ <br>''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ-ভাগ-১]]'' | first = ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল’ছ’ফাৰ্ছ ষ্ট’ন]]'' | last = '' [[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ]]'' | creator = [[জে কে ৰাউলিং]] |actor =ৰাল্ফ ফিয়েনছ,<small>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অৱ ফায়াৰ(চলচ্চিত্ৰ)]] ত ভ’লডেমৰ্টৰ পুনৰ্জন্মৰ পৰা [[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ-ভাগ-2]]<br />ফ্ৰেঙ্ক ডিলেন,<small>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স(চলচ্চিত্ৰ) ]]ত পোন্ধৰ বছৰীয়া হিচাপে</small><br />[[হিৰো ফিয়েঞ্ছ-টিফিন]], <small>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স(চলচ্চিত্ৰ) ]]ত এঘাৰ বছৰীয়া হিচাপে</small><br />ক্ৰিষ্টিয়ান ক’লছন,<small>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চেম্বাৰ অৱ ছিক্ৰেটছ(চলচ্চিত্ৰ)]]ত ষোল্ল বছৰীয়া হিচাপে</small><br />ইয়ান হাৰ্ট <small>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল’ছ’ফাৰ্ছ ষ্ট’ন(চলচ্চিত্ৰ)]]ত কণ্ঠদান</small><br />ৰিচাৰ্ড ব্ৰেমাৰ, <small>>[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল’ছ’ফাৰ্ছ ষ্ট’ন(চলচ্চিত্ৰ)]]ত মুখবিহীন হিচাপে | lbl1 = গৃহ | data1 = [[শ্লিদেৰিণ]] }} '''লৰ্ড ভ’লডেমৰ্ট''' ({{IPAc-en|icon|ˈ|v|oʊ|l|d|ə|m|ɔr}})<ref name="accio-quote.org">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-orangecounty-takahama.html|title=Enchanted with Potter Literature: Fans line up for hours to get their books signed|date=26 October 1999|work=The Orange County Register|location=Santa Ana, CA|accessdate=28 December 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190114192655/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-orangecounty-takahama.html|archivedate=14 January 2019|deadurl=yes}}</ref><ref name="hp-lexicon.org">{{Cite web |title=HPL: Lord Voldemort: Quick facts<!-- Bot generated title --> |url=http://www.hp-lexicon.org/wizards/voldemort.html |access-date=2013-02-16 |archivedate=2007-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070724194634/http://www.hp-lexicon.org/wizards/voldemort.html |deadurl=yes }}</ref> (জন্মনাম '''টম মাৰভোলো ৰিডল''') হ’ল এক কাল্পনিক চৰিত্ৰ আৰু [[জে কে ৰাউলিং|জে কে ৰাউলিঙ]]ৰ “[[হেৰী পটাৰ ]]” শৃংখলাৰ প্ৰধান বিৰোধী চৰিত্ৰ তথা দাৰ্ক লৰ্ড অৰ্থাৎ এজন কলা যাদুগৰৰ চৰিত্ৰ আছিল যি ৱিজাৰ্ডিঙ যুদ্ধৰ কাৰণ আছিল। ১৯৯৭ চনত প্ৰকাশ হোৱা ‘’[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল’ছ’ফাৰ্ছ ষ্ট’ন]]’’ত ভ’লডেমৰ্টে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তৃতীয় উপন্যাস ‘’[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য প্ৰিজনাৰ অৱ আজকাবান]]’’ৰ বাহিৰে বাকী সকলো কেইখন কিতাপ বা চলচ্চিত্ৰ অভিযোজনতে ভ’লডেমৰ্ট হয়তো শাৰীৰিক ভাৱে নহয়তো স্মৃতি ৰোমন্থনৰ জৰিয়তে উপস্থিত আছে। শৃংখলাটিত ভ’লডেমৰ্ট [[হেৰী পটাৰ]]ৰ প্ৰধান শত্ৰু কাৰণ এক ভৱিষ্যকথন অনুসৰি হেৰীৰ “অন্ধকাৰৰ ৰজাক পৰাভূত কৰিব পৰা শক্তি” আছে। প্ৰায় কোনো যাদুকৰ বা যাদুকৰীয়ে তেওঁৰ নাম ল’বলৈ সাহস নকৰে আৰু নামৰ সলনি “তুমি-জানা-কোন”,”তেওঁ-যাৰ-নাম-ল’ব-নাপায়”,”অন্ধকাৰৰ ৰজা” আদি বিশেষণেৰে সম্বোধন কৰে। যাদুবিশ্বৰ [[মাগোল]](যাদু নজনা লোক) সকলৰ অস্তিত্ব বিলোপ কৰি মাগোলজগত আৰু যাদুজগত উভয়কে নিজৰ অধীনলৈ আনি বিশুদ্ধ তেজৰ এক সাম্ৰাজ্য স্থাপন কৰাই ভ’লডেমৰ্টৰ প্ৰধান লক্ষ্য। মাকৰ ফালৰ পৰা তেওঁ [[হগৱাৰ্ট্ছ|হগৱাৰ্ট্ছ যাদু আৰু তন্ত্ৰ বিদ্যালয়]]ৰ চাৰিজন প্ৰতিষ্ঠাতাৰ ভিতৰত অন্যতম ছালাজাৰ শ্লিদেৰিণৰ শেষ বংশধৰ।<ref>{{HPref|book=2}}{{page needed|date=January 2011}}; {{HPref|book=6}}{{Page needed|date=July 2011}}</ref> যাদুবিশ্বৰ [[মাগোল]] সকলক নাশ কৰি ভ’লডেমৰ্টক সৰ্বেসৰ্বা শাসনকৰ্তা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ গঠিত ডেথ্ ইটাৰ সকলৰ তেওঁ দলপতি। ==চাৰিত্ৰিক বিকাশ== ২০১১ চনৰ এক সাক্ষাৎকাৰত ৰাউলিঙে কয় যে ভ’লডেমৰ্টক হেৰী পটাৰৰ প্ৰধান শত্ৰু হিচাপে অংকিত কৰিলেও প্ৰথমাৱস্থাত তেওঁৰ জীৱন কাহিনীৰ কথা ভবা নাছিল। "প্ৰধান ধাৰণাটো আছিল এনেকুৱা যে হেৰীয়ে নিজে গম পোৱা নাছিল যে সি এক যাদুকৰ [...] আৰু তাৰ পৰা মই ওভোটাকৈ সেই পৰিস্থিতিৰ কথা ভাবিবলৈ ধৰিলো যিয়ে তাক নিজৰ পৰিচয়ৰ কথা নজনাকৈ ৰাখিলে। [...] যেতিয়া সি এবছৰীয়া আছিল শতিকাৰ আটাইতকৈ ভয়ংকৰ যাদুকৰজনে তাক হত্যা কৰিব খুজিলে। তেওঁ হেৰীৰ মাতা-পিতাক হত্যা কৰি তাকো শাপ দি মাৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। [...] ইয়াৰ কাৰণ আমি জানিবলৈ পোৱাৰ আগতে নিশ্চয় হেৰীয়ে জানিব লাগিব। আৰু কোনো এক ৰহস্যময় কাৰণৰ বাবে হেৰীৰ মৃত্যু নহ’ল কিন্তু তাৰ কপালত বিজুলীৰ দৰে দাগ এটা ৰৈ গ’ল আৰু সেই শাপ ওলোটাকৈ ভ’লডেমৰ্টৰ গাত লাগিল যিয়ে তেতিয়াৰে পৰা আত্মগোপন কৰি আছে।<ref name="rehm"/> দ্বিতীয় কিতাপ খনত ৰাউলিঙে প্ৰকাশ কৰে যে ভ’লডেমৰ্টনিজেই অৰ্ধতেজ জাত। ২০০০ চনত ৰাউলিঙে কয় যে ভ’লডেমৰ্ট প্ৰকৃততে “এক অত্যাচাৰী তথা মানসিক ভাৱে অসূস্থ ব্যক্তি যিয়ে অন্য মানুহৰ দুখ-যন্ত্ৰণাক গুৰুত্ব নিদিয়ে”। .<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0900-ew-jensen.htm|author=Jensen, Jeff. |title='Fire' Storm |work=Entertainment Weekly |date=7 September 2000"}}</ref> ২০০৪ চনত ৰাউলিঙে এয়া প্ৰকাশ কৰে যে ভ’লডেমৰ্ট কোনো বাস্তৱ চৰিত্ৰৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়।<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2004/0304-wbd.htm|title=JK Rowling's World Book Day Chat|date=4 March 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070816113645/http://www.accio-quote.org/articles/2004/0304-wbd.htm|archivedate=16 August 2007|access-date=16 February 2013|deadurl=yes}}</ref> ২০০৬ চনত ৰাউলিঙে কয় যে আন ভয় নাথাকিলেও ভ’লডেমৰ্টৰ আন মানুহৰ দৰে মৃত্যু ভয় নিশ্চয় আছে।<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2005/0705-tlc_mugglenet-anelli-2.htm|author=Anelli, Melissa and Emerson Spartz|title=The Leaky Cauldron and MuggleNet interview Joanne Kathleen Rowling: Part Two|publisher=The Leaky Cauldron|date=16 July 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171031153434/http://www.accio-quote.org/articles/2005/0705-tlc_mugglenet-anelli-2.htm|archivedate=31 October 2017|access-date=16 February 2013|deadurl=yes}}</ref> গোটেই শৃংখলাটোতেই ৰাউলিঙে ভ’লডেমৰ্টক ইমানেই ভয়ানক যাদুকৰ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে যে তেওঁৰ নাম লোৱাটোৱেই বিপদজনক বুলি ভবা হয়। উপন্যাসৰ বেছিভাগ চৰিত্ৰই ভ’লডেমৰ্টৰ নাম ডাঙৰকৈ কোৱাৰ সলনি “তুমি-জানা-কোন”,”তেওঁ-যাৰ-নাম-ল’ব-নাপায়”আদি নামেৰে তেওঁক বুজাই। ''[[হেৰী পটাৰএণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ]]''ত ভ’লডেমৰ্টৰ নামত এক যাদু কৰা হয় আৰু তেওঁৰ নাম কোৱাৰ লগে লগে ভ’লডেমৰ্টৰ সেৱক সকলে হেৰী আৰু বন্ধুসকলৰ অৱস্থান নিৰ্ণয় কৰি সিহঁতক ধৰা পেলায়। ৰাউলিঙৰ মতে ভ’লডেমৰ্টৰ নামটি এক আৱিষ্কৃত নাম।<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|author=Lydon, Christopher|title=J.K. Rowling interview transcript|publisher=The Connection (WBUR Radio)|date=12 October 1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180320014759/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|archivedate=20 March 2018|access-date=16 February 2013|deadurl=yes}}</ref> অৱশ্যে ফিলিপ নেলৰ মতে ভ’লডেমৰ্টৰ নামটি ফৰাচী ভাষাত “মৃত্যুৰ উৰণ” বুজোৱা শব্দৰ পৰা আহিছে।<ref>{{cite book |title = J.K. Rowling's Harry Potter Novels: A Reader's Guide |author=Nel, Philip |authorlink = Philip Nel | edition = illustrated |editor = Continuum International Publishing Group |year = 2001 | isbn = 0-8264-5232-9 |page=16 |url = http://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&printsec=frontcover&dq=J.K.+Rowling%27s+Harry+Potter+novels#PPA16,M1 |editor-link = Continuum International Publishing Group }}</ref> আৰু নিলছেন এণ্ড নিলছেনৰ মতে ফৰাচী “মৰ্ট”(“মৃত্যু”) আৰু লেটিন শব্দ “মৰ্ছ”ৰ লগত ইয়াৰ কিছু সম্পৰ্ক থকা বাবে নামটোৰ পৰা পাঠকে এক “অজীব অনুভৱ” পায়।<ref>{{cite journal |title=Lessons in the teaching of vocabulary from September&nbsp;11 and Harry Potter |author=Alleen Pace Nilsen, Don L.F. Nilsen |journal=Journal of Adolescent & Adult Literacy |volume=46 |issue=3 |pages=254–260 |month=November |year=2002 |url=http://www.sfu.ca/media-lab/archive/2007/426/Resources/Readings/readings%20kidcult/HarryPotterLiteracy.pdf |format=PDF}}</ref> ==আবিৰ্ভাৱ== <!-- [[WP:WAF]] is enforced in this section. This is not a place for fanboy cruft, but only a BRIEF retelling of above publishing information in a canonical form. --> ===হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল’ছ’ফাৰ্ছ ষ্ট’ন=== হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল'ছ'ফাৰ্ছ ষ্ট'নত ভ'লডেমৰ্টৰ প্ৰথম আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। এই কাহিনীত ৰাউলিঙে ভ'লডেমৰ্টক "ডাৰ্ক লৰ্ড" হিচাপে পৰিচয় কৰায় যিয়ে হেৰীৰ মাতা-পিতা লিলি পটাৰ আৰু জেমছ পটাৰক হত্যা কৰে আৰু হেৰীকো তত্‍ক্ষণমৰণ শাপেৰে মাৰিবলৈ যাঁওতে হেৰীৰ মাতৃৰ প্ৰেম আৰু হেৰীৰ বাবে নিজৰ প্ৰাণ উত্‍সৰ্গা কৰা প্ৰৱণতাই হেৰীক এক ঢাল হিচাপে ৰক্ষা কৰে। ফলত ভ'লডেমৰ্টে নিজৰ শৰীৰ হেৰুৱাই পেলাই আৰু হেৰীৰ কপালত ৰৈ যায় বিজুলীৰ দৰে এক ৰহস্যময় দাগ। কিতাপখনত ভ'লডেমৰ্টে ফিল'ছ'ফাৰ্ছ ষ্ট'ন বা পৰশ পাথৰটি চুৰি কৰি হেৰোৱা শৰীৰটো পুনৰূদ্ধাৰৰ বিফল চেষ্টা চলাই। ইয়াৰ বাবে ভ'লডেমৰ্টে প্ৰফেছৰ কুইৰেলৰ সহায় বিচাৰে আৰু কুইৰেলৰ মূৰৰ পিছফালে আশ্ৰয় লয়। অৱশ্যে শেষত পৰশ পাথৰটি চুৰি কৰাত হেৰীয়ে ভ'লডেমৰ্টক বাধা দিবলৈ সক্ষম হয়। === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চেম্বাৰ অৱ ছিক্ৰেটছ === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চেম্বাৰ অৱ ছিক্ৰেটছত ৰাউলিঙে জিনি ৱিজলীয়ে বিচাৰি পোৱা ডায়েৰী এটাৰ মাজত লুকাই থকা কিশোৰ ভলডেমৰ্টৰ এক সত্তা টম মাৰভ'ল' ৰিডলক চিনাকি কৰোৱাই। এই কিতাপখনত জিনিক হেৰীৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত এক লাজকুৰীয়া যুৱতী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="{{HP2}}ch17">{{HPref|book=2|chapter=17}}</ref> উত্‍কণ্ঠিত আৰু অকলশৰীয়া অনুভৱ কৰি জিনিয়ে ডায়েৰীটোত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু সহানুভূতিশীল টমৰ লগত নিজৰ গভীৰতম ভয়সমূহ আলোচনা কৰিবলৈ লয়।<ref name = "{{HP2}}ch17"/> ছবিখনৰ শেষৰ ফালে যেতিয়া টম মাৰভ'ল' ৰিডলে নামৰ আখৰ কেইটা সলনি কৰি ময়েই লৰ্ড ভলডেম'ৰ্ট বুলি প্ৰকাশ কৰে তেতিয়াহে এইটো ওলাই পৰে যে টম প্ৰকৃততে ভলডেম'ৰ্টৰ এক মায়াবী ৰূপ। ৰিডলে কয় যে জিনিৰ ভয়বোৰ গ্ৰাস কৰি সি শক্তিশালী হৈ পৰিছে আৰু জিনিৰ অন্তৰাত্মা দখল কৰি লৈছে। সি জিনিক ব্যৱহাৰ কৰি গোপন কোঠাৰ দুৱাৰ খোলে যাৰ পৰা বাচিলিস্ক নামৰ দৈত্যাকৃতিৰ সাপ এডাল ওলাই হগৱাৰ্টছৰ বহুতো বিদ্যাৰ্থীক জড়ভৰত কৰি পেলায়। হেৰীয়ে শেষত বাচিলিস্ক আৰু ডায়েৰীৰ ৰিডল উভয়কে পৰাস্ত কৰে।<ref name="{{HP2}}ch17"/> ''হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স''ত , এলবাচ ডাম্বলড'ৰে হেৰীক কয় যে সেই ডায়েৰীটো প্ৰকৃততে ভলডেম'ৰ্টৰ এটা [[হ’ৰক্ৰাক্স]](ভলডেম'ৰ্টৰ খণ্ডিত আত্মাৰ এটা অংশ ধাৰণ কৰা এক পাত্ৰ) আছিল। === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য প্ৰিজনাৰ অৱ আজকাবান=== তৃতীয় গ্ৰন্থ ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য প্ৰিজনাৰ অৱ আজকাবান]]''ত ভলডেম'ৰ্ট নিজে বা আন কোনো ৰূপেৰেও উপস্থিত নাথাকে। হেৰীক যেতিয়া ডিমেনটৰে আক্ৰমণ কৰে তেতিয়াহে ভলডেম'ৰ্টৰ মাত শুনা যায়। কাহিনীৰ শেষৰফালে জ্যোতিষ বিদ্যাৰ শিক্ষক ছিবিল ট্ৰেলোনীয়ে এক ভৱিষ্যদ্বাণী কৰে: ''অন্ধকাৰৰ ৰজা অকলশৰীয়া আৰু বন্ধুত্বহীন হৈ আছে, অনুগামীসকলেও তেওঁক পৰিত্যাগ কৰিছে। এই বাৰ বছৰে তেওঁৰ সেৱক বন্দী হৈ আছিল। আজি মাজৰাতিৰ আগেয়ে সেৱক মুক্ত হব আৰু তাৰ প্ৰভুক লগ পাবলৈ যাত্ৰা কৰিব। সেৱকৰ সহায়ত অন্ধকাৰৰ ৰজা আগতকৈ বহুগুণে শক্তিশালী আৰু ভয়ানক হৈ পুনৰ জাগি উঠিব। আজিয়েই...মাজৰাতিৰ আগেয়েই... সেই সেৱক...তাৰ প্ৰভুক লগ পাবলৈ... যাত্ৰা কৰিব...''<ref name="{{HP3}}ch16">{{HPref|book=3|chapter=16}}</ref> প্ৰথমতে যদিও এই সেৱকজন [[ছিৰিয়াছ ব্লেক]] বুলি ভবা হয় পিছলৈ গম পোৱা যায় যে তাত পিটাৰ পেটিগ্ৰিউৰ কথা কোৱা হৈছে যিয়ে ভলডেম'ৰ্টৰ পতনৰপৰা ইমানদিনে ৰণৰ এন্দুৰ স্কেবাৰ্জৰ ৰূপ লৈ আছিল। === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অৱ ফায়াৰ=== চতুৰ্থ উপন্যাস ‘’[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অৱ ফায়াৰ]]’’ৰ আৰম্ভণি আৰু সামৰণিত ভ’লডেমৰ্টক দেখা যায়। শেষত এয়া প্ৰকাশ হয় যে ভ’লডেমৰ্টৰ সেৱক বাৰ্টী ক্ৰাউচ কনিষ্ঠই হগৱাৰ্ট্ছৰ শিক্ষক মেড আই মূডীৰ ৰূপ লৈ যাদুৰ ত্ৰিকোণীয় প্ৰতিযোগিতাত হেৰীক জয়ী হোৱাত সহায় কৰে। আচলতে ভ’লডেমৰ্টৰ লক্ষ্য আছিল হেৰীক ডাম্বলড’ৰৰ নজৰৰ পৰা আঁতৰাই ৰিডল পৰিয়ালক সমাধিস্থ কৰা লিটল হেংগলটন কবৰস্থানলৈ আঁতৰাই নিয়া।<ref name = "{{HP4}}ch32333435"/> তাত হেৰী বন্দী হৈ পৰে আৰু পিটাৰ পেটিগ্ৰিউৱে হেৰীৰ তেজ ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান যাদু কৰাৰ পিছত ভ’লডেমৰ্টে নিজৰ শৰীৰ পুনৰ লাভ কৰে আৰু পূৰ্ণ শক্তিৰে জাগি উঠে।<ref name="{{HP4}}ch32">{{HPref|book=4}}</ref> শৃংখলাটিত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাউলিঙে ভ’লডেমৰ্টৰ শৰীৰৰ বৰ্ণনা কৰে: "ওখ আৰু হাড়ে-ছালে লগা", "নৰমুণ্ডতকৈও বগা,বহল ভয়ানক তেজৰঙা চকু আৰু নাকৰ পৰিৱৰ্তে সাপৰ দৰে বিন্ধা থকা” এখন মুখ”।<ref name = "{{HP4}}ch32333435"/> ৰাউলিঙে লিখিছে যে তেওঁৰat his "হাতবোৰ শেঁতাপৰা মকৰাৰ দৰে; তেওঁৰ দীঘল বগা আঙুলিবোৰেৰে তেওঁ নিজৰে বুকুখন পিহি আছিল,তেওঁৰ বাহু,মুখ;মেকুৰীৰ দৰে ৰঙা চকুযুৰি ৰাতিৰ আন্ধাৰত আৰু অধিক শেঁতা হৈ জিলিকিছিল"।<ref name = "{{HP4}}ch32333435"/> পেটিগ্ৰিউৰ সহায়ত ভ’লডেমৰ্টে প্ৰথমতে এক দুৰ্বল,ভ্ৰমণ আৰু যাদু প্ৰয়োগ কৰিব পৰা এক শৰীৰ সৃষ্টি কৰি লয় আৰু হেৰীক বন্দী কৰি সম্পূৰ্ণ শৰীৰ উদ্ধাৰৰ পৰিকল্পনা কৰাত ব্যস্ত হৈ পৰে। ফ্ৰেংক ব্ৰাইছ নামৰ এক মালীয়ে এই পৰিকল্পনা শুনে আৰু ভ’লডেমৰ্টে তাক মাৰি পেলাই।<ref name = "{{HP4}}ch1"/> কবৰস্থানত সম্পূৰ্ণ শক্তিসম্পন্ন শৰীৰ আহৰণ কৰাৰ পিছত ভ’লডেমৰ্টে অন্য ডেথ ইটাৰ সকলক মাতে আৰু হেৰীক এক যাদুযুদ্ধৰ প্ৰত্যাহ্বান জনায়। কিন্তু দুয়োৰে যাদুদণ্ড দুডাল একেটা ফিনিক্স পখীৰ পাখীৰে নিৰ্মিত বাবে যুদ্ধৰ সময়ত দণ্ডদুডাল সংযুক্ত হৈ পৰে আৰু হেৰীৰ মাতা-পিতাকেধৰি ভ’লডেমৰ্টৰ হত্যাৰ বলি হোৱা সকলৰ আত্মাবোৰ আহি ভ’লডেমৰ্টৰ মনোযোগ ভ্ৰষ্ট কৰে আৰু হেৰীক পিটাৰ পেটিগ্ৰিৱে হত্যা কৰা সতীৰ্থ ছেদ্ৰিক ডিগৰীৰ শৰীৰটোৰে সৈতে গুপ্তমাৰ্গেৰে পলাই সাৰিবলৈ সুবিধা কৰি দিয়ে।<ref name="{{HP4}}ch36">{{HPref|book=4|chapter=36}}</ref> === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ফিনিক্স=== পুনৰ এক ষড়যন্ত্ৰৰ সৈতে পঞ্চম গ্ৰন্থ ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ফিনিক্স]]''ৰ শেষভাগত ভ'লডেমৰ্টৰ আৱিৰ্ভাৱ হয়।<ref name="{{HP5}}ch35">{{HPref|book=5|chapter=35}}</ref> এই কিতাপখনত হেৰীয়ে অত্যন্ত মানসিক চাপৰ মাজেৰে সময় কটাব লগীয়া হয় আৰু ৰাউলিঙৰ মতে অনুভূতিশীল হোৱা হেতুকে মানৱত্ব গুণ থকা হেৰী আৰু অমানৱীয় ভাবে কোনো আবেগ নথকা ভ'লডেমৰ্টৰ মাজত পাৰ্থক্য বিচাৰ কৰিবলৈ ই খুবেই জৰুৰী: "হেৰী এক মানৱীয় গুণসমৃদ্ধ নায়ক আৰু তাৰ তথা মানৱত্বহীন ভ'লডেমৰ্টৰ মাজত পাৰ্থক্য থকাটো খুবেই জৰুৰী […] আৰু সেয়েহে হেৰীয়ে এনে এক পৰিস্থিতিত উপনীত হোৱা দৰকাৰ য'ত সি সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগি পৰিব। "<ref name="Fry2005 ">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2005/1205-bbc-fry.html|title=Living With Harry Potter|accessdate=15 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602092002/http://www.accio-quote.org/articles/2005/1205-bbc-fry.html|archivedate=2 June 2009|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত ভ'লডেমৰ্টে [[বেলাট্ৰিস্ক লেষ্ট্ৰেঞ্জ]] আদিকে ধৰি ভালেমান ডেথ ইটাৰক আজকাবানৰ পৰা মুকলি কৰি দিয়ে আৰু যাদু মন্ত্ৰালয়ৰ ৰহস্যময়ী বিভাগত হেৰী আৰু ভ'লডেমৰ্ট সম্বন্ধীয় এক ভৱিষ্যকথন চুৰি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰে। তেওঁ ডেথ ইটাৰৰ এটা দলক ৰহস্যময়ী বিভাগলৈ পঠিয়াই যত [[অৰ্ডাৰ অৱ ফিনিক্স (সংগঠন)|অৰ্ডাৰ অৱ ফিনিক্স]]ৰ লগত তেওঁলোকৰ যুদ্ধ লাগে। বেলাট্ৰিস্কৰ বাহিৰে বাকী সকলো ধৰা পৰে আৰু ডাম্বলড'ৰৰ লগত ভ'লডেমৰ্টৰ তয়াময়া ৰণ লাগে। ভ'লডেমৰ্টে হেৰীক নিজৰ আয়ত্তলৈ আনিব খোজে কিন্তু হেৰীৰ অন্তৰখন ভ'লডেমৰ্টে দুৰ্বলতা বুলি জ্ঞান কৰা প্ৰেমেৰ ভৰপূৰ বাবে বিফল হয়। ডাম্বলড'ৰৰ জয়ী হোৱাৰ সম্ভাৱনা দেখি ভ'লডেমৰ্টে পলাব খোজোতেই যাদু মন্ত্ৰীয়ে তেওঁক দেখা পায় আৰু ভ'লডেমৰ্ট উভতি অহা বুলি তেওঁ পতিয়ন যায়। === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স=== হাফ ব্লাড প্ৰিন্সত ভলডেম'ৰ্টক দেখা নাযায় যদিও তেওঁৰ কাম কাজ বোৰৰ উমান পোৱা যায়: তেওঁ আকৌ যুদ্ধ ঘোষণা কৰে আৰু ক্ষমতাৰ গাদী দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস চলাই। স্মৃতিপাত্ৰৰ জৰিয়তে কৰা স্মৃতি ৰোমন্থনৰ দ্বাৰা ৰাউলিঙে প্ৰকাশ কৰে যে ভলডেম'ৰ্ট প্ৰকৃততে মেৰ'প গ'ণ্ট নামৰ এক যাদুকৰণী আৰু টম ৰিডল নামৰ [[মাগোল]]ৰ পুত্ৰ যাৰ জন্মৰ আগতেই টমে মেৰ'পক ত্যাগ কৰে আৰু জন্মৰ কিছু সময় পিছত মেৰ'পৰ মৃত্যু হয়।<ref name = "{{HP6}}ch10"/> এক অনাথ আশ্ৰমত বাস কৰা ৰিডলক ভলডেম'ৰ্টে হগৱাৰ্ট্ছলৈ লৈ আহে।<ref name = "{{HP6}}ch13"/> ৰিডল যদিও এক আদৰ্শ ছাত্ৰ আছিল,তেওঁ অসামাজিক মানৱীয়তাসম্পন্ন আছিল আৰু নিৰ্দোষী লোকক যাদুপ্ৰয়োগৰ দ্বাৰা কষ্ট দি আনন্দ পাইছিল। আৰু তেওঁক এৰি যোৱাৰ প্ৰতিশোধস্বৰূপে দেউতাক আৰু ককাক-আইতাকক হত্যা কৰে।<ref name = "{{HP6}}ch17"/> কিতাপখনত ৰিডলৰ "[[মাগোল]]"(যাদু নজনা মানুহ)ৰ প্ৰতি থকা ঘৃণা,[[হ'ৰক্ৰাক্স]]ৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণ, আৰু নিজ আত্মাক খণ্ডিত কৰি অমৰত্ব লাভ কৰিবলৈ থকা ইচ্ছাৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name = "{{HP6}}ch23"/> কিতাপৰ মূল কাহিনীত ভলডেম'ৰ্টে হগৱাৰ্ট্ছ আক্ৰমণ কৰি ডাম্বলড'ৰক হত্যা কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰে। ইয়াৰ বাবে [[ড্ৰেকো মেলফয়|ড্ৰেকো মেলফয়ে]] ডেথ ইটাৰবোৰে হগৱাৰ্ট্ছৰ সুৰক্ষা বেষ্টনী ভাঙি বিদ্যালয়ৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিব পৰাকৈ এক অন্তৰ্হিত হব পৰা আলমাৰীৰ ব্যৱস্থা কৰে।<ref name="{{HP6}}ch27">{{HPref|book=6|chapter=27}}</ref> এই আলমাৰিৰ দ্বাৰা ডেথ ইটাৰবোৰে হগৱাৰ্ট্ছত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ডাম্বলড'ৰক ঘেৰি ধৰে। ড্ৰেকোই ডাম্বলড'ৰক হত্যা কৰিবলৈ নিজকে মান্তি কৰাব নোৱাৰাত হগৱাৰ্ট্ছৰ শিক্ষক [[চেভেৰাছ স্নেইপ|ছেভেৰাচ স্নেইপে]] [[তত্‍ক্ষণমৰণ মন্ত্ৰ]]ৰে ডাম্বলড'ৰক হত্যা কৰে।<ref name="{{HP6}}ch27" /> === হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ'=== হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেডলী হ’ল’জ'ত ভ’লডেমৰ্টে সৰ্ববৃহত্ শক্তি আহৰণৰ প্ৰচেষ্টা চলায়। তেওঁ যাদু মন্ত্ৰণালয় দখল কৰি লয়<ref name="DH121315">{{HPref|book=7}}{{page needed|date=January 2011}}</ref> আৰু [[মাগোল]]জন্মা বোৰক যাদু “চুৰি কৰা” বুলি আটক কৰায়।<ref name="DH121315"/> [[প্ৰায়ৰি ইনকেণ্টাটেম]]ৰ প্ৰভাৱ বিনষ্ট কৰিবলৈ লুছিয়াচ মেলফয়ৰ যাদুদণ্ড ধাৰ কৰিও হেৰীক মাৰিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱাত<ref name="DH4">{{HPref|book=7|chapter=4}}</ref> তেওঁ সবাতোকৈ শক্তিশালী যাদুদণ্ড মান্য দণ্ড(এল্ডাৰ ৱাণ্ড)ৰ সন্ধানত নামি পৰে। এই যাত্ৰাত তেওঁ যাদুদণ্ড নিৰ্মাতা বুঢ়া গ্ৰেগৰভিচকো হত্যাকৰে।<ref name="DH14">{{HPref|book=7|chapter=14}}</ref> ভ’লডেমৰ্টে যাদুকৰ গেলাৰ্ট গ্ৰিণ্ডেলৱাল্ডকো হত্যা কৰে আৰু ডাম্বলডোৰৰ সমাধিৰ পৰা মান্য দণ্ডডাল চুৰি কৰি আনে। পিছত হেৰীয়ে [[হ’ৰক্ৰাক্স]] বোৰ বিচাৰি বিচাৰি ধ্বংস কৰি থকা কথা গম পায় ভ’লডেমৰ্টে এক বিৰাট যুদ্ধবাহিনী লৈ হগৱাৰ্ট্ছ আক্ৰমণ কৰে।<ref name="DH31">{{HPref|book=7|chapter=31}}</ref> যিহেতু [[চেভেৰাছ স্নেইপ|স্নেইপে]] এল্ডাৰ ৱাণ্ডৰ আগৰ গৰাকী ডাম্বলড’ৰক হত্যাকৰিছিল সেয়েহে ভ’লডেমৰ্টে পোহনীয়া সাপ নাগিনীৰ হতুৱাই স্নেইপক হত্যা কৰে আৰু নিজকে এল্ডাৰ ৱাণ্ডৰ গৰাকী বুলি ভাবি লয়।<ref name="DH32">{{HPref|book=7|chapter=32}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ এঘণ্টীয়া যুদ্ধ বিৰতি ঘোষণা কৰে আৰু হেৰীক তেওঁৰ হাতত গটাই দিবলৈ আহ্বান কৰে।<ref name="DH34">{{HPref|book=7|chapter=34}}</ref> যেতিয়া হেৰীয়ে নিষিদ্ধঅৰণ্যত ভ’লডেমৰ্টৰ ওচৰত আত্মসমৰ্পণ কৰে,ভ’লডেমৰ্টে মান্যদণ্ডৰে তাক আক্ৰমণ কৰে।<ref name="DH34" /> কিন্তু ওলোটাই হেৰীৰ গাত সোমাই থকা ভ’লডেমৰ্টৰ আত্মাৰ এটা অংশহে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয়। শেষত হেৰীয়ে ব্যাখ্যা কৰে যে ডাম্বলড’ৰক নীৰস্ত্ৰ কৰি ড্ৰেকো মান্যদণ্ডৰ গৰাকী হয় আৰু ড্ৰেকোক নীৰস্ত্ৰ কৰাৰ পিছত হেৰী মান্যদণ্ডৰ মালিক হৈ পৰে। ভ’লডেমৰ্টে মান্যদণ্ডৰে হেৰীক মৃত্যুশাপ দিয়ে যদিও দণ্ডডালে নিজ মালিকৰ ক্ষতি সাধন নকৰাত সেই শাপ উলটি ভ’লডেমৰ্টৰ গাত লাগে আৰু ভ’লডেমৰ্টৰ মৃত্যু হয়। যুদ্ধৰ শেষত তেওঁক আনৰ পৰা বেলেগে এটা কোঠাত অকলে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref name="DH36">{{HPref|book=7|chapter=36}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰত ৰূপায়ণ== হেৰী পটাৰ চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাৰ সাতখন চলচ্চিত্ৰতে ভ'লডেমৰ্টৰ উপস্থিতি ঘটে। এইকেইখন হৈছে - #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল'ছফাৰ্ছ ষ্ট'ন #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চেম্বাৰ অফ ছিক্ৰেটছ #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অফ ফায়াৰ #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য অৰ্ডাৰ অফ দ্য ফিনিক্স #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ-ব্লাড প্ৰিন্স #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেথ্লী হেল'জ - পাৰ্ট ১ আৰু #হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেথ্লী হেল'জ - পাৰ্ট ২। তেওঁৰ বিভিন্ন আবিৰ্ভাব আৰু বয়সত পাঁচগৰাকী অভিনেতাই তেওঁক ৰূপায়িত কৰিছে। ''হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ফিল'ছফাৰ্ছ ষ্ট'ন''ত ভ'লডেমৰ্টক কুইৰেলৰ মূৰৰ পিছফালে এখন মুখ হিচাপে কম্পিউটাৰৰ সহায়ত প্ৰস্তুত কৰা ছবিৰে দেখুওৱা হৈছিল। একেখন ছবিতে কুইৰেলৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা ''ইয়ান হাৰ্টে'' ইয়াৰ বাবে কণ্ঠ আৰু মুখমণ্ডলৰ সূত্ৰ দিছিল। নিষিদ্ধ অৰণ্যত ইউনিকৰ্ন এটাৰ তেজ পি খাই থাকোঁতেও ভ'লডেমৰ্টৰ আবিৰ্ভাব ঘটিছে। এই ছবিখনত এক স্মৃতিৰ দৃশ্যত জেমছ আৰু লিলি পটাৰক হত্যা কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ ঘৰত উপস্থিত হওঁতে ভ'লডেমৰ্টক পুনৰ দেখুওৱা হৈছে। এই দৃশ্যটোত মুখমণ্ডল নেদেখিলেও ''ৰিচাৰ্ড ব্ৰেমাৰে'' ক'লা যাদুকৰজনক ৰূপায়িত কৰিছে।<ref name=mn-cast-confusion>{{cite web | url=http://www.mugglenet.com/castpages/credits.shtml | title=Credit Confusion | publisher=MuggleNet | accessdate=7 January 2007 | archivedate=29 October 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071029190049/http://www.mugglenet.com/castpages/credits.shtml | deadurl=yes }}</ref> হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য চেম্বাৰ অফ ছিক্ৰেটছত ১৬ বছৰীয়া টম মাৰ্ভ'ল' ৰিডলৰ (ক্ৰিষ্টিয়ান ক'লছন) ৰূপত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী আবিৰ্ভাব ঘটিছে। [[File:Ralph Fiennes retouched.jpg|thumb|ৰালফ ফিয়েনছে ''গব্লেট অফ ফায়াৰ''ৰ পৰা ''ডেথ্লী হেল'জ - পাৰ্ট ২''লৈ ভ'লডেমৰ্টৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছে। ]] 'হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অফ ফায়াৰ''ৰ প্ৰথমছোৱাত ভ'লডেমৰ্টৰ তীক্ষ্ণ আৰু দুৰ্বল মাতটোহে মাত্ৰ শুনিবলৈ পোৱা গৈছিল। হ'লেও, ছবিখনৰ শেষৰফালে প্ৰথমবাৰৰ বাবে শৰীৰি ৰূপত তেওঁ দেখা দিছিল যাক ৰূপায়িত কৰিছিল ''ৰালফ ফিয়েনছে''। কিতাপকেইখনৰ দৰেই ভ'লডেমৰ্টক ক'লা সাঁজ পিন্ধা, ওখ আৰু কৃশকায়, চুলিবিহীন আৰু হালধীয়া দাঁতৰ গৰাকী হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। তেওঁৰ যাদুদণ্ডডালত এক বগা ঠাঁচ আছে আৰু ইয়াৰ মুঠিয়াটো হাড়ৰদ্বাৰা নিৰ্মিত যেন দেখুৱায়। তেওঁৰ আঙুলিৰ নখবোৰ দীঘল আৰু শেঁতা নীলা। কিতাপকেইখনৰ দৰে তেওঁৰ চকুৰ মণি সাপৰ দৰে নহয় আৰু তেওঁৰ চকুকেইটা নীলা, কাৰণ পৰিচালক [[ডেভিদ হেইমেন|ডেভিদ হেইমেনে]] অনুভৱ কৰে যে তেওঁৰ অশুভ শক্তিটো দেখা পোৱা নাযাব আৰু দৰ্শকে ভয় নাখাব (মানুহৰ ৰূপ লোৱাৰ পিছত যেতিয়া তেওঁ চকু মেলে তেতিয়া তেওঁৰ চকুকেইটাই পলকৰ বাবে সাপৰ দৰে এক ৰূপ লয় কিন্তু ক্ষণিকতে স্বাভাৱিক হৈ পৰে)। কিতাপকেইখনৰ দৰেই, ভ'লডেমৰ্টৰ চলচ্চিত্ৰ ৰূপতো তেওঁৰ সাপৰ দৰে নাকৰ ঠাইত দুটা ফুটা আছে আৰু নাকৰ মাংস চকুত পৰাকৈ পিছলৈ হেঁচ খাই আছে। ছেটত ৰালফ ফিয়েনছৰ নাকটো মেক-আপেৰে সামৰা হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ ইয়াক নিৰ্মাণৰ পিছত ডিজিটেলি আঁতৰোৱা হয়। প্ৰথম আবিৰ্ভাবটোত ভ'লডেমৰ্টৰ এক কাঁটাৰ দৰে জিভা আছিল যদিও পিছৰ ছবিসমূহত ইয়াক গুচাই পেলোৱা হয়। ফিয়েনছে কয় যে [[ডেনিয়েল ৰেডক্লিফ|ডেনিয়েল ৰেডক্লিফে]] ৰুপায়ন কৰা হেৰীৰ সৈতে এটা দৃশ্য গ্ৰহণ কৰোঁতে তেওঁৰ দুসপ্তাহ লাগিছিল। হাঁহি এটাৰে ফিয়েনছে কয়, "মোৰ সন্দেহেই নাই যে শিশুহঁতে আগতে কৰা নাছিল যদি এতিয়া মোলৈ ভয় কৰিব। " প্ৰস্তুতিকালত তেওঁ [[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গব্লেট অফ ফায়াৰ]] উপন্যাসখন পঢ়ে, কিন্তু ধেমেলীয়াকৈ স্বীকাৰ কৰি কয়, "মই কেৱল নিজৰ দৃশ্যটোত আগ্ৰহী আছিলো, আৰু হাজাৰ হাজাৰ দৃশ্যৰ মাজেৰে যাব লগা আছিল যিটো মই কৰিছিলো, কৰ্তব্যবোধেৰে, যেতিয়ালৈকে মই মোৰ দৃশ্যটো পাইছিলোগৈ আৰু মই এইটো বহুত, বহুত, বহুত, বহুতবাৰ পঢ়িছিলো আৰু সেয়াই মোৰ গৱেষণা আছিল। "<ref>{{cite web|url=http://www.darkhorizons.com/news05/fiennes.php|first=Paul|last=Fischer|title=Ralph Fiennes for "White Countess" and "Harry Potter and the Goblet of Fire"|accessdate=7 January 2007|archivedate=21 June 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060621200905/http://www.darkhorizons.com/news05/fiennes.php|deadurl=yes}}</ref> ফিয়েনছে লৰ্ড ভ'লডেমৰ্ট হিচাপে হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য অৰ্ডাৰ অফ দ্য ফিনিক্স আৰু হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য ডেথ্লী হেল'জ - পাৰ্ট ১ আৰু পাৰ্ট ২ তো অভিনয় কৰে।<ref name=oop-press-release>{{cite web|url=http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=176487|title=Helena Bonham Carter Joins the All-Star Cast and Nicholas Hooper Signs on to Compose the Score of Warner Bros. Pictures' Harry Potter and the Order of the Phoenix|date=2 August 2006|publisher=[[Warner Bros.]]|accessdate=23 December 2006}}</ref> ==চৰিত্ৰায়ণ== ===বাহ্যিক ৰেহ-ৰূপ=== চতুৰ্থ কিতাপখনত ভলডেম'ৰ্টে নিজৰ শৰীৰ পুনৰাহৰণ কৰাৰ পিছত ৰাউলিঙে তেওঁৰ শেঁতাপৰা ছাল,বগা লাওখোলাৰ দৰে মুখ, নাকৰ ঠাইত সাপৰ দৰে বিন্ধা,ৰঙা আৰু মেকুৰীমুৱা চকু,জঁকাৰ দৰে ক্ষীণ শৰীৰ,অস্বাভাৱিক দৈৰ্ঘ্য্যৰ আঙুলিৰে দীঘল দীঘল হাত থকা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref name="{{HP4}}ch32333435">{{HP4}}, chapters 32 to 35</ref> সপ্তম গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম অধ্যায়ত কোৱাৰ দৰে তেওঁৰ চুলি আৰু ওঁঠ নাই। দ্বিতীয় আৰু ষষ্ঠ কিতাপকেইখনৰ স্মৃতি ৰোমন্থনত দেখুওৱা মতে জীৱনৰ আগভাগত টম মাৰভোলো ৰিডল শেঁতা পৰা ছাল,কলা চুলি আৰু গভীৰ চকুৰে এজন ওখ,সুদৰ্শন ডেকা আছিল।<ref name="{{HP6}}ch13">{{HPref|book=7|chapter=13}}</ref> ৰূপৰ জৰিয়তে তেওঁ বহুলোকক মুগ্ধ কৰিব পাৰিছিল। নিজ আত্মাক খণ্ড বিখণ্ড কৰি [[হ'ৰক্ৰাক্স]] নিৰ্মাণ কৰি দিনে দিনে অমানুহ হৈ যোৱা বাবে তেওঁৰ শৰীৰে এনেকুৱা ৰূপ লোৱা বুলি ভবা হয়।<ref name="{{HP6}}ch23">{{HPref|book=6|chapter=23}}</ref> ছবি সমূহত ভলডেমৰ্ট'ক ঘূৰণীয় মণি থকা নীলা চকুৱা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। ===ব্যক্তিত্ব=== ৰাউলিঙে ভ’লডেমৰ্টক "শ শ বছৰৰ আটাইতকৈ নিৰ্দয়ী যাদুকৰ" হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে।<ref name="rehm">{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |title=J.K. Rowling on The Diane Rehm Show |publisher=WAMU Radio Washington, D.C. |date=20 October 1999 |accessdate=15 August 2007 |archivedate=30 July 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070730185157/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ভ’লডেমৰ্টক " কোনো মানুহৰ দুখ দেখি আন মানুহৰ হৃদয়ত ওপজা বেথা অনুভৱ নকৰা এক মানসিকভাৱে অসুস্থ ব্যক্তি" বুলি কয় যাৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য হ’ল মহা-শক্তিমান আৰু অমৰ হৈ পৰা। তেওঁ মানুহ বিশেষকৈ [[মাগোল]]সকলক হত্যা কৰি এক পৈশাচিক আনন্দ লাভ কৰে। তেওঁৰ কোনো বোধশক্তি নাই,কোনো অনুশোচনা নাই আৰু তেওঁ নিজৰ বাহিৰে কোনো মানুহকে মানুহবুলি গণ্য নকৰে।<ref name="EW2000">{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0900-ew-jensen.htm |author=Jeff Jensen |work=Entertainment Weekly |date=7 September 2000 |accessdate=20 April 2008 |title=Fire Storm}}</ref> তেওঁ কোনো মানুহৰ বন্ধুত্বৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ নকৰে আৰু প্ৰেম বা আকৰ্ষণৰ কোনো যুক্তি বিচাৰি নাপায়। তেওঁ নিজকে সৰ্বেসৰ্বা বুলি ভাৱে। ৰাউলিঙে কয় যে ভ’লডেমৰ্ট "সঁচাকৈয়ে শক্তিৰ বাবে খুবেই ভোকাতুৰ",<ref>{{Cite book |title=A Good Scare |url=http://www.time.com/time/pacific/magazine/20001030/potter.html |work=[[Times (magazine)|Time]] |date=30 October 2000 |accessdate=3 November 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20001109051300/http://www.time.com/time/pacific/magazine/20001030/potter.html |archivedate=9 November 2000 }}</ref> আৰু যদি তেওঁ নিজকে [[হেঁপাহ জিলিকা আইনা]]ত চালেহেতেন, "নিজকে অমৰ আৰু সৰ্বশক্তিমান হিচাপে দেখিলেহেতেন। সেয়াই তেওঁৰ একমাত্ৰ ইচ্ছা"।<ref>{{cite web |title=What Jo says about...Lord Voldemort, aka Tom Marvolo Riddle |url=http://www.accio-quote.org/themes/voldemort.htm |accessdate=3 November 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081015165824/http://www.accio-quote.org/themes/voldemort.htm |archivedate=15 October 2008 |deadurl=yes}}</ref> ইতিহাসৰ আন বহুতো ঋণাত্মক চৰিত্ৰৰ দৰে অহংকাৰেই ভ’লডেমৰ্টৰ পতন মাতি আনে। তেওঁ প্ৰায়ে মৃত্যুৰ ভয়ত ভোগে যাক তেওঁ লজ্জাজনক মানৱীয় দুৰ্বলতা বুলি অভিহিত কৰে। ৰাউলিঙৰ মতে তেওঁৰ [[হেৰী পটাৰ শৃংখলাৰ যাদুপ্ৰাণী সমূহ#ব’গাৰ্ট |ব’গাৰ্ট]]টো হ’ব নিজৰেই শৱদেহ।<ref>{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/2005/0705-tlc_mugglenet-anelli-2.htm |title="Anelli, Melissa and Emerson Spartz. "The Leaky Cauldron and MuggleNet interview Joanne Kathleen Rowling: Part Two," The Leaky Cauldron |date=16 July 2005" |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171031153434/http://www.accio-quote.org/articles/2005/0705-tlc_mugglenet-anelli-2.htm |archivedate=31 October 2017 |access-date=16 February 2013 |deadurl=yes}}</ref> ৰাউলিঙে কয় যে হেৰী আৰু ভ’লডেমৰ্টৰ মাজত এয়াই পাৰ্থক্য যে হেৰীয়ে নিজকে সাধাৰণ বুলিভাৱে আৰু সেয়েহে শেষত প্ৰতিদ্বন্দ্ব্ব্বীতকৈ শক্তিশালী হিচাপে প্ৰতিপন্ন হয়।<ref name="AfterBook7"/> ===যাদুকৰী শক্তি আৰু ক্ষমতা=== সমগ্ৰ শৃংখলাটোত [[জে. কে. ৰাউলিং|ৰাউলিঙে]] ভ'লডেমৰ্টক এক সাংঘাতিকধৰণে শক্তিশালী, বুদ্ধিমান আৰু নিৰ্দয় ক'লা যাদুকৰ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে। তেওঁক পৃথিৱীৰ এজন মহানতম লেজিলিমেনছ আৰু এজন সুদক্ষ অক্লুমেনছ হিচাপে জনা যায়; তেওঁৰ আনৰ মনটো পঢ়িব পাৰে নিজৰ মনটো আনে পঢ়িব নোৱাৰাকৈ সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব পাৰে। ডাম্বলডোৰৰ বাহিৰে একমাত্ৰ তেওঁকেই নিঃশব্দে অন্তৰ্হিত হ'ব পৰা যাদুকৰ হিচাপে জনা যায়। ভ'লডেমৰ্টে কেৱলমাত্ৰ ডাম্বলডোৰকহে ভয় কৰে বুলি কোৱা হয়। অন্তিম গ্ৰন্থখনত ভ'লডেমৰ্টে কোনো আধাৰ নোহোৱাকৈয়ে উৰে, যি কাৰ্যই প্ৰত্যক্ষদৰ্শীসকলক আচৰিত কৰি তোলে।<ref name="DH4" /> পিতৃ পৰিয়ালৰ গ'ণ্টসকলৰ দৰে ভলডেম'ৰ্টো এক সৰ্পমুখীয়া যি সাপৰ সৈতে আলাপ কৰিব পাৰে। এই কৌশল তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ছালাজাৰ শ্লিদেৰিনৰপৰা প্ৰাপ্ত। গ'ণ্ট পৰিয়ালে নিজৰ মাজত সৰ্পমুখীয়া ভাষাতে কথা পাতে। এই অতি শয় অগতানুগতিক বৈশিষ্ট্য্যটো নিজ বংশৰ মাজতে বিবাহৰদ্বাৰা জীয়াই ৰাখিব পৰা যায়, যিটো ব্যৱস্থা গ'ণ্ট পৰিয়ালে নিজৰ (যাদুকৰী) তেজৰ বিশুদ্ধতা বজাই ৰাখিবলৈ গ্ৰহণ কৰিছিল। ভ'লডেমৰ্টে হেৰীক মাৰিবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে সৰ্পমুখীয়া ক'ব পৰাৰ ক্ষমতাটো তেওঁৰ আত্মাৰ এটা সৰু অংশৰ যোগেদি হেৰীলৈ আহে। আত্মাৰ এই অংশটো ধ্বংস কৰাৰ পিছত হেৰীয়ে এই ক্ষমতা হেৰুৱায়।<ref name=LeakyCauldron20070730>{{cite web|url=http://the-leaky-cauldron.org/2007/7/30/j-k-rowling-web-chat-transcript|title=JK Rowling web chat transcript|date=30 July 2007}}</ref>ষষ্ঠ কিতাপখনৰ এক স্মৃতিত চাকৰিৰ এক সাক্ষাৎকাৰত ভ'লডমৰ্টে ডাম্বলডোৰক কয় যে তেওঁ "যাদুৰ পৰিসীমা সৰ্বকালতকৈ বিস্তাৰ কৰিছে। "<ref name="{{HP6}}ch20">{{HPref|book=6|chapter=20}}</ref>ডাম্বলডোৰে কয় যে যাদুৰ বিষয়ে ভ'লডেমৰ্টৰ জ্ঞান যিকোনো জীৱিত যাদুকৰতকৈ বিশাল<ref name="{{HP5}}ch33435">{{HPref|book=5}}{{page needed|date=January 2011}}</ref>আৰু ভ'লডেমৰ্টে পূৰ্ণ শক্তি উলোটাই পালে আনকি ডাম্বলডোৰৰো আটাইতকৈ শক্তিশালী সুৰক্ষাত্মক যাদু আৰু মোহিনীবাণসমূহ যথেষ্ট নহ'ব। তেওঁ ইয়াকো কয় যে হগৱাৰ্টছে এতিয়ালৈকে পোৱা ভ'লডেমৰ্টেই কিজানি আটাইতকৈ মেধাৱী ছাত্ৰ।<ref name="{{HP2}}ch17"/>ভ'লডেমৰ্ট সুদক্ষ তথা আচৰিতধৰণে কৌশলী যদিও আটাইতকৈ শক্তিশালী যাদু প্ৰেমৰ বিষয়ে বৰ অভাৱী আৰু অদক্ষ।<ref name="{{HP6}}ch20"/>শৃংখলাটোত ভ'লডেমৰ্টৰ আনক ভাল পাবলৈ আৰু বিশ্বাস কৰিবলৈ নোৱাৰাটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ দুৰ্বলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। প্ৰথমাৱস্থাত ভ'লডেমৰ্ট শংকিত আছিল যে তেওঁৰ নিজৰ যাদু আটাইতকৈ শক্তিশালী নহ'বও পাৰে,<ref name="{{HP6}}ch20"/>কিন্তু নিজৰ শক্তি ঘূৰাই পোৱাৰ পিছত তেওঁ ডেথ্ ইটাৰসকলৰ আগত স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁ পুৰণি আৰু শক্তিশালী যাদুটোক আওকাণ কৰিছিল যাক লিলি পটাৰে হেৰীৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰিলে যি হেৰীক অনিষ্টৰ পৰা বচাই ৰাখে।<ref name="{{HP4}}ch33">{{HPref|book=4|chapter=33}}</ref> নিজা ৱেবছাইটত ৰাউলিঙে লিখে যে ভ'লডেমৰ্টৰ যাদুদণ্ডডাল ইউ কাঠেৰে নিৰ্মিত, যাৰ ৰস বিষাক্ত আৰু সেয়ে ই মৃত্যুৰ প্ৰতীক।<ref name="WAND">{{cite web|url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/extrastuff_view.cfm?id=18|title=Section: Extra Stuff WANDS|accessdate=15 August 2007|archivedate=6 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806065630/http://www.jkrowling.com/textonly/en/extrastuff_view.cfm?id=18|deadurl=yes}}</ref>যাদুদণ্ডডালে হেৰীৰ যাদুদণ্ডডালৰ সৈতে এক বৈপৰীত্য সূচায়, যিডাল হ'লী কাঠেৰে নিৰ্মিত। হ'লীয়ে অশুভ শক্তি আঁতৰাই পঠিয়াই বুলি জনা যায় বাবে ৰাউলিঙে হ'লী নিৰ্বাচন কৰে।<ref name="WAND"/> গ্ৰন্থসমূহত ৰাউলিঙে এই কথা লিখিছে যে ভ'লডেমৰ্ট হেৰীৰ সৈতে হেৰীৰ কপালৰ কটা দাগটোৰ যোগেদি যাদুকৰীভাৱে সংযুক্ত হৈ আছে। হেৰীৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা তেওঁৰ মৃত্যুবাণে ওলোটাই আহি তেওঁৰ গাতে পৰাত তেওঁৰ শৰীৰটো ধ্বংস হয় আৰু হেৰীৰ কপালত এটা দাগ ৰৈ যায়। গ্ৰন্থকেইখনত, আৰু কিছু কম পৰিমাণে চলচ্চিত্ৰকেইখনত, হেৰীৰ কটা দাগটোৱে ভ'লডেমৰ্টৰ উপস্থিতিৰ সূচক হিচাপে কাম কৰে; আন্ধাৰৰ ৰজা কাষত থাকিলে অথবা তেওঁৰ হত্যা কৰাৰ ইচ্ছা বা উল্লাস হ'লে ই জ্বলা-পোৰা কৰে। ৰাউলিঙৰ মতে কেঁচুৱা অৱস্থাত হেৰীক আক্ৰমণ কৰি ভ'লডেমৰ্টে হেৰীক "আন কোনো যাদুকৰৰ নথকা সামগ্ৰী - কটা দাগটো আৰু ই প্ৰদান কৰা ক্ষমতা, ভ'লডেমৰ্টৰ মনটোলৈ এক যাদুকৰী খিৰিকি" দিলে। ==পৰিয়াল== ===বংশবৃক্ষ=== ''টোকা: থমাছ আৰু মেৰী ৰিডল নামটো চলচ্চিত্ৰৰ পৰা লোৱা হৈছে আৰু ইয়াত পটাৰ পৰিয়ালক দেখুওৱা হোৱা নাই'' <center>{{Voldemortfamilytree}}</center> ===ৰিডল পৰিয়াল=== '''ৰিডল পৰিয়াল'''ৰ প্ৰধান সদস্য তিনিজন হ’ল বৃদ্ধ শ্ৰী আৰু শ্ৰীমতী ৰিডল আৰু তেওঁলোকৰ পুত্ৰ,ভ’লডেমৰ্টৰ পিতৃ টম ৰিডল। লিটল হেংগলটন বিয়পি থকা উপত্যকাটোৰ প্ৰায় আধাখিনিৰ গৰাকী আছিল ৰিডল পৰিয়াল আৰু থমাছ আছিল চহৰখনৰ আটাইতকৈ প্ৰতিপত্তিশালী মানুহ। বা-বাগিচাৰে সৈতে এক বৃহত্ গৃহত তেওঁলোকে বাস কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ মইবৰ ভাবৰ বাবে স্থানীয়ভাৱে অপ্ৰিয় আছিল। বিশেষকৈ থমাছ আৰু মেৰীৰ একমাত্ৰ সন্তান টমে উচ্চ খাপৰ জীৱন-যাপন কৰি ভাল পাইছিল আৰু সমাজত থকা তেওঁৰ প্ৰভাৱ উপভোগ কৰিছিল। ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স]]''ত ৰাউলিঙে প্ৰকাশ কৰে যে [[#গ’ণ্ট পৰিয়াল |মেৰ’প গ’ণ্টে]] টমৰ ওচৰ চাপিবলৈ যাথাসাধ্যে চেষ্টা কৰিছিল। মৰ্ফিনে টমৰ প্ৰতি ভনীয়েক আকৰ্ষিত হোৱা দেখি টমক শাপগ্ৰস্ত কৰাত মাৰভোলো আৰু মৰ্ফিনে যাদুবিশ্বৰ আইন অনুসৰি আজকাবানত বন্দী হৈ থাকে। ডাম্বলড’ৰৰ মতে এবাৰ মেৰ’পে টমৰ ওপৰত চৰবতত মোহিনী ঔষধ মিহলাই প্ৰেমবাণ প্ৰয়োগ কৰে আৰু দুয়ো ঘৰৰ পৰা পলাই যায়। কিছুমাহ পিছত মেৰ’প গৰ্ভৱতী হয়। মেৰ’পে টম সঁচাকৈয়ে তাইৰ প্ৰেমত পৰা বুলি ঔষধ দিয়াটো বন্ধ কৰে কিন্তু টমে তাইক গৰ্ভৱতী অৱস্থাত এৰি ঘৰলৈ গুচি যায়।<ref name = "{{HP6}}ch10"/> 31 ডিচেম্বৰত টম মাৰভোলো ৰিডলে জন্ম লাভ কৰে<ref name="voldbirthdatefaq">{{Cite web |title=F.A.Q |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=119 |access-date=2013-02-16 |archivedate=2012-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120214193435/http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=119 |deadurl=yes }}</ref> আৰু অতি সোনকালে মেৰ’পৰ মৃত্যু হোৱাত সি এক অনাথ আশ্ৰমত ডাঙৰদীঘল হ’বলৈ লয়। ''[[হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য গবলেট অৱ ফায়াৰ]]''ত পাঠকে গম পায় যে টম ৰিডল আৰু তেওঁৰ মাক-দেউতাকক টম মাৰভোলো ৰিডলে হত্যা কৰে। [[মাগোল]]বিশ্বত তেওঁলোকৰ মালী ফ্ৰেংক ব্ৰাইছক হত্যাকাৰী বুলি ভবা হয়<ref name="{{HP4}}ch1">{{HPref|book=4|chapter=1}}</ref> আৰু যাদুবিশ্বত [[#গ’ণ্ট পৰিয়াল|মৰ্ফিন গ’ণ্ট]]ক হত্যাকাৰী বুলিভবা হয়<ref name = "{{HP6}}ch17"/> যাৰ আজকাবানত মৃত্যু হয়। ===গ’ণ্ট পৰিয়াল=== '''গ’ণ্ট পৰিয়াল'''ৰ অধিকাংশ তথ্য ''হেৰী পটাৰ এণ্ড দ্য হাফ ব্লাড প্ৰিন্স''ত ডাম্বলড’ৰৰ স্মৃতিপাত্ৰৰ জৰিয়তে উন্মোচিত কৰা হয়। এসময়ত গ’ণ্টসকল শক্তিশালী আৰু প্ৰভাৱশালী আছিল আৰু তেওঁলোকেই [[চালাজাৰ শ্লিদেৰিণ]]ৰ শেষ বংশধৰ। .<ref name="{{HP6}}ch10">{{HPref|book=6|chapter=10}}</ref> গ’ণ্ট পৰিয়ালৰ শেষ বংশধৰ মাৰভ’ল’ গ’ণ্ট আৰু পুত্ৰক যাদু মন্ত্ৰালয়ৰ বিষয়ববীয়াক আক্ৰমণ কৰা হেতুকে আজকাবানত বন্দী কৰি থোৱা হয়। জেলৰ পৰা ওলোৱাকিছুদিন পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু ঘটে আৰু তেওঁৰ আঙুঠিটো মৰ্ফিন গ’ণ্টে পায় যি টম ৰিডলআৰু তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক হত্যাৰ অপৰাধত আজকাবানত বন্দী হয়,যিটো অপৰাধ আচলতে কৰিছিল তেওঁৰ ভতিজাকে।<ref name="{{HP6}}ch17">{{HPref|book=6|chapter=17}}</ref> মৰ্ফিনৰ মৃতুৰ লগতেই গ’ণ্ট বংশৰ সমাপ্তি ঘটে। মেৰ’পি গ’ণ্ট ({{IPAc-en|m|ɛ|ˈ|r|oʊ|p|iː}}) আছিল মাৰভ’ল’ৰ জী আৰু মৰ্ফিনৰ ভগ্নী। তাইক দেখি হেৰীৰ এনে লাগিছিল যে তাই “পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বেছি পৰাজয়ৰ সন্মুখীন হোৱা ব্যক্তি”।<ref name="{{HP6}}ch10"/> টম ৰিডলে এৰি যোৱাৰ পিছত এক অনাথ আশ্ৰমত এটী পুত্ৰ সন্তান জন্ম দি মেৰ’পি মৃত্যু মুখত পৰে। আৰু এনেকৈয়ে গ’ণ্ট সকল,ভ’লডেমৰ্ট, হেৰীৰ দূৰ সম্পৰ্কীয আত্মীয় কাৰণ সিহঁত পেভাৰেল ভ্ৰাতৃত্ৰয়ৰ বংশধৰ।<ref>{{cite news | title=TIME Person of The Year Runner-up: J.K. Rowling | work=Time Magazine | date=23 December 2007 | url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695569,00.html | accessdate=23 December 2007 | archivedate=9 February 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110209002022/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695569,00.html | deadurl=yes }}</ref> ==সঁহাৰি== বহুতো মানুহে লৰ্ড ভ'লডেমৰ্ট আৰু বিভিন্ন ৰাজনৈতিক নেতাৰ মাজত সাদৃশ্য থকা বুলি মতপোষণ কৰে। ৰাউলিঙে কয় যে ভ'লডেমৰ্ট অলপ [[এডল্ফ হিটলাৰ]]ৰ দৰে,আৰু তেওঁৰ কিতাপতো নাজীবাদৰ কিছু প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{cite news | title=New Interview with J.K. Rowling for Release of Dutch Edition of "Deathly Hallows" | date=19 November 2007 | url =http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/11/19/new-interview-with-j-k-rowling-for-release-of-dutch-edition-of-deathly-hallows | work=The Volkskrant | accessdate =6 March 2008 }}</ref><ref>[http://popwatch.ew.com/popwatch/2007/10/rowling-outs-du.html J.K. Rowling outs Dumbledore!] {{Webarchive|url=http://archive.wikiwix.com/cache/20110717151553/http://popwatch.ew.com/popwatch/2007/10/rowling-outs-du.html |date=2011-07-17 }} | PopWatch Blog |work=Entertainment Weekly</ref> ৰাউলিঙে তেওঁক [[জোছেফ ষ্টেলিন]]ৰ লগতো তুলনা কৰিছে।<ref>[http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/11/19/new-interview-with-j-k-rowling-for-release-of-dutch-edition-of-deathly-hallows New Interview with J.K. Rowling for Release of Dutch Edition of "Deathly Hallows" – The Leaky Cauldron<!-- Bot generated title -->]</ref> শৃংখলাৰ তৃতীয় ছবিখনৰ নিৰ্দেশক এলফন্স' কিউৰণে ভ'লডেমৰ্টক জৰ্জ ডব্লিউ বুশ্ব আৰু ছাদ্দাম হুছেইনৰ লগত তুলনা কৰি কয় কাৰণ দুয়ো "...স্বাৰ্থপৰ আৰু ক্ষমতালোভী। তেওঁলোক পৰিৱেশপ্ৰেমী নহয়আৰু মানুহক প্ৰৰোচিত কৰি ভাল পায়। "<ref>*Pierce, Nev. [http://www.bbc.co.uk/films/2003/07/28/reel_life_july_28_2003_article.shtml Reel Life], 28 July 2003 BBC *{{cite web|url=http://www.newsweek.com/id/152656/page/1|author=Carla Power and Devin Gordon|title=Caution:Wizard at Work|work=Newsweek magazine|date=4 August 2003|accessdate=1 May 2009|archivedate=5 July 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090705023238/http://www.newsweek.com/id/152656/page/1|deadurl=yes}}</ref> ভ'লডেমৰ্টক আন বহুতো কাল্পনিক চৰিত্ৰ,যেনে ''[[দ্য লৰ্ড অৱ দ্য ৰিংছ]]''ৰ ছ'উৰণ আদিৰ লগতো তুলনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|publisher=GreenBooks. TheOneRing.net |url=http://greenbooks.theonering.net/guest/files/050102.html| title=How Much Was Rowling Inspired by Tolkien?| first=Caroline | last=Monroe| accessdate=21 May 2006}}</ref> আইজিএনে ভ'লডেমৰ্টক ''সঁচাকৈয়ে ভয়ানক'' আখ্যা দি তেওঁলোকৰ সপ্তম প্ৰিয় হেৰী পটাৰ চৰিত্ৰ বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="IGN Top">{{cite web|url=http://uk.movies.ign.com/articles/100/1002569p4.html|title=Top 25 Harry Potter Characters|author=Brian Linder, Phil Pirrello, Eric Goldman, Matt Fowler|date=14 July 2009|work=[[IGN]]|accessdate=3 April 2011|archivedate=31 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110831203220/http://uk.movies.ign.com/articles/100/1002569p4.html|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{হেৰী পটাৰ}} [[শ্ৰেণী:হেৰী পটাৰ]] [[শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ]] [[de:Figuren der Harry-Potter-Romane#Lord Voldemort]] ijq8jt05r1l6jkqhb0mrusap36q50ze 0 33804 641402 169474 2026-10-03T02:21:04Z EmausBot 1983 [[চুক্লেণমুং]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641402 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চুক্লেণমুং]] sfo1h9fkcyri3fa75ovxfti2zpihhjo 0 34867 641514 640222 2026-10-03T08:08:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641514 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = লোকেল কুংফু | image = লোকেল কুংফু চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg | alt = <!-- see WP:ALT --> | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ প'ষ্টাৰ | director = কেনী দেউৰী বসুমতাৰী | producer = কেনী ডি বি ফিল্ম্‌ছ | writer = [[কেনী দেউৰী বসুমতাৰী]] | screenplay = | starring = কেনী দেউৰী বসুমতাৰী | music = টনী ডি বি </br> উৎকৰ্ষ ধ'টেকাৰ | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = ২৭ চেপ্টেম্বৰ, ২০১৩ | runtime = | country = {{flag|IND}} | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] | budget = ৯৫,০০০ টকা | gross = }} '''লোকেল কুংফু''' ({{lang-en|Local Kung Fu}}) হৈছে ২০১৩ চনৰ ২৭ চেপ্টেম্বৰত মুক্তি লাভ কৰা [[সমৰ কলা]] (মাৰ্চিয়েল আৰ্ট) সন্নিবিষ্ট অসমীয়া-হিন্দী ভাষাৰ একছন কমেডি৷। কেনী ডি বি ফিল্মছৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনা [[কেনী দেউৰী বসুমতাৰী]]ৰ। সংগীত পৰিচালনা টনী ডি বি আৰু উৎকৰ্ষ ধ'টেকাৰৰ। ২০১২ চনৰ ২৯ জুলাইত অ'ছিয়ান্‌ছ চিনেফেন ফিল্ম ফেষ্টিভেলত চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰীমিয়াৰ প্ৰদৰ্শিত হয়। মাত্ৰ ৯৫,০০০ টকাৰ বাজেটত কেনন ৫৫০ডি কেমেৰাৰে নিৰ্মাণ কৰা এই চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচকৰ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ লগতে দৰ্শকৰো ভাল সঁহাৰি লাভ কৰে।<ref name="deccan">{{cite web | url=http://www.deccanherald.com/content/268306/iit-dropouts-local-kung-fu.html | title=IIT dropout's Local Kung Fu | publisher=Deccan Herald | accessdate=২ অক্টোবৰ, ২০১৩ | author=KK}}</ref> বোলছবিখনৰ একছনৰ দৃশ্যসমূহত কোনোধৰণৰ [[:en:Visual effects|VFX]] (স্পেচিয়েল এফেক্ট্‌ছ) বা কেব্‌লৰ (cable) ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই, বাস্তৱ কুংফু বিশাৰদ আৰু কুংফু শিকাৰুয়ে নিজে সমৰ কলাৰ এই ষ্টাণ্টবিলাক প্ৰদৰ্শন কৰিছে।<ref name="dearcine">{{cite web | url=http://dearcinema.com/review/osians-cinefan-2012-review-local-kung-fu/0336 | title=Osian’s Cinefan 2012 Review: Kenny Basumatary’s “Local Kung Fu” | publisher=Dear Cinema | date=২৮ জুলাই, ২০১২ | accessdate=২ অক্টোবৰ, ২০১৩ | author=Utpal Borpujari | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131006154816/http://dearcinema.com/review/osians-cinefan-2012-review-local-kung-fu/0336 | archivedate=2013-10-06 | deadurl=yes}}</ref> ২০১৭ চনত ছবিখনৰ চিকুৱেল [[লোকেল কুং ফু ২]] মুক্তি পায়। ==কাহিনী== ছবিখনৰ কাহিনীটো গুৱাহাটী আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা দুটা যুৱকৰ গোটৰ মাজত হোৱা কাজিয়াক লৈ কেন্দ্ৰীভূত। ছবিখনৰ পৰিচালক [[কেনী দেউৰী বসুমতাৰী]] নিজে ছবিখনৰ মূল চৰিত্ৰ চাৰ্লিৰ ৰূপত অভিনয় কৰিছে। আন এটা যুৱকৰ দলে এখন স্কুলৰ সন্মুখত এখন সুৰাৰ দোকান খুলিবলৈ আবকাৰী শুল্ক বিষয়া (Excise inspector) জনক হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই আবকাৰী শুল্ক বিষয়া জন আছিল চাৰ্লিৰ প্ৰেমিকাৰ (সংগীতা নায়াৰৰ) খুড়াক। ছবিখনৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ হৈছে ব’ঞ্জ’ – আণ্ডাৰ এইট্‌টিন ডন।<ref name="outlookindia">{{cite news | url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?287942 | title=Local Kung Fu (Assamese) | work=outlookindia.com | date=OCT 07, 2013 | accessdate=15 জানুৱাৰী 2014 | author=NAMRATA JOSHI | archivedate=October 3, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131003042610/http://www.outlookindia.com/article.aspx?287942 | deadurl=yes}}</ref> ==চিত্ৰগ্ৰহণ== ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰগ্ৰহণ গুৱাহাটীৰ বিভিন্ন ঠাইত কৰা হৈছে। চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে কোনো অনুমতিৰ প্ৰয়োজন নথকা ঠাই আৰু পৰিচালকৰ সম্পৰ্কীয় মানুহৰ ঘৰত ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা হৈছে। ছবিখনৰ একশ্যন সমূহ কৰিঅ’গ্ৰাফ কৰি আখৰা কৰা হৈছিল যাতে চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত কোনো লোক আঘাতপ্ৰাপ্ত নহয়।<ref name="pardaphash.com">{{cite news | url=http://www.pardaphash.com/news/kenny-d-basumatarys-local-kung-fu-wows-anurag-kashyap-and-dibakar-banerjee/722545.html#.Uk135awS4vI | title=Kenny D Basumatary's Local Kung Fu wows Anurag Kashyap and Dibakar Banerjee | date=Thu, 26 Sep 2013 | agency=pardaphash.com | accessdate=15 জানুৱাৰী 2014 | author=Nitish Kapoor | archivedate=1 October 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001004100/http://www.pardaphash.com/news/kenny-d-basumatarys-local-kung-fu-wows-anurag-kashyap-and-dibakar-banerjee/722545.html#.Uk135awS4vI | deadurl=yes }}</ref> উল্লেখযোগ্য যে, একশ্যন দৃশ্যসমূহৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত কোনো ধৰণৰ কেব’লৰ সহায় লোৱা হোৱা নাছিল। সকলোবোৰ একশ্যন দৃশ্য অভিজ্ঞ সমৰ কলাবিদৰ সহায়ত কৰা হৈছিল। <!-- we could shoot coherent fights with longer takes instead of the usual high-shutter-speed-dancing-camera-50-cuts-per-second style that most movies use nowadays to disguise the fact that the actors can't really fight. --> চাৰ্লি আৰু মাজত হোৱা এটা দৃশ্য ২৬ বাৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। লগতে শেষৰ একশ্যন দৃশ্যসমূহ ২১ দিন ধৰি আবেলি সময়ত চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="impresses" /> ==প্ৰডাকশ্যন== ছবিখনৰ সম্পাদনাৰ কামত পুৰণি ছফ্টৱেৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিজ ভাতৃ টনি বসুমতাৰীয়ে সংগীতৰ লগতে আৱাহ সংগীত দিছিল। এনেদৰেই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰোঁতে খৰচৰ পৰিমাণ কমোৱা হৈছিল। মুঠ ৯৫,০০০ বাজেটৰ ছবিখনত ৫৮,০০০ টকা কেমেৰাৰ বাবত, ৫ হাজাৰ টকা মাইকৰ বাবত, ১৩-১৫ হাজাৰ টকা অভিনেতা সকলৰ বাবত আৰু বাকী সমূহ খোৱা-বোৱাৰ বাবত খৰচ কৰিছিল।<ref name="pardaphash.com" /> ===চিত্ৰনাট্য=== ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য পৰিচালকে নিজেই ৰচনা কৰিছিল। কলা-কুশলীয়ে দিয়া নতুন নতুন মতামতৰ ভিত্তিত পৰিস্থিতি সাপেক্ষে পৰিচালকে চিত্ৰনাট্য সলনি কৰিছিল। ছবিখনত প্ৰথমতে “আণ্ডাৰ এইট্‌টিন ডন”ৰ গীতটো সংযোজন কৰা হোৱা নাছিল। এদিন অভিনেতাজনে গানটো ৰচনা-সুৰ কৰি পৰিচালকক গাই শুনাইছিল। তাৰ পাছত এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে পৰিচালকে চিত্ৰনাট্য সাল-সলনি কৰিছিল।<ref name="livemint.com">{{cite news | url=http://www.livemint.com/Leisure/RhLJ05sEZCgiljV0XeIruI/Kenny-Basumatary--Everybody-loves-kung-fu-fighting.html | title=Kenny Basumatary | Everybody loves kung fu fighting | date=Mon, Sep 23 2013. | agency=ivemint.com | accessdate=15 জানুৱাৰী 2014 | author=Sanjukta Sharma}}</ref> চিত্ৰনাট্যত একশ্যন দৃশ্যসমূহ বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name="livemint.com" /> ===অভিনয়=== পৰিচালকে অ’ডিশ্যনৰ যোগেদি নিজৰ বন্ধুবৰ্গ আৰু পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ মাজৰ পৰা ছবিখনৰ অভিনেতা সকলক নিৰ্বাচন কৰিছিল। ছবিখনৰ হাস্যৰসৰ দৃশ্যসমূহৰ বাবে Comic timingৰ প্ৰয়োজন আছিল। সেয়ে অভিনেতাসকলে বহু সময় ধৰি আখৰা কৰিছিল। ছবিখনত অভিনয় কৰিছে: *কেনী দেউৰী বসুমতাৰী (চাৰ্লি) *সংগীতা নায়াৰ *উৎকল হাজোৱাৰী *বনী দেউৰী *বিভাস সিংহ *ৰণী দেউৰী *জনী দেউৰী *এ এছ দেউৰী ==কলা-কুশলী== *পৰিচালনা/কাহিনী:- কেনী দেউৰী বসুমতাৰী *প'ষ্ট প্ৰডাক্‌ছন:- গগন জাজ *সংগীত:- টনী ডি বি, উৎকৰ্ষ ধ'টেকাৰ ==চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শন== *অ'ছিয়ান্‌ছ চিনেফেন ফিল্ম ফেষ্টিভেল, ২৯ জুলাই, ২০১২<ref name="hindu">{{cite web | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/theres-kung-fu-in-the-air/article5167612.ece | title=There’s Kung Fu in the air | publisher=The Hindu | date=২৫ চেপ্টেম্বৰ, ২০১৩ | accessdate=২ অক্টোবৰ, ২০১৩ | author=BHUMIKA K. | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929212120/http://www.thehindu.com/features/cinema/theres-kung-fu-in-the-air/article5167612.ece | archivedate=2013-09-29 | deadurl=yes}}</ref> *ইণ্টাৰনেচনেল ডিজিটেল ফিল্ম ফেষ্টিভেল, মুম্বাই<ref name="hindu"></ref> ==মুক্তি== ২০১৩ চনৰ ২৭ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে অসমৰ চিনেমা হ’লৰ লগতে [[দিল্লী]], [[মুম্বাই]], [[বাংগালোৰ]]কে ধৰি ভাৰতৰ সাতখন মহানগৰত লোকেল কুংফুৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="gears up">{{cite web | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-21/news-interviews/42272380_1_assamese-film-indian-cinema-kenny-basumatary | title=Indian martial arts flick gears up for release | publisher=THE TIMES OF INDIA | date=Sep 21, 2013 | accessdate=15 জানুৱাৰী 2014 | author=PARAG MANIAR, TNN | archivedate=2013-09-29 | archiveurl=https://archive.today/20130929152737/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-21/news-interviews/42272380_1_assamese-film-indian-cinema-kenny-basumatary | deadurl=yes }}</ref> এই কথাছবিখনত ইংৰাজী চাব-টাইটেলৰ ব্যৱস্থা কৰি মুক্তি দিয়া হৈছিল। দুৰ্লভ বৰুৱাৰ কুঁহিপাত কমিউনিকেশ্যন-এ বোলছবিখনৰ বিতৰণ কৰাৰ দায়িত্ব লয়।<ref name="impresses">{{cite news | url=http://www.apunkachoice.com/content/article/sid100016594-local_kung_fu_impresses_anurag_kashyap_and_dibakar_banerjee/ | title='Local Kung Fu' impresses Anurag Kashyap and Dibakar Banerjee | date=Sep 27, 2013 | agency=ApunKaChoice.com | accessdate=15 জানুৱাৰী 2014}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== ;ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমত ''লোকেল কুং ফু'' সম্পৰ্কীয় বা-বাতৰি *[https://web.archive.org/web/20130929212120/http://www.thehindu.com/features/cinema/theres-kung-fu-in-the-air/article5167612.ece '''দ্য হিন্দু'''ত ''লোকেল কুং ফু''] *[https://web.archive.org/web/20131003042610/http://www.outlookindia.com/article.aspx?287942 '''আউটলুক'''ত ''লোকেল কুং ফু''ৰ সমীক্ষণ] *[http://zeenews.india.com/entertainment/and-more/india-s-gets-its-first-martial-arts-comedy-local-kung-fu_143353.html '''জী-নিউজ'''ত ''লোকেল কুং ফু''ৰ বাতৰি] *[http://www.apunkachoice.com/content/article/sid100016594-local_kung_fu_impresses_anurag_kashyap_and_dibakar_banerjee/ অনুৰাগ কাশ্যপ আৰু দিবাকৰ বেনাৰ্জী ''লোকেল কুং ফু'' চাই মুগ্ধ] *[http://www.pardaphash.com/news/kenny-d-basumatarys-local-kung-fu-wows-anurag-kashyap-and-dibakar-banerjee/722545.html#.Uk135awS4vI ''পৰ্দাফাশ.কম''ত ''লোকেল কুং ফু''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131001004100/http://www.pardaphash.com/news/kenny-d-basumatarys-local-kung-fu-wows-anurag-kashyap-and-dibakar-banerjee/722545.html#.Uk135awS4vI |date=2013-10-01 }} *[http://www.livemint.com/Leisure/RhLJ05sEZCgiljV0XeIruI/Kenny-Basumatary--Everybody-loves-kung-fu-fighting.html '''লাইভ-মিণ্ট'''ত ''লোকেল কুং ফু''] *[http://www.washingtonbanglaradio.com/content/94832013-interview-kenny-d-basumatary-director-assamese-film-local-kung-fu-action-packed-com '''ৱাশ্বিংটন বাংলা ৰেডিঅ''''ত কেনী বসুমতাৰীৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131001234402/http://www.washingtonbanglaradio.com/content/94832013-interview-kenny-d-basumatary-director-assamese-film-local-kung-fu-action-packed-com |date=2013-10-01 }} *[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-21/news-interviews/42272380_1_assamese-film-indian-cinema-kenny-basumatary '''দ্য টাইমছ্ অৱ ইণ্ডিয়া'''ত ''লোকেল কুং ফু''] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130929152737/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-21/news-interviews/42272380_1_assamese-film-indian-cinema-kenny-basumatary |date=2013-09-29 }} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:২০১৩ বৰ্ষৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০১০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] b6lz1ce7p4xkkhtzoxo1e987q9o9zqe 0 35509 641400 169479 2026-10-03T02:20:24Z EmausBot 1983 [[চুক্লেণমুং]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641400 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চুক্লেণমুং]] sfo1h9fkcyri3fa75ovxfti2zpihhjo 0 37129 641538 640424 2026-10-03T10:46:41Z TaDrian58 28293 /* */ 641538 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league | current = [[:en:2026-27 Indian Super League season|2026-27 ISL season]] | name = ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ | logo = ইণ্ডিয়ান চুপাৰ লীগৰ প্ৰতীক.png | pixels = | country = {{flagicon|India}} ভাৰত | other countries = | confed = [[:en:Asian Football Confederation|AFC]] | founded = ২১ অক্টোবৰ, ২০১৩<ref name=Founded>{{cite web|title=RELIANCE, IMG WORLDWIDE AND STAR INDIA, LAUNCH `INDIAN SUPER LEAGUE' FOR FOOTBALL|url=http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|website=IMG|accessdate=21 July 2014|archivedate=13 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313201118/http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|deadurl=yes}}</ref> | relegation = নাই | conferences = | teams = [[#Teams|১৪]] | levels = | domest_cup = [[ছুপাৰ কাপ]]<br/> [[ডুৰাণ্ড কাপ]] | confed_cup = এ এফ চি কাপ<br/> এ এফ চি চেম্পিয়নছ লীগ | champions = [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব]] (প্ৰথম খিতাপ) (২০২৫–২৬) | season = | most_successful_club = এ টি কে (৩টা খিতাপ) | tv = [[ছ'নী স্পোৰ্টছ ১৮]]<br/>[[ছ'নী লিভ]]<br/>[[ইউটিউব]] | website = {{URL|http://www.indiansuperleague.com/}} }} '''ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ''' ({{lang-en|Indian Super League|Indian Super League}}) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ এখন সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী [[ফুটবল]] লীগ। স্পনচ'ৰশ্বিপ সম্বন্ধীয় কাৰণৰ বাবে ইয়াক '''[[:en:JSW MG Motor India|MG]] Indian Super League''' হিচাপেও জনা যায়। সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচন([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) আৰু ফুটবল স্প'ৰ্টছ্ ডেভেলপমেণ্ট লিমিটেড ([[:en:Football Sports Development Limited|Football Sports Development Limited]])ৰ দ্বাৰা আয়োজিত ভাৰতবৰ্ষৰ এই সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ লীগত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ ১৪ টা ফ্ৰেঞ্চাইজি (franchise) দলে ভাগ লয়।<ref name="Bloomberg Sachin">{{cite web | accessdate=21 July 2014 | first1=Rakteem | last1=Katakey | url=http://www.bloomberg.com/news/2014-04-14/tendulkar-buys-soccer-team-as-cricket-mad-india-tests-new-league.html | title=Tendulkar Buys Team as Cricket-Mad India Tests Soccer League | website=Bloomberg}}</ref> এই লীগখন অক্টোবৰৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈ চলে। <ref>{{cite web|last1=Mergulhao|first1=Marcus|title=ISL postponed again, by 3 weeks|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/indian-super-league/top-stories/ISL-postponed-again-by-3-weeks/articleshow/39144547.cms|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref>ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ গঠনৰ পূৰ্বে আই-লীগ ([[:en:I-League|I-League]]) ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ লীগ হিচাপে বিবেচিত আছিল, যি বৰ্তমান ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী লীগ। ফুটবলৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি আৰু ভাৰতীয় ফুটবলৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে এই লীগখন ২০১৩ চনত গঠন কৰা হয়।<ref name=Founded/> টুৱেণ্টি২০ ক্ৰিকেটৰ জনপ্ৰিয় লীগ [[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]([[:en:Indian Premier League|Indian Premier League]]), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:Major League Soccer|মেজৰ লীগ চ'কাৰ]] আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ [[:en:A-League|এ-লীগ]]ৰ আৰ্হিত পৰিচালিত<ref name=MLSstyle>{{cite web|last=Bali|first=Rahul|title=IMG-Reliance keen to start an eight team franchisee competition, I-League likely to follow the MLS|url=http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2012/07/19/3250992/img-reliance-keen-to-start-an-eight-team-franchisee|work=Goal.com|accessdate=20 October 2013}}</ref> ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগে বিশ্বৰ সৰহ সংখ্যক পেছাদাৰী ফুটবল লীগে ব্যৱহাৰ কৰা [[:en:Promotion and relegation|উন্নীতকৰণ আৰু অৱনমন]] ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ নকৰি [[:en:Professional sports league organization#Structure of North American leagues|ফ্ৰেঞ্চাইজি]] ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=MLSstyle/> ==ইতিহাস== [[File:Salt Lake Stadium Indian Super League Opener.jpg|thumb|প্ৰথম ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠান]] ২০১০ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ ([[:en:Reliance Industries|Reliance Industries]]) আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:IMG (company)|International Management Group]]ৰ সৈতে এখন ৭০০ কৌটি টকীয়া ১৫ বছৰীয়া চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।<ref name="IMG Deal 2010">{{cite web|title=AIFF signs 700-crore deal with IMG-RIL|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/AIFF-signs-700-crore-deal-with-IMG-RIL/articleshow/7072492.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> এই চুক্তি খনে IMG-Reliance ক স্পনচ'ৰশ্বিপ, বিজ্ঞাপন, সম্প্ৰচাৰ, ব্যৱসায়, ভিডিঅ', ফ্ৰেন্সাইজিং( franchising) আৰু নতুন ফুটবল লীগ গঠনৰ স্ম্পূৰ্ণ অধিকাৰ দিয়ে। <ref name="IMG Deal 2010"/> ২০১০ চনৰ অক্টোবৰত সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে [[:en:TEN Action|Zee Sports]]ৰ সৈতে কৰা ১০ বছৰীয়া চুক্তি ৫ বছৰ আগতে ভংগ কৰাৰ ঠিক পিছতে এই চুক্তিখন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=AIFF approaches Jindal, Videocon to sponsor I-League|url=http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|website=Top News|accessdate=14 July 2014|archivedate=26 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026065117/http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|deadurl=yes}}</ref> আই-লীগৰ ক্লাব সমূহৰ স্বত্বাধিকাৰীসকল আৰু ফেডাৰেচনৰ মাজত যোগাযোগৰ অভাৱত সংঘাত হোৱাত আই পি এল ৰ আৰ্হিৰ ফুটবল লীগ এখন আয়োজনৰ বিষয়ে প্ৰথম গুজৱ ওলায়। গুজৱটো এইবুলি ওলাইছিল যে IMG-Reliance এ আই-লীগক আই পি এল আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ Major League Soccer ৰ আৰ্হিত পুনৰ্গঠনৰ পৰিকল্পনা কৰি আছে।<ref name="TOI Clubs Refuse">{{cite web|title=I-League clubs refuse to accept AIFF diktat|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/i-league/I-League-clubs-refuse-to-accept-AIFF-diktat/articleshow/11982740.cms|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> ২০১১ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত আই পি এল ৰ আৰম্ভণিৰ সমসাময়িক ভাৱে পশ্চিম বংগৰ ইণ্ডিয়ান ফুটবল এচ'চিয়েচনে([[:en:Indian Football Association|Indian Football Association]]) বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰ([[:en:Bengal Premier League Soccer|Bengal Premier League Soccer]])ৰ উদ্বোধন কৰে আৰু প্ৰথম চিজনৰ ২০১২ খেলা হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>{{cite web|title=IFA announces launch of Premier League Soccer|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/IFA-announces-launch-of-Premier-League-Soccer/articleshow/8083290.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref> এই লীগৰ গোটেই ৬টা ফ্ৰেন্সাইজ দল পশ্চিম বংগৰে হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু ২০১২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰখা হয় আৰু শেষত ২০১৩ চনত বিত্তীয় দুৰ্বলতাৰ বাবে ইয়াক বাতিল কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=India’s ambitious Premier League Soccer plan finally axed|url=http://www.goal.com/en-ke/news/4631/soccerex/2013/01/30/3712016/indias-ambitious-premier-league-soccer-plan-finally-axed|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰৰ বিফলতাৰ স্বত্বেও সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে IMG-Relianceৰ আই পি এল আৰ্হিৰে ২০১৪ চনত ফুটবল লীগ আয়োজনৰ প্ৰস্তাৱটো অনুমোদন জনায়।<ref>{{cite web|last1=Mohan|first1=Srinivasan|title=IMG-Reliance to host franchisee based tournament in 2014|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/01/16/3675461/img-reliance-to-host-franchisee-based-tournament-in-2014|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> কিন্তু আই লীগৰ ক্লাবসমূহে এই অনুমোদনক সম্পূৰ্ণৰূপে বিৰোধ কৰিবলৈ ধৰিলে।<ref name="NIE ILeague Refuse">{{cite web|title=Clubs hit out against new I-League format, IMG Reliance tournament|url=http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|website=New Indian Express|accessdate=28 July 2014|archivedate=14 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814172111/http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|deadurl=yes}}</ref> ক্লাবৰ স্বত্বাধিকাৰীসকলে ''Indian Professional Football Clubs Association'' বুলি সংগঠন এটি গঠন কৰি ক্লাব সমূহৰ খেলুৱৈসকলক IMG-Reliance লীগত খেলোৱাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে।<ref name="NIE ILeague Refuse"/> কিন্তু আগষ্ট ২০১৩ ত IMG-Relianceএ প্ৰয়োজনীয় সংখ্যক ভাৰতীয় খেলুৱৈৰ লগত ইতিমধ্যে চুক্তি কৰা বুলি ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|last1=Baber|first1=Mark|title=India's I-League teams fail licensing tests as AIFF and IMG-Reliance forge ahead|url=http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|website=Inside World Football|accessdate=28 July 2014|archivedate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808044603/http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|deadurl=yes}}</ref> অৱশেষত ২০১৩ চনৰ ২১ অক্টোবৰত IMG-Reliance, [[:en:STAR Sports|STAR Sports]] আৰু সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে আনুষ্ঠানিক ভাৱে ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ উন্মোচন কৰে।<ref name=Founded/> লগতে লীগখন ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীৰ পৰা মাৰ্চলৈ চলিব বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref name="ISL Postponed January">{{cite web|title=Indian Super League postponed|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/indian-super-league-postponed/article5283477.ece|website=The Hindu|accessdate=28 July 2014}}</ref>কিন্তু ২৯ অক্টোবৰ ২০১৩ ত লীগখন ছেপ্তেম্বৰ ২০১৪ লৈ বিলম্বিত কৰা হয়।<ref name="ISL Postponed January"/> ২০১৭-১৮ পৰা দুই নতুন দল, জামছেদপুৰ এফ চি আৰু আই-লীগৰ দল বেংগালুৰু এফ চি আই এছ এলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০১৯ চনত এফ চি পুণে চিটি দলক বিলুপ্ত কৰা হয় আৰু এই দলৰ সলনি হায়দৰাবাদ এফ চি নামৰ নতুন দল গঠন হয়। আনহাতে ২০১৯ চনৰ ৩১ আগষ্টত দিল্লী ডাইনাম'জ এফ চি দলৰ গৰাকীয়ে নিজৰ ভেটি দিল্লীৰ পৰা ওড়িশাৰ ভূৱনেশ্বৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰে আৰু দলৰ নাম ওড়িশা এফ চি লৈ সলনি কৰে।<ref name="rebranded">{{cite web |title=Delhi Soccer Private Limited signs MoU with Government of Odisha to facilitate Bhubaneswar move |url=https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |website=indiansuperleague.com |publisher=ISL |accessdate=31 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831204728/https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |archive-date=31 August 2019 |url-status=live }}</ref> ==দলসমূহ== {{location map+ |India |float=center |width=400 |alt=Locations of the ISL Teams |caption=আই. এছ. এল. দলসমূহৰ অৱস্থিতি |places= {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=13.043236 |long=80.183322 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[চেন্নাইয়িন এফ চি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=15.49300 |long=73.81800 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[এফ চি গোৱা]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=18.97500 |long=72.82583 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[মুম্বাই চিটি এফ চি|মুম্বাই চিটি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=17.37|long=78.48|label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[হায়দৰাবাদ এফ চি|হায়দৰাবাদ]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=26.11|long=91.44|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি|নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India ||lat=20.27|long=85.84|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[ওড়িশা এফ চি|ওড়িশা]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=9.97|long=76.28|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি|কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=12.58 |long=77.34 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[বেংগালুৰু এফ চি|বেংগালুৰু]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=22.47 |long=86.12 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[জামছেদপুৰ এফ চি|জামছেদপুৰ]]}}</div>|position=left}} }} {| class="navbox wikitable" style="width:100%; text-align:left" |- ! colspan="7"|আই. এছ. এল. দলসমূহ |- ! দল ! স্থান ! ষ্টেডিয়াম ! মুখ্য প্ৰশিক্ষক |- | [[মোহন বাগান এথলেটিক ক্লাব|এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ESP}} [[জ'ছ ফ্ৰাঞ্ছিক' মলিনা]] |- | [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ENG}} [[ৰবী ফাউলাৰ]] |- | [[ওড়িশা এফ চি]] | [[ভূৱনেশ্বৰ]], [[ওড়িশা]] | [[কলিংগ ষ্টেডিয়াম, ভূৱনেশ্বৰ]] | {{flagicon|Scotland}} [[ষ্টুৱাৰ্ট বেক্সটাৰ]] |- | [[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি]] | [[কোচি]], [[কেৰালা]] | [[জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম (কোচি)]] | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ ক'পেল]] |- | [[মুম্বাই চিটি এফ চি]] | [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | [[মুম্বাই ফুটবল এৰেনা]] | {{flagicon|CRC}} [[আলেকজেণ্ডাৰ গুইমাৰেছ]] |- | [[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি]] | [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] | [[ইন্দিৰা গান্ধী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|POR}} [[নেল' ভিংগাডা]] |- | [[হায়দৰাবাদ এফ চি]] | [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] | জি এম চি বালাযোগী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰকা]] |- | [[চেন্নাইয়িন এফ চি]] | [[চেন্নাই]], [[তামিল নাডু]] | জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ITA}} [[মাৰ্ক' মাটেৰাজ্জি]] |- | [[এফ চি গোৱা]] | [[গোৱা]] | ফাটোৰ্দা ষ্টেডিয়াম, গোৱা | {{flagicon|BRA}} [[জিক']] |- | [[বেংগালুৰু এফ চি]] | [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] | শ্ৰীকান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰ'কা]] |- | [[জামছেদপুৰ এফ চি]] | [[জামছেদপুৰ]], [[ঝাড়খণ্ড]] | জে আৰ ডি টাটা স্পৰ্ট্ছ কমপ্লেক্স | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ কপ্পেল]] |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ]] f6pgsv0q82agd0n866u22gp2z6gvl6s 641539 641538 2026-10-03T10:51:52Z TaDrian58 28293 /* */ 641539 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league | current = [[:en:2026-27 Indian Super League season|2026-27 ISL season]] | name = ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ | logo = ইণ্ডিয়ান চুপাৰ লীগৰ প্ৰতীক.png | pixels = | country = {{flagicon|India}} ভাৰত | other countries = | confed = [[:en:Asian Football Confederation|AFC]] | founded = ২১ অক্টোবৰ, ২০১৩<ref name=Founded>{{cite web|title=RELIANCE, IMG WORLDWIDE AND STAR INDIA, LAUNCH `INDIAN SUPER LEAGUE' FOR FOOTBALL|url=http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|website=IMG|accessdate=21 July 2014|archivedate=13 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313201118/http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|deadurl=yes}}</ref> | relegation = নাই | conferences = | teams = [[#Teams|১৪]] | levels = | domest_cup = [[ছুপাৰ কাপ]]<br/> [[ডুৰাণ্ড কাপ]] | confed_cup = এ এফ চি চেম্পিয়নছ লীগ ২<br/>এ এফ চি চেলেঞ্জ লীগ | champions = [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব]] (প্ৰথম খিতাপ) (২০২৫–২৬) | season = | most_successful_club = এ টি কে (৩টা খিতাপ) | tv = [[ছ'নী স্পোৰ্টছ ১৮]]<br/>[[ছ'নী লিভ]]<br/>[[ইউটিউব]] | website = {{URL|http://www.indiansuperleague.com/}} }} '''ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ''' ({{lang-en|Indian Super League|Indian Super League}}) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ এখন সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী [[ফুটবল]] লীগ। স্পনচ'ৰশ্বিপ সম্বন্ধীয় কাৰণৰ বাবে ইয়াক '''[[:en:JSW MG Motor India|MG]] Indian Super League''' হিচাপেও জনা যায়। সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচন([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) আৰু ফুটবল স্প'ৰ্টছ্ ডেভেলপমেণ্ট লিমিটেড ([[:en:Football Sports Development Limited|Football Sports Development Limited]])ৰ দ্বাৰা আয়োজিত ভাৰতবৰ্ষৰ এই সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ লীগত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ ১৪ টা ফ্ৰেঞ্চাইজি (franchise) দলে ভাগ লয়।<ref name="Bloomberg Sachin">{{cite web | accessdate=21 July 2014 | first1=Rakteem | last1=Katakey | url=http://www.bloomberg.com/news/2014-04-14/tendulkar-buys-soccer-team-as-cricket-mad-india-tests-new-league.html | title=Tendulkar Buys Team as Cricket-Mad India Tests Soccer League | website=Bloomberg}}</ref> এই লীগখন অক্টোবৰৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈ চলে। <ref>{{cite web|last1=Mergulhao|first1=Marcus|title=ISL postponed again, by 3 weeks|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/indian-super-league/top-stories/ISL-postponed-again-by-3-weeks/articleshow/39144547.cms|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref>ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ গঠনৰ পূৰ্বে আই-লীগ ([[:en:I-League|I-League]]) ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ লীগ হিচাপে বিবেচিত আছিল, যি বৰ্তমান ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী লীগ। ফুটবলৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি আৰু ভাৰতীয় ফুটবলৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে এই লীগখন ২০১৩ চনত গঠন কৰা হয়।<ref name=Founded/> টুৱেণ্টি২০ ক্ৰিকেটৰ জনপ্ৰিয় লীগ [[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]([[:en:Indian Premier League|Indian Premier League]]), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:Major League Soccer|মেজৰ লীগ চ'কাৰ]] আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ [[:en:A-League|এ-লীগ]]ৰ আৰ্হিত পৰিচালিত<ref name=MLSstyle>{{cite web|last=Bali|first=Rahul|title=IMG-Reliance keen to start an eight team franchisee competition, I-League likely to follow the MLS|url=http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2012/07/19/3250992/img-reliance-keen-to-start-an-eight-team-franchisee|work=Goal.com|accessdate=20 October 2013}}</ref> ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগে বিশ্বৰ সৰহ সংখ্যক পেছাদাৰী ফুটবল লীগে ব্যৱহাৰ কৰা [[:en:Promotion and relegation|উন্নীতকৰণ আৰু অৱনমন]] ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ নকৰি [[:en:Professional sports league organization#Structure of North American leagues|ফ্ৰেঞ্চাইজি]] ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=MLSstyle/> ==ইতিহাস== [[File:Salt Lake Stadium Indian Super League Opener.jpg|thumb|প্ৰথম ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠান]] ২০১০ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ ([[:en:Reliance Industries|Reliance Industries]]) আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:IMG (company)|International Management Group]]ৰ সৈতে এখন ৭০০ কৌটি টকীয়া ১৫ বছৰীয়া চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।<ref name="IMG Deal 2010">{{cite web|title=AIFF signs 700-crore deal with IMG-RIL|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/AIFF-signs-700-crore-deal-with-IMG-RIL/articleshow/7072492.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> এই চুক্তি খনে IMG-Reliance ক স্পনচ'ৰশ্বিপ, বিজ্ঞাপন, সম্প্ৰচাৰ, ব্যৱসায়, ভিডিঅ', ফ্ৰেন্সাইজিং( franchising) আৰু নতুন ফুটবল লীগ গঠনৰ স্ম্পূৰ্ণ অধিকাৰ দিয়ে। <ref name="IMG Deal 2010"/> ২০১০ চনৰ অক্টোবৰত সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে [[:en:TEN Action|Zee Sports]]ৰ সৈতে কৰা ১০ বছৰীয়া চুক্তি ৫ বছৰ আগতে ভংগ কৰাৰ ঠিক পিছতে এই চুক্তিখন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=AIFF approaches Jindal, Videocon to sponsor I-League|url=http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|website=Top News|accessdate=14 July 2014|archivedate=26 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026065117/http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|deadurl=yes}}</ref> আই-লীগৰ ক্লাব সমূহৰ স্বত্বাধিকাৰীসকল আৰু ফেডাৰেচনৰ মাজত যোগাযোগৰ অভাৱত সংঘাত হোৱাত আই পি এল ৰ আৰ্হিৰ ফুটবল লীগ এখন আয়োজনৰ বিষয়ে প্ৰথম গুজৱ ওলায়। গুজৱটো এইবুলি ওলাইছিল যে IMG-Reliance এ আই-লীগক আই পি এল আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ Major League Soccer ৰ আৰ্হিত পুনৰ্গঠনৰ পৰিকল্পনা কৰি আছে।<ref name="TOI Clubs Refuse">{{cite web|title=I-League clubs refuse to accept AIFF diktat|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/i-league/I-League-clubs-refuse-to-accept-AIFF-diktat/articleshow/11982740.cms|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> ২০১১ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত আই পি এল ৰ আৰম্ভণিৰ সমসাময়িক ভাৱে পশ্চিম বংগৰ ইণ্ডিয়ান ফুটবল এচ'চিয়েচনে([[:en:Indian Football Association|Indian Football Association]]) বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰ([[:en:Bengal Premier League Soccer|Bengal Premier League Soccer]])ৰ উদ্বোধন কৰে আৰু প্ৰথম চিজনৰ ২০১২ খেলা হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>{{cite web|title=IFA announces launch of Premier League Soccer|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/IFA-announces-launch-of-Premier-League-Soccer/articleshow/8083290.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref> এই লীগৰ গোটেই ৬টা ফ্ৰেন্সাইজ দল পশ্চিম বংগৰে হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু ২০১২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰখা হয় আৰু শেষত ২০১৩ চনত বিত্তীয় দুৰ্বলতাৰ বাবে ইয়াক বাতিল কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=India’s ambitious Premier League Soccer plan finally axed|url=http://www.goal.com/en-ke/news/4631/soccerex/2013/01/30/3712016/indias-ambitious-premier-league-soccer-plan-finally-axed|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰৰ বিফলতাৰ স্বত্বেও সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে IMG-Relianceৰ আই পি এল আৰ্হিৰে ২০১৪ চনত ফুটবল লীগ আয়োজনৰ প্ৰস্তাৱটো অনুমোদন জনায়।<ref>{{cite web|last1=Mohan|first1=Srinivasan|title=IMG-Reliance to host franchisee based tournament in 2014|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/01/16/3675461/img-reliance-to-host-franchisee-based-tournament-in-2014|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> কিন্তু আই লীগৰ ক্লাবসমূহে এই অনুমোদনক সম্পূৰ্ণৰূপে বিৰোধ কৰিবলৈ ধৰিলে।<ref name="NIE ILeague Refuse">{{cite web|title=Clubs hit out against new I-League format, IMG Reliance tournament|url=http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|website=New Indian Express|accessdate=28 July 2014|archivedate=14 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814172111/http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|deadurl=yes}}</ref> ক্লাবৰ স্বত্বাধিকাৰীসকলে ''Indian Professional Football Clubs Association'' বুলি সংগঠন এটি গঠন কৰি ক্লাব সমূহৰ খেলুৱৈসকলক IMG-Reliance লীগত খেলোৱাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে।<ref name="NIE ILeague Refuse"/> কিন্তু আগষ্ট ২০১৩ ত IMG-Relianceএ প্ৰয়োজনীয় সংখ্যক ভাৰতীয় খেলুৱৈৰ লগত ইতিমধ্যে চুক্তি কৰা বুলি ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|last1=Baber|first1=Mark|title=India's I-League teams fail licensing tests as AIFF and IMG-Reliance forge ahead|url=http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|website=Inside World Football|accessdate=28 July 2014|archivedate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808044603/http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|deadurl=yes}}</ref> অৱশেষত ২০১৩ চনৰ ২১ অক্টোবৰত IMG-Reliance, [[:en:STAR Sports|STAR Sports]] আৰু সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে আনুষ্ঠানিক ভাৱে ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ উন্মোচন কৰে।<ref name=Founded/> লগতে লীগখন ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীৰ পৰা মাৰ্চলৈ চলিব বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref name="ISL Postponed January">{{cite web|title=Indian Super League postponed|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/indian-super-league-postponed/article5283477.ece|website=The Hindu|accessdate=28 July 2014}}</ref>কিন্তু ২৯ অক্টোবৰ ২০১৩ ত লীগখন ছেপ্তেম্বৰ ২০১৪ লৈ বিলম্বিত কৰা হয়।<ref name="ISL Postponed January"/> ২০১৭-১৮ পৰা দুই নতুন দল, জামছেদপুৰ এফ চি আৰু আই-লীগৰ দল বেংগালুৰু এফ চি আই এছ এলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০১৯ চনত এফ চি পুণে চিটি দলক বিলুপ্ত কৰা হয় আৰু এই দলৰ সলনি হায়দৰাবাদ এফ চি নামৰ নতুন দল গঠন হয়। আনহাতে ২০১৯ চনৰ ৩১ আগষ্টত দিল্লী ডাইনাম'জ এফ চি দলৰ গৰাকীয়ে নিজৰ ভেটি দিল্লীৰ পৰা ওড়িশাৰ ভূৱনেশ্বৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰে আৰু দলৰ নাম ওড়িশা এফ চি লৈ সলনি কৰে।<ref name="rebranded">{{cite web |title=Delhi Soccer Private Limited signs MoU with Government of Odisha to facilitate Bhubaneswar move |url=https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |website=indiansuperleague.com |publisher=ISL |accessdate=31 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831204728/https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |archive-date=31 August 2019 |url-status=live }}</ref> ==দলসমূহ== {{location map+ |India |float=center |width=400 |alt=Locations of the ISL Teams |caption=আই. এছ. এল. দলসমূহৰ অৱস্থিতি |places= {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=13.043236 |long=80.183322 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[চেন্নাইয়িন এফ চি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=15.49300 |long=73.81800 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[এফ চি গোৱা]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=18.97500 |long=72.82583 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[মুম্বাই চিটি এফ চি|মুম্বাই চিটি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=17.37|long=78.48|label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[হায়দৰাবাদ এফ চি|হায়দৰাবাদ]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=26.11|long=91.44|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি|নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India ||lat=20.27|long=85.84|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[ওড়িশা এফ চি|ওড়িশা]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=9.97|long=76.28|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি|কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=12.58 |long=77.34 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[বেংগালুৰু এফ চি|বেংগালুৰু]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=22.47 |long=86.12 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[জামছেদপুৰ এফ চি|জামছেদপুৰ]]}}</div>|position=left}} }} {| class="navbox wikitable" style="width:100%; text-align:left" |- ! colspan="7"|আই. এছ. এল. দলসমূহ |- ! দল ! স্থান ! ষ্টেডিয়াম ! মুখ্য প্ৰশিক্ষক |- | [[মোহন বাগান এথলেটিক ক্লাব|এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ESP}} [[জ'ছ ফ্ৰাঞ্ছিক' মলিনা]] |- | [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ENG}} [[ৰবী ফাউলাৰ]] |- | [[ওড়িশা এফ চি]] | [[ভূৱনেশ্বৰ]], [[ওড়িশা]] | [[কলিংগ ষ্টেডিয়াম, ভূৱনেশ্বৰ]] | {{flagicon|Scotland}} [[ষ্টুৱাৰ্ট বেক্সটাৰ]] |- | [[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি]] | [[কোচি]], [[কেৰালা]] | [[জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম (কোচি)]] | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ ক'পেল]] |- | [[মুম্বাই চিটি এফ চি]] | [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | [[মুম্বাই ফুটবল এৰেনা]] | {{flagicon|CRC}} [[আলেকজেণ্ডাৰ গুইমাৰেছ]] |- | [[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি]] | [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] | [[ইন্দিৰা গান্ধী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|POR}} [[নেল' ভিংগাডা]] |- | [[হায়দৰাবাদ এফ চি]] | [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] | জি এম চি বালাযোগী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰকা]] |- | [[চেন্নাইয়িন এফ চি]] | [[চেন্নাই]], [[তামিল নাডু]] | জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ITA}} [[মাৰ্ক' মাটেৰাজ্জি]] |- | [[এফ চি গোৱা]] | [[গোৱা]] | ফাটোৰ্দা ষ্টেডিয়াম, গোৱা | {{flagicon|BRA}} [[জিক']] |- | [[বেংগালুৰু এফ চি]] | [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] | শ্ৰীকান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰ'কা]] |- | [[জামছেদপুৰ এফ চি]] | [[জামছেদপুৰ]], [[ঝাড়খণ্ড]] | জে আৰ ডি টাটা স্পৰ্ট্ছ কমপ্লেক্স | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ কপ্পেল]] |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ]] 53p9gvc1p3ov8afed0iob8ys76629jg 641540 641539 2026-10-03T10:56:26Z TaDrian58 28293 /* */ 641540 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league | current = [[:en:2026-27 Indian Super League season|2026-27 ISL season]] | name = ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ | logo = ইণ্ডিয়ান চুপাৰ লীগৰ প্ৰতীক.png | pixels = | country = {{flagicon|India}} ভাৰত | other countries = | confed = [[:en:Asian Football Confederation|AFC]] | founded = ২১ অক্টোবৰ, ২০১৩<ref name=Founded>{{cite web|title=RELIANCE, IMG WORLDWIDE AND STAR INDIA, LAUNCH `INDIAN SUPER LEAGUE' FOR FOOTBALL|url=http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|website=IMG|accessdate=21 July 2014|archivedate=13 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313201118/http://img.com/news/news/2013/october/reliance,-img-worldwide-and-star-india,-launch-%60in.aspx|deadurl=yes}}</ref> | relegation = নাই | conferences = | teams = [[#Teams|১৪]] | levels = | domest_cup = [[ছুপাৰ কাপ]]<br/> [[ডুৰাণ্ড কাপ]] | confed_cup = এ এফ চি চেম্পিয়নছ লীগ ২<br/>এ এফ চি চেলেঞ্জ লীগ | champions = [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব]] (প্ৰথম খিতাপ) (২০২৫–২৬) | season = | most_successful_club = এ টি কে (৩টা খিতাপ) | tv = [[ছ'নী স্পোৰ্টছ নেটৱৰ্ক]]<br/>[[ছ'নী লিভ]]<br/>[[ইউটিউব]] | website = {{URL|http://www.indiansuperleague.com/}} }} '''ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ''' ({{lang-en|Indian Super League|Indian Super League}}) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ এখন সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী [[ফুটবল]] লীগ। স্পনচ'ৰশ্বিপ সম্বন্ধীয় কাৰণৰ বাবে ইয়াক '''[[:en:JSW MG Motor India|MG]] Indian Super League''' হিচাপেও জনা যায়। সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচন([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) আৰু ফুটবল স্প'ৰ্টছ্ ডেভেলপমেণ্ট লিমিটেড ([[:en:Football Sports Development Limited|Football Sports Development Limited]])ৰ দ্বাৰা আয়োজিত ভাৰতবৰ্ষৰ এই সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ লীগত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ ১৪ টা ফ্ৰেঞ্চাইজি (franchise) দলে ভাগ লয়।<ref name="Bloomberg Sachin">{{cite web | accessdate=21 July 2014 | first1=Rakteem | last1=Katakey | url=http://www.bloomberg.com/news/2014-04-14/tendulkar-buys-soccer-team-as-cricket-mad-india-tests-new-league.html | title=Tendulkar Buys Team as Cricket-Mad India Tests Soccer League | website=Bloomberg}}</ref> এই লীগখন অক্টোবৰৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈ চলে। <ref>{{cite web|last1=Mergulhao|first1=Marcus|title=ISL postponed again, by 3 weeks|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/indian-super-league/top-stories/ISL-postponed-again-by-3-weeks/articleshow/39144547.cms|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref>ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ গঠনৰ পূৰ্বে আই-লীগ ([[:en:I-League|I-League]]) ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ লীগ হিচাপে বিবেচিত আছিল, যি বৰ্তমান ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী লীগ। ফুটবলৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি আৰু ভাৰতীয় ফুটবলৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে এই লীগখন ২০১৩ চনত গঠন কৰা হয়।<ref name=Founded/> টুৱেণ্টি২০ ক্ৰিকেটৰ জনপ্ৰিয় লীগ [[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]([[:en:Indian Premier League|Indian Premier League]]), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:Major League Soccer|মেজৰ লীগ চ'কাৰ]] আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ [[:en:A-League|এ-লীগ]]ৰ আৰ্হিত পৰিচালিত<ref name=MLSstyle>{{cite web|last=Bali|first=Rahul|title=IMG-Reliance keen to start an eight team franchisee competition, I-League likely to follow the MLS|url=http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2012/07/19/3250992/img-reliance-keen-to-start-an-eight-team-franchisee|work=Goal.com|accessdate=20 October 2013}}</ref> ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগে বিশ্বৰ সৰহ সংখ্যক পেছাদাৰী ফুটবল লীগে ব্যৱহাৰ কৰা [[:en:Promotion and relegation|উন্নীতকৰণ আৰু অৱনমন]] ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ নকৰি [[:en:Professional sports league organization#Structure of North American leagues|ফ্ৰেঞ্চাইজি]] ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=MLSstyle/> ==ইতিহাস== [[File:Salt Lake Stadium Indian Super League Opener.jpg|thumb|প্ৰথম ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠান]] ২০১০ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে([[:en:All India Football Federation|All India Football Federation]]) ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ ([[:en:Reliance Industries|Reliance Industries]]) আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ [[:en:IMG (company)|International Management Group]]ৰ সৈতে এখন ৭০০ কৌটি টকীয়া ১৫ বছৰীয়া চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।<ref name="IMG Deal 2010">{{cite web|title=AIFF signs 700-crore deal with IMG-RIL|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/AIFF-signs-700-crore-deal-with-IMG-RIL/articleshow/7072492.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> এই চুক্তি খনে IMG-Reliance ক স্পনচ'ৰশ্বিপ, বিজ্ঞাপন, সম্প্ৰচাৰ, ব্যৱসায়, ভিডিঅ', ফ্ৰেন্সাইজিং( franchising) আৰু নতুন ফুটবল লীগ গঠনৰ স্ম্পূৰ্ণ অধিকাৰ দিয়ে। <ref name="IMG Deal 2010"/> ২০১০ চনৰ অক্টোবৰত সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে [[:en:TEN Action|Zee Sports]]ৰ সৈতে কৰা ১০ বছৰীয়া চুক্তি ৫ বছৰ আগতে ভংগ কৰাৰ ঠিক পিছতে এই চুক্তিখন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=AIFF approaches Jindal, Videocon to sponsor I-League|url=http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|website=Top News|accessdate=14 July 2014|archivedate=26 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026065117/http://topnews.in/sports/aiff-approaches-jindal-videocon-sponsor-i-league-214114|deadurl=yes}}</ref> আই-লীগৰ ক্লাব সমূহৰ স্বত্বাধিকাৰীসকল আৰু ফেডাৰেচনৰ মাজত যোগাযোগৰ অভাৱত সংঘাত হোৱাত আই পি এল ৰ আৰ্হিৰ ফুটবল লীগ এখন আয়োজনৰ বিষয়ে প্ৰথম গুজৱ ওলায়। গুজৱটো এইবুলি ওলাইছিল যে IMG-Reliance এ আই-লীগক আই পি এল আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ Major League Soccer ৰ আৰ্হিত পুনৰ্গঠনৰ পৰিকল্পনা কৰি আছে।<ref name="TOI Clubs Refuse">{{cite web|title=I-League clubs refuse to accept AIFF diktat|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/i-league/I-League-clubs-refuse-to-accept-AIFF-diktat/articleshow/11982740.cms|website=Times of India|accessdate=14 July 2014}}</ref> ২০১১ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত আই পি এল ৰ আৰম্ভণিৰ সমসাময়িক ভাৱে পশ্চিম বংগৰ ইণ্ডিয়ান ফুটবল এচ'চিয়েচনে([[:en:Indian Football Association|Indian Football Association]]) বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰ([[:en:Bengal Premier League Soccer|Bengal Premier League Soccer]])ৰ উদ্বোধন কৰে আৰু প্ৰথম চিজনৰ ২০১২ খেলা হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>{{cite web|title=IFA announces launch of Premier League Soccer|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/IFA-announces-launch-of-Premier-League-Soccer/articleshow/8083290.cms?referral=PM|website=Times of India|accessdate=28 July 2014}}</ref> এই লীগৰ গোটেই ৬টা ফ্ৰেন্সাইজ দল পশ্চিম বংগৰে হ'ব বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু ২০১২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰখা হয় আৰু শেষত ২০১৩ চনত বিত্তীয় দুৰ্বলতাৰ বাবে ইয়াক বাতিল কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=India’s ambitious Premier League Soccer plan finally axed|url=http://www.goal.com/en-ke/news/4631/soccerex/2013/01/30/3712016/indias-ambitious-premier-league-soccer-plan-finally-axed|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> বেংগল প্ৰিমিয়াৰ লীগ চ'কাৰৰ বিফলতাৰ স্বত্বেও সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে IMG-Relianceৰ আই পি এল আৰ্হিৰে ২০১৪ চনত ফুটবল লীগ আয়োজনৰ প্ৰস্তাৱটো অনুমোদন জনায়।<ref>{{cite web|last1=Mohan|first1=Srinivasan|title=IMG-Reliance to host franchisee based tournament in 2014|url=http://www.goal.com/en-india/news/1064/i-league/2013/01/16/3675461/img-reliance-to-host-franchisee-based-tournament-in-2014|website=Goal.com|accessdate=28 July 2014}}</ref> কিন্তু আই লীগৰ ক্লাবসমূহে এই অনুমোদনক সম্পূৰ্ণৰূপে বিৰোধ কৰিবলৈ ধৰিলে।<ref name="NIE ILeague Refuse">{{cite web|title=Clubs hit out against new I-League format, IMG Reliance tournament|url=http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|website=New Indian Express|accessdate=28 July 2014|archivedate=14 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814172111/http://www.newindianexpress.com/sport/Clubs-hit-out-against-new-I-League-format-IMG-Reliance-tournament/2013/06/06/article1621581.ece|deadurl=yes}}</ref> ক্লাবৰ স্বত্বাধিকাৰীসকলে ''Indian Professional Football Clubs Association'' বুলি সংগঠন এটি গঠন কৰি ক্লাব সমূহৰ খেলুৱৈসকলক IMG-Reliance লীগত খেলোৱাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে।<ref name="NIE ILeague Refuse"/> কিন্তু আগষ্ট ২০১৩ ত IMG-Relianceএ প্ৰয়োজনীয় সংখ্যক ভাৰতীয় খেলুৱৈৰ লগত ইতিমধ্যে চুক্তি কৰা বুলি ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|last1=Baber|first1=Mark|title=India's I-League teams fail licensing tests as AIFF and IMG-Reliance forge ahead|url=http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|website=Inside World Football|accessdate=28 July 2014|archivedate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808044603/http://www.insideworldfootball.com/world-football/asia/13093-india-s-i-league-fail-licensing-tests-as-aiff-and-img-reliance-forge-ahead|deadurl=yes}}</ref> অৱশেষত ২০১৩ চনৰ ২১ অক্টোবৰত IMG-Reliance, [[:en:STAR Sports|STAR Sports]] আৰু সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচনে আনুষ্ঠানিক ভাৱে ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ উন্মোচন কৰে।<ref name=Founded/> লগতে লীগখন ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীৰ পৰা মাৰ্চলৈ চলিব বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref name="ISL Postponed January">{{cite web|title=Indian Super League postponed|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/indian-super-league-postponed/article5283477.ece|website=The Hindu|accessdate=28 July 2014}}</ref>কিন্তু ২৯ অক্টোবৰ ২০১৩ ত লীগখন ছেপ্তেম্বৰ ২০১৪ লৈ বিলম্বিত কৰা হয়।<ref name="ISL Postponed January"/> ২০১৭-১৮ পৰা দুই নতুন দল, জামছেদপুৰ এফ চি আৰু আই-লীগৰ দল বেংগালুৰু এফ চি আই এছ এলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০১৯ চনত এফ চি পুণে চিটি দলক বিলুপ্ত কৰা হয় আৰু এই দলৰ সলনি হায়দৰাবাদ এফ চি নামৰ নতুন দল গঠন হয়। আনহাতে ২০১৯ চনৰ ৩১ আগষ্টত দিল্লী ডাইনাম'জ এফ চি দলৰ গৰাকীয়ে নিজৰ ভেটি দিল্লীৰ পৰা ওড়িশাৰ ভূৱনেশ্বৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰে আৰু দলৰ নাম ওড়িশা এফ চি লৈ সলনি কৰে।<ref name="rebranded">{{cite web |title=Delhi Soccer Private Limited signs MoU with Government of Odisha to facilitate Bhubaneswar move |url=https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |website=indiansuperleague.com |publisher=ISL |accessdate=31 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831204728/https://www.indiansuperleague.com/press-releases/delhi-soccer-private-limited-signs-mou-with-government-of-odisha-to-facilitate-Bhubaneswar-move |archive-date=31 August 2019 |url-status=live }}</ref> ==দলসমূহ== {{location map+ |India |float=center |width=400 |alt=Locations of the ISL Teams |caption=আই. এছ. এল. দলসমূহৰ অৱস্থিতি |places= {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=22.56972 |long=88.36972 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল]]}}</div>|position=bottom}} {{location map~ |India |lat=13.043236 |long=80.183322 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[চেন্নাইয়িন এফ চি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=15.49300 |long=73.81800 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[এফ চি গোৱা]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=18.97500 |long=72.82583 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[মুম্বাই চিটি এফ চি|মুম্বাই চিটি]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=17.37|long=78.48|label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[হায়দৰাবাদ এফ চি|হায়দৰাবাদ]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=26.11|long=91.44|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি|নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India ||lat=20.27|long=85.84|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[ওড়িশা এফ চি|ওড়িশা]]}}</div>|position=right}} {{location map~ |India |lat=9.97|long=76.28|label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি|কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=12.58 |long=77.34 |label= <div style="font-size:60%;position:relative;top:4px;">{{nobreak|[[বেংগালুৰু এফ চি|বেংগালুৰু]]}}</div>|position=left}} {{location map~ |India |lat=22.47 |long=86.12 |label= <div style="font-size:60%;">{{nobreak|[[জামছেদপুৰ এফ চি|জামছেদপুৰ]]}}</div>|position=left}} }} {| class="navbox wikitable" style="width:100%; text-align:left" |- ! colspan="7"|আই. এছ. এল. দলসমূহ |- ! দল ! স্থান ! ষ্টেডিয়াম ! মুখ্য প্ৰশিক্ষক |- | [[মোহন বাগান এথলেটিক ক্লাব|এ টি কে মোহন বাগান এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ESP}} [[জ'ছ ফ্ৰাঞ্ছিক' মলিনা]] |- | [[ইষ্ট বেংগল ফুটবল ক্লাব|ইষ্ট বেংগল এফ চি]] | [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবঙ্গ]] | [[চল্ট লেক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|ENG}} [[ৰবী ফাউলাৰ]] |- | [[ওড়িশা এফ চি]] | [[ভূৱনেশ্বৰ]], [[ওড়িশা]] | [[কলিংগ ষ্টেডিয়াম, ভূৱনেশ্বৰ]] | {{flagicon|Scotland}} [[ষ্টুৱাৰ্ট বেক্সটাৰ]] |- | [[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ এফ চি]] | [[কোচি]], [[কেৰালা]] | [[জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম (কোচি)]] | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ ক'পেল]] |- | [[মুম্বাই চিটি এফ চি]] | [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | [[মুম্বাই ফুটবল এৰেনা]] | {{flagicon|CRC}} [[আলেকজেণ্ডাৰ গুইমাৰেছ]] |- | [[নৰ্থ ইষ্ট ইউনাইটেড এফ চি]] | [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] | [[ইন্দিৰা গান্ধী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম]] | {{flagicon|POR}} [[নেল' ভিংগাডা]] |- | [[হায়দৰাবাদ এফ চি]] | [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]] | জি এম চি বালাযোগী এথলেটিক ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰকা]] |- | [[চেন্নাইয়িন এফ চি]] | [[চেন্নাই]], [[তামিল নাডু]] | জৱাহৰলাল নেহৰু ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ITA}} [[মাৰ্ক' মাটেৰাজ্জি]] |- | [[এফ চি গোৱা]] | [[গোৱা]] | ফাটোৰ্দা ষ্টেডিয়াম, গোৱা | {{flagicon|BRA}} [[জিক']] |- | [[বেংগালুৰু এফ চি]] | [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]] | শ্ৰীকান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম | {{flagicon|ESP}} [[এলবাৰ্ট ৰ'কা]] |- | [[জামছেদপুৰ এফ চি]] | [[জামছেদপুৰ]], [[ঝাড়খণ্ড]] | জে আৰ ডি টাটা স্পৰ্ট্ছ কমপ্লেক্স | {{flagicon|ENG}} [[ষ্টিভ কপ্পেল]] |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ]] rd19eln1u3ibhfmmlay4cleh5azbsco 2 43099 641465 641171 2026-10-03T04:09:12Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641465 wikitext text/x-wiki <!-- begin date code --> <div style="border:0px solid #ccc; background: none; text-align: center; padding:3px; float:right; font-size: smaller; font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 1.144; "> <div style="width:50"><br></div> <div style="width:50">{{CURRENTDAYNAME}}</div> <div style="font-size: x-large; width: 50; ">{{CURRENTDAY}}</div> <div style="width: 50; "> {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div class="plainlinks" style="background: #aaaa; color: #000; "><font color="#000000">{{CURRENTTIME}}</font> UTC</div> </div> <!-- end date code --> <div id="EnWpMpBook" style="padding:1em 0 0; background-repeat:no-repeat; background-position:0% 0%; text-align:center; "> <div style="font-size:150%; ">{{font color | green |'''''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ'''''}}</div> <center><div style="font-size:150%; ">{{Blue|'''''সদস্য পৃষ্ঠালৈ'''''}}</div></center> <center><div style="font-size:150%; ">{{Red|'''''স্বাগতম'''''}}</div></center> {{Infobox user |name= '''''[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]''''' </br> [[সদস্য:Human Anubhav|হিউমেন অনুভৱ]] |image = Assamese couple in traditional dress (cropped).jpg|thumb |birthdate= {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} |birthplace= [[হৰলটাৰী]], [[সাপটগ্ৰাম]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |location= [[বঙাইগাঁও]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |nationality = {{flagicon|IND}} [[ভাৰতীয়]] | spouse = [[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]] | children = [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]] |occupation= |nick_name = |language= |university= <!-- CONTACT INFO --------------> | email = kallolkandarpajit@gmail.com }} *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit_Kallol/0/noredirects/live মোৰ '''অসমীয়া''' প্ৰবন্ধ] (২৭৩০+[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Human_Anubhav ২১০]=২৯৪০) * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/পৰীক্ষাগাৰ|মোৰ '''পৰীক্ষাগাৰ''']] *[https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(ৱিকি কমন্স)'' *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:চিত্ৰ-তালিকা/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' * [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/User:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''অন্যান্য ভাষাৰ একাউণ্টসমূহ'''] *[https://as.wikipedia.org/wiki/সদস্য:Human_Anubhav মোৰ দ্বিতীয় একাউণ্ট] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:CentralAuth/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''গোলকীয় একাউণ্ট'''ৰ তথ্য] * [https://as.wikiquote.org/wiki/সদস্য:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''ৱিকিউদ্ধৃতি''' একাউণ্ট] * [https://drive.google.com/drive/folders/1C1e8K-xoVcdCZ9IVoVapB6vZQZ0HiAkM মোৰ কবিতা, প্ৰবন্ধ, গল্প, অনুবাদ আদি] *[https://archive.org/details/@kandarpajit ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভত মোৰ পিডিএফ ফাইলসমূহ] * [https://youtube.com/@KKsVlogSapatgram মোৰ '''ইউটিউব চেনেল'''] * [https://www.facebook.com/kandarpajit মোৰ '''ফেচবুক একাউণ্ট'''] {{div col|2}} * [https://kandarpajit.blogspot.com/?m=0 মোৰ '''ব্লগ'''] * [https://www.kkallol.xtgem.com মোৰ '''ৱেবছাইট'''] {{div col end}} *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া কৰ্মশালা, ২০২৫|“ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫” — কৰ্মশালা]] ---- ==মই পোৱা পদক, পুৰস্কাৰ== [[File:Barnstar mex gold.png|100px]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২১|মে' ২০২১]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৬|জানুৱাৰী ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৬|মাৰ্চ ২০২৬]] [[File:Wiki expansion 200+ barnstar.png|100px]] * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] [[File:Wiki expansion 400+ barnstar.png|100px]] * চাৰি শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ ২০২৫]] [[File:Wiki expansion 700+ barnstar.png|100px]] * সাত শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] [[চিত্ৰ:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]] * দুই সহস্ৰাধিক প্ৰবন্ধৰ তাৰকা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৬|এপ্ৰিল ২০২৬]] [[File:Tireless Contributor Barnstar.gif|100px]] * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: **৫ নৱেম্বৰ, ২০১৪ **[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে' ২০২৫]] [[File:Assamese Wikiquote Barnstar.png|100px]] * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে’ ২০২৬]] [[File:WikiProject Barnstar Hires.png|100px]] * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৪ দ্বিতীয় স্থান] (২০২৪) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫ প্ৰথম স্থান] (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই ২০২৫]]) [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|100px]] * নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫ দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ]‌ (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Global Consolation Top 10 winners] **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ প্ৰথম স্থান]‌ (২০২৬) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners (প্ৰথম স্থান)] [[File:Cleanup Barnstar a.png|thumb]] * চিকুণ কৰ্মী পদক: [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্টেম্বৰ-২০২৫ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Assamese Banner.svg|200px]] </br> *''[[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালী-বাংলা_আন্তঃৱিকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/anbwikiedit25 চতুৰ্থ স্থান] ''([[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]])'' [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> *''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/as-ne-bn-2025 প্ৰথম স্থান] ''([[বাংলা ৱিকিপিডিয়া|বাংলা উইকিপিডিয়া]])'' [[File:Wikipedia Asian Month Certificate 2024.jpg|thumb|• [[:en:Wikipedia:Asian_Month|Wikipedia Asian Month]] Certificate]] [[চিত্ৰ:BlackHeraldicHorse.svg|100px]] * এডিটাথনৰ তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ ২০২৫]] [[চিত্ৰ:বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান ২০২৫.jpg|thumb]]<br/> [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px]] *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]], [https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 দ্বিতীয় স্থান] * [[File:Wikipedia Asian Month, Assamese Wikipedia, 2nd place certificate.jpg|thumb|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫‌, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ প্ৰতিযোগিতাত দ্বিতীয় স্থান হিচাপে লাভ কৰা চাৰ্টিফিকেট]] * [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|thumb|Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar]] ---- ==ৱিকিমিডিয়াৰ পৰা পোৱা উপহাৰ== [[File:Prizes and gift items (t-shirt and pen) Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025)- Kandarpajit Kallol.jpg|thumb|• ''টি-চাৰ্ট আৰু কলম ([[২৬ জুন]], [[২০২৫]])'']] [[File:Prizes and gift items of Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025).png|thumb|• দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ, [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]], ''[[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card (₹ 4000/-) ([[৩০ জুন]], [[২০২৫]])'']] * ''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ] Gift Card,<br/> 70 USD (₹ 6025/-) ([[১৭ জুলাই]], [[২০২৫]])'' [[File:Gift from Wikipedia Asian Month 2025.jpg|thumb|• [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ত অংশগ্ৰহণ কৰি দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ হিচাপে লাভ কৰা উপহাৰ। <br/>''([[৮ জানুৱাৰী]], [[২০২৬]])'']] * [https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] <br/> পঞ্চম পুৰস্কাৰ, ৫০০ টকা ''([[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card)'' [[File:Wikipedia Asian Month 2nd face.jpg|thumb|[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|• ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়,<br/> ২০২৬]]-ৰ পুৰস্কাৰ।]] [[File:TTT Bag Hyderabad 2026.jpg|thumb|[[File:TTT OKI 2026.jpg|thumb]] • [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 TTT]-ত পোৱা উপহাৰ]] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]‌<br/> প্ৰথম স্থান — ''[[ফ্লিপকাৰ্ট|Flipkart]] Gift Card<br/> 55 USD (₹ 5258/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬] আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ প্ৰথম পুৰস্কাৰ হিচাপে ''[[:en:Tanishq|Tanishq]] Gift Card<br/> 300 USD (₹ 28,674/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' [[File:Recived laptop from Hardware donation program.jpg|thumb|• [https://meta.wikimedia.org/wiki/Hardware_donation_program Hardware donation program]ৰ তৰফৰ পৰা পোৱা লেপটপ ([[১১ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])]] ---- ==ভ্ৰমণ/সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ== *[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 IIT Hyderabad] (৯–১২ জুলাই, ২০২৬) ---- ==মনৰ কথা== *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[জুলাই]], [[২০২৫]])'' *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্তেম্বৰ-২০২৬/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])'' ---- [[শ্ৰেণী:User as]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]] 3ythdlqvbmp6wlohrdhslj9dru1c9pf 641488 641465 2026-10-03T05:27:57Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641488 wikitext text/x-wiki <!-- begin date code --> <div style="border:0px solid #ccc; background: none; text-align: center; padding:3px; float:right; font-size: smaller; font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 1.144; "> <div style="width:50"><br></div> <div style="width:50">{{CURRENTDAYNAME}}</div> <div style="font-size: x-large; width: 50; ">{{CURRENTDAY}}</div> <div style="width: 50; "> {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div class="plainlinks" style="background: #aaaa; color: #000; "><font color="#000000">{{CURRENTTIME}}</font> UTC</div> </div> <!-- end date code --> <div id="EnWpMpBook" style="padding:1em 0 0; background-repeat:no-repeat; background-position:0% 0%; text-align:center; "> <div style="font-size:150%; ">{{font color | green |'''''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ'''''}}</div> <center><div style="font-size:150%; ">{{Blue|'''''সদস্য পৃষ্ঠালৈ'''''}}</div></center> <center><div style="font-size:150%; ">{{Red|'''''স্বাগতম'''''}}</div></center> {{Infobox user |name= '''''[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]''''' </br> [[সদস্য:Human Anubhav|হিউমেন অনুভৱ]] |image = Assamese couple in traditional dress (cropped).jpg|thumb |birthdate= {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} |birthplace= [[হৰলটাৰী]], [[সাপটগ্ৰাম]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |location= [[বঙাইগাঁও]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |nationality = {{flagicon|IND}} [[ভাৰতীয়]] | spouse = [[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]] | children = [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]] |occupation= |nick_name = |language= |university= <!-- CONTACT INFO --------------> | email = kallolkandarpajit@gmail.com }} *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit_Kallol/0/noredirects/live মোৰ '''অসমীয়া''' প্ৰবন্ধ] (২৭৩০+[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Human_Anubhav ২১১]=২৯৪১) * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/পৰীক্ষাগাৰ|মোৰ '''পৰীক্ষাগাৰ''']] *[https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(ৱিকি কমন্স)'' *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:চিত্ৰ-তালিকা/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''চিত্ৰ ভঁৰাল'''] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' * [https://meta.m.wikimedia.org/wiki/User:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''অন্যান্য ভাষাৰ একাউণ্টসমূহ'''] *[https://as.wikipedia.org/wiki/সদস্য:Human_Anubhav মোৰ দ্বিতীয় একাউণ্ট] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:CentralAuth/Kandarpajit_Kallol মোৰ '''গোলকীয় একাউণ্ট'''ৰ তথ্য] * [https://as.wikiquote.org/wiki/সদস্য:Kandarpajit_Kallol মোৰ '''ৱিকিউদ্ধৃতি''' একাউণ্ট] * [https://drive.google.com/drive/folders/1C1e8K-xoVcdCZ9IVoVapB6vZQZ0HiAkM মোৰ কবিতা, প্ৰবন্ধ, গল্প, অনুবাদ আদি] *[https://archive.org/details/@kandarpajit ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভত মোৰ পিডিএফ ফাইলসমূহ] * [https://youtube.com/@KKsVlogSapatgram মোৰ '''ইউটিউব চেনেল'''] * [https://www.facebook.com/kandarpajit মোৰ '''ফেচবুক একাউণ্ট'''] {{div col|2}} * [https://kandarpajit.blogspot.com/?m=0 মোৰ '''ব্লগ'''] * [https://www.kkallol.xtgem.com মোৰ '''ৱেবছাইট'''] {{div col end}} *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া কৰ্মশালা, ২০২৫|“ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫” — কৰ্মশালা]] ---- ==মই পোৱা পদক, পুৰস্কাৰ== [[File:Barnstar mex gold.png|100px]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২১|মে' ২০২১]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৬|জানুৱাৰী ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৬|মাৰ্চ ২০২৬]] [[File:Wiki expansion 200+ barnstar.png|100px]] * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ ২০২৪]] [[File:Wiki expansion 400+ barnstar.png|100px]] * চাৰি শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ ২০২৫]] [[File:Wiki expansion 700+ barnstar.png|100px]] * সাত শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৫|এপ্ৰিল ২০২৫]] [[চিত্ৰ:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]] * দুই সহস্ৰাধিক প্ৰবন্ধৰ তাৰকা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/এপ্ৰিল-২০২৬|এপ্ৰিল ২০২৬]] [[File:Tireless Contributor Barnstar.gif|100px]] * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: **৫ নৱেম্বৰ, ২০১৪ **[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে' ২০২৫]] [[File:Assamese Wikiquote Barnstar.png|100px]] * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে’ ২০২৬]] [[File:WikiProject Barnstar Hires.png|100px]] * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৪ দ্বিতীয় স্থান] (২০২৪) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া_ৱিকিপিডিয়া_পোখালি_বিস্তাৰ_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫ প্ৰথম স্থান] (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই ২০২৫]]) [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|100px]] * নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা পদক: **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫ দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ]‌ (২০২৫) ([[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন ২০২৫]]) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Global Consolation Top 10 winners] **[https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ প্ৰথম স্থান]‌ (২০২৬) <br/> ***আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners (প্ৰথম স্থান)] [[File:Cleanup Barnstar a.png|thumb]] * চিকুণ কৰ্মী পদক: [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্টেম্বৰ-২০২৫ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Assamese Banner.svg|200px]] </br> *''[[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালী-বাংলা_আন্তঃৱিকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/anbwikiedit25 চতুৰ্থ স্থান] ''([[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]])'' [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> *''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' **[https://fountain.toolforge.org/editathons/as-ne-bn-2025 প্ৰথম স্থান] ''([[বাংলা ৱিকিপিডিয়া|বাংলা উইকিপিডিয়া]])'' [[File:Wikipedia Asian Month Certificate 2024.jpg|thumb|• [[:en:Wikipedia:Asian_Month|Wikipedia Asian Month]] Certificate]] [[চিত্ৰ:BlackHeraldicHorse.svg|100px]] * এডিটাথনৰ তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ ২০২৫]] [[চিত্ৰ:বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান ২০২৫.jpg|thumb]]<br/> [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px]] *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]], [https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 দ্বিতীয় স্থান] * [[File:Wikipedia Asian Month, Assamese Wikipedia, 2nd place certificate.jpg|thumb|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫‌, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ প্ৰতিযোগিতাত দ্বিতীয় স্থান হিচাপে লাভ কৰা চাৰ্টিফিকেট]] * [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|thumb|Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar]] ---- ==ৱিকিমিডিয়াৰ পৰা পোৱা উপহাৰ== [[File:Prizes and gift items (t-shirt and pen) Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025)- Kandarpajit Kallol.jpg|thumb|• ''টি-চাৰ্ট আৰু কলম ([[২৬ জুন]], [[২০২৫]])'']] [[File:Prizes and gift items of Wiki Loves Folklore-Seven Sisters (2025).png|thumb|• দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ, [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]], ''[[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card (₹ 4000/-) ([[৩০ জুন]], [[২০২৫]])'']] * ''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ] Gift Card,<br/> 70 USD (₹ 6025/-) ([[১৭ জুলাই]], [[২০২৫]])'' [[File:Gift from Wikipedia Asian Month 2025.jpg|thumb|• [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ত অংশগ্ৰহণ কৰি দ্বিতীয় পুৰস্কাৰ হিচাপে লাভ কৰা উপহাৰ। <br/>''([[৮ জানুৱাৰী]], [[২০২৬]])'']] * [https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] <br/> পঞ্চম পুৰস্কাৰ, ৫০০ টকা ''([[এমাজন (কোম্পানী)|Amazon]] Gift Card)'' [[File:Wikipedia Asian Month 2nd face.jpg|thumb|[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|• ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়,<br/> ২০২৬]]-ৰ পুৰস্কাৰ।]] [[File:TTT Bag Hyderabad 2026.jpg|thumb|[[File:TTT OKI 2026.jpg|thumb]] • [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 TTT]-ত পোৱা উপহাৰ]] * [https://as.m.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]‌<br/> প্ৰথম স্থান — ''[[ফ্লিপকাৰ্ট|Flipkart]] Gift Card<br/> 55 USD (₹ 5258/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' *[https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026/Results Global Top Winners নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬] আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ প্ৰথম পুৰস্কাৰ হিচাপে ''[[:en:Tanishq|Tanishq]] Gift Card<br/> 300 USD (₹ 28,674/-) ([[১৯ আগষ্ট]], [[২০২৬]])'' [[File:Recived laptop from Hardware donation program.jpg|thumb|• [https://meta.wikimedia.org/wiki/Hardware_donation_program Hardware donation program]ৰ তৰফৰ পৰা পোৱা লেপটপ ([[১১ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])]] ---- ==ভ্ৰমণ/সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ== *[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Train_the_Trainer_Program/2026 IIT Hyderabad] (৯–১২ জুলাই, ২০২৬) ---- ==মনৰ কথা== *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[জুলাই]], [[২০২৫]])'' *[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ছেপ্তেম্বৰ-২০২৬/ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা|'''ৱিকিমিডিয়ানৰ মনৰ কথা''']] ''([[ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৬]])'' ---- [[শ্ৰেণী:User as]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]] 4xyf3comrfhxun4yhe6j496s8ebuitd 0 46182 641520 536008 2026-10-03T08:27:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641520 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name =শান্তনু তামূলী | image =শান্তনু তামূলী.jpg | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = প্ৰমোদ চন্দ্ৰ তামূলী | Parents_name = ডিম্বেশ্বৰ তামুলী, ডালিমী তামুলী | birth_date = {{Birth date and age|1948|3|1|df=yes}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], বেঙেনাখোৱা, [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = [[ভূতত্ত্ব]] বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ | alma_mater = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | period = | genre = | subject = বিজ্ঞান সাহিত্য | movement = | notableworks = | spouse = [[কিৰণময়ী তামুলী]] | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''শান্তনু তামূলী''' ({{Lang-en|Santanoo Tamuly}}; জন্ম: ১৯৪৮-), ''মৌচাক মামা'' নামে পৰিচিত [[অসম]]ৰ এগৰাকী বিজ্ঞান লেখক, শিশু সাহিত্যিক আৰু আলোচনী সম্পাদক। তেওঁ [[মৌচাক (আলোচনী)|মৌচাক]] আৰু [[নতুন আৱিষ্কাৰ]] নামৰ দুখন শিশু আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু বৰ্তমানলৈ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম প্ৰমোদ চন্দ্ৰ তামূলী। শান্তনু তামূলী তেওঁৰ ছদ্মনাম। তেওঁ অসমীয়া শিশু সাহিত্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১২ বৰ্ষৰ [[অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল#বাল সাহিত্য পুৰস্কাৰ|সাহিত্য অকাডেমিৰ বাল সাহিত্য পুৰস্কাৰ]] লাভ কৰে। ==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়== শান্তনু তামূলীৰ জন্ম হয় ১৯৪৮ চনৰ ১ মাৰ্চ<ref name="শা">{{cite web | url=https://www.anyayug.com/p/kalapabigyan-article-february-2022.html | title=কল্প বিজ্ঞান সাহিত্যলৈ শান্তনু তামূলীৰ অৱদান........ | accessdate=2 July 2025}}</ref> তাৰিখে [[গোলাঘাট]] নগৰৰ কাষৰ বেঙেনাখোৱা অঞ্চলত। দেউতাকৰ নাম ডিম্বেশ্বৰ তামূলী আৰু মাতৃৰ নাম ডালিমী তামূলী।<ref name="ৰাজখোৱা">{{cite book | title=অসমীয়া বিজ্ঞান সাহিত্য | publisher=অসম বিজ্ঞান সন্থা | author=ৰাজখোৱা, অৰবিন্দ (সম্পা) | year=২০১৮ | pages=২২৬}}</ref> তেওঁৰ দেউতাকৰ চাকৰিসূত্ৰে বেঙেনাখোৱাৰ পৰা বৰকাঠনি চাহ বাগিচালৈ পৰিয়ালবৰ্গৰ সৈতে উঠি আহে। তেখেতৰ বাল্যকালটো বৰকাঠনি চাহবাগিচা আৰু কোৱাৰ্টাৰত পাৰ হৈছিল। ==শিক্ষা জীৱন== বৰকাঠনি চাহবাগিচাত থকা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়খনতে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষাৰ শুভাৰম্ভ ঘটে। সেই বিদ্যালয়খনৰ পৰা তৃতীয় শ্ৰেণী উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেখেতে ১৯৫৭ চনত ঢেকীয়াল চৰকাৰী সাহায্যপ্ৰাপ্ত হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰে আৰু সেই স্কুলখনৰ পৰাই দশম শ্ৰেণী উত্তীৰ্ণ হয়।<ref name="ৰাজখোৱা"/> তেওঁ বিজ্ঞান শাখাত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ডিষ্টিংচনসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল ১৯৬৮ চনত। তাৰপিছত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ভূ-তত্ত্ব বিষয়ত এম. এছ. ছি. (M. Sc.) প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয় ১৯৭০ চনত। ২০০০ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰিচাৰ্ছ এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট মেনেজমেণ্ট (R&D Management) বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ২০০৪ চনত Journalism & Mass Communication বিষয়ত PGT J.M.C ডিগ্ৰী লাভ কৰে।{{cn}} ==কৰ্মজীৱন== শান্তনু তামূলীয়ে ১৯৭৫ চনত Regional Research Laboratory, Jorhat, CSIRত Senior Scientist Asst. পদত যোগদান কৰে। ২০০৮ চনত সেই চাকৰিৰ পৰা Scientist 'G' হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ শিশু সাহিত্যৰ উন্নতিৰ হকে যথেষ্ট কাম কৰি আহিছে। দুখন শিশু আলোচনী ক্ৰমে [[মৌচাক]] আৰু [[নতুন আৱিষ্কাৰ]]ৰ সম্পাদনা কৰি আছে। সাহিত্য জগতত তেওঁ “মৌচাক মামা’’ নামে জনাজাত।<ref name="শা"/> তদুপৰি [[হেৰিটেজ আছাম]] নামৰ এটা স্বেচ্ছাসেৱী অনুষ্ঠানৰ সৈতে 'অসম গ্ৰন্থ মহোৎসৱ' নামেৰে যোৰহাট জিলাত দুবছৰৰ মূৰে মূৰে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ গ্ৰন্থ মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰে। তদুপৰি অসমৰ ১০০খন চাহবাগিচাৰ শিশুসকলৰ ’লেংগুৱেজ স্কিল ডেভেলপমেণ্ট’ৰ বাবে [[ইউনিচেফ]] (UNICEF) নামৰ সংস্থাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত বিশেষকৈ চাহবাগিচাৰ শিশুসকলৰ ভাষাৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ২০০৯ চনৰ পৰা আত্মনিয়োগ কৰি আহিছে।{{cn}} ==সাহিত্যিক অৱদান== তেওঁ বহুকেইখন আলোচনীৰ সম্পাদকৰ কাম কৰিছিল যদিও বৰ্তমান [[মৌচাক (আলোচনী)|মৌচাক]] আৰু [[নতুন আৱিষ্কাৰ]]ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্বত থাকি শিশু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধিশালী কৰি তুলিছে। মৌচাক আলোচনীখন তেওঁ ৩৪ বছৰ ধৰি সম্পাদনা কৰি আছে<ref name="ফটা">{{cite web | url=http://fotadhol.com/%E0%A6%86%E0%A6%B6%E0%A7%80%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A7%B1%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%80%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%9A/ | title=আশীৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া আলোচনী : এক অসম্পূৰ্ণ আলোচনা | publisher=ফটাঢোল | date=1 June 2018 | accessdate=14 June 2019 | author=বৰুৱা, শান্তনু কৌশিক | archivedate=4 January 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190104041006/http://fotadhol.com/%e0%a6%86%e0%a6%b6%e0%a7%80%e0%a7%b0-%e0%a6%aa%e0%a7%b0%e0%a7%b1%e0%a7%b0%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a7%80-%e0%a6%85%e0%a6%b8%e0%a6%ae%e0%a7%80%e0%a7%9f%e0%a6%be-%e0%a6%86%e0%a6%b2%e0%a7%8b%e0%a6%9a/ | deadurl=yes }}</ref> আৰু তেখেতৰ সম্পাদনাতেই আলোচনীখনে অসমীয়া শিশু সাহিত্যৰ ধাৰাটোত এটা নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। {{citation needed}} নতুন আৱিষ্কাৰ আলোচনীখনো তেওঁ বিগত ৩০ বছৰ ধৰি সম্পাদনা কৰি আহিছে। এই দুখন আলোচনীৰ উপৰিও পূৰ্বতে সম্পাদনা কৰা আন কেইখনমান আলোচনী হৈছে 'ত্ৰিশূল', 'ভূমিকা' ইত্যাদি।<ref name="ৰাজখোৱা"/> এতিয়ালৈকে তেওঁৰ প্ৰায় ৪০টাতকৈ অধিক শিশুৰ কোৱা আৰু খেলা সম্পৰ্কীয় প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছে। NCSTC, Department of Science & Technology (Ministry of Science & Technology, Govt. of India, 1994, and on behalf of Assam Scienceৰ আৰ্থিক অনুদানৰ সহায়ত তেখেত গৱেষকৰূপে 'Preparation of anAnnotated Bibliography of Popular Science Books in Assamese Lenguage' নামৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প প্ৰতিবেদনৰ কাম সম্পন্ন কৰিছিল।<ref name="সাহিত্য">{{cite web | url=https://www.xahitya.org/2013/12/15/santanu_tamuli/ | title=‘মৌচাক মামা’ৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=‌সাহিত্য ডট্‌ অৰ্গ | date=15 December 2013 | accessdate=14 June 2019 | author=তালুকদাৰ, হিমজ্যোতি (সাক্ষাৎকাৰ লওঁতা) }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''বনত ৰঙৰ মেলা'' নামৰ নিজে লিখা শিশু গ্ৰন্থখন নিজেই ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰি JOY IN THE JUNGLE নামে প্ৰকাশ কৰে। নেচনেল বুক ট্ৰাষ্টে প্ৰকাশ কৰা এই গ্ৰন্থখনলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হৈছে। দক্ষিণ আৰু পশ্চিম এছিয়াৰ ২৬খন দেশৰ বিদ্যালয়ৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় শ্ৰেণীৰ পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভূক্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে।<ref name="শা;">{{cite journal | title=লেখক শান্তনু তামূলীৰ ’জয় ইন দ্যা জাংগল’লৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি | journal=দৈনিক জনমভূমি | year=২০২৫ | month=জুলাই}}</ref> ===উপন্যাস আৰু কল্পবিজ্ঞান গ্ৰন্থ === # মানী, বাণী আৰু এখন ফুলনি (১৯৬৭) # ইলেকট্ৰনিক নামৰ ল'ৰাটো (১৯৯৩) # মায়ামৃগ (১৯৯৭) # বনত ৰঙৰ মেলা (২০০৯) # বুবু বুলবুলিৰ ফুলনি (২০০৯) ===জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান গ্ৰন্থ=== # জোন আৰু জোনলৈ (১৯৭৩) # সৰীসৃপ (১৯৭৪) # বিজ্ঞানৰ যাদু (১৯৭৯) # ফট’গ্ৰাফী(১৯৯৩) # আকাশ মহাকাশ (২০০৬) # কোনে কি কেনেকৈ উদ্ভাৱন কৰিছিল (২০০৮) ===অনুবাদ গ্ৰন্থ=== # ভাৰতৰ বিপন্ন প্ৰাণী আৰু সিহঁতৰ সংৰক্ষণ (১৯৯৫) # মহাকাশৰ তাৰকা (১৯৯৩) # গ্ৰহযুদ্ধ (২০০০) # মোৰ ৰবট ৰব্বী (২০০১) # সইটি-সইটি (২০০২), # ধুমকেতুত উঠি (২০০৮) # মাষ্টাৰ অৱ্ দা ৱৰ্ল্ড (২০১০) ===ভ্ৰমণ কাহিনী=== # টকিয়ত তেৰদিন (২০০৬) # কলম্বোত সাতদিন (২০১৩) ===সংকলন আৰু সম্পাদনা === # সৰ্বোত্তম জানেনে (২০১০) # প্ৰজ্ঞা (১৯৯৭) # আবৃত্তি (২০০৬) # মজাৰ সাঁথৰ (২০০৬) # পৃথিৱী আমাৰ ঘৰ (২০০৮) # অসমীয়া কল্পবিজ্ঞান গল্প সংকলন, ২০১৭) ===শিশু সাহিত্য সম্পৰ্কীয় সংকলন=== # নিৰ্বাচিত সাধুকথা (২০১৫) # অসমীয়া শিশু-সাহিত্যৰ নিৰ্বাচিত চুটিগল্প (২০১৬) # নিৰ্বাচিত অসমীয়া শিশু-নাট (২০১৮) ===আলোচনামূলক গ্ৰন্থ=== #অসমীয়া শিশু-সাহিত্য সমীক্ষা (২০১০) ==বঁটা-সন্মান== # সদস্য, Assamese Language Advisory Board, সাহিত্য অকাডেমি, ভাৰত # সদস্য, Board of Management, Jan Shiksha Sansthan, Ministry of Human Resource Development, যোৰহাট # সভাপতি, Haritage Assam, যোৰহাট, অসম # সদস্য, Advisory Board (Ass), নেশ্চনেল বুক ট্ৰাষ্ট, ভাৰত # সভাপতি, Assam Science Writers' Association. # দেৱৰ্ষি নাৰদ বঁটা।<ref name="শা+">{{cite web | url=https://assamese.hindusthansamachar.in/Encyc/2025/6/1/Narad-jayanti-programme-in-Guwahati.php | title=ঔপনিৱেশিক বাম মানসিকতাত ভাৰতৰ সাংবাদিকতা দিকভ্ৰান্ত | accessdate=2 July 2025}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # বাল সাহিত্য পুৰস্কাৰ।<ref name="শা:">{{cite web | url=https://sahitya-akademi.gov.in/awards/bal%20sahitya%20samman_suchi.jsp | title=শিশু সাহিত্য অকাডেমী বঁটা | accessdate=2 July 2025}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি শিশু সাহিত্য বঁটা বিজয়ী]] 4jb9oprm2c5mxfj0bm8t0n9z98rm54u 0 49022 641229 637712 2026-10-02T15:36:42Z দিব্য দত্ত 9244 641229 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.77|precision=}} | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] 0wkuui12abm8txb5aml3dp4yxqcskq4 641230 641229 2026-10-02T15:42:37Z দিব্য দত্ত 9244 641230 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.77|precision=}} | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেইমছত সোণৰ পদক, ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেইমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেইমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] efax8e2keio97msb27jexsi7blrrjs3 641231 641230 2026-10-02T15:43:13Z দিব্য দত্ত 9244 641231 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.77|precision=}} | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেইমছত সোণৰ পদক, ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেইমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেইমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] 88yjypvgywjk9b6qelz2kq3lh3pl6v1 641232 641231 2026-10-02T15:45:57Z দিব্য দত্ত 9244 641232 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.77|precision=}} | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalComp|কমনৱেলথ গেইমছ}} {{MedalSilver|২০২২ গ্লাছগৌ|মিডলৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেইমছত সোণৰ পদক, ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেইমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেইমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] bqord9zcvluxq74reh36bzcrxilqc4e 641233 641232 2026-10-02T15:47:04Z দিব্য দত্ত 9244 641233 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = {{height|m=1.77|precision=}} | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalComp|কমনৱেলথ গেমছ}} {{MedalSilver|২০২২ গ্লাছগৌ|মিডলৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেমছত সোণৰ পদক, ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] rkcigy70jqni45qo5f71euadws2z4wm 641234 641233 2026-10-02T15:48:56Z দিব্য দত্ত 9244 641234 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = ১.৭৭ মিটাৰ | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalComp|কমনৱেলথ গেমছ}} {{MedalSilver|২০২২ গ্লাছগৌ|মিডলৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেমছত সোণৰ পদক, ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] aiv7pel9cmu7vz1j447o8x1jkkyj6ok 641235 641234 2026-10-02T15:49:38Z দিব্য দত্ত 9244 641235 wikitext text/x-wiki {{Infobox athlete | name = লাভলীনা বৰগোহাঁই | image = Felicitation of Tokyo Olympics Bronze Medalist Lovlina Borgohain (cropped).JPG | image_size = | caption = | fullname = | nicknames = | nationality = ভাৰত | weight class = ৱেল্টাৰৱেইট/মিডলৱেইট | club = ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ | coach = সন্ধ্যা গুৰুং<br/>পদুম বড়ো<br/>শিৱ সিং | birth_date = {{birth date and age|1997|10|2|df=y}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]], অসম | death_date = | death_place = | height = ১.৭৭ মিটাৰ (৫ ফুট ১০ ইঞ্চি) | weight = ৬৮ কেজি (১৫০ পাউণ্ড) | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ অপেশাদাৰী বক্সিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক}} {{MedalBronze|২০২০ টকিঅ'|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ নতুন দিল্লী|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৮ নতুন দিল্লী|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৯ উলান উডে|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০২৬ এইচি-নাগ’য়া|মিডলৱেইট}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝৌ|মিডলৱেইট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ অম্মান|মিডলৱেইট}} {{MedalBronze|২০১৭ হো চি মিন চিটি|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalBronze|২০২১ ডুবাই|ৱেল্টাৰৱেইট}} {{MedalComp|কমনৱেলথ গেমছ}} {{MedalSilver|২০২২ গ্লাছগৌ|মিডলৱেইট}} |Father's name=টিকেন বৰগোহাঁই|Mother's name=মামণি বৰগোহাঁই}} '''লাভলীনা বৰগোহাঁই''' বা '''লাভলীনা বৰগোহাঞি''' ({{lang-en|'''Lovlina Borgohain'''}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডলৱেইট (পূৰ্বে ৱেল্টাৰৱেইট) শ্ৰেণীৰ বক্সাৰ। তেওঁ [[অসম|অসমৰ]] [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ বৰপথাৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ বাৰমুখীয়া গাঁৱত জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |title=লাভলীনা বৰগোহাঁইলৈ ৫ লাখ টকাৰ সাহায্য বিধায়ক বিশ্বজিৎ ফুকনৰ |author=<!--Not stated--> |date=15 june, 2021 |website=etvbharat.com |publisher=ETV Bharat, Assam |access-date=2021-07-21 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112147/https://react.etvbharat.com/assamese/assam/state/golaghat/mla-bishwajit-phukan-visit-boxer-player-lovlina-bargohain-s-home/assam20210615223101779 |deadurl=yes }}</ref><ref name="লাভলীনা অসম সচেতন">{{cite web |url=https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |title=প্ৰথম অসমীয়া লাভলীনা বৰগোহাঁইক লৈ কিমান সচেতন আমাৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমী |author=<!--Not stated--> |date=14 July, 2021 |website=https://assam.eastmojo.com/ |publisher=East Mojo অসম |access-date=21 July, 2021 |archivedate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210721112259/https://assam.eastmojo.com/news/sports/assam-boxer-lovlina-borgohain/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁ ২০১৬ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বক্সিঙত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। তেওঁ ২০২৬ চনৰ এছিয়ান গেমছত সোণৰ পদক, ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেমছ আৰু ২০২৬ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত ৰূপৰ পদক, ২০১৭ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ হো চি মিন চিটিত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলাৰ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ বক্সিং প্ৰতিযোগিতাত ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০১৮ চনৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৬৯ কিলোগ্ৰাম ৱেলটাৰৱেট শাখাত তৃতীয় স্থান অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="লাভলীনা প্ৰতিদিন ২০২০">{{cite web | access-date=13 February 2020 | url=https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | title=Lovlina Borgohain Achieves World No.3 Rank | publisher=pratidintime | website=https://m.pratidintime.com | archivedate=20 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320215447/https://www.pratidintime.com/lovlina-borgohain-achieves-world-no-3-rank/ | deadurl=yes }}</ref> [[অলিম্পিক]]ৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা তেওঁ [[অসম]]ৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা আৰু [[শিৱ থাপা]]ৰ পিছত দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় গৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="লাভলীনা২০২১">{{cite news | url=https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | title=Assam’s Lovlina Borgohain qualifies for Tokyo Olympics | access-date=2021-06-10 | archivedate=2023-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814095644/https://www.eastmojo.com/assam/2021/06/10/assams-lovlina-borgohain-qualifies-for-tokyo-olympics/ | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনত অনুষ্ঠিত টকিঅ' ২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত তেওঁ মহিলাৰ ৱেল্টাৰৱেইট শ্ৰেণীত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="ndtv"/> ২০২০ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="লাভলীনা অৰ্জুন">{{cite web | access-date=7 October 2020 | url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | title=Boxer Lovlina Borgohain becomes 6th from Assam to receive Arjuna Award | date=22 August 2020 | website=www.eastmojo.com | archivedate=11 October 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011212516/https://www.eastmojo.com/assam/2020/08/22/boxer-lovlina-borgohain-becomes-6th-from-assam-to-receive-arjuna-award | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ বৰ্ষত লাভলীনাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান 'মেজৰ ধ্যানচান্দ খেলৰত্ন বঁটা'ৰ বক্সিঙৰ শিতানৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়। <ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-lovlina-borgohain-khel-ratna.html</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৯৭ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত লাভলীনা বৰগোহাঁইৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="লাভলীনা web">{{cite web | url=https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117152506/https://results.gc2018.com/en/boxing/athlete-profile-n6010821-lovlina-borgohain.htm |date=2018-11-17 }} | title=Boxing {{!}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://nenow.in/north-east-news/assams-boxer-lovlina-represent-india-commonwealth-games-boxer-yet-intimated.html|title=Assam’s boxer Lovlina to represent India in Commonwealth Games; boxer yet to be intimated!|date=2018-02-28|work=NORTHEAST NOW|access-date=2018-11-17|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ টিকেন বৰগোহাঁই আৰু মাতৃ মামণি বৰগোহাঁই। তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ যমজ বায়েক দুগৰাকীও ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ কিক বক্সিং খেলুৱৈ। ==বক্সিং জীৱন== লাভলীনা ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে এদিন দেউতাকে ঘৰলৈ মিঠাই বান্ধি অনা বাতৰি কাকতখনত বক্সাৰ [[মহম্মদ আলি]]ৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ এটা আছিল। সেই প্ৰবন্ধটো দেউতাকে লাভলীনাক পঢ়িবলৈ দিয়ে। লাভলীনাই লেখনিটো পঢ়ি মহম্মদ আলিৰ বিষয়ে জানিব পৰাৰ লগতে বক্সিঙৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হ'ল। সেইয়াই আছিল লাভলীনাৰ বক্সিং সম্পৰ্কে প্ৰথম ধাৰণা। দেউতাকেও বক্সাৰ হ’বলৈ উৎসাহ দিয়ে।<ref name="পুকাসকলাজী">{{cite news | url=http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | title=এখন পুৰনি বাতৰি কাকতে সলনি কৰিছিল লাভলীনাৰ জীৱন | date=২৫ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/the-inspiring-story-of-lovlina-3/ | deadurl=yes }}</ref> বায়েক দুগৰাকীৰ দৰে লাভলীনায়েও প্ৰথমতে কিক বক্সাৰ হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সৰুতে মুৱাথাই খেলিবলৈ লোৱা লাভলীনাই এগৰাকী সম্পৰ্কীয় বায়েকৰ প্ৰেৰণাত বক্সিং গ্লোভচ হাতত তুলি লৈছিল।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/boxing/womens-world-boxing-championship-meet-indias-10-member-squad/articleshow/66632623.cms|title=Women’s World Boxing Championship: Meet India’s 10-member squad - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণে বৰপথাৰ ছোৱালী হাইস্কুলত অনুষ্ঠিত কৰা অনুশীলনীত তেওঁ প্ৰশিক্ষক পদুম বড়োৰ চকুত পৰে আৰু ২০১২ চনৰ পৰা তেওঁ লাভলীনাক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহিলা বক্সিঙ]]ৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক শিৱ সিঙে তেওঁক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/high-hopes-for-lovlina/articleshow/63290809.cms|title=High hopes for Lovlina - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-17}}</ref> === ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব (IOS) === লাভলীনাই প্ৰথম বাৰৰ বাবে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱ ২০১৮ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত। ইয়াত তেও মহিলাৰ ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="AIBANDTV">{{cite news |title=Women's Boxing World Championships: India's Mary Kom Enters Final, Lovlina Borgohain Takes Home The Bronze Medal |url=https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |first=John |last=Tirkey |website=sports.ndtv.com |publisher=NDTV |access-date=23 November 2018 |archivedate=24 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181124003644/https://sports.ndtv.com/boxing/womens-boxing-world-championships-indias-mary-kom-beats-kim-hyang-mi-to-enter-final-1951784 |deadurl=yes }}</ref> === ২০১৯ চনৰ AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ২০১৯ চনত লাভলীনা ২য় বাৰৰ বাবে ৰাছিয়াত অনুষ্ঠিত AIBA মহিলা বক্সিং বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/sports/report-whenever-i-train-olympics-is-right-in-my-mind-it-is-my-father-s-dream-lovlina-borgohain-2781240|last1=G. Krishnan|title='Whenever I train, Olympics is right in my mind. It is my father's dream': Lovlina Borgohain|date=13 September 2019|access-date=13 September 2019}}</ref> তেও ৬৯ কিলোগ্ৰাম শাখাৰ চেমি ফাইনেলত চীনৰ য়াং লিউৰ হাতত ২-৩ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ANI">{{cite news |title=Lovlina Borgohain settles for bronze in AIBA Women's World Championships |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |access-date=8 December 2019 |work=www.aninews.in |date=12 October 2019 |language=en |archivedate=8 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208172330/https://www.aninews.in/news/sports/others/lovlina-borgohain-settles-for-bronze-in-aiba-womens-world-championships20191012191304/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত লাভলীনা ইনফিনিটি অপ্তিমেল চলিউচনচ (IOS) নামৰ ক্ৰীড়া ব্যৱস্থাপনা সংস্থা এটাৰ সৈতে তেওৰ ব্যৱসায়িক লেনদেন বিলাক চোৱাচিতা কৰিবৰ বাবে চুক্তিৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Five world-medallist boxers sign up with IOS |url=https://www.deccanherald.com/sports/other-sports/five-world-medallist-boxers-sign-up-with-ios-776499.html |access-date=10 December 2019 |work=Deccan Herald |date=15 November 2019 |language=en}}</ref> ===২০২০ চনৰ এচিয়া আৰু অচেনিয়া অলিম্পিক নিৰ্বাচন প্ৰতিযোগিতা=== ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাভলীনাই [[উজবেকিস্তান]]ৰ মফতুনাখন মেলিভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি টকিঅ [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে তেও অলিম্পিকৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম]]ৰ প্ৰথম মহিলা খেলুৱৈ ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Lovlina Borgohain's Tokyo qualification big boost to boxing: AABA Official |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/lovlina-borgohain-s-tokyo-qualification-big-boost-to-boxing-aaba-official/cid/1752555 |access-date=11 March 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=11 March 2020 |language=en}}</ref> এই খেলত তেও [[চীন]]ৰ গু হ্ঙৰ হাতত ৫-০ ত পৰাস্ত হৈ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Olympic-bound Lovlina Borgohain ends with bronze at Asian Qualifiers|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|access-date=10 March 2020|work=www.outlookindia.com|date=10 March 2020|language=en|archivedate=4 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804084202/https://www.outlookindia.com/newsscroll/olympicbound-lovlina-borgohain-ends-with-bronze-at-asian-qualifiers/1757219|deadurl=yes}}</ref> ===টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০=== ২০২১ চনত [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত [[টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০]] (২০২০ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক) ত লাভলীনাই অংশগ্ৰহণ কৰি অলিম্পিকলৈ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া মহিলা খেলুৱৈ হিচাপে ইতিহাস ৰচে। ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহতেই [[জৰ্ডান]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়া এণ্ড ওছেনিয়া বক্সিং অলিম্পিক কোৱালফিকেচন টুৰ্ণামেণ্টখনত লাভলীনাই কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত [[উজবেকিস্তান]]ৰ মাফটুনাখন মেলেইভাক ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰাৰ লগে লগেই লাভলীনাৰ টকিঅ’ যাত্ৰা নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। টকিঅ’ অলিম্পিকত বক্সিংৰ ৬৯ কেজি শাখাত লাভলীনাই দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই শাখাত লাভলীনাৰ স্থান বিশ্ব ক্ৰমত ৩।<ref name="লাভলীনা অসম সচেতন"/> ====প্ৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ২৭ জুলাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিকৰ প্ৰি-কোৱাৰ্টাৰত লাভলীনাই [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতিপক্ষ [[নাডীয়া এপেজ]]ক ৩-২ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref name="টভাঅ২৭ফ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | title=টকিঅ’ত ভাৰত; অলিম্পিকৰ ২৭ জুলাইৰ ফলাফল | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728053849/http://olympiasports.in/india-at-tokyo-result-of-the-day-27-july/ | deadurl=yes }}</ref> প্ৰথমৰে পৰা নাডীয়াক লাভলীনাৰ তুলনাত আক্ৰমণাত্মক দেখা গৈছিল। লাভলীনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই তেওঁ প্ৰথমটো ছেট নিজৰ পক্ষত ৰাখিবলৈ সক্ষম হয়। পিছৰ তিনিটা ছেট লাভলীনাই দখল কৰে যদিও শেষৰটো ছেটত পুনৰ নাডীয়াই প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। অৱশ্যে লাভলীনাই চূড়ান্ত সময়ত বিজয়ী হয়।<ref name="পবদূপ্ৰ">{{cite news | url=http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | title=পদকলৈ এতিয়াও বহু দূৰ; লাভলীনাৰ সমুখত বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728054631/http://olympiasports.in/a-tough-fight-ahead-of-olympic-glory-for-lovlina/ | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ লগে লগে অলিম্পিকত বক্সিঙৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ অসমৰ প্ৰথমগৰাকী বক্সাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৩০ জুলাইত পুৱা ৮:৪৮ বজাত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল মেচ [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনৰ সৈতে<ref name="পবদূপ্ৰ"/> অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="প্ৰিকোৱাৰ্টাৰ২৭জুলাই">{{cite news | url=http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | title=টকিঅ’ত ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই | date=২৭ জুলাই, ২০২১ | accessdate=28 July 2021 | archivedate=28 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210728052229/http://olympiasports.in/assam-boxer-lovlina-borgohain-storms-into-the-quarter-final-at-tokyo/ | deadurl=yes }}</ref> ====কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল==== ৩০ জুলাইত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত লাভলীনাই [[টাইৱান|চাইনীজ টাইপেইৰ]] চেন নিয়েন চিনক ৪-১ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি জয় লাভ কৰে।<ref name="কোফালাজয়৩০জুলাই">{{cite news | url=https://tv9bangla.com/sports/tokyo-olympics-2020-21/lovlina-borgohain-secures-2nd-medal-for-india-marches-into-semis-391564.html/amp | title=TOKYO OLYMPICS 2020 : লাভলি লাভলিনা, ভাৰতেৰ দ্বিতীয় পদক | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ইয়াৰ জৰিয়তে ছেমিফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক নিশ্চিত কৰে। লাভলীনা অলিম্পিকৰ পদক বিজয়ী প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছেমিফাইনেলৰ বাবে লাভলীনাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হয় [[তুৰস্ক]]ৰ খেলুৱৈ।<ref name="ইতিহাসৰচিলে">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/lifestyle/lovlina-makes-history-first-assamese-to-win-medal-at-olympics-wishes-poured-throught-the-state-manju-b-135611.html | title=Lovlina Makes History : ইতিহাস ৰচিলে লাভলীনাই, অলিম্পিকত পদক বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়াৰ গৌৰৱ অৰ্জন, মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজ্যজুৰি অভিনন্দন লাভলীনাক। | date=৩০ জুলাই,২০২১ | accessdate=30 July 2021}}</ref> ====ছেমিফাইনেল==== ৪ আগষ্টত অনুষ্ঠিত ছেমিফাইনেলত তুৰস্কৰ বুজেনাছ চাৰ্মেলেনীৰ হাতত লাভলীনা বৰগোহাঁই ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হয়।<ref name="ছেমি১">{{cite news | url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/boxing/results-women-s-welter-64-69kg-sfnl-000100-.htm?utm_campaign=fullarticle&utm_medium=referral&utm_source=inshorts | title=Boxing - SURMENELI Busenaz vs BORGOHAIN Lovlina - Semifinal 1 Results | accessdate=4 August 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত লাভলীনাই ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়।<ref name="ndtv">{{Cite news |title=Tokyo Olympics 2020 Live Updates: Boxer Lovlina Borgohain Takes Home Bronze, Loses In Semis |2=Olympics News |language=en |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |access-date=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804002251/https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-olympics-live-updates-catch-all-the-action-from-tokyo-games-today-2501933 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ হৈছে অলিম্পিকত পদক লাভ কৰা অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি। ===অলিম্পিক ২০২৪=== লাভলীনাই ২০২৪ চনৰ পেৰিছ অলিম্পিকত মহিলাৰ ৭৫ কেজি শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নৰৱেৰ বক্সাৰ এছ হফষ্টাডক পৰাস্ত কৰি কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেল প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত চীনৰ Q.Li ৰ হাতত ৫-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈ পেৰিছ অলিম্পিকৰ যাত্ৰাৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{cite news |last=Peesara |first=Anuraag |date=4 August 2024 |title=Paris 2024 Olympics: Boxing - Lovlina Borgohain Secures Semi-Final Spot in Women’s 71kg |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-boxing-lovlina-borgohain-women-71kg-quarter-finals-report |work=Olympics.com |access-date=17 August 2024}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * '''অসামৰিক বঁটা''' **অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[অসম সৌৰভ]], ২০২১<ref>{{cite news |title=Himanta Biswa Announces Names of 19 Awardees in 3 Categories, Assam Baibhav, Saurav & Gaurav Award|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/himanta-biswa-announces-names-of-19-awardees-in-3-categories-assam-baibhav-saurav-gaurav-award-566187 |access-date=18 December 2021 |work=The Sentinel |date=12 December 2021}}</ref> *'''ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা''' **ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে বক্সিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে প্ৰদান কৰা [[অৰ্জুন বঁটা]]।<ref>{{cite news |title=President Kovind virtually presents Arjuna Award to Assam's boxer Lovlina Borgohain |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/president-kovind-virtually-presents-arjuna-award-to-assams-boxer-lovlina-borgohain.html |access-date=9 October 2020 |work=NORTHEAST NOW |date=29 August 2020}}</ref> **২০২১ চনত [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]], ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ ক্ৰীড়া সন্মান।<ref>{{Cite web|date=2 November 2021|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|access-date=2 November 2021|website=News18|language=en}}</ref> *'''পুৰস্কাৰ''' ২০২০ চনৰ টকিঅ’ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰাৰ বাবে - *ভাৰতৰ ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ডৰ পৰা ২৫ লাখ ₹ (৩৩,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/olympics-news/bcci-announces-cash-rewards-for-indian-olympic-medallists-11628347114453.html|title = BCCI announces prize money |author=<!--Not stated--> |date=2021 |website= |publisher=Live Mint|access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম চৰকাৰৰ পৰা ১ কোটি ₹(১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |title=Integrated Sports Policy of Assam |author=<!--Not stated--> |date=2018 |website= |publisher=Government of Assam |access-date=4 August 2021 |archivedate=4 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210804145423/https://dsyw.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/sports_medhassu_in_oid_5/menu/document/Sports%20Policy_Coloured-compressed.pdf |deadurl=yes }}</ref> *ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ₹৩০ লাখ (৩৯,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) লাভ কৰিছিল।<ref name="home_state">{{cite news |last=Sharma |first=Nitin |date=12 July 2021 |title=Rs 6 crore or Rs 25 lakh for Olympics gold? Home state key to cash prize|url=https://indianexpress.com/article/olympics/rs-6-crore-or-rs-25-lakh-for-olympics-gold-home-state-key-to-cash-prize-7400117/ |work=Indian Express |location= |access-date=7 August 2021}}</ref> *অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ পৰা ৩ লাখ ₹(৩,৯০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)<ref>{{Cite web|title=Assam Congress Announces Rs. 3 Lakhs To Lovlina Borgohain|url=https://www.pratidintime.com/assam-congress-announcesrs-3-lakhs-to-lovlina-borgohain/amp/|access-date=8 August 2021|website=Pratidin Time|language=en-US}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Lovlina Borgohain|লাভলীনা বৰগোহাঁই}} *[https://web.archive.org/web/20181115121230/https://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2018/11/Boxing2018-AIBA-Womens-World-Boxing-Championships-Athlete-Profiles.pdf লাভলীনা বৰগোঁহাইৰ প্ৰফাইল] ''পৃষ্ঠা:২৩৮'' {{অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা}} {{অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{অসমৰ অলিম্পিয়ান}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বক্সাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:অলিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] b7wwaluzuynvk8bphap63w4bu6nq2yw 0 53356 641513 640215 2026-10-03T08:00:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641513 wikitext text/x-wiki [[File:Winning Orange-Pink Lesbian Pride Flag.png|thumb|upright| লেছবিয়ান গৌৰৱ পতাকা]] [[চিত্ৰ:27° Marcha del orgullo LGBTIQ (45929431251).jpg|thumb|লেছবিয়ান দম্পতী]] [[চিত্ৰ:Simeon Solomon - Sappho and Erinna in a Garden at Mytilene.jpg|thumb|চাইমন চলমনে ১৮৬৪ চনত আঁকা ''মিটিলিনৰ এখন বাগিচাত ছাফু আৰু এৰিনা'']] [[চিত্ৰ:Double Venus symbol (bold).svg|thumb|upright|লেছবিয়ান প্ৰতীক ভেনাচ আইকন]] '''লেছবিয়ান''' ({{lang-en|Lesbian}}) মানে হৈছে [[সমকামিতা|সমকামী]] মহিলা যি অন্য মহিলাৰ প্ৰতি প্ৰেম, শাৰীৰিক আৰু আবেগিকভাৱে আকৰ্ষিত হয়।<ref name="Lesbian">{{cite web|title=Lesbian |publisher=[[Oxford Reference]]|accessdate=December 10, 2018|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100100998}}</ref><ref name="Zimmerman">Zimmerman, p. 453.</ref> চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু বৈজ্ঞানিক গৱেষণাই প্ৰকাশ কৰিছে যে একে লিংগৰ আকৰ্ষণ, অনুভৱ আৰু ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণ স্বাভাৱিক আৰু ই মানৱ অভিমুখীতাৰ এটা সাধাৰণ প্ৰকাৰ।<ref>American Psychological Association: Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation<nowiki/>http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/therapeutic-response.pdf</ref> বৰ্তমান বৃহৎ সংখ্যক চিকিৎসাবিজ্ঞান আৰু মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাই প্ৰমাণ কৰি দেখুৱাইছে যে গে' বা লেছবিয়ান হোৱাটো মানসিকভাৱে আৰু সামাজিকভাৱে সাধাৰণ।<ref>'''Royal College of Psychiatrists - Submission to the Church of England’s Listening Exercise on Human Sexuality.''' http://www.thinkinganglicans.org.uk/uploads/rcp.html</ref>ভাৰতত বৰ্তমান সমকামী সম্পৰ্ক বৈধ। আৰু সমকামিতা ভিত্তিত বৈষম্য দেশজুৰি নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.indiatoday.in/india/story/homosexuality-not-a-ground-to-sack-employee-allahabad-high-court-1767795-2021-02-10 Homosexuality not a ground to sack employee, rules Allahabad High Court]</ref><ref>[https://www.mondaq.com/india/human-rights/737300/supreme-court-recognizes-rights-of-the-lgbt-community India: Supreme Court Recognizes Rights Of The LGBT Community]</ref> == পৰিচয় == {{Main|কামিং আউট}} সমকামী নাৰী সকলে নিজকে [[লেছবিয়ান]] বুলি পৰিচয় দিয়ে। বহু লেছবিয়ান যি একে নাৰীৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয় তেওঁলোকে জীৱনত '''[[কামিং আউট]]''' বুলি কোৱা এটা অৱস্থাৰ সন্মুখীন হয়।<ref>{{Cite web |title={{!}}নিউমান, কেৰিন ই (২০০৪) |url=http://www.glbtq.com/social-sciences/outing.html |access-date=2007-06-09 |archivedate=2007-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609220520/http://www.glbtq.com/social-sciences/outing.html |deadurl=no }}</ref> য'ত কোনো এগৰাকী লেছবিয়ানে নিজৰ প্ৰেম তথা যৌন অভিমুখিতাৰ বিষয়ে সমাজৰ আগত খোলাকৈ প্ৰকাশ কৰে। সাধাৰণতে প্ৰথমে কুমলীয়া বয়সত নিজৰ পৰিয়ালৰ নাইবা বান্ধৱীৰ আগত নিজক প্ৰকাশ কৰা দেখা যায় আৰু পাছলৈ সমাজৰ আগত নিজক প্ৰকাশ কৰি [[কামিং আউট]] হোৱা দেখা যায়।<ref>Maggio, Rosalie (1991). The dictionary of bias-free usage: a guide to nondiscriminatory language . Phoenix: Oryx Press. ISBN 9780897746533</ref> সাধাৰণতে, কামিং আউট তিনিটা অৱস্থাৰ মাজেৰে যায়। প্ৰথমটো হ'ল '''নিজক জনা অৱস্থা''' য'ত লেছবিয়ানগৰাকীয়ে [[একে লিংগৰ সম্পৰ্ক]]ত আহিবলৈ দৃঢ় হয় (ইয়াক ওলাই অহা বা আন্তৰিক সিদ্ধান্ত বুলিও কোৱা হয়); দ্বিতীয় অৱস্থাত লেছবিয়ানগৰাকীয়ে নিজৰ পৰিয়াল, বান্ধৱী বা সহকৰ্মী আদিৰ আগত নিজকে [[লেছবিয়ান]] বুলি প্ৰকাশ কৰে; তৃতীয় অৱস্থাত অইন লেছবিয়ানৰ সৈতে সামাজিক ভাবে সম্পৰ্কত আহি তেওঁৰ সৈতে একেলগে বাস কৰে।<ref>{{Cite web |title={{!}}কমিঙ আউটৰ ধাৰাবাহিকতা, ৱেব আৰ্কিভ dev.hrc.org . Human Rights Campaign . May 4, 2007 |url=http://dev.hrc.org/issues/3333.htm |access-date=November 2, 2007 |archivedate=November 2, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071102101657/http://dev.hrc.org/issues/3333.htm |deadurl=yes }}</ref> == শব্দতত্ত্ব == লেছবিয়ান শব্দটো [[ইংৰাজী]] ভাষাৰ পৰা আহিছে। ১৯৪৭ চনত লেছবিয়ান শব্দটি পোন-প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশিত হয়। ''লেছবিয়ান'' শব্দটো গ্ৰীচ দেশৰ লেছব' নামৰ দ্বীপমালাৰ পৰা আহিছে। কথিত আছে যে, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত এই দ্বীপৰ ছাঁফো নামৰ এগৰাকী কবি/শিক্ষয়িত্ৰীয়ে মহিলাৰ সমকামী যৌন জীৱনক লৈ কাব্য ৰচনা কৰি 'কবিতা উৎসৱ' পালন কৰিছিল।<ref>{{harv|Campbell|1982|p=x-xi}}</ref><ref>Page, ''Sappho and Alcaeus'', p. 224-5.</ref> প্ৰথমে লেছবিয়ান বুলিলে 'লেছব' দ্বীপৰ অধিবাসী' বুজালেও, পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত নাৰীৰ সমকামিতাৰ লগত এই শব্দ যুক্ত হৈ পৰে। == সমকামিতা == {{main article| সমকামিতা}} [[সমকামিতা]] বুলিলে সমলিংগৰ ব্যক্তিৰ প্ৰতি "প্ৰেম, আৱেগিক আকৰ্ষণ, যৌন আকৰ্ষণ অথবা যৌন আচৰণ"ক বুজায়। যৌন অভিমুখীতা হিচাপে সমকামিতা বুলিলে মূলত সমলিংগৰ ব্যক্তিৰ প্ৰতি "স্নেহ বা প্ৰণয়ঘটিত এক ধৰণৰ যৌন প্ৰৱণতা"ক বুজায়। এই ধৰণৰ সম্পৰ্কৰ ভিত্তিত গঢ় লৈ উঠা ব্যক্তিগত বা সামাজিক পৰিচিতি বা এই ধৰণৰ আচৰণ আৰু সমজাতীয় ব্যক্তিসকলক লৈ গঠিত সম্প্ৰদায়কো এই শব্দৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশ কৰা হয়। "<ref name="apahelp">{{cite web|title=Sexual orientation, homosexuality and bisexuality|publisher=[[American Psychological Association]]|accessdate=August 10, 2013|url=http://www.apa.org/helpcenter/sexual-orientation.aspx|archivedate=August 8, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130808032050/http://www.apa.org/helpcenter/sexual-orientation.aspx|deadurl=no}}</ref><ref name=amici2>{{cite web |url=http://www.courts.ca.gov/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf |page=30 |title=Case No. S147999 in the Supreme Court of the State of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365(...) – APA California Amicus Brief&nbsp; — As Filed |format=PDF |accessdate=21 December 2010 |archivedate=18 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118184353/http://www.courts.ca.gov/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[উভকামিতা]] আৰু [[বিপৰীতকামিতা]]ৰ লগত সমকামিতা যৌন অভিমুখীতাৰ(Sexual Orientation) তিনটা প্ৰধান ভাগৰ অন্যতম হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="apahelp"/>বিজ্ঞানীসকলে সমকামিতাৰ প্ৰকৃত কাৰণ এতিয়ালৈকে ঠাৱৰ কৰিব পৰা নাই। কিন্তু তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে, জিনগত, হৰমনগত আৰু পৰিৱেশগত কাৰকসমূহৰ এক জটিল আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফলত এই অৱস্থা সৃষ্টি হয়।<ref name="apahelp"/><ref name="Frankowski">{{cite journal|doi=10.1542/peds.113.6.1827|author=Frankowski BL|author2=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence|title=Sexual orientation and adolescents|journal=[[Pediatrics (journal)|Pediatrics]]|volume=113|issue=6 |pages=1827–32 |date=June 2004|pmid=15173519|url=http://pediatrics.aappublications.org/content/113/6/1827.long}}</ref> ইয়াত মানুহৰ ইচ্ছা-অনিচ্ছাৰ লগত কোনো সম্পৰ্ক নাই।<ref name="apahelp"/> তেওঁলোকে জীৱবিজ্ঞান নিৰ্ভৰশীল তত্ত্ব সমূহক বেছি সমৰ্থন কৰে।<ref name="Frankowski"/> ইয়াৰে ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কিছুমান হল জিন, মাতৃগৰ্ভৰ পৰিৱেশ আৰু এই দুই প্ৰভাৱৰ মেলবন্ধন অথবা এই গোটেই সমূহৰ লগত সামাজিক প্ৰভাৱৰ মেলবন্ধন।<ref name="rcp2007">{{cite web|url=http://www.rcpsych.ac.uk/workinpsychiatry/specialinterestgroups/gaylesbian/submissiontothecofe.aspx|title=Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality|publisher=The Royal College of Psychiatrists|accessdate=13 June 2013}}</ref><ref name="Långström2010">{{Cite doi|10.1007/s10508-008-9386-1}}</ref> যৌন অভিমুখীতা নিৰ্ধাৰণত সন্তানপালন বা শৈশৱৰ অভিজ্ঞতাৰ কোনো ভূমিকা আছে নে নাই এতিয়ালৈকে প্ৰমাণ হোৱা নাই।<ref name="rcp2007"/> কোনো কোনোৱে সমকামী যৌন আচৰণক অপ্ৰাকৃতিক বুলিলেও<ref name="religioustolerance">{{cite web|last = Robinson|first = B. A.|title = Divergent beliefs about the nature of homosexuality | publisher = Religious Tolerance.org | year = 2010| url =http://www.religioustolerance.org/hom_fixe.htm | accessdate = 12 September 2011}}</ref> বৈজ্ঞানিক গৱেষণাত দেখা গৈছে যে, সমকামিতা মানৱ যৌনতাৰ এটি সাধাৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক প্ৰকৰণ আৰু অন্য কোনো প্ৰভাৱৰ অস্তিত্বক এৰি ই কোনো নেতিবাচক মনস্তাত্ত্বিক প্ৰতিক্ৰিয়া সৃষ্টি নকৰে।<ref name="apahelp"/><ref name=PAHO>{{cite web|title="Therapies" to change sexual orientation lack medical justification and threaten health|url=http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=6803&Itemid=1926|publisher=Pan American Health Organization|accessdate=26 May 2012|archivedate=13 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110113141618/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content|deadurl=unfit}}archived here .</ref> যৌন অভিমুখীতা পৰিৱৰ্তনৰ বিভিন্ন কৰ্মসূচীৰ কাৰ্যকাৰিতা সম্পৰ্কে যথেষ্ট প্ৰমাণ নাই।<ref name="apa2009">American Psychological Association: [http://www.apa.org/about/governance/council/policy/sexual-orientation.aspx Resolution on Appropriate Affirmative Responses to Sexual Orientation Distress and Change Efforts]</ref> মহিলা সমকামীসকলক বুজাবলৈ আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ কৰা শব্দ হল [[লেছবিয়ান]] (Lesbian) আৰু পুৰুষ সমকামীৰ ক্ষেত্ৰত [[গে]] (Gay) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও গে শব্দটো সমকামী মহিলা আৰু পুৰুষ উভয়ক বুজাবলৈ সাধাৰণভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিভিন্ন কাৰণত স্বঘোষিত সমকামীৰ সংখ্যা আৰু মুঠ জনসংখ্যাৰ মাজত সমকামী সম্পৰ্কত আৱদ্ধ মানুহৰ অনুপাত নিৰ্ণয় কৰা টান। এই কাৰণ সমূহৰ ভিতৰত প্ৰধান হল সমকামভীতি আৰু বিপৰীতকামবাদৰ সমৰ্থনজনিত বৈষম্যেৰ বাবে সমকামী সকলে তেওঁলোকৰ যৌনতা মুকলিকৈ স্বীকাৰ নকৰে।<ref name="levay">[[Simon LeVay|LeVay, Simon]] (1996). ''[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/chap1/queerscience.htm Queer Science: The Use and Abuse of Research into Homosexuality].'' Cambridge: The MIT Press ISBN 0-262-12199-9</ref> অন্যান্য প্ৰাণী সমূহৰ মাজতো সমকামী আচৰণৰ নিদৰ্শন নথিভুক্ত হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2009/06/090616122106.htm|title=Same-sex Behavior Seen In Nearly All Animals, Review Finds|work=ScienceDaily}}</ref><ref>{{Cite web |title=''1,500 animal species practice homosexuality''. ''The Medical News'', 23 October 2006 |url=http://www.news-medical.net/news/2006/10/23/20718.aspx |access-date=4 September 2019 |archivedate=10 February 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110210172226/http://www.news-medical.net/news/2006/10/23/20718.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>Sommer, Volker & Paul L. Vasey (2006), Homosexual Behaviour in Animals, An Evolutionary Perspective. [[Cambridge University Press]], Cambridge. ISBN 0-521-86446-1</ref><ref name=Bagemihl>{{harv|Bagemihl|1999}}</ref><ref name="Biological Exuberance: Animal">{{cite web |last=Harrold |first=Max |title=Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity |publisher=[[The Advocate]], reprinted in Highbeam Encyclopedia |date=16 February 1999 |url=http://www.thefreelibrary.com/Biological+Exuberance:+Animal+Homosexuality+and+Natural+Diversity.-a053877996 |accessdate=10 September 2007}}</ref> অনেক সমকামী মানুহে স্থায়ী পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কত আৱদ্ধ আছে। সাম্প্ৰতিক কালত লোকপিয়লৰ ফৰ্ম, ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি ইত্যাদিৰ অনুকূল অৱস্থাত তেওঁলোকৰ আত্মপ্ৰকাশৰ পথ নিৰাপদ হৈছে।<ref name="Committed">*[http://www.mercurynews.com/census/ci_18334802?nclick_check=1 Census statistics show quarter of California same-sex couples raising kids] *[http://www.starnewsonline.com/article/20110630/ARTICLES/110639995/1004/sitemaps Region Saw Increase In Same-Sex Households] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329030306/http://www.starnewsonline.com/article/20110630/articles/110639995/1004/sitemaps |date=2016-03-29 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160329030306/http://www.starnewsonline.com/article/20110630/articles/110639995/1004/sitemaps |archivedate=2016-03-29 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.starnewsonline.com/article/20110630/articles/110639995/1004/sitemaps |access-date=2023-09-28 |deadurl=yes}} *[http://abcnews.go.com/Health/sex-couples-census-data-trickles-quarter-raising-children/story?id=13850332 Census 2010: One Quarter of Gay Couples Raising Children] *[http://www.startribune.com/local/125537288.html Minnesota Sees 50% Rise in Number of Gay Couples] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717123400/http://www.startribune.com/local/125537288.html |date=2011-07-17 }} *[http://www.poughkeepsiejournal.com/article/20110714/NEWS01/107140334/Census-Dutchess-Ulster-gay-households-increase Census:Dutchess, Ulster Gay Households Increase] *[http://westchesterrealestateinformation.com/same-sex-couples-numbers-soar-in-ny-2010-census-finds/ Same Sex Couples' Numbers Soar In N.Y, 2010 Census Finds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430050627/http://westchesterrealestateinformation.com/same-sex-couples-numbers-soar-in-ny-2010-census-finds/ |date=2013-04-30 }} *[http://www.edgeboston.com/index.php?ch=news&sc=local&sc3=&id=123278 87% Increase in Same-Sex Nevada Households Since 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141026075323/http://www.edgeboston.com/index.php?ch=news&sc=local&sc3=&id=123278 |date=2014-10-26 }} *[http://www.necn.com/07/14/11/Gay-lesbian-households-increase-in-Okla/landing_politics.html?&apID=aebfe9933c274365a694d062894d773c 2010 Census indicates increase among same-sex homeowners in Oklahoma] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.wnyc.org/blogs/wnyc-news-blog/2011/jul/15/spike-number-same-sex-couples-city/ Spike In Number of City's Same-Sex Couples] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727052503/http://www.wnyc.org/blogs/wnyc-news-blog/2011/jul/15/spike-number-same-sex-couples-city/ |date=2011-07-27 }}</ref> মূল মনস্তাত্ত্বিক গঠনৰ দিশৰ পৰা এই সম্পৰ্ক সমূহ বিপৰীতকামী সম্পৰ্কৰ সমান। সমকামী সম্পৰ্ক আৰু কাৰ্যকলাপ ঠাই ভেদে শাস্তি আৰু নিন্দা - উভয়ৰ নিদৰ্শন আছে, কেওল প্ৰকাশৰ ভংগিমা আৰু সংশ্লিষ্ট সংস্কৃতিজনিত তাৰতম্য দেখা যায়।<ref name=psych2010>[http://healthyminds.org/More-Info-For/GayLesbianBisexuals.aspx Sexual Orientation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109164457/http://www.healthyminds.org/More-Info-For/GayLesbianBisexuals.aspx |date=2012-11-09 }}. ''American Psychiatric Association''.</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষভাগৰ পৰা সমকামী সকলৰ অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্বব্যাপী আন্দোলন আৰম্ভ হৈছে। এই অধিকাৰ সমূহৰ ভিতৰত প্ৰধান হল সমলৈংগীক বিবাহ, এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ আৰু এলজিবিটি সন্তানপালন, কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্যবিৰোধী আইন আৰু সমানাধিকাৰ, যৌন অভিমুখীতা আৰু সামৰিক পৰিষেবা, স্বাস্থ্য পৰিষেবাত সমানাধিকাৰ, আৰু অপ্ৰাপ্তবয়স্ক সমকামীসকলৰ নিৰাপত্তাৰ স্বাৰ্থত এণ্টি-বুলিং আইন প্ৰণয়ন ইত্যাদি। ==লগতে চাওক== *[[উভকামিতা]] *[[ৰূপান্তৰকামিতা]] *[[এলজিবিটি]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ===প্ৰাথমিক উৎস=== {{Refbegin}} * Adam, Barry (1987). ''The Rise of a Gay and Lesbian Movement'', G. K. Hall & Co. {{ISBN|0-8057-9714-9}} * Aldrich, Robert, ed. (2006). ''Gay Life and Culture: A World History'', Thames & Hudson, Ltd. {{ISBN|0-7893-1511-4}} * Barnes, Djuna. With an introduction by Susan Sniader Lanser. (1992). ''Ladies Almanack'', New York University Press. {{ISBN|0-8147-1180-4}} * [[Allan Berube|Berube, Allan]] (1990). ''Coming Out Under Fire: The History of Gay Men and Women in World War II'', The Free Press. {{ISBN|0-7432-1071-9}} * Bremmer, Jan (ed.) (1989). ''From Sappho to de Sade: Moments in the History of Sexuality'', Routledge. {{ISBN|0-415-02089-1}} * Brenshoff, Harry, Griffin, Sean (2006). ''Queer Images: A History of Gay and Lesbian Film in America'', Rowman & Littlefield Publishers, Inc. {{ISBN|0-7425-1971-6}} * Castle, Terry, ed. (2003). ''The Literature of Lesbianism: A Historical Anthology from Ariosto to Stonewall'', Columbia University Press. {{ISBN|0-231-12510-0}} * Doan, Laura (2001). ''Fashioning Sapphism: The Origins of a Modern English Lesbian Culture'', Columbia University Press. {{ISBN|0-231-11007-3}} * Edsall, Nicholas (2003). ''Toward Stonewall: Homosexuality and Society in the Modern Western World'', University of Virginia Press. {{ISBN|0-8139-2211-9}} * [[Lillian Faderman|Faderman, Lillian]] (1981). ''Surpassing the Love of Men: Romantic Friendship and Love Between Women from the Renaissance to the Present'', Quill. {{ISBN|0-688-00396-6}} * Faderman, Lillian (1991). ''Odd Girls and Twilight Lovers: A History of Lesbian Life in Twentieth Century America'', Penguin Books. {{ISBN|0-14-017122-3}} * [[Jeannette Howard Foster|Foster, Jeannette H.]] (1956). ''Sex Variant Women in Literature'', Naiad Press edition, 1985. {{ISBN|0-930044-65-7}} * Gallo, Marcia (2006). ''Different Daughters: A History of the Daughters of Bilitis and the Rise of the Lesbian Rights Movement'', Seal Press. {{ISBN|1-58005-252-5}} * Hamer, Diane, Budge, Belinda, eds. (1994). ''The Good, The Bad, and the Gorgeous: Popular Culture's Romance with Lesbianism'', Pandora. {{ISBN|0-04-440910-9}} * [[Shere Hite|Hite, Shere]] (1976). ''The Hite Report: A Nationwide Study on Female Sexuality '', MacMillan. {{ISBN|0-02-551851-8}} * Holmes, King, Sparling, P., ''et al.'', eds. (2008). ''Sexually Transmitted Diseases'', McGraw-Hill Medical. {{ISBN|0-07-141748-6}} * [[Institute for Sex Research]] ([[Alfred Kinsey|Kinsey]], ''et al.'') (1953). ''[[Sexual Behavior in the Human Female]]'', Saunders. * Jennings, Rebecca (2007). ''A Lesbian History of Britain'', [[Greenwood World Publishing]]. {{ISBN|1-84645-007-1}} * [[Jonathan Ned Katz|Katz, Jonathan]] (1976). ''[[Gay American History: Lesbians and Gay Men in the U.S.A.]]'' Thomas Y. Crowell Company. {{ISBN|0-690-01165-2}} * [[Del Martin and Phyllis Lyon|Martin, Del, Lyon, Phyllis]] (1991). ''Lesbian / Woman'', Volcano Press. {{ISBN|0-912078-91-X}} * McCormick, Noami (1994). ''Sexual Salvation: Affirming Women's Sexual Rights and Pleasures'', Praeger Publishers. {{ISBN|0-275-94359-3}} * Mogrovejo, Norma (2004). "Relevancia de las lesbianas en América Latina: la recuperación de nuestra historia". In Drucker, Péter; Mercad, Enrique (in Spanish). ''Arco iris diferentes''. Siglo XXI. {{ISBN|978-968-23-2486-4}}. * Murray, Stephen O. and Roscoe, Will (1997). ''Islamic Homosexualities: Culture, History and Literature'', New York University Press. {{ISBN|0-8147-7468-7}} * Norton, Rictor (1997). ''The Myth of the Modern Homosexual: Queer History and the Search for Cultural Unity'', Cassell. {{ISBN|0-304-33892-3}} * Rabinowitz, Nancy, Auanger, Lisa, eds. (2002). ''Among Women: From the Homosocial to the Homoerotic in the Ancient World'', University of Texas Press. {{ISBN|0-292-77113-4}} * Rachid, María (2000). "Encuentros de lesbianas". In George Haggerty & Bonnie Zimmerman (Eds.), ''Encyclopedia of lesbian and gay histories and cultures''. Taylor & Francis. {{ISBN|978-0-8153-1920-7}} * Rothblum, Esther, Brehoney, Kathleen, eds. (1993). ''Boston Marriages: Romantic But Asexual Relationships Among Contemporary Lesbians'', [[University of Massachusetts Press]]. {{ISBN|0-87023-875-2}} * [[Vito Russo|Russo, Vito]] (1987). ''The Celluloid Closet: Homosexuality in the Movies'', Harper & Row. {{ISBN|0-06-096132-5}} * Schlager, Neil, ed. (1998). ''Gay & Lesbian Almanac''. St. James Press. {{ISBN|1-55862-358-2}} * Solarz, Andrea L. (ed), (1999). "Lesbian Health: Current Assessment and Directions For the Future", Committee on Lesbian Health Research Priorities, Neuroscience and Behavioral Health Program [and] Health Sciences Policy Program, Health Sciences Section, Institute of Medicine. {{ISBN|0-585-04728-6}} * Streitmatter, Rodger (2009). ''From 'Perverts' to 'Fab Five': The Media's Changing Depiction of Gay Men and Lesbians'', Routledge. {{ISBN|0-7890-3670-3}} * Stryker, Susan (2001). ''Queer Pulp: Perverted Passions from the Golden Age of the Paperback'', Chronicle Books, LLC. {{ISBN|0-8118-3020-9}} * Sullivan, Gerard, Jackson, Peter, eds. (2001). ''Gay and Lesbian Asia: Culture, Identity, Community'', Harrington Park Press. {{ISBN|1-56023-146-7}} * Tamagne, Florence (2004). ''A History of Homosexuality in Europe Berlin, London, Paris, 1919–1939: Volume 1'', Algora. {{ISBN|0-585-49198-4}} * Tropiano, Stephen (2002). ''Prime Time Closet: A History of Gays and Lesbians on TV'', Applause Theater and Cinema Books. {{ISBN|1-55783-557-8}} * Verstraete, Beert; {{Proper name|Provencal}}, Vernon (eds.) (2005). ''Same-Sex Desire and Love in Greco-Roman Antiquity and In the Classical Tradition of the West'', Harrington Park Press. {{ISBN|1-56023-604-3}} * Warner, Tom (2002). ''Never Going Back: A History of Queer Activism in Canada'', University of Toronto Press. {{ISBN|0-8020-8460-5}} * Willett, Graham (2000). ''Living Out Loud: A History of Gay and Lesbian Activism in Australia'', Allen & Unwin. {{ISBN|1-74115-113-9}} * Zimet, Jaye (1999). ''Strange Sisters: The Art of Lesbian Pulp Fiction, 1949–1969'', Viking Studio. {{ISBN|0-14-028402-8}} * Zimmerman, Bonnie, ed (2003). ''Lesbian Histories and Cultures: An Encyclopedia'', Garland Publishers. {{ISBN|0-203-48788-5}} {{Refend}} ==অধিক পঢ়ক== <!--If a listed source is used as a citation: please remove it from the section. Note: a personal blog cannot be used as a citation; however, award-winning blogs, blogs from significant figures (e.g. novelist, scholar, politician, journalist) and organizations (e.g. newspaper, institution) may be notable. See [[Citizen journalism]] and [[User-generated content#Blogs]].--> * {{cite web|last1=Barnes|first1=J.J.|title=Lesbianism is under attack, though not by the usual suspects|url=https://www.feministcurrent.com/2017/07/08/lesbianism-attack-though-not-usual-suspects/|website=[[Feminist Current]]|date=July 8, 2017}} * {{cite web|last1=Brownworth|first1=Victoria A.|title=Lesbian Erasure|url=https://echomag.com/lesbian-erasure/|work=Echo Magazine|date=October 19, 2018|access-date=September 17, 2019|archivedate=February 22, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222122932/https://echomag.com/lesbian-erasure/|deadurl=yes}} * {{cite news|last1=Ditum|first1=Sarah|title=Why were lesbians protesting at Pride? Because the LGBT coalition leaves women behind|url=https://www.newstatesman.com/politics/feminism/2018/07/why-were-lesbians-protesting-pride-because-lgbt-coalition-leaves-women|work=[[New Statesman]]|date=11 July 2018}} * {{cite web|last1=[[Alix Dobkin|Dobkin]]|first1=Alix|last2=Tatnall|first2=Sally|title=The Erasure of Lesbians|url=https://genderidentitywatch.com/the-erasure-of-lesbians/|website=Gender Identity Watch|date=January 28, 2015|access-date=2019-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181105215230/https://genderidentitywatch.com/the-erasure-of-lesbians/|archive-date=2018-11-05|url-status=dead|df=|archivedate=2018-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181105215230/https://genderidentitywatch.com/the-erasure-of-lesbians/|deadurl=yes}} * {{cite news|last1=Fleming|first1=Pippa|title=The gender-identity movement undermines lesbians |url=https://www.economist.com/open-future/2018/07/03/the-gender-identity-movement-undermines-lesbians|work=[[The Economist]]|date=July 3, 2018}} * {{cite web|last1=Heuchan|first1=Claire|title=Lezbehonest about Queer Politics Erasing Lesbian Women|url=https://sisteroutrider.wordpress.com/2017/02/22/lezbehonest-about-queer-politics-erasing-lesbian-women/|website=Sister Outrider|date=February 22, 2017}} (''Sister Outrider'' received the 2016 Best Blog award from [https://web.archive.org/web/20190421103135/https://www.edinburghguide.com/news/activism/17659-winnersannouncedforthewritetoendviolenceagainstwomenawards2016  Write to End Violence Against Women].) * {{cite web|last1=Heuchan|first1=Claire|title=Stonewall Calls Police on Lesbian Protesters, Further Dividing the LGBT Movement|url=https://www.afterellen.com/general-news/569593-stonewall-calls-police-on-lesbian-protesters-further-dividing-the-lgbt-movement|website=[[AfterEllen]]|date=May 2, 2019}} * {{cite news|last1=Kirkup|first1=James|title=The silencing of the lesbians|url=https://blogs.spectator.co.uk/2018/05/the-silencing-of-the-lesbians/|work=[[The Spectator]]|date=16 May 2018|access-date=17 September 2019|archivedate=14 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191214035433/https://blogs.spectator.co.uk/2018/05/the-silencing-of-the-lesbians/|deadurl=yes}} * {{cite magazine|last1=Levy|first1=Ariel|title=Lesbian Nation|url=https://www.newyorker.com/magazine/2009/03/02/lesbian-nation|magazine=[[The New Yorker]]|date=March 2, 2009}} * {{cite web|last1=Morris|first1=Bonnie J.|title=Dyke Culture and the Disappearing L|url=http://www.slate.com/blogs/outward/2016/12/22/disappearing_lesbians_and_the_need_to_preserve_dyke_culture.html|website=Outward|publisher=[[Slate (magazine)|Slate]]|date=December 22, 2016}} * {{cite web|last1=Obinwanne|first1=Ashley|title=Why I'm a Lesbian (Not Queer)|url=http://lesbiansovereverything.com/why-im-a-lesbian-not-queer/|website=Lesbians Over Everything|date=April 18, 2016}} * {{cite web|last1=OLOC Boston (Old Lesbians Organizing for Change)|title=Erasing Lesbians|url=https://www.theproudtrust.org/resources/research-and-guidance-by-other-organisations/lesbian-erasure-oloc-boston/|website=The Proud Trust|date=2016|access-date=2019-09-17|archivedate=2019-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190622150502/https://www.theproudtrust.org/resources/research-and-guidance-by-other-organisations/lesbian-erasure-oloc-boston/|deadurl=yes}} * {{cite news|last1=Trebay|first1=Guy|title=The Subtle Power of Lesbian Style|url=https://www.nytimes.com/2004/06/27/style/the-subtle-power-of-lesbian-style.html|work=[[The New York Times]]|date=June 27, 2004}} ; গ্ৰন্থ, পত্ৰিকা আদি * {{cite book|editor1-last=[[Ruth Barrett|Barrett]]|editor1-first=Ruth|title=Female Erasure: What You Need To Know About Gender Politics' War on Women, the Female Sex and Human Rights|date=2016|publisher=Tidal Time Publishing|location=California|edition=1st|isbn=978-0997146707}} * {{cite book|last1=[[Terry Castle|Castle]]|first1=Terry|title=The Apparitional Lesbian: Female Homosexuality and Modern Culture|url=https://archive.org/details/apparitionallesb0000cast|date=1995|publisher=[[Columbia University Press]]|edition=1st|isbn=0-231-07652-5}} * {{cite book|editor1-last=Cogan|editor1-first=Jeanine C.|editor2-last=Erickson|editor2-first=Joanie M.|title=Lesbians, Levis and Lipstick: The Meaning of Beauty in Our Lives|date=1999|publisher=[[The Haworth Press]]|isbn=0-7890-0661-8}} * {{cite book|editor1-last=Cooper|editor1-first=Sara E.|title=Lesbian Images in International Popular Culture|url=https://archive.org/details/isbn_9781560237969|date=2010|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1560237969}} * {{cite book|editor1-last=Jay|editor1-first=Karla|title=Dyke Life: From Growing Up To Growing Old, A Celebration Of The Lesbian Experience|date=1995|publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0465039074|url=https://archive.org/details/dykelifefromgrow00jayk}} * {{cite book|last1=[[Sheila Jeffreys|Jeffreys]]|first1=Sheila|title=Unpacking Queer Politics: A Lesbian Feminist Perspective|date=2003|publisher=[[Polity (publisher)|Polity]]|edition=1st|isbn=978-0745628370|url=https://archive.org/details/unpackingqueerpo00jeff}} * {{cite journal|last1=Katz|first1=Sue|title=Working class dykes: class conflict in the lesbian/feminist movements in the 1970s|journal=The Sixties: A Journal of History, Politics and Culture|date=2017|volume=10|issue=2|pages=281–289|publisher=[[Routledge]]|issn=1754-1328|doi=10.1080/17541328.2017.1378512}} * {{cite book|last1=Kennedy|first1=Elizabeth Lapovsky|last2=Davis|first2=Madeline D.|title=Boots of Leather, Slippers of Gold: The History of a Lesbian Community|date=1993|publisher=[[Routledge]]|isbn=0-415-90293-2|url=https://archive.org/details/bootsofleathersl00kenn_0}} * {{cite book|last1=Lowey|first1=Robin|title=Game Changers: Lesbians You Should Know About|date=2017|publisher=Epochalips Books|edition=1st|isbn=978-1532353710|oclc=1049175226}} * {{cite book|editor1-last=McHugh|editor1-first=Kathleen A.|editor2-last=Johnson-Grau|editor2-first=Brenda|editor3-last=Sher|editor3-first=Ben Raphael|title=The June L. Mazer Lesbian Archives: Making Invisible Histories Visible|url=https://archive.org/details/MakingInvisibleHistoriesVisibleTheJuneL.MazerLesbianArchive|date=2014|publisher=[[UCLA Center for the Study of Women]] ([[Regents of the University of California]])|isbn=978-0-615-99084-2}} * {{cite book|last1=Millward|first1=Liz|last2=Dodd|first2=Janice G.|last3=Fubara-Manuel|first3=Irene|title=Killing Off the Lesbians: A Symbolic Annihilation on Film and Television|url=https://archive.org/details/killingofflesbia0000mill|date=2017|publisher=[[McFarland & Company]]|location=Jefferson, North Carolina|isbn=978-1476668161}} * {{cite book|last1=Morris|first1=Bonnie J.|title=The Disappearing L: Erasure of Lesbian Spaces and Culture|date=2016|publisher=[[SUNY Press]]|edition=1st|isbn=978-1-4384-6177-9|url=http://www.sunypress.edu/p-6263-the-disappearing-l.aspx|access-date=2019-09-17|archivedate=2017-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170627083347/http://www.sunypress.edu/p-6263-the-disappearing-l.aspx}} * {{cite book|last1=Myers|first1=JoAnne|title=The A to Z of the Lesbian Liberation Movement: Still the Rage (The A to Z Guide Series, No. 73)|date=2003|publisher=[[The Scarecrow Press]]|location=Lanham, Maryland|edition=1st|isbn=978-0-8108-6811-3|url=https://rowman.com/ISBN/9780810863279/The-A-to-Z-of-the-Lesbian-Liberation-Movement-Still-the-Rage|access-date=2019-09-17|archivedate=2018-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180730131454/https://rowman.com/ISBN/9780810863279/The-A-to-Z-of-the-Lesbian-Liberation-Movement-Still-the-Rage}} (Original U.S. copyright is 2003.) * {{cite book|last1=Richards|first1=Dell|title=Lesbian Lists: A Look at Lesbian Culture, History, and Personalities|date=1990|publisher=[[Alyson Publications]]|edition=1st|isbn=155583163X|url=https://archive.org/details/lesbianlistslook00rich_0}} ; শ্ৰাব্য সংযোগ * {{cite web|author=Guy Raz|title='Late-Life Lesbians' Reveal Fluidity Of Sexuality|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=129050832|website=[[All Things Considered]]|publisher=[[NPR]]|date=August 7, 2010}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Lesbianism}} {{wikiquote}} {{Wiktionary|lesbian|Lesbian|lesbianism}} * [https://curlie.org//Society/Gay,_Lesbian,_and_Bisexual/Lesbian  ''Lesbian''] at Curlie.org * [https://www.lesbianmedia.tv  ''Lesbian'' Media] * [http://lesbiansovereverything.com/  Lesbians Over Everything] [[শ্ৰেণী:যৌন অভিমুখিতা]] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি]] [[শ্ৰেণী:সমকামিতা]] cv03r82wlzjhgp4e3xmii2cfubdcxk8 0 54288 641399 335313 2026-10-03T02:20:04Z EmausBot 1983 [[কেৰালা]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641399 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কেৰালা]] sprdynxck7ok2ydbkivin5k6amycg9x 0 56940 641207 418519 2026-10-02T14:56:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641207 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Rape_of_Prosepina_September_2015-3a.jpg|thumb|ৰোমৰ গালেৰিয়া বৰ্গহেছত ১৬২১-২২ বছৰীয়া গৱেশ লৰেইনজ বাৰ্নিনিৰ গদ্যৰপিনাৰ ধৰ্ষণ]] [[চিত্ৰ:LRW-SCALE-11-2018.jpg|thumb|বিশ্বৰ এক মানচিত্ৰত প্ৰতি ১০০,০০০ জনসংখ্যাত (২০১৮ চনলৈকে) কৰ্পচ দেখুওৱা হৈছে]] '''ধৰ্ষণ''' বা '''বলাত্‍কাৰ''' ({{Lang-en|Rape}}) এক ধৰণৰ যৌন আক্ৰমণ। সাধাৰণতে, এজন ব্যক্তিৰ অনুমতি ব্যতিত তাৰ লগত যৌনসঙ্গম বা অইন কোনো ধৰণৰ যৌন অনুপ্ৰৱেশ ঘটনাক ধৰ্ষণ বুলি কোৱা হয়। ধৰ্ষণ শাৰীৰিক বলপ্ৰয়োগ, অন্যায় ভাবে চাপ প্ৰদানৰ দ্বাৰা অপব্যৱহাৰৰ মাধ্যমত সংঘটিত হ'ব পাৰে। অনুমতি প্ৰদানত অক্ষম (যেনে- কোনো অজ্ঞান, বিকলাঙ্গ, মানসিক প্ৰতিবন্ধী তথা অপ্ৰাপ্তবয়স্ক ব্যক্তি) কোনো ব্যক্তিৰ লগত যৌনমিলনত লিপ্ত হোৱাটো ধৰ্ষণৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/42495/9241545615_eng.pdf;jsessionid=4A85DB5136BDF0D4C9CA832327CC83E6?sequence=1 (PDF)। ''World Health Organization''। ২০০২। সংগ্ৰহৰ তাৰিখ ৫ ডিছেম্বৰ ২০১৫। </ref><ref>Rape https://www.dictionary.com/browse/rape এপ্ৰিল ১৫, ২০১১</ref> ধৰ্ষণ শব্দটোৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপে কেতিয়াবা কেতিয়াবা 'যৌন আক্ৰমণ' শব্দটোও ব্যৱহৃত হয়।<ref>[https://books.google.co.in/books?id=6KZfQ6cSVHoC&pg=PA2&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false]</ref> ধৰ্ষণৰ অভিযোগ, বিচাৰ আৰু শাস্তিপ্ৰদান বিভিন্ন শাসনব্যৱস্থাত বিভিন্ন ধৰণৰ। আন্তৰ্জাতিকভাবে, ২০০৮ চনত পুলিচৰ দ্বাৰা লিপিবদ্ধ ধৰ্ষণৰ হাৰ আছিল [[আজেৰবাইজান|আজাৰবাইজানত]] প্ৰতি লাখত ০.২ আৰু বাতচোৱানাত প্ৰতি লাখত ৯২.৯। গোটেই বিশ্বত প্ৰধানতঃ পুৰুষৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণ সংঘটিত হয়। অপৰিচিত ব্যক্তিৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণৰ ঘটনাতকৈ পৰিচিত ব্যক্তিৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণৰ ঘটনাৰ সংখ্যা বহু বেছি, আৰু কাৰাগাৰত পুৰুষৰ দ্বাৰা পুৰুষ তথা নাৰীৰ দ্বাৰা নাৰী ধৰ্ষণৰ ঘটনাও সাধাৰণ, কিন্তু এই ধৰণৰ ধৰ্ষণ সম্ভৱতঃ সকলোতকৈ কম আলোচিত ধৰ্ষণবিলাকৰ অন্তৰ্ভুক্ত। আন্তৰ্জাতিক সংঘাত বা যুদ্ধৰ সময়তো নিয়মতান্ত্ৰিকভাবে তথা ব্যাপক হাৰত ধৰ্ষণ (যুদ্ধকালীন যৌন সহিংসতা আৰু যৌন দাসত্ত্ব) ঘটিব পাৰে। এনে ধৰণৰ ঘটনাক মানৱতা বিৰুদ্ধ অপৰাধ তথা যুদ্ধাপৰাধ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। ধৰ্ষণ [[নৰসংহাৰ|গণহত্যাৰ]] এটি উপাদান হিচাপেও স্বীকৃত। ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হোৱা ব্যক্তিসকল মানসিকভাবে আঘাতপ্ৰাপ্ত হ'ব পাৰে আৰু আঘাত-পৰৱৰ্তী চাপ দুৰ্বলতাত আক্ৰান্ত হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও ধৰ্ষণৰ ফলত [[গৰ্ভধাৰণ|গৰ্ভধাৰণ]] আৰু [[যৌন সংক্ৰামক ৰোগ|যৌন সংক্ৰামক ৰোগত]] আক্ৰান্ত হোৱাৰ লগতে গুৰুতৰভাবে আহত হোৱাৰো সম্ভাৱনা থাকে। তদুপৰি, ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হোৱা ব্যক্তি ধৰ্ষকৰ দ্বাৰা, আৰু কোনো কোনো সমাজত ভুক্তভোগীৰ নিজ পৰিয়াল বা আত্মীয় স্বজনৰ দ্বাৰা হিংস্ৰতাৰ চিকাৰ হ'ব পাৰে। == সংজ্ঞা == === সাধাৰণ সংজ্ঞা === অধিকাংশ বিচাৰব্যৱস্থাত ধৰ্ষণ মানে কোনো ব্যক্তিৰ দ্বাৰা অইন কোনো ব্যক্তিৰ অনুমতি নোহোৱাকৈ তাৰ লগত যৌনসঙ্গমত লিপ্ত হোৱা বা বেলেগ কোনোভাবে তেওঁৰ দেহত যৌন অনুপ্ৰৱেশ ঘটোৱাক বুজায়। চৰকাৰি স্বাস্থ্য সংস্থা, আইন-শৃঙ্খলা ৰক্ষাকাৰী সংস্থা, স্বাস্থ্যকৰ্মী আৰু আইনবিদ সকলৰ মাজত ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞা লৈ বিতৰ্ক আছে। ভিন্ন ভিন্ন ঐতিহাসিক যুগ তথা ভিন্ন ভিন্ন সংস্কৃতিতো ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞাৰ ক্ষেত্ৰত ভিন্নতা দেখা দিয়ে। সময়ৰ লগত ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞাৰো পৰিবৰ্তন ঘটিছে। ১৯৭৯ চনৰ আগত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত কোনো পুৰুষক তেওঁৰ স্ত্ৰীক ধৰ্ষণ কৰাৰ বাবে অভিযোগ কৰিব পৰা নাছিল। ১৯৫০-ৰ দশকত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কিছুমান ৰাজ্যত কোনো বগা নাৰী নিজৰ ইচ্ছাত কোনো কলা ব্যক্তিৰ লগত যৌনসঙ্গমত লিপ্ত হলেও সেয়া 'ধৰ্ষণ' বুলি বিবেচনা কৰা হৈছিল। ২০১২ চনৰ আগলৈকে '''[[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ফেডাৰেল ব্যুৰো অফ ইনভেষ্টিগেচন''' (এফবিআই) ধৰ্ষণক কেৱল নাৰীসকলোৰ বিৰুদ্ধে পুৰুষসকলোৰ দ্বাৰা সংঘটিত এটি অপৰাধ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল। ২০১২ চনত সিহঁতে ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞা হিচাপে "কোনো নাৰীৰ ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে বলপূৰ্বক তাইৰ লগত যৌনসঙ্গম"-ৰ পৰিৱৰ্তত "ভুক্তভোগীৰ অনুমতি নোহোৱাকৈ '''যোনি''' বা '''পায়ুত''' শৰীৰৰ কোনো অংশ বা কোনো বস্তুৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰৱেশ বা অইন কোনো ব্যক্তিৰ যৌনাঙ্গৰ দ্বাৰা মুখত অনুপ্ৰৱেশ"-ক গ্ৰহণ কৰে। পূৰ্বৱৰ্তী সংজ্ঞাটো ১৯২৭ চনৰ পৰা অপৰিবৰ্তিত আছিল আৰু ইয়াক পুৰণি তথা সংকীৰ্ণ হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছিল। নতুন সংজ্ঞাটো গ্ৰহণ কৰি লয় যে, নাৰী তথা পুৰুষ উভয়ে ধৰ্ষক বা ধৰ্ষিত হব পাৰে, আৰু কোনো বস্তুৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণও ভুক্তভোগীৰ বাবে যোনিপথ/পায়ুপথত ধৰ্ষণৰ নিচিনাই কষ্টদায়ক হব পাৰে। এফবিআই আৰু গ্ৰহণ কৰে যে, ভুক্তভোগী মানসিক বা শাৰীৰিক অক্ষমতাৰ কাৰণত অনুমতি প্ৰদানত অক্ষম হব পাৰে, বা ভুক্তভোগীক মাদকদ্ৰব্যৰ দ্বাৰা অচেতনো কৰা হৈ থাকিব পাৰে। এফবিআই দ্বাৰা এই সংজ্ঞাটো গ্ৰহণ '''যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ফেডাৰেল''' বা '''ৰাজ্য ফৌজদাৰি আইন'''ৰ কোনো পৰিৱৰ্তন ঘটোৱা নাই বা বিচাৰব্যৱস্থাতো কোনো প্ৰভাৱ পৰা নাই, বৰং ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল গোটেই দেশত যেন সঠিকভাবে ধৰ্ষণৰ অভিযোগ আহে। কিছুমান দেশ বা বিচাৰব্যৱস্থা ধৰ্ষণ তথা যৌন আক্ৰমণকক পৃথক হিচাপে চিহ্নিত কৰিছিল। সিহঁত সাধাৰণত কেৱল যোনিত [[লিংগ]] অনুপ্ৰৱেশ বা কেৱল লিঙ্গৰ মাধ্যমত অনুপ্ৰৱেশকক ধৰ্ষণ হিচাপে আৰু অন্যান্য ধৰণৰ অনৈচ্ছিক যৌনক্ৰিয়াক যৌন আক্ৰমণ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপ, '''স্কটল্যাণ্ড''' কেৱল লিঙ্গৰ দ্বাৰা সংঘটিত যৌন অনুপ্ৰৱেশকক ধৰ্ষণ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত [[ৰুৱাণ্ডা]]ৰ বাবে গঠিত 'আন্তৰ্জাতিক অপৰাধ ট্ৰিবিউনেল' ধৰ্ষণক "চাপ প্ৰদানৰ মাধ্যমত কোনো ব্যক্তিৰ ওপৰ সংঘটিত যৌন প্ৰকৃতিৰ শাৰীৰিক আক্ৰমণ" হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰিছিল। কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত বিচাৰব্যৱস্থাত 'ধৰ্ষণ' শব্দটো ব্যৱহাৰ নকৰি 'যৌন আক্ৰমণ' বা 'অপৰাধমূলক যৌন আচৰণ' শব্দবিলাক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰিসৰ যি কোনো লিংগ, বয়স, জাতি, [[সংস্কৃতি]] বা [[ধৰ্ম|ধৰ্ম]]ৰ ব্যক্তি ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হব পাৰে। ধৰ্ষণক ভালেমান কিছুমান ধৰণৰ ভাগ কৰা হয়, যেনে:- গণধৰ্ষণ, বৈবাহিক ধৰ্ষণ, অজাচাৰ ধৰ্ষণ, শিশু ধৰ্ষণ, কাৰাগাৰত ধৰ্ষণ আৰু যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ। দীৰ্ঘদিন ধৰি কোনো ধৰণৰ শাৰীৰিক ক্ষতিৰ চিকাৰ নহৈ কোনো ব্যক্তি ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হব পাৰে। == ধৰ্ষণৰ প্ৰকাৰভেদ == [[চিত্ৰ:Bangalore_protests_following_Delhi_gang-rape_(photo_-_Jim_Ankan_Deka).jpg|thumb|২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰত দিল্লীত দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কৰা যুৱ শিক্ষাৰ্থীজনৰ বাবে ন্যায়ৰ দাবী ভাৰতৰ বাংগালোৰৰ লোক। ]] ধৰ্ষণ বা ধৰৰ্ষকক বিভিন্নভাবে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা যায়। যেনে:- ঠিক কোনো পৰিস্থিতিত সেয়া হৈছে, বা যিয়ে চিকাৰ (নিৰ্যাতিত)- তাৰ বৈশিষ্ট্য কি আছিল, যিয়ে অপৰাধী তেওঁৰ পৰিচয় বা বৈশিষ্ট্য কি, এই সকলোবোৰ ওপৰত ধৰ্ষণৰ নানাবিধ শ্ৰেণীবিন্যাস কৰা হয়। এই যি ধৰ্ষণৰ নানা শ্ৰেণী, ইয়াকে কোৱা হৈছে ধৰ্ষণৰ প্ৰকাৰভেদ বা ধৰণ। তলত উল্লেখ কৰা শ্ৰেনীবিভাগ কেৱলমাত্ৰ এটা ধৰ্ষণৰ বাবে প্ৰযোজ্য হব, এনে নহয়। বৰং এটা ধৰ্ষণ একেলগে শিশু ধৰ্ষণ, দলবদ্ধ ধৰ্ষণ, কাৰাগাত ধৰ্ষণ আৰু অধীনকালীন ধৰ্ষণও অন্তৰ্ভুক্ত হব পাৰে। === ডেট ধৰ্ষণ === ডেট ধৰ্ষণ (date rape) হৈছে এনে এক ধৰণৰ ধৰ্ষণ, যত ধৰ্ষিতা অপৰাধীক আগৰ পৰাই পৰিচিত বা এই ধৰ্ষণ সাধাৰণত নিজ গৃহত নহয়। ডেটিং ধৰ্ষণ দুই প্ৰকাৰ, Acquaintance rape (ইয়াত এজনে আনজনে চিনি পোৱা বা ইয়াত কোনো ড্ৰাগৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়<ref>https://scholars.wlu.ca/etd/621/</ref>) আৰু আনটো হ'ল: Drug facilitated sexual assault (DFSA) যি ডেটিং ৰেপৰ নিচিনা আন এটা ধৰ্ষণ, যত চিকাৰক ধৰ্ষক ইচ্ছা কৰি '''ড্ৰাগ''' দি অচেতন বা তাইৰ শাৰীৰিক অৱস্থাৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাই ধৰ্ষণ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত ধৰ্ষিতা ধৰ্ষণৰ আগত সম্মতি দিয়াৰ পৰিস্থিতিত নাথাকে। '''Acquaintance rape''' সংগঠিত যি দুজন মানুহৰ মাজত, সিহঁত মুলত এজনে আনজনক চিনি পায়। সিহঁত নিজৰ কেৱল বন্ধু হিচাপে হয়তো সমাজত পৰিচয় দিয়ে<ref>https://web.archive.org/web/20090829131749/http://www.ci.cambridge.ma.us/CPD/reports/1997/rape.html সংগ্ৰহ তাৰিখ ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০</ref>, বা নিজৰ স্বামী-স্ত্ৰী হিচাপে পৰিচয় দিয়ে, এই সমস্যাটো পশ্চিমা সমাজ ব্যৱস্থাত ব্যাপকহাৰত বাঢ়িছে আৰু ইয়াক লুকায়িত ধৰ্ষণ হিচাপে বৰ্তমান উল্লেখ কৰা হয়। যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ '''National Victim Center''' এটা কলেজত তদন্ত চলাই দেখিলে প্ৰতি চাৰিজন নাৰীৰ এজন হয় ধৰ্ষণৰ চিকাৰ অথবা সিহঁতৰ ওপৰত ধৰ্ষণৰ চেষ্টা চালোৱা হৈছে<ref>Office of Justice Programs (১৯৯৬)। "National Victimization Survey, U.S. Department of Justice"। </ref>। এই ফলাফলটো এইটো পোৱা যায় কলেজত অৱস্থানৰত নাৰী শিক্ষাৰ্থীসকল ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হোৱাৰ ব্যাপক সম্ভাৱনাত আছে। কলেজ বিলাকত Clery Act ৰ বিধান দিয়া হৈছে<ref>https://www.inquirer.com/philly/blogs/campus_inq/Feds-launch-investigation-into-Swarthmores-handling-of-sex-assaults.html</ref><ref>http://www.dailynebraskan.com/news/article_d684d872-1e7e-11e3-978b-001a4bcf6878.html The Daily Nebraskan</ref>। === গণধৰ্ষণ === কেইজনমান মিলি (ন্যূনতম তিনিজন) এজনৰ ওপৰত যদি ধৰ্ষণ কৰা হয়, তেন্তে তাক গণধৰ্ষণ বোলে। এইটো প্ৰায় সমগ্ৰ বিশ্বতে দেখিবলৈ পোৱা যায়<ref>Neumann, Stephani. Gang Rape: Examining Peer Support and Alcohol in Fraternities. Sex Crimes andParaphilia. Hickey, Eric W., 397-407</ref>। এটা পৰিসংখ্যান কৈছে, এই ধৰণৰ ধৰ্ষণত যিহঁত জড়িত থাকে, সিহঁত প্ৰায় সকলোৱে যুৱক বয়সৰ আৰু প্ৰায় সকলোৱে নিৱনুৱা। গণধৰ্ষণত সাধাৰণত মাদক ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সাধাৰণত ৰাতিৰ সময়ত কৰা হয়, আৰু যৌন নিৰ্যাতন একক ধৰ্ষণৰ তুলনাত গণধৰ্ষণত তীব্ৰ হয়<ref>ingenta connect<nowiki/>https://www.ingentaconnect.com/content/springer/vav/1999/00000014/00000002/art00001</ref>। আন এটা গৱেষণাত কোৱা হৈছে, গণধৰ্ষণ একক ধৰ্ষণৰ তুলনাযত বহু বেছি হিংস্ৰ হয়, আৰু ধৰ্ষিতা এককৰ তুলনাত প্ৰতিৰোধ বেছি কৰিব বিচাৰে। দেখিব পোৱা যায়, ধৰ্ষিতা [[আত্মহত্যা|আত্মহত্যাৰ]] মনস্থিৰ কৰে, পুলিচৰ সাহায্য কামনা তুলনামূলকভাবে বেছি কৰে আৰু তাইৰ চিকিৎসাৰো প্ৰয়োজন বেছি হয়। কিন্তু দুই গবেষণাত কোৱা হৈছে, যিহঁত দলীয়ভাবে ধৰ্ষণ কৰে, সিহঁতৰ মদ্যপান বা মাদকদ্ৰব্য গ্ৰহণৰ পৰিৰাণ মাত্ৰাতিৰিক্ত থাকে। === বৈবাহিক ধৰ্ষণ === ইয়াক বৈবাহিক ধৰ্ষণ হিচাপে, স্ত্ৰী ধৰ্ষণ হিচাপে, স্বামীৰ ধৰ্ষণ হিচাপে, পাৰ্টনাৰৰ ধৰ্ষণ হিচাপে অথবা অন্তৰঙ্গ সঙ্গীৰ যৌন আক্ৰমণ হিচাপে (intimate partner sexual assault (IPSA)) জনা যায়। গবেষক সকলে দেখাইছে যে, অপৰিচিত মানুহৰ দ্বাৰা বলাৎকাৰতকৈ স্বামী/পাৰ্টনাৰৰ দ্বাৰা বলাৎকাৰ হলে মানসিক ভাবে ক্ষতিৰ পৰিমাণ (মানসিক ভাবে বিপৰ্যস্ত/ '''স্নায়ুৰোগ''') বহু বেছি সময় থাকে।<ref>Finkelhor and Yllo (1985) and Bergen (1996)</ref> === শিশু ধৰ্ষণ === শিশুৰ ধৰ্ষণ শিশুৰ যৌন নিৰ্যাতনৰ এটা অংশ। যদি কোনো শিশুৰ দ্বাৰা (সচৰাচৰ দেখা যায়, বয়সত ডাঙৰ অথবা নিৰ্যাতিতৰ তুলনাত শক্তিশালী) অথবা কিশোৰ দ্বাৰা কামটো কৰা হয়, তেনেহলে ইয়াক কোৱা হয় শিশুৰ প্ৰতি শিশুৰ যৌন নিৰ্যাতন। যদি পিতা-মাতা, খুৰা, খুৰী অথবা ককা দ্বাৰা এনে ঘিণ লগা কামটো কৰা হয়, তেন্তে ইয়াক কোৱা হয় অজাচাৰ আৰু দেখা গৈছে ইয়াৰ ফলত নিৰ্যাতিত শিশু মনস্ত্বাত্তিক সমস্যাৰ মাজত পৰি যায়<ref>https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0 [https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8_%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%95_%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE]</ref>। যদি কোনো শিশু তাৰ পাৰিবাৰিক সদস্য নহয়, কিন্তু এনে কোনোবাৰ দ্বাৰা ধৰ্ষিত হয়, যাৰ প্ৰতি তাই নিৰ্ভৰ কৰে, যেনে লক্ষ্য ৰাখে এনেধৰণৰ বণুৱা, স্কুল শিক্ষক, ধৰ্ম শিক্ষক, [[চিকিৎসা বিজ্ঞান|চিকিৎসক]] তেনেহলেও শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্য অযাচাৰ বৃত্তিৰ নিচিনাই সমস্যাত পৰিব। === সংবিধিবদ্ধ ধৰ্ষণ === [[কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল|কেন্দ্ৰীয়]] আৰু ৰাজ্যিক [[চৰকাৰ]], "তৰুণ জনগোষ্ঠী" ক যৌননিগ্ৰহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ বাবে বিভিন্ন সময় প্ৰচাৰ-প্ৰচাৰণা চলায়। এটা ধাৰণা সকলোসময় প্ৰচলিত যে, যিসিকল নিৰ্দষ্ট বয়স সীমাৰ তলত, সিহঁতৰ যৌন সঙ্গমৰ সম্মতি দিয়াৰ সক্ষমতা নাই ('''ইনম্যাচিউৰ্ড''')। যি বয়সত ব্যক্তি সম্মতি দিবলৈ সক্ষম, সেই বয়সক কোৱা হয় '''সম্মতি দানৰ বয়সসীমা'''। বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰ বা অঞ্চলভেদে এই বয়সৰ পাৰ্থক্য আছে। [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] এই বয়সৰ সীমা ১৬ ৰ পৰা ১৮ বছৰ। [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ]] আইন অনুযায়ী, কোনোৱাই যদি নিৰ্দিষ্ট বয়স হোৱাৰ আগত বলপ্ৰয়োগ কৰি যৌনকৰ্ম কৰে, তেনেহলে সেয়া বয়সসীমাৰ আইনক উলঙ্ঘন কৰা আৰু ইয়াক কোৱা হব "'''সংবিধিবদ্ধ ধৰ্ষণ'''। " কিন্তু, অনেক ৰাষ্ট্ৰ, বয়সসীমা লঙ্ঘন কৰি যৌনকৰ্ম কৰাৰ (বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত বিবাহ) অনুমতি দিয়ে, যদি উভয়ৰ মাজত বয়সৰ পাৰ্থক্য কম হয়। এই বিষয়টোক কোৱা হয় ''''ওচৰা-ওচৰি বয়স হলে অব্যাহতি'''' (close-in-age exemptions) অথবা '''ৰোমিও জুলিয়েট''' অব্যাহতি। === কাৰাগাৰত ধৰ্ষণ === যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপোৰ্ট অনুসৰি সিহঁতৰ কাৰাগাৰত ধৰ্ষণৰ শতকৰা পৰিমাণ ৩ ৰ পৰা ১২ শতাংশ লৈ লক্ষ্য কৰা গৈছে<ref>Struckman-Johnson, C. & Struckman-Johnson, D. (২০০৬)। "A Comparison of Sexual Coercion Experiences Reported by Men and Women in Prison"। ''Journal of Interpersonal Violence''। '''21''' (12): 1591–1615। [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0886260506294240][https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%A1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191207000832/https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%A1 |date=2019-12-07 }}[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17065656]</ref>। যদিও কাৰাগাৰত যি ধৰ্ষণ হয়, সেয়া সমলিঙ্গৰ মানুহৰ মাজত বেছি দেখা যায়। (কাৰণ, কাৰাগাৰত পুৰুষ আৰু নাৰীক নিশ্চয় বিভাজন কৰি ৰখা হয়) তথাপি সিহঁতক সমকামী কোৱা নাযাব। এই বিষয়টো পশ্চিমা বিশ্বৰ। এইটো আংশিকভাবে এই কাৰণত যে, যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কাৰাগাৰ যি গঠন, সেয়া [[কানাডা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া|অষ্ট্ৰেলিয়া]] আৰু [[ইউৰোপ]]তকৈ বেলেগ। যিহঁত আক্ৰমণকাৰী (ধৰ্ষক) হয়, সিহঁত সাধাৰণত দেখা যায় কাৰাগাৰৰ অইন কক্ষৰ বাসিন্দা। === ধাৰাবাহিক ধৰ্ষণ === এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা ক্ৰমানুযায়ী যি ধৰ্ষণ হয়, সেয়া তুলনামুলকভাৱে বহু বেচি সময় ধৰি চলি থাকে, আৰু তেওঁৰ চিকাৰৰ সংখ্যাও বাঢ়ি যাবলৈ ধৰে। এনেকুঁৱা ধৰ্ষণক ধাৰাবাহিক ধৰ্ষণ ('''serial rape)''' বুলি কোৱা হয়। বেছিভাগ সময় এই ধৰণৰ চিৰিয়াল (ধাৰাবাহিক) ধৰ্ষকসকল, যিহঁতক ধৰ্ষণ কৰি থাকে, সিহঁতক চিনি নাপায়। সিহঁত সিহঁতৰ চিকাৰক নিজৰ জালত পেলাই যৌন নিৰ্যাতন কৰাৰ বাবে সুনিৰ্দিষ্ট পন্থা অনুসৰণ কৰি। === পৰিশোধকৃত ধৰ্ষণ === “‘পৰিশোধকৃত ধৰ্ষণ”' কে "শাস্তিমুলক ধৰ্ষণ" অথবা "প্ৰতিশোধকৃত ধৰ্ষণ" হিচাপে কোৱা যাব পাৰে। এটা সুনিৰ্দিষ্ট সংস্কৃতি বিশেষ কৰি প্যাচিফিক দ্বীপেত এইটো দেখা যায়। কোনোবাই যদি কোনো পৰিয়ালৰ পুৰুষসকলোৰ প্ৰতি প্ৰতিশোধপৰায়ণ থাকে, তেনেহ'লে এইক্ষেত্ৰত কেইজনমান পুৰুষ মিলিত হৈ সেই পৰিয়ালৰ নাৰীক ধৰ্ষণ কৰা হয়। যাৰ ফলত নিৰ্যাতিতাৰ দেউতা অথবা ভায়েকৰ প্ৰতি প্ৰতিশোধ লোৱা হৈছে বুলি ধৰা হয়। দুষ্কৰ্মকাৰীসকলোৰ লগত আগত কেতিয়াবা বেয়া আচৰণ কৰিলে পৰিয়ালৰ নাৰী সদস্যসকলোক ধৰ্ষণ কৰে, ধৰ্ষিতাৰ পিতা অথবা ভায়েক সমাজৰ চকুত সৰু কৰা হয়<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.unwomen.org/~/media/headquarters/attachments/sections/library/publications/2012/12/unw-legislation-supplement-en%20pdf.pdf |access-date=2020-02-11 |archivedate=2018-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181007011519/http://www.unwomen.org/~/media/headquarters/attachments/sections/library/publications/2012/12/unw-legislation-supplement-en |deadurl=yes }}</ref>। উপজাতীসকোলৰ মাজত যুদ্ধ হ'লে প্ৰতিশোধ লবলৈও বহুসময়ত এনে ঘিণ লগা কামটো কৰা হয়।<ref>https://web.archive.org/web/20160708080727/http://www.amnesty.org.au/svaw/comments/22174/</ref> === যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ === [[চিত্ৰ:Rape_Rate.png|right|thumb|ইউনোডিচি : প্ৰতি ১০০,০০০ জনসংখ্যাত ধৰ্ষণৰ প্ৰতি বেদান্ত (২০১১)]] যুদ্ধত ধৰ্ষণ হৈছে এনে একপ্ৰকাৰ ধৰ্ষণ যত শাৰীৰিক ভাবে যুদ্ধ কালীন সময়ত বিজয়ী সৈনিক, যোদ্ধা অথবা সাধাৰণ নাগৰিক দ্বাৰা পৰাজিত শিবিৰ মহিলাসকলক ধৰ্ষণ কৰা হয়। ইয়াত নাৰী অথবা বালিকাক; জোৰপূৰ্বক বা যৌন দাসত্ত্বত বাধ্য কৰোৱা হয়। যুদ্ধৰ সময়ত ধৰ্ষণ এটা স্নায়ুবিক যুদ্ধ হিচাপে পৰিগণিত হয়। এটা শত্ৰুপক্ষক হতাশাত নিয়জিত কৰাৰ হীন কৌশল মাত্ৰ। আনকি '''মিলিটাৰী'''ৰ যিয়ে প্ৰধান থাকে, সিয়ো শত্ৰুপক্ষৰ সাধাৰণ নাগৰিকসকলোক ধৰ্ষণ কৰিবলৈ তেওঁৰ সৈনিকসকলোক উৎসাহিত কৰে। '''চিষ্টিমিক ধৰ্ষণ''' ethnic cleansing ৰ এটা অংশ। যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ ১৯৪৯ চনৰ পৰা যুদ্ধাপৰাধ হিচাপে বিবেচিত। '''ফোৰ্থ জেনেভা কনভেনচনৰ''' ২৭ নং অনুচ্ছেদ অনুযায়ী, যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ আৰু বলপুৰ্বক বেশ্যাবৃত্তি, সম্পূৰ্ণভাবে নিষিদ্ধ। ১৯৭৭ চনত '''জেনেভা কনভেনচনৰ''' ১৯৪৯ চনৰ এই নিষেধাজ্ঞা Additional Protocols ত প্ৰৱেশ কৰা হয়<ref>Askin, Kelly Dawn (1997). ''War Crimes Against Women: Prosecution in International War Crimes Tribunals.'' Martinus Nijhoff Publishers. [https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8_%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%95_%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE]</ref>। যুদ্ধৰ পিছত Nuremberg Trials আৰু Tokyo Trials ত যি গণধৰ্ষণ ঘটিছে, তাক যুদ্ধাপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাই। ১৯৯৮ চনত যুক্তৰাজ্যৰ''' International Criminal Tribunal for Rwanda''' এটা কালজয়ী সিদ্ধান্ত লয়। যত কোৱা হয় আন্তৰ্জাতিক আইন অনুযায়ী ধৰ্ষণ গণহত্যাৰ ন্যায় এটা অপৰাধ। Navanethem Pillay তেওঁৰ মতেঃ- "আৱহমানকাল ধৰি, ধৰ্ষণ যুদ্ধৰ যেন এক আনুসঙ্গিক অঙ্গত পৰিণত হৈছে। কিন্তু এতিয়া ইয়াক বিবেচনা কৰা হব যুদ্ধাপৰাধ হিচাপে। আমি কঠোৰভাবে সকলোকে এই বাৰ্তা দিব বিচাৰো যে, ধৰ্ষণ কোনোভাৱে যুদ্ধৰ পুৰস্কাৰ হব নোৱাৰে। "<ref>Quoted in citation for honorary doctorate, Rhodes University, April 2005 accessed at [https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%A8]</ref> এই "'''ধৰ্ষণ'''" শব্দটো ১৫ শতকত কেৱলমাত্ৰ যৌন নিৰ্যাতন অৰ্থেত ব্যৱহৃত হৈছিল। কিন্তু আধুনিক যুগৰ আগলৈকে অপহৰণ আৰু ডকাইতি হিচাপে এই শব্দৰ ব্যৱহাৰ হৈছিল। যাৰ মাজত কোনো যৌনআক্ৰমণ বিষয় নাই, আধুনিক যুগৰ আগলৈকে। বহু উচ্চমানৰ সাহিত্যত, যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণক ধৰ্ষণ হিচাপে পোনে পোনে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। বৰং সিহঁত যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ বুলি শত্ৰুৰ সম্পদ বা নাৰী অপহৰণক বুজাইছে। === প্ৰতাৰণাৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণ === [[চিত্ৰ:Rape_perpetrator_pie_chart.PNG|right|frameless]] প্ৰতাৰণাৰ দ্বাৰা ধৰ্ষণ বুলি বুজায়, যদি প্ৰতাৰণাৰ মাধ্যমত (মিছাঁ কথা কৈ) চিকাৰৰ (ভিক্টিমৰ) সম্মতি আদায় কৰি উভয়ে যৌন মিলন হয় তাক। এটা মামলাৰ ক্ষেত্ৰত দেখা গৈছে, এজন ব্যক্তি চৰকাৰী আমলা বা উচ্চ পদক ব্যক্তি বুলি নিজকে মিছাঁ দাবী কৰি, মহিলাক যৌন মিলনত বাধ্য (প্ৰেচাৰ দিয়া) কৰি থাকে, তেওঁৰ কথা নুশুনিলে, তেওঁ তেওঁৰ নিজৰ ক্ষমতাবলে ('''চৰকাৰি ক্ষমতা''') মহিলাৰ ক্ষতি কৰাৰ ভয় দেখুৱাই। '''আদালত''', এই ঘটনাটোক 'লোকজনৰ মিথ্যাচাৰৰ মাধ্যমত নিজকে উপস্থাপন কৰিছে বুলি', পৰ্যবেক্ষণত কোৱা হয়। আদালত মানুহজনক- প্ৰতাৰণাৰ মাধ্যমত মহিলাক ধৰ্ষণ কৰিছে বুলি, দোষী সাব্যস্ত কৰে। === সংশোধনী ধৰ্ষণ === সংশোধনী ধৰ্ষণ মূলত লৈঙ্গিক ভূমিকাক লঙ্ঘন কৰাৰ শাস্তিস্বৰূপ সমকামীসকলোৰ লক্ষ্য কৰি কোৱা হয়<ref>Bartle, EE (২০০০)। "Lesbians And Hate Crimes"। ''Journal of Poverty'' (pdf) [https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.196.9177][https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1300/J134v04n04_02]</ref><ref>Di Silvio, Lorenzo. "Correcting Corrective Rape: Carmichele and Developing South Africa's Affirmative Obligations To Prevent Violence Against Women." ''Georgetown Law Journal'' 99 (2011): 1469–515.</ref>। এইটো এলজিবিটি মানুহসকলোৰ প্ৰতি বিশেষ কৰি লেচবিৱানসকলোৰ উদ্দেশ্যে এটা ঘৃণীয় অপৰাধ (hate crime)। এইটো কৰি ধৰ্ষিতাক জোৰ কৰি বুজোৱাৰ চেষ্টা কৰোৱা হয়, জন্মগতভাবে তেওঁৰ যৌন অভিমুখিতা কি। সিহঁতৰ মনত যৌন অভিমুখিতা লৈ যি তথাকথিত বিভ্ৰান্তি ৰৈ আছে, তাক সংশোধন কৰাৰ বাবে ধৰ্ষণ কৰা হয় বুলি, ইয়াক সংশোধনী ধৰ্ষণ বোলে<ref>https://www.xpats.io/sexual-minorities/</ref>। [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]] ([[:en:South_Africa|South Africa]]) ৰ বিখ্যাত ক্ৰীড়াবিদ ইউডি চিমেলেন ৰ ঘটনা জনসম্মুখত অহাৰ পিছতেই এই বিষয় সম্পৰ্কত বিশ্ব প্ৰথম জানিব পায়।<ref>Oxford Etymological Dictionary, "Rape".</ref> === হেফাজতগত ধৰ্ষণ === হেফজতত ধৰ্ষণ বুলি মুলত বুজায়, কোনো প্ৰতিষ্ঠানৰ কৰ্মীৰ অধীনত থকাকালীন সময়ত (যেনে: হস্পিতাল (Hospital) কৰ্মী, পুলিচ, চৰকাৰি কৰ্মী) ধৰ্ষণ। কোনো প্ৰাতিষ্ঠানিক তত্ত্বাবধান কেন্দ্ৰ যেনেঃ- এতিমখানাত ধৰ্ষণকো হেফাজতকালীন ধৰ্ষণ হিচাপে ধৰা হয়।<ref>Thukral, Enakshi Ganguly (২০০৮)। ''Still Out of Focus: Status of India's Children, 2008''। HAQ Centre for Child Rights। </ref> হেফাজতকালীন ধৰ্ষণৰ ৰিপোৰ্ট পোৱা যায় [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান|পাকিস্থান]]<ref>Hey, H. (১৯৯৪)। ''Human Rights in Developing Countries - Yearbook (Human Rights in Development Yearbook)''। Springer। পৃষ্ঠা 331। [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা]]</ref>, [[বাংলাদেশ]], [[মালয়েছিয়া]], [[শ্ৰীলংকা]], [[ইৰান]], [[কম্বোডিয়া]], [[নাইজেৰিয়া]], [[কেনিয়া]], [[জাম্বিয়া]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত। ভাৰতত হেফাজতকালীন ধৰ্ষণ নাৰী মানৱাধিকাৰ কৰ্মীসকলোৰ বাবে এক মূৰৰ কামুৰনিৰ বিষয়। সেয়া ১৯৮৩ চনৰ পিছত আইনত ধৰ্ষণৰ তালিকাভুক্ত হয়। ভাৰতীয় আইনত কোৱা হৈছে, এই ধৰণৰ ক্ষেত্ৰত অপৰাধীসকল নিজকে বচাবৰ আবে তেওঁৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা সুবিধা পায়। হেফাজতকালীন ধৰ্ষণৰ এই প্ৰক্ৰিয়া সংগঠিত হব পাৰে কোনো প্ৰতিষ্ঠানৰ কৰ্মী, ঠিকাদাৰ, মহাজনৰ দ্বাৰা। কিন্তু ভাৰতীয় আইন অনুসৰি কোনো ধৰ্ষণক হেফাজতকালীন ধৰ্ষণ বুলিব বিচাৰিলে ধৰ্ষকক চৰকাৰি কৰ্মচাৰী হব লাগিব। এই ধৰণৰ হেফাজতকালীন ধৰ্ষণৰ চিকাৰ হয় সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়, '''দৰিদ্ৰ শ্ৰেণিৰ মানুহ''', কৰ্ম হিচাপে নিম্ন শ্ৰেণীৰ মানুহসকল। গৱেষকসকল কৈছে, হেফাজত কালীন ধৰ্ষণ ব্যাপক অৰ্থত হেফাজতকালীন নিৰ্যাতন যেনেঃ- টৰ্চাৰ আৰু হত্যাৰ এটা অংশ। == আইন-লঙ্ঘনকাৰীৰ প্ৰকাৰভেদ == === মুল নিবন্ধ ধৰ্ষকৰ ধৰণ === [[চিত্ৰ:Non_genital_injuries_to_women_who_are_sexually_assaulted.PNG|thumb|যৌন নিৰ্যাতিত মহিলাৰ জননেন্দ্ৰিয়ৰ আঘাত। ]] Nicholas Luteinizing ধৰ্ষকৰ লক্ষ্যেৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, তিনি প্ৰকাৰৰ ধৰ্ষণৰ বৰ্ণনা দিছে। যিটোৰ এটা হ'ল; ৰাগী ধৰ্ষক, এটা শক্তিধৰ ধৰ্ষক(অস্ত্ৰ বা বাহু দ্বাৰা বল প্ৰয়োগকাৰী) আৰু আনটো ধৰ্ষকামী ধৰ্ষক। Kingston, Ontario ৰ [[কুইন বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ মনোবিজ্ঞানী [[হাওয়াৰ্ড বাৰবাৰ]] কৈছে, বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত ধৰ্ষণত, ধৰ্ষকৰ আবেগপ্ৰবণতা আৰু সুবিধাবাদিতা দেখা যায়। যিসকল আবেগপ্ৰবণতা পৰা ধৰ্ষণ কৰে, সিহঁতৰ মাজত ধৰ্ষণ কৰাৰ সময়, ধৰ্ষিতাৰ প্ৰতিৰোধেৰ সময়, ক্ৰোধ প্ৰকাশ নকৰাৰ প্ৰবণতা দেখা যায়, আৰু সিহঁত বেচ অলপ বল প্ৰয়োগ কৰি তাইক বাধ্য কৰায়। == অন্যান্য শ্ৰেণীবিভাগ == ওপৰত যি উল্লেখ কৰা হৈছে, সেয়া ধৰ্ষণৰ একমাত্ৰ শ্ৰেণীবিন্যাস নহয়। নতুন নতুন গৱেষণা, মানুহৰ কাৰ্যক্ৰমৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ধৰ্ণৰ নতুন নতুন সংজ্ঞা আহিব পাৰে। কিছু ঘটনা হয়তো কেইটামান বিভাগত পৰিব পাৰে। আকৌ কিছুমান হয়তো কোনো বিভাগত পৰিব নোৱাৰে। আমেৰিকান গৱেষক প্যাটৰিচিয়া ৰোজ এটা উপশ্ৰেণিবিভাগ কৰিছে, সেয়া হৈছেঃ- *'''বিনিময় ধৰ্ষণ''' (Exchange rape): পুৰুষসকলোৰ মাজত দৰকষাকষি বা সংহতি প্ৰকাশৰ ফলাফল হিচাপে যি ধৰ্ষণ সংঘটিত হয়। *'''দণ্ডমুলক ধৰ্ষণ''' (punitive rape)- মুলত কোনোবাক শাস্তি দিয়াৰ বাবে এই ধৰ্ষণ সংগঠিত হয়। *'''চৌৰ্যবৃত্তিমুলক ধৰ্ষণ''' - নাৰী অথবা পুৰুষক অপহৰণ কৰি এই ধৰ্ষণ কৰা হয়, বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত সিহঁতৰ যৌনদাসত্ত্বে অথবা দেহব্যৱসাযত বাধ্য কৰোৱা হয়। *'''আনুষ্ঠানিক ধৰ্ষণ''' - defloration ধৰ্মীয় ৰীতিত ধৰ্ষণ কৰা হয় *'''মৰ্যাদা ধৰ্ষণ''' (Status rape): সামাজিক পদমৰ্যাদা বা সামাজিক শ্ৰেণীৰ পাৰ্থক্যজনিত কাৰণত যি ধৰ্ষণ সংঘটিত হয়। কিছুমান ধৰ্ষণ বিভিন্ন শ্ৰেণিবিভাগত পৰিব পাৰে। (যেনে: যুদ্ধকালীন বন্দী অৱস্থাযত ধৰ্ষিত হ'লে সেয়া; যুদ্ধকালীন ধৰ্ষণ, হেফাজতকালীন ধৰ্ষণ, কাৰাগাৰৰ ধৰ্ষণ ইত্যাদি শ্ৰেণিবিভাগত পৰিব পাৰে) == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অপৰাধ]] fss5cc80jw5a9miontvmyhncbls31wv 0 58129 641199 522458 2026-10-02T14:39:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641199 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = দ্ৰৌপদী মূৰ্মু | native_name = | native_name_lang = | image = Governor of Jharkhand Draupadi Murmu in December 2016.jpg | office = ভাৰতৰ ১৫তম ৰাষ্ট্ৰপতি | term_start = ২৫ জুলাই, ২০২২ | term_end = | predecessor = [[ৰাম নাথ কোবিন্দ]] | successor = | office1 = ওড়িশা বিধানসভাৰ সদস্য | term_start1 = ২০০০ | term_end1 = ২০০৯ | predecessor1 = লক্ষ্মণ মাঝি | successor1 = শ্যাম চৰণ হান্সদাহ | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | constituency_AM2 = ৰায়ৰংপুৰ বিধানসভা সমষ্টি | term_start2 = ২০০৯ | term_end2 = ১৮ মে' ২০১৫ | office3 = [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ অষ্টম ৰাজ্যপাল | term_start3 =১৮ মে' ২০১৫ | term_end3 = | predecessor3 = চৈয়দ আহমেদ | successor3 = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|06|20}} | birth_place = ময়ূৰভঞ্জ, [[ওড়িশা]], [[ভাৰত]] | spouse = শ্যাম চৰণ মূৰ্মু<ref>https://indianexpress.com/article/india/who-is-draupdi-murmu-next-president-narendra-modi-pranab-mukherjee-4701597/</ref> | children = ৩ | alma_mater = ৰামা দেৱী মহিলা মহাবিদ্যালয়, [[ভুৱনেশ্বৰ]] | religion = | blank1 = | data1 = | profession = ৰাজনীতিবিদ | website = }} '''দ্ৰৌপদী মূৰ্মু''' ({{Lang-en|Draupadi Murmu}}; জন্ম: ২০ জুন ১৯৫৮) বৰ্তমান [[ভাৰত|ভাৰতবৰ্ষৰ]] ৰাষ্ট্ৰপতি।<ref>{{Cite web |title=Droupadi Murmu Oath Ceremony: महामहिम मुर्मू ने ली शपथ, बनीं देश की पहली आदिवासी महिला राष्ट्रपति |url=https://www.aajtak.in/india/news/video/droupadi-murmu-took-oath-became-country-first-tribal-woman-president-news-in-hindi-1505654-2022-07-25 |access-date=2022-07-25 |website=आज तक |language=hi}}</ref> [[ৰাম নাথ কোৱিন্দ|ৰামনাথ কোবিন্দৰ]] পিছত তেওঁ ভাৰতৰ ১৫তম ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Droupadi Murmu Oath Ceremony Live: Droupadi Murmu the15th President of India - The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/newsblogs/latest-daily-news-and-updates-july-25/liveblog/93098179.cms |access-date=2022-07-25 |website=economictimes.indiatimes.com |language=en-IN}}</ref> ২০১৫ চনত তদানীন্তন [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে]] তেওঁক [[ঝাড়খণ্ড|ঝাৰখণ্ডৰ]] ৰাজ্যপাল হিচাপে নিযুক্তি দিছিল। ৰাজ্যপাল পদত নিযুক্তি লাভ কৰা তেওঁ প্ৰথম গৰাকী [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] মহিলা। ইয়াৰ লগতে তেওঁ ঝাৰখণ্ডৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা ৰাজ্যপাল আছিল।<ref>{{Cite news |title=Who is Draupadi Murmu? Here is everything you need to know about BJP's Presidential candidate |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/heres-is-all-you-need-to-know-about-draupadi-murmu-bjps-presidential-pick/articleshow/92369007.cms?from=mdr |access-date=2022-07-25}}</ref> তেওঁ ওড়িশা বিধানসভাৰ ৰায়ৰংপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ সদস্য আছিল। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] আৰু বিজু জনতা দলৰ সংমিলিত চৰকাৰত তেওঁ বাণিজ্য আৰু পৰিবহন বিভাগৰ স্বতন্ত্ৰ ৰাজ্য মন্ত্ৰী আৰু মীন,পশুধন উন্নয়ন বিভাগৰ মন্ত্ৰী পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2017-06-13 |title=Who is Draupadi Murmu? |url=https://indianexpress.com/article/india/who-is-draupdi-murmu-next-president-narendra-modi-pranab-mukherjee-4701597/ |access-date=2022-07-26 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতে, তেওঁ ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮৩ চনলৈ ৰাজ্যিক জলসিঞ্চন আৰু শক্তি বিভাগত কনিষ্ঠ সহায়ক হিচাপে কাম কৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত ১৯৯৭ চনলৈকে ৰায়ৰংপুৰৰ শ্ৰী অৰবিন্দ ইণ্টিগ্ৰেল শিক্ষা কেন্দ্ৰত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০২২ চনৰ জুন মাহত বিজেপিয়ে মুৰ্মুক ২০২২ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁটৰ (এন ডি এ) ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মনোনীত কৰে।<ref>"India: BJP backs tribal politician Draupadi Murmu for president against former ally | DW | 18.07.2022". Deutsche Welle. Retrieved 22 July 2022.</ref> ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ দেশৰ সৰ্বকনিষ্ঠ নিৰ্বাচিত ৰাষ্ট্ৰপতি হয়। তেওঁ হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত জন্ম গ্ৰহণ কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথম জনজাতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=MSNfirst>{{Cite web |title=Droupadi Murmu: India's Youngest President and First to be Born After Independence |url=https://www.msn.com/en-in/news/politics/droupadi-murmu-india-e2-80-99s-youngest-president-and-first-to-be-born-after-independence/ar-AAZPApk |access-date=2022-07-21 |website=MSN |language=en-IN}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৫৮ চনৰ ২০ জুন তাৰিখে<ref>{{Cite web |last=Live |first=A. B. P. |date=2022-07-25 |title=राज्यपाल से 15वीं राष्ट्रपति तक... ऐसा रहा आदिवासी समुदाय से आने वालीं द्रौपदी मुर्मू का सफर |url=https://www.abplive.com/news/india/droupadi-murmu-oath-15th-president-of-india-jharkhand-governor-draupadi-murmu-journey-2175758 |access-date=2022-07-25 |website=www.abplive.com |language=hi}}</ref> [[ওড়িশা]]ৰ ময়ূৰভঞ্জ জিলাৰ বৈদাপচি গাঁৱত দ্ৰৌপদী মূৰ্মুৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম বিৰাঞ্চি নাৰায়ণ তুদু।<ref>{{cite web|title=Smt. Droupadi Murmu|url=http://www.odishahelpline.com/Profile-of-Smt-Droupadi-Murmu-of-RAIRANGPUR-constituency-4.html|website=Odisha Helpline|accessdate=27 July 2015}}</ref> তেওঁলোক চাওঁতাল জনজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/draupadi-murmu-president-of-india-982961-2017-06-15|title=Draupadi Murmu may soon be the President of India: Know all about her|website=indiatoday}}</ref> তেওঁ ভুৱনেশ্বৰৰ ৰামা দেৱী মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা কলা শাখাৰ স্নাতক উপাধি গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Shreya |date=2022-07-21 |title=Draupadi Murmu creates history, becomes India’s first tribal woman President |url=https://www.oneindia.com/india/draupadi-murmu-makes-history-becomes-indias-first-tribal-woman-president-3436817.html |access-date=2022-07-26 |website=https://www.oneindia.com |language=en}}</ref> তেওঁ ৰায়ৰংপুৰত অৱস্থিত শ্ৰীঅৰবিন্দ অখণ্ড শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ সন্মানীয় সহকাৰী অধ্যাপিকা হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2022-07-22 |title=From School Teacher To The President Of India - The Incredible Journey Of Droupadi Murmu |url=https://www.indiatimes.com/news/india/school-teacher-president-of-india-droupadi-murmu-575388.html |access-date=2022-07-26 |website=IndiaTimes |language=en-IN}}</ref> তাৰপিছত তেওঁ ওড়িশাৰ জলসিঞ্চন বিভাগত কণিষ্ঠ সহকাৰী হিচাপে কৰ্মৰত আছিল।<ref>{{Cite web |title=Droupadi Murmu: From junior assistant in Odisha government to NDA's presidential nominee |url=https://english.mathrubhumi.com/news/india/who-is-droupadi-murmu-the-nda-presidential-candidate-1.7626664 |access-date=2022-07-26 |website=English.Mathrubhumi |language=en}}</ref>১৯৯৭ চনত তেওঁ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=History Created: Draupadi Murmu becomes first tribal President of India |url=https://newsonair.com/2022/07/22/history-created-draupadi-murmu-becomes-first-tribal-president-of-india/ |access-date=2022-07-26 |language=en-US }}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ৰাজনৈতিক জীৱন== ===ৰাজ্যিক ৰাজনীতি=== দ্ৰৌপদী মূৰ্মুয়ে ১৯৯৭ চনত ৰায়ৰংপুৰ নটিফাইড এৰিয়া কাউন্সিলৰ কাউন্সিলৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ ৰায়ৰংপুৰ নটিফাইড এৰিয়া কাউন্সিলৰ উপসভাপতি পদৱী লাভ কৰিছিল। তেওঁ ৰায়ৰংপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা ২০০০ চনৰ পৰা ২০০৪ চনলৈ ওড়িশা বিধানসভাৰ বিধায়ক আছিল।<ref name="myref2">{{Cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/narendra-modi-government-appoints-four-governors/545256-37.html|title=Narendra Modi government appoints four Governors|accessdate=2015-05-12|website=[[IBN Live]]|archivedate=2015-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150515043617/http://ibnlive.in.com/news/narendra-modi-government-appoints-four-governors/545256-37.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি আৰু বিজু জনতা দলৰ সংমিলিত ওড়িশা চৰকাৰত তেওঁ ২০০০ চনৰ ৬ মাৰ্চৰ পৰা ২০০২ চনৰ ৬ আগষ্টলৈকে বাণিজ্য আৰু পৰিবহণ বিভাগৰ স্বতন্ত্ৰ ৰাজ্য মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনৰ ৬ আগষ্টৰ পৰা ২০০৪ চনৰ ১৬ মে'লৈকে তেওঁ ওড়িশা চৰকাৰৰ মীন আৰু পশুধন উন্নয়ন বিভাগৰ মন্ত্ৰী আছিল।<ref name="myref4">{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Draupadi-Murmu-Jharkhand-Guv/2015/05/13/article2811852.ece|title=Draupadi Murmu Jharkhand Guv|accessdate=2015-05-13|website=New Indian Express|archivedate=2015-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150519140423/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Draupadi-Murmu-Jharkhand-Guv/2015/05/13/article2811852.ece|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ২০০২ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ ময়ূৰভঞ্জ জিলা বিজেপিৰ অধ্যক্ষ আছিল। ২০০৪ চনত তেওঁ পুনৰাই ৰায়ৰংপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁ ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনলৈ ওড়িশাৰ ৰাজ্যিক বিজেপিৰ জনজাতীয় মৰ্চাৰ অধ্যক্ষ আছিল।<ref>{{Cite web |date=2022-07-25 |title=Draupadi Murmu becomes the 15th President of the Republic of India |url=https://www.opindia.com/2022/07/draupadi-murmu-becomes-15th-president-india-first-person-from-a-tribal-community/ |access-date=2022-07-26 |website=OpIndia |language=en-GB}}</ref> ===ৰাজ্যপাল=== ২০১৫ চনত [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে তেওঁক [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজ্যপাল নিযুক্ত কৰে। তেওঁ ঝাৰখণ্ডৰ প্ৰথম মহিলা ৰাজ্যপাল।<ref name="IBNlive 2015">{{cite web | title=Draupadi Murmu sworn in as first woman Governor of Jharkhand-I News – IBNLive Mobile | website=[[IBN Live]] | date=18 May 2015 | url=http://m.ibnlive.com/news/india/draupadi-murmu-sworn-in-as-first-woman-governor-of-jharkhand-993328.html | accessdate=18 May 2015 | archivedate=5 November 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105210809/http://m.ibnlive.com/news/india/draupadi-murmu-sworn-in-as-first-woman-governor-of-jharkhand-993328.html | deadurl=yes }}</ref><ref name="myref1">{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Modi-government-names-new-governors-for-Jharkhand-five-NE-states/articleshow/47253194.cms?|title=Modi government names new governors for Jharkhand, five NE states|accessdate=2015-05-12|website=[[The Times of India]]}}</ref> ৰাজ্যপাল হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰা তেওঁ প্ৰথম গৰাকী [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] মহিলা। ইয়াৰ লগতে ৰাজ্যপাল হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰা দ্ৰৌপদী মূৰ্মু ওড়িশাৰ প্ৰথম মহিলা।<ref name="myref3">{{Cite web|url=http://odishasuntimes.com/127361/odisha-bjp-leader-droupadi-murmu-appointed-as-jharkhand-guv/|title=Ex Odisha minister Draupadi Murmu new Jharkhand Guv|accessdate=2015-05-12|website=Odisha SunTimes}}</ref><ref>{{cite web|title=Smt. Droupadi Murmu|url=http://www.odishahelpline.com/Profile-of-Smt-Droupadi-Murmu-of-RAIRANGPUR-constituency-4.html|website=Odisha Helpline|accessdate=27 July 2015}}</ref> ২০২২ চনত ভাৰতৰ শাসনাধিষ্ঠিত এনডিএ চৰকাৰে দ্ৰৌপদী মূৰ্মুক [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলৰ তালিকা|ৰাষ্ট্ৰপতি]] পদৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মনোনীত কৰে। <ref>https://www.moneycontrol.com/news/politics/bjp-led-nda-names-draupadi-murmu-as-candidate-for-presidential-polls-8719581.html</ref><ref>https://www.deccanherald.com/national/national-politics/bjp-announces-draupadi-murmu-as-candidate-for-presidential-polls-1120140.html</ref> ঝাৰখণ্ডৰ ৰাজ্যপাল (২০১৫–২০২১) ২০১৫ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ সৈতে ৰাজ্যপাল মুৰ্মু ২০১৫ চনৰ ১৮ মে’ত ঝাৰখণ্ডৰ ৰাজ্যপাল হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰি এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয় মুৰ্মুৱে । ৰাজ্যপাল হিচাপে ছবছৰীয়া কাৰ্যকালৰ বেছিভাগ সময় ঝাৰখণ্ড চৰকাৰত বিজেপি ক্ষমতাত আছিল আৰু গোটেই কাৰ্যকাল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰতো ক্ষমতাত আছিল। ২০১৯ চনত ঝাৰখণ্ডৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে হেমন্ত সোৰেনক শপত গ্ৰহণ কৰে । বিজেপিৰ প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ তথা কৰ্মী ৰতন তিৰ্কিয়ে কয় যে জনজাতীয় জনগোষ্ঠীক প্ৰদান কৰা আত্মশাসনৰ অধিকাৰ যাতে সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী হয় তাৰ বাবে মুৰ্মুৱে পৰ্যাপ্ত কাম কৰা নাই। এই অধিকাৰসমূহ পঞ্চম অনুসূচী আৰু পঞ্চায়ত (অনুসূচিত এলেকালৈ সম্প্ৰসাৰণ) আইন, ১৯৯৬ বা পেছাৰ অধীনত প্ৰদান কৰা হৈছিল। টিৰ্কিয়ে কয় যে, “কেইবাবাৰো অনুৰোধ কৰাৰ পিছতো তেতিয়াৰ গৱৰ্ণৰে কেতিয়াও পঞ্চম অনুসূচীৰ বিধান আৰু পেছাক আখৰেৰে কাৰ্যকৰী কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰা নাছিল”। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁৰ ছবছৰীয়া কাৰ্যকাল ২০১৫ চনৰ মে' মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত শেষ হয়। ===ৰাষ্ট্ৰপতি=== ২১ জুলাই ২০২২ তাৰিখে মূৰ্মু ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ দলৰ পৰা স্বাধীন ভাৰতৰ ১৫তম ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱা তেখেত প্ৰথম গৰাকী জনজাতীয় মহিলা।<ref>{{Cite web |title=NDA's Draupadi Murmu likely to be 15th President of India: Top Developments |url=https://www.timesnownews.com/mirror-now/in-focus/ndas-draupadi-murmu-to-be-15th-president-of-india-top-developments-article-93030965 |access-date=2022-07-21 |website=TimesNow |language=en}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== দ্ৰৌপদী মূৰ্মুয়ে ওড়িশা বিধানসভাৰ শ্ৰেষ্ঠ বিধায়ক বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৭ চনত তেওঁ নীলকণ্ঠ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nast |first=Condé |date=2022-07-22 |title=Draupadi Murmu: Everything you need to know about the 15th President of India |url=https://www.gqindia.com/get-smart/content/draupadi-murmu-everything-you-need-to-know-about-the-15th-president-of-india |access-date=2022-07-25 |website=GQ India |language=en-IN |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220725053540/https://www.gqindia.com/get-smart/content/draupadi-murmu-everything-you-need-to-know-about-the-15th-president-of-india |archivedate=2022-07-25 |deadurl=yes}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== দ্ৰৌপদী মূৰ্মুৰ দেউতাক বিৰাঁচী নাৰায়ণ টুডু আৰু ককাদেউতাক গাওঁ পৰিষদৰ পৰম্পৰাগত মুৰব্বী আছিল। মুৰ্মু ৰামা দেৱী মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ কলা স্নাতক।<ref name="Express Profile">{{cite news |title=The Sunday Profile {{!}} Droupadi Murmu: Raisina Calling |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/the-sunday-profile-droupadi-murmu-raisina-calling-8033868/ |access-date=22 July 2022 |work=The Indian Express |date=22 July 2022 |language=en}}</ref> তেওঁ শ্যাম চৰণ মুৰ্মু নামৰ এজন বেংকাৰক বিয়া কৰাইছিল, ২০১৪ চনত তেঁওৰ স্বামী মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Pradhan |first=Ashok |last2=Jul 22 |first2=Jaideep Deogharia / TNN / |last3=2022 |last4=Ist |first4=05:59 |title=Spiritualism has been Droupadi Murmu’s ally in life’s arduous journey {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/spiritualism-has-been-droupadi-murmus-ally-in-lifes-arduous-journey/articleshow/93040155.cms |access-date=2022-07-26 |website=The Times of India |language=en}}</ref> দম্পতীহালৰ দুটা পুত্ৰ আছিল, দুয়োজন মৃত, আৰু এগৰাকী কন্যা, ইতিশ্ৰী মুৰ্মু।<ref>{{Cite web |title=Draupadi Murmu: All you need to know about India’s 15th President |url=https://www.timesnownews.com/mirror-now/in-focus/draupadi-murmu-all-you-need-to-know-about-indias-15th-president-article-93037434 |access-date=2022-07-26 |website=TimesNow |language=en}}</ref> মুৰ্মুৱে ২০০৯ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ ৭ বছৰৰ ভিতৰত তেওঁৰ স্বামী, দুই পুত্ৰ, মাতৃ আৰু এজন ভায়েকক হেৰুৱাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2017-06-13 |title=Who is Droupadi Murmu? |url=https://indianexpress.com/article/india/who-is-draupdi-murmu-next-president-narendra-modi-pranab-mukherjee-4701597/ |access-date=2022-06-22 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.ndtv.com/india-news/droupadi-murmu-once-a-councillor-and-now-indias-president-elect-3181204 | title=Droupadi Murmu is India's Youngest, First Tribal President }}</ref> তেওঁ প্ৰজাপিতা ব্ৰহ্মকুমাৰী আধ্যাত্মিক প্ৰচাৰৰ বিশ্বাসী।<ref>{{cite news |title=How Droupadi Murmu dealt with personal tragedies |website=TheWeek |url=https://www.theweek.in/theweek/cover/2022/06/24/how-droupadi-murmu-dealt-with-personal-tragedies.html}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:চাঁওতালি ব্যক্তি]] ==অধিক চাওক== [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিসকলৰ তালিকা]] bqwrjrle0mg6q3e58u1ab26l2c805nc 0 60053 641398 226613 2026-10-03T02:19:44Z EmausBot 1983 [[অসম গ্ৰামীণ বেংক]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641398 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[অসম গ্ৰামীণ বেংক]] ngprdbols4itoa1pp0ti6jvyfoq40zf 0 60388 641211 640454 2026-10-02T15:07:09Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 সম্পাদনা 641211 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = বৰুৱাৰ সংসাৰ | image = Baruar.sansar.film.png | image size = 200px | alt = | caption = পোষ্টাৰ | director = [[নিপ বৰুৱা]] | producer = মনোৰঞ্জন আগৰৱালা<br /> দেৱৰঞ্জন আগৰৱালা<br /> নিভা বৰুৱা | writer = | screenplay = [[নিপ বৰুৱা]] | story = [[প্ৰফুল্ল বৰা]] | based on = প্ৰফুল্ল বৰাৰ অনাতাঁৰ নাট 'বৰুৱাৰ সংসাৰ' | narrator = | starring = [[তচদ্দুক ইউচুফ]] | music = | choreography = | cinematography = '''ফটোগ্ৰাফী পৰিচালক'''- [[নলিন দুৱৰা]]<br />'''অপাৰেটিং কেমেৰামেন'''- শান্তি গুহ | editing = | studio = | distributor = | released = ২ অক্টোবৰ ১৯৭০ | runtime = | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''বৰুৱাৰ সংসাৰ''' ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰৰ দিনা মুক্তি পোৱা [[নিপ বৰুৱা]] পৰিচালিত এখন [[অসমীয়া কথাছবি]]। ৰাজজ্যোতি চিনে আৰ্টৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছিল মনোৰঞ্জন আগৰৱালা, দেৱৰঞ্জন আগৰৱালা আৰু নিভা বৰুৱাই। [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] যোগে সম্প্ৰচাৰিত নাট্যকাৰ [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ ধাৰাবাহিক ''বৰুৱাৰ সংসাৰ'' ৰ কাহিনীৰ আধাৰত ''বৰুৱাৰ সংসাৰ'' বোলছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰিছিল নিপ বৰুৱাই। ছবিখনৰ বেছিভাগ দৃশ্যগ্ৰহণ [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ জন্মস্থান তামোলবাৰী চাহবাগিছাত কৰা হৈছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=[[১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত]] (পৃঃ ১৬৮) | publisher=শশী শিশু প্ৰকাশন, গুৱাহাটী | author=অৰুণলোচন দাস | year=২০১৩}}</ref> ==অভিনয় শিল্পী== *[[তচদ্দুক ইউচুফ]] *[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] *[[নিপন গোস্বামী]] *[[বিজু ফুকন]] *অনিমা ভট্ট *[[বীণা বাৰুৱতী]] *নিৰেন বৰুৱা *প্ৰতিভা ঠাকুৰ *ৰাণী পাঠক *বিৰিঞ্চি ভট্টাচাৰ্য *গোলাপ শৰ্মা *ডাঃ চন্দন পাঠক আদি<ref name="arun" /> ==সঙ্গীত== ছবিৰ সঙ্গীত পৰিচালনা [[ৰমেন বৰুৱা]]ৰ। গীত গাইছে [[দ্বিপেন বৰুৱা]], [[নিৰ্মলা মিশ্ৰ]] আৰু ৰুণুমী ভট্টাচাৰ্যই।<ref name="babul">{{cite book | title=Asomiya Bolchabir Geetor Sankalan | publisher=Bani Prakash, [[Dibrugarh]] | author=Babul Das | year=1985 | pages=129}}</ref> {| class="wikitable" width=70% |- ! ক্ৰমিক নং ! গীতৰ শীৰ্ষক ! গীতিকাৰ ! কণ্ঠ |- | ১ ||লাজুক চাৱনীৰে নিবিড় আবেগেৰে মদিৰ কিনো মায়া গোপনে জগালে || [[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]]||[[দ্বিপেন বৰুৱা]], [[নিৰ্মলা মিশ্ৰ]] |- | ২ || গা, গা, আজি গাই যা, গা, এই গীতকে গা || [[এলি আহমেদ]]||দ্বিপেন বৰুৱা |- | ৩ ||হেপী বাৰ্থ দে টু ইউ || ||[[নিৰ্মলা মিশ্ৰ]], ৰুণুমী ভট্টাচাৰ্য |- | ৪ || ওৰণিৰ তলেৰে মিচিকিয়া হাঁহি মাণিক মুকুতা সৰে||[[কেশৱ মহন্ত]] ||[[দ্বিপেন বৰুৱা]], [[নিৰ্মলা মিশ্ৰ]] |- | ৫ || লাজ কিয় লাগে, চকু কিয় কঁপে || [[প্ৰফুল্ল বৰা]]||[[দ্বিপেন বৰুৱা]] |} ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৭০ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 99mfxksbf89yx3pj2m3wyiy7khvnrun 0 71825 641467 612276 2026-10-03T04:24:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641467 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = মাৰ্গেৰিটা হেক |honorific_suffix = নাইট গ্ৰেণ্ড ক্ৰছ অএমআৰআই |image = MHack-crop.jpg |image_size = 200px |caption = ২০০৬ চনত মাৰ্গেৰিটা হেক |birth_date = {{birth date|1922|6|12|df=y}} |birth_place = ফ্লোৰেন্স, তুস্কেনি, [[ইটালী]] |death_date = {{death date and age|2013|6|29|1922|6|12|df=y}} |death_place = ট্ৰাইষ্টে, ফ্ৰিউলি-ভেনেজিয়া গিউলিয়া, ইটালী |residence = ইটালী |citizenship = |nationality = ইটালিয়ান |ethnicity = |spouse = {{marriage|এলডো ডি ৰোজা|1944}} |fields = জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান<br>জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান |workplaces = ট্ৰাইষ্টে বিশ্ববিদ্যালয় |alma_mater = ফ্লোৰেন্স বিশ্ববিদ্যালয় |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |awards = টাৰ্গা জুচেপ্পে পিয়াজ্জি (১৯৯৪) <br> প্ৰেমিও ইণ্টাৰনাজিওনেল কৰ্টিনা উলিছে (১৯৯৫) |signature = Hack_autograph.png |footnotes = }} '''মাৰ্গেৰিটা হেক''' ({{lang-en|Margherita Hack}}, {{IPA-it|marɡeˈriːta ˈ(h)ak|lang}}, ১২ জুন ১৯২২ – ২৯ জুন ২০১৩) এগৰাকী ইটালীৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী আৰু জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান লেখিকা আছিল। ১৯৯৫ চনত আৱিষ্কৃত গ্ৰহাণু ৮৫৫৮ হেকৰ নাম তেওঁৰ সন্মানত ৰখা হৈছিল। ==জীৱনী== ১৯২২ চনৰ ১২ জুন তাৰিখে ইটালীৰ তুস্কেনিৰ ফ্লোৰেন্সত মাৰ্গেৰিটা হেকৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক ৰবেৰ্টো হেক প্ৰটেষ্টান চুইছ মূলৰ ফ্লোৰেণ্টিন গাণনিক আছিল। তেওঁৰ মাক মাৰিয়া লুইচা পোগেচি তুস্কেনিৰ এগৰাকী কেথলিক আৰু আকাডেমিয়া দি বেলে আৰ্টি দি ফায়াৰঞ্জেৰ স্নাতক আৰু উফিজি গেলেৰীত এগৰাকী মিনিয়েচাৰ শিল্পী আছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ দুয়োগৰাকী ইটালিয়ান থিওচফিকেল চছাইটিত যোগদান কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ ধৰ্ম ত্যাগ কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে ৰবেৰ্টো হেক কাউণ্টেছ গাম্বাৰিনি-কাভালিনিৰ অধ্যক্ষতাত অলপ সময়ৰ বাবে সচিব আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.teosofica.org/it/galleria-storica/teosofia-in-italia/,29|title=Teosofia in Italia - Società Teosofica Italiana|last=Gruppo4|website=www.teosofica.org|language=it}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.claudiana.it/pdf/88-7016-655-saggio.pdf Lo sguardo dell’astrofisica] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112132542/http://www.claudiana.it/pdf/88-7016-655-saggio.pdf |date=2012-01-12 }}</ref> যৌৱনকালত এগৰাকী খেলুৱৈ হিচাপে হেকে বাস্কেটবল খেলিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ডত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। ইয়াক মুছলিনিৰ ফেচিষ্ট শাসনৰ অধীনত লিট'ৰিয়েলি বুলি কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ লং জাম্প আৰু হাই জাম্প ইভেণ্ট জিকিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.laprovinciadicomo.it/stories/Cultura%20e%20Spettacoli/295084/|title=L'astrofisica Hack, stella dei Littoriali del fascismo|last=Mambretti|first=Daniela|date=2010-08-10|work=La Provincia|language=it}}</ref><ref>[http://archiviostorico.corriere.it/2010/luglio/20/Giurai_regime_volevo_medaglia_vinta_co_9_100720036.shtml Corriere della Sera, ''«Giurai al regime, volevo la medaglia vinta in atletica» Margherita Hack'']</ref> ১৯৪৪ চনৰ ১৯ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে আৰ্চেট্ৰিৰ চান লিওনাৰ্ডোৰ গীৰ্জাত তেওঁ এলডো ডি ৰোজাক বিয়া কৰায়। ডি ৰোজায়ো তাইৰ শৈশৱৰ এজন সহ খেলুৱৈ আছিল।<ref>[http://www.repubblica.it/2006/b/sezioni/persone/hack/hack/hack.html ''Repubblica.it, Margherita Hack, la voglia di vivere diecimila anni'']</ref> তেওঁ ফ্লোৰেন্সৰ লিচিঅ ক্লাচিকো "গেলিলিঅ গেলিলি"ত অধ্যয়ন কৰিছিল। কিন্তু [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] আৰম্ভ হোৱাৰ ফলত তেওঁ পৰীক্ষাত বহিবলৈ অক্ষম হৈছিল। ১৯৪৫ চনত তেওঁ ফ্লোৰেন্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Citation|last=astrieparticelle|title=Zichichi-Hack|date=2009-10-23|url=https://www.youtube.com/watch?v=fcNjf8gJoIw}}</ref> জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত তেওঁৰ গৱেষণা পত্ৰ 'চেফেইড চলক'ৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল। আৰ্চেট্ৰি অবজাৰ্ভেটৰীত তেওঁৰ অধ্যয়নৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি আৰু জৰ্জিঅ এবেট্টিৰ নিৰ্দেশনাত তেওঁ নিজৰ গৱেষণা সম্পন্ন কৰিছিল। হেকে এজন বিজ্ঞানী, শিক্ষক আৰু বৈজ্ঞানিক গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসকৰ বাবে আবেট্টিক তেওঁৰ আদৰ্শ ব্যক্তি বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>{{cite book | first=Margherita | last=Hack | publisher=Zanichelli | date=2005 | title=Idee per diventare Astrofisico - Osservare le stelle per spiegare l'Universo | page=150}}</ref> ইটালীত মাৰ্গেৰিটা হেক তেওঁৰ ধৰ্মবিৰোধী দৃষ্টিভংগী আৰু কেথলিক গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ পদানুক্ৰম আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ওপৰত তেওঁৰ নিৰন্তৰ সমালোচনাৰ বাবে জনাজাত আছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.linkiesta.it/it/article/2012/03/02/la-chiesa-vieta-a-margherita-hack-di-presentare-il-libro-di-venerdi-sa/7581/|title=La Chiesa vieta a Margherita Hack di presentare il libro di venerdì santo|date=2012-03-02|work=Linkiesta|access-date=2018-03-08|language=it}}</ref> তেওঁ এগৰাকী নিৰামিষভোজী আছিল আৰু 'পাৰ্চে চোনো ভেজিতাৰিনা' (মই কিয় নিৰামিষভোজী) শীৰ্ষক এই বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি এখন কিতাপ লিখিছিল। তেওঁ 'লা মিয়া ভিটা ইন বিচিক্লেটা' (চাইকেলত মোৰ জীৱন) শীৰ্ষক এখন কিতাপও লিখিছিল। ২০১৩ চনৰ ২৯ জুনৰ পুৱা ৪:৩০ বজাত ট্ৰিয়েষ্টেৰ কেটিনাৰা চিকিৎসালয়ত হেকৰ মৃত্যু হয়। হৃদযন্ত্ৰৰ সমস্যাৰ বাবে তেওঁক এসপ্তাহৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ প্ৰায় দুবছৰ ধৰি অসুস্থতাত ভুগি আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.rainews24.it/it/news.php?newsid=179340|title=Morta l'astrofisica Margherita Hack|publisher=[[Rai News 24]]|date=29 June 2013|access-date=29 June 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/10183322/Margherita-Hack.html|title=Margherita Hack|date=2013-07-16|work=Telegraph|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref> তেওঁ হৃদযন্ত্ৰৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Margherita Hack: «Sono malata ma non mi opero. Come va, va» |url=http://www.ilmessaggero.it/societa/persone/a_dicembre_diceva_sono_malata_ma_non_mi_opero_come_va_va/notizie/298105.shtml |access-date=2021-06-13 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304133747/https://www.ilmessaggero.it/societa/persone/a_dicembre_diceva_sono_malata_ma_non_mi_opero_come_va_va/notizie/298105.shtml |deadurl=yes }}</ref> ২০১৪ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত আলঝেইমাৰ ৰোগৰ জটিলতাৰ বাবে হেকৰ স্বামী এলডো ডি ৰোজাৰ মৃত্যু হয়। তেওঁলোক দুয়ো ট্ৰিয়েষ্টেৰ ছাণ্ট'আন্নাৰ সমাধিক্ষেত্ৰত সমাধিস্থ কৰা হয়। হেকে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত ২৪,০০০তকৈ অধিক গ্ৰন্থ থকা তেওঁৰ ব্যক্তিগত পুথিভঁৰালখন ট্ৰিয়েষ্টে চহৰলৈ দান কৰে। ২০২১ চনৰ ১২ জুন তাৰিখে গুগলে তেওঁৰ ৯৯তম জন্মদিনত গুগল ডুডলৰ প্ৰদৰ্শিত কৰি উদযাপন কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2021-06-12|title=Margherita Hack: Google pays tribute to Italian astrophysicist with Doodle|url=https://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/margherita-hack-google-doodle-today-7355297/|url-status=live|access-date=2021-06-12|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=Margherita Hack's 99th Birthday|url=http://www.google.com/logos/doodles/2021/margherita-hacks-99th-birthday-6753651837108959-2xa.gif|language=en|access-date=2021-06-12}}</ref> ==বৈজ্ঞানিক কাৰ্যকলাপ== তেওঁ ১৯৬৪ চনৰ পৰা ১৯৯২ চনৰ ১ নৱেম্বৰলৈ ট্ৰিয়েষ্টে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক আছিল।<ref name=amicastelle>{{cite book | first=Margherita | last=Hack | publisher=Rizzoli | date=2000 | title=L'amica delle stelle. Storia di una vita | page=293| isbn= 9788817258708}}</ref> ১৯৬৪ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈ ট্ৰাইষ্টে এষ্ট্ৰ'নমিকেল অবজাৰ্ভেটৰীৰ মুৰব্বী পদত অধিষ্ঠিত হোৱা হেক প্ৰথম ইটালীৰ মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://d.repubblica.it/argomenti/2011/12/06/news/donne_scienza-710510/|title=Grandi maestre/Grandi allieve - Margherita Hack e Chiara Daraio|publisher=d.repubblica.it|access-date=7 June 2014|archivedate=11 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120711081358/http://d.repubblica.it/argomenti/2011/12/06/news/donne_scienza-710510/|deadurl=yes}}</ref><ref name="treccani.it">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/margherita-hack/|title=Hack, Margherita|publisher=www.treccani.it|access-date=7 June 2014}}</ref> পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান সংস্থাৰ সভ্য মাৰ্গেৰিটা হেক ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈ আৰু ১৯৯৪ চনৰ পৰা ১৯৯৭ চনলৈ ট্ৰাইষ্টে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান বিভাগৰ সঞ্চালক আছিল। তেওঁ আকাডেমিয়া নাজিওনেল দেই লিনচি (গাণিতিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সদস্য; দ্বিতীয় শ্ৰেণী: জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, জিঅ'ডেচিক, ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু প্ৰয়োগ; শাখা এ: জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু প্ৰয়োগ)ৰ সভ্য আছিল।<ref>[http://www.lincei.it/files/doc/ANL_Annuario_2014.pdf Yearbook 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141212085238/http://www.lincei.it/files/doc/ANL_Annuario_2014.pdf |date=2014-12-12 }} on the Accademia Nazionale dei Lincei site</ref> তেওঁ বহুতো আমেৰিকান আৰু ইউৰোপীয় পৰ্যৱেক্ষণালয়ত কাম কৰিছিল আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি ইউৰোপীয় মহাকাশ সংস্থা আৰু নাছাৰ কৰ্মী গোটৰ সদস্য আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.castfvg.it/zzz/confere/hack981.htm|title=Conferenza di Margherita Hack a Caorle|last=Furlanetto|first=Lucio|date=1998-08-04|website=www.castfvg.it}}</ref> ইটালীত এক গভীৰ প্ৰচাৰকাৰ্য্যৰ দ্বাৰা তেওঁ কেইবাটাও উপগ্ৰহৰ প্ৰৱেশাধিকাৰৰ সৈতে জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক সম্প্ৰদায়ৰ কাৰ্যকলাপৰ বিকাশ লাভ কৰে। হেকে জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান আৰু বিশ্ববিদ্যালয় পৰ্যায়ৰ কেইবাখনো কিতাপত কেইবাখনো মূল কাকত আন্তৰ্জাতিক আলোচনাপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে। ১৯৯৪ চনত তেওঁক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে টাৰ্গা জুচেপ্পে পিয়াজ্জি আৰু ১৯৯৫ চনত বৈজ্ঞানিক প্ৰচাৰৰ বাবে কৰ্টিনা উলিছ পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰা হয়। ১৯৭৮ চনত তেওঁ দ্বিমাহিক আলোচনী ল'এষ্ট্ৰ'নিয়া প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰথম সংখ্যা ১৯৭৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশ পাইছিল। পিছলৈ কোৰাডো লাম্বাৰ্টিৰ সৈতে মিলি তেওঁ জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান সংস্কৃতি লে ষ্টেলে আলোচনীখন পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Editions archive of "Le Stelle" |url=http://www.astronomianews.it/index.php?p=archivio_le_stelle |access-date=2021-06-13 |archivedate=2015-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150113232805/http://www.astronomianews.it/index.php?p=archivio_le_stelle |deadurl=yes }}</ref> ==সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপ== [[File:Margherita Hack 30 marzo 2007 Roma relatrice.png|thumbnail|left|২০০৭ চনত ইউএএআৰ সন্মিলনত মাৰ্গেৰিটা হেক]] হেক বিজ্ঞানৰ বাহিৰে বিশেষকৈ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবেও জনাজাত আছিল। তেওঁ নাস্তিক আছিল আৰু কোনো ধৰ্ম বা অতিপ্ৰাকৃতিকতাৰ ৰূপত বিশ্বাস কৰা নাছিল।<ref name=vati>[http://cfivarese.altervista.org/Ingerenza_del_Vaticano.html Ingerenza del Vaticano di Margherita Hack] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305094409/http://cfivarese.altervista.org/Ingerenza_del_Vaticano.html |date=2016-03-05 }}</ref> হেকে এইটোও বিশ্বাস কৰিছিল যে নৈতিকতা ধৰ্মৰ পৰা নহয় কিন্তু "বিবেকৰ নীতি"ৰ পৰা আহৰণ কৰিব পাৰি। ই যিকোনো লোকক জীৱনৰ প্ৰতি ধৰ্মনিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী ৰাখিবলৈ, আনৰ স্বকীয়তা আৰু স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ শিকায়। ছদ্মবিজ্ঞানকে ধৰি যিকোনো ধৰণৰ অন্ধবিশ্বাসৰ প্ৰতি বিদ্বেষী মাৰ্গেৰিটা হেক ১৯৮৯ চনৰ পৰা চিআইচিএপিৰ বৈজ্ঞানিক গেৰাণ্টৰ আৰু যুক্তিবাদী নাস্তিক আৰু অজ্ঞেয়বাদী সংঘৰ (ইউএএআৰ) সন্মানীয় সভাপতি আছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.uaar.it/uaar/presidenti_onorari#Hack|title=I Presidenti onorari dell’UAAR {{!}} UAAR|date=2008-08-02|work=UAAR|language=it}}</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ স্বাধীনতাৰ বাবে লুকা কচিয়নি এছ'চিয়েশ্যনত যোগদান কৰে। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেডিকেল পাৰ্টিৰ সদস্য আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://old.radicalparty.org/member/hack.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121128025327/http://old.radicalparty.org/member/hack.htm|url-status=dead|archive-date=2012-11-28|title=The "Who's Who" in the Transnational Radical Party|date=2012-11-28|website=radicalparty.org|access-date=2021-06-13|archivedate=2012-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130045610/http://old.radicalparty.org/member/hack.htm|deadurl=yes}}</ref> মিলান প্ৰদেশত ৫,৩৬৪টা ভোট লাভ কৰা ইটালীৰ কমিউনিষ্টৰ দলৰ তালিকাত ২০০৫ চনৰ লোম্বাৰ্ডিত ইটালীৰ আঞ্চলিক নিৰ্বাচনৰ বাবে তেওঁ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াইছিল।<ref>{{Cite web|url=http://elezionistorico.interno.it/candidatodilista.php?tp=R&dt=03/04/2005&cta=I&tpEnte=P&tpSeg=C&numEnte=49&sut1=&sut2=&sut3=&descEnte=Provincia:%20MILANO&descArea=&numLista=9&descLista=COMUNISTI%20ITALIANI|archive-url=https://web.archive.org/web/20071226075235/http://elezionistorico.interno.it/candidatodilista.php?tp=R&dt=03%2F04%2F2005&cta=I&tpEnte=P&tpSeg=C&numEnte=49&sut1=&sut2=&sut3=&descEnte=Provincia%3A%20MILANO&descArea=&numLista=9&descLista=COMUNISTI%20ITALIANI|url-status=dead|archive-date=2007-12-26|title=::: Ministero dell'Interno ::: Archivio Storico delle Elezioni - Regionali del 3 Aprile 2005|date=2007-12-26|access-date=2017-06-02|archivedate=2007-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071226075235/http://elezionistorico.interno.it/candidatodilista.php?tp=R&dt=03%2F04%2F2005&cta=I&tpEnte=P&tpSeg=C&numEnte=49&sut1=&sut2=&sut3=&descEnte=Provincia%3A%20MILANO&descArea=&numLista=9&descLista=COMUNISTI%20ITALIANI|deadurl=yes}}</ref> নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁ বেবো ষ্টৰ্টিক নিজৰ আসন দিছিল। ২০০৬ চনৰ ইটালীৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ পুনৰ ইটালীৰ কমিউনিষ্ট দলৰ পক্ষ লৈছিল। তেওঁ চেম্বাৰ অফ ডেপুটিজৰ কেইবাখনো জিলাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল কিন্তু তেওঁ নিজকে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত নিয়োজিত কৰিবলৈ আসনখন এৰি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ২০০৮ চনৰ ২২ অক্টোবৰ তাৰিখে ফ্লোৰেন্সৰ পিয়াজ্জা ডেলা চিগনোৰিয়াত আইন 133/08 ৰ বিৰুদ্ধে আলোচনাৰ পিছত (পূৰ্বতে আইন-ডিক্ৰী ১১২ হিচাপে জনাজাত আৰু "ট্ৰেমণ্টি ডিক্ৰী" বুলি কোৱা হৈছিল) এক ছাত্ৰ প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত হেকে হিগছ বোচনৰ বিষয়ে চিইআৰএনত কৰা পৰীক্ষাবোৰৰ ওপৰত এটা বক্তৃতা দিছিল। ২০০৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত তেওঁ জুনৰ ইউৰোপীয় নিৰ্বাচনৰ বাবে পুঁজিবাদ বিৰোধী তালিকাৰ প্ৰাৰ্থী হয়। তেওঁ এই নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচিত হোৱা নাছিল। ২০০৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মাইক্ৰ'মেগা আলোচনীত এখন মুকলি পত্ৰৰ জৰিয়তে তেওঁ পৰিষদৰ ইটালীৰ সভাপতি চিলভিঅ বাৰ্লুস্কোনিক আইনী পদক্ষেপৰ বিষয়ে সমালোচনা কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://temi.repubblica.it/micromega-online/margherita-hack-lettera-aperta-al-premier-berlusconi/|title=Margherita Hack: Lettera aperta al premier Berlusconi|work=micromega-online|access-date=2018-03-08}}</ref> ২০১০ চনৰ আঞ্চলিক নিৰ্বাচনৰ সময়ত তেওঁ ফেডেৰাজিয়ন ডেলা চিনিষ্ট্ৰাৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল আৰু তেওঁ ৭০০০তকৈও অধিক ভোট লাভ কৰি ৰোম জিলালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল। প্ৰথম পৰিষদৰ বৈঠকৰ সময়ত তেওঁ আসনখন আন তালিকাৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ ওচৰত এৰি পদত্যাগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.regione.lazio.it/rl_main/|title=Sito ufficiale della Regione Lazio - Home Page|website=www.regione.lazio.it|language=it|access-date=2018-03-08}}</ref> ২০১২ চনৰ অক্টোবৰত তেওঁ বাওঁপন্থী প্ৰাথমিক নিৰ্বাচনৰ সময়ত নিচি ভেন্দোলাৰ প্ৰতি তেওঁৰ সমৰ্থন ঘোষণা কৰে। আনহাতে নিম্নলিখিত ভোটদানৰ সময়ত তেওঁ পিয়েৰলুইগি বেৰ্ছানিৰ বিৰুদ্ধে মাত্তেও ৰেঞ্জিৰ পক্ষ লয়। ২০১৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত হেকে ইটালীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে এমা বনিনোৰ প্ৰাৰ্থিত্বৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ৰেঞ্জো আৰ্বোৰে, টনি গাৰানী, আন্না ফেণ্ডি, আলেচেন্দ্ৰো পেচ, ষ্টেফানো ডিচেগনিৰ দৰে অন্যান্য বিশিষ্ট ইটালীৰ ব্যক্তিসকলৰ সৈতে "এমা বনিনো সমিতি"ত যোগদান কৰে। ===পাৰমাণৱিক গৱেষণাৰ বাবে=== শক্তিৰ সমস্যা সন্দৰ্ভত হেকে ইটালীত পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিছিল। কিন্তু পাৰমাণৱিক গৱেষণাৰ সপক্ষে কৈছিল যে ইটালী সেই সময়ত পাৰমাণৱিক শক্তিকেন্দ্ৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল আৰু ইটালী অতি কম নিৰ্ভৰযোগ্য দেশ হিচাপেও উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://video.repubblica.it/dossier/referendum-2011/margherita-hack--nucleare-voto-si/70306/68663?video|title=Margherita Hack: ''Nucleare? Voto sì''|date=2011-06-08|website=Repubblica Tv - la Repubblica.it|language=it|access-date=2018-03-08}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== {| |- |[[File:ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|80px]] |নাইট গ্ৰেণ্ড ক্ৰছ অফ দা অৰ্ডাৰ অফ মেৰিট অফ দ্য ইটালিয়ান ৰিপাব্লিক – ২৮ মে' ২০১২ <ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=323178|title=Presidential Awards|publisher=Quirinal Palace|access-date=29 June 2013}}</ref> |} {| |- |[[File:BenemeritiCultura1.png|80px]] |সংস্কৃতি আৰু কলাৰ বাবে ইটালিয়ান অৰ্ডাৰ অফ মেৰিটৰ সোণৰ পদক – ২৭ মে' ১৯৯৮<ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=10459|title=Presidential Awards|publisher=Quirinal Palace|access-date=30 June 2013}}</ref> |} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Wikiquote-inline|Margherita Hack|মাৰ্গেৰিটা হেক}} *{{Commons-inline|Margherita Hack|মাৰ্গেৰিটা হেক}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইটালীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] h0209lt72w39lx105w5e8b3ohfsieei 0 72145 641213 623890 2026-10-02T15:09:57Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 বিষয় বা তথ্য লিংক কৰা হৈছে 641213 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = উপপথ | image = Upapath Assamese film.jpg | image size = 180px | alt = | caption = <small>উপপথৰ এটা গীতৰ দৃশ্যত বিজু ফুকন আৰু মৃদুলা বৰুৱা</small> | director = [[হেমন্ত দত্ত]] | producer = ইউনাইটেড চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন<br/>মুখ্য প্ৰযোজক [[প্ৰমোদ বৰুৱা]] | writer = | screenplay = | story = [[প্ৰফুল্ল বৰা]] | based on = প্ৰফুল্ল বৰাৰ একে নামৰ নাটৰ আধাৰত | narrator = | starring = [[বিজু ফুকন]]<br/>[[মৃদুলা বৰুৱা]] | music = [[মনীষা হাজৰিকা]] | choreography = | cinematography = বেণু সেন, ইন্দুকল্প হাজৰিকা, পৰেশ বৰুৱা | editing = শিৱ ভট্টাচাৰ্য | studio = | distributor = | released = ১৯৮০ | runtime = | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''উপপথ''' ({{lang-en|Upapath}}) ১৯৮০ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত, [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি]]ৰ ইউনাইটেড চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত আৰু [[হেমন্ত দত্ত]] পৰিচালিত এখন ক’লা-বগা [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। ছবিখনৰ মুখ্য প্ৰযোজক [[প্ৰমোদ বৰুৱা]]। নাট্যকাৰ [[প্ৰফুল্ল বৰা]]ৰ ''উপপথ'' মঞ্চনাটৰ কাহিনীৰ আধাৰত ছবিৰ চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা হৈছে। ছবিৰ মুখ্য ভূমিকাত আছে [[বিজু ফুকন]], [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] আৰু [[মৃদুলা বৰুৱা]]।<ref name="max">{{cite AV media | url=https://www.mxplayer.in/movie/watch-upapath-movie-online-f16f4fda18336c59f244e92fead264b4?watch=true | title=Upapath in Maxplayer | publisher=maxplayer.in}}</ref> উপপথ মৃদুলা বৰুৱাৰ প্ৰথম অভিনীত ছবি। অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি উপপথ নহয়, [[মৰমী]]হে (১৯৭৮)।<ref name="myne">{{cite web | url=http://itsmynortheast.com/2012/06/mridula-barooah/ | title=Mridula Barooah | publisher=It's My North-East | accessdate=২২ জানুৱাৰী, ২০১৩ | archivedate=2014-11-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101042558/http://itsmynortheast.com/2012/06/mridula-barooah/ | deadurl=yes }}</ref> ছবিৰ নায়ক ইন্দ্ৰনীলে তেওঁৰ নবতম উপন্যাস উপপথৰ ৰচনাৰ কাম কৰিবলৈ গুৱাহাটীলৈ আহে। বস্তি জীৱনৰ আধাৰত ৰচনা কৰিবলগীয়া উপন্যাসখনৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ অভিজ্ঞতা অৰ্জন কৰিবলৈ তেওঁ বস্তি অঞ্চলতে এটা কোঠা ভাৰা কৰি থাকিবলৈ লয়। তাতেই তেওঁ সন্মুখীন বিভিন্ন বিচিত্ৰ চৰিত্ৰৰ।<ref name="max" /> ==অভিনয় শিল্পী== {{refbegin|3।}} * [[বিজু ফুকন]] (ইন্দ্ৰনীল) * [[মৃদুলা বৰুৱা]] (গৌৰী) * [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] (ৰতন) * [[চেতনা দাস]] (আইতা) * [[হীৰা তালুকদাৰ নেওগ ]](অনিতা) *[[ হীৰেণ চৌধুৰী]] (বাদল) * [[প্ৰমোদ বৰুৱা]] (দীননাথ) * [[অসীম বোথ্ৰা]] (বিষ্ণু) * [[আব্দুল মজিদ]] * [[হেমন্ত দত্ত]] *[[ভবেশ বৰুৱা]] (অতিথি শিল্পী) *মাষ্টাৰ অপু (শিশুশিল্পী) *অজন্তা (শিশুশিল্পী) *দিপলু (শিশুশিল্পী) *ৰিংকু (শিশুশিল্পী)<ref name="max" /> {{refend}} ==সঙ্গীত== [[জয়ন্ত হাজৰিকা]]ৰ সুৰৰ ভিত্তিত উপপথৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[মনীষা হাজৰিকা]]ই। গীত লিখিছিল [[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] আৰু [[হেমন্ত দত্ত]]ই।<ref name="babul">{{cite book | title=পঞ্চাশ বছৰৰ অসমীয়া বোলছবি গীতৰ সংকলন | publisher=Bani Mandir, Dibrugarh, Assam, India | author=Das, Babul | year=1985 | pages=345}}</ref> {{Track listing | headline = গীতৰ শীৰ্ষ | extra_column = কন্ঠশিল্পী | lyrics_credits = yes | total_length = | title1 =শুন হেৰ’ ৰূপহী বিজুলী, তই জানো নাশিব পাৰিবি | extra1 =[[সমৰ হাজৰিকা]] | lyrics1 =[[হেমন্ত দত্ত]] | length1 = | title2 =জ্বলালো নিতে মই আশাভৰা সাজৰ চাকিযে পোহৰ বিচাৰি হায়, তথাপি পোহৰ নাই | extra2 =[[মনীষা হাজৰিকা]] | lyrics2 =[[হেমন্ত দত্ত]] | length2 = | title3 =নদী তোৰে বুকুতে কত সোঁত আছে গুপুতে- নিচিনো নাজানো | extra3 =[[সমৰ হাজৰিকা]], [[মনীষা হাজৰিকা]] | lyrics3 =[[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] | length3 = | title4 =ফাকুৰে দিন আহা আহা, ৰঙৰে দিন আহা আহা, ফাকু খেলো আহা দুহাততে লৈ | extra4 =[[সমৰ হাজৰিকা]], [[বনশ্ৰী সেনগুপ্ত]] | lyrics4 =[[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] | length4 =}} ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৮০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৮০ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] tgvf0cmhvjen131xkq0ml9fpobthnfc 0 76114 641470 631458 2026-10-03T04:57:02Z AjayDas 12623 removed [[Category:দৰ্শন]]; added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641470 wikitext text/x-wiki [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px| খুদাই খিদমতগৰৰ [[খান আব্দুল গফ্‌ফৰ খান]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধী]]]] '''গান্ধীবাদ''' ({{lang-en|Gandhism}}) হৈছে [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধী]]ৰ অনুপ্ৰেৰণা, দৃষ্টিভংগী আৰু জীৱনকৰ্মক বৰ্ণনা কৰা এক ঐক্য ধাৰণা। ই বিশেষকৈ অহিংস প্ৰতিৰোধৰ ধাৰণাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অৱদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। গান্ধীবাদৰ দুটা স্তম্ভ হৈছে সত্য আৰু অহিংসা। "গান্ধীবাদ" শব্দটোত গান্ধীৰ ধাৰণা, বাৰ্তা আৰু কাৰ্যই সমগ্ৰ বিশ্বৰ লোকসকলৰ বাবে কি বুজায় আৰু তেওঁলোকে কেনেদৰে তেওঁলোকৰ নিজৰ ভৱিষ্যত গঢ়ি তোলাত নিৰ্দেশনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছিল সেয়াও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। গান্ধীবাদ ব্যক্তিৰ ব্যক্তিগত অৰাজনৈতিক আৰু অসামাজিক ক্ষেত্ৰলৈও বিয়পি পৰে। এই গান্ধীবাদক অনুসৰণ কৰা ব্যক্তি বা গান্ধীবাদৰ এক নিৰ্দিষ্ট দৰ্শনক মানি চলা এজন ব্যক্তিক গান্ধীবাদী বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। <ref>{{cite book | author = Nicholas F. Gier | title = The Virtue of Nonviolence: From Gautama to Gandhi | url = https://archive.org/details/virtueofnonviole0000unse | publisher = SUNY Press | year = 2004 | isbn = 978-0-7914-5949-2 | page = 222 }}</ref> অৱশ্যে গান্ধীয়ে 'গান্ধীবাদ' শব্দটোৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত অনুমোদন জনোৱা নাছিল। তেওঁ বৰ্ণনা কৰাৰ দৰে: {{quote|"গান্ধীবাদ" বুলি কোনো বস্তু নাই আৰু মই মোৰ পিছত তেনে কোনো এক সম্প্ৰদায় এৰিব নিবিচাৰোঁ। মই কোনো নতুন নীতি বা মতবাদৰ উদ্ভৱ হোৱা বুলি দাবী নকৰোঁ। মই আমাৰ দৈনন্দিন জীৱন আৰু সমস্যাবোৰত চিৰন্তন সত্যবোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলৈ কেৱল মোৰ নিজৰ ধৰণে চেষ্টা কৰিছোঁ... মই গঠন কৰা মতামত আৰু মই উপনীত হোৱা সিদ্ধান্তবোৰ চূড়ান্ত নহয়। মই সেইবোৰ কাইলৈ সলনিও কৰিব পাৰোঁ। পৃথিৱীখনক শিকোৱাৰ বাবে মোৰ ওচৰত নতুন একো নাই। সত্য আৰু অহিংসা পাহাৰৰ দৰে পুৰণি।" <ref>Gwilym Beckerlegge, World religions reader, 2001</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== সত্যাগ্ৰহ [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা দৰ্শন আৰু অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অনুশীলন।<ref>http://www.gandhifoundation.net/about%20gandhi6.htm “Truth (satya) implies love, and firmness (agraha) engenders and therefore serves as a synonym for force. I thus began to call the Indian movement Satyagraha, that the is to say, the Force which is born of Truth and Love or nonviolence, and gave up the use of the phrase “passive resistance”, in connection with it, so much so that even in English writing we often avoided it and used instead the word “satyagraha” itself or some other equivalent English phrase.”</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] আৰু [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰ ভাৰতীয়সকলৰ অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ উদ্দেশ্যে সত্যাগ্ৰহৰ চৰ্চা কৰিছিল। সত্যাগ্ৰহৰ তত্ত্ব পিছলৈ দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ বিখ্যাত কৃষ্ণাংগ নেতা [[নেলছন মেণ্ডেলা]]ৰ [[বৰ্ণবৈষম্য নীতি]]ৰ বিৰুদ্ধে আৰু গণঅধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেম্‌ছ বেভেলেৰ কৰ্মসূচীসহ সামাজিক ন্যায় প্ৰতিষ্ঠা আৰু অন্যান্য আন্দোলনত প্ৰভাৱ পেলায়। আক্ষৰিকভাৱে সত্যাগ্ৰহ মানে সত্যৰ সন্ধান বা সত্যক ধৰি ৰখা বুজায়। সত্যাগ্ৰহ মানি চলাসকলক সত্যাগ্ৰহী বোলা হয়।<ref name="Majmudar p38">{{cite book|author=Uma Majmudar|title=Gandhi's pilgrimage of faith: from darkness to light|url=https://books.google.com/books?id=xM4paHEq5oQC&pg=PA138|year=2005|publisher=SUNY Press|page=138|isbn=9780791464052}}</ref><ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/525247/satyagraha "Gandhi’s satyagraha became a major tool in the Indian struggle against British imperialism and has since been adopted by protest groups in other countries." Date accessed: 14 September 2010.</ref><ref>https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=9165422 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605011107/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=9165422 |date=2011-06-05 }} "In this respect Satyagraha or non-violent resistance, as conceived by Gandhi, has an important lesson for pacifists and war-resisters of the West. Western pacifists have so far proved ineffective because they have thought that war can be resisted by mere propaganda, conscientious objection, and organization for settling disputes." Date accessed: 14 September 2010.</ref> ===সত্য=== গান্ধীবাদৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু নিৰ্ধাৰিত উপাদান হৈছে সত্য{{cn}}― ই এটা সংস্কৃত শব্দ।<ref name=aam>[[Arthur Anthony Macdonell|A. A. Macdonell]], Sanskrit English Dictionary, Asian Educational Services, {{ISBN|978-8120617797}}, page 330-331</ref><ref>J. Wentzel Vrede van Huyssteen et al. (2003), Encyclopedia of Science and Religion, Thomson Gale, {{ISBN|0-02-865704-7}}, page 405</ref> সত্যই ভাৰতীয় ধৰ্মসমূহত এটা গুণক বুজায়, যিয়ে নিজৰ চিন্তা, কথা আৰু কাৰ্য্যত সত্যবাদী হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰে। গান্ধীয়ে কৈছিল― "যিকোনো গণধ্বংসৰ অস্ত্ৰতকৈ সত্য বহুত বেছি শক্তিশালী।"<ref>Nonviolence By Senthil Ram, Ralph Summy, 2007</ref> ==অহিংসা== অহিংসা হৈছে এক মুখ্য গুণ। জৈন ধৰ্ম, হিন্দু আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বহুমাত্ৰিক ধাৰণা।<ref name=arapura>John Arapura in K. R. Sundararajan and Bithika Mukerji Ed. (1997), Hindu spirituality: Postclassical and modern, {{ISBN|978-81-208-1937-5}}; see Chapter 20, pages 392–417</ref> এই ধাৰণাত সকলো জীৱৰ গাত ঐশ্বৰিক আধ্যাত্মিক শক্তিৰ স্ফুলিংগ আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়; সেয়েহে আন এটা সত্তাক আঘাত কৰা মানে নিজকে আঘাত কৰা, লগতে যিকোনো হিংসাৰ কৰ্মপৰিণাম আছে বুলিও এই ধাৰণাই বিশ্বাস ৰাখে। যদিও হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰাচীন পণ্ডিতসকলে সময়ৰ লগে-লগে আগুৱাই গৈ অহিংসাৰ নীতিবোৰক নিখুঁত কৰাৰ যত্ন কৰিছিল। এই ধাৰণাটো জৈন ধৰ্মৰ নৈতিক দৰ্শনত এক অসাধাৰণ স্থিতিত উপনীত হৈছিল।<ref name=evpc>Stephen H. Phillips & other authors (2008), in Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict (Second Edition), {{ISBN|978-0-12-373985-8}}, Elsevier Science, Pages 1347–1356, 701–849, 1867</ref><ref name=chapple1990>Chapple, C. (1990). Nonviolence to animals, earth and self in Asian Traditions (see Chapter 1). State University of New York Press (1993)</ref> অহিংসাৰ দুই উপাদান হৈছে "সক্ৰিয়" বা "সক্ৰিয় কৰ্মী", য'ত বিশ্বাসীসকলে সাধাৰণতে ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ উপায় হিচাপে অহিংসাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰে। টলষ্টয়ন আৰু গান্ধীবাদ অহিংসা হৈছে সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে এক দৰ্শন আৰু ৰণনীতি যি হিংসাৰ ব্যৱহাৰক অস্বীকাৰ কৰে, কিন্তু একে সময়তে ই অহিংস কাৰ্যক ইয়াৰ বিৰুদ্ধে উৎপীড়ন বা সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ নিষ্ক্ৰিয় স্বীকৃতিৰ বিকল্প হিচাপেও চায়। সাধাৰণতে, অহিংসা দৰ্শনৰ অধিবক্তাসকলে সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে তেওঁলোকৰ অভিযানত বিভিন্ন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে বিশেষ গুৰুত্বৰ শিক্ষা আৰু প্ৰৰোচনা, গণ সহযোগিতা, আইন অমান্যতা, অহিংস প্ৰত্যক্ষ পদক্ষেপ, আৰু সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক প্ৰকাৰৰ হস্তক্ষেপ। {{Cquote|"অহিংসা হৈছে এক শক্তিশালী আৰু সাধাৰণ অস্ত্ৰ। দৰাচলতে, ই এক অতুলনীয় ঐতিহাসিক অস্ত্ৰ, যিয়ে আঘাত নকৰাকৈয়ে কাটিব পাৰে আৰু ইয়াক চালনা কৰা ব্যক্তিজনক সন্মানিত কৰে।" }} — মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ<br/> অহিংসা সম্পৰ্কে মহাত্মা গান্ধীৰ দৃষ্টিভংগী আছিল: {{Cquote|জৈন ধৰ্মৰ প্ৰতিটো মানৱ জীৱনত ইয়াৰ প্ৰযোজ্যতাৰ সৈতে আলোচনা কৰাৰ দৰে বিশ্বৰ কোনো ধৰ্মই অহিংসাৰ নীতি ইমান গভীৰ আৰু প্ৰণালীবদ্ধভাৱে ব্যাখ্যা কৰা নাই। যেতিয়াই অহিংসা বা অহিংসাৰ পৰোপকাৰী নীতিক বিশ্বৰ মানুহে এই পৃথিৱী আৰু তাৰ বাহিৰত তেওঁলোকৰ জীৱনৰ সমাপ্তি প্ৰাপ্ত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অনুশীলনৰ হেতু চৰ্চা কৰিব, তেতিয়াই জৈন ধৰ্মৰ সৰ্বোচ্চ মৰ্যাদা থকাটো নিশ্চিত আৰু ভগৱান মহাবীৰক অহিংসাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে সন্মান কৰাটো নিশ্চিত।" <ref>{{citation|url=https://books.google.com/books?id=lmJnWrjnfjMC|last=Pandey|first=Janardan|date=1998|title=Gandhi and 21st Century|isbn=978-81-7022-672-7|page=50}}</ref>}} ==অৰ্থনীতি== [[File:Gandhi spinning.jpg|thumb|250px|যঁতৰত সূতা কাটি থকা অৱস্থাত গান্ধী। ]] গান্ধীয়ে [[জাপান]] আৰু [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]ৰ দৰে ৰপ্তানি সৃষ্টি কৰাৰ সলনি সৰল জীৱন-ধাৰণ আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতা/আমদানি প্ৰতিষ্ঠাপনৰ এক অৰ্থনৈতিক তত্ত্বৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ স্বাধীনতাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক কৃষিভিত্তিক ভাৰতৰ কল্পনা কৰিছিল যিয়ে সম্পদ সৃষ্টি আৰু ঔদ্যোগিকৰণৰ আগতে ইয়াৰ নাগৰিকৰ ভৌতিক প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব।<ref>{{cite book|author1=Mia Mahmudur Rahim|author2=Sanjaya Kuruppu|editor1-last=Ngwu|editor1-first=Franklin|editor2-last=Onyeka|editor2-first=Osuji|editor3-last=Frank|editor3-first=Stephen|title=Corporate Governance in Developing and Emerging Markets|date=2016|publisher=Routledge|url=http://www.tandfebooks.com/isbn/9781315666020|chapter=Corporate Governance in India: The Potential for Ghandism}}</ref> ===খাদী=== {{Main|খাদী}} খাদী বা খদ্দৰ হৈছে [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ পূব অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা হাতেৰে বোৱা [[প্ৰাকৃতিক আঁহ]]ৰ কাপোৰ। খাদী মুখ্যতঃ পূব ভাৰত, [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত উৎপাদিত হৈছিল যদিও বৰ্তমান বিস্তৃতভাৱে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite news|url=http://www.thebetterindia.com/95608/khadi-history-india-gandhi-fabric-freedom-fashion/|title=The Fascinating History of the Fabric That Became a Symbol of India's Freedom Struggle|date=12 April 2017|work=The Better India|access-date=2017-08-08|language=en-US}}</ref><ref name=khadidef1>[http://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/garments-/-textiles/how-khadi-is-getting-a-new-spin/articleshow/60038695.cms "Freedom@70: How Khadi is getting a new spin."], The Economic Times, 13 August 2017.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hamilton.edu/news/story/clothing-gandhis-nation-homespun-and-modern-india|title=Clothing Gandhi's Nation: Homespun and Modern India - News - Hamilton College|website=www.hamilton.edu}}</ref> বিংশ শতিকাৰ প্ৰথম দুই দশকত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু ভাৰতীয় মিল-মালিকসকলে জনপ্ৰিয় কৰা বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু স্বদেশী আন্দোলনৰ সমৰ্থনকাৰীসকলে বিদেশী কাপোৰ বৰ্জনৰ বাবে আহ্বান জনাইছিল। গান্ধীয়ে যুক্তি দিছিল যে মিলৰ মালিকসকলে হস্ততাঁত তাঁতীসকলক সূতা ক্ৰয় কৰাৰ সুযোগ অস্বীকাৰ কৰিব কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ নিজৰ কাপোৰৰ বাবে একচেটিয়া বজাৰৰ সৃষ্টি কৰিব বিচাৰে।<ref>{{Cite news|url=https://theculturetrip.com/asia/india/articles/the-story-of-khadi-indias-fabric/|title=The Story Of Khadi, India's Signature Fabric|last=Sinha|first=Sangita|work=Culture Trip|access-date=2017-08-08|language=en-US|archivedate=2017-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170809041659/https://theculturetrip.com/asia/india/articles/the-story-of-khadi-indias-fabric/|deadurl=yes}}</ref> অৱশ্যে, হাতেৰে কটা সূতা ব্যয়বহুল আৰু দুৰ্বল মানদণ্ডৰ আছিল। এনেদৰে মহাত্মা গান্ধীয়ে নিযে যঁতৰ ঘূৰাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আনক এনে কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সকলো সদস্যৰ বাবে নিজে কাপোৰ ঘূৰাবলৈ আৰু সূতাৰে তেওঁলোকৰ দেয় পৰিশোধ কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিছিল। তেওঁ যঁতৰক ৰাষ্ট্ৰবাদী আন্দোলনৰ প্ৰতীক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। আৰম্ভণিতে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা]]ৰ সোঁমাজত [[অশোক চক্ৰ]]ৰ ঠাইত যঁতৰ আছিল। মহাত্মা গান্ধীয়ে হস্ততাঁত আৰু কটা-বোৱাত উদ্গনি দিবলৈ তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সংগঠন সৃষ্টি কৰিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ ধন সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াক 'খদ্দৰ' বা 'খাদী' আন্দোলন বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="TN25">{{cite book|last=Selin|first=Helaine|title=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicines in Non- Western Cultures|year=1997|publisher=Kluwer Academic Publishers|location=The Netherlands|isbn=978-0792340669|page=961|url=https://books.google.com/books?id=raKRY3KQspsC&pg=PA961&dq=khadi}}</ref> ==উপবাস== গান্ধীৰ বাবে, উপবাস হৈছে আধাৰিত আকাংক্ষাৰ ওপৰত মানসিক নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰয়োগ কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। তেওঁৰ আত্মজীৱনীত গান্ধীয়ে সুস্বাদু, মচলাযুক্ত খাদ্যৰ প্ৰতি তেওঁৰ আকাংক্ষা নিৰ্মূল কৰিবলৈ উপবাসৰ প্ৰয়োজনীয়তা বিশ্লেষণ কৰিছে। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে উপবাসে তেওঁৰ কামুক অনুষদবোৰ হ্ৰাস কৰিব, যাৰ ফলত শৰীৰটো ক্ৰমান্বয়ে মনৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনলৈ আহিব। গান্ধীয়ে মাংস, সুৰা, যিকোনো উদ্দীপক খাদ্য, নিমখ আৰু বেছিভাগ মচলাযুক্ত খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, লগতে তেওঁ গ্ৰহণ কৰা খাদ্যৰ তালিকাৰ পৰা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ৰন্ধন-প্ৰণালী আঁতৰ কৰিছিল। গান্ধীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে উপবাসে শৰীৰটোক অস্বাভাৱিক কষ্টৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি যোৱাটো সহায় কৰিব, আৰু ইয়েই মানুহৰ সকলো আৱেগ আৰু বেদনা সহ্য কৰাৰ সাহস কঢ়িয়াই আনি আত্মাক পৰিষ্কাৰ কৰিব। গান্ধীয়ে তিনিটা উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠানত ''অমৰণ অনশন'' হাতত লৈছিল: *১৯২২ চনৰ চৌৰী চৌৰা ঘটনাৰ পিছত যেতিয়া তেওঁ সকলো বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপ বন্ধ কৰিব বিচাৰিছিল; *যেতিয়া তেওঁ আশংকা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ১৯৩২ চনৰ সাম্প্ৰদায়িক অধিনিৰ্ণয়ে অস্পৃশ্য হিন্দুসকলক পৃথক ভোটাৰ প্ৰদান কৰিলে হিন্দু লোকসকল ৰাজনৈতিকভাৱে বিভক্ত হৈ পৰিব; *আৰু ১৯৪৭ চনত, যেতিয়া তেওঁ বংগ আৰু দিল্লীত হিন্দু আৰু মুছলমানসকলৰ মাজত হোৱা হিংসাত্মক ৰক্তপাত বন্ধ কৰিব বিচাৰিছিল। এই তিনিওটা ক্ষেত্ৰতে গান্ধীয়ে গ্ৰহণ কৰা অমৰণ অনশন কাৰ্যসূচীত তেওঁ সফল হৈছিল। ১৯৩২ চনত গ্ৰহণ কৰা এই উপবাস কাৰ্যক লৈ কিছু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল, যাৰ ফলত তেওঁ আৰু [[ভীমৰাও ৰামজী আম্বেদকাৰ|বি.আৰ. আম্বেদকাৰ]]ৰ মাজত মতবিৰোধ ঘটে। অৱশেষত, গান্ধী আৰু আম্বেদকাৰ দুয়োৱে পুনা চুক্তিৰ আলোচনাৰ বাবে নিজৰ সিদ্ধান্তক কিছু শিথিল কৰে, আৰু স্বেচ্ছামূলক প্ৰতিনিধিত্ব আৰু অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ বাবে পৃথক ভোটাৰৰ আহ্বানৰ সিদ্ধান্তৰ বিলুপ্তি ঘটে। গান্ধীয়ে উপবাসক তপস্যা হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। চৌৰী চৌৰা তথা ১৯৩২ আৰু ১৯৪৭ চনৰ দুয়োটা বিভাজনমূলক সাম্প্ৰদায়িক ৰাজনীতি, বিশেষকৈ ভাৰত বিভাজনৰ বাবে নিজকে দোষাৰোপ কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ আত্মাক শুদ্ধ কৰিব বিচাৰিছিল আৰু তেওঁ কৰা পাপবোৰ ত্যাগ কৰিব বিচাৰিছিল। ==স্বাধীনতা== অহিংস আইন অমান্যৰ প্ৰতি গান্ধীৰ গভীৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু শৃংখলাবদ্ধ বিশ্বাসে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ, তাঞ্জানিয়াৰ জুলিয়াছ নাইৰে, [[নেলছন মেণ্ডেলা]] আৰু [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰ ষ্টিভ বিকো, [[পোলেণ্ড]]ৰ লেক ৱালেছা আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ [[আং চান চ্যু কি]]কে ধৰি পৰৱৰ্তী বহুতো ৰাজনৈতিক ব্যক্তিক অনুপ্ৰাণিত কৰিছে। ১৯১০ চনৰ পৰা ১৯১৫ চনৰ ভিতৰত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত গান্ধীৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱনৰ কাম, শ্বেতাংগ সংখ্যালঘু দক্ষিণ আফ্ৰিকা চৰকাৰৰ অধীনত বাস কৰা ভাৰতীয় বাসিন্দাসকলৰ উন্নত অধিকাৰৰ বাবে আফ্ৰিকান নেশ্যনেল কংগ্ৰেছৰ (এএনচি) পিছৰ পৰ্যায়ৰ কামক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ১৯৫০-ৰ দশকৰ পৰা এএনচিয়ে ১৯২০ আৰু ১৯৪০-ৰ দশকৰ ভিতৰত গান্ধীৰ অনুপ্ৰেৰণাত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে আগবঢ়োৱা প্ৰচাৰৰ দৰে অহিংস আইন অমান্যৰ আয়োজন কৰিছিল। এএনচি-কৰ্মীসকলে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ স্বেচ্ছাচাৰি চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ আৰক্ষীৰ কঠোৰ কৌশলৰ বিপৰীতে সাহস কৰিছিল। বহুতে বিশেষকৈ মেণ্ডেলা আদি নেতা কেইবাদশক ধৰি কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল, আনহাতে বাহিৰৰ পৃথিৱীখন বৰ্ণবৈষম্য দূৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত বিভক্ত হৈ পৰিছিল। অহিংস নাগৰিক প্ৰতিৰোধৰ আটাইতকৈ সোচ্চাৰ অনুসৰণকাৰী ষ্টিভ বিকোক ১৯৭৭ চনত চৰকাৰৰ এজেণ্টসকলে হত্যা কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ১৯৯৪ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত অনুষ্ঠিত প্ৰথম সৰ্বজনীন, মুক্ত নিৰ্বাচনত এএনচি জয়ী হৈছিল আৰু মেণ্ডেলা ৰাষ্ট্ৰপতি হৈছিল। মেণ্ডেলাই ভাৰতলৈ কৰা এক বিশেষ ভ্ৰমণত গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰি শ্বেতাংগ দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামক অনুপ্ৰাণিত কৰা ব্যক্তি হিচাপে ৰাজহুৱাভাৱে সন্মানিত কৰিছিল। নাটাল, প্ৰিট'ৰিয়া আৰু জোহাঞ্চবাৰ্গত গান্ধীৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ এজন যুৱ খ্ৰীষ্টান মন্ত্ৰী আৰু দক্ষিণ আমেৰিকান জাতিগত পৃথকীকণৰ পৰা আফ্ৰিকান আমেৰিকানসকলৰ মুক্তি বিচাৰি নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ নেতা আৰু লগতে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অন্যায় আৰু ৰাজনৈতিক বঞ্চিততাৰ পৰা মুক্তিৰ উপায় বিচাৰি [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ক লগ কৰিবলৈ ১৯৬২ চনত ভাৰত ভ্ৰমণ কৰিছিল। দুয়োজনে গান্ধীৰ শিক্ষা আৰু শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ সংগঠিত কৰাৰ পদ্ধতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। পোলেণ্ডৰ লেক ৱাটেছাৰ অহিংস সংহতি আন্দোলনে ১৯৮৯ চনত দুটা দশকৰ শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আৰু আক্ৰমণৰ পিছত ছ'ভিয়েট-সমৰ্থিত কমিউনিষ্ট চৰকাৰক উৎখাত কৰে, যাৰ ফলত [[ছ'ভিয়েট সংঘ|ছ'ভিয়েট ইউনিয়ন]]ৰ পতন ঘটে। ম্যানমাৰৰ আং চান চ্যু কিক গৃহবন্দী কৰি ৰখা হৈছিল আৰু তেওঁৰ নেশ্যনেল লীগ ফৰ ডেমক্ৰেচীক সামৰিক-নিয়ন্ত্ৰিত ম্যানমাৰত গণতন্ত্ৰ আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে তেওঁলোকৰ অহিংস অন্বেষণক দমন কৰা হৈছিল। ১৯৯১ চনৰ গণতান্ত্ৰিক নিৰ্বাচনৰ ফলাফল সামৰিক বাহিনীয়ে খাৰিজ কৰি সামৰিক শাসন জাপি দিয়াৰ সময়ত এই সংগ্ৰামৰ আৰম্ভ হয়। ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰত তেওঁক মুক্তি দিয়া হৈছিল। ==ধৰ্ম== গান্ধীয়ে তেওঁৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসক হিন্দু ধৰ্ম আৰু [[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা]]ত নিহিত বুলি উল্লেখ কৰিছিল: {{Cquote|"মই বিশ্বাস কৰা অনুসৰি হিন্দু ধৰ্মই মোৰ আত্মাক সন্তুষ্ট কৰে, মোৰ সম্পূৰ্ণ সত্তাভ্যাস পূৰ্ণ কৰে। যেতিয়া সন্দেহে মোক আতংকিত কৰে, যেতিয়া হতাশাই মোৰ মুখলৈ চাই থাকে আৰু যেতিয়া মই দিগন্তত পোহৰৰ ৰশ্মি দেখা নাপাওঁ, তেতিয়াই মই মদ্ভগৱতগীতাৰ ফালে ঘূৰি যাওঁ আৰু মোক সান্ত্বনা দিবলৈ এটা শ্লোক বিচাৰি পঢ়োঁ; ইয়াৰ লগে-লগে মই অত্যধিক দুখৰ মাজতো হাঁহিবলৈ আৰম্ভ কৰোঁ। মোৰ জীৱন দুখজনক ঘটনাৰে ভৰি আছে আৰু যদিহে এইবোৰে মোৰ ওপৰত কোনো দৃশ্যমান আৰু অমোচনীয় প্ৰভাৱ পেলোৱা নাই তেন্তে ইয়াৰ বাবে মই ভগৱৎ গীতাৰ শিক্ষাৰ ওচৰত ঋণী।" <ref name="ReferenceA">Encyclopaedia of Indian philosophy by Vraj Kumar Pandey – History – 2007</ref>}} তেওঁ হিন্দু সৰ্বজনীনতাবাদৰ দৰ্শনৰ কথা স্বীকাৰ কৰিছিল। এই দৰ্শনে কয় যে― সকলো ধৰ্মতে সত্য আছে আৰু সেয়েহে সকলো ধৰ্মই সহনশীলতা আৰু সন্মানৰ যোগ্য। গান্ধীয়ে স্পষ্টকৈ কৈছিল: {{Cquote|"দীঘলীয়া অধ্যয়ন আৰু অভিজ্ঞতাৰ পিছত, মই এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছোঁ যে সকলো ধৰ্ম সঁচা, সকলো ধৰ্মৰ মাজত কিছু ত্ৰুটি আছে; সকলো ধৰ্ম মোৰ নিজৰ হিন্দু ধৰ্মৰ দৰেই মোৰ প্ৰিয়, সকলো মানুহেই নিজৰ নিকট আত্মীয়ৰ দৰে প্ৰিয় হ'ব লাগে। আন ধৰ্ম্মৰ প্ৰতি মোৰ শ্ৰদ্ধা মোৰ নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাসৰ দৰে একে; সেয়েহে ৰূপান্তৰৰ বিষয়ে কোনো চিন্তা সম্ভৱ নহয়।" <ref>M. K. Gandhi, All Men Are Brothers: Life and Thoughts of Mahatma Gandhi as told in his own words, Paris, UNESCO 1958, p 60.</ref>}} গান্ধীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে প্ৰতিটো ধৰ্মৰ মূলতে আছিল সত্য, অহিংসা আৰু সোণোৱালী নীতি। হিন্দু ধৰ্মত বিশ্বাস থকা সত্বেও গান্ধীয়ে হিন্দুসকলৰ বহুতো সামাজিক প্ৰথাৰ সমালোচনা কৰিছিল আৰু ধৰ্মৰ সংস্কাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। {{Cquote|"সেয়েহে যদি মই খ্ৰীষ্টান ধৰ্মক এক নিখুঁত বা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ধৰ্ম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পৰা নাই, তেন্তে মই হিন্দু ধৰ্মৰ বিষয়েও নিশ্চিত নহয়। হিন্দু ধৰ্মৰ ত্ৰুটিবোৰ মোৰ ওচৰত স্পষ্ট। যদি অস্পৃশ্যতা হিন্দু ধৰ্মৰ অংশ হ'ব পাৰে, ই ধৰ্মৰ এক পচা অংশ বা মল-মূত্ৰ হ'ব। মই বহুতো সম্প্ৰদায় আৰু জাতিৰ জীৱন নিৰ্বাহৰ কাৰণ বুজিব পৰা নাছিলোঁ। বেদবোৰ ঈশ্বৰৰ অনুপ্ৰাণিত বাক্য বুলি কোৱাৰ অৰ্থ কি আছিল? যদি তেওঁলোক অনুপ্ৰাণিত হৈছিল, তেন্তে বাইবেল আৰু কোৰআনো কিয় নহয়? যিহেতু খ্ৰীষ্টান বন্ধুসকলে মোক ধৰ্মান্তৰিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আছিল, তেনেদৰে মুছলমান বন্ধুসকলেও মোক ধৰ্মান্তৰিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। আব্দুল্লাহ শ্বেথে মোক ইছলাম অধ্যয়ন কৰিবলৈ প্ৰেৰিত কৰি আহিছিল আৰু নিশ্চিতভাৱে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য সম্পৰ্কে তেওঁৰ সদায় কিবা ক'বলগা আছিল।" <ref name="ReferenceA"/>}} ইয়াৰোপৰি গান্ধীয়ে কৈছিল: {{Cquote|"আমি নৈতিক ভিত্তি হেৰুৱাই পেলোৱাৰ লগে-লগে আমি ধৰ্ম্মীয় ব্যক্তি হোৱাৰ পৰা আঁতৰি আহোঁ। ধৰ্ম্মৰ অত্যধিক নৈতিকতা বুলি কোনো বস্তু নাই। উদাহৰণস্বৰূপে― মানুহ অসত্য, নিষ্ঠুৰ বা অসংযমী হ'ব নোৱাৰে আৰু ঈশ্বৰক তেওঁৰ পক্ষত ৰাখিব বুলি দাবী কৰিব নোৱাৰে।" <ref>Mahatma Gandhi and comparative religion – Page 54, by K.L. Seshagiri Rao – Biography & Autobiography – 1990</ref>}} গান্ধীয়ে সংগঠিত ধৰ্মৰ আধাৰ নীতি সমূহৰ ভণ্ডামিৰ সমালোচনা কৰিছিল। পিছৰ জীৱনত যেতিয়া তেওঁক সোধা হৈছিল যে তেওঁ হিন্দু নেকি, তেওঁ উত্তৰ দিছিল: {{Cquote|"হয়। লগতে মই এজন খ্ৰীষ্টান, এজন মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু ইহুদী।" <ref>[https://books.google.com/books?id=wIiIWWjWargC&pg=PA5 A Man Called Bapu], Subhadra Sen Gupta, Pratham Books, 2008. P.5</ref>}} ==সত্যৰ অবিহনে একোৱেই নাই== মোহনদাস গান্ধীৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আছিল জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়বোৰৰ সত্যতা বুজাবলৈ আৰু জীৱনৰ প্ৰকৃত পদ্ধতি আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ ব্যক্তিগত সংগ্ৰামৰ এটা শৃংখলা। তেওঁ তেওঁৰ আত্মজীৱনীত এইকথা স্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁ সৰু অৱস্থাত তেওঁৰ পত্নীক আঘাত কৰিছিল<ref>Mohatma Gandhi, (1957) An autobiography: The story of my experiments with truth (M. H. Desai Trans.). Beacon Press. pp. 24–25</ref> আৰু কামনা, ঈৰ্ষা আৰু অধিকাৰৰ বাবে শাৰীৰিক আনন্দত লিপ্ত হৈছিল, সেয়া প্ৰকৃত প্ৰেমৰ বাবে নাছিল। তেওঁ মাংস খাইছিল, চিগাৰেট খাইছিল আৰু প্ৰায় এগৰাকী বাৰবনিতাৰ ওচৰলৈ গৈছিল। বহুতো ব্যক্তিগত অস্থিৰতা আৰু বাৰে-বাৰে সন্মুখীন হোৱা বিফলতাৰ পিছতহে গান্ধীয়ে তেওঁৰ দৰ্শন বিকশিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে কেৱল এটাই ধৰ্ম অনুসৰণ কৰাটো পছন্দ কৰা নাছিল আৰু তেওঁক মহাত্মা বুলি সম্বোধন কৰা বিষয়টোত তীব্ৰ আপত্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁ দাবী কৰিছিল যে তেওঁ এজন নিখুঁত ব্যক্তি নহয়। ১৯৪২ চনত যেতিয়া গান্ধীজীয়ে ইতিমধ্যে [[এডল্ফ হিটলাৰ]], মুছ'লিনী আৰু জাপানী সামৰিকবাদীসকলৰ বিৰোধ কৰে, তেতিয়া তেওঁ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] নামৰ এক অসামৰিক বিৰোধিতা আৰম্ভ কৰে। ==গান্ধীবাদী== মুছলমান গান্ধীবাদী আব্দুল গফ্‌ফৰ খানক "ফ্ৰণ্টিয়াৰ গান্ধী" বুলিও জনা যায়; গান্ধীৰ প্ৰভাৱত তেওঁ স্বাধীনতা আন্দোলনক সমৰ্থন কৰিবলৈ ১৯১৯ চনৰ আৰম্ভণিতে উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্তত পাঠানৰ আয়োজন কৰিছিল।<ref>Ronald M. McCarthy and Gene Sharp, ''Nonviolent action: a research guide'' (1997) p. 317</ref> খ্ৰীষ্টান গান্ধীবাদীসকলৰ ভিতৰত আছে ব্ৰিটেইন হ'ৰে'চ আলেকজেণ্ডাৰ<ref>Horace Alexander, ''Consider India: An Essay in Values'' (London: Asia, 1961), p. 73</ref> আৰু নাগৰিক-অধিকাৰৰ নেতা মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ।<ref>Mary Elizabeth King, ''Mahatma Gandhi and Martin Luther King Jr: the power of nonviolent action'' (UNESCO Publishing, 1999), p. 183</ref> ইহুদী গান্ধীবাদীসকলৰ ভিতৰত আছে গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হাৰমান কেলেনবাখ। নাস্তিক গান্ধীবাদীসকলৰ ভিতৰত আছে জৱাহৰলাল নেহৰু। বাংলাদেশী স্তম্ভলেখক চৈয়দ আবুল মকচুদ বাংলাদেশৰ এজন উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী। ==টোকা== {{Reflist}} * ''Gandhi today: a report on Mahatma Gandhi's successors'', by Mark Shepard. Published by Shepard Publications, 1987. {{ISBN|0-938497-04-9}}. [https://books.google.com/books?id=DQyPbvLvK_sC&pg=PA65&lpg=PA65&dq=Chandi+Prasad+Bhatt&source=bl&ots=dQrndg964B&sig=0c1alTiCJTitzsjAaBcwSTH08J8&hl=en&ei=nqjZSYb2Koro6gP-9_H5Cg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7#PPP1,M1 Excerpts] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|}} * Fischer, Louis. ''[https://www.amazon.com/gp/reader/0394714660/ The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work, and Ideas].'' Vintage: New York, 2002. (reprint edition) {{ISBN|1-4000-3050-1|}} *{{cite book|last=Jack|first=Homer|title=The Gandhi Reader: A Sourcebook of His Life and Writings |publisher=Grove Press|year=1956|isbn=0-8021-3161-1 |url=https://archive.org/details/gandhireadersou00gand |url-access=registration}} * Hardiman, David. ''Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas'' (2004) {{ISBN|0-231-13114-3|}} * *{{cite book|last=Narayan|first=Shriman|title=Relevance of Gandhian economics|publisher=Navajivan Publishing House|year=1970|id=ASIN B0006CDLA8}} *{{cite book|last=Pani|first=Narendar|title=Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy|url=https://archive.org/details/inclusiveeconomi0000pani|publisher=Sage Publications Pvt. Ltd.|year=2002|isbn=978-0-7619-9580-7}} *{{cite book|last=Sharma|first=R.|title=Gandhian economics|publisher=Deep and Deep Publications Pvt. Ltd.|year=1997|isbn=978-81-7100-986-2}} *{{cite book|last=Weber|first=Thomas|title=Gandhi, Gandhism and the Gandhians|url=https://archive.org/details/gandhigandhismga0000webe|publisher=Roli Books Pvt. Ltd.|year=2006|isbn=81-7436-468-4}} *{{cite book|last=Mashelkar|first=Ramesh|title=Timeless Inspirator-Reliving Gandhi |publisher=Sakal Papers Ltd.|year=2010|isbn=978-93-8057-148-5 |url=https://archive.org/details/timelessinspirat0000unse |url-access=registration}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.mkgandhi.org/philosophy/gandhiphil.htm Gandhian Philosophy in Short] *[http://bahai-library.com/gandhimohan_gandhi_bahais_nonviolence#9 Gandhian ideals] *[http://www.fredsakademiet.dk/library/kumar/kumar4.htm Relevance of Gandhism in Modern Polity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080422002732/http://www.fredsakademiet.dk/library/kumar/kumar4.htm |date=2008-04-22 }} *[http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] *[http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] *[https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] *[https://web.archive.org/web/20070705164639/http://www.iop.or.jp/0414/kawada.pdf Gandhism and Buddhism PDF] *[http://www.gandhiheritageportal.org/other-books/studies-in-gandhism Studies in Gandhism] {{মহাত্মা গান্ধী}} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] m0svzi1tjiz7gvbcj7usgm0is8h05t9 0 79080 641343 537562 2026-10-02T19:46:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641343 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফাল্গুনী নায়াৰ | image = | birth_date = {{Birth date and age|1963|02|19|df=yes}}<ref>{{cite web|url=https://www.leaderbiography.com/falguni-nayar/|date=26 July 2018|publisher=Leaderbiography.com|access-date=30 April 2021|title=Bio}}</ref> | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | alma_mater = {{Unbulleted_list|চাইডেনহাম কলেজ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইকনমিক্স, [[মুম্বাই]]|ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট, আহমেদাবাদ}} | education = এম বি এ, ফাইনেন্স | occupation = নাইকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া | years_active = ১৯৬৩ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | spouse = {{Marriage|সঞ্জয় নায়াৰ}} | children = ২}} '''ফাল্গুনী নায়াৰ''' ({{lang-en|Falguni Nayar}}; জন্ম:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী,১৯৬৩) এগৰাকী ভাৰতীয় কোটিপতি ব্যৱসায়ী।<ref>{{Cite web|date=2017-06-08|title=Nykaa clocks Rs 214 cr revenue in 2016-17|url=https://www.financialexpress.com/industry/nykaa-clocks-rs-214-cr-revenue-in-2016-17/708190/|access-date=2021-04-16|website=The Financial Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bhandari|first=Shashwat|date=2020-03-08|title=International Women's Day: Top 5 women ruling world of business|url=https://www.indiatvnews.com/business/news-international-womens-day-top-5-women-ruling-world-of-business-596255|access-date=2021-04-16|website=www.indiatvnews.com|language=en}}</ref> তেওঁ ''নাইকা'' নামৰ সৌন্দৰ্য আৰু জীৱনশৈলী নিৰ্মাতা খুচুৰা বিক্ৰেতা কোম্পানীটোৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া।<ref>{{Cite web|last=Suneera Tandon|first=qz com|title=How online retailer Nykaa became the byword for top-end beauty products in India|url=https://scroll.in/article/853963/how-online-retailer-nykaa-became-the-byword-for-top-end-beauty-products-in-india|access-date=2021-04-16|website=Scroll.in|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=An|last2=J|last3=Jun 27|first3=Shalina Pillai {{!}} TNN {{!}}|last4=2017|last5=Ist|first5=15:52|title=For any business, the first year is a honeymoon period: Nykaa founder Falguni Nayar - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/people/for-any-business-the-first-year-is-a-honeymoon-period/articleshow/59335984.cms|access-date=2021-04-16|website=The Times of India|language=en}}</ref> নায়াৰ আছিল নিজক নিজে প্ৰতিষ্ঠা কৰা দুগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা ধনকুবেৰৰ এগৰাকী। ''নাইকা'' ৰাজহুৱা হোৱাৰ পিছতে, নায়াৰ আটাইতকৈ ধনী মহিলা ভাৰতীয় কোটিপতি হৈ পৰে, যাৰ মুঠ মূল্য ছয় দশমিক পাঁচ বিলিয়ন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি হয়, আৰু ভাৰতৰ শীৰ্ষ বিশ জন ধনী ব্যক্তিৰ তালিকাত তেওঁ স্থান লাভ কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== [[মুম্বাই]] নিবাসী এটা গুজৰাটী পৰিয়ালত ফাল্গুনী নায়াৰে জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মহাৰাষ্ট্ৰতে তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Success story of Falguni Nayar – Glow & Lovely Careers|url=https://www.glowandlovelycareers.in/blog/beautyful-success-story-falguni-nayar-ceo-nykaa-78|access-date=2021-10-11|language=en-US|archivedate=2021-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211020001025/https://www.glowandlovelycareers.in/blog/beautyful-success-story-falguni-nayar-ceo-nykaa-78|deadurl=yes}}</ref><ref name="Kapur">{{Cite web|last=Kapur|first=Mallika|date=2017-03-24|title=Falguni Nayar: The beauty entrepreneur|url=https://www.livemint.com/Leisure/EMOmjllb5hPv8Se8T62ZaK/Falguni-Nayar-The-beauty-entrepreneur.html|access-date=2021-11-10|website=mint|language=en}}</ref> তেওঁ চাইডেনহাম কলেজ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইকনমিক্স, [[মুম্বাই|মুম্বাইৰ]] পৰা স্নাতক আৰু ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট, আহমেদাবাদৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web|last=Kapur|first=Mallika|date=2017-03-24|title=Falguni Nayar: The beauty entrepreneur|url=https://www.livemint.com/Leisure/EMOmjllb5hPv8Se8T62ZaK/Falguni-Nayar-The-beauty-entrepreneur.html|access-date=2021-04-16|website=mint|language=en}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৯৩ চনৰ পৰা মুঠ ঊনৈছ বছৰ নায়াৰে কটক মহিন্দ্ৰ বেংকত কাম কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁ বেংকৰ পৰিচালন সঞ্চালক পদত অধিষ্ঠিত হয় আৰু ২০১১ চন মানৰ পৰা ফাল্গুনীৰ মনত নিজাকৈ কিবা এটা কৰাৰ সপোনে পোখা মেলে।<ref name="Nykaa">{{cite web | url=https://www.forbesindia.com/article/take-one-big-story-of-the-day/entrepreneur-at-49-billionaire-at-58-how-falguni-nayar-built-success-with-nykaa/71887/1 | title=Entrepreneur at 49, billionaire at 58: How Falguni Nayar built success with Nykaa | publisher=https://www.forbesindia.com/ | date=Nov 30, 2021 | accessdate=21 February 2022}}</ref> তেওঁৰ সৌন্দৰ্য খণ্ডত নিজাকৈ এটা মাল্টি বেণ্ড খুচুৰা বিক্ৰীৰ কোম্পানী আৰম্ভ কৰাৰ কথা ভাবে আৰু বেংকৰ চাকৰিৰ পৰা স্বেচ্ছাই অব্যাহতি লয়।<ref>{{Cite web|date=2015-11-06|title=Giving advice on beauty is best way to sell beauty products, says Falguni Nayar, Nykaa-Business News , Firstpost|url=https://www.firstpost.com/business/giving-advice-on-beauty-is-best-way-to-sell-beauty-products-says-falguni-nayar-nykaa-2497818.html|access-date=2021-07-02|website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kazi|first=Zainab S.|date=2016-11-02|title=E-beauty space leader Nykaa to open 30 stores by 2020|url=https://www.indiaretailing.com/2016/11/02/beauty-and-wellness/e-beauty-space-leader-nykaa-to-open-30-stores-by-2020/|access-date=2021-07-02|website=Indiaretailing.com|language=en-US|archivedate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709185039/https://www.indiaretailing.com/2016/11/02/beauty-and-wellness/e-beauty-space-leader-nykaa-to-open-30-stores-by-2020/|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত, নাইকা আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত ফাল্গুনী নায়াৰৰ বয়স আছিল ৪৯ বছৰ।<ref name="Nykaa"/><ref>{{Cite web|date=2017-03-08|title=Get A Glimpse Into The Mind Of Falguni Nayar, The Woman Behind The Force That Is Nykaa|url=https://www.idiva.com/career/advice/get-a-glimpse-into-the-mind-of-falguni-nayar-the-woman-behind-the-force-that-is-nykaa/17030893|access-date=2021-04-16|website=iDiva|language=en-IN}}</ref> দেউতাকৰ সৰু অফিচ কোঠাৰপৰা মাত্ৰ তিনিজন কৰ্মচাৰীৰে ''নাইকা''ৰ প্ৰথম কাম-কাজ আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="Nykaa"/> সম্পূৰ্ণ ২ নিযুত ডলাৰ নিজা মূলধনেৰে ফাল্গুনীয়ে ''নাইকা'' প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|last=Raghunathan|first=Anu|title=Beauty Retailer Nykaa Lists At $13 Billion, Making Founder Falguni Nayar India's Richest Self-Made Woman|url=https://www.forbes.com/sites/anuraghunathan/2021/11/10/beauty-retailer-nykaa-lists-at-13-billion-making-founder-falguni-nayar-indias-richest-self-made-woman/|access-date=2021-11-10|website=Forbes|language=en}}</ref> ২০২১ চনলৈকে নাইকাৰ মূল্য আছিল ২.৩ বিলিয়ন ডলাৰ যাৰ ফলত নায়াৰৰ সম্পত্তি আনুমানিক ১.১ বিলিয়ন ডলাৰ লৈ আহিছিল। নায়াৰ হৈছে দুগৰাকী স্ব-নিৰ্মিত মহিলা ভাৰতীয় বিলিয়নেয়াৰৰ ভিতৰত এগৰাকী, আনগৰাকী ধনকুবেৰ হৈছে কিৰণ মজুমদাৰ-শ্ব।<ref>{{Cite web|date=2021-10-28|title=Nykaa owner billionaire Falguni Nayar is all set to triple her net worth to an estimated Rs 28,000 crore|url=https://www.gqindia.com/get-smart/content/nykaa-owner-net-worth-billionaire-falguna-nayar-is-all-triple-her-net-worth-to-an-estimated-rs-28000-crore|access-date=2021-11-08|website=GQ India|language=en-IN|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211105151808/https://www.gqindia.com/get-smart/content/nykaa-owner-net-worth-billionaire-falguna-nayar-is-all-triple-her-net-worth-to-an-estimated-rs-28000-crore|archivedate=2021-11-05|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |title=Nykaa founder Falguni Nayar's beauty startup jolts her into the ranks of the world's richest |url=https://www.bizzbuzz.news/markets/falguni-nayars-beauty-startup-jolts-her-into-the-ranks-of-the-worlds-richest-1070329 |website=Bizz Buzz News|date=10 November 2021 }}</ref> ''নাইকা''ই ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰৰ ভিতৰত তেৰ বিলিয়ন ডলাৰ অৰ্জন কৰে আৰু লগে লগে নায়াৰ ভাৰতৰ আটাইতকৈ ধনী স্ব-নিৰ্মিত মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু এতিয়া ভাৰতৰ শীৰ্ষ বিশ জন ধনী ব্যক্তিৰ তালিকাত তেওঁ স্থান লাভ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|last=Singh|first=Tushar Deep|title=Who is Falguni Nayar, India's richest self-made woman?|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/who-is-falguni-nayar-indias-richest-self-made-woman/articleshow/87629451.cms|access-date=2021-11-10}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ফাল্গুনী গুজৰাটী বংশোদ্ভৱ, কিন্তু তেওঁ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছে মুম্বাইত। তেওঁৰ দেউতাকো এগৰাকী ব্যৱসায়ী, যি ফাল্গুনীৰ মাকৰ সহযোগত এটি সৰু বিয়েৰিং কোম্পানী চলায়।<ref name="Kapur"/> ১৯৮৭ত তেওঁ সঞ্জয় নায়াৰৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়। আহমেদাবাদত পঢ়ি থাকোঁতে সঞ্জয়ৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰথম দেখা।<ref>{{Cite web|last=Chowdhry|first=Tamal Bandyopadhyay and Seema|date=2008-02-09|title=The power of 2|url=https://www.livemint.com/Leisure/2wSP9oZ1d0GogZz8eGPDyL/The-power-of-2.html|access-date=2021-07-02|website=mint|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=crazibrains|title=Falguni Nayar: The Woman Behind Nykaa|url=https://thenewsmen.co.in/high%20flyers/falguni-nayar-the-woman-behind-nykaa/27432|access-date=2021-07-02|website=thenewsmen}}</ref><ref name="Kapur"/> তেওঁলোকৰ সন্তানদ্বয়ৰ নাম হৈছে আদ্বেতা নায়াৰ আৰু অঞ্চিত নায়াৰ। ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] q8qtmu1koxyjao8w6so9kdgze8sthsu 0 81640 641275 637348 2026-10-02T17:46:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641275 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Pigeon_Chicks2_2am.jpg|right|thumb|200px|প্ৰায় ২০ দিন বয়সৰ এযোৰ পাৰ]] '''পাৰৰ মাংস''' ({{lang-en|Squab}}) বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৰন্ধনপ্ৰণালীত গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি খাদ্য। সাধাৰণতে ৪ সপ্তাহ বা তাতকৈ কম বয়সৰ পাৰ ভক্ষণ কৰা হয়।<ref name="game-bird2">{{cite web|title=Game Birds|url=http://www.allqdup.com/game-birds/|website=All Q'd Up|access-date=23 June 2014|date=2014-06-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140912214435/http://www.allqdup.com/game-birds/|archivedate=2014-09-12|deadurl=yes}}</ref> পাশ্চাত্যত "''স্কুৱাব''" শব্দৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় কম বয়সীয়া পাৰৰ মাংসৰ বাবে, যি সম্ভৱতঃ [[স্বীডেন|স্বীডিশ্ব]] শব্দ ''স্ক্ভাব''ৰ পৰা অহা, যাৰ অৰ্থ "ঢীলা, মেদবহুল [[মাংস]]"।<ref>{{cite dictionary|title=squab|encyclopedia=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary|edition=11th|page=[https://archive.org/details/merriamwebstersc00merr_6/page/1210 1210]|isbn=978-0-87779-809-5|url=https://archive.org/details/merriamwebstersc00merr_6/page/1210|access-date=27 August 2009|year=2004|url-access=registration}}</ref> বিভিন্ন সময়ত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত অনেক প্ৰকাৰৰ পাৰ ভক্ষণ কৰা হৈছিল আৰু হয়, পিচে বৰ্তমানে প্ৰায় ঘৰুৱা পাৰহে ভক্ষিত।<ref>{{cite dictionary|title=squab|encyclopedia=Merriam-Webster's Collegiate Dictionary|edition=11th|page=[https://archive.org/details/merriamwebstersc00merr_6/page/1210 1210]|isbn=978-0-87779-809-5|url=https://archive.org/details/merriamwebstersc00merr_6/page/1210|access-date=27 August 2009|year=2004|url-access=registration}}</ref><ref>''[[OED]]'' gives earliest usage 1640 as a young bird, 1694 as a young pigeon.</ref> অনেকে ক্ৰীড়া হিচাপেও পাৰ, কপৌ আৰু অন্যান্য চৰাই চিকাৰ কৰে।<ref name="pigeon2">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> সম্ভৱতঃ, পাৰ পোহাৰ প্ৰথাৰ আৰম্ভণি হৈছিল [[আফ্ৰিকা]] মহাদেশৰ উত্তৰ ভাগত। ঐতিহাসিকভাৱে [[ইজিপ্ত]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য|ৰোম]], [[চীন]], [[ভাৰত]]<ref name="pcassam2">{{Cite journal|last=Saikia|first=Arani|date=2013|title=Food habits in pre-colonial Assam|url=http://www.ijhssi.org/papers/v2(6)/Version-2/A02620105.pdf&ved=2ahUKEwiu1Nuj8P7zAhVUgdgFHWmyAQYQFnoECAQQAQ&usg=AOvVaw1l7xpHkZ6eNBPV1NXVXv0C|journal=International Journal of Humanities and Social Science Invention|volume=2|issue=6|pages=1–5|via=Academia.edu}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু [[ইউৰোপ]]ত পাৰৰ মাংস প্ৰায় ভক্ষণ কৰা দেখা যায়। তৎস্বত্তেও ইয়াক প্ৰায় এক বিৰল খাদ্য গণ্য কৰা হয়। == খাদ্য হিচাপে == [[চিত্ৰ:Chinese_squab.jpg|right|thumb|200px|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এক চীনা ৰেষ্টুৰেণ্টত পাৰৰ মাংস]] পাৰৰ মাংসক প্ৰায় এটি সুস্বাদী খাদ্য গণ্য কৰা হয়, যি আন পোহনীয়া চৰাইতকৈ অধিক সোৱাদৰ, যদিও এটি [[চৰাই]]ৰ পৰা পোৱা ভক্ষণযোগ্য মাংসৰ পৰিমাণ কম আৰু এই ভক্ষণযোগ্য মাংসৰ অধিকাংশই বুকুৰ ওচৰৰ।<ref name="pigeon3">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref><ref name="french2">{{cite book|title=The French Laundry Cookbook|last=Thomas|first=Keller|author-link=Thomas Keller|year=1999|publisher=Artisan|isbn=978-1-57965-126-8|title-link=The French Laundry Cookbook}}</ref> পাৰ এটি "''ডাৰ্ক মীট''", অৰ্থাৎ, ইয়াৰ ছাল মেদবহুল, [[হাঁহৰ মাংস|হাঁহ]]ৰ দৰে।<ref name="pigeon4">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> [[মাংস]]বিধ সহজে পাচন কৰিব পৰা যায়, আৰু ই [[মাংসসাৰ|প্ৰ'টীন]], [[মিনাৰেল]] আৰু [[ভিটামিন|ভিটামিনৰ]] ভাল উৎস।<ref name="canova2">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> ইয়াক অনেকে "ৰেচমী" বুলি ব্যাখ্যা কৰে, যিহেতু ই অতি কোমল আৰু মিহি।<ref name="canova3">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref><ref name="canova4">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> পাৰৰ মাংসৰ সোৱাদ আন চিকাৰ কৰা চৰাইতকৈ মৃদু আৰু মিহি।<ref name="canova5">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref><ref name="field guide2">{{cite book|last=Green|first=Aliza|title=Field Guide to Meat: How to Identify, Select, and Prepare Virtually Every Meat, Poultry, and Game Cut|publisher=Quirk Books|year=2005|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetomeat0000gree/page/221 221]–223|isbn=978-1-59474-017-6|url=https://archive.org/details/fieldguidetomeat0000gree|url-access=registration|quote=squab asia.}}</ref><ref name="Age2">{{cite web|url=http://www.theage.com.au/news/epicure/pigeon-fanciers/2006/07/24/1153593241889.html|title=Pigeon fanciers|last=Cornish|first=Richard|date=July 25, 2006|work=[[The Age]]|access-date=2009-09-02}}</ref><ref name="canova6">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> অনেক ঠাইত ইয়াক ৰঙা আৰু বগা মদৰ সৈতে খোৱা হয়।<ref name="Age3">{{cite web|url=http://www.theage.com.au/news/epicure/pigeon-fanciers/2006/07/24/1153593241889.html|title=Pigeon fanciers|last=Cornish|first=Richard|date=July 25, 2006|work=[[The Age]]|access-date=2009-09-02}}</ref> পাৰৰ মাংস বৰ্তমানে বিশ্বৰ বিভিন্ন ৰন্ধনশৈলীৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ, যেনে [[ফ্ৰান্স]], [[ইজিপ্ত]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[ইটালী]], উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]], [[ভাৰত]], [[চীন]] আৰু অন্যান্য [[এছিয়া]]ন দেশত ই জনপ্ৰিয়।<ref name="Pomianowski2">{{cite journal|author=J. F. Pomianowski|display-authors=etal|year=2009|title=Research Note: Chemical composition, cholesterol content, and fatty acid profile of pigeon meat as influenced by meat-type breeds|journal=Poultry Science|volume=88|issue=6|pages=1306–09|pmid=19439644|doi=10.3382/ps.2008-00217|doi-access=free}}</ref><ref name="march2">{{cite news|first=Andrew D.|last=Blechman|title=March of the Pigeons|url=https://www.nytimes.com/2006/04/09/opinion/nyregionopinions/09CIblechman.html?scp=32&sq=squab&st=nyt|work=[[The New York Times]]|date=April 9, 2006|access-date=2008-02-24}}</ref> ফৰাচী ''চাল্মিচ'' (বুকু), ইকিপ্তীয় ''মাহশ্বি'' (ভাত বা ফ্ৰিকেহ তথা শাক-পাচলিৰ লগত), [[অসমীয়া খাদ্যাভ্যাস|অসমীয়া]] পাৰৰ মাংসৰ জোল, [[মৰক্কো|মৰক্ক']]ৰ ''পেষ্টিলা'' আদি জনপ্ৰিয় ব্যঞ্জন।<ref name="upasana2">{{Cite journal|last1=Sarma|first1=Upasana|last2=Govila|first2=Viney Kumar|last3=Yadav|first3=Akansha|date=2020|title=The traditional and therapeutic use of banana and its plant based delicacies in ethnic Assamese cuisine and religious rituals from Northeast India|url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1186/s42779-020-00053-5.pdf|journal=Journal of Ethnic Foods|volume=7|pages=1–7|doi=10.1186/s42779-020-00053-5|s2cid=219530329}}</ref><ref>{{cite book|last=Morgan|first=James L.|title=Culinary creation: an introduction to foodservice and world cuisine|publisher=Butterworth-Heinemann|year=2006|series=Butterworth-Heinemann hospitality management series|url=https://books.google.com/books?id=On54ig_hS9EC&q=squab&pg=PA1|page=10|isbn=978-0-7506-7936-7}}</ref> বাণিজ্যিকভাৱে উৎপাদিত পাৰৰ মাংস ৰান্ধিবলৈ সাধাৰণততকৈ কেৱল আধা সময়ৰ প্ৰয়োজন।<ref name="canova9">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> তদুপৰি, কম বয়সীয়া পাৰৰ মাংসতকৈ বয়সস্থ পাৰৰ মাংস ৰান্ধিবলৈ অধিক সময়ৰ প্ৰয়োজন।<ref name="pigeon5">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref><ref name="pigeon6">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref><ref>{{cite book|last=Hansell|first=Jean|title=Dovecotes|publisher=Osprey Publishing|year=2001|series=A Shire album Shire Library|volume=213|page=7|isbn=978-0-7478-0504-5|url=https://books.google.com/books?id=i3A4eojqseYC&q=%22pigeon+keeping%22+squab&pg=PA4|access-date=2009-09-02}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fao.org/ag/againfo/themes/documents/ibys/7.htm|title=7.0 Backyard small species / 7.1.3 Pigeons|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> যদিও পাৰ পোহা সহজ, ইয়াক সাধাৰণতে খাদ্য সুৰক্ষাৰ বাবে "সাধাৰণতে ভবা নহয়" পুহিবলৈ।<ref name="FAO2">{{cite book|last=Schiere|first=Hans|author2=van der Hoek, Rein|title=Livestock keeping in urban areas: a review of traditional technologies based on literature and field experiences|publisher=[[Food and Agriculture Organization]]|year=2001|series=FAO animal production and health paper|volume=151|page=29|isbn=978-92-5-104575-6|url=https://books.google.com/books?id=mywom_Ourn8C&q=pigeon&pg=PP12}}</ref> বিশ্বৰ কোনো কোনো ঠাইত পাৰৰ মাংসক অৰুচিকৰ গণ্য কৰা হয়, যিহেতু এই চৰাইক লেতেৰা চহৰীয়া কীট-পতংগ গণ্য কৰা হয়।<ref name="march3">{{cite news|first=Andrew D.|last=Blechman|title=March of the Pigeons|url=https://www.nytimes.com/2006/04/09/opinion/nyregionopinions/09CIblechman.html?scp=32&sq=squab&st=nyt|work=[[The New York Times]]|date=April 9, 2006|access-date=2008-02-24}}</ref> পিচে আন অনেক চৰাইৰ মাংসৰ তুলনাত, পাৰৰ মাংসত কম ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীৱাণু থাকে।<ref name="CC safety2">{{cite book|last=Morgan|first=James L.|title=Culinary creation: an introduction to foodservice and world cuisine|publisher=Butterworth-Heinemann|year=2006|series=Butterworth-Heinemann hospitality management series|url=https://books.google.com/books?id=On54ig_hS9EC&q=squab&pg=PA1|page=220|isbn=978-0-7506-7936-7}}</ref><ref>{{cite journal|last=Jeffrey|first=J.S.|author2=Atwill, E.R.|author3=Hunter, A.|year=2001|title=Farm and management variables linked to fecal shedding of Campylobacter and Salmonella in commercial squab production|journal=Poultry Science|volume=80|issue=1|pages=66–70|url=http://ps.fass.org/cgi/reprint/80/1/66|pmid=11214338|doi=10.1093/ps/80.1.66|access-date=2009-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724195523/http://ps.fass.org/cgi/reprint/80/1/66|archive-date=2011-07-24|url-status=dead|doi-access=free|archivedate=2011-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724195523/http://ps.fass.org/cgi/reprint/80/1/66|deadurl=yes}}</ref><ref name="CC safety3">{{cite book|last=Morgan|first=James L.|title=Culinary creation: an introduction to foodservice and world cuisine|publisher=Butterworth-Heinemann|year=2006|series=Butterworth-Heinemann hospitality management series|url=https://books.google.com/books?id=On54ig_hS9EC&q=squab&pg=PA1|page=220|isbn=978-0-7506-7936-7}}</ref> কম যোগানৰ বাবে পাৰ মাংসৰ দাম প্ৰায় আন চৰাইৰ মাংসৰ দামতকৈ অধিক, আৰু ইয়াক অনেকে ''হতে কুইজিন'' বা উচ্চ-পাক কলাৰ অংশ জ্ঞান কৰে।<ref name="french3" /> === ইউৰোপত === চতুৰ্দশ শতিকাৰ গ্ৰন্থ "''হেল্থ ৰিজিম''"ত কম বয়সীয়া পাৰৰ মাংসক "গৰম আৰু সেমেকা" আখ্যা দিয়া হৈছে, আৰু বয়সস্থ পাৰৰ মাংসক গৰম, শুকান আৰু "যেনেতেনেহে খাব পৰা" আখ্যা দিয়া হৈছে।<ref name="canova7">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য|ৰোমান]] ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ গ্ৰন্থ ''এপিকিয়াছ''ত পাৰৰ মাংসৰ লগত মিঠা আৰু টেঙা চাটনি খোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে। এনে খাদ্য সম্ভ্ৰান্ত লোকেহে খাইছিল। সাধাৰণ লোকৰ পাৰ মাংসৰ ৰন্ধনবিধিৰ বিষয়ে বিশেষভাৱে জনা নাযায়।<ref name="canova8">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ [[ইটালী]]য় সন্ন্যাসী [[লুচা পাচিয়লি]]য়ে লিখা ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ "ৰহস্য"ৰ এখন গ্ৰন্থত তেওঁ "কেনেকৈ পাৰক পাখিৰে মূৰত কুবাই মাৰিব পৰা যায়", এই কথাও সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল।<ref>{{cite journal|last=Parzen|first=Jeremy|date=Fall 2004|title=Please Play with Your Food: An Incomplete Survey of Culinary Wonders in Italian Renaissance Cookery|url=https://archive.org/details/gastronomica_fall-2004_4_4/page/25|journal=Gastronomica|volume=4|issue=4|pages=25–33|doi=10.1525/gfc.2004.4.4.25}}</ref> ইটালীত পাৰৰ মাংস ঐতিহাসিকভাৱে এটি জনপ্ৰিয় খাদ্য, আনকি উম্ব্ৰিয় আৰু টুস্কান খাদ্যাভাসতো।<ref name="GIC2">{{cite web|archive-date=June 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190613164541/https://www.greatitalianchefs.com/collections/pigeon-recipes|url=https://www.greatitalianchefs.com/collections/pigeon-recipes|title=Pigeon recipes|website=Great Italian Chefs|year=2019}}</ref> অষ্টদশ শতিকাৰ [[ফ্ৰান্স]]ত ''pigeons à la crapaudine'' (''পিজঁ আলা ক্ৰাপুডিন'') এটি "কৌশল্যৰ ব্যঞ্জন" গণ্য কৰা হৈছিল। পাৰৰ মাংসক এনেদৰে সজোৱা হৈছিল যে ই দেখিবলৈ এটি [[ভেকুলী]]ৰ দৰে লাগিছিল। [[ধৰ্ম|ধাৰ্মিক]] ৰীতি-নীতিত কোনো কোনো বিশেষ দিনত মাংসাহাৰ বৰ্জিত আছিল, কিন্তু ভেকুলীৰ মাংসৰ ওপৰত তেনে কোনো বাধা নাছিল, যিহেতু ই [[পানী]]ত বাস কৰে। ''পিজঁ আলা ক্ৰাপুডিনে'' এই ৰীতিৰ সৈতেই খেলিছিল। ই বৰ্তমানেও পৰম্পৰাগত [[ফঁৰাচী ৰন্ধনশৈলী]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite journal|last=Davis|first=Jennifer J.|date=February 2009|title=Masters of Disguise: French Cooks Between Art and Nature, 1651–1793|url=https://archive.org/details/gastronomica_winter-2009_9_1/page/36|journal=Gastronomica|volume=9|issue=1|pages=36–49|doi=10.1525/gfc.2009.9.1.36}}</ref><ref>{{cite news|last=Abrahams|first=Marc|title=When is a frog not a frog? When it's a bird|url=https://www.theguardian.com/education/2009/sep/29/improbable-research-frog-bird|access-date=20 October 2010|newspaper=[[The Guardian]]|date=29 September 2009}}</ref> স্পেইন আৰু ফ্ৰাঞ্চত পাৰক কেতিয়াবা দীৰ্ঘকালৰ বাবে ৰান্ধি থকা হয়, সংৰক্ষণৰ বাবে।<ref name="canova10">{{cite journal|last=Canova|first=Jane|date=Spring 2005|title=Monuments to the Birds: Dovecotes and Pigeon Eating in the Land of Fields|url=https://archive.org/details/gastronomica_spring-2005_5_2/page/50|journal=[[Gastronomica]]|volume=5|issue=2|pages=50–59|doi=10.1525/gfc.2005.5.2.50|jstor=10.1525/gfc.2005.5.2.50}}</ref> === আমেৰিকাত === [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ই সময়ৰ সৈতে কেৱল বিশেষ দিনত খোৱা খাদ্য হৈ পৰিছে, যিহেতু তুলনামূলকভাৱে কম খৰচী [[মুৰ্গীৰ মাংস]]ই ইয়াৰ স্থান লৈছে।<ref>{{cite journal|last=Jerolmack|first=Colin|date=April 2007|title=Animal archeology: Domestic pigeons and the nature-culture dialectic|journal=Qualitative Sociology Review|volume=3|issue=1|pages=74–95|url=http://www.qualitativesociologyreview.org/ENG/Volume6/QSR_3_1_Jerolmack.pdf}}</ref> আমেৰিকাত বৰ্তমানে ইয়াক উচ্চ-পাক কলাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়, আৰু ''লে চিয়েৰ্ক'' তথা ''দ্য ফ্ৰেঞ্চ লণ্ড্ৰী''ৰ দৰে দামী ৰেষ্টুৰেণ্টত ই উপলব্ধ।<ref name="french3">{{cite book|title=The French Laundry Cookbook|last=Thomas|first=Keller|author-link=Thomas Keller|year=1999|publisher=Artisan|isbn=978-1-57965-126-8|title-link=The French Laundry Cookbook}}</ref><ref>{{cite news|first=Frank|last=Bruni|title=In Defense of Decadence|url=http://events.nytimes.com/2008/02/06/dining/reviews/06rest.html?scp=1&sq=squab&st=nyt|work=The New York Times|date=February 6, 2008|access-date=2008-02-24|archivedate=2008-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080305013402/http://events.nytimes.com/2008/02/06/dining/reviews/06rest.html?scp=1&sq=squab&st=nyt|deadurl=yes}}</ref> একাধিক প্ৰসিদ্ধ ৰান্ধনিয়ে পাৰৰ মাংসক সহাৰি আগবঢ়াইছে।<ref name="pigeon7">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> পাৰৰ মাংসৰ দাম আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত সাধাৰণতে আন চৰাইৰ মাংসৰ দামতকৈ অধিক।<ref name="pigeon8">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> === এছিয়াত === [[ভাৰত]]ত পাৰৰ মাংস [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব]]ৰ ৰন্ধনশৈলীত ঘাইকৈ দেখা যায়,<ref>{{Cite book|last=Hauzel|first=Hoihnu|title=Essential North-East Cookbook|publisher=[[Penguin Books|Penguin]]|year=2014}}</ref> যেনে [[অসমীয়া খাদ্যাভ্যাস|অসমীয়া ৰন্ধনশৈলী]]ত।<ref>{{Cite journal|last=Dutta|first=Parasmoni|date=2008|title=Physical Folklife of Assam|url=https://www.academia.edu/download/2002511/48949295-ASSAM-FOLKLORE.pdf#page=20|journal=Folklife|volume=31|pages=20–21|via=Academia.edu}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াক জোলৰ সৈতে ৰন্ধা হয়, কেতিয়াবা কল-পচলাৰ সৈতে।<ref>{{Cite web|title=Food of Assam {{!}} Mouth-Watering Dishes From Assam|url=https://www.holidify.com/pages/food-of-assam-1336.html|url-status=live|access-date=4 November 2021|website=Holidify}}</ref><ref>{{Cite web|title=Food of Assam {{!}} Mouth-Watering Dishes From Assam|url=https://www.holidify.com/pages/food-of-assam-1336.html|url-status=live|access-date=4 November 2021|website=Holidify}}</ref> ই জনজাতীয়<ref>{{Cite journal|last=Boro|first=Franky|title=GLIMPSES OF TRADITIONAL FOOD HABITS, DRESS AND ORNAMENTS: A STUDY AMONG THE BODOS OF UDALGURI DISTRICT IN ASSAM|url=http://arfjournals.com/abstract/63645_6_franky_boro.pdf|journal=ARF Journal|access-date=2022-06-26|archivedate=2022-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220616053528/https://arfjournals.com/abstract/63645_6_franky_boro.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Kumari|first=Pratisha|date=2014|title=The Mising foodways: an analytical study on the foods and food related cultural practices of the Misings of Assam|url=http://agnee.tezu.ernet.in:8082/jspui/bitstream/1994/1263/12/12_chapter3.pdf|journal=Tezpur University Ernet|access-date=2022-06-26|archivedate=2022-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220616052615/http://agnee.tezu.ernet.in:8082/jspui/bitstream/1994/1263/12/12_chapter3.pdf|deadurl=yes}}</ref> আৰু অ-জনজাতীয়, উভয় লোকৰ মাজতে জনপ্ৰিয়। পাৰ মাংসক শক্তিদায়ক গণ্য কৰা হয়। প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক কালৰ হস্তলিপি [[কামৰূপ যাত্ৰা]]ত ইয়াক ভাল স্বাস্থ্যৰ বাবে খোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে।<ref name="pcassam3">{{Cite journal|last=Saikia|first=Arani|date=2013|title=Food habits in pre-colonial Assam|url=http://www.ijhssi.org/papers/v2(6)/Version-2/A02620105.pdf&ved=2ahUKEwiu1Nuj8P7zAhVUgdgFHWmyAQYQFnoECAQQAQ&usg=AOvVaw1l7xpHkZ6eNBPV1NXVXv0C|journal=International Journal of Humanities and Social Science Invention|volume=2|issue=6|pages=1–5|via=Academia.edu}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কিছু কিছু [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] [[মন্দিৰ]]ত পাৰৰ বলি দিয়া হয়, বিশেষকৈ [[শাক্তধৰ্ম]]ত।<ref>{{Cite news|date=7 October 2019|title=Animal, bird sacrifices in Assam during Durga Puja|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/animal-bird-sacrifices-in-assam-during-durga-puja/1635436|access-date=4 November 2021}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, [[কামাখ্যা মন্দিৰ]]ত পাৰৰ বলি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|last=Acharyya|first=Kangkan|date=30 May 2018|title=Row over buffalo sacrifice in Kamakhya Temple: Banning practice will deprive poor, says head priest|work=<nowiki>[[Firstpost]</nowiki>|url=https://www.firstpost.com/india/row-over-buffalo-sacrifice-in-kamakhya-temple-banning-practice-will-deprive-poor-says-head-priest-4488647.html/amp|access-date=4 November 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Sunil|first=Oinam|date=16 October 2006|title=At Kamakhya, there's no stopping animal sacrifice|work=[[The Times of India]]|url=https://m.timesofindia.com/india/at-kamakhya-theres-no-stopping-animal-sacrifice/articleshow/2172705.cms|access-date=4 November 2021}}</ref> [[নেপাল]]তো এনে অভ্যাস দেখা যায়।<ref>{{Cite news|last=Lang|first=Olivia|date=24 November 2009|title=Hindu sacrifice of 250,000 animals begins|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2009/nov/24/hindu-sacrifice-gadhimai-festival-nepal}}</ref> পাৰৰ মাংস প্ৰায় বিশেষ দিনত খোৱা হয়।<ref>{{Cite web|last=Patgiri|first=Rituparna|date=20 June 2021|title=Assamese Pigeon Curry: How a staple dish is now becoming almost a rarity|url=https://www.eastmojo.com/food/2021/06/20/assamese-pigeon-curry-how-a-staple-dish-is-now-becoming-almost-a-rarity/|url-status=live|access-date=4 November 2021|website=EastMojo|archivedate=4 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211104163326/https://www.eastmojo.com/food/2021/06/20/assamese-pigeon-curry-how-a-staple-dish-is-now-becoming-almost-a-rarity/|deadurl=yes}}</ref> [[চীনা খাদ্যাভাস|চীনা ৰন্ধনশৈলী]]ত পাৰৰ মাংস উৎসৱ-পাৰ্বন আদিত বিশেষভাৱে গ্ৰহণ কৰা হয়, যেনে [[চীনা নৱবৰ্ষ]]ত।<ref name="pigeon9">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> পাৰৰ মাংসক শুকানকৈ ভাজি খোৱা হয়। কেণ্টনীজ শৈলীৰে ৰান্ধিলে পাৰৰ লগত ছয় চছ, [[চাউল]]ৰ [[মদ]] আদি যোগ কৰা হয়।<ref>CNN Go [http://www.cnngo.com/hong-kong/none/40-things-eat-hong-kong-coronary-arrest-820489 40 Hong Kong foods we can't live without] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121105093220/http://www.cnngo.com/hong-kong/none/40-things-eat-hong-kong-coronary-arrest-820489|date=2012-11-05}} 13 July 2011. Retrieved 2011-10-09</ref> সতেজতা বজাই ৰাখিবলৈ [[চীন]]ত প্ৰায় জীয়াই থকা পাৰ বিক্ৰী কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Hsiung|first=Deih-Ta|author2=Simonds, Nina|author3=Lowe, Jason|title=The food of China: a journey for food lovers|publisher=Murdoch Books|year=2005|page=125|isbn=978-1-74045-463-6|url=https://books.google.com/books?id=-9XWQrpbLAgC&q=squab&pg=PA6|access-date=2009-09-02}}</ref> পিচে ইয়াক ভিন ভিন ধৰণে কাটিও বিক্ৰী কৰা হয়। দুই ধৰণে কটা পাৰ জনপ্ৰিয়: চীনা শৈলী (বৌদ্ধ কাটন) য'ত মূৰ আৰু ভৰি থাকে, আৰু নিউ য়ৰ্ক (কনফুচিয়ান কাটন) য'ত মূৰ আৰু ভৰিৰ সৈতে অন্ত্ৰও থাকে।<ref name="field guide3">{{cite book|last=Green|first=Aliza|title=Field Guide to Meat: How to Identify, Select, and Prepare Virtually Every Meat, Poultry, and Game Cut|publisher=Quirk Books|year=2005|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetomeat0000gree/page/221 221]–223|isbn=978-1-59474-017-6|url=https://archive.org/details/fieldguidetomeat0000gree|url-access=registration|quote=squab asia.}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতো পাৰৰ মাংসৰ আতাইতকৈ অধিক বিক্ৰী চাইনাটাউনসমূহত হয়।<ref name="pigeon10">{{cite book|title=Pigeons: The Fascinating Saga of the World's Most Revered and Reviled Bird|url=https://archive.org/details/pigeonsfascinati00unse|last=Andrew D.|first=Blechman|year=2006|publisher=Open City Books|isbn=978-0-8021-1834-9}} {{Page needed|date=July 2011}}</ref> [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ন ৰন্ধনশৈলীত, বিশেষকৈ চুণ্ডানীজ আৰু জাভানীজ খাদ্যত পাৰৰ মাংস [[ধনিয়া]], [[হালধী]], নহৰু আৰু পাম তেলেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:মাংস]] e6dzccv1mrm50c8vtloakxwp7lk9u54 0 87921 641188 641129 2026-10-02T13:22:56Z Dipankar Das 36094 /* লিগেচী */ 641188 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুঁটী জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুঁটী, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচী আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুঁটী আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুঁটীলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচীৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url= http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900.}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচীৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচীৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুঁটী * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] 6boiyjin9iet99pu7utpd9p2lma5lk5 641384 641188 2026-10-02T22:29:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641384 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিৰছা মুণ্ডা | image = Birsa_Munda,_photograph_in_Roy_(1912-72).JPG | caption = [[শৰৎ চন্দ্ৰ ৰায়|এছ. চি. ৰায়]]ৰ ''দা মুণ্ডাজ এণ্ড দেয়াৰ কাণ্ট্ৰী''ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আলোকচিত্ৰ<ref>{{cite web |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality Of A Colonial-Era Photograph |url=http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |date=4 January 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archive-date=27 August 2005 |website=[[University of Sussex]] |access-date=18 August 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050827093131/http://www.sussex.ac.uk/Units/arthist/sharp/issues/0001/Papers_htm/DanielJRycroft.shtml |archivedate=27 August 2005 |deadurl=yes}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1875|11|15}} | birth_place = উলিহাতু, ৰাঁচী জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ খুঁটী জিলা, [[ঝাৰখণ্ড]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1900|6|9|1875|11|15}} | death_place = [[ৰাঁচী]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]] <br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]])}}<ref name=cipra /><ref name=TribalZone>{{cite web |title=birsamunda |url=http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |date=1999–2015 |website=Tribalzone.net |access-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archive-date=10 June 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610065825/http://www.tribalzone.net/people/birsamunda.htm |archivedate=10 June 2015 |deadurl=yes }}</ref> | father = সুগনা মুণ্ডা | mother = কৰ্মী হাতু | movement = [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] }} '''বিৰছা মুণ্ডা''' {{Pronunciation|Birsa Munda.ogg|3=Yes}} ({{lang-en|Birsa Munda}}; ১৫ নৱেম্বৰ ১৮৭৫ – ৯ জুন ১৯০০)<ref>{{Cite magazine |last=India Today Web Desk |title=Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/birsa-munda-birth-anniversary-know-all-about-the-indian-tribal-freedom-fighter-1876940-2021-11-15 |date=15 November 2021 |magazine=[[India Today]] |language=en |access-date=11 March 2022}}</ref> আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় [[আদিবাসী|জনজাতীয়]] স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু লোক-নায়ক, যি মুণ্ডা জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। তেওঁ ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকাল]]ত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ত (বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]) গঢ়ি উঠা এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় মিলেনেৰিয়ান আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ইতিহাসত এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |last=Awaaz |first=Aapki |title=बिरसा मुंडा : शक्ति और साहस के परिचायक |work=jagranjunction |trans-title=Birsa Munda: represents strength and courage |url=http://days.jagranjunction.com/2011/06/09/birsa-munda-life-and-history/ |date=9 June 2015 |language=hi |access-date=5 February 2015 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611122645/https://www.jagran.com/blogs/days/birsa-munda-life-and-history/ |url-status=live }}</ref> এই বিদ্ৰোহ মুখ্যত খুঁটী, তামাৰ, ''চাৰৱাড়া'' আৰু ''বান্দগাঁও'' অঞ্চলৰ ''মুণ্ডা অধ্যুষিত এলেকা''ত কেন্দ্ৰীভূত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609030338/https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |archive-date=9 June 2023 |access-date=27 May 2023 }}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা তেওঁৰ শিক্ষক জয়পাল নাগৰ তত্ত্বাৱধানত চালগাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ জামান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষা আধাতে এৰি তেওঁ ‘বিৰছাইত’ নামৰ এটা নতুন ধৰ্মমতৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সোনকালেই মুণ্ডা সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে এই ধৰ্মমতত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ কৰ্মকাণ্ডৰ বাবে এক প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰে। ‘বিৰছাইত’ পন্থাৰ লোকসকলে মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শত্ৰু আছিল ব্ৰিটিছ আৰু খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকল। মুণ্ডা বিদ্ৰোহৰ মূল কাৰণ আছিল ‘ঔপনিৱেশিক আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ অন্যায়মূলক ভূমি হস্তগতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যিয়ে জনজাতীয় পৰম্পৰাগত ভূমি ব্যৱস্থাটোক সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰিছিল’।{{Specify|date=January 2023}}<ref>Birsa Munda birth anniversary: All about the Indian tribal freedom fighter: Article published in india today dated 15-11-2021 |url=| </ref> বিৰছা মুণ্ডা ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref>{{Cite web|date=2021-11-15|title=Remembering Birsa Munda On 'Janjatiya Gaurav Divas'|url=https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|access-date=2022-02-03|website=Pragativadi|language=en-US|archive-date=15 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115041322/https://pragativadi.com/remembering-birsa-munda-on-janjatiya-gaurav-divas/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এখন প্ৰতিচ্ছবি ভাৰতীয় সংসদৰ সংগ্ৰহালয়ত ওলমাই ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |website=Parliament of India: Rajya Sabha – Council of States |access-date=16 November 2018 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091715/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/picture_gallery/b_munda_5.asp |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement (1872–1901): a Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=2002 |orig-date=1983 |publisher=Seagull Books |isbn=978-817046205-7}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন (১৮৭৫-১৮৮৬) == [[File:बिरसा_मुंडा_का_गीत.webm|thumb|কুৰুখ ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ গীত]] ১৮৭৫ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি]]ৰ অন্তৰ্গত ৰাঁচী জিলাৰ (বৰ্তমান [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ খুঁটী জিলা) উলিহাতু গাঁৱত এটা বৃহস্পতিবাৰে বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম হৈছিল। তৎকালীন মুণ্ডা প্ৰথা অনুসৰি বাৰটোৰ নামৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁৰ নামাকৰণ কৰা হৈছিল (কিছুমান উৎসৰ মতে তেওঁৰ জন্ম ১৮৭২ চনৰ ১৮ জুলাইতহে হৈছিল, ১৮৭৫ চনত নহয়)।<ref name=stamp/><ref>{{cite web|title=Villages in Erki (Tamar Ii) Tehsil, Ranchi, Jharkhand|url=http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|website=MapsofIndia.com|access-date=26 May 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804022029/http://www.mapsofindia.com/villages/jharkhand/ranchi/erki-%28tamar-ii%29/|url-status=live}}</ref><ref name=neeraj/> লোকগীতসমূহত তেওঁৰ জন্মস্থানক লৈ কিছু জনপ্ৰিয় খেলিমেলি দেখা যায় আৰু ইয়াত উলিহাতু বা চালকাডক তেওঁৰ জন্মস্থান বুলি উল্লেখ কৰা হয়। উলিহাতু আছিল বিৰছাৰ পিতৃ সুগনা মুণ্ডাৰ জন্মস্থান। উলিহাতুক জন্মস্থান হিচাপে দাবী কৰাৰ যুক্তিটো এই তথ্যেৰে সমৰ্থিত যে বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা মুণ্ডা সেই গাঁৱতে বাস কৰিছিল, য’ত তেওঁৰ ভগ্নপ্ৰায় ঘৰখন আজিও বিদ্যমান। বিৰছাৰ পিতৃ, মাতৃ কৰ্মী হাতু<ref name=stamp>[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA Birsa Mumda commemorative postage stamp and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606232933/http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Alpha/B/BIRSA%20MUNDA |date=6 June 2014 }} [[India Post]], 15 November 1988.</ref> আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ পাছনা মুণ্ডাই উলিহাতু ত্যাগ কৰি শ্ৰমিক (সাজেদাৰী) বা অংশীদাৰী খেতিয়ক (ৰায়ত) হিচাপে কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত বীৰবাংকীৰ সমীপৱৰ্তী কুৰুম্বদালৈ ৰাওনা হয়। কুৰুম্বদাত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ কোমতা আৰু ভগ্নী দাস্কিৰৰ জন্ম হয়। তাৰ পৰা পৰিয়ালটো বাম্বালৈ স্থানান্তৰিত হয়, য’ত বিৰছাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী চম্পাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/2020/Aug/engpdf/6-10.pdf{{Dead link | date=January 2026 | fix-attempted=yes}}</ref> বিৰছাৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁৰ বাল্যকাল এজন সাধাৰণ মুণ্ডা শিশুৰ তেনেকুৱা জীৱনতকৈ বৰ বেছি পৃথক নাছিল। লোককথাসমূহত উল্লেখ পোৱা যায় যে তেওঁ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে বালি আৰু ধূলিত খেলিছিল আৰু ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ শৰীৰ শক্তিশালী আৰু সুদৰ্শন হৈ পৰিছিল; তেওঁ বোহোণ্ডাৰ অৰণ্যত মেৰাগৰু চৰাইছিল। বয়ঃপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ লগে লগে বাঁহী বজোৱাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অনুৰাগ বৃদ্ধি পায় আৰু এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ পাকৈত হৈ পৰে। তেওঁ হাতত লাউৰে নিৰ্মিত একতাঁৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰ ‘টুইলা’ আৰু কঁকালত বাঁহী ওলমাই ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁৰ শৈশৱৰ আটাইতকৈ ৰোমাঞ্চকৰ মুহূৰ্তবোৰ ‘আখৰা’ত (গাঁৱৰ মল্লযুঁজৰ পথাৰ) অতিবাহিত হৈছিল। অৱশ্যে, তেওঁৰ এজন আদৰ্শ সমসাময়িক সংগীয়ে, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে ফুৰিছিল, তেওঁক কিছুমান আচৰিত কথা কোৱা শুনিবলৈ পাইছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-06-09 |title=Birsa Munda death anniversary: Tribal icon was known for struggle against British rule-India News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610130101/https://www.firstpost.com/india/birsa-munda-death-anniversary-tribal-icon-was-known-for-struggle-against-british-rule-9699241.html |archive-date=10 June 2021 |access-date=2025-12-28 |work=Firstpost |language=en-US |url-status=live }}</ref> চৰম দৰিদ্ৰতাৰ বাবে বিৰছাক তেওঁৰ মোমায়েকৰ গাঁও আয়ুভাতুলৈ লৈ যোৱা হয়।<ref name=neeraj>{{cite book |last=Neeraj |title=Birsa Munda |location=New Delhi |publisher=Ocean Books Pvt Ltd |url=https://books.google.com/books?id=hZLBO_lOsnsC&q=birsa+munda&pg=PA3 |pages=3–10 |year=2009 |isbn=978-8188322930 |access-date=17 February 2022}}</ref> তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ দহ বছৰীয়া কোমতা মুণ্ডাই কুন্দি বাৰ্তোলীলৈ গৈ এজন মুণ্ডা লোকৰ অধীনত কামত সোমায়, তাতেই বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈ আঠ বছৰকাল বসবাস কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত চালকাডত তেওঁৰ পিতৃ আৰু কনিষ্ঠ ভ্ৰাতৃৰ সৈতে যোগ দিয়ে। বিৰছাই আয়ুভাতুত দুবছৰ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ জয়পাল নাগ নামৰ এজন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চালগাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ মৰমৰ মাহীয়েক জনিৰ বিয়াৰ পিছত তেওঁ মাহীয়েকৰ সৈতে তেওঁৰ নতুন ঘৰ খাতাংগালৈ গৈছিল। তাত তেওঁ এজন খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, যিয়ে গাঁৱৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা কেইটামান পৰিয়ালক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আহিছিল। বিৰছা মুণ্ডাই অতি সোনকালেই উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল যে খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে জনজাতীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰি আছে। ইয়াৰ পিছতে বিৰছাই খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মুণ্ডা তথা ওৰাওঁ সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মিলি ধৰ্মান্তৰকৰণ কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে।<ref name=":0" /> যিহেতু বিৰছা পঢ়া-শুনাত খুবেই চোকা আছিল, সেয়েহে জয়পাল নাগে তেওঁক জাৰ্মান মিছন স্কুলত নামভৰ্তি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তাৰ পিছত বিৰছাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ নতুন নাম দিয়া হয় ‘বিৰছা ডেভিদ’, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ‘বিৰছা দাউদ’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=neeraj/> কেইবছৰমান অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান মিছন স্কুল ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2022-11-15 |title=Birth anniversary of Birsa Munda: The leader, his contributions |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-culture/marking-the-birth-anniversary-of-tribal-leader-birsa-munda-8270023/ |access-date=2025-12-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == গঠনমূলক সময়ছোৱা (১৮৮৬-১৮৯৪) == {{Section needs more citations|date=March 2025}} ১৮৮৬ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈ চাইবাচাত বিৰছাৰ বসবাসৰ সময়ছোৱা আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গঠনমূলক সময়। এই সময়ছোৱা জাৰ্মান আৰু ৰোমান কেথলিক খ্ৰীষ্টানসকলৰ আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰেক্ষাপটত, সুগনা মুণ্ডাই নিজ পুত্ৰক বিদ্যালয়ৰ পৰা এৰুৱাই আনিছিল। ১৮৯০ চনত চাইবাচা এৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে, বিৰছা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে জাৰ্মান মিছনৰ সদস্যপদ ত্যাগ কৰে, খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পৰিহাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=G0o6zgEACAAJ |title=Birsa Munda and His Movement, 1874-1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |last2=Singh |first2=Kumar Suresh |publisher=Oxford University Press |year=1983 |isbn=978-0-19-561424-4 |pages=40–41 |language=en }} [https://archive.org/details/birsa-munda-and-his-movement-1874-1901-singh-k.-s.-oup Alt URL]</ref> [[File:Birsa Munda Statue at Naya More.jpg|thumb|upright=1.1|[[ঝাৰখণ্ড]]ৰ বোকাৰো ষ্টীল চিটিৰ ''নয়া ম’ৰ''ত নভেন্দু সেনে নিৰ্মাণ কৰা বিৰছা মুণ্ডাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] ক্ৰমবৰ্ধমান ‘চৰ্দাৰ আন্দোলন’ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ গেৰবেৰা ত্যাগ কৰিছিল। পৰহাট অঞ্চলৰ পিৰিঙৰ গিডিয়নৰ নেতৃত্বত, সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত মুণ্ডাসকলৰ পৰম্পৰাগত অধিকাৰৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা জনপ্ৰিয় অসন্তুষ্টিৰ আন্দোলনত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৮৯৩-৯৪ চনৰ ভিতৰত, গাঁওসমূহৰ সকলো পতিত ভূমি—যাৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, ১৮৮২ চনৰ সপ্তম ভাৰতীয় বন আইনৰ অধীনত সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। লোহাৰদাগাৰ দৰে পশ্চিম সিংভূমতো বন বন্দোৱস্তৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা সম্প্ৰদায়সমূহৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বনাঞ্চলৰ গাঁওসমূহক গাঁৱৰ আৱাসিক এলেকা আৰু গাঁৱৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য পতিত ভূমিৰে গঠিত সুবিধাজনক আকাৰৰ ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছিল। ১৮৯৪ চনৰ ভিতৰত, বিৰছা এজন শক্তিশালী, চতুৰ আৰু বুদ্ধিমান যুৱক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈ উঠিছিল আৰু বৰষুণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা গেৰবেৰাৰ দোম্বাৰী পুখুৰীটো মেৰামতি কৰাৰ কাম হাতত লৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Standing |first=Hilary |date=1985 |title=K. S. Singh: Birsa munda and his movement 1874–1901: a study of a millenarian movement in Chotanagpur. xvii 289 pp. 6 plates. Calcutta, etc.: Oxford University Press, 1983. £15. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00038799 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=48 |issue=3 |pages=576–577 |doi=10.1017/s0041977x00038799 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}</ref> পশ্চিম সিংভূম জিলাৰ শংকৰা গাঁৱৰ আশে-পাশে সাময়িকভাৱে থকাৰ সময়ত, তেওঁ এগৰাকী উপযুক্ত সংগী বিচাৰি পাইছিল, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক অলংকাৰ উপহাৰ দিছিল আৰু নিজৰ বিবাহৰ ধাৰণাটো ব্যাখ্যা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, জেলৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত তেওঁ যুৱতীগৰাকীক নিজৰ প্ৰতি বিশ্বাসী হিচাপে নাপালে আৰু তেওঁক ত্যাগ কৰিলে। চালকাডত তেওঁৰ সেৱা কৰা আন এগৰাকী মহিলা আছিল মেথিয়াছ মুণ্ডাৰ ভগ্নী। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, কালিয়া মুণ্ডাৰ আশ্ৰয়ত থকা কোৱেনচাৰৰ মথুৰা মুণ্ডাৰ কন্যা আৰু জিউৰীৰ জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীয়ে বিৰছাৰ পত্নী হোৱাৰ বাবে জেদ ধৰিছিল। তেওঁ তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু জাগা মুণ্ডাৰ পত্নীক তেওঁৰ স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাবলৈ ক’লে। বিৰছাৰ সৈতে থকা আন এগৰাকী তুলনামূলকভাৱে জনাজাত মহিলা আছিল বুৰুণ্ডীৰ চালি। জীৱনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত বিৰছাই একপত্নী ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। বিৰছা কৃষক তথা ৰায়তসকলৰ আটাইতকৈ নিম্ন শ্ৰেণীৰ পৰা উত্থিত হৈছিল, যিসকলে আন ঠাইৰ বিপৰীতে ‘মুণ্ডাৰী খুণ্টকাট্টি’ ব্যৱস্থাত বহুত কম অধিকাৰ লাভ কৰিছিল; যিহেতু সকলো বিশেষাধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বংশৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা একচেটিয়াভাৱে ভোগ কৰা হৈছিল, সেয়েহে ৰায়তসকলৰ অৱস্থা অংশীদাৰী খেতিয়কতকৈ উন্নত নাছিল। কৰ্মসংস্থাপনৰ সন্ধানত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা এজন কিশোৰ হিচাপে বিৰছাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক কৃষি সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু বন অধিকাৰৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে এক গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি দিছিল; তেওঁ কোনো নিষ্ক্ৰিয় দৰ্শক নাছিল, বৰঞ্চ ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা আন্দোলনৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। == জনজাতীয় ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান == ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে সৰ্বাধিক নেতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত হোৱা পৰম্পৰাগত জনজাতীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ কৃতিত্ব বিৰছাক দিয়া হয়। তেওঁৰ পন্থৰ অধীনৰ বহুতো জনজাতীয় লোকে ইতিপূৰ্বে খ্ৰীষ্টধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ গীৰ্জা আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ, যেনে কৰ আৰোপ কৰা আৰু ধৰ্মান্তৰকৰণ আদিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰু সমালোচনা কৰিছিল। ১৮৯৫ চনত বিৰছাই এজন পৰম ঈশ্বৰৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শন লাভ কৰা বুলি কোৱা হয়। তেওঁ নিজেই তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মৰ এজন প্ৰচাৰক আৰু প্ৰতিনিধি হৈ পৰিছিল, আৰু অতি সোনকালেই এজন ৰোগ নিৰাময়কাৰী, অলৌকিক কৰ্ম সম্পাদনকাৰী আৰু ধৰ্মগুৰু হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। মুণ্ডা, ওৰাওঁ আৰু খাৰিয়াসকলে তেওঁক দেখিবলৈ আৰু নিজৰ ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ চালকাডলৈ ভিৰ কৰিছিল। বৰৱাৰী আৰু চেচাৰী পৰ্যন্ত ওৰাওঁ আৰু মুণ্ডা জনসংখ্যাৰ এক বুজন অংশ নিষ্ঠাবান ‘বিৰছাইত’ হৈ পৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ লোকগীতসমূহে তেওঁৰ জনসাধাৰণৰ ওপৰত বিৰছাৰ অপৰিসীম প্ৰভাৱ, তেওঁৰ আগমনত তেওঁলোকৰ আনন্দ আৰু প্ৰত্যাশাক সুঁৱৰি কৰা হৈছে। প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মুখতে কেৱল ''ধৰতী আবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) নামটোৱেই আছিল। বিৰছা মুণ্ডাই জনজাতীয় লোকসকলক তেওঁলোকৰ মূল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মীয় ব্যৱস্থা অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="neeraj" /> তেওঁৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে এজন সাধু পুৰুষত পৰিণত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ বিচাৰিছিল।<ref name="neeraj" /> ==<span class="anchor" id=1></span> জনজাতীয় আন্দোলন== {{Rebellions in British India}} ব্ৰিটিছ ৰাজক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা বিৰছা মুণ্ডাৰ ঐতিহাসিক শ্লোগান{{snd}}''আবূৱা ৰাজ এতে জানা, মহাৰাণী ৰাজ টুন্ডু জানা'' ("মহাৰাণীৰ ৰাজত্ব শেষ হওক আৰু আমাৰ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হওক"){{snd}} আজিও [[ঝাৰখণ্ড]], [[ওড়িশা]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ বহু অঞ্চলত স্মৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Suresh|first=Sushma|url=https://books.google.com/books?id=ZZPtAAAAMAAJ&q=%22abua+raj+ete+jana,+maharani+raj+tundu+jana%22|title=Who's who on Indian Stamps|date=1999|publisher=Mohan B. Daryanani|isbn=978-84-931101-0-9|language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থা]]ই জনজাতীয় কৃষি ব্যৱস্থাক সামন্তীয় ৰাজ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল। যিহেতু জনজাতীয় লোকসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰাচীন প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা অতিৰিক্ত উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল, সেয়েহে ছোটানাগপুৰৰ মুৰব্বীসকলে অ-জনজাতীয় খেতিয়কসকলক সেই মাটিত বসবাস আৰু খেতি কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত জনজাতীয় লোকসকলৰ হাতত থকা ভূমিৰ বেদখল বা হস্তান্তৰকৰণ ঘটিছিল। ‘ঠিকাদাৰ’ নামৰ নতুন শ্ৰেণীটো অধিক লোভী আৰু শোষক প্ৰকৃতিৰ আছিল, যিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ আদায় কৰিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল।{{Cn|date=July 2026}} ১৮৫৬ চনত ‘জাগীৰ’ৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৬০০, আৰু তেওঁলোকৰ অধীনত এখন গাঁৱৰ পৰা ১৫০ খন পৰ্যন্ত গাঁও আছিল। কিন্তু ১৮৭৪ চনৰ ভিতৰত, পুৰণি মুণ্ডা বা ওৰাওঁ মুৰব্বীসকলৰ কৰ্তৃত্ব জমিদাৰসকলে নিযুক্তি দিয়া মধ্যভোগী খেতিয়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰা হৈছিল। কিছুমান গাঁৱত তেওঁলোকে নিজৰ স্বত্বাধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰুৱাই পেলাইছিল আৰু কৃষি শ্ৰমিকৰ পৰ্যায়লৈ পৰ্যবসিত হৈছিল।{{citation needed|date=January 2023}} কৃষি ব্যৱস্থাৰ ভাঙোন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ এই যমজ প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিৰছা আৰু মুণ্ডাসকলে তেওঁৰ নেতৃত্বত ধাৰাবাহিক বিদ্ৰোহ আৰু গণ-উত্থান গঢ়ি তুলিছিল। ১৮৯৫ চনত, তামাৰৰ চালকাড গাঁৱত বিৰছা মুণ্ডাই খ্ৰীষ্টধৰ্ম ত্যাগ কৰে, তেওঁৰ সতীৰ্থ জনজাতীয় লোকসকলক ''কেৱল এজন ঈশ্বৰক উপাসনা কৰিবলৈ'' আৰু ''বংগা'' (অপদেৱতা/স্থানীয় দেৱতা)সকলৰ পূজা পৰিহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=HistoriCity{{!}} From Man to God: The Story of Bhagwan Birsa Munda |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/historicity-from-man-to-god-the-story-of-bhagwan-birsa-munda-101749805356769.html |access-date=2025-12-28 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-09 |title=Birsa Munda Death Anniversary: All you need to know about the tribal freedom fighter |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/birsa-munda-1591683253-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en}}</ref> তেওঁ নিজক এজন ঈশ্বৰপ্ৰেৰিত বাৰ্তাবাহক হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল, যি তেওঁৰ লোকসকলৰ হেৰুওৱা ৰাজ্য উদ্ধাৰ কৰিবলৈ অৱতীৰ্ণ হৈছে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে ব্ৰিটিছ মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ শাসনকালৰ অন্ত পৰিছে আৰু ‘মুণ্ডা ৰাজ’ৰ সূচনা হৈছে। তেওঁ সকলো প্ৰজা আৰু ''[[wikt:raiyats|ৰায়তসকল]]'' (ভাড়াতীয়া কৃষক)ক ব্ৰিটিছ চৰকাৰক কোনো ধৰণৰ খাজনা বা কৰ আদায় নিদিবলৈ কঠোৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। মুণ্ডাসকলে তেওঁক ''ধৰতী বাবা'' (ধৰিত্ৰীৰ পিতৃ) বুলি সম্বোধন কৰিছিল। [[File:Birsa Munda captured and conducted to Ranchi.jpg|thumb|upright=1.1|বিৰছা মুণ্ডাক ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে বন্দী কৰি ৰাঁচীলৈ লৈ যোৱাৰ দৃশ্য (১৮৯৫)<ref>{{cite magazine |title=The Curious History of a Munda Fanatic |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.24848/page/n579/mode/2up |date=June 1911 |page=546 |magazine=[[Modern Review (Calcutta)|Modern Review]] |volume=9 |number=6 |access-date=17 February 2022}}</ref>]] বিৰছাৰ পথ অনুসৰণ নকৰা লোকসকলক হত্যা কৰা হ’ব বুলি বিয়পি পৰা এটা উৰাবাতৰিৰ সুযোগ লৈ, ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে ১৮৯৫ চনৰ ২৪ আগষ্টত বিৰছাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁক দুবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহে। ১৮৯৮ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত, তেওঁ নিজৰ সশস্ত্ৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে পুৰণি ঐতিহাসিক নথি-পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰু মন্দিৰৰ সৈতে জনগোষ্ঠীয় ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চুটিয়ালৈ গমন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে সেই মন্দিৰটো আদিম কোলসকলৰহে সম্পত্তি আছিল। ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰা বাবে ব্ৰিটিছ খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলে বিৰছা আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলক যিকোনো প্ৰকাৰে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ তৎপৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বিৰছাই সুদীৰ্ঘ দুবছৰ কাল আত্মগোপন কৰি থাকে যদিও ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱৰ কৌশল ৰচনা কৰিবলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাখনো অতি গোপনীয় বৈঠকত পৌৰোহিত্য কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://culture.gov.in/files/publications_documents/Martyrs_Vol_4_06_03_2019_6.pdf?|title=Dictionary of martyrs - India’s freedom struggle (1857-1947) | website=culture.gov.in}}</ref> কোৱা হয় যে ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ প্ৰাকক্ষণত প্ৰায় ৭০০০ পুৰুষ-মহিলা সমবেত হৈছিল ''উলগুলান'' (মহা তোলপাৰ বা বিপ্লৱ) সূচনা কৰিবলৈ, যি অতি সোনকালেই খুঁটী, তামাৰ, বাছিয়া আৰু [[ৰাঁচী]]লৈ বিয়পি পৰিছিল। মুৰ্হুৰ এংলিকান মিছন আৰু চাৰৱাডাৰ ৰোমান কেথলিক মিছন আছিল তেওঁলোকৰ মূল লক্ষ্য। বিৰছাইতসকলে (বিৰছাৰ অনুগামী) মুকলিকৈ ঘোষণা কৰিছিল যে আচল শত্ৰু ব্ৰিটিছসকলহে আছিল, খ্ৰীষ্টান মুণ্ডাসকল নহয়, আৰু তেওঁলোকে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]]ৰ বিৰুদ্ধে এক নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ কথিতভাৱে ঠিকাদাৰ, জমিদাৰ, ৰজা, হাকিম আৰু খ্ৰীষ্টানসকলক হত্যা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে ব্ৰিটিছৰ বন্দুক আৰু গুলী পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব। দুবছৰ ধৰি তেওঁলোকে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা স্থানবোৰত আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-11-15 |title=Who was Birsa Munda?- Remembering Indian Tribal Freedom Fighter on his birth anniversary on November 15 |url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |access-date=2025-12-28 |website=Jagranjosh.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106074148/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/who-was-birsa-munda-remembering-indian-tribal-freedom-fighter-birth-anniversary-on-november-15-jharkhand-foundation-day-tribal-movement-1636962172-1 |archivedate=2026-01-06 |deadurl=yes}}</ref> ১৮৯৯ চনৰ বৰদিনৰ নিশা, বিৰছাৰ অনুগামীসকলে ৰাঁচী আৰু সিংভূমত থকা গীৰ্জাবোৰ জ্বলাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ১৯০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বিৰছাৰ অনুগামীসকলে এতকেডিহত দুজন আৰক্ষী কনিষ্টবলক হত্যা কৰে। ৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে খুঁটী আৰক্ষী থানাত আক্ৰমণ চলাই এজন কনিষ্টবলক হত্যা কৰে আৰু স্থানীয় দোকানীবোৰৰ ঘৰ-দুৱাৰ ধ্বংস কৰে। ক্ৰমবৰ্ধমান বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ স্থানীয় আয়ুক্ত এ. ফোবছ আৰু উপ-আয়ুক্ত এইচ.চি. ষ্ট্ৰীটফিল্ড ১৫০ জনীয়া এটা বাহিনী লৈ খুঁটীলৈ ৰাওনা হয়। উপনিৱেশিক প্ৰশাসনে বিৰছাৰ সন্ধান উলিয়াবলৈ ৫০০ টকাৰ পুৰস্কাৰো ঘোষণা কৰিছিল। ফোবছ আৰু ষ্ট্ৰীটফিল্ডৰ কমাণ্ডত থকা সৈন্যবাহিনীয়ে ডুম্বাৰী পাহাৰত মুণ্ডাৰ গেৰিলা বাহিনীক আক্ৰমণ কৰি পৰাস্ত কৰে, যদিও বিৰছা নিজে সিংভূম পাহাৰলৈ পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়।{{citation needed|date=January 2023}} ১৯০০ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত চক্ৰধৰপুৰৰ জামকোপাই হাবিৰ পৰা তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=A.K.Dhan|url=https://books.google.com/books?id=AEg1DwAAQBAJ&dq=Birsa+Munda,+3rd+February+1900&pg=PT65|title=BIRSA MUNDA|year=2017|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=978-81-230-2544-5|language=en}}</ref> ৰাঁচীৰ উপ-আয়ুক্তৰ পত্ৰ অনুসৰি, ১৫ টা বিভিন্ন অপৰাধমূলক গোচৰত ৪৬০ জন জনজাতীয় লোকক অভিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত ৬৩ জনক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। এজনক মৃত্যুদণ্ড, ৩৯ জনক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ২৩ জনক চৈধ্য বছৰ পৰ্যন্ত সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়তে কাৰাগাৰত বিৰছা মুণ্ডাকে ধৰি ছয়জন লোকৰ মৃত্যু হয়। ১৯০০ চনৰ ৯ জুনত কাৰাগাৰতে বিৰছা মুণ্ডাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=cipra>{{cite web |title=The "Ulgulaan" of "Dharati Aba" |trans-title=The Revolt of Birsa Munda |url=http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |date=2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archive-date=21 April 2014 |website=cipra.in |access-date=10 June 2015 |quote=He was lodged in Ranchi jail, for trial along with his 482 followers where he died on 9 June 1900. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140421064218/http://www.cipra.in/ulgulaanch3.html |archivedate=21 April 2014 |deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত আন্দোলনটো স্তিমিত হৈ পৰে। ১৯০৮ চনত উপনিৱেশিক চৰকাৰে 'চোটানাগপুৰ প্ৰজাস্বত্ব আইন' (CNT) প্ৰণয়ন কৰে, যিয়ে জনজাতীয় ভূমি অ-জনজাতীয় লোকলৈ হস্তান্তৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|title=Jharkhand: In the land of Birsa Munda, tribals to boycott polls on May 6|website=indianexpress.com|access-date=5 May 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505082456/https://indianexpress.com/elections/jharkhand-lok-sabha-in-the-land-of-birsa-munda-tribals-to-boycott-polls-on-may-6-5710276/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|title=Chotanagpur Tenancy Act: What next|website=telegraphindia|access-date=31 August 2019|archive-date=6 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806201302/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/chotanagpur-tenancy-act-what-next/cid/451611|url-status=live}}</ref> বিৰছা মুণ্ডাৰ গ্ৰেপ্তাৰ আছিল ব্ৰিটিছৰ বাবে এক বৃহৎ সাফল্য। ১৯০০ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বংগৰ লেফটেনেণ্ট গভৰ্ণৰে টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগক এই কথা অৱগত কৰে। ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লণ্ডনৰ ছাৰ আৰ্থাৰ গডলীক এই খবৰটো দিয়া হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে, ১৯০০ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত ডুম্বাৰীৰ চাইল ৰাকাব পাহাৰত আৰক্ষীয়ে বিৰছাৰ সমৰ্থকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিছিল, কিন্তু তাত নিহত হোৱা লোকৰ সংখ্যা এতিয়াও অজ্ঞাত হৈ আছে।<ref>{{Cite news |last=Sinha |first=Anuj Kumar |date=15 November 2024 |title=Birsa Munda's truth remains hidden; his arrest news was sent to London. |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/birsa-munda-buried-in-rare-documents-news-of-his-arrest-was-sent-to-london |access-date=22 January 2025 |work=[[Prabhat Khabar]]}}</ref> == লিগেচী == [[File:Birsa Munda 1988 stamp of India.jpg|thumb|upright=1.1|১৯৮৮ চনৰ [[ভাৰতীয় ডাক]] টিকটত বিৰছা মুণ্ডা]] ২০২১ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত এক বৈঠকত [[কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী পৰিষদ|কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে]] জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীগৰাকীৰ অৱদানক স্মৰণ কৰি ১৫ নৱেম্বৰ—বিৰছা মুণ্ডাৰ জন্ম জয়ন্তীক [[জনজাতীয় গৌৰৱ দিৱস]] হিচাপে পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite news |last=Pandit |first=Ambika |title=Centre to observe Birsa Munda birth anniversary on November 15 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |date=11 November 2021 |newspaper=The Times of India |access-date=12 November 2021 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111084223/https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-to-observe-birsa-munda-birth-anniversary-on-november-15/articleshow/87638156.cms |url-status=live }}</ref> কৰ্ণাটকৰ [[মহীশূৰ]] আৰু কোডাগু জিলাৰ দৰে দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকলেও আজিও তেওঁৰ জন্ম জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms Tribals celebrate Birsa Munda birth anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215073857/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1591329030.cms |date=15 December 2015 }} ''[[Times of India]], 18 November 2001''.</ref> চৰকাৰী উদযাপন [[ঝাৰখণ্ড]]ৰ ৰাজধানী [[ৰাঁচী]]ৰ কোকাৰ অঞ্চলত থকা তেওঁৰ সমাধি স্থলত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>[http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf Homage to Bhawan Birsa Munda on his Birth Anniversary at Ranchi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410052629/http://rajbhavanjharkhand.nic.in/homagetobirsamunda.pdf |date=10 April 2009 }} ''[[Raj Bhavan (Jharkhand)]] Official website. 15 November 2008.''</ref> বৰ্তমানে তেওঁৰ নামেৰে কেইবাটাও সংস্থা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু গাঁথনি নামাকৰণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—ৰাঁচীৰ বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ, সিন্দ্ৰীৰ বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, ৰুৰকেলাৰ বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম (বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ হকী ষ্টেডিয়াম), কানপুৰৰ বিৰছা মুণ্ডা বনবাসী ছাত্ৰাবাস, পুৰুলীয়াৰ সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্বাহডলৰ বিৰছা মুণ্ডা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আৰু বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়। বিহাৰ ৰেজিমেণ্টৰ যুদ্ধকালীন ধ্বনি হৈছে ''বিৰছা মুণ্ডা কি জয়''।<ref>[https://web.archive.org/web/20071115163540/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Regiments/Bihar.html Bihar Regiment] ''bharat-rakshak.com''.</ref> [[বিৰছা মুণ্ডা|ষ্টেচু অৱ উলগুলান]] হৈছে [[ঝাৰখণ্ড]]ত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত বিৰছা মুণ্ডাৰ এক ১৫০ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তি, যিটো অঞ্চলটোৰ ঘৰে ঘৰে সংগ্ৰহ কৰা পাথৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=बिरसा मुंडा 150 फीट ऊंची प्रतिमा लगाएंगे |trans-title=Birsa Munda will get 150-foot-tall statue |url=https://www.inextlive.com/jharkhand/ranchi/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |date=16 November 2016 |website=Inextlive |language=hi |access-date=11 November 2017 |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021721/http://inextlive.jagran.com/150-feet-statue-of-birsa-munda-142413 |url-status=live }}</ref> ৰাঁচীৰ 'নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ষ্টাডী এণ্ড ৰিচাৰ্চ ইন ল'-ৰ বাৰ্ষিক মহাবিদ্যালয় মহোৎসৱ 'উলগুলান' বিৰছা মুণ্ডাৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। 'আৰম' চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক গোপী নাইনাৰে তামিল ভাষাত বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনভিত্তিক এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।<ref>{{cite web |last=Prasath |first=Rajendra |title=பழங்குடி இன சுதந்திர போராளி பிர்ஸா முண்டா கதையை திரைப்படமாக்குகிறார் கோபி நயினார்! |trans-title=Life of indigenous freedom fighter Bursa Munda being made into a movie |url=https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |date=9 October 2018 |website=[[Oneindia|Filmibeat]] |language=ta |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116001039/https://tamil.filmibeat.com/news/gopi-nainar-direct-birsa-munda-biopic-056272.html |url-status=live }}</ref> তদ্ৰূপ, জনপ্ৰিয় তামিল পৰিচালক তথা জাতি-বিৰোধী কৰ্মী পা. ৰঞ্জিতে বিৰছা মুণ্ডাৰ জীৱনীভিত্তিক এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |title='The doors close the minute we know the person was Dalit': The Pa Ranjith Interview |url=https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |date=13 November 2018 |website=[[The News Minute]] |access-date=16 November 2018 |archive-date=16 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131440/https://www.thenewsminute.com/article/doors-close-minute-we-know-dead-person-was-dalit-pa-ranjith-interview-91469 |url-status=live }}</ref> === স্মৰণ === {{More citations needed|section|date=March 2025}} তলত উল্লেখিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ তেওঁৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰি তেওঁক স্মৰণ কৰা হৈছে<ref>{{Cite web| title=Life and Movements of Birsa Munda | url=https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20260828100238/https://dspace.sxcjpr.edu.in/jspui/bitstream/123456789/1523/1/E-Book-Life-and-Movements-of-Birsa-Munda.pdf | archive-date=2026-08-28}}</ref>: * বিৰছা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{Cite web |title=Birsa Agricultural University, Ranchi - Autonomous University |url=https://www.telegraphindia.com/edugraph/colleges/birsa-agricultural-university-ranchi-baur/590 |access-date=3 March 2025 |website=Telegraph India}}</ref> * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী * বিৰছা কলেজ, খুঁটী * বিৰছা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজী, সিন্দ্ৰী * সিধো কানহো মুৰ্মু বিশ্ববিদ্যালয়, ডুমকা * সিধো কানহো বিৰছা বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা এথলেটিক্স ষ্টেডিয়াম * বিৰছা মুণ্ডা বিমানবন্দৰ * বিৰছা মুণ্ডা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ * বিৰছা সেৱা দল (এক বিতৰ্কিত বিলুপ্ত সংগঠন) * বিৰছা মুণ্ডা জনজাতীয় বিশ্ববিদ্যালয় * বিৰছা মুণ্ডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হকী ষ্টেডিয়াম == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == ২০০৪ চনত অশোক চৰণৰ দ্বাৰা ''উলগুলান-এক ক্ৰান্তি'' (''The Revolution'') নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছবিখনত দীপৰাজ ৰাণাই বিৰছা মুণ্ডাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু ৫০০ জন ''বিৰছাইটে'' অতিৰিক্ত শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite AV media |title=Ulgulan-Ek Kranti |trans-title=The Revolution |url=http://www.cultureunplugged.com/play/47/Ulgulan-Ek-Kranti |date=2004 |type=Motion picture |website=Cultureunplugged.com |language=hi |access-date=10 June 2019}}</ref> একে বছৰতে ৰাজেশ মিট্টালৰ ''বিৰছা মুণ্ডা – দ্য ব্লেক আইৰণ মেন'' নামৰ আনখন চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web |title=Birsa Munda – The black Iron Man (2004) |url=https://indiancine.ma/CQGF/info |website=Indiancine.ma |access-date=10 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185330/https://indiancine.ma/CQGF/info |url-status=live }}</ref> ২০০৮ চনত বিৰছাৰ জীৱনৰ আধাৰত ইকবাল দুৰ্ন্নীৰ নিজৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''গান্ধী চে পেহলে গান্ধী'' (Gandhi Before Gandhi) নামৰ এখন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Film ''Gandhi Se Pehle Gandhi'' is on Birsa Munda |url=http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |date=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107075028/http://bollywood-buzz.com/news/4260/film-%E2%80%9Cgandhi-se-pehle-gandhi-%E2%80%9Cis-on-birsa-munda.html |archive-date=7 January 2016 |url-status=usurped |access-date=10 June 2019}}{{cbignore}}{{dead link|date=June 2019|reason=no archive snapshot available ("Fail with status: 400") or direct link to website ("502 Bad Gateway")}}</ref> ২০২০ চনত ৰাজন খোছাৰ পৰিচালনাত ''ভগৱান বিৰছা মুণ্ডা'' নামৰ এখন ভাৰতীয় জীৱনীমূলক চুটি ছবি মুক্তি পায়।<ref>{{cite web |title=खूंटी में शुरू हुई भगवान बिरसा मुंडा पर आधारित बायोपिक फिल्म की शूटिंग |trans-title=Shooting of biopic film based on Bhagwan Birsa Munda has started in Khunti |url=https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |website=[[Dainik Bhaskar]] |language=hi |date=2 August 2019 |access-date=21 February 2021 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422185325/https://www.bhaskar.com/jharkhand/ranchi/news/shooting-of-the-biopic-film-based-on-god-birsa-munda-started-in-the-peg-075505-5145630.html |url-status=live }}</ref> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] বিজয়ী, লেখিকা তথা সমাজকৰ্মী [[মহাশ্বেতা দেৱী]]ৰ ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীমূলক উপন্যাস ''[[অৰণ্যেৰ অধিকাৰ]]'' (১৯৭৭), যাৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰিছিল, ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ বিৰুদ্ধে গঢ়ি উঠা মুণ্ডা বিদ্ৰোহ আৰু বিৰছাৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত। পিছলৈ তেওঁ বিশেষকৈ তৰুণ পাঠকসকলৰ বাবে ইয়াৰ এটা সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ 'বিৰছা মুণ্ডা' লিখি উলিয়াইছিল।<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm Biography for Mahasweta Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326080914/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDeviMah.htm |date=26 March 2010 }} "[[Ramon Magsaysay Award]] Official website."</ref> [[File:बिरसा मुंडा का गीत.webm|thumb|বিৰছা মুণ্ডাৰ স্মৃতিত ৰচিত এটি লোকগীত]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} === ''গ্ৰন্থপঞ্জী'' === * * {{cite journal |last=Rycroft |first=Daniel J. |title=Capturing Birsa Munda: The Virtuality of a Colonial-era Photograph |url=http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |date=December 2004 |volume=1 |number=4 |journal=Indian Folklore Research Journal |format=PDF |access-date=4 February 2015 |archive-date=4 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150204141100/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/viewFile/174/180 |archivedate=4 February 2015 |deadurl=yes }} * {{cite book |last=Singh |first=Suresh |title=The Dust-storm and the Hanging Mist: A Study of Birsa Munda and His Movement in Chhotanagpur, 1874–1901 |url=https://books.google.com/books?id=gwAeAAAAMAAJ |date=1966 |location=Calcutta |publisher=Firma K. L. Mukhopadhyay |oclc=192213 |access-date=4 February 2015}} * {{cite book |last=Singh |first=Kumar Suresh |title=Birsa Munda and His Movement 1874–1901: A Study of a Millenarian Movement in Chotanagpur |date=1983 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195614244}} (A reissuance of ''The Dust-storm...'') * {{cite book |last=Ranjan |first=Rahul |title=The Political Life of Memory: Birsa Munda in Contemporary India |edition=Illustrated |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1009337908 |url=https://books.google.com/books?id=f1KmEAAAQBAJ }} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{Cite web |last1=Sinha |first1=Tuhin A. |last2=Verma |first2=Ankita |title=The Legend of Birsa Munda |date=18 February 2022 |url=https://www.thedispatch.in/this-book-chronicles-the-story-of-the-subaltern-tribal-hero-birsa-munda/ |website=The Dispatch |access-date=5 December 2022 |quote=This book chronicles the story of the subaltern tribal hero Birsa Munda}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Birsa Munda|বিৰছা মুণ্ডা}} * [https://web.archive.org/web/20090410050152/http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/aug2004/engishPdf/Pages14-15.pdf Birsa Munda – ''The Great Hero of the Tribals''] at ''Government of [[Odisha]] website''. * [https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html Birsa Munda Revolt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725174055/https://www.jharkhandjobportal.com/2020/07/birsa-munda-in-hindi.html |date=25 July 2020 }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:বিৰছা মুণ্ডা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:ঝাৰখণ্ডৰ ব্যক্তি]] 84bsea3cc4dzjhbn8htw64p09szx8ex 0 97570 641452 618485 2026-10-03T03:49:29Z Mg. Hemchandra Mili 49582 /* মান-তিব্বতীয় */ 641452 wikitext text/x-wiki '''অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী''' ({{lang-en|Sino-Tibetan and Tai peoples of Assam}}) বা '''অসমৰ মংগোলীয় জনগোষ্ঠী''' প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় কালত [[চীন]] আৰু [[মানদেশ]] পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]লৈ প্ৰব্ৰজন কৰা জনগোষ্ঠী।<ref>The second group to have come to Assam from the north-east and east are the people speaking Tibeto-Burman languages, especially eastern Himalayan, north Assam, Bodo and Naga groups of languages {{Harvcol|Taher 1993|pp=202-203}}</ref><ref>{{Harvcol|Gogoi 2002|p=25}}</ref> তেওঁলোকে অসমৰ জনসংখ্যাৰ সৰ্ববৃহৎ অংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি ৰাজ্যৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশত প্ৰবল প্ৰভাৱ পেলাইছে।{{Primary source inline}} ==জনগোষ্ঠী সমূহৰ নাম== ===মান-তিব্বতীয়=== *[[চিংফৌ]] *[[বড়ো]] *[[চুতীয়া]] *[[দেউৰী]] *[[ডিমাছা]] *[[গাৰো]] *[[হাজং]] *হমাৰ (চিন-কুকি-মিজো) *[[কাৰ্বি]] *[[কুকি]] (চিন-কুকি-মিজো) *[[কোচ]] *মেক *[[মিচিং]] *[[মৰাণ]] *[[ৰাভা]] *[[শৰণীয়া কছাৰী]] *[[সোণোৱাল কছাৰী]] *[[ঠেঙাল কছাৰী]] *[[তিৱা]] (লালুং)<ref>Benedict, Paul K. (1972), Matisoff, J. A. (ed.), Sino-Tibetan: A conspectus, Cambridge: Cambridge University Press, <nowiki>ISBN 978-0-521-08175-7</nowiki>.</ref> ===টাই=== *[[মটক]]<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> *[[আহোম]] *[[খামটি]] *[[খাময়াং]] *[[ফাকে]] *[[আইটন]] *[[টুৰুং]] ==ইতিহাস== অসমলৈ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠীৰ কেইবাটাও ঢৌ আহিছিল। ===প্ৰাগঐতিহাসিক=== চীনা-তিব্বতীয়সকলৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰায় ১০,০০০ - ৫,০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত চীনৰ হালধীয়া নদীৰ ওপৰৰ মধ্যম অৱবাহিকাত বাস কৰিছিল আৰু [[চীন]]ৰ আদিম নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ অন্যতম সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল।<ref>{{harvcol| Su | Xiao | Deka | Seielstad | 2000 | pp=582–590}}</ref> উত্তৰ-পূব ভাৰতত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উপত্যকালৈ সম্প্ৰসাৰণ হোৱা কছাৰী ([[বড়ো-কছাৰী]]) লোকৰ ৮৫% আৰু [[ৰাভা]] লোকৰ ৭৬.৫% উচ্চ কম্পাঙ্কত পিতৃবংশৰ ফালৰ O-M134 জিন পোৱা যায়।<ref>{{harvcol| Su | Xiao | Deka | Seielstad | 2000 | pp=}}</ref><ref>{{Harvcol|BM Reddy|2007|pp=}}</ref> ==মধ্যযুগীয়== দ্বিতীয় ঢৌ আছিল [[টাই-আহোম]] যি [[: en:Dai people|দাই-চীনা]] জনগোষ্ঠীৰ। তেওঁৰ দলটোক বৰ্তমানৰ দক্ষিণ চীনৰ পৰা পাটকাইৰ পাংছাউ পাছৰ মাজেৰে অসমলৈ নেতৃত্ব দিছিল।<ref name=":0">Terwiel, B.J. (1996). "Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India.". ''Bijdragen Tot de Taal-, Land- en Volkenkunde'' খণ্ড '''152''' (2): 275–92. [[Digital object identifier|doi]]:10.1163/22134379-90003014.</ref> আহোমসকলৰ পিছত বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী আন টাই জনগোষ্ঠী: খামটি, খাময়াং, আইতন, ফাকে আৰু তুৰুং যিসকলে উজনি অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ৰাজ্য গঠন== {{Main|বৰ্মন বংশ|ম্লেছ বংশ|আহোম ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্য |কোচ ৰাজ্য}} ম্লেছ বংশ হৈছে চীনা-তিব্বতীয় বংশ যিয়ে ৬৫৫–৯০০ চনলৈকে প্ৰায় সমগ্ৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] শাসন কৰিছিল।সুনীত কুমাৰ চেটাৰ্জীৰ মতে এই বৰ্মন বংশ আৰু ম্লেছ বংশ চীনা-তিব্বতীয়।<ref name=":1">Urban, Hugh B. (2011). "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam". ''The Journal of Hindu Studies''. '''4''' (3): 231–247. doi:10.1093/jhs/hir034</ref> হিউ বি. আৰ্বানে (২০১১)ও অনুমান কৰিছে যে বৰ্মনসকল অনাৰ্য জনগোষ্ঠীৰ পৰাই আহিছে।<ref name=":1" /> মধ্যযুগীয় যুগত অধিকাংশ ৰাজ্য এই চীনা-তিব্বতীয়সকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ ভিতৰত আহোম, চুতীয়া, কছাৰী ৰাজ্য আৰু কোচ বংশ উল্লেখযোগ্য।<ref name=":1" /> ==লগতে চাওক== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==উৎস প্ৰসংগ== * {{cite journal | last=Su | first=Bing | last2=Xiao | first2=Chunjie | last3=Deka | first3=Ranjan | last4=Seielstad | first4=Mark T. | last5=Kangwanpong | first5=Daoroong | last6=Xiao | first6=Junhua | last7=Lu | first7=Daru | last8=Underhill | first8=Peter | last9=Cavalli-Sforza | first9=Luca | last10=Chakraborty | first10=Ranajit | last11=Jin | first11=Li | title=Y chromosome haplotypes reveal prehistorical migrations to the Himalayas |url= https://link.springer.com/article/10.1007/s004390000406| journal=Human Genetics | volume=107 | issue=6 | date=2000 | issn=0340-6717 | doi=10.1007/s004390000406 | pages=582–590}} * {{cite book | last=Gogoi | first=J. | title=Agrarian System of Medieval Assam | publisher=Concept Publishing Company | year=2002 | isbn=978-81-7022-967-4 | url=https://books.google.co.in/books?id=lTvmPLv5_V0C | access-date=2024-09-04}} * Taher, Mohammad (1993), "The Peopling of Assam and contemporary social structure", in Ahmad, Aijazuddin (ed.), Social Structure and Regional Development, New Delhi: Rawat Publication, pp. 201–218 *{{cite journal | last=Reddy | first=B. Mohan | last2=Langstieh | first2=B. T. | last3=Kumar | first3=Vikrant | last4=Nagaraja | first4=T. | last5=Reddy | first5=A. N. S. | last6=Meka | first6=Aruna | last7=Reddy | first7=A. G. | last8=Thangaraj | first8=K. | last9=Singh | first9=Lalji | title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia | journal=PLoS ONE | publisher=Public Library of Science (PLoS) | volume=2 | issue=11 | date=2007-11-07 | issn=1932-6203 | doi=10.1371/journal.pone.0001141 | doi-access=free | page=e1141}} *Burling, Robbins (2013). "The Tibeto-Burman Languages of Northeastern India". In LaPollo, Randy J. Sino-Tibetan languages. Routledge. ISBN 9781135797171. Search this book on *{{cite book | last=Choudhury | first=S. | author2=Indian Institute of Advanced Study | title=The Bodos: Emergence and Assertion of an Ethnic Minority | publisher=Indian Institute of Advanced Study | year=2007 | isbn=978-81-7986-054-0 | url=https://books.google.co.in/books?id=K2YMAQAAMAAJ | access-date=2024-09-04}} *{{cite book | last=DeLancey | first=Scott | title=North East Indian Linguistics | chapter=On the Origins of Bodo-Garo | publisher=Foundation Books | url=https://www.researchgate.net/publication/283365471_On_the_Origins_of_Bodo-Garo |date=2012-01-01 | doi=10.1017/upo9789382264521.003}} *{{cite web | last=Endle | first=Sidney | title=The Kacharis : Sidney Endle | website=Internet Archive | date=2024-06-26 | url=https://archive.org/details/kacharis009491mbp | access-date=2024-09-04}} *Jaquesson, François (2017). Translated by van Breugel, Seino. "The linguistic reconstruction of the past: The case of the Boro-Garo languages". Linguistics of the Tibeto-Burman Area. 40 (1): 90–122. doi:10.1075/ltba.40.1.04van. [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] govjqrs53rpa67mjd1873bdhpp54c6c 0 99467 641535 425930 2026-10-03T10:04:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641535 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | office = শিক্ষা, পেঞ্চন আৰু ৰাজহুৱা অভিযোগ মন্ত্ৰী | image = Sarat Barkotoki.png | spouse = {{marriage|বিনা বৰকটকী|5 June 1965}} | children = 3 | parents = হেম চন্দ্ৰ বৰকটকী (পিতৃ) <br /> চন্দ্ৰ প্ৰভা বৰকটকী (মাতৃ) | successor4 = [[তপন কুমাৰ গগৈ]] | predecessor4 = [[ভদ্ৰেশ্বৰ বুঢ়াগোহাঁই]]। | term4 = ১৯৯১ – ১৯ মে’ ২০১৬ | term3 = ৩০ জুন ১৯৯১ – ১৫ মে’ ১৯৯৬ | term2 = ১৭ মে’ ২০০১ – ২১ মে’ ২০০৬ | 1namedata3 = [[হিতেশ্বৰ শইকীয়া]] <br /> [[ভূমিধৰ বৰ্মন]] | office2 = লোকনিৰ্মাণ বিভাগৰ মন্ত্ৰী | 1namedata2 = [[তৰুণ গগৈ]] | 1blankname3 = [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ তালিকা|মুখ্যমন্ত্ৰী]] | 1blankname2 = [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ তালিকা|মুখ্যমন্ত্ৰী]] | 1namedata = [[তৰুণ গগৈ]] | 1blankname = [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ তালিকা|মুখ্যমন্ত্ৰী]] | birth_date = {{birth date|1935|3|1|df=y}} | birth_place = মথুৰাপুৰ, [[সোণাৰি]], [[অসম]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{death date and age|2023|10|30|1935|3|1|df=y}} | death_place = | term = ২৩ জানুৱাৰী ২০১৫ – ১৯ মে’ ২০১৬ | constituency4 = [[সোণাৰী (বিধান সভা সমষ্টি)|সোণাৰী]] | office4 = [[অসম বিধানসভা]] ৰ সদস্য। | office3 = [[ৰাজ্য মন্ত্ৰী]], [[অসম চৰকাৰ]] | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] }} '''শৰৎ বৰকটকী''' ({{Lang-en|Sarat Barkotoky}}; ১ মাৰ্চ ১৯৩৫- ৩০ অক্টোবৰ ২০২৩)<ref name=":0">{{Cite web |date=2016-08-01 |title=Who's Who |url=http://assamassembly.gov.in/sarat-barkotoky-2011.html |access-date=2022-03-19 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801020644/http://assamassembly.gov.in/sarat-barkotoky-2011.html |archive-date=1 August 2016 |url-status=dead}}</ref> অসম ৰাজ্যৰ এজন ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। যোৰহাট জিলাৰ সোণাৰি অসম বিধানসভা সমষ্টিৰ তেওঁ প্ৰাক্তন বিধায়ক তথা অসমৰ এগৰাকী শিক্ষামন্ত্ৰী আছিল। হিতেশ্বৰ শইকীয়া মন্ত্ৰীসভাত তেওঁ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী আছিল।<ref name=":1">{{cite web |title=Sarat Barkotoky Ministership |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/50847/10/10_chapter%201.pdf |publisher=shodhganga.inflibnet.ac.in/ |accessdate=2018-11-05}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৩৫ চনৰ ১ মাৰ্চত সোণাৰিৰ মথুৰাপুৰত প্ৰয়াত হেম চন্দ্ৰ বৰকটকী আৰু প্ৰয়াত চন্দ্ৰ প্ৰভা বৰকটকীৰ ঘৰত শৰৎ বৰকটকীয়ে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":0"/> তেওঁ ১৯৭০ চনত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বি.টি. পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয়।<ref>{{Cite web |title=Sarat Borkotoky(Indian National Congress(INC)):Constituency- SONARI(CHARAIDEO) - Affidavit Information of Candidate: |url=https://myneta.info/assam2011/candidate.php?candidate_id=165 |access-date=2022-03-19 |website=myneta.info}}</ref>ইয়াৰোপৰি তেওঁ কলা শাখাৰ স্নাতক আছিল।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ == ১৯৯১ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত সোণাৰি সমষ্টিৰ বাবে তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰ্থী আছিল। মুঠ ভোটৰ ৫৭.৯৬%, ৩৮৮৭৭টা ভোট লাভ কৰি তেখেত সোণাৰিৰ নতুন বিধায়ক হয়। এই নিৰ্বাচনত তেওঁ তেওঁৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ২৩৪৯১টা ভোটত পৰাস্ত কৰে।<ref name=":2">{{Cite web |title=Sonari Assembly Constituency Election Result - Legislative Assembly Constituency |url=https://resultuniversity.com/election/sonari-assam-assembly-constituency#1985 |access-date=2022-03-19 |website=resultuniversity.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220319110035/https://resultuniversity.com/election/sonari-assam-assembly-constituency#1985 |archivedate=2022-03-19 |deadurl=yes}}</ref> হিতেশ্বৰ শইকীয়া মন্ত্ৰীসভাত তেওঁক ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> ১৯৯৬ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত বৰকটকীয়ে পুনৰ নিৰ্বাচন প্ৰতিদ্বন্দ্বীতা আগবঢ়াই ৫২০৫২টা ভোট লাভ কৰে, মুঠ ভোটৰ ৬১.৮% আৰু নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ৩১৪৬৪টা ভোটত পৰাস্ত কৰে।<ref name=":2" /> ২০০১ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ ৫৯৫৫৪টা ভোট লাভ কৰে অৰ্থাৎ ৬৭.২৫%। তেওঁ নিজৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ৩৪৯৪১টা ভোটত পৰাস্ত কৰে।<ref name=":2" /> ২০০১ চনৰ [[তৰুণ গগৈ|তৰুণ গগৈৰ]] মন্ত্ৰীসভাত তেওঁক লোকনিৰ্মাণ বিভাগৰ মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। পি ডব্লিউ ডি মন্ত্ৰী হিচাপে বৰকোটকিয়ে অসমৰ পথ আৰু নিষ্কাশনৰ উন্নয়নৰ বাবে মেগা প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰি ৫০ কোটি অৰ্থ ব্যয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2002-05-02 |title=Mega project for development of road and drainage of Assam |url=https://zeenews.india.com/home/mega-project-for-development-of-road-and-drainage-of-assam_40656.html |access-date=2022-03-19 |website=Zee News |language=en}}</ref> ২০০৬ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত বৰকটকীয়ে তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ৩৪৯৯০টা ভোটত পৰাস্ত কৰি ৫৬২০৬টা ভোট লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ২০১১ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ সোণাৰিত পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। তেওঁ ৫৬৬৫৫টা ভোট লাভ কৰে, এয়া মুঠ ভোটৰ ৫৩.৩৮%। তেওঁ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ২৮৯০৪টা ভোটত পৰাস্ত কৰে।<ref name=":2" /> তৰুণ গগৈ মন্ত্ৰালয়ৰ কেবিনেট সালসলনিৰ পিছত ২০১৫ চনৰ ২৩ জানুৱাৰীত বৰকটকীক অসমৰ শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news |title=Portfolios allocated to new Assam ministers |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/portfolios-allocated-to-new-assam-ministers/articleshow/46021304.cms?from=mdr |access-date=2022-03-19}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাজ্যিক অনুদানৰ বাবে তেওঁ স্মৃতি ইৰাণীক অনুৰোধ জনাইছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam Education Minister seeks grants from MHRD |url=https://www.cfo-india.in/cmsarticle/assam-education-minister-seeks-grants-from-mhrd/ |access-date=2022-03-19 |website=CFO India |language=en-US }}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৬ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত বৰকটকীয়ে সোণাৰিৰ কংগ্ৰেছ প্ৰাৰ্থী হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বীতা আগবঢ়াই ৪৯২১০টা ভোট (৩৭.৪৭%) লাভ কৰি বিজেপিৰ প্ৰাৰ্থী তপন কুমাৰ গগৈৰ হাতত ২৪১১৭ ভোটত পৰাস্ত হয়।<ref>{{Cite web |title=10 Gogoi cabinet ministers bite the dust |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/10-gogoi-cabinet-ministers-bite-the-dust/cid/1411566 |access-date=2022-03-19 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৬৫ চনৰ ৫ জুনত তেওঁ বিনা বৰকটকীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ ৩টা সন্তান, দুজন পুত্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যা সন্তান জন্ম হয়। তেওঁ টেবুল টেনিছ, বেডমিণ্টন, কেৰম আদি খেলৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। বিভিন্ন ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সংগঠনৰ লগত জড়িত আছিল। ২০০৬ চনৰ পৰা তেওঁ ৰাজ্যিক পৰিকল্পনা ব'ৰ্ডৰ উপ-সভাপতি আৰু ২০১০ চনৰ পৰা এ এল এৰ অনুমান সমিতিৰ অধ্যক্ষও আছিল।<ref name=":0" /> == মৃত্যু == শৰৎ বৰকটকীৰ ৮৬ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়। ২০২৪ চনৰ ১৬ অক্টোবৰৰ পৰা জি এম চি এইচত তেওঁ চিকিৎসাধীন হৈ আছিল। ৩০ অক্টোবৰৰ নিশা ১.৩৬ বজাত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam: Former minister, retired teacher Sarat Barkotoky passes away |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-former-minister-retired-teacher-sarat-barkotoky-passes-away-702520-2023-10-30 |access-date=30 October 2023 |publisher=India Today NE |date=30 October 2023}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ শিক্ষামন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] rm93hwy03zzfnzqgpm5rd570v0c456e 0 103196 641451 412669 2026-10-03T03:48:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641451 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = মাধৱী পুৰী বুচ | image = Madhabi Puri Buch.jpeg | caption = ২০২৩ চনত মাধৱী পুৰী বুচ | alma_mater = {{ubl|ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী|ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান, আহমেদাবাদ}} | office = [[চিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ ব’ৰ্ড অফ ইণ্ডিয়া]]ৰ অধ্যক্ষ | term_start1 = ১ মাৰ্চ ২০২২ | birth_date = ১৯৬৬ }} '''মাধৱী পুৰী বুচ''' ({{lang-en|Madhabi Puri Buch}}, জন্ম: ১৯৬৬) এগৰাকী ভাৰতীয় বেংকাৰ আৰু বৰ্তমান [[চিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ ব’ৰ্ড অফ ইণ্ডিয়া]] (ছেবি)ৰ অধ্যক্ষ। ছেবিৰ নেতৃত্ব দিয়া তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা অধ্যক্ষ। ২০১৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা তেওঁ ছেবিৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ অজয় ত্যাগীৰ সৈতে ছেবিৰ সম্পূৰ্ণ সদস্য হিচাপে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰি আহিছে। মাধৱী পুৰী ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পৰা ছেবিৰ অধ্যক্ষ পদত নিযুক্তি পোৱা প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি।<ref name="Business Standard">{{Cite news |title=WHO IS MADHABI PURI BUCH? |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/about/who-is-madhabi-puri-buch |access-date=2022-04-28}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mishra |first=Lalatendu |date=2022-03-06 |title=Madhavi Puri Buch |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/madhavi-puri-buch/article65192846.ece |access-date=2022-04-28 |issn=0971-751X}}</ref> ছেবিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে তেওঁৰ ভূমিকাক অনুকূল দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন অনাৰ কৃতিত্ব আৰু সংস্থাটোৰ দক্ষতা বৃদ্ধিৰ বাবে কৰ্পৰেটীকৰণৰ কৃতিত্ব দিয়া হৈছে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Modak |first=Samie |title=How Madhabi Puri Buch Is Changing Sebi |url=https://www.rediff.com/business/report/how-madhabi-puri-buch-is-changing-sebi/20220620.htm |access-date=2022-06-21 |website=Rediff |language=en}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৬৬ চনত মাধৱী পুৰীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ মাতৃ ৰাজনীতি বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীধাৰী অধ্যাপিকা আছিল আৰু তেওঁৰ পিতৃ কমল পুৰীয়ে কৰ্পৰেট জগততৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ [[মুম্বাই]]ৰ ফ'ৰ্ট কনভেণ্ট স্কুল আৰু [[দিল্লী]]ৰ কনভেণ্ট অৱ জিছুছ এণ্ড মেৰীত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Who is Madhabi Puri Buch, the first woman to head market regulator Sebi? |url=https://www.cnbctv18.com/market/who-is-madhabi-puri-buch-the-first-woman-to-head-market-regulator-sebi-12653912.htm |work=cnbctv18.com |date=28 February 2022 |language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত দিল্লীৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজৰ পৰা গণিতক বিশেষ বিষয় হিচাপে লৈ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=Who is Madhabi Puri Buch, the first woman to head market regulator Sebi? |url=https://www.cnbctv18.com/market/who-is-madhabi-puri-buch-the-first-woman-to-head-market-regulator-sebi-12653912.htm |work=cnbctv18.com |date=28 February 2022 |language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৮৮ চনত তেওঁ ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান, আহমেদাবাদৰ পৰা এম বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Mint">{{Cite web |last=Gawande |first=Jayshree P. Upadhyay,Priyanka |date=2022-02-28 |title=Know the Sebi chairperson, Madhabi Puri Buch |url=https://www.livemint.com/companies/news/know-the-sebi-chairperson-madhabi-puri-buch-11646056612248.html |access-date=2022-04-28 |website=mint |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-02-28 |title=All you want to know about Madhabi Puri Buch, the first-ever woman to head SEBI |url=https://www.gqindia.com/get-smart/content/all-you-want-to-know-about-madhabi-puri-buch-the-first-ever-woman-to-head-sebi |access-date=2022-04-28 |website=GQ India |language=en-IN |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220428040806/https://www.gqindia.com/get-smart/content/all-you-want-to-know-about-madhabi-puri-buch-the-first-ever-woman-to-head-sebi |archivedate=2022-04-28 |deadurl=yes}}</ref> ২১ বছৰ বয়সত এফএমচিজি সংঘবদ্ধ ইউনিলিভাৰৰ পৰিচালক ধৱল বুচৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ অভয় নামৰ এজন পুত্ৰ আছে। মাধৱীৰ মতে, তেওঁৰ সংগী, দাৰ্শনিক আৰু গুৰু হিচাপে তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু স্বামীয়েই তেওঁৰ এই কৃতিত্বৰ এক বৃহৎ অংশৰ বাবে দায়ী। ==কৰ্মজীৱন== ১৯৮৯ চনত আইচিআইচিআই বেংকত যোগদান কৰাৰ সৈতে মাধৱী পুৰী বুচৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ হৈছিল। ১৯৯৩ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনৰ ভিতৰত বুচে [[ইংলেণ্ড]]ৰ ৱেষ্ট চেশ্বাৰ কলেজত প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰিছিল। বিক্ৰী আৰু বিপণন আৰু পণ্য বিকাশকে ধৰি ১২ বছৰ ধৰি কোম্পানীসমূহৰ বিভিন্ন পদবীত তেওঁ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Vanamali |first=Krishna Veera |date=2022-03-02 |title=Who is Madhabi Puri Buch, the new SEBI chief? |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/podcast/current-affairs/who-is-madhabi-puri-buch-the-new-sebi-chief-122030200075_1.html |access-date=2022-05-30}}</ref> তেওঁ অপাৰেচন ফাংচনৰ নেতৃত্বও দিছিল। ২০০৬ চনত তেওঁ আইচিআইচিআই ছিকিউৰিটিজত যোগদান কৰে আৰু পিছলৈ ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা ২০১১ চনৰ মে' মাহলৈকে ইয়াৰ পৰিচালন সঞ্চালক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ইয়াৰ পিছত বুচে ২০১১ চনত গ্ৰেটাৰ পেচিফিক কেপিটেলত যোগদান কৰিবলৈ [[ছিংগাপুৰ]]লৈ যায়। ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈ তেওঁ জান্সাৰ টেকন'লজিছ, ইনোভেন কেপিটেল আৰু মেক্স হেল্থকেয়াৰৰ দৰে বহু কোম্পানীৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালকৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। বুচে ইণ্ডিয়ান স্কুল অৱ ডেভেলপমেণ্ট মেনেজমেণ্ট (আই এছ ডি এম)ৰ স্বতন্ত্ৰ সঞ্চালক হিচাপে আৰু নিউ ডেভেলপমেণ্ট বেংক (ব্ৰিকছ বেংক)ৰ পৰামৰ্শদাতা হিচাপেও কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2022-02-28 |title=Who is Madhabi Puri Buch, the first woman to head market regulator Sebi? |url=https://www.cnbctv18.com/market/who-is-madhabi-puri-buch-the-first-woman-to-head-market-regulator-sebi-12653912.htm |access-date=2022-04-28 |website=cnbctv18.com |language=en}}</ref> ===ছেবি=== ২০১৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁক ছেবিত পূৰ্ণকালীন সঞ্চালক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু সামূহিক বিনিয়োগ আঁচনি, চোৱাচিতা আৰু বিনিয়োগ ব্যৱস্থাপনাৰ দৰে পৰ্টফলিঅ'ৰ দায়িত্ব দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |title=Who is Madhabi Puri Buch, the first female head of SEBI? |url=https://www.businesstoday.in/latest/corporate/story/who-is-madhabi-puri-buch-the-first-female-head-of-sebi-324205-2022-02-28 |access-date=2022-04-28 |website=Business Today |date=28 February 2022 |language=en}}</ref> তেওঁৰ কাৰ্যকাল শেষ হোৱাৰ পিছত তেওঁক ছেবিক ইন-হাউছ প্ৰযুক্তিগত ব্যৱস্থা ডিজাইন কৰাত সহায় কৰিবলৈ গঠন কৰা সাতজনীয়া প্ৰযুক্তি সমিতিত নিযুক্তি দিয়া হয়। প্ৰযুক্তি আৰু তথ্যৰ জ্ঞান সম্পন্ন মনোভাৱৰ বাবে পৰিচিত বুচে কিছুমান মাইলৰ খুঁটি স্বৰূপ নিয়ন্ত্ৰণমূলক আদেশ জাৰি কৰিছে। ২০১৮ চনত তেওঁ ছাহাৰা গ্ৰুপৰ বিৰুদ্ধে ছেবিৰ আদেশ উলংঘা কৰি বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ১৪০০০ কোটি টকা সম্পূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনযোগ্য ডিবেঞ্চাৰৰ জৰিয়তে ঘূৰাই দিয়াৰ নিৰ্দেশ গৃহীত কৰি পূৰ্বৰ আদেশ মানি বিনিয়োগকাৰীক ঘূৰাই দিয়াৰ সবিশেষ প্ৰদান কৰিবলৈ আদেশ জাৰি কৰে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত বুচে চিএনবিচি আৱাজৰ সাংবাদিকৰ ইনচাইদাৰ ট্ৰেডিং ব্যৱসায়ৰ বিশদ তদন্ত কৰে আৰু তেওঁক, তেওঁৰ মাতৃ আৰু পত্নীক শ্বেয়াৰ বজাৰত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=SEBI Confirms Ban Order against CNBC Awaaz Ex-Co-host Hemant Ghai, His Wife and Mother |url=https://www.moneylife.in/article/sebi-confirms-ban-order-against-cnbc-awaaz-ex-co-host-hemant-ghai-his-wife-and-mother/65039.html |access-date=2022-04-28 |website=Moneylife NEWS & VIEWS |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SEBI debars host of CNBC Awaaz show |url=https://www.sify.com/finance/sebi-debars-host-of-cnbc-awaaz-show-news-topnews-vbsdembhgbaff.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220428050040/https://www.sify.com/finance/sebi-debars-host-of-cnbc-awaaz-show-news-topnews-vbsdembhgbaff.html |url-status=dead |archive-date=April 28, 2022 |access-date=2022-04-28 |website=Sify|language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ মে' মাহত তেওঁ ছ'চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মত ডিপ ইণ্ডাষ্ট্ৰীজৰ ষ্টকৰ অপ্ৰকাশিত মূল্যৰ স্পৰ্শকাতৰ তথ্য শ্বেয়াৰ কৰাৰ বাবে সাৱলা আৰু অজিতকুমাৰৰ বিৰুদ্ধে আদেশ গৃহীত কৰে।<ref>{{Cite news |last=Zachariah |first=Reena |title=Sebi order kicks off storm; social media links can't prove insider trading |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/sebi-order-kicks-off-storm-social-media-links-cant-prove-insider-trading/articleshow/63919102.cms |access-date=2022-04-28}}</ref> ২০২১ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ জি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্টাৰপ্ৰাইজৰ ষ্টকত অন্যায় পদ্ধতিৰ ব্যৱসায় কৰা ১৫টা গোটক চিনাক্ত কৰে।<ref>{{Cite web |title=3 most striking orders issued by new SEBI chief Madhabi Buch |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/markets/3-most-striking-orders-issued-by-new-sebi-chief-madhabi-buch-8174541.html |access-date=2022-04-28 |website=Moneycontrol |date=28 February 2022 |language=en}}</ref> ২০২২ চনৰ ১ মাৰ্চত তেওঁক ৩ বছৰৰ বাবে ছেবিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। প্ৰত্যাহ্বানমূলক সময়ত ছেবিত যোগদান কৰি বুচক এন এছ ই কেলেংকাৰীৰ উল্লেখ কৰি সংসদীয় সমিতিৰ প্ৰশ্নৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=SEBI chairperson Madhabi Puri Buch likely to be questioned on NSE scam by parliamentary panel |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/apr/03/sebi-chairperson-madhabi-puri-buch-likely-to-be-questioned-on-nse-scam-by-parliamentary-panel-2437503.html |access-date=2022-04-28 |website=The New Indian Express}}</ref> ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ব্যক্তি হোৱাৰ বাবে বুচে উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি আৰু ছেবিত জবাবদিহিতা আৰু ন্যায়পৰায়ণতা বৃদ্ধিৰ বাবে সংস্থাটোৰ এক সৰ্বদিশ সামৰি কাৰ্যপন্থা হাতত লৈছে।<ref>{{Cite web |last=Upadhyay |first=Jayshree P. |date=2022-05-30 |title=Sebi's Buch taps pvt sector experience to boost productivity |url=https://www.livemint.com/market/sebis-buch-taps-pvt-sector-experience-to-boost-productivity-11653850843287.html |access-date=2022-05-30 |website=mint |language=en}}</ref> অধ্যক্ষ হিচাপে প্ৰথম ১০০ দিনত বজাৰসমূহৰ সংগঠন, প্ৰক্ৰিয়া আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন আনিছে। বুচে চাইবাৰ সুৰক্ষা আৰু প্ৰযুক্তি আৰু তথ্যৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰি যিবোৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ মনোযোগৰ প্ৰয়োজন সেইবোৰ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীভূত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কে আৰ এৰ কৰ্পৰেট ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰে। যিকোনো মূল নীতি পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত বজাৰৰ বিস্তৃত মতামত বিচৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক তেওঁ পৰিচালিত কৰিছে। পৰ্যবেক্ষকসকলে কয় যে বুচে বজাৰৰ গতিশীলতাৰ সৈতে বিকশিত হ’বলৈ ছেবিৰ ব্যৱস্থাত পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ ওপৰত দায়িত্ব ৰাখিছে। আনহাতে তেওঁ কাষ্টোডিয়ান আৰু ক্লিয়াৰিং কৰ্পৰেশ্যনক টি+১ ক্লিয়াৰেন্স প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে সাজু হ’বলৈ জোৰ দি আহিছে। এতিয়ালৈকে ভাৰতত ক্লিয়াৰেন্স টি+২ ভিত্তিত সম্পন্ন হয়। বুচে বজাৰত ফ্ৰণ্ট ৰানিং দমন কৰিবলৈ ছ'চিয়েল মিডিয়া চেনেলসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ চৰকাৰৰ পৰা অতিৰিক্ত ক্ষমতাও বিচাৰিছে।<ref name=":0" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ওঠৰ বছৰ বয়সত এফএমচিজি বহুজাতিক কোম্পানী ইউনিলিভাৰৰ পৰিচালক ধৱল বুচৰ সৈতে মাধৱীৰ বাগ্দান হৈছিল। মাধৱীৰ ২১ বছৰ বয়সত তেওঁলোক বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ পুত্ৰ অভয়ৰ জন্ম হয়।<ref>{{Cite web |last=Standard |first=Business |date=2022-03-02 |title=Who is Madhabi Puri Buch, the new SEBI chief? |url=https://www.business-standard.com/podcast/current-affairs/who-is-madhabi-puri-buch-the-new-sebi-chief-122030200075_1.html |access-date=2023-03-30 |website=www.business-standard.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-02-28 |title=Madhavi Puri Buch: Sebi's new boss knows how to go off the beaten path |url=https://bullstrade.in/madhavi-puri-buch-sebis-new-boss-knows-how-to-go-off-the-beaten-path/ |access-date=2022-04-28 |website=Bulls Trade |language=en-US }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২৬/১১ৰ মুম্বাইত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা লোকসকলৰ ভিতৰত বুচ আছিল অন্যতম। সেই সময়ত ইউনিলিভাৰৰ এখন সভাত অংশগ্ৰহণ কৰা স্বামীৰ সৈতে তেওঁ তাজমহল পেলেচ হোটেলত আছিল।<ref>{{Cite web |title=Madhavi Puri Buch: Sebi's new boss knows how to go off the beaten path |url=https://www.financialexpress.com/market/madhavi-puri-buch-sebis-new-boss-knows-how-to-go-off-the-beaten-path/2447210/ |access-date=2022-04-28 |website=Financialexpress |date=March 2022 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The new chairperson of market regulator SEBI: Madhabi Puri Buch, biography, Family, Education, Career and Contact |url=https://www.jagrantv.com/en-show/the-new-chairperson-of-market-regulator-sebi-madhabi-puri-buch-biography-family-education-career-and-contact-rc1028378 |access-date=2022-04-28 |website=jagrantv |language=en}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বেংকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসক]] ezq3fnt4sl6za9b49bmhrcvo2ekrd1f 0 108450 641510 439277 2026-10-03T07:11:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641510 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name = লাল সিং | image = Photograph of Lal Singh.jpg | office = শিখ সাম্ৰাজ্যৰ উজীৰ | monarch = [[দুলীপ সিং]] | term_start = 8 November 1845 | term_end = 31 January 1846 | predecessor = জৱাহৰ সিং | successor = [[গুলাব সিং]] | office2 = লাহোৰ প্ৰদেশৰ উজীৰ | blank1 = Agency | data1 = খালছা সাম্ৰাজ্য, জালেম জিলা | birth_date = | birth_place = | death_date = ১৮৬৬ | death_place = ডেৰাডুন, [[বৃটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান [[উত্তৰাখণ্ড]], [[ভাৰত]]) | blank2 = মহাৰাজা | data2 = মহাৰাজা দুলীপ সিং | residence = [[লাহোৰ]], | occupation = উজীৰ | caption = Sole existing photograph of Lal Singh, circa 1855-1860, Agra or Dera Doon, India }} '''ৰাজা লাল সিং'''({{lang-en| Lal singh}}) (মৃত্যু ১৮৬৬) প্ৰথম এংলো-শিখ যুদ্ধৰ সময়ৰ শিখ সাম্ৰাজ্যৰ উজীৰ আৰু শিখ খালছা সেনাবাহিনীৰ সেনাপতি আছিল। তেজ সিঙৰ লগতে লাল সিং গোপনে যুদ্ধৰ কালছোৱাত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ চাকৰিত থকা বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। লাল সিঙে নিয়মিতভাৱে তথ্য যোগান ধৰিছিল আৰু আনকি কোম্পানী বিষয়াৰ পৰাও নিৰ্দেশনা লাভ কৰিছিল; তেওঁ কেপ্তেইন পিটাৰ নিকোলছনৰ জৰিয়তে যোগাযোগ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.britishbattles.com/first-sikh-war/sobraon.htm |title=Battle of Sobraon - the Sikh Wars |accessdate=2007-02-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070225063633/http://www.britishbattles.com/first-sikh-war/sobraon.htm |archivedate=2007-02-25 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPageContent.jsp?ID=9143&page=131&CategoryID=1&pagetype=1&Searched=W3GX|title=..:: Panjab Digital Library ::|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303172603/http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPageContent.jsp?ID=9143&page=131&CategoryID=1&pagetype=1&Searched=W3GX|archivedate=2016-03-03|access-date=2024-10-19|deadurl=yes}}</ref> ==জীৱনী== ===প্ৰাথমিক জীৱন=== লাল সিং আছিল, ঝেলুম জিলাৰ সাহগোলত বাস কৰা এজন দোকানী।<ref name="Encyclopaedia">Singh, Harbans (2011) ''Encyclopaedia of Sikhism: Volume II, E-L''. Punjab University, Patiala. p. 563-564. {{ISBN|9788173805301}}</ref> ১৮৩২ চনত তেওঁ শিখ চৰকাৰৰ সেৱাত যোগদান কৰে, কোষাগাৰত লেখক হিচাপে কাম কৰে আৰু কিছুমান সূত্ৰৰ মতে আদালতত স্থান লাভ কৰিবলৈ তেওঁৰ মূল হিন্দু ধৰ্মৰ পৰা শিখ ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত হয়।<ref name="Bansal">Bansal, Bobby Singh (2015) ''Remnants of the Sikh Empire: Historical Sikh Monuments in India & Pakistan''. May House, Inc.. {{ISBN|9789384544935}}</ref> উজীৰ ধিয়ান সিং ডোগ্ৰা আৰু হীৰা সিং ডোগ্ৰাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ কাম কৰাৰ পৰিৱেশ লাভ কৰি ১৮৪৩ চনত বেলি ৰাম (মিছৰ দিৱান চান্দৰ পুত্ৰ আৰু লাল সিঙৰ আন এজন উপকাৰী) আৰু ভাই গুৰমুখ সিঙৰ হত্যাকাণ্ডত জড়িত হৈছিল, দুয়োজনকেই হীৰা সিঙে বেয়া পাইছিল। হীৰাই লালক সামৰিক আদেশ দি ৰোহতাছত ''ৰাজা'' উপাধি আৰু অসংখ্য জাগীৰ প্ৰদান কৰি দুলীপৰ ককাক জৱাহৰ সিঙৰ ঠাইত মহাৰাজ দুলীপ সিংহৰ প্ৰশিক্ষক নিযুক্তি দিয়ে। তথাপি যেতিয়া মহাৰাণী জিন্দ কৌৰে হীৰা সিঙৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিছিল, তেতিয়া লাল সিঙে মহাৰাণী আৰু তেওঁৰ ভাতৃ জৱাহৰক হীৰা সিঙক হাৰাশাস্তি কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Encyclopaedia"/> লালে মহাৰাণীৰ আস্থা সোনকালে লাভ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে - সমসাময়িকসকলে তেওঁক তেওঁৰ প্ৰেমিক বুলি ধৰি লৈছিল, যদিও লালে পিছৰ জীৱনত<ref name="Keay">Keay, John (2017) ''The Tartan Turban: In Search of Alexander Gardner''. Kashi House. {{ISBN|9781911271000}}</ref> - কাউন্সিল অৱ ৰিজেন্সিত নিযুক্তি পোৱাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰিছিল। ১৮৪৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁক গুলাব সিঙৰ সৈতে আলোচনা কৰিবলৈ সেনাবাহিনীৰ নেতৃত্বত জম্মুলৈ পঠিওৱা হয়।<ref name="Keay"/> ১৮৪৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত যেতিয়া তাৰ পিছত ৱাজিৰ নিযুক্তি দিয়া জৱাহৰ সিঙক শিখ খালছা সেনাই হত্যা কৰে, তেতিয়া ৮ নৱেম্বৰত তেওঁৰ ঠাইত লাল সিঙক শিখ সাম্ৰাজ্যৰ উজীৰ নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name="Encyclopaedia"/> ==প্ৰথম এংলো-শিখ যুদ্ধ== [[File:Portrait of Lal Singh.jpg|thumb|লাল সিঙৰ প্ৰতিকৃতি, আনুমানিক ১৮৪৬-১৮৪৯, লাহোৰ, পঞ্জাৱ]] ১৮৪৫-১৮৪৬ চনৰ প্ৰথম এংলো-শিখ যুদ্ধৰ সময়ত লাল সিঙে খালছাৰ ব্যক্তিগত কমাণ্ড চম্ভালিছিল যদিও তেজ সিঙৰ সৈতে তেওঁ গোপনে ব্ৰিটিছৰ সৈতে কাম কৰি আছিল, ফিৰোজপুৰত নিয়োজিত বিষয়া কেপ্তেইন পিটাৰ নিকোলছনলৈ তথ্য প্ৰেৰণ কৰিছিল আৰু আদেশ লাভ কৰিছিল।<ref name="Encyclopaedia"/> এই সময়ত লাহোৰত থকা আলেকজেণ্ডাৰ গাৰ্ডনাৰৰ মতে মহাৰাণী, লাল আৰু তেজে যুদ্ধক সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি বিদ্ৰোহী হৈ পৰা খালছাসকলৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভাবুকি নিষ্ক্ৰিয় কৰিব বিচাৰিছিল।<ref name="Keay"/> যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে ফিৰোজপুৰৰ ব্ৰিটিছ গেৰিছন আক্ৰমণৰ বাবে মুকলি হৈ থকাৰ সময়তো লালে ফিৰোজেশ্বাহত নিজৰ ডিভিজনবোৰ শিপাই ৰাখিছিল, যাৰ ফলতজন হাণ্টাৰ লিটলাৰে গাঁৱৰ পৰা পিছুৱাই আহি হিউ গফৰ সৈতে একত্ৰিত হ’ব পাৰিছিল। ইয়াৰ পিছত গফৰ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী সেনাই মুডকি যুদ্ধত খালছাক পৰাস্ত কৰে, য'ৰ পৰা লালে একক গুলীৰ আদান-প্ৰদানৰ পিছত পলায়ন কৰে আৰু ফিৰোজেশ্বাহ যুদ্ধত, যিটো যুদ্ধত কেৱল তেজ সিঙৰ বিশ্বাসঘাতকতাৰ সহায়তহে জয়ী হয়।<ref name="Keay"/><ref name="Encyclopaedia"/> যুদ্ধৰ সময়ত লালে নিজেই কথিতভাৱে এটা খাৱৈত আশ্ৰয় লৈছিল। [[File:Plate 13. Rajah Lal Singh on horseback - Part 1. Recollections of India (FIRST EDITION) 5588 013 (cropped).jpg|thumb|ৰাজা লাল সিং, ১৮৪৫ বা ১৮৪৬ চনৰ]] নিজৰ অধীনস্থ লোকসকলক সন্দেহ কৰি নিজৰ বিশ্বাসঘাতকতাৰ বাবে লাল সিঙে আকৌ এবাৰ নিজৰ অনিয়মিত অশ্বাৰোহী সৈন্যৰ সৈতে পলায়ন কৰি লাহোৰলৈ ৰাওনা হ’ল, য’ত তেওঁ খালছাৰ আগত নিজৰ পদ ত্যাগ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ দিলে। যদিও ১৮৪৬ চনৰ ৩১ জানুৱাৰীত তেওঁৰ ঠাইত গুলাব সিংহক ৱাজিৰৰ পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়, তথাপিও তেওঁ সামৰিক কমাণ্ড অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল, আৰু ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত সোব্ৰাউনৰ যুদ্ধত উপস্থিত আছিল। যুদ্ধৰ পূৰ্বে লাল সিঙে পুনৰবাৰ খালছাক বিশ্বাসঘাতকতা কৰি শিখৰ শিখৰৰ মানচিত্ৰ নিকোলছনলৈ পঠিয়াইছিল বুলি অভিযোগ উঠিছে। যুদ্ধৰ সময়তে লালে নিজৰ আৰ্টিলাৰী আৰু অশ্বাৰোহী বাহিনীক খেলপথাৰৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছিল আৰু পুনৰবাৰ লাহোৰলৈ আহি অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Encyclopaedia"/> ==যুদ্ধৰ পৰিণতি আৰু মৃত্যু== প্ৰথম এংলো-শিখ যুদ্ধৰ পিছত লাল সিঙক হেনৰী লৰেন্সৰ অধীনত লাহোৰ ৰাজ্যৰ উজিৰ হিচাপে নিশ্চিত কৰি ব্ৰিটিছে পুৰস্কৃত কৰিছিল। কিন্তু অমৃতসৰ সন্ধিৰ অধীনত ইংৰাজে অনুমোদন জনোৱা কাশ্মীৰ উপত্যকা দখল কৰিবলৈ [[গুলাব সিংহ]]ই কৰা চেষ্টাক বিফল কৰিবলৈ কাশ্মীৰৰ ৰাজ্যপাললৈ লিখিত নিৰ্দেশনা পঠিয়াই দিয়াৰ কথা গম পাই তেওঁ সেই সন্মানৰ পৰা সৰি পৰিল। তদন্তত লালক আদালতে বিচাৰ কৰি দোষী সাব্যস্ত কৰি বছৰি ১২ হাজাৰ টকা পেঞ্চন দি আগ্ৰালৈ নিৰ্বাসিত কৰে। তেওঁৰ সাংবাদিক জন লেঙে সাক্ষাৎকাৰ লৈছিল আৰু তেওঁ দেখিছিল যে, তেওঁৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে কোনো অভিযোগ নাই আৰু তেওঁ পুৰাতত্ত্ব আৰু অস্ত্ৰোপচাৰক প্ৰিয় বিষয় হিচাপে লৈছিল।<ref name="Keay"/> পিছলৈ তেওঁক ডেৰা ডুনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু অৱশেষত ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Encyclopaedia"/> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সৈনিক]] [[শ্ৰেণী:পাঞ্জাৱৰ লোক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ঊনৈশ শতিকাৰ লোক]] 44s3a2iyao2dtf31q1t4h6e7pbucqry 0 109980 641541 453583 2026-10-03T11:03:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641541 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | alt_name = | iucn_category = II | photo = Satchari National Park, Habiganj, Sylhet.jpg | photo_alt = | photo_caption = | photo_width = | map = Bangladesh | map_alt = | map_caption = [[বাংলাদেশ]]ৰ মানচিত্ৰ | map_width = | relief = 1 | location = হবিগঞ্জ জিলা, [[বাংলাদেশ]] | nearest_city = | coordinates = {{coord|24|07|12|N|91|27|03|E|region:BD|display=inline,title}} | coords_ref = <ref>{{Cite web |url= http://protectedplanet.net/sites/Satchari_National_Park |title= Satchari National Park |work=protectedplanet.net}}</ref> | area = {{Convert|243|ha|abbr=on}} | established = {{start date|2005}} | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | world_heritage_site = | url = }} [[চিত্ৰ:Jewel nawab.jpg|thumb|280 px|উদ্যানত জুয়েলড নবাব (''পলিয়ুৰা ডেলফিচ'') নামৰ পখিলা]] [[চিত্ৰ:Chestnut-tailed starling - কাঠ শালিক.jpg|thumb|280 px|উদ্যানত [[কাঠ শালিকা]]]] '''সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Satchari National Park}}) হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ হবিগঞ্জ জিলাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান।<ref name="KK"/> ১৯৭৪ চনৰ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আইন প্ৰণয়নৰ পিছত, ২০০৫ চনত ২৪৩ হেক্টৰ (৬০০ একৰ) ভূমিত "সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="KK"/> [[বঙালী ভাষা]]ত ‘সাতছড়ি’ মানে ‘সাতটা ধাৰা বা নদী’। এই অৰণ্যখনৰ মাজেৰে সাতটা পাহাৰীয়া নদী বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ পৰাই ‘সাতছড়ি’ নামটো আহিছে। উদ্যানখনৰ পূৰ্বৰ নাম আছিল ''"ৰঘুনন্দন হিল ৰিজাৰ্ভ ফৰেষ্ট"''।<ref name="KK">{{cite news | author = Ridwan Akram | date = January 25, 2010 | title = Bone Jongole | type = Print | newspaper = The Daily Kaler Kantho | location = Dhaka | page = 9 | language = bn }}</ref> == বিৱৰণ == এই উদ্যানখন [[চিলেট]] অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত হবিগঞ্জ জিলাৰ চুনাৰুঘাট উপজিলাৰ পাইকপাৰা ইউনিয়নৰ অন্তৰ্গত ৰঘুনন্দন পাহাৰত অৱস্থিত।<ref name="WWA">{{cite web | url =http://www.world-wildlife-adventures.com/directory/bangladesh/wildlife-park.asp?sanctuary=Satchari+National+Park&state=Sylhet+Division | title =Satchari National Park | publisher =World Wildlife Adventures | date =16 January 2011 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20100619150918/http://www.world-wildlife-adventures.com/directory/bangladesh/wildlife-park.asp?sanctuary=Satchari+National+Park&state=Sylhet+Division | archivedate =19 June 2010 | access-date =11 December 2024 | deadurl =yes }}</ref> ই বাংলাদেশৰ ৰাজধানী চহৰ [[ঢাকা]]ৰ পৰা ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। উদ্যানখনৰ ওচৰতে ৯খন চাহ বাগিচা আছে। উদ্যানখনৰ পশ্চিমে সাতছড়ি চাহ বাগিচা আৰু পূবে চাকলাপুঞ্জি চাহ বাগিচা অৱস্থিত। ২০০৭ চনৰ এক তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ ওচৰতে থকা তিপ্ৰা গাঁও এখনত বৰ্তমান তিপ্ৰা জনজাতিৰ প্ৰায় ২৪টা পৰিয়াল বসবাস কৰি আছে। == উদ্ভিদ == সাতছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান প্ৰায় ২০০তকৈও অধিক গছ-গছনি আছে। [[শাল গছ|শাল]] (''Shorea robusta''), চেগুন (''Tectona grandis''), আগৰ, গৰ্জন, [[চামকঁ‌ঠাল]], পাম, মেহগনি, [[কৃষ্ণচূড়া]], ডুমুৰ (''Ficus''), জামৰুল, [[এজাৰ]], আৱাল, মালেকাছ, ইউকেলিপ্টাছ, আকাশমণি, [[বাঁহ]], বেঁত হৈছে উদ্যানখনৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ উদ্ভিদ প্ৰজাতি।<ref name="AD">{{cite news | title =Hatchhani diye dakchhe Satchari National Park | author =Fakhrul Alam | type =Print | newspaper =Amar Jeebon, The Daily Amar Desh | location = Dhaka | date = August 16, 2010 | page =6 | language =bn }}</ref> == বন্যপ্ৰাণী == এই উদ্যানখন বন্যপ্ৰাণীৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট চহকী। [[বনকুকুৰা]], [[কাঠনি‍ বোৱাৰী]], [[পাকৈঢোৰা]], [[বাঢ়ৈটোকা]], পাতি ময়না, [[ভীমৰাজ]], [[সখিয়তী]] আৰু ভাটো ইয়াৰে কিছুমান উল্লেখযোগ্য চৰাই। ইয়াত গুৰুতৰভাৱে বিপন্ন পশ্চিমীয়া হলৌ বান্দৰৰ লগতে [[চচমা-চকুৱা বান্দৰ]], [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]], [[লাজুকী বান্দৰ]], উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ আৰু [[মলুৱা বান্দৰ]] বসবাস কৰে। [[এছিয়াৰ ক'লা ভালুক]] আৰু [[ৰাংকুকুৰ|ৰাংকুকুৰো]] ইয়াত স্বল্পসংখ্যকভাৱে পোৱা যায়। অধিক সাধাৰণ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ ভিতৰত [[সুগৰী পহু]], বনৰীয়া গাহৰি, [[মেচেকা]], চিতা মেকুৰী (''Prionailurus bengalensis''), [[হেপা]], [[হাগা গেন্দেৰা]], মাস্কড পাম চিভেট (''Paguma larvata''), [[জহামাল]], হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেন (''Martes flavigula''), নেউল (''Urva urva''), [[শিয়াল]], কেঁটেলা পহু (''Atherurus macrourus''), [[চীনা বনৰৌ]] আদি উল্লেখযোগ্য। == নিসৰ্গ সহায়তা প্ৰকল্প == ৰাষ্ট্ৰীয় বন বিভাগৰ লগতে "নিসৰ্গ" নামৰ এটা বেচৰকাৰী সংস্থাই, তেওঁলোকৰ "নিসৰ্গ সহায়তা প্ৰকল্প"ৰ সৈতে উদ্যানখন চোৱা-চিতা কৰে। সংৰক্ষণ কৰাৰ উপৰিও অৰণ্যৰ কাষত তেওঁলোকে ইক’-ট্যুৰ প্ৰদান কৰে। এই বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে তাত কিছুমান আড়ম্বৰপূৰ্ণ সামগ্ৰীও বিক্ৰী কৰে।<ref name="AD"/> == লগতে চাওক == {{Commons|Category:Satchari National Park}} * [[ভাৱাল ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[লাউৱাছড়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == লগতে পঢ়ক == * {{cite book |last1=Whyte |first1=Mariam |last2=Yong |first2=Jui Lin |year=2009 |title=Bangladesh |url=https://books.google.com/books?id=RFywfJunO1wC&pg=PA60 |publisher=Marshall Cavendish |page=60 |isbn=978-0-7614-4475-6}} * {{cite book |last1=Leung |first1=Mikey |last2=Meggitt |first2=Belinda |year=2012 |title=Bradt Travel Guide - Bangladesh |url=https://books.google.com/books?id=cdkILWIONLQC&pg=PA217 |publisher=Bradt Travel Guides |page=217 |isbn=978-1-84162-409-9}} * {{cite web |url=https://www.lonelyplanet.com/bangladesh/srimangal-around/attractions/satchari-national-park/a/poi-sig/1432246/355815 |title=Satchari National Park |website=Lonely Planet}} * {{cite journal |last1=Mukul |first1=Sharif Ahmed |last2=Uddin |first2=Mohammad Belal |last3=Tito |first3=Mashiur Rahman |date=2007 |title=Medicinal Plant Diversity and Local Healthcare Among the People Living in and Around a Conservation Area of Northern Bangladesh |url=https://www.researchgate.net/publication/236171078 |journal=Int. J. For. Usuf. MNGT. |volume=8 |issue=2 |pages=50–63 |issn=0972-3927}} * {{cite book |last1=Uddin |first1=Mohammed Belal |last2=Mukul |first2=Sharif Ahmed |date=2007 |chapter=Improving Forest Dependent Livelihoods Through NTFPs and Home Gardens: A Case Study from Satchari National Park |chapter-url=http://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/3401/making-conservation-work.pdf?sequence=1#page=16 |title=Making Conservation Work:Linking Rural Livelihoods and Protected Areas in Bangladesh |pages=13–35}} * {{cite journal |last1=Arefin |first1=Md Kamrul |last2=Rahman |first2=Md Mizanur |last3=Uddin |first3=Mohammad Zashim |last4=Hassan |first4=Md Abul |date=December 2011 |title=Angiosperm Flora of Satchari National Park, Habiganj, Bangladesh |url=https://www.banglajol.info/index.php/BJPT/article/download/9298/6850 |journal=Bangladesh J. Plant Taxon. |volume=18 |issue=2 |pages=117–140 |doi=10.3329/bjpt.v18i2.9298|doi-access=free }} * {{cite journal |last1=Mukul |first1=Sharif Ahmed |last2=Rashid |first2=A.Z.M. Manzoor |last3=Quazi |first3=Shimona A |last4=Uddin |first4=Mohammed Belal |last5=Fox |first5=Jefferson |date=2012 |title=Local peoples' responses to co-management regime in protected areas: A case study from Satchari National Park, Bangladesh |journal=Forests, Trees and Livelihoods |volume=21 |issue=1 |pages=16–29 |doi=10.1080/14728028.2012.669132|s2cid=167724822 }} * {{cite book |last=Chowdhury |first=Mohammad Shaheed Hossain |year=2014 |title=Forest conservation in protected areas of Bangladesh: Policy and community development perspectives |publisher=Springer |isbn=978-3-319-08147-2}} * {{cite news |last=Chowdhury |first=Abida Rahman |date=9 November 2015 |title=Plan your day trip adventure |url=http://www.thedailystar.net/lifestyle/plan-your-day-trip-adventure-169720 |newspaper=The Daily Star}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] fy2yv3u1lpu4tudonwod83n5dtal8v0 0 110100 641237 623765 2026-10-02T15:54:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641237 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = নিঝুম দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | iucn_category = IV | map = Bangladesh Chittagong division | relief = 1 | map_caption = বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম বিভাগত অৱস্থান | coordinates = {{coord|22|05|35|N|91|00|13.7|E|region:BD|display=inline,title}} | location = নোৱাখালী জিলা, চট্টগ্ৰাম বিভাগ, বাংলাদেশ | nearest_city = নোৱাখালী | area = ১৬৩৫২.২৩ হেক্টৰ | established = {{start date|2001}} | governing_body = বাংলাদেশ বন বিভাগ | elevation = ১৬ মিটাৰ }} '''নিঝুম দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Nijhum Dwip National Park}}) হৈছে বাংলাদেশৰ এখন প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল। উদ্যানখন বাংলাদেশৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ নোৱাখালী জিলাৰ হাতিয়া উপজিলাত অৱস্থিত। মেঘনা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এই উদ্যানখন সুন্দৰবন বদ্বীপৰ এটা অংশ। নিঝুম দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনে প্ৰায় ১৬,৩৫২ হেক্টৰ (১৬৩.৫২ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) মেনগ্ৰোভ বনাঞ্চলৰ বায়’ম সামৰি লৈছে। ১৯৭৪ চনৰ বন্যপ্ৰাণী আইন অনুসৰি, ২০০১ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত বাংলাদেশ চৰকাৰে এই অঞ্চলটো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|url=http://nishorgo.org/project/nijhum-dweep-national-park/|title=Nijhum Dwip National Park|accessdate=21 November 2019|publisher=Nishogo|archivedate=3 November 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191103040631/http://nishorgo.org/project/nijhum-dweep-national-park/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ ওচৰৰ জলাশয়ক ২০১৯ চনত '''নিঝুম দ্বীপ সামুদ্ৰিক সংৰক্ষিত এলেকা''' হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>[[Wildlife Conservation Society]], 2019, ''[https://newsroom.wcs.org/News-Releases/articleType/ArticleView/articleId/12535/King-of-Fish-Endangered-Dolphins-Sharks-Turtles-Protected-in-Sweeping-New-Marine-Protected-Area.aspx "King of Fish," Endangered Dolphins, Sharks, Turtles Protected in Sweeping New Marine Protected Area]''</ref> == অৱস্থান == উদ্যানখন হাতিয়াৰ পৰা প্ৰায় ২ কিলোমিটাৰ (১.২ মাইল) দূৰৈত দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। নিঝুম দ্বীপত চাৰিৰ পৰা পাঁচটা সৰু দ্বীপ আছে, সেইবোৰ হ'ল- চৰ ওচমান, চৰ কমলা, চৰ মুৰি আৰু বেলাৰ চৰ দ্বীপ। এই অঞ্চলটো মূলতঃ আন্তঃজোৱাৰ-ভাটাৰ বোকা আৰু বালিৰ সমতল অঞ্চলেৰে গঠিত। ইয়াৰ ২০ কিলোমিটাৰ (১২ মাইল) বালিচহীয়া বিল আৰু ঘাঁহনি আছে। উদ্যানখনৰ [[জলবায়ু]] সাধাৰণতে আৰ্দ্ৰ আৰু উষ্ণ। == উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী == === উদ্ভিদকুল === বোকাময় মাটি আৰু ''ছ’নেৰেটিয়া এপেটালা'' (কেওৰা) আৰু ''এভিচেনিয়া আলবা'' (বেইন) গছৰ নিউমেট’ফ’ৰসমূহৰ বাবে সাধাৰণতে অৰণ্যত খোজ কঢ়াটো সহজ নহয়। ৫৬টা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত প্ৰায় ১৫২টা উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ তথ্য ইতিমধ্যে পোৱা গৈছে। বিৰল বুলি লিপিবদ্ধ কৰা উদ্যানখনৰ সাতটা উদ্ভিদ প্ৰজাতি হ’ল ''ব্ৰুগুইয়েৰা জিমন’ৰাইজা'' (কাঁকড়া), ''ডেৰিছ ট্ৰাইফ’লিয়াটা'', ''ডিঅ’ছপাইৰ’ছ ব্লাংক’ই'', ''টামাৰিস্ক গ্যালিকা'', ''হেলিঅ’ট্ৰপিয়াম কাৰাছাভিকাম'', ''টাইফা এলিফেণ্টেনিয়া'', ''ছাৰ্ক’ল’বাছ কেৰিনেটাছ''।<ref>{{cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/319077616|title=Plant biodiversity of Nijhum Dweep (Island)|date=June 2014|accessdate=21 November 2019}}</ref> === প্ৰাণীকুল === উদ্যানখনত পোৱা জীৱ-জন্তুৰ অধিকাংশই চিত্ৰা হৰিণ, যিবোৰ ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে দেখা যায়। ইয়াত দেখা পোৱা আন জীৱ-জন্তুসমূহ হ’ল উদ, [[শিয়াল]], ম'হ, [[গুঁই]], [[মেচেকা]], কাছ আৰু ডলফিন। এই উদ্যানখন উল্লেখযোগ্য কাৰণ ইয়াত বিশ্বৰ সৰ্বাধিক দেশীয় গঙাচিলনী এই উদ্যানখনতেই পোৱা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.nhbs.com/biodiversity-of-nijhum-dweep-national-park-book|title=Biodiversity of Nijhum Dweep National Park|date=February 2015|accessdate=21 November 2019|publisher=Natural History Book Service|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230405012426/https://www.nhbs.com/biodiversity-of-nijhum-dweep-national-park-book|archivedate=5 April 2023|deadurl=yes}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনত ১০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ পৰিভ্ৰমী আৰু থলুৱা চৰাইৰ তথ্য পোৱা গৈছে। পৰিভ্ৰমী চৰাইৰ বাবে জলভাগসমূহ হৈছে ব্যস্ততম বিমানবন্দৰবোৰৰ দৰে। ইয়াত স্পুন-বিল্ড ছেণ্ডপাইপাৰ, এছিয়ান ডউইচাৰ, নৰ্ডমেন'চ্ গ্ৰীণশ্বেংক, স্পটেড ৰেডশ্বেংক, গলিয়াথ হেৰন আৰু ইণ্ডিয়ান স্কিমাৰৰ দৰে চৰাই দেখা পোৱা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-221078|title=Nijhum Dweep 'busiest airport' of migratory birds|accessdate=21 November 2019|date=4 February 2012|publisher=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]}}</ref> দ্বীপসমূহৰ চাৰিওফালে থকা উপনৈসমূহত [[শিহু]], ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় হাম্পবেক ডলফিন, ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় পাখিহীন পৰ্পইজ, ইৰাৱতী ডলফিনৰ বাসস্থান। মাজে মাজে তিমি মাছো দেখা পোৱা যায়। চ্যানেলবোৰত মাইক্ৰ’ বেন্থছ আৰু অন্যান্য অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা যায়। == মানৱ বসতি == ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান এলেকাৰ ভিতৰত মানুহৰ বাসস্থান অতি কম। মাছ মৰা আৰু খেতি-বাতিক প্ৰধান জীৱিকা হিচাপে লৈ ৮ হাজাৰ লোকে অঞ্চলটোত জীৱন-যাপন কৰি আছে। সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ভিতৰত পঞ্জীয়নভুক্ত বনবাসীসকলৰ কিছুমান অধিকাৰ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে ইন্ধন আৰু নিৰ্মাণ সামগ্ৰীৰ বাবে খৰি তথা কাঠ সংগ্ৰহ, চিকাৰ, পানৰ খেতি, পশুধন চাৰণ, অন্যান্য বনজ সামগ্ৰী সংগ্ৰহ, আবণ্টিত মাটিত সীমিত কৃষি আদি। == চিত্ৰ বীথিকা == <center> <gallery> A reputation as a hard worker is a good reputation to have.png Alone man walking.jpg Nijhum Dwip Beach-1.jpg নিঝুম দ্বীপ জাতীয় উদ্যান.jpg Nijum dwip.jpg Alone boat of beauty.jpg </gallery> </center> == লগতে চাওক == {{Commons|Category:Nijhum Dwip National Park}} * [[বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা]] * [[মধুপুৰ গড়]] * [[সুন্দৰবন]] * [[নিঝুম দ্বীপ]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] pwbmw5cflhy2vfht25j2dari9g8jt18 0 110118 641552 454852 2026-10-03T11:44:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641552 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য | alt_name = | iucn_category = IV | photo = Karamjhal, Sundarban, Khulna 03.jpg | map = Bangladesh | map_caption = বাংলাদেশত অৱস্থান | coordinates = {{Coord|21.815|N|89.392|E|region:BD_type:forest|display=title}} | location = খুলনা জিলা, বাংলাদেশ | nearest_city = | area = ৩৬,৯৭০ হেক্টৰ | established = {{start date|1977}} | altitude = | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | world_heritage_site = | url = }} '''সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য''' ({{lang-en|Sundarbans South Wildlife Sanctuary}}) হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ এখন সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, যি ৩৬,৯৭০ হেক্টৰ মেনগ্ৰোভ বনাঞ্চলজুৰি বিস্তৃত। এই অভয়াৰণ্যখন [[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[সুন্দৰবন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ কাষতে অৱস্থিত। এই অভয়াৰণ্যখন সুন্দৰবনৰ তিনিটা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত অন্যতম, অন্য দুটা হৈছে সুন্দৰবন পূব বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য আৰু [[সুন্দৰবন পশ্চিম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]]।<ref>{{cite book |last=John, Michael |first=Green, Beverly |date=1 January 1990 |title=IUCN Directory of South Asian Protected Areas |location=Gland, Switzerland, and Cambridge UK |publisher=IUCN The World Conservation Union |page=37}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.world-wildlife-adventures.com/directory/bangladesh/wildlife-park.asp?sanctuary=Sundarban+%28South%29+Wildlife+Sanctuary&state=Khulna+Division |title=Sundarban Adventure |access-date=18 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706024117/http://world-wildlife-adventures.com/directory/bangladesh/wildlife-park.asp?sanctuary=Sundarban+%28South%29+Wildlife+Sanctuary&state=Khulna+Division |archivedate=6 July 2011 |deadurl=yes}}</ref> == উদ্ভিদকুল == অভয়াৰণ্যখনত পোৱা প্ৰধান কাঠৰ প্ৰজাতিটো হʼল [[চেলেং গছ]] (''Euphorbiaceae'')। প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা আন গছবিধ হ’ল সুন্দৰী গছ (''Heritiera fomes'')। যিবোৰ অঞ্চলত সুন্দৰী গছ ফলপ্ৰসূভাৱে পুনৰুজ্জীৱিত হʼব নোৱাৰে, সেইবোৰ অঞ্চলত ইয়াক বৃদ্ধি সক্ষম কৰিবলৈ কৃত্ৰিমভাৱে ঘন আণ্ডাৰষ্টৰী সৃষ্টি কৰা হয়। == প্ৰাণীকুল == অভয়াৰণ্যখনত পোৱা বন্যপ্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ]],<ref>{{Cite news|url=https://news.mongabay.com/2024/03/despite-investment-in-conservation-bengal-tigers-still-struggling-in-bangladesh/|title=Despite investment in conservation, Bengal tigers still struggling in Bangladesh|work=Mongabay - Conservation News|accessdate=১৩ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> [[মেচেকা]], লতামাকৰী বাঘ, [[হেপা]], চিত্ৰা হৰিণ, বনৰীয়া গাহৰি, [[মলুৱা বান্দৰ]], উদ, [[শিয়াল]], [[শিহু]], ইৰাৱতী ডলফিন, নিমখীয়া পানীৰ কুমিৰ, উত্তৰৰ নদীৰ টেৰাপিন, দেশীয় অজগৰ, [[ডাঁহী সাপ|ৰাজফেঁ‌টী]], [[পাতি শগুণ]], [[বৰটোকোলা]], বন ঢেকৰ আদি উল্লেখযোগ্য। == পৰিৱেশ == লৱণতাৰ মাত্ৰা ঋতুভেদে ব্যাপকভাৱে পৰিৱৰ্তিত হয়। ই সম্ভৱতঃ মধ্যমীয়া লৱণতাৰ তুলনামূলকভাৱে দীৰ্ঘ সময়কালৰ এটি অঞ্চলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। == চিত্ৰ বীথিকা == <gallery> চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_01.jpg|thumb|প্ৰবেশমুখ, কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_02.jpg|thumb|কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_03.jpg|thumb|কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_04.jpg|thumb|কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_05.jpg|thumb|কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য চিত্ৰ:Karamjhal,_Sundarban,_Khulna_06.jpg|thumb|কৰমজল, সুন্দৰবন দক্ষিণ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য </gallery> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} {{Commons|Category:Sundarbans South Wildlife Sanctuary}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] 8k1mykvmxlyua1u1bw4zht14mftstiu 0 111333 641490 597869 2026-10-03T05:33:14Z Kandarpajit Kallol 6257 /* লগতে চাওক */ 641490 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2025-04-26|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} {{Infobox person | name = আয়েশা শৰ্মা | image = Aisha Sharma and others grace Grazia Fashion Awards 2025-11277-5 (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত শৰ্মা | birth_date = {{Birth date and age|1992|01|25|df=y}}<ref>{{Cite news|title=HOT! Aisha Sharma Looks Sexy And Raises Temperature In These Unseen Photos|url=https://www.news18.com/lifestyle/aisha-sharma-is-a-vision-in-black-in-these-unseen-hot-photos-see-pics-7955191.html|date=May 30, 2023 |website=news18}}</ref> | birth_place = ভাগলপুৰ, [[বিহাৰ]], ভাৰত | occupation = অভিনেত্ৰী<br/>মডেল | years_active = ২০১৬-২০২৩ | parents = অজিত শৰ্মা (পিতৃ) | relatives = [[নেহা শৰ্মা]] (বায়েক) }} '''আয়েশা শৰ্মা''' ({{lang-en|Aisha Sharma}}; জন্ম: ২৫ জানুৱাৰী ১৯৯২)<ref>{{Cite news|title=Aisha Sharma’s Pics From A Latest Photoshoot Go Viral All Over Social Media|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/aisha-sharma-s-pics-from-a-latest-photoshoot-go-viral-all-over-social-media-news-291053/amp|date=May 31, 2023 |website=outlook}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। অভিনেতা আয়ুষ্মান খুৰানাৰ ''ইক ৱাৰী'' নামৰ এটি সংগীত ভিডিঅʼত তেওঁক প্ৰথমবাৰ দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Watch: 'Ik Vaari' song featuring Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma has an unexpected twist! |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-ik-vaari-song-featuring-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma-has-an-unexpected-twist-2257792 |access-date=2022-09-27 |website=DNA India |language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত শৰ্মাই অভিনেতাজন আব্ৰাহাম আৰু [[মনোজ বাজপেয়ী]]ৰ বিপৰীতে হিন্দী একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি ''সত্যমেৱ জয়তে'' (২০১৮)ত অভিনয়েৰে সকলোৰে নজৰলৈ আহে।<ref>{{Cite web |title='Satyamev Jayate': Debutante Aisha Sharma probably didn't seek John Abraham's help to prep for her role - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/satyamev-jayate-debutante-aisha-sharma-probably-didnt-seek-john-abrahams-help-to-prep-for-her-role/articleshow/64842913.cms |access-date=2022-09-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-14 |title=Satyameva Jayate actress Aisha Sharma on her character Shikha: Not just a pretty face; she's a social crusader |url=https://www.firstpost.com/entertainment/satyameva-jayate-actress-aisha-sharma-on-her-character-shikha-not-just-a-pretty-face-shes-a-social-crusader-4962351.html |access-date=2022-09-27 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == শৰ্মাই এগৰাকী মডেল হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু লেকমী, পেপচি, কেম্পাছ জোতাকে ধৰি কেইবাটাও জনপ্ৰিয় ব্ৰেণ্ডৰ বিশিষ্ট মুখলৈ পৰিণত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Campus shoes announces Aisha Sharma as their brand ambassador |url=https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |access-date=2022-09-27 |website=PardaPhash |language=en |archive-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |url-status=dead |archivedate=2022-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৬ চনত, তেওঁ কিংফিচাৰ কেলেণ্ডাৰ গাৰ্লছৰ এগৰাকী হিচাপে প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.gqindia.com/content/kingfisher-calendar-2016|title=The Kingfisher Calendar 2016 is here|date=12 January 2016|website=GQ India}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! ভাষা ! টোকা ! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৮ | ''সত্যমেৱ জয়তে'' | শিখা | হিন্দী | বলীউডত আত্মপ্ৰকাশ | |} === ৱেব ধাৰাবাহিক === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | প্লেটফৰ্ম ! class="unsortable" scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০২২ | ''শ্বাইনিং উইথ দ্য শৰ্মাছ'' | নিজেই | ছচিয়েল স্বেগ | <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/shining-with-the-sharmas-neha-sharma-sister-aisha-set-to-debut-in-kardashians-style-series-5257393.html|title=Shining With The Sharmas: Neha Sharma, Sister Aisha Set To Debut In Kardashians-style Series|date=2022-05-27|website=News18|language=en|access-date=2022-08-11}}</ref> |} === সংগীত ভিডিঅʼ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৬ | ''ইক ৱাৰী'' | [[আয়ুষ্মান খুৰানা]] | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/ik-vaari-video-song-feat-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma/videoshow/54467619.cms|title=IK Vaari video song feat Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma {{!}} Entertainment - Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''কুড়িয়াঁ লাহোৰ দিয়াঁ'' | [[হাৰ্ডী সান্ধু]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/harrdy-sandhus-new-single-kudiyan-lahore-diyan-is-out-23220807|title=Harrdy Sandhu's new single 'Kudiyan Lahore Diyan' is out!|date=2022-03-31|website=Mid-day|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''ৰংৰেজ'' | [[অৰ্জুন কানুনগো]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=Arjun kanungos latest track rangrez is about boundless passion of unconditional love|website=Lokmattimes}}</ref> |- | ২০২৩ | ''তেৰা হোকে নাচদা ফিৰা'' | [[ষ্টেবিন বেন]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=‘Tera Hoke Nachda Phira’ first look promises scorching chemistry between Aayush and Aisha}}</ref> |} == লগতে চাওক == *[[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ তালিকা]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Aisha Sharma}} * {{IMDb name|nm9731950}} {{Portal|ভাৰত}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:আয়েশা শৰ্মা}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] 0l3zaq1fqhbr22wytlq27novqr7aw4m 641491 641490 2026-10-03T05:33:55Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641491 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আয়েশা শৰ্মা | image = Aisha Sharma and others grace Grazia Fashion Awards 2025-11277-5 (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত শৰ্মা | birth_date = {{Birth date and age|1992|01|25|df=y}}<ref>{{Cite news|title=HOT! Aisha Sharma Looks Sexy And Raises Temperature In These Unseen Photos|url=https://www.news18.com/lifestyle/aisha-sharma-is-a-vision-in-black-in-these-unseen-hot-photos-see-pics-7955191.html|date=May 30, 2023 |website=news18}}</ref> | birth_place = ভাগলপুৰ, [[বিহাৰ]], ভাৰত | occupation = অভিনেত্ৰী<br/>মডেল | years_active = ২০১৬-২০২৩ | parents = অজিত শৰ্মা (পিতৃ) | relatives = [[নেহা শৰ্মা]] (বায়েক) }} '''আয়েশা শৰ্মা''' ({{lang-en|Aisha Sharma}}; জন্ম: ২৫ জানুৱাৰী ১৯৯২)<ref>{{Cite news|title=Aisha Sharma’s Pics From A Latest Photoshoot Go Viral All Over Social Media|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/aisha-sharma-s-pics-from-a-latest-photoshoot-go-viral-all-over-social-media-news-291053/amp|date=May 31, 2023 |website=outlook}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। অভিনেতা আয়ুষ্মান খুৰানাৰ ''ইক ৱাৰী'' নামৰ এটি সংগীত ভিডিঅʼত তেওঁক প্ৰথমবাৰ দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Watch: 'Ik Vaari' song featuring Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma has an unexpected twist! |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-ik-vaari-song-featuring-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma-has-an-unexpected-twist-2257792 |access-date=2022-09-27 |website=DNA India |language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত শৰ্মাই অভিনেতাজন আব্ৰাহাম আৰু [[মনোজ বাজপেয়ী]]ৰ বিপৰীতে হিন্দী একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি ''সত্যমেৱ জয়তে'' (২০১৮)ত অভিনয়েৰে সকলোৰে নজৰলৈ আহে।<ref>{{Cite web |title='Satyamev Jayate': Debutante Aisha Sharma probably didn't seek John Abraham's help to prep for her role - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/satyamev-jayate-debutante-aisha-sharma-probably-didnt-seek-john-abrahams-help-to-prep-for-her-role/articleshow/64842913.cms |access-date=2022-09-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-14 |title=Satyameva Jayate actress Aisha Sharma on her character Shikha: Not just a pretty face; she's a social crusader |url=https://www.firstpost.com/entertainment/satyameva-jayate-actress-aisha-sharma-on-her-character-shikha-not-just-a-pretty-face-shes-a-social-crusader-4962351.html |access-date=2022-09-27 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == শৰ্মাই এগৰাকী মডেল হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু লেকমী, পেপচি, কেম্পাছ জোতাকে ধৰি কেইবাটাও জনপ্ৰিয় ব্ৰেণ্ডৰ বিশিষ্ট মুখলৈ পৰিণত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Campus shoes announces Aisha Sharma as their brand ambassador |url=https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |access-date=2022-09-27 |website=PardaPhash |language=en |archive-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |url-status=dead |archivedate=2022-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৬ চনত, তেওঁ কিংফিচাৰ কেলেণ্ডাৰ গাৰ্লছৰ এগৰাকী হিচাপে প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.gqindia.com/content/kingfisher-calendar-2016|title=The Kingfisher Calendar 2016 is here|date=12 January 2016|website=GQ India}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! ভাষা ! টোকা ! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৮ | ''সত্যমেৱ জয়তে'' | শিখা | হিন্দী | বলীউডত আত্মপ্ৰকাশ | |} === ৱেব ধাৰাবাহিক === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | প্লেটফৰ্ম ! class="unsortable" scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০২২ | ''শ্বাইনিং উইথ দ্য শৰ্মাছ'' | নিজেই | ছচিয়েল স্বেগ | <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/shining-with-the-sharmas-neha-sharma-sister-aisha-set-to-debut-in-kardashians-style-series-5257393.html|title=Shining With The Sharmas: Neha Sharma, Sister Aisha Set To Debut In Kardashians-style Series|date=2022-05-27|website=News18|language=en|access-date=2022-08-11}}</ref> |} === সংগীত ভিডিঅʼ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৬ | ''ইক ৱাৰী'' | [[আয়ুষ্মান খুৰানা]] | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/ik-vaari-video-song-feat-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma/videoshow/54467619.cms|title=IK Vaari video song feat Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma {{!}} Entertainment - Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''কুড়িয়াঁ লাহোৰ দিয়াঁ'' | [[হাৰ্ডী সান্ধু]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/harrdy-sandhus-new-single-kudiyan-lahore-diyan-is-out-23220807|title=Harrdy Sandhu's new single 'Kudiyan Lahore Diyan' is out!|date=2022-03-31|website=Mid-day|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''ৰংৰেজ'' | [[অৰ্জুন কানুনগো]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=Arjun kanungos latest track rangrez is about boundless passion of unconditional love|website=Lokmattimes}}</ref> |- | ২০২৩ | ''তেৰা হোকে নাচদা ফিৰা'' | [[ষ্টেবিন বেন]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=‘Tera Hoke Nachda Phira’ first look promises scorching chemistry between Aayush and Aisha}}</ref> |} == লগতে চাওক == *[[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ তালিকা]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Aisha Sharma}} * {{IMDb name|nm9731950}} {{Portal|ভাৰত}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:আয়েশা শৰ্মা}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] av89kt2zx26rk14ksfok1yom8jjukeq 641492 641491 2026-10-03T05:34:07Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা পৃষ্ঠা]] using [[WP:HC|HotCat]] 641492 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আয়েশা শৰ্মা | image = Aisha Sharma and others grace Grazia Fashion Awards 2025-11277-5 (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত শৰ্মা | birth_date = {{Birth date and age|1992|01|25|df=y}}<ref>{{Cite news|title=HOT! Aisha Sharma Looks Sexy And Raises Temperature In These Unseen Photos|url=https://www.news18.com/lifestyle/aisha-sharma-is-a-vision-in-black-in-these-unseen-hot-photos-see-pics-7955191.html|date=May 30, 2023 |website=news18}}</ref> | birth_place = ভাগলপুৰ, [[বিহাৰ]], ভাৰত | occupation = অভিনেত্ৰী<br/>মডেল | years_active = ২০১৬-২০২৩ | parents = অজিত শৰ্মা (পিতৃ) | relatives = [[নেহা শৰ্মা]] (বায়েক) }} '''আয়েশা শৰ্মা''' ({{lang-en|Aisha Sharma}}; জন্ম: ২৫ জানুৱাৰী ১৯৯২)<ref>{{Cite news|title=Aisha Sharma’s Pics From A Latest Photoshoot Go Viral All Over Social Media|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/aisha-sharma-s-pics-from-a-latest-photoshoot-go-viral-all-over-social-media-news-291053/amp|date=May 31, 2023 |website=outlook}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। অভিনেতা আয়ুষ্মান খুৰানাৰ ''ইক ৱাৰী'' নামৰ এটি সংগীত ভিডিঅʼত তেওঁক প্ৰথমবাৰ দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Watch: 'Ik Vaari' song featuring Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma has an unexpected twist! |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-ik-vaari-song-featuring-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma-has-an-unexpected-twist-2257792 |access-date=2022-09-27 |website=DNA India |language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত শৰ্মাই অভিনেতাজন আব্ৰাহাম আৰু [[মনোজ বাজপেয়ী]]ৰ বিপৰীতে হিন্দী একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি ''সত্যমেৱ জয়তে'' (২০১৮)ত অভিনয়েৰে সকলোৰে নজৰলৈ আহে।<ref>{{Cite web |title='Satyamev Jayate': Debutante Aisha Sharma probably didn't seek John Abraham's help to prep for her role - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/satyamev-jayate-debutante-aisha-sharma-probably-didnt-seek-john-abrahams-help-to-prep-for-her-role/articleshow/64842913.cms |access-date=2022-09-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-14 |title=Satyameva Jayate actress Aisha Sharma on her character Shikha: Not just a pretty face; she's a social crusader |url=https://www.firstpost.com/entertainment/satyameva-jayate-actress-aisha-sharma-on-her-character-shikha-not-just-a-pretty-face-shes-a-social-crusader-4962351.html |access-date=2022-09-27 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == শৰ্মাই এগৰাকী মডেল হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু লেকমী, পেপচি, কেম্পাছ জোতাকে ধৰি কেইবাটাও জনপ্ৰিয় ব্ৰেণ্ডৰ বিশিষ্ট মুখলৈ পৰিণত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Campus shoes announces Aisha Sharma as their brand ambassador |url=https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |access-date=2022-09-27 |website=PardaPhash |language=en |archive-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |url-status=dead |archivedate=2022-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৬ চনত, তেওঁ কিংফিচাৰ কেলেণ্ডাৰ গাৰ্লছৰ এগৰাকী হিচাপে প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.gqindia.com/content/kingfisher-calendar-2016|title=The Kingfisher Calendar 2016 is here|date=12 January 2016|website=GQ India}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! ভাষা ! টোকা ! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৮ | ''সত্যমেৱ জয়তে'' | শিখা | হিন্দী | বলীউডত আত্মপ্ৰকাশ | |} === ৱেব ধাৰাবাহিক === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | প্লেটফৰ্ম ! class="unsortable" scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০২২ | ''শ্বাইনিং উইথ দ্য শৰ্মাছ'' | নিজেই | ছচিয়েল স্বেগ | <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/shining-with-the-sharmas-neha-sharma-sister-aisha-set-to-debut-in-kardashians-style-series-5257393.html|title=Shining With The Sharmas: Neha Sharma, Sister Aisha Set To Debut In Kardashians-style Series|date=2022-05-27|website=News18|language=en|access-date=2022-08-11}}</ref> |} === সংগীত ভিডিঅʼ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |বৰ্ষ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৬ | ''ইক ৱাৰী'' | [[আয়ুষ্মান খুৰানা]] | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/ik-vaari-video-song-feat-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma/videoshow/54467619.cms|title=IK Vaari video song feat Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma {{!}} Entertainment - Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''কুড়িয়াঁ লাহোৰ দিয়াঁ'' | [[হাৰ্ডী সান্ধু]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/harrdy-sandhus-new-single-kudiyan-lahore-diyan-is-out-23220807|title=Harrdy Sandhu's new single 'Kudiyan Lahore Diyan' is out!|date=2022-03-31|website=Mid-day|language=en|access-date=2022-08-10}}</ref> |- | ২০২২ | ''ৰংৰেজ'' | [[অৰ্জুন কানুনগো]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=Arjun kanungos latest track rangrez is about boundless passion of unconditional love|website=Lokmattimes}}</ref> |- | ২০২৩ | ''তেৰা হোকে নাচদা ফিৰা'' | [[ষ্টেবিন বেন]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/|title=‘Tera Hoke Nachda Phira’ first look promises scorching chemistry between Aayush and Aisha}}</ref> |} == লগতে চাওক == *[[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ তালিকা]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Aisha Sharma}} * {{IMDb name|nm9731950}} {{Portal|ভাৰত}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:আয়েশা শৰ্মা}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিহাৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা পৃষ্ঠা]] 1kniidjh5l4yhxhohdn7sjtq996zac3 0 111351 641338 637393 2026-10-02T19:08:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641338 wikitext text/x-wiki {{সাময়িক সংশোধনৰ প্ৰয়োজন|date=2025-08-27|reason=জীৱিত ব্যক্তি}} {{Infobox religious biography | honorific prefix = | name = প্ৰেমানন্দ গোবিন্দ শৰণ | image = | caption = ২০২৩ চনত প্ৰেমানন্দ | birthname = অনিৰুদ্ধ কুমাৰ পাণ্ডে | religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]] | birth_date = {{birth year and age|1969}}<ref name="Desk 2024 b131"/><ref name="BT"/> | birth_place = সৰসৌল, কানপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | nationality = ভাৰতীয় | sect = [[ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়]] | order = | teacher = গৌৰাংগী শৰণ<ref>{{cite web |title=Premanand Maharaj: जीवन में गुरु अत्यंत आवश्यक है: श्री हित प्रेमानंद गोविन्द शरण जी महाराज |url=https://www.republicbharat.com/india/mathura-vrindavan-premanand-maharaj-ji-ke-guru-kaun/ |website=Republic Bharat |date=2 February 2024}}</ref><ref name="patrika.com">{{cite web |title=समस्त शास्त्रों में गुरु की उपयोगिता तथा महत्ता : प्रेमानंद गोविन्द शरण महाराज {{!}} mathura-vrindavan-premanand-maharaj-guru |url=https://www.patrika.com/bassi-news/mathura-vrindavan-premanand-maharaj-guru-8706239 |website=Patrika News |language=hi |date=2 February 2024}}</ref> | literary_works = | present_post = | post = | website = [https://vrindavanrasmahima.com/about/about-shri-hit-premanand-govind-sharan-maharaj-ji/ স্বামী প্ৰেমানন্দ গোবিন্দ শৰণ জী মহাৰাজ] | honorific suffix = মহাৰাজ }} '''প্ৰেমানন্দ গোবিন্দ শৰণ''' (জন্ম: '''অনিৰুদ্ধ কুমাৰ পাণ্ডে''', ১৯৬৯),<ref>{{Cite web|title=प्रेमानंद महाराज के गुरु कौन हैं? जिन्होंने सिखाया प्रेम मार्ग पर चलना|url=https://www.aajtak.in/visualstories/religion/premanand-maharaj-guru-is-gaurangi-sharan-maharaj-bade-dada-guru-ji-know-about-his-journey-kashi-to-mathura-vrindavan-about-shri-hit-premanand-govind-sharan-maharaj-tvism-99666-06-02-2024|work=Aajtak.in|language=hi|date=6 February 2024}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় হিন্দু আধ্যাত্মিক গুৰু, সাধক আৰু দাৰ্শনিক। তেওঁৰ অনুগামীসকলৰ মাজত তেওঁ '''প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজ''' নামেৰে জনাজাত।<ref>{{Cite news|date=2024-02-01|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/growing-inclination-towards-more-inclusive-and-personal-understanding-of-spirituality-shri-premanand-govind-sharan-ji-maharaj/articleshow/107178271.cms|dead-url=2024-04-20}}</ref> তেওঁ ৰাধাবল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="Wynk Music r267">{{Cite web|title=Shri Hit Premanand Govind Sharan Ji Maharaj Songs|work=Wynk Music|url=https://wynk.in/music/artist/shri-hit-premanand-govind-sharan-ji-maharaj/wa_5zN6G4Tegg|accessdate=14 February 2024}}</ref><ref name="The Times of India 2023 d697">{{Cite web|title=Growing inclination towards more inclusive and personal understanding of spirituality: Shri Premanand Govind Sharan Ji Maharaj|work=The Times of India|date=11 January 2023|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/growing-inclination-towards-more-inclusive-and-personal-understanding-of-spirituality-shri-premanand-govind-sharan-ji-maharaj/articleshow/107178271.cms?from=mdr|accessdate=14 February 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.republicbharat.com/india/premanand-ji-maharaj-youtube-channel-bhajan-marg-episode-ekantik-vartalaap-completed-500-episodes|title=प्रेमानंद महाराज को सुनने वालों की तादात बढ़ी, यूट्यूब पर एकान्तिक वार्तालाप ने पूरे किए 500 एपिसोड|last=Digital Desk|first=Republic Bharat|date=2024-03-30|work=Republic Bharat|language=hi|publication-date=March 30, 2024|accessdate=2024-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/report-spiritual-subtleness-premanand-ji-maharaj-3083802|title=Spiritual Subtleness: Premanand ji Maharaj|last=Raj|first=Ritik|work=DNA India|language=en|publication-date=2024-04-02|accessdate=2024-04-08}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৬৯ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ কানপুৰৰ সমীপৱৰ্তী সৰসৌল উন্নয়ন খণ্ডৰ অন্তৰ্গত আখৰী গাঁৱত প্ৰেমানন্দৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=प्रेमानंद जी महाराज का क्या है असली नाम, कैसे बनें संन्यासी, जानिए वृंदावन वाले प्रेमानंद महारा|url=https://www.abplive.com/lifestyle/religion/premanand-govind-sharan-ji-maharaj-vrindavan-wale-real-name-family-know-full-biography-in-hindi-2465087|accessdate=2024-04-20|work=ABP News|date=2 August 2023|language=hi}}</ref><ref name="Desk 2024 b131">{{Cite web|title=The Spiritual Journey Of Premanand Govind Sharan Ji Maharaj|work=Free Press Journal|date=12 February 2024|url=https://www.freepressjournal.in/spirituality/the-spiritual-journey-of-premanand-govind-sharan-ji-maharaj|accessdate=14 February 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম শম্ভু পাণ্ডে আৰু মাতৃৰ নাম ৰমা দেৱী। ১৩ বছৰ বয়সতেই তেওঁ নিজৰ পৈতৃক গৃহ এৰি সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/pujya-shri-premanand-ji-maharaj-remains-guide-for-spiritual-seekers-sitting-in-vrindavan-dham-b507/|title=आध्यात्मिक साधकों के पथप्रदर्शक बने हुए हैं नैष्ठिक ब्रह्मचारी प्रेमानंद जी महाराज|work=www.lokmatnews.in|language=hi|publication-date=February 6, 2024|accessdate=2024-04-08}}</ref> == আধ্যাত্মিক শিক্ষা লাভ আৰু বৃন্দাবন গমন == তেওঁ ব্ৰহ্মচৰ্য জীৱনৰ দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি সন্ন্যাসৰ তপস্বী ব্ৰত গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁক আনন্দস্বৰূপ ব্ৰহ্মচাৰী নাম দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত তেওঁ সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰে। মহাবাক্য গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁৰ নাম সলনি কৰি স্বামী আনন্দশ্ৰম ৰখা হয়। জীৱনৰ আদিকালৰ বেছিভাগ সময় তেওঁ বাৰাণসীৰ [[গঙ্গা নদী|গংগাৰ]] পাৰত আধ্যাত্মিক সাধক হিচাপে কটায়। এদিন বৃন্দাবনত [[আঁহত|আঁহত গছৰ]] এজোপাৰ তলত ধ্যান কৰি থাকোঁতে এজন সাধুৱে তেওঁক পিছদিনা ৰাস লীলা চাবলৈ বাৰে বাৰে অনুৰোধ কৰিছিল, যিটো প্ৰেমানন্দ মহাৰাজে নিজৰ ইচ্ছা নথকা সত্ত্বেও ভগৱানৰ ইচ্ছা বুলি মানি লৈছিল।<ref name="BT">{{Cite web|title=Premanand Maharaj: A Spiritual Guide from Vrindavan|url=https://www.brutimes.com/news/spirituality/premanand-maharaj-a-spiritual-guide-from-vrindavan|work=Bru Times News|language=en|access-date=2025-01-21|archivedate=2025-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251213231422/https://www.brutimes.com/news/spirituality/premanand-maharaj-a-spiritual-guide-from-vrindavan|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=Premanand Ji Maharaj's divine journey to Vrindavan|url=https://www.newsx.com/top-news/divine-calling-premanand-ji-maharajs-journey-from-varanasi-to-vrindavan/|work=Newsx|date=21 February 2024|language=en|access-date=21 January 2025|archivedate=15 April 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250415043700/https://www.newsx.com/top-news/divine-calling-premanand-ji-maharajs-journey-from-varanasi-to-vrindavan/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=प्रेमानंद महाराज के गुरु कौन हैं? जिन्होंने सिखाया प्रेम मार्ग पर चलना|url=https://www.aajtak.in/visualstories/religion/premanand-maharaj-guru-is-gaurangi-sharan-maharaj-bade-dada-guru-ji-know-about-his-journey-kashi-to-mathura-vrindavan-about-shri-hit-premanand-govind-sharan-maharaj-tvism-99666-06-02-2024|work=Aajtak|language=hi|date=6 February 2024}}</ref> তেওঁ "শৰণগতি মন্ত্ৰ" লাভ কৰি ৰাধাবল্লভী সম্প্ৰদায়ত দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি তেওঁৰ বৰ্তমানৰ সদ্গুৰুদেৱ পূজ্য শ্ৰী হিত গৌৰাংগী শৰণজী মহাৰাজ বা বড়ে গুৰুজীক লগ পায়। বড়ে গুৰুজীয়ে তেওঁক "নিজ মন্ত্ৰ" দিছিল, যিটো "সহচাৰী ভৱ" আৰু "নিত্য বিহাৰ ৰস"ৰ দীক্ষা, যিয়ে তেওঁক ৰসিক সন্তসকলৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়ে।<ref>{{Cite web|title=The Spiritual Journey Of Premanand Govind Sharan Ji Maharaj|url=https://www.freepressjournal.in/spirituality/the-spiritual-journey-of-premanand-govind-sharan-ji-maharaj|accessdate=2024-04-20|work=Free Press Journal|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Premanand Ji Maharaj: क्‍या है प्रेमानंदजी का असली नाम, किस क्‍लास तक की पढ़ाई, क्‍यों बने संन्‍यासी?|url=https://hindi.news18.com/news/career/story-of-premanand-ji-maharaj-education-qualification-life-journey-biography-of-sant-premanand-vrindavan-wale-ka-jiwan-prichay-8407698.html|work=News18|language=hi|date=13 June 2024}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == গুৰু == এজন ৰাধাবল্লভী গোস্বামী জীয়ে মহাৰাজক "শৰণগতি মন্ত্ৰ"ৰ জৰিয়তে ৰাধাবল্লভী সম্প্ৰদায়ত দীক্ষা দিছিল। কিছুদিন পিছত পূজ্য শ্ৰী গোস্বামী জীৰ অনুৰোধ মৰ্মে মহাৰাজ জীয়ে তেওঁৰ বৰ্তমানৰ সদ্গুৰুদেৱ পূজ্য শ্ৰী হিত গৌৰাংগী শৰণজী মহাৰাজক লগ পায়, যাক বড়ে গুৰুজী বুলিও কোৱা হয়। তেওঁ সহচাৰী ভৱৰ অন্যতম শ্ৰদ্ধাৰ আৰু সুপৰিচিত সন্ত। পূজ্য শ্ৰী হিত গৌৰাংগী শৰণজী মহাৰাজে তেওঁক "নিজ মন্ত্ৰ" প্ৰদান কৰিছিল, যিটো "সহাচাৰী ভৱ" আৰু "নিত্য বিহাৰ ৰস"ৰ দীক্ষা, অৰ্থাৎ এইদৰে পূজ্য মহাৰাজ জীয়ে ৰসিক সন্তসকলৰ মাজত প্ৰৱেশ লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=The Spiritual Journey Of Premanand Govind Sharan Ji Maharaj|url=https://www.freepressjournal.in/spirituality/the-spiritual-journey-of-premanand-govind-sharan-ji-maharaj|work=Free Press Journal|language=en}}</ref><ref name="BT"/> == ন্যাস == শ্ৰী হিত ৰাধা কেলি কুঞ্জ ন্যাস [[বৃন্দাবন]] হৈছে ২০১৬ চনত প্ৰতিষ্ঠিত এক অলাভজনক সংস্থা।<ref>{{Cite web|last=K.H|first=Team|date=2024-07-29|title=श्री हित प्रेमानंद जी महाराज: जानिए उनकी आध्यात्मिक यात्रा और जीवन के बारे में|url=https://khabarhartaraf.in/spirituality/shri-hit-premanand-ji-maharaj-know-about-his-spiritual-journey-and-life/|accessdate=2024-09-03|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240903174530/https://khabarhartaraf.in/spirituality/shri-hit-premanand-ji-maharaj-know-about-his-spiritual-journey-and-life/|archivedate=2024-09-03|deadurl=yes}}</ref> এই ট্ৰাষ্টৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ আৰু জনসাধাৰণৰ উন্নতি তথা উত্থানৰ বাবে কাম কৰা। ই বৃন্দাবন ধামলৈ অহা তীৰ্থযাত্ৰীৰ বাবে খৰি, খাদ্য, কাপোৰ, চিকিৎসা, আৰু অন্যান্য প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ যোগান ধৰে।<ref>{{Cite web|title=Radha Keli Kunj Vrindavan: The foremost spiritual awakening organization|url=https://www.ibtimes.co.in/radha-keli-kunj-vrindavan-foremost-spiritual-awakening-organization-868263#google_vignette|work=Ibtimes|language=en|date=18 May 2024}}</ref><ref>{{Cite web|title=अंदर से ऐसा दिखता है प्रेमानंद महाराज का आश्रम 'राधा केली कुंज', देखें PHOTOS|url=https://www.aajtak.in/visualstories/religion/premanand-maharaj-of-vrindavan-ashram-shri-radha-keli-kunj-inside-photo-video-viral-on-social-media-tvism-105738-20-02-2024|work=Aajtak.in|language=hi|date=20 February 2024}}</ref> == আধ্যাত্মিক শিক্ষা আৰু দৰ্শন == আধ্যাত্মিক জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ পৰাই তেওঁ আশ্ৰমৰ শ্ৰেণীবদ্ধ বা পদানুক্ৰমিক জীৱনৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছে। তেওঁ কয় যে আধ্যাত্মিকতাই হৈছে জীৱন, অস্তিত্ব আৰু সত্যৰ সাৰমৰ্ম।<ref>{{Cite web|title=Spiritual Subtleness: Premanand ji Maharaj|url=https://www.dnaindia.com/lifestyle/report-spiritual-subtleness-premanand-ji-maharaj-3083802|work=DNA India|language=en}}</ref> আৰু সকলোৰে জীৱনত গুৰুৰ গুৰুত্ব সৰ্বাধিক বুলি তেওঁ জোৰ দিয়ে।<ref name="patrika.com"/> আধ্যাত্মিক শক্তিয়ে ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক সম্পৰ্কত সমন্বয় বজাই ৰাখে। এটা নেতিবাচক চৰিত্ৰ অতি বিপদজনক হ’ব পাৰে; সেয়ে আপোনাৰ চৰিত্ৰ নষ্ট নকৰিব।<ref>{{Cite web|title=आपसी रिश्तों में क्यों आ रही दरार? प्रेमानंद महाराज ने युवाओं को दी खास सलाह|url=https://zeenews.india.com/hindi/zee-hindustan/astrology/premanand-ji-maharaj-advice-to-the-youth-reason-why-rift-in-relationships/2202913|work=Zee News Hindi|language=hi|date=13 April 2024}}</ref> ব্ৰহ্মচৰ্যৰ অমূল্য সম্পদৰ সংৰক্ষণ কৰক, যিয়ে সুস্থ, সুষম আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন যাপন কৰাত বহুখিনি সহায় কৰে।<ref>{{Cite web|title=Reviving the Tradition of Brahmacharya: A Call for Modern Youth {{!}} Importance of Celibacy in Today's Society|url=https://www.outlookindia.com/hub4business/reviving-the-tradition-of-brahmacharya-a-call-for-modern-youth|work=Outlook India|language=en|date=23 March 2024|access-date=21 January 2025|archivedate=30 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240530124611/https://www.outlookindia.com/hub4business/reviving-the-tradition-of-brahmacharya-a-call-for-modern-youth|deadurl=yes}}</ref> == বিতৰ্ক == ২০২৪ চনৰ জুন মাহত, প্ৰেমানন্দ গোবিন্দ শৰণ মহাৰাজৰ এটা ভিডিঅ’ ছ’চিয়েল মিডিয়াত ভাইৰেল হৈছিল। [[মধ্য প্ৰদেশ|মধ্যপ্ৰদেশৰ]] সীহোৰ জিলাৰ কথাবাচক প্ৰদীপ মিশ্ৰই তেওঁৰ প্ৰবচনত [[ৰাধা|ৰাধা ৰাণী]]ৰ জন্মস্থান বৰছানা নহয় বুলি কৈছিল। ৰাধা ৰাণীৰ ঘৰ ৰাৱল গাঁৱত আছিল আৰু ছাতাত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল। ৰাধা জীৰ দেউতাকে বৰছানাত দৰবাৰ কৰিছিল আৰু তেওঁ বছৰত এবাৰহে তালৈ গৈছিল। প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজে প্ৰদীপ মিশ্ৰক এই অপ্ৰাসংগিক মন্তব্যসমূহ দিয়াৰ বাবে প্ৰশ্ন কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে প্ৰদীপ মিশ্ৰৰ ‘ব্ৰজ উপাসনা’ৰ জ্ঞানৰ অভাৱ আৰু তেওঁ ‘ৰাধা তত্ত্ব’ৰ সাৰমৰ্ম স্পষ্টভাৱে হেৰুৱাইছে। তেওঁ প্ৰদীপ মিশ্ৰই ৰসিক সন্তৰ সংগ বিচাৰিব লাগে আৰু [[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা|শ্ৰীমদ্ভাগৱত]] আৰু অন্যান্য শাস্ত্ৰ, পুৰাণসমূহ সঠিকভাৱে অধ্যয়ন কৰিব লাগে বুলি পৰামৰ্শ দিছিল; তেতিয়াহে তেওঁ ‘ৰাধা তত্ত্ব’ বুজিব পাৰিব। ব্ৰজবাসীয়ে প্ৰদীপ মিশ্ৰৰ প্ৰতিও ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰি সাত দিনৰ ভিতৰত বৰছানালৈ আহি কিশোৰী জীৰ মন্দিৰত ক্ষমা খুজিবলৈ কয়। তেওঁলোকে স্থানীয় ভাষাত ঘোষণা কৰিছিল যে লাদলী জী আমাৰ সন্মান, গৌৰৱ আৰু সৰ্বস্ব। আমি তেওঁৰ লগত থাকো আৰু তেওঁৰ (শ্ৰীজী)ৰ বিষয়ে কোনো লোকে বেয়াকৈ কোৱাটো সহ্য নকৰো। প্ৰদীপ মিশ্ৰই তেওঁৰ মন্তব্যৰ বাবে ৰাজহুৱাভাৱে ক্ষমাপ্ৰাৰ্থনা কৰি প্ৰেমানন্দ মহাৰাজৰ প্ৰতি অতিশয় শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তি প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে তেওঁৰ কথা-প্ৰবচনৰ সময় হʼলেই, তেওঁ ৰাধা ৰাণী আৰু ব্ৰজৰ লোকসকলৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰি বৰছানালৈ আহিব।<ref>{{Cite web|title=प्रेमानंदजी क्यों कथावचक प्रदीप मिश्रा पर भड़के,कहां- राधा रानी कहीं का नहीं छोड़ेंगी|url=https://www.dnaindia.com/hindi/web-stories/spiritual/why-premanand-maharaj-angry-with-pandit-pradeep-mishra-due-to-radha-rani-comment-saint-premanand-curse-narrator-pradeep-premanandji-ne-pandit-pradeep-mishra-ko-kyon-shraap-diya--1718156189398|work=DNA India|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|title=Viral Video: 'राधा की जन्म स्थली बरसाना नहीं', इस बात पर भिड़े प्रदीप मिश्रा और प्रेमानंद, तू-तड़ाक पर उतर आए|url=https://www.amarujala.com/madhya-pradesh/sehore/pandit-pradeep-mishra-vrindavan-premanand-maharaj-arguments-on-radha-rani-birth-place-barsana-video-2024-06-11|work=Amar Ujala|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|title=तुम नहीं बच पाओगे... पंडित प्रदीप मिश्रा पर तमतमा क्यों गए हैं प्रेमानंद महाराज जी?|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/madhya-pradesh/bhopal/premanand-maharaj-ji-got-angry-on-pandit-pradeep-mishra-over-controversial-comment-on-radharani/articleshow/110907872.cms|work=Navbharat Times|language=hi}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৯ জুন তাৰিখে, প্ৰদীপ মিশ্ৰই বৰছানাৰ শ্ৰী ৰাধা ৰাণী মন্দিৰ পৰিদৰ্শন কৰে আৰু ক্ষমাও খোজে। <ref>{{Cite web|date=2024-06-29|title=Pandit Pradeep Mishra Tenders Apology At Radha Rani Temple In UP's Barsana After Backlash Over|url=https://news.abplive.com/states/up-uk/pandit-pradeep-mishra-tenders-apology-at-radha-rani-temple-in-up-barsana-radha-krishna-controversy-1699089|accessdate=2024-07-24|work=news.abplive.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Yadav|first=Nita|date=2024-06-29|title=Bad Words On Radharani, Premananda Maharaj's Anger And Saints' Mahapanchayat...the Story Of Pradeep Mishra's Apology In Barsana. - Gondwana University|url=https://gondwanauniversity.org/bad-words-on-radharani-premananda-maharajs-anger-and-saints-mahapanchayat-the-story-of-pradeep-mishras-apology-in-barsana/|accessdate=2024-07-24|work=Gondwana University|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=भदौरिया|first=आलोक|date=2024-07-01|title=प्रदीप मिश्रा ने मांगी माफी, ब्रजवासी बोले- विवाद खत्‍म, 7 दिनों का दिया था अल्‍टीमेटम|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/uttar-pradesh/mathura/pradeep-mishra-came-mathura-barsana-ought-forgiveness-for-his-remarks-latest-news-update/articleshow/111390866.cms|accessdate=2024-07-24|work=Navbharat Times|language=hi}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Brahmcharya'', 2019, Publisher: Generic, Language: Hindi,<ref>{{Cite web|title=Brahmcharya|url=https://vrindavanrasmahima.com/published-vaani/brahmacharya/|work=Vrindavan Ras Mahima}}</ref> {{ISBN|978-81-971056-2-3}} * ''Ekantik Vartalap'', 2019, Publisher: Generic, Language: Hindi, ASIN: B083BF71PW<ref>{{Cite web|date=|title=Ekantik Vartalaap ( Important Q&A )|url=https://vrindavanrasmahima.com/published-vaani/ekantik-vartalaap/|accessdate=4 October 2024|work=VrindavanRasMahima.com}}</ref> * ''Hit Sadguru Dev Ke Vachnamirt'', 2020, Publisher: Shri Hit Radha Keli Kunj Trust Vrindavan, Pages:54, Language: Hindi, {{ISBN|978-81-971056-0-9}} * ''Ashtayam Seva Paddhati'', 2020, Pages: 68, Publisher: Shri Hit Radha Keli Kunj Trust Vrindavan, Language: Hindi, {{ISBN|978-81-971056-8-5}} * ''SPIRITUAL AWAKENING (VOL 1)'', 2024, Pages: 162, Publisher: Shri Hit Radha Keli Kunj Trust, Language: English, {{ISBN|978-81-971056-5-4}} == লগতে চাওক == * [[ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়]] * [[ধীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ শাস্ত্ৰী]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.instagram.com/bhajanmarg_official/ ইনষ্টাগ্ৰামত প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজ] * [https://www.youtube.com/@BhajanMarg/videos ইউটিউবত প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজ ভজন মাৰ্গ] * [https://www.youtube.com/@ShriHitRadhaKripa/videos ইউটিউবত প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজ শ্ৰী হিত ৰাধা কৃপা] * [https://bhajanmarg.com প্ৰেমানন্দ জী মহাৰাজ ব্লগ] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মগুৰু]] 4oivyhflv90i8z2yqasjp19rcbaizrb 0 112995 641523 617349 2026-10-03T08:40:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641523 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | নাম = শালীনী মোঘে | ছবি = | imageize = | কেপচন = | birth_date = {{birth-date|13 March 1914}} | birth_place = [[ইন্দোৰ]], [[মধ্য প্ৰদেশ]], ভাৰত | death_date = ৩০ জুন ২০১১ | death_place = [[Indore]], [[Madhya Pradesh]], India | restingplace = Rambagh Muktidham, Indore, Madhya Pradesh, India | restingplacecoordinates = {{Coord|22|43|34|N|75|51|33|E|}} | othername = শলিনী টাই | বৃত্তি = শিক্ষাবিদ, সমাজকৰ্মী | yearsactive = | = ৰ বাবে জনাজাত | পত্নী = দাদা চাহেব মোঘে | ঘৰুৱা অংশীদাৰ = | সন্তান = | পিতৃ-মাতৃ = [[বিনায়ক সীতাৰাম সৰৱাতে]]। | ৱেবছাইট = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]]<br>[[জমনালাল বাজাজ বঁটা]]<br>নৈ দুনিয়া নাইকা আজীৱন কৃতিত্ব বঁটা }} শালিনী মোঘে (১৯১৪ - ২০১১) এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ,<ref name="Urban Politics in India: Area, Power, and Policy in a Penetrated System">{{cite book | url=https://archive.org/details/urbanpoliticsini0000jone_v3u0 | url-access=registration | quote=Shalini Moghe. | title=Urban Politics in India: Area, Power, and Policy in a Penetrated System | publisher=University of California Press | author=Rodney W. Jones | year=1974 | pages=[https://archive.org/details/urbanpoliticsini0000jone_v3u0/page/420 420] | isbn=9780520025455}}</ref> সমাজকৰ্মী<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation">{{cite web | url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/archives/1992/women--and--child-welfare/shalini-moghe | title=Jamnalal Bajaj Foundation | publisher=Jamnalal Bajaj Foundation | date=2015 | access-date=11 May 2015 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20150518080658/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/archives/1992/women--and--child-welfare/shalini-moghe | archive-date=18 May 2015 | df=dmy-all | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518080658/http://www.jamnalalbajajfoundation.org/awards/archives/1992/women--and--child-welfare/shalini-moghe | deadurl=yes }}</ref> আৰু জনজাতীয় শিশুৰ বাবে কস্তুৰবা কন্যা স্কুল আৰু মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰ প্ৰথম মণ্টেছৰী বিদ্যালয় বাল নিকেতন সংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। ,<ref name="Free Press Journal">{{cite web | url=http://www.freepressjournal.in/shalini-tai-moghe-passes-away/ | title=Free Press Journal | publisher=Free Press Journal | date=1 July 2011 | access-date=11 May 2015 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20150518190626/http://www.freepressjournal.in/shalini-tai-moghe-passes-away/ | archive-date=18 May 2015 | df=dmy-all | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518190626/http://www.freepressjournal.in/shalini-tai-moghe-passes-away/ | deadurl=yes }}</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় গ্ৰামীণ মহিলা সংঘ]], ইন্দোৰৰ <ref name="Indian NGOs">{{cite web | url=http://www.indianngos.org/ngo_detail.aspx?nprof=4355241211 | title=Indian NGOs | publisher=Indian NGOs | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518101631/http://www.indianngos.org/ngo_detail.aspx?nprof=4355241211 | deadurl=yes }}</ref> অধ্যক্ষ আছিল, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বেচৰকাৰী সংস্থাটোৱে সমাজৰ বিশেষ সুবিধাপ্ৰাপ্ত আৰু অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল শ্ৰেণীৰ অধীনত থকা প্ৰতিবন্ধী, অনাথ শিশুসকলৰ কল্যাণ আৰু শিক্ষাৰ বাবে কাম কৰিছিল,<ref name="Karmayogi">{{cite web | url=http://www.karmayog.org/nonmumbaiprofiles/nonmumprodis.asp?r=149&nonnpoproid=2635&state=Madhya%20Pradesh&city=Indore | title=Karmayogi | publisher=Karmayogi | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518151822/http://www.karmayog.org/nonmumbaiprofiles/nonmumprodis.asp?r=149&nonnpoproid=2635&state=Madhya%20Pradesh&city=Indore | deadurl=yes }}</ref> আৰু ইন্দোৰ ভিত্তিক অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠান যেনে প্ৰেষ্টিজ পাব্লিক স্কুল<ref name="Prestige Public School">{{cite web | url=http://www.prestigeschool.org/GoverningBody.html | title=Prestige Public School | publisher=Prestige Public School, Indore | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archivedate=24 September 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924081600/http://www.prestigeschool.org/GoverningBody.html | deadurl=yes }}</ref> আৰু প্ৰজ্ঞা গাৰ্লছ স্কুলৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref name="Pragya Girls School">{{cite web | url=http://www.pragyagirlsschool.com/index.html | title=Pragya Girls School | publisher=Pragya Girls School | date=2015 | access-date=11 May 2015}}</ref> ১৯৯২ চনত জামনালাল বাজাজ বঁটা বিজয়ী তেখেতক ১৯৬৮ চনত ভাৰত চৰকাৰে সমাজলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ ভাৰতীয় অসামৰিক বঁটা [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত কৰে।<ref name="Padma Shri">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Shri | publisher=Padma Shri | date=2015 | access-date=11 November 2014 | archivedate=15 October 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | deadurl=yes }}</ref> ==জীৱনী== ১৯১৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰ ইন্দোৰত স্থানীয়ভাৱে পৰিচিত শিক্ষাবিদ তথা সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য টাত্য সৰৱাটে <ref name="Free Press Journal" /> যাৰ নামেৰে ইন্দোৰৰ এটা ৰাস্তাৰ নামকৰণ কৰা হৈছে<ref name="Get Pin Code">{{cite web | url=http://www.getpincode.info/tatya-sarvate-marg-indore | title=Get Pin Code | publisher=Get Pin Code | date=2015 | access-date=11 May 2015}}</ref> তেওঁৰ ঘৰত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালত শলিনী মোঘেৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio">{{cite web | url=http://www.jamnalalbajajfoundation.org/media/pdf/JBA_1992_Bio_Shalini_Moghe.pdf | title=Jamnalal Bajaj Foundation bio | publisher=Jamnalal Bajaj Foundation | date=2015 | access-date=11 May 2015}}</ref> কৰাচীৰ পৰা কলা শাখাত (বি এ) স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে,<ref name="IBN Live">{{cite web | url=http://ibnlive.in.com/generalnewsfeed/news/educationist-shalini-moghe-no-more/744758.html | title=IBN Live | publisher=IBN Live | date=2015 | access-date=11 May 2015}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> মণ্টেছৰী শিক্ষাত ডিপ্লমা লাভ কৰে আৰু চৰকাৰী সেৱাত যোগদান কৰাৰ আগতে কিশোৰ আদালত আৰু শিশু কল্যাণৰ উন্নত প্ৰশিক্ষণ লয়।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> ১৯৪৪ চনত তেওঁ চাকৰিৰ পৰা পদত্যাগ কৰি নাৰ্চাৰী স্কুল আৰম্ভ কৰে, যিখন চহৰৰ প্ৰথম মণ্টেছৰী স্কুল<ref name="Free Press Journal" /> সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ ব্যক্তিগত সম্পদৰ দ্বাৰা পুঁজিৰে চলিছিল।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> তিনি বছৰীয়া কাৰ্য্যকলাপৰ অন্তত ১৯৪৭ চনত তেওঁ সমমনা লোকৰ সৈতে বাল নিকেতন সংঘ <ref name="DNA Syndication">{{cite web | url=http://dnasyndication.com/dna/dna_english_news_and_features/Tearful-last-adieu-to-Shalini-Tai-/DNIND175 | title=DNA Syndication | publisher=DNA Syndication | date=2 July 2011 | access-date=11 May 2015}}</ref> নামেৰে এটা সংস্থা গঠন কৰে যিয়ে চহৰখন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা গাঁওসমূহত কল্যাণ কেন্দ্ৰ, নিঃস্ব শিশুৰ বাবে ক্ৰেচ আৰু উদ্ধাৰ ঘৰ, নাৰ্চাৰী, সংহত শিশু বিকাশ কাৰ্যসূচী, চিকিৎসা শিবিৰ আৰু মহিলাসকলৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য আদি বহুতো কাৰ্য্যকলাপ সামৰি লয়।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation" /><ref name="Free Press Journal" /> ১৯৫৩ চনত ছুইপাৰৰ কলনীত মোঘেই নাৰ্চাৰী আৰম্ভ কৰিছিল যদিও এই প্ৰকল্পৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা হৈছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে তেওঁক মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যিক সমাজ কল্যাণ ব’ৰ্ডৰ সদস্য হিচাপে মনোনীত কৰি বৃহৎ আদিবাসী জনসংখ্যা থকা দুখন জিলা ঝাবুৱা আৰু পশ্চিম নিমাৰক তেওঁৰ তত্ত্বাৱধানত ৰাখিছিল। এই সুযোগতে তেওঁ এই অঞ্চলসমূহত নিজৰ কাৰ্য্যকলাপ বিয়পাইছিল<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> আৰু ঝাবুৱাত কস্তুৰবা কন্যা স্কুল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name="Free Press Journal" /> ১৯৭১ চনত তেওঁ খেলনা পুথিভঁৰালও স্থাপন কৰে, য'ত দহ বছৰৰ তলৰ দৰিদ্ৰ শিশুসকলে শিক্ষামূলক, বৈজ্ঞানিক, যান্ত্ৰিক আৰু গঠনমূলক খেলনাৰ সুবিধা লাভ কৰে।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation" /> ১৯৭৯ চনৰ তেওঁৰ সামাজিক বন অভিযান অভিযানে যুৱক-যুৱতীসকলক এটা বেনাৰ আৰু এটা শ্লোগানৰ অধীনত আনিছিল, এজন ল'ৰা এটা গছ।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> তেওঁ আন কেইবাটাও কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে যেনে শিশুৰ প্ৰতিষেধক, বেবী শ্ব', শিশুৰ যত্নৰ প্ৰশিক্ষণ, খেলনা নিৰ্মাণ, শিক্ষামূলক সঁজুলি নিৰ্মাণ আৰু কাটিব পৰা।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> বাল নিকেতন সংঘৰ তত্ত্বাৱধানত তেওঁ এখন বিএড কলেজ স্থাপন কৰে<ref name="IBN Live" /> প্ৰাথমিক শিক্ষকৰ বাবে শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰে আৰু দুটা সংহত শিশু বিকাশ কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে, এটা ইন্দোৰ চহৰৰ বস্তিত আৰু আনটো ঝাবুৱা জিলাৰ আদিবাসী কলনী জাবোটত।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> এই কাৰ্যসূচীসমূহৰ অধীনত তেওঁ ১৭০টা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে যিয়ে শিশুৰ প্ৰতিষেধক, মহিলাৰ প্ৰসৱৰ পূৰ্বে আৰু প্ৰসৱৰ পিছৰ যত্ন, শিশুৰ পুষ্টি, স্বাস্থ্য শিক্ষা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ যত্ন, প্ৰাক-বিদ্যালয় প্ৰশিক্ষণ আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ কাম কৰে।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> জোবাটত তেওঁ আৰম্ভ কৰা আন এটা প্ৰকল্প আছিল ছোৱালীৰ হোষ্টেল যিয়ে সংগীত, যোগাসন, কাৰ্পেট বোৱা, টেইলাৰিং, নিটিং, ৰন্ধা-বঢ়া আৰু স্বাস্থ্যসন্মত জীৱন-যাপনৰ প্ৰশিক্ষণো প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation" /> মোঘে কেইবাটাও চৰকাৰী পদক্ষেপৰ সৈতে জড়িত আছিল। কোথাৰী শিক্ষা আয়োগৰ অধীনত প্ৰাক প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ অন্যতম টাস্ক ফ'ৰ্চৰ সদস্য আছিল।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> ১৯৭৯ চনত শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ওপৰত গঠন কৰা এটা কৰ্মগোটৰ সদস্য হিচাপেও তেওঁ সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="TE India">{{cite web | url=http://www.teindia.nic.in/mhrd/50yrsedu/g/T/W/0T0W1304.htm | title=TE India | publisher=TE India | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518083026/http://www.teindia.nic.in/mhrd/50yrsedu/g/T/W/0T0W1304.htm | deadurl=yes }}</ref> ২০০৯ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌৰ খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ সন্মিলনৰ অভ্যৰ্থনা সমিতিৰ সদস্যও আছিল।<ref name="International Solar Food Processing Committee">{{cite web | url=http://www.solarfood.org/solarfood2009/1_ConferenceInformation/Committees.pdf | title=International Solar Food Processing Committee | publisher=International Solar Food Processing Committee | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archivedate=18 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518104204/http://www.solarfood.org/solarfood2009/1_ConferenceInformation/Committees.pdf | deadurl=yes }}</ref> খবৰ পোৱা গৈছে যে জনপ্ৰিয়ভাৱে শালিনী টাই<ref name="Wiki Books">{{cite web | url=https://en.wikibooks.org/wiki/Hindi/Family_relations | title=Wiki Books | publisher=Wiki Books | date=2015 | access-date=11 May 2015}}</ref> নামেৰে পৰিচিত মোঘে তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ প্ৰধান অংশটো পাৰিশ্ৰমিক অবিহনে কাম কৰিছিল আৰু তেওঁৰ উপাৰ্জন তেওঁৰ সামাজিক কাম-কাজৰ বাবে ব্যয় কৰা হৈছিল।<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation bio" /> তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল দাদা চাহেব মোঘে নামৰ এজন চৰকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সৈতে<ref name="Free Press Journal" /> আৰু ২০১১ চনৰ ৩০ জুনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়,<ref name="Hotfrog">{{cite web | url=http://www.hotfrog.in/Companies/Bal-Niketan-Sangh | title=Hotfrog | publisher=Hotfrog | date=2015 | access-date=11 May 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518090516/http://www.hotfrog.in/Companies/Bal-Niketan-Sangh | archivedate=18 May 2015 | deadurl=yes}}</ref> ৯৮ বছৰ বয়সত বৃদ্ধাৱস্থাৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="Free Press Journal" /> ইন্দোৰৰ এটা শ্মশান ৰামবাঘ মুক্তিদামত তেওঁক দাহ কৰা হয়।<ref name="DNA Syndication" /><ref name="Wikimapia Rambagh Mukthidam">{{cite web | url=http://wikimapia.org/2124541/hi/rambagh-muktidham | title=Wikimapia Rambagh Mukthidam | publisher=Wikimapia | date=2015 | access-date=11 May 2015}}</ref> ==পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান== [[ভাৰত চৰকাৰে]] ১৯৬৮ চনত শলিনী মোঘেক [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটাৰে সন্মানিত কৰে।<ref name="Padma Shri" /> তেওঁ ১৯৯২ চনত ''মহিলা আৰু শিশুৰ উন্নয়ন আৰু কল্যাণত অসাধাৰণ অৱদান আৰু/বা গান্ধীবাদী অৱদানমূলক কামৰ বাবে [[জমনালাল বাজাজ বঁটা]] লাভ কৰে শ্ৰমিক''<ref name="Jamnalal Bajaj Foundation" /> ২০০৯ চনত ''নাই দুনিয়া নাইকা জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা ২০১০''ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name="নাই দুনিয়া নাইকা জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা">{{cite web |... url=http://www.adgully.com/naidunia-nayika-বঁটা-অলক্ষিত-মহিলা-সন্মান-42512.html | title=নাই দুনিয়া নাইকা জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা | publisher=আডগুলি | তাৰিখ=২০১০ | access-date=11 May 2015}}</ref> ''বেটি বচাও অভিযান'' ([[Save girls|Save the Daughter]]'') ৰ অংশ হিচাপে ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা দিৱসত তেওঁক ''প্ৰদেশ কী গৌৰৱশালি বেতিয়ান'' (ৰাজ্যৰ গৌৰৱৰ কন্যা)ৰ ভিতৰত এগৰাকী হিচাপে ঘোষণা কৰে অভিযান।<ref name="মধ্য প্ৰদেশ প্ৰতিষ্ঠা দিৱস">{{cite web | url=http://www.ummid.com/news/২০১১/নৱেম্বৰ/০২.১১.২০১১/bjp_embarassed.htm | title=মধ্য প্ৰদেশ প্ৰতিষ্ঠা দিৱস | publisher=অনমিড | তাৰিখ=২০১১ | access-date=১১ মে' ২০১৫ }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] 53vg6cxlscishdf2zwqgjei4mhcchr9 0 114383 641329 614517 2026-10-02T18:32:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641329 wikitext text/x-wiki {{Notability}}{{Unreferenced}} {{infobox writer|name=প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী|image=Prakalpa Ranjan Bhagawati.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=১৯৭৬|birth_place=|death_date=|death_place=|occupation=কবি, অনুবাদক, সম্পাদক|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship=ভাৰতীয়|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|period=|genre=|subject=|movement=|notableworks='বলধাৰোহী', 'পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা'|spouse=|partner=|awards=}}'''প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Prakalpa Ranjan Bhagawati, জ. ১৯৭৬) এগৰাকী কবি, সমালোচক, অনুবাদক আৰু সম্পাদক। তেওঁ [[পয়েট্ৰী উইডাউট ফীয়েৰ|''প'য়েট্ৰী উইডাউট ফীয়াৰ'']] নামৰ তিনিমহীয়া দ্বিভাষিক অনলাইন কবিতা আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক।<ref>https://poetrywithoutfear.com/editorial-board-poetry-without-fear/</ref> ২০২৩ চনত প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কবিতা-সংকলন ''[[বলধাৰোহী]]''ৰ জৰিয়তে তেওঁ সমালোচকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। তেওঁৰ কবিতা ইংৰাজী, মালয়ালম, বাংলা আৰু নেপালী ভাষালৈ অনূদিত হৈছে। কে সচ্চিদানন্দন, [[আনন্দ বৰমুদৈ]], কৃষ্ণদুলাল বৰুৱা আদি প্ৰখ্যাত লেখকে তেওঁৰ কবিতা অনুবাদ কৰিছে আৰু '[[মডাৰ্ন প'য়েট্ৰী ইন ট্ৰেন্সলেশ্যন|মডাৰ্ন পয়েট্ৰী ইন ট্ৰেন্সলেশ্যন]]'; '[[মিউজ ইণ্ডিয়া]]'; [[ইণ্ডিয়ান লিটাৰেশ্যাৰ|ইণ্ডিয়ান লিটাৰেশ্যাৰ]], 'দেশাভিমানী উইকলী' আদি প্ৰখ্যাত আলোচনীত তেওঁৰ কবিতা প্ৰকাশ পাইছে। ২০২০ চনত [[কবিতা অধ্যয়ন গোট]]ৰ উদ্যোগত 'অসমীয়া কবিতাত কেতবোৰ প্ৰসংগ পুনৰ্বিবেচনা আৰু নতুনকৈ বিবেচনা' সন্দৰ্ভত প্ৰকাশ পোৱা ইস্তাহাৰ [[পৰ্বান্তৰৰ পদ্য|''পৰ্বান্তৰৰ পদ্য'']]ৰ তেওঁ অন্যতম গুৰিধৰোঁতা আছিল।<ref>https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%B0%E0%A7%B0_%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF</ref> ২০২০ চনৰপৰা তেওঁ পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা চৰ্চাৰ জৰিয়তে অসমত পৰিৱেশ সচেতনতা সৃষ্টিৰ প্ৰয়াস কৰি আহিছে। ২০২৩ চনত তেওঁৰ সম্পাদনাত অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ সংকলন [[পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা|''পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা'']] প্ৰকাশ পায়। == জন্ম আৰু শিক্ষা == ১৯৭৬ চনত নগাঁও জিলাৰ চলচলিত জন্ম। শৈশৱ, কৈশোৰ আৰু প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা নগাঁৱত। ২০০২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা অসমীয়া সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন। == কৰ্মজীৱন == 'নতুন পদাতিক', 'অভিমত', 'কথা গুৱাহাটী' আদি কেইবাখনো কাকত-আলোচনীৰ সম্পাদনা বিভাগত ভালেমান বছৰ কাম কৰাৰ পিছত ২০১২ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ত প্ৰকাশন বিষয়া হিচাপে যোগদান।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210725022527/https://nenow.in/north-east-news/assam/treasure-trove-dibrugarh-university-comes-publication-diverse-subjects.html |archivedate=2021-07-25 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.nenow.in/north-east-news/assam/treasure-trove-dibrugarh-university-comes-publication-diverse-subjects.html |access-date=2025-02-18 |deadurl=yes}}</ref> == প্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰাজি == '''প্ৰবন্ধ-সংকলন:''' <nowiki>*</nowiki> 'গুৱাহাটী আৰু অন্যান্য প্ৰসংগ' (২০১৯), প্ৰকাশক: ক্ৰান্তিকাল প্ৰকাশন। <nowiki>*</nowiki> 'অসমীয়া লিটল মেগাজিন আৰু অন্যান্য প্ৰসংগ' (২০২০), প্ৰকাশক: ক্ৰান্তিকাল প্ৰকাশন। '''কবিতা:''' <nowiki>*</nowiki> '[[বলধাৰোহী]]' (২০২১), প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। <nowiki>ISBN 978-93-90043-09-5</nowiki> <nowiki>*</nowiki> 'The Owl Sight' (২০২৪), অনুবাদ: আনন্দ বৰমুদৈ, প্ৰকাশক: পয়েট্ৰী উইডাউট ফীয়াৰ। ISBN: 978-81-975772-5-3 '''অনুবাদ:''' <nowiki>*</nowiki> 'কথা পতা চৰাই' (২০১৯), প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। ISBN: 978-81-86385-88-3 <nowiki>*</nowiki> '[[শিক্ষা (গ্ৰন্থ)|শিক্ষা]]' (২০২২), মূল: মনীষ সিসোদিয়া। প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। <nowiki>ISBN 978-93-92305-40-5</nowiki> <nowiki>*</nowiki> 'বতাহৰ ঘৰ ক'ত' (২০২৩), মূল: শান্তিনী গোৱিন্দন। প্ৰকাশক: নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্ট। ISBN: 978-93--5743-556-7 <nowiki>*</nowiki> 'কিমান যে হাঁহি' (২০২৪), মূল: মনোজ দাস। প্ৰকাশক: নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্ট। ISBN: 978-93-5743-254-2 <nowiki>*</nowiki> 'জীৱন্ত যাদুঘৰ' (২০২৪), মূল: বিনায়ক। প্ৰকাশক: নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্ট। ISBN: 978-93-5743-999-2 '''সম্পাদিত:''' <nowiki>*</nowiki> 'ক'ভিড সময়ৰ কবিতা' (২০২০), কল্যাণ ভূঞাৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে। প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। <nowiki>*</nowiki> 'ক'ভিড সময়ৰ গল্প' (২০২১), কল্যাণ ভূঞাৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে। প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। <nowiki>ISBN 978-93-92305-14-6</nowiki> <nowiki>*</nowiki> '[[ৰহস্য গল্প]]' (২০২১), প্ৰকাশক:  অসম সাহিত্য সভা। <nowiki>*</nowiki> '[[পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা]]' (২০২৩) প্ৰকাশক: অসম পাবলিচিং কোম্পানী। <nowiki>ISBN 978-93-92305-85-6</nowiki> <nowiki>*</nowiki> '[[সমালোচনা কলা আৰু সাধনা]]' (২০২৪), কল্যাণ ভূঞাৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে। প্ৰকাশক: পয়েট্ৰী উইডাউট ফীয়াৰ। <nowiki>ISBN 978-81-975772-1-5</nowiki> == তথ্য সংগ্ৰহ == <references responsive="1"></references> [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] 95mmqiirhgxbak57rb0c4uan0jwosq5 0 116191 641196 485681 2026-10-02T14:12:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641196 wikitext text/x-wiki '''দেবি স্মিথ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Debi Smith) এগৰাকী আমেৰিকান লোক-গায়িকা তথা গীতিকাৰ। ১৯৯৪ চনৰ পৰা তেওঁ '''ফ’ৰ বিচিন' বেবছ''' (Four Bitchin' Babes) নামৰ কেৱল মহিলা গায়িকা-গীতিকাৰেৰে গঠিত মূলতঃ লোক-সংগীত ধাৰাৰ হাস্যৰসময়ী, ব্যংগ বা লঘু হৃদয়ৰ গীত পৰিবেশন কৰা এটা ভ্ৰমণকাৰী দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰি আহিছে।<ref name="Harris">Harris, Craig "[http://www.allmusic.com/artist/debi-smith-mn0000192733/biography Debi Smith Biography]", Allmusic. Retrieved November 16, 2013</ref> ==কৰ্মজীৱন== স্মিথে অহাইঅ'ৰ দ্য কলেজ অৱ ৱুষ্টাৰৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত (তেওঁ কিছু সময়ৰ বাবে দ্য কলেজ অৱ উইলিয়াম এণ্ড মেৰীত কিছু পাঠ্যক্ৰম পঢ়িছিল) আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ পথত গীত পৰিবেশন কৰাৰ পিছত একক কণ্ঠশিল্পী হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে।<ref name="return_atimes">{{Cite web |title=The Four Bitchin' Babes return to The Birchmere – Alexandria Times |author=Denise Dunbar |work=Alexandria Times |date=June 2, 2022 |access-date=June 6, 2022 |url= https://alextimes.com/2022/06/the-four-bitchin-babes-return-to-the-birchmere/ }}</ref> তেওঁ নেচনেল এনডাউমেণ্ট ফৰ দ্য আৰ্টছৰ সৈতে কাম কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত কেৱল মহিলাৰে গঠিত চেলটিক সংগীতৰ দল দ্য হেগছৰ সৈতে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু সেই সময়ছোৱাতে ব'ধ্ৰান (Bodhrán) বজাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="debi_fctimes">{{Cite web |title=Debi Smith presents songs from "Then and Now" at The Birchmere |last=Times |first=Keith Loria |work=Fairfax County Times |date=October 15, 2021 |access-date=June 6, 2022 |url=https://www.fairfaxtimes.com/arts_entertainment/debi-smith-presents-songs-from-then-and-now-at-the-birchmere/article_17518496-2d1b-11ec-b934-7bc4d4ed5fb5.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019130730/https://www.fairfaxtimes.com/arts_entertainment/debi-smith-presents-songs-from-then-and-now-at-the-birchmere/article_17518496-2d1b-11ec-b934-7bc4d4ed5fb5.html |archivedate=October 19, 2021 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮০ চনত তেওঁ ভগ্নী মেগান স্মিথৰ সৈতে দ্য স্মিথ চিষ্টাৰছ হিচাপে অনুষ্ঠান পৰিবেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Harris" /> তেওঁলোকে একেলগে ফ্লাইং ফিচ ৰেকৰ্ডছত পাঁচটা এলবাম মুকলি কৰে, য’ত ডক আৰু মাৰ্ল ৱাটছন, ছেম বুছ, মাৰ্ক অ’কন’ৰৰ দৰে সংগীতজ্ঞৰ সংগীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। স্মিথৰ প্ৰথম একক এলবাম ইন মাই ড্ৰিমছৰ সহ-প্ৰযোজক আছিল জন জেনিংছ<ref name="Harris" /> আৰু তাৰ পিছত তেওঁ আৰু ছটা একক এলবাম মুকলি কৰিছে। গ্ৰেমী বঁটাৰ বাবে মনোনীত হোৱা স্মিথে কেইবাবাৰো ৱামি বঁটা (ৱাশ্বিংটন এৰিয়া মিউজিক এৱাৰ্ড) লাভ কৰিছে। ==ব্যক্তিগত জীৱন== দেবি তেওঁৰ স্বামী মাইকেল জাৱৰেকৰ সৈতে ৱাশ্বিংটন ডি চিৰ কাষৰ ফলছ ক্ৰাঞ্চত বাস কৰে।<ref name="return_atimes" /><ref name="debi_fctimes" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী]] inp37e1930o9xiswtrg6s98917b1jzg 0 117363 641536 546749 2026-10-03T10:34:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641536 wikitext text/x-wiki '''সত্য ৰাণী চাধা''' ( {{ lang-en|: Satya Rani Chadha }} ; ১৯৩৩ ca. – ১ জুলাই ২০১৪) এগৰাকী মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী আছিল। সতীৰ্থ কৰ্মী শ্বাহজাহান আপাৰ সৈতে মিলি ১৯৮০ চনত ভাৰতত যৌতুক বিৰোধী আন্দোলন আৰম্ভ কৰাৰ বাবে পৰিচিত। দুয়োগৰাকী মহিলাই কন্যাক যৌতুক বিবাদৰ ফলত পতি পক্ষই হত্যা কৰা ভুক্ত ভুগি মাতৃ আছিল। দুয়োগৰাকীয়ে দশক দশক ধৰি ভাৰতত ন্যায় আৰু যৌতুক প্ৰথা সলনি কৰাৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.anokhimedia.com/remembering-satya-rani-chadha-the-face-of-indias-anti-dowry-movement/|title=Remembering Satya Rani Chadha: The Face Of India's Anti-Dowry Movement - ANOKHI MEDIA|date=2014-07-14|work=ANOKHI MEDIA|access-date=2018-05-25|language=en-US|archivedate=2018-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180828023657/https://www.anokhimedia.com/remembering-satya-rani-chadha-the-face-of-indias-anti-dowry-movement/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/Specials/ltOkZTJF9pkky8dWh8NarO/Satya-Rani-Chadha-The-face-of-Indias-antidowry-movement.html|title=Satya Rani Chadha: The face of India's anti-dowry movement|date=2 July 2014|work=Namita Bhandare|publisher=Livemint|accessdate=24 May 2018}}</ref> তেওঁলোকে একেলগে শক্তি শালিনী নামৰ দিল্লীস্থিত আশ্ৰয় আৰু মহিলা অধিকাৰ সংগঠন প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু যৌতুক সম্পৰ্কীয় আৰু লিংগভিত্তিক হিংসাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়ে।[3]তেওলোকে চাধা নীৰজা ভানোট বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://sheroes.com/articles/celebrating-women-who-fought-the-much-needed-fight-against-dowry/NDI0Nw==|title=Celebrating Women Who Fought The Much Needed Fight Against Dowry|website=sheroes.com|access-date=2018-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230309133003/https://sheroes.com/articles/celebrating-women-who-fought-the-much-needed-fight-against-dowry/NDI0Nw==|archivedate=2023-03-09|deadurl=yes}}</ref> Chadha is a recipient of the [[Neerja Bhanot Award]].<ref>{{cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/battle-won-for-daughter-in-34yr-dowry-fight/1089618/|title=Battle won for daughter in 34-yr dowry fight|date=18 May 2018|work=Abantika Ghosh|publisher=Indian Express|accessdate=24 May 2018}}</ref><ref name="FaizalRajagopalan2005">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4oDbma2Y0MC&pg=PA37|title=Women, Security, South Asia: A Clearing in the Thicket|author1=Farah Faizal|author2=Swarna Rajagopalan|date=3 October 2005|publisher=SAGE Publications|isbn=978-0-7619-3387-8|pages=37–|accessdate=24 May 2018}}</ref><ref name="Datta2012">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hwanDAAAQBAJ&pg=PT32|title=Nine Degrees of Justice: New Perspectives on Violence against Women in India|author=Bishakha Datta|date=31 December 2012|publisher=Zubaan|isbn=978-93-81017-34-0|pages=32–|accessdate=24 May 2018}}</ref><ref name="Bhandare2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TSmZY__8QX8C&pg=PA25|title=Struggle for Gender Justice: Justice Sunanda Bhandare Memorial Lectures|author=Murlidhar C. Bhandare|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=978-0-670-08426-5|pages=25–|accessdate=24 May 2018}}</ref><ref name="Kar2018">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ahJbDwAAQBAJ&pg=PT243|title=Empowerment of Women for Promoting Health and Quality of Life|author=Snehendu B. Kar|date=18 May 2018|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-938468-6|pages=243–|accessdate=24 May 2018}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{ Ref list}} 9psnqjk5x1jcpp1v74ahcfbuzhex3tu 0 118936 641385 550035 2026-10-02T22:36:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641385 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বীনা ভেংকটাৰমণ | image = Bina Venkataraman at New America.jpg | education = {{Ubl | [[ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়]], বি.এ | [[হাৰ্ভাৰ্ড কেনেডি স্কুল]], এমপিপি }} | employer = {{Ubl |''[[দ্য ৱাশ্বিংটন পোষ্ট]]'' (২০২৩–বৰ্তমান) |''[[দ্য বষ্টন গ্ল'ব]]'' (২০১৯–২০২২) | [[ব্ৰড ইনষ্টিটিউট]] (২০১০–২০১৯) }} | known_for = সাংবাদিকতা আৰু বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি নীতি | notable_works = ''দ্য অপ্টিমিষ্ট টেলিস্কোপ: থিংকিং এহেড ইন এ ৰেকলেছ এজ'' (২০১৯) | awards = [[ফুলব্ৰাইট ফেল'শ্বিপ]] | website = {{URL|http://writerbina.com/}} }} '''বীনা ভেংকটাৰমণ''' ( {{lang-en|: Bina Venkataraman}} ; জন্ম: ১১ অক্টোবৰ, ১৯৭৯) এগৰাকী আমেৰিকান বিজ্ঞান নীতি বিশেষজ্ঞ, লেখিকা আৰু সাংবাদিক। বৰ্তমান তেওঁ [[দ্য ৱাশ্বিংটন পোষ্ট]]ৰ স্তম্ভলেখক। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ [[দ্য বষ্টন গ্ল’ব]]ৰ সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা সম্পাদক হিচাপে আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক ওবামা]]ৰ প্ৰশাসনৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন উদ্ভাৱনৰ জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উপদেষ্টা পৰিষদ]]ৰ পৰামৰ্শও দিয়াৰ লগতে এম আই টি আৰু [[হাৰ্ভাৰ্ড কেনেডি স্কুল]]ত অধ্যাপনা কৰি আহিছে। ==প্ৰাৰম্ভিক ও কৰ্ম জীৱন== ভেঙ্কটৰমণ ১৯৭৯ চনত ভাৰতীয় প্ৰবাসী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু [[ওহায়োৰ উষ্টাৰ]] চহৰত ডাঙৰদীঘল হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=McCarthy|first=Gail|date=2020-02-26|title=Delving into the 'Optimist's Telescope'; Manship residency author ponders shortsighted society|url=https://www.salemnews.com/news/lifestyles/delving-into-the-optimists-telescope-manship-residency-author-ponders-shortsighted-society/article_7f0bb7d9-7a3f-508d-be14-091fea199cad.html|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-12-20|website=Salem News|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101094739/https://www.salemnews.com/news/lifestyles/delving-into-the-optimists-telescope-manship-residency-author-ponders-shortsighted-society/article_7f0bb7d9-7a3f-508d-be14-091fea199cad.html|archivedate=2023-11-01|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ উষ্টাৰ হাই স্কুলৰ শ্ৰেণীৰ Valedictorian আছিল, অৰ্থাৎ তেওঁ তেওঁলোকৰ শ্ৰেণীত আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ শিক্ষাৰ্থী আছিল।<ref>{{Cite web|last=Wiesenberg|first=Julia|date=2019-10-27|title=Buckeye Book Fair: Venkataraman releases optimistic new book|url=https://www.the-daily-record.com/lifestyle/20191027/buckeye-book-fair-venkataraman-releases-optimistic-new-book|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105151145/https://www.the-daily-record.com/lifestyle/20191027/buckeye-book-fair-venkataraman-releases-optimistic-new-book|archive-date=2019-11-05|access-date=2020-12-20|website=The Daily Record|language=en|archivedate=2019-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191105151145/https://www.the-daily-record.com/lifestyle/20191027/buckeye-book-fair-venkataraman-releases-optimistic-new-book|deadurl=yes}}</ref> ভেংকটাৰমণে ২০০২ চনত ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক সম্পৰ্ক আৰু পৰিৱেশ অধ্যয়ন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ফুলব্ৰাইট প্ৰগ্ৰেম ফেল'শ্বিপ লাভ কৰে আৰু ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৫ চনলৈকে বৰ্ষাৰণ্য মিত্ৰজোঁটত যোগাযোগ আৰু গৱেষণা সমন্বয়ক হিচাপে কাম কৰে, য'ত তেওঁ বৰ্ষাৰণ্য সংৰক্ষণক সমৰ্থন কৰা সম্প্ৰদায় আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ প্ৰকল্পৰ বিষয়ে লিখিছিল, য'ত বহনক্ষম কফি পাম আৰু বিশ্বব্যাপী পৰিৱেশ পৰ্যটনকে ধৰি আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.csrwire.com/press_releases/13756--Drink-Environmentally-Responsibly-Urges-The-Rainforest-Alliance-And-Millstone-Coffee|title='Drink (Environmentally) Responsibly' Urges The Rainforest Alliance And Millstone Coffee – Press Releases on CSRwire.com|website=www.csrwire.com|access-date=2020-04-16|archivedate=2020-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200808091728/https://www.csrwire.com/press_releases/13756--Drink-Environmentally-Responsibly-Urges-The-Rainforest-Alliance-And-Millstone-Coffee|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2004/TRAVEL/ADVISOR/07/16/ecotourism/index.html|title=See the world, protect the earth|last=Hunter|first=Marnie|date=2004-07-16|website=www.cnn.com|access-date=2020-04-16}}</ref> তাৰ পিছত ভেংকটাৰমন প্ৰিন্সটন ইন এছিয়া ফেলো হয়, ভিয়েটনামৰ হানয়ত এইচ আই ভি/এইডছ চিকিৎসালয়ৰ জনস্বাস্থ্য অনুদান লেখক হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://piaweb.princeton.edu/alumni-of-the-fortnight/bina-venkataraman|title=Bina Venkataraman {{!}} Princeton In Asia|website=piaweb.princeton.edu|access-date=2020-04-16|archivedate=2021-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211020045646/https://piaweb.princeton.edu/alumni-of-the-fortnight/bina-venkataraman|deadurl=yes}}</ref> ২০০৬ চনত ভেংকটাৰমণে হাৰ্ভাৰ্ড কেনেডি স্কুলত পাব্লিক পলিচি অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে আৰু ২০০৮ চনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==ৰাজহুৱা নীতি== ২০১০ চনৰ পৰা ২০১৯ চনলৈকে ভেংকটাৰমনে হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ব্ৰড ইনষ্টিটিউটত গ্ল’বেল পলিচি ইনিচিয়েটিভছৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন’লজিত অধ্যাপনা কৰিছিল। সেই সময়ছোৱাত তেওঁ এৰিক লেণ্ডাৰৰ জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উপদেষ্টা পৰিষদৰ (পিচিএএছটি) সহ-অধ্যক্ষ আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.carnegie.org/news/articles/100kin10-partners-applaud-white-house-announcement-to-launch-stem-master-teacher-corps/|title=100Kin10 Partners Applaud White House Announcement to Launch STEM Master Teacher Corps|date=2012-07-18|website=Carnegie Corporation of New York|language=en|access-date=2020-04-16}}</ref> সেই ক্ষমতাত তেওঁ পিচিএএছটিৰ বাবে কেইবাটাও প্ৰতিবেদনৰ সহ-লেখিকা আছিল, য'ত ২০১০ চনত বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, অভিযান্ত্ৰিক আৰু গণিতৰ কে-১২ শিক্ষাৰ প্ৰতিবেদন (STEM), ২০১১ চনত উন্নত উৎপাদনত আমেৰিকাৰ নেতৃত্ব নিশ্চিত কৰাৰ প্ৰতিবেদন আৰু ২০১২ চনত ঔষধ আৱিষ্কাৰ, বিকাশ আৰু মূল্যায়নৰ প্ৰতিবেদন আছিল।<ref>{{Cite book|last=President's Council of Advisors on Science and Technology|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/microsites/ostp/pcast-stem-ed-final.pdf|title=Report to the President: Prepare and Inspire K-12 Education in Science, Technology, Engineering, and Math (STEM) for America's Future|publisher=Executive Office of the President of the United States|date=September 2010}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.broadinstitute.org/files/sections/about/PCAST/2012%20pcast-fda.pdf|title=Report to the President on Propelling Innovation in Drug Discovery, Development, and Evaluation|date=September 2012|access-date=2020-04-16}}</ref> ২০১৩ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈকে ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক ওবামা]]ৰ অধীনত [[হোৱাইট হাউছ]]ত কাম কৰিবলৈ চেবাটিকেল লৈছিল। তাত তেওঁ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন উদ্ভাৱনৰ জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰিছিল, গৰমৰ ঢৌ, খৰাং, উপকূলীয় ধুমুহাকে ধৰি জলবায়ু দুৰ্যোগৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ সম্প্ৰদায়, কোম্পানী আৰু চৰকাৰৰ মাজত অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ এনভাইৰনমেণ্ট এণ্ড ছ'চাইটিৰ পৰামৰ্শদাতা ব'ৰ্ডৰ লগতে ব্ৰাউনৰ সভাপতিৰ নেতৃত্ব পৰিষদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, ক্ৰীষ্টিনা হাল পেক্সনক পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.brown.edu/academics/institute-environment-society/advisory-council|title=Advisory Council {{!}} Institute at Brown for Environment and Society|website=www.brown.edu|access-date=2020-04-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.brown.edu/about/administration/president/advisory-groups/presidents-leadership-council|title=President's Leadership Council {{!}} Office of the President {{!}} Brown University|website=www.brown.edu|access-date=2020-04-16}}</ref> তেখেতে নিউ আমেৰিকা ফাউণ্ডেশ্যনৰ ফিউচাৰ টেনছ আৰু কাৰ্নেগী ফেলোও আছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.newamerica.org/our-people/bina-venkataraman/|title=Bina Venkataraman|website=New America|language=en|access-date=2020-04-16}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ডৰ শ্ব’ৰেনষ্টেইন চেণ্টাৰ অন দ্য মিডিয়া, পলিটিক্স, এণ্ড পাব্লিক পলিচিৰ এডভাইজাৰী ব’ৰ্ডত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে; এম আই টি কৰ্প’ৰেশ্যনৰ মানৱীয় বিজ্ঞানৰ অতিথি সমিতিৰ ওপৰত; আৰু গেট্টি মিউজিয়ামৰ পি এছ টি এ আৰ টি পৰামৰ্শদাতা পৰিষদত। ==লেখা আৰু সাংবাদিকতা== ভেংকটাৰমন এগৰাকী সম্পাদক, লেখিকা, লেখক যিয়ে জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, প্ৰযুক্তি, ৰাজনীতি, জনস্বাস্থ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। তেওঁৰ এই ৰচনাসমূহ অন্যান্য প্ৰকাশনৰ লগতে দ্য ৱাশ্বিংটন পোষ্ট, দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ, টাইম আদিত প্ৰকাশ পাইছে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০১০ চনলৈকে তেওঁ দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ আৰু দ্য বষ্টন গ্ল’বৰ বিজ্ঞান ডেস্কত কাম কৰিছিল। ভেংকটাৰমণ ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত দ্য বষ্টন গ্ল'বৰ সম্পাদকীয় পৃষ্ঠাৰ সম্পাদক হয়।এই ভূমিকাত ভেংকটাৰমনে "আমাৰ চহৰৰ বৈচিত্ৰময় কণ্ঠক বৃদ্ধি কৰা আৰু<ref>{{cite press release |url=https://www.bostonglobemedia.com/bina-venkataraman-named-opinion-page-editor-the-boston-globe/ |title=Bina Venkataraman named Opinion Page Editor, The Boston Globe |website=[[Boston Globe Media]] |date=September 3, 2019 |accessdate=January 31, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2019/09/04/globe-names-new-editorial-page-editor/ChZxKGKdGiJUUiGX9cbqvL/story.html|title=Globe names new editorial page editor - The Boston Globe|last=McDonald|first=Danny|date=2019-09-04|website=BostonGlobe.com|language=en-US|access-date=2020-04-16}}</ref> বষ্টনৰ যুগান্তকাৰী ধাৰণা আৰু জ্ঞানক ভালদৰে প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লক্ষ্য লৈছিল -- একে সময়তে আমাৰ নেতা আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহক জনসেৱাৰ বাবে উচ্চ আশা পূৰণৰ বাবে জবাবদিহি কৰা।" ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ আমেৰিকাত ক'ৰ'না ভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯ (ক'ভিড-১৯) মহামাৰীৰ প্ৰতি [[ড'নাল্ড ট্ৰাম্প]]ৰ সঁহাৰিৰ ওপৰত সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সমালোচনাৰ তদাৰক কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/2020/03/30/opinion/president-unfit-pandemic/|title=A president unfit for a pandemic|last=The Editorial Board|date=2020-03-30|website=Boston Globe|language=en-US|access-date=2020-04-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wgbh.org/news/politics/2020/03/13/how-obamas-handling-of-ebola-compares-with-trumps-handling-of-coronavirus|title=How Obama's Handling Of Ebola Compares With Trump's Handling Of Coronavirus|last=Singh|first=Arjun|date=2020-03-13|website=News|language=en|access-date=2020-04-16|archivedate=2020-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200424064712/https://www.wgbh.org/news/politics/2020/03/13/how-obamas-handling-of-ebola-compares-with-trumps-handling-of-coronavirus|deadurl=yes}}</ref> ভেংকটাৰমনে গ্ল'বৰ সম্পাদকীয় পৃষ্ঠা সম্পাদক হিচাপে পদত্যাগ কৰে, একে সময়তে কাকতখনৰ সৈতে সম্পাদক-এট-লাৰ্জ হিচাপে থাকে আৰু ২০২১ চনৰ শেষৰ ফালে দ্য ইমেনচিপেটৰ ​​আৰম্ভ কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.bostonglobe.com/2021/12/20/business/bina-venkataraman-step-down-boston-globe-editorial-page-editor/ |title=Bina Venkataraman to step down as Boston Globe editorial page editor |first=Larry |last=Edelman |website=[[The Boston Globe]] |url-access=limited |date=December 20, 2021 |accessdate=January 31, 2025}}</ref> ২০১৯ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ দ্য অপ্টিমিষ্টছ টেলিস্কোপ: ''থিংকিং এহেড ইন এ ৰেকলেছ এজ'' প্ৰকাশ কৰে, য'ত মানৱ সমাজে কেনেকৈ উদীয়মান ভাবুকিৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ অদূৰদৰ্শীতাক অতিক্ৰম কৰিব পাৰে—জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ পৰা এন্টিবায়টিক প্ৰতিৰোধী ছুপাৰবাগলৈকে—ভৱিষ্যতৰ বাবে উন্নত পৰিকল্পনা কৰিবলৈ অন্বেষণ কৰে।<ref name=":0">{{Cite news|last=Frank|first=Robert H.|url=https://www.nytimes.com/2019/08/27/books/review/bina-venkataraman-optimists-telescope.html|title=Humans Are Impetuous and Shortsighted. Can We Change?|date=2019-08-27|work=The New York Times|access-date=2020-04-15|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wbur.org/onpoint/2019/09/24/the-optimists-telescope-bina-venkataraman|title=Looking At Earth's Future Through 'The Optimist's Telescope'|last=Chakrabarti|first=Meghna|author-link=Meghna Chakrabarti|date=2019-09-24|website=www.wbur.org|language=en|access-date=2020-04-16}}</ref> গ্ৰন্থখনে জীৱবিজ্ঞান, মনোবিজ্ঞান আৰু অৰ্থনীতিৰ গৱেষণাৰ পৰা এই যুক্তি দাঙি ধৰিছে যে মানুহে কিছুমান বিশেষ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰি ভৱিষ্যতৰ বাবে ভালদৰে পৰিকল্পনা কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|last=Hutson|first=Matthew|url=https://www.washingtonpost.com/outlook/too-much-data-too-little-imagination-why-its-hard-to-achieve-long-term-goals/2019/10/18/adef9a9e-e148-11e9-8dc8-498eabc129a0_story.html|title=Too much data, too little imagination: Why it's hard to achieve long-term goals|date=2019-10-18|newspaper=The Washington Post|access-date=2020-04-16}}</ref> ইয়াক ''দ্য ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''ৰ দ্বাৰা শীৰ্ষ গ্ৰন্থ<ref>{{Cite web |title=FT business books of the month: August edition |url=https://www.ft.com/content/3fb8d346-ae36-11e9-8030-530adfa879c2 |access-date=2024-03-01 |website=www.ft.com}}</ref> আৰু নেচনেল পাব্লিক ৰেডিঅ'ৰ দ্বাৰা বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ কিতাপ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Books We Love |url=https://apps.npr.org/best-books/ |access-date=2024-03-01 |website=NPR |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ Reflist}} dzcrew9uso8uf5t0wxtb0ddgwrjwwx6 0 119041 641537 525513 2026-10-03T10:44:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641537 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | embed = | honorific_prefix = | name = সন্ধ্যা মেনন | honorific_suffix = | image = Sandhya Menon.jpg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = Menon in 2017 | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = India | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = Author | language = | residence = | nationality = | citizenship = | education = | alma_mater = | home_town = | period = | genre = [[Young adult fiction|Young Adult]]<!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = {{URL|http://www.sandhyamenon.com}} | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc.; or omit --> }} '''সন্ধ্যা মেনন''' {{lang-en|: Sandhya Menon}},আমেৰিকাৰ ক’লৰাড’ত বাস কৰা এগৰাকী [[মালয়ালী ভাৰতীয় আমেৰিকান]] লেখিকা। [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ৰ বেষ্টচেলাৰ ''হোৱেন ডিম্পল মেট ৰিছি'' আৰু ''ফ্ৰম টুইংকল, উইথ লাভ''ৰ লেখিকা।<ref>{{Cite web|url=http://www.simonandschuster.com/authors/Sandhya-Menon/2086619766|title=Sandhya Menon|website=Simon & Schuster|language=en|access-date=2018-05-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://bookpage.com/interviews/21410-sandhya-menon|title=Sandhya Menon - Interview|work=BookPage.com|access-date=2018-05-26|language=en}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন== ভাৰতত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা মেনন বলিউড চলচ্চিত্ৰৰ এক নিবিড় অনুৰাগী। পোন্ধৰ বছৰ বয়সত ভাৰতৰ পৰা আমেৰিকালৈ গুচি যায়।<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.germmagazine.com/the-story-behind-when-dimple-met-rishi-by-sandhya-menon/|title=The Story Behind 'When Dimple Met Rishi' by Sandhya Menon|last=author|first=Germ Magazine guest|date=2017-04-07|work=Germ Magazine|access-date=2018-05-26|language=en-US}}</ref> দুটা ভিন্ন সংস্কৃতিত ডাঙৰ-দীঘল হোৱাত তেওঁৰ বহুত কষ্ট হৈছিল আৰু তেওঁ কয় যে তেওঁ সদায় লেখিকা হ'ব বিচাৰিছিল, কিন্তু পৰিয়ালে তেওঁক চিকিৎসা বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিবলৈ হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=":0"/> ==কেৰিয়াৰ== মেননে কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ বাবে যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্ক কল্পকাহিনী আৰু ৰোমাণ্টিক-কমেডি [[ৰম-কম]] লিখে, য’ত সাধাৰণতে ভাৰতীয়-মাৰ্কিন চৰিত্ৰ থাকে। ২০১৭ চনত প্ৰকাশ পাইছিল তেওঁৰ প্ৰথমখন কিতাপ ''When Dimple Met Rishi''. এইখন হৈছে দুজন ভাৰতীয়-আমেৰিকান কিশোৰ-কিশোৰী ডিম্পল আৰু ঋষিৰ বিষয়ে লিখা এখন [[যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্ক ৰম-কম]], যাৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁলোকৰ মাজত বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। [[হেচেটে]] প্ৰকাশ কৰা এই গ্ৰন্থখন [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]ৰ বেষ্টচেলাৰ আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/reviews/micro-review-when-dimple-met-rishi-is-a-refreshing-ya-romance/articleshow/60016304.cms|title=Micro review: When Dimple Met Rishi is a refreshing YA romance - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-05-26}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://www.simonandschuster.com/books/When-Dimple-Met-Rishi/Sandhya-Menon/9781481478687|title=When Dimple Met Rishi|date=2017-05-30|isbn=9781481478687|language=en|last1=Menon|first1=Sandhya|publisher=Simon and Schuster }}</ref> ২০২০ চনত এই কিতাপখন [[নেটফ্লিক্স]]ৰ ধাৰাবাহিক [[''মিছমেচড'']]লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|date=2020-07-16|title=Netflix India announces eight new titles for 2020, including Anurag Basu's Ludo, Mira Nair's A Suitable Boy |url=https://www.firstpost.com/entertainment/netflix-india-announces-eight-new-titles-for-2020-including-anurag-basus-ludo-mira-nairs-a-suitable-boy-8599001.html|access-date=2020-11-19|website=Firstpost}}</ref> মেননৰ পৰৱৰ্তী কিতাপ ''ফ্ৰম টুইংকল, উইথ লাভ'', য'ত এগৰাকী কিশোৰী ভাৰতীয়-আমেৰিকান উচ্চাকাংক্ষী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ বিষয়ে লিখা হৈছে যিয়ে তেওঁৰ ক্ৰাছৰ ভাতৃৰ সৈতে এখন তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণত সহযোগিতা কৰে, ২০১৮ চনৰ মে' মাহত [[চাইমন পালছে]] প্ৰকাশ কৰে।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.sandhyamenon.com/books/|title=Books {{!}} Sandhya Menon|website=www.sandhyamenon.com|language=en-US|access-date=2018-05-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.publishersweekly.com/978-1-4814-9540-0|title=Children's Book Review: From Twinkle, with Love by Sandhya Menon. Simon Pulse, $18.99 (336p) ISBN 978-1-4814-9540-0|website=PublishersWeekly.com|language=en|access-date=2019-03-17}}</ref> তেওঁৰ আত্মপ্ৰকাশৰ সংগী ''থেৰ'ছ ছামথিং এবাউট ছুইটি'' (There's Something About Sweetie) নামৰ দুজন ভাৰতীয়-আমেৰিকান কিশোৰ-কিশেৰিকলৈ আৰু তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে মিল থকা এৰেঞ্জ মেৰেজৰ বিষয়ে ২০১৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.bustle.com/p/theres-something-about-sweetie-by-sandhya-menon-is-a-love-story-that-fans-of-when-dimple-met-rishi-will-adore-12587637|title=A 'When Dimple Met Rishi' Character Gets The Spotlight In Sandhya Menon's New Book|last=Trombetta|first=Sadie|website=Bustle|date=17 October 2018 |language=en|access-date=2019-03-17}}</ref> এই কাহিনী ৰয়েল শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এটা বোৰ্ডিং স্কুলক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত আৰু ''বিউটি এণ্ড দ্য বিষ্ট''ৰ পুনৰাবৃত্তিক কেন্দ্ৰ কৰি লিখা তেওঁৰ প্ৰথম ধাৰাবাহিক ''অফ কাৰ্ছছ এণ্ড কিছছ''ৰ প্ৰথমখন কিতাপ ২০২০ চনত চাইমন পালছে প্ৰকাশ কৰে।<ref name=":1" /> তেওঁৰ ৰম-কমৰ প্ৰথম ছবি ''মেক-আপ ব্ৰেক আপ'', এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান উদ্যোগী আৰু তেওঁৰ মেচমেকিং ব্যৱসায়ৰ বিষয়ে, ২০২১ চনত ছেইণ্ট মাৰ্টিন প্ৰেছে প্ৰকাশ কৰে।<ref name=":1" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== মেনন এতিয়া ক'লৰাডোস্থিত [[ক'লৰাডো স্প্ৰিংছ]]ত তেওঁৰ স্বামী আৰু দুটা সন্তান, এজন পুত্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যাৰ সৈতে থাকে।<ref>{{Cite web|url=https://www.sabaatahir.com/introducing-debut-author-sandhya-menon/|title=Introducing Debut Author Sandhya Menon|website=www.sabaatahir.com|language=en-US|access-date=2018-05-26}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==গ্ৰন্থতালিকা== *ডিম্পলে যেতিয়া ঋষিক লগ পাইছিল (২০১৭) *টুইংকলৰ পৰা, প্ৰেমৰ সৈতে (২০১৮) *চুইটিৰ বিষয়ে কিছু কথা (২০১৯) *As Kismet Would Have It (২০১৯) *প্ৰথম যুঁজত প্ৰেম (২০২০) *পিংকিৰ বিষয়ে মই ঘৃণা কৰা ১০টা কথা (২০২০) *অভিশাপ আৰু চুমা (২০২০) *মেক আপ ব্ৰেক আপ (২০২১) *অফ প্ৰিন্সেছ এণ্ড প্ৰমিজছ (২০২১) *তিনিটা চুমা, এটা মাজনিশা (২০২২) *সপোন আৰু ভাগ্যৰ (২০২৩) ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} thcymfeo37hy65g1shjf1imhplh93fr 0 121444 641222 616562 2026-10-02T15:23:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641222 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = নাটালিয়া মেটলিনেটছ | image = Nataly Matolinets (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|df=y|1990|12|20}} | birth_place = লুভিভ, [[ইউক্ৰেইন]] | occupation = {{flatlist| * ঔপন্যাসিক * গল্পকাৰ }} | nationality = ইউক্ৰেনিয়ান | years_active = ২০০৫ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | genre = কল্প কাহিনী | known_for = | notable_works = | alma_mater = আইভান ফ্ৰেংক’ নেচনেল ইউনিভাৰচিটি, লুভিভ }} '''নাটালিয়া মেটলিনেটছ''' (ইউক্ৰেনিয়ান: Наталія Матолінець; জন্ম:২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৯০) এগৰাকী ইউক্ৰেনিয়ান ঔপন্যাসিক আৰু গল্প লেখক। তেওঁ ২০২৩ চনত ইএছএফএছ ক্ৰিচেলাছ বঁটা লাভ কৰিছিল। ==কৰ্মজীৱন== ১৯৯০ চনত ইউক্ৰেইনৰ লুভিভত নাটালিয়া মেটলিনেটছৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ আইভান ফ্ৰেংক’ নেচনেল ইউনিভাৰচিটিত সাংবাদিকতা বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ২০১৩ চনত ইয়াৰপৰাই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। নাটালিয়া বহু কেইখন উপন্যাসৰ লেখক, ইয়াৰ ভিতৰত তেওঁৰ আৰবান ফেণ্টাচিৰ ত্ৰিলজী ''ভাৰ্টা ইন দ্য গেম'' উল্লেখযোগ্য।কেইবাখনো ইউৰোপীয় নগৰক প্ৰেৰণা হিচাপে লৈ তেওঁ এই উপন্যাসখন ৰচনা কৰিছিল। পৌৰাণিক কল্পকাহিনীৰ ভেটিত তেওঁ ''Hessie'', ''Amaterasu Academy'', ''All My Keys and Gaia'' আদি কেইবাখনো উপন্যাস লেখিছে। ''চিৰামিক হাৰ্টচ্‌'' উপন্যাসখন বুৰঞ্জীমূলক। তেওঁ ইউৰ’কন ২০২৩, ইউৰোপিয়ান চাইঞ্চ ফিকচন চ’ছাইটি (ইএছএফএছ)ৰ ক্ৰিচেলাছ বঁটা আদি অনেক সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছে।<ref>{{cite news |title=The 2023 ESFS Award Winners |url=https://www.esfs.info/2020-2/ |access-date=5 November 2023|work=[[European Science Fiction Society|ESFS]]}}</ref> ''বাৰাবুকা'' (ইউ কে)ৰ পৰা তেওঁ ‘শ্ৰেষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ’ আৰু ‘শ্ৰেষ্ঠ চিৰিজ’ শিতানত সন্মান<ref>{{cite news |title=Barabooka Top: Winners 2018 |url=http://www.barabooka.com.ua/top-barabuki-peremozhci-2018-roku/ |access-date=5 November 2023|work=BaraBooka|language=uk}}</ref> লভাৰ লগতে তেওঁৰ কিতাপ ''বিবিচি চিলড্ৰেন বুক অৱ দ্য ইয়েৰ'' সন্মানৰ বাবে তালিকাভুক্ত হৈছে।<ref>{{cite news |title=Ukrainian Literary Award -- Kniha Roku BBC. Shortlist |url=https://guides.libraries.indiana.edu/c.php?g=1045781&p=7588371 |access-date=5 November 2023|work=IU Libraries}}</ref> ২০২২ চনত ''গ্ডানস্ক (Gdańsk) চিটি কালচাৰ ইনষ্টিটিউট'' আৰু ''গ্ডানস্ক চিটি অৱ লিটাৰেচাৰ''ৰ আবাসী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল,<ref>{{cite news |author=Marta Bańka |title=Inspiring Gdańsk air – another year of literary residencies in Gdańsk |url=https://media.gdansk.pl/komunikaty/788954/inspirujace-gdanskie-powietrze-kolejny-rok-rezydencji-literackich-w-gdansku |access-date=25 January 2023 |work=Gdańsk City Hall |date=13 June 2023|language=Polish}}</ref> আৰু ২০২৩ চনত প্ৰাগ ইউনেস্কো চিটি অৱ লিটাৰেচাৰত একে পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Beautiful Prague times in the work of Natalija Matolinec |url=https://www.unescoprague.org/natalija-matolinec/ |access-date=5 November 2023|work=Prague City of Literature |date=14 September 2023|language=cs}}</ref><ref>{{cite news |author=David Vaughan |title=Lviv and Prague: a tale of two cities |url=https://english.radio.cz/lviv-and-prague-a-tale-two-cities-8798633 |access-date=5 November 2023 |work=[[Radio Prague]] |date=31 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240201033357/https://english.radio.cz/lviv-and-prague-a-tale-two-cities-8798633 |archivedate=1 February 2024 |deadurl=yes}}</ref> তেওঁ পোলেণ্ড,<ref>{{cite news |title=Connecting fantasy and urban heritage |url=https://www.bibliotekagdynia.pl/pl/wydarzenia/connecting-fantasy-and-urban-heritage |access-date=5 November 2023|work=City Public Library in Gdynia}}</ref> চেক গণৰাজ্য,<ref>{{cite news |title=Pražské dobrodružství Natalije Matolinec |url=https://www.unescoprague.org/prazske-dobrodruzstvi-natalije-matolinec/ |access-date=10 May 2024|work=Praha město literatury |date=4 April 2024}}</ref> বুলগেৰিয়া,<ref>{{cite news |title=SOZOPOL FICTION SEMINARS June 8-12, 2023 |url=https://ekf.bg/news/article/289 |access-date=5 November 2023 |work=Elizabeth Kostova Fondation |date=20 December 2022 |archivedate=5 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231105183057/https://ekf.bg/news/article/289 |deadurl=yes }}</ref> ছুইডেন<ref>{{cite news |title= UkraineVision 2024. Literary Journey. Exploring Modern Ukrainian Literature |url=https://ukrainevision.se/#Literary-Journey |access-date=5 February 2024|work=Ukraine Vision |date= }}</ref> আৰু যুক্তৰাজ্যৰ বিভিন্ন উৎসৱ আদিলৈ পেনেল আলোচনাৰ অতিথি বক্তা হিচাপে আমন্ত্ৰিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=NEW HORIZONS: UKRAINE |url=https://campya.org/new-horizons-ukraine/ |access-date=5 November 2023 |work=Camp YA |archivedate=5 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231105183055/https://campya.org/new-horizons-ukraine/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২৪ চনৰ পৰা তেওঁ ছুইডিছ পেনৰ (Swedish PEN) সদস্য ৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Writer Natalia Matolinets becomes a member of Swedish PEN |url=https://suspilne.media/culture/723328-pismennica-natalia-matolinec-stala-clenkineu-svedskogo-pen/ |access-date=13 May 2024|work=suspilne.media|language=uk}}</ref> তেওঁৰ কিতাপ আৰু চুটিগল্পসমূহ পোলিছ, চেক, বুলগেৰিয়ান আৰু ইংৰাজী ভাষালৈ অনুবাদ হৈছে। ==প্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰাজি== ===উপন্যাস=== * ''Varta in the Game'' (২০১৮) * ''Hessie'' (২০১৮) * ''Varta in the Game. The Artifact of Prague'' (২০১৯) * ''Amaterasu Academy'' (২০১৯) * ''চিৰামিক হাৰ্টচ্‌'' (২০২০) * ''Varta in the Game. The Blood of Budapest'' (২০২১) * ''All My Keys and Gaia'' (২০২২) * ''All My Keys and Gaia. Northern Fire'' (২০২৪) ===উপন্যাসিকা=== * '' দ্য এলায়েন্স ফ’ৰ দ্য ৰেচকিউ অৱ টাইলচ্‌ এণ্ড পিপল'' (২০২৩) ===চুটি গল্প=== * ''[https://sites.google.com/newmyths.com/newmythscomissue67b/issue-67-stories/the-lady-of-the-starry-jars দ্য লেডী অৱ দ্য ষ্টাৰি জাৰচ্‌]'' (নিউমিথচ্‌ ডট কম, ২০২৪) * ''আ নেইম বীড এণ্ড আ দিমন'' (In Another Time Magazine, ২০২৪) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] 9531qu3q6g8uq3k2n0lywo41iz8iup0 10 123376 641175 522741 2026-10-02T12:02:44Z হানিফ আলী 19725 :( 641175 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{AI generated}} begin-->{{Ambox | name = AI generated | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | type = content | image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|50x40px|class=skin-invert|alt=]] | issue = এই {{{1|প্ৰবন্ধ}}}টোত এটা '''[[বৃহৎ ভাষা আৰ্হি]]ৰ পৰা লিখা {{yesno|{{{certain|}}}|no=সন্নিবিষ্ট হ’ব|yes=incorporates}} পাৰে।''' এনে লিখা সম্ভাৱনাময়ভাৱে [[WP:Fictitious references|ভ্ৰম তথ্য]] বা [[কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা|কাল্পনিক]] উল্লেখ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। [[WP:COPYVIO|কপিৰাইট উলংঘা]] বা [[WP:RS|পৰীক্ষণ]]ৰ অভাৱ হোৱা দাবী [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} আঁতৰাব] লাগিব। অতিৰিক্ত নিৰ্দেশনাৰ বাবে অনুগ্ৰহ কৰি [[WP:LLM|সংশ্লিষ্ট প্ৰকল্প পৃষ্ঠা]] চাওক। {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''}} | talk = {{{talk|}}} | cat = Articles containing suspected AI-generated texts | date = {{{date|}}} | all = }}<!--{{AI generated}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --> </noinclude> 74w40a49u7ztdm2ke49suc2ck0cst1r 3 124066 641403 528473 2026-10-03T02:21:24Z EmausBot 1983 [[সদস্য বাৰ্তা:IRAN]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641403 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সদস্য বাৰ্তা:IRAN]] d3j134u9cwglq9ucjz78v3kw0hvto84 0 125660 641180 540322 2026-10-02T12:16:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641180 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} [[File:Dhak at Dhakeshwari Temple.jpg|thumb|[[Dhakeshwari Temple|ঢাকেশ্বৰী মন্দিৰ]]ত ঢাক]] {{Listen | filename = Durga Puja Dhak Dhol.ogg | title = দুৰ্গা পূজাৰ ঢাকৰ নমুনা শব্দ | description = দুৰ্গা পূজাৰ সময়ত ঢাক বজোৱাৰ (১:৩৮ মিনিটৰ) এটি নমুনা। | format = [[Ogg]] | pos = right }} '''ঢাক''' ({{Lang-en|Dhak}}) হʼল [[বংগ]] আৰু [[অসম]]ৰ এটি বিশাল মেম্ব্ৰেনোফোন বাদ্যযন্ত্ৰ।<ref name="Barthakur">{{cite book |last1=Barthakur |first1=Dilip Ranjan |title=The Music and Musical Instruments of North Eastern India |date=2003 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-881-5 |page=97 |url=https://books.google.com/books?id=oP4vH-4oSEcC&dq=dhak+instrument&pg=PA97}}</ref> ঢাকৰ আকৃতিসমূহ প্ৰায় নলাকাৰৰ নিচিনাই কিন্তু বেৰেলতকৈ পৃথক। মুখৰ ওপৰৰ ছালখন টানি লগোৱা আৰু পটি লগোৱাৰ ধৰণো ভিন্ন হয়। ইয়াক কেতিয়াবা গলত ওলমাই ৰখা হয় নাইবা কঁকালৰ সৈতে বান্ধি কোঁচত বা মাটিতো ৰখা হয়। সাধাৰণতে কাঠ, বাঁহ আদিৰ কাঠিৰে বজোৱা হয়। ইয়াৰ বাঁওফালে প্ৰলেপ লগোৱা থাকে যাতে ই আৰু অধিক গধুৰকৈ শব্দ কৰিব পাৰে।<ref name="instrument">{{cite web| url = http://www.beatofindia.com/mainpages/instruments.htm| title = Instruments| access-date = 13 January 2008| work = Percussions| publisher = beatofindia.com| archiveurl = https://web.archive.org/web/20071026053855/http://www.beatofindia.com/mainpages/instruments.htm| archivedate = 26 October 2007| deadurl = yes }}</ref> মধ্যযুগত, ইয়াৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref name="Kuppuswamy">{{cite book |last1=Kuppuswamy |first1=Gowri |last2=Hariharan |first2=Muthuswamy |title=Indian Music: A Perspective |date=1980 |publisher=Sundeep Prakashan |isbn=978-0-8364-0629-0 |page=152 |url=https://books.google.com/books?id=c3oHAQAAMAAJ&q=dhak+instrument+origin}}</ref> এই অঞ্চলৰ হিন্দু ধৰ্মীয় উৎসৱসমূহত, বিশেষকৈ [[দুৰ্গা পূজা]], [[কালী-পূজা|কালী পূজা]] আৰু [[চৰক পূজা]]কে ধৰি [[শাক্তধৰ্ম|শাক্ত]] আৰু শৈৱ পৰম্পৰাসমূহত এই বাদ্যযন্ত্ৰবিধ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Barthakur"/><ref name="Folklore">{{cite book |title=Folk-lore |date=1975 |publisher=Indian Publications |pages=429, 430 |url=https://books.google.com/books?id=IMvjAAAAMAAJ&q=dhak+instrument+origin}}</ref> ''[[আৰতি (হিন্দু ধৰ্ম)|আৰতি]]'' (আহ্বান নৃত্য) সহ [[বাঙালী হিন্দু]] সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা পৰিৱেশিত ঢোলৰ বাদন [[বংগ]]ৰ অনন্য [[দুৰ্গা পূজা]]ৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ।<ref name="Kuppuswamy"/><ref name="Folklore"/><ref name="Durga">{{cite web | url = http://www.durga-puja.org/tradition.html | title = Traditions of Durga Puja| access-date = 13 January 2008 | publisher = Society for confluence of festivals in India }}</ref> [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|অসমৰ চাহ-জনজাতি]]ৰ লোকসকলে ''[[নাগাৰা]]''ৰ লগতে ''ঢাকো'' বজায়।<ref name="Barthakur"/> ঢাকৰ বিষয়ে, ''দ্য ষ্টেটচ‌্মেনে'' লিখিছিল, "ঢাকৰ উন্মাদনাকৰ সুৰ অবিহনে দুৰ্গা পূজাই উৎসৱৰ আভা ধাৰণ নকৰে, যি বৃহৎ ঢোলটো মানুহে গলত ওলোমাই দুটা পাতল লাঠিৰে বজায় সেইটোৱে শ্ৰোতাসকলৰ মাজত উন্মত্ত ছন্দৰ সঞ্চাৰ কৰে। দুৰ্গা পূজাৰ দৃশ্য আৰু গোন্ধক জাদুকৰী কৰি তুলিবলৈ সেই মন্ত্ৰমুগ্ধকৰ সুৰেই যথেষ্ট।" <ref name="Statesman2">{{cite news |last=Bhattachatya |first=Kajari |date=26 September 2006 |title=Beats of changing time |newspaper=The Statesman |location=Kolkata}}</ref> বংগত, মুহৰৰমৰ দৰে ইছলাম ধৰ্মাৱলম্বী উৎসৱতো ঢাক বজোৱা হয়।<ref>{{cite news |last1=Dutta |first1=Koushik |date=2 October 2017 |title=In this Bengal village Hindu dhakis beat drums for Muharram procession |url=https://www.hindustantimes.com/kolkata/in-this-bengal-village-hindu-dhakis-beat-drums-for-muharram-procession/story-OS1JP2lMDV049JTX7NrzoN.html |work=Hindustan Times |access-date=22 September 2024}}</ref> <gallery> File:বীরভূম জেলার মনসা পূজায় ঢাকিরা.jpg|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ বীৰভূমত মনসা পূজাৰ সময়ত বাঙালী ঢোলবাদক File:BD Dhaki.JPG|বংগৰ এজন ঢোলবাদক File:Dhak 2010 Arnab Dutta.JPG|দক্ষিণ কলকাতাৰ দুৰ্গা পূজা পেণ্ডেলত এটা প্ৰকাণ্ড ঢাক লৈ এগৰাকী ঢাকী, ২০১০। File:Dhaki Bazaar - Sealdah Railway Station - Kolkata 2011-10-03 030246.JPG|ঢাক বাদক, শিয়ালদহ, [[কলকাতা]] File:Pohela boishakh rally.jpg|[[বাংলাদেশ]]ৰ [[ঢাকা]]স্থিত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ [[পহেলা বৈশাখ]]ৰ শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য </gallery> == লগতে চাওক == * [[ঢোলক]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Dhak (instrument)}} {{Indian musical instruments}} {{DEFAULTSORT:ঢাক (বাদ্যযন্ত্ৰ)}} [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ]] 16e99nitb4vba0eppv4tt3wewp39gqr 0 125754 641471 543100 2026-10-03T04:57:32Z AjayDas 12623 removed [[Category:মহাত্মা গান্ধী]]; added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641471 wikitext text/x-wiki মহাত্মা গান্ধীৰ তত্ত্বসমূহৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী ব্যাখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ়ি উঠা সমাজবাদৰ এটা শাখা হ’ল '''গান্ধীবাদী সমাজবাদ'''। সাধাৰণতে গান্ধীয়ে ৰচনা কৰা ''হিন্দ স্বৰাজ'' বা ''ভাৰতীয় গৃহ-শাসন''ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা এটা ধাৰণা এই গান্ধীবাদী সমাজবাদ। ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰিকৰণ আৰু আত্মনিয়োগ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাক গুৰুত্ব দিয়াৰ লগতে প্ৰযুক্তিৰ আধুনিকীকৰণ আৰু বৃহৎ পৰিসৰৰ ঔদ্যোগীকৰণৰ প্ৰতি পৰম্পৰাবাদী অনিচ্ছা প্ৰদৰ্শন কৰাটো গান্ধীবাদী সমাজবাদৰ মূল বৈশিষ্ট্য। সোঁপন্থী ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ [[অটল বিহাৰী বাজপেয়ী]] আৰু অন্যান্য দলৰ নেতাসকলে প্ৰথমতে ১৯৮০ চনত গান্ধীবাদী সমাজবাদক দলটোৰ অন্যতম মতাদৰ্শগত প্ৰভাৱ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰি হিন্দু জাতীয়তাবাদক সজীৱ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ইয়াৰপৰা বিজেপিয়ে নিৰ্বাচনী সফলতা লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2005/apr/14kanch.htm |title=Harsh lessons for BJP, for RSS too |work=Rediff.com |date=2005-04-14 |access-date=2014-08-18}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/09/11/stories/2004091112771200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040927143151/http://www.hindu.com/2004/09/11/stories/2004091112771200.htm |url-status=dead |archive-date=2004-09-27 |title=National : We are for Gandhian socialism, says Vajpayee |date=2004-09-11 |work=[[The Hindu]] |access-date=2014-08-18 |archivedate=2004-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040927143151/http://www.hindu.com/2004/09/11/stories/2004091112771200.htm |deadurl=yes }}</ref> ==পটভূমি== ১৯০৪ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ২৪ ঘণ্টীয়া ৰেল যাত্ৰাৰ সময়ত ৰাস্কিনৰ 'আনটু ডিছ লাষ্ট' গ্ৰন্থ পঢ়াৰ পিছত তেওঁ হৃদয়ংগম কৰা ধাৰণাসমূহৰদ্বাৰা গান্ধী সমাজবাদ বহু পৰিমাণে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Marbaniang, D. (2023). Gandhian Pluralist Spirituality and the Anticorruption Mission of the Aam Aadmi Party in Delhi. In: KWAN, S.SM., CHOW, WY. (eds) Asian Spiritualities and Social Transformation. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-2641-1_14</ref> তেওঁ গ্ৰন্থখন গুজৰাটীলৈ ''সৰ্বোদয়া'' (সকলোৰে কল্যাণ) বুলি অনুবাদ কৰি ইয়াৰ বিষয়-বস্তু তিনিটা মূল ধাৰণাত সামৰি লৈছিল: #ব্যক্তিৰ মংগলৰ লগত সকলোৰে মংগল নিহিত হৈ থাকে। #এজন উকীলৰ কামৰ মূল্য এজন নাপিতৰ কামৰ সমানেই, সকলোৰে তেওঁলোকৰ কামৰপৰা জীৱিকা উপাৰ্জনৰ একেই অধিকাৰ থাকে। #শ্ৰমৰ জীৱন—অৰ্থাৎ মাটিৰ টিলাৰ আৰু হস্তশিল্পীৰ জীৱন—যিটো জীয়াই থকাৰ যোগ্য জীৱন।<ref>Marbaniang, D. (2023). Gandhian Pluralist Spirituality and the Anticorruption Mission of the Aam Aadmi Party in Delhi. In: KWAN, S.SM., CHOW, WY. (eds) Asian Spiritualities and Social Transformation. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-2641-1_14</ref><br> তেওঁ নিজৰ ধাৰণাসমূহ [[স্বৰাজ]] আৰু ''মোৰ সপোনৰ ভাৰত'' শীৰ্ষক গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰিছিল য'ত তেওঁ ভাৰতীয় সমাজৰ বৰ্ণনা কৰিছে, য’ত কোনো ধনী বা দুখীয়া নাই, কোনো শ্ৰেণী সংঘাত নাই, সম্পদৰ য’ত সমান বিতৰণ আছে আৰু কোনো ধৰণৰ শোষণ আৰু হিংসা নোহোৱাকৈ এক স্বাৱলম্বী অৰ্থনীতি গঢ়ি উঠিছে।{{sfn|Koshal|Koshal|1973a|p=191}} এইদৰে গান্ধী সমাজবাদ পশ্চিমীয়া সমাজবাদৰপৰা পৃথক আছিল, কাৰণ পিছৰ সমাজবাদে বস্তুগত প্ৰগতিত বিশ্বাস কৰিছিল আনহাতে গান্ধীয়ে সকলোকে বস্তুগতভাৱে সমান বুলি গণ্য কৰিছিল।{{sfn|Koshal|Koshal|1973a|p=197}} [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৱে তেওঁৰ জীৱনীত কোৱাৰ দৰে, "তেওঁ সমাজবাদ, আৰু অধিক বিশেষকৈ মাৰ্ক্সবাদকো সন্দেহ কৰে, কাৰণ তেওঁলোকৰ হিংসাৰ সম্পৰ্ক আছে।" তেওঁৰ মতে তেওঁৰ সমাজবাদৰ শৈলী তেওঁৰ অহিংসাৰ প্ৰতি থকা দৃঢ়-বিশ্বাসৰপৰাই আহিছে আৰু কোনো কিতাপৰপৰা গ্ৰহণ কৰা বিশ্বাসৰপৰাই আহিছে।<ref name="Majumdar">{{cite journal |last1=Majumdar |first1=Bimanbihari |title=Gandhi and Socialism |journal=Indian Literature |date=September 1969 |volume=12 |issue=3 |pages=10–11 |jstor=23329173 }}</ref> বহু বিশেষজ্ঞই লক্ষ্য কৰিছিল যে সমাজবাদৰ অন্যান্য ধাৰাৰ দৰেই গান্ধীৰ সমাজবাদৰ ধাৰণাটোও নৈতিক বিবেচনাৰ ফল, কিন্তু পশ্চিমীয়া সমাজবাদে স্বীকাৰ কৰা শ্ৰেণী-চেতনাৰ সৈতে ইয়াৰ কোনো সম্পৰ্ক নাছিল।{{sfn|Pradhan|1980|p=97}} গান্ধীৰ সমাজবাদৰ এটা ধৰ্মীয় দিশো আছিল। ৰোমেইন ৰ’লেণ্ডে লক্ষ্য কৰা মতে, গান্ধীৰ সমাজবাদী দৰ্শন বুজিবলৈ; "এইটো উপলব্ধি কৰা উচিত যে তেওঁৰ মতবাদ দুটা ভিন্ন মহলা বা গ্ৰেডৰদ্বাৰা গঠিত এটা বিশাল ভৱনৰ দৰে।" তলত সুদৃঢ় ভেটি, ধৰ্মৰ মৌলিক ভেটি। এই বিশাল আৰু অটল ভেটিৰ ওপৰত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক প্ৰচাৰৰ ভিত্তি আছে।" <ref name="Rolland1924">{{cite book|author=Romain Rolland|title=Mahatma Gandhi: The Man who Became One with the Universal Being|url=https://books.google.com/books?id=6zM6AQAAIAAJ|year=1924|publisher=Century Company|page=26|isbn=9780824004989 }}</ref> ==অৰ্থনৈতিক দৰ্শন== গান্ধী সমাজবাদৰ অৰ্থনৈতিক নীতিৰ মূল দিশসমূহ নৈতিকতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। গান্ধীৰ মতে: "মানুহ বা জাতিৰ নৈতিক মংগলত আঘাত কৰা অৰ্থনীতি অনৈতিক আৰু সেয়েহে ই পাপ।" সেয়েহে গান্ধীবাদী সমাজবাদে সকলোৰে বাবে সমতাক প্ৰসাৰিত কৰি অৰ্থনৈতিক সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে শিপাইছে।<ref name="Rao">{{cite journal |last1=Rao |first1=V.K.R.K.V |title=The Gandhian Alternative to Western Socialism |journal=India Quarterly |date=December 1970 |volume=26 |issue=4 |pages=331–332 |doi=10.1177/097492847002600401 |jstor=45069630 |s2cid=153248034 }}</ref> এই মতাদৰ্শৰপৰা বিকশিত হৈ গান্ধীবাদী সমাজবাদৰ অৰ্থনৈতিক উপাদানসমূহ স্বৰাজক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই গঢ় লৈ উঠিছে, যিটো সম্পূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতাৰ ফল। স্বাৱলম্বিতা আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাৰ জৰিয়তে এই কাম সম্ভৱ হয়, য’ত, সকলোৱে নিজৰ শ্ৰমৰ উপযুক্ত অংশ পায়। মাৰ্বানিয়াঙৰ মতে গান্ধীবাদী সামাজিক অৰ্থনীতিয়ে "শ্ৰমৰ মৰ্যাদা আৰু অহিংস সামাজিক সহযোগিতাৰ ব্যক্তিগত নৈতিকতাৰ ধাৰণাটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিকেন্দ্ৰিকৃত, অসংসদীয় আৰু স্বায়ত্তশাসিত গ্ৰাম্য সাম্প্ৰদায়িক আত্মশাসনৰ বাবে" যুক্তি আগবঢ়ায়।<ref>Marbaniang, D. (2023). Gandhian Pluralist Spirituality and the Anticorruption Mission of the Aam Aadmi Party in Delhi. In: KWAN, S.SM., CHOW, WY. (eds) ''Asian Spiritualities and Social Transformation.'' Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-2641-1_14</ref> সেয়েহে গান্ধীবাদী সমাজবাদে অৰ্থনৈতিক শ্ৰেণীবিহীন সমাজৰ পোষকতা কৰে, যাক গান্ধীয়ে [[সৰ্বোদয়া]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Koshal|Koshal|1973a|p=192}}{{sfn|Pradhan|1980|p=170}} এই ধাৰণাটোৰ উদাহৰণ ভাৰতত পঞ্চায়তী ৰাজ ৰূপায়ণত দেখা যায়।{{sfn|Koshal|Koshal|1973b|p=313}} ১৯৩৮ চনত স্বাধীনতা-উত্তৰ ভাৰতৰ বাবে অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা প্ৰণয়নৰ সময়ত লক্ষ্য কৰা হৈছিল যে গণতান্ত্ৰিক ভাৰতৰ অধীনত পৰিকল্পনা কেৱল বিভিন্ন সমাজবাদী, পুঁজিপতি বা ফেচিবাদী জাতিৰ পৰিকল্পনা নকল কৰি জীৱন-ধাৰণৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা উচিত নহয়, বৰঞ্চ ভাৰতৰ মাটিত ইয়াৰ শিপা দৃঢ় হোৱাৰ দিশত আৰু ভাৰতৰ সমস্যাসমূহৰ প্ৰতি কেন্দ্ৰীভূত হ'ব লাগে।{{sfn|Koshal|Koshal|1973b|p=315}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমাজতত্ব]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] 7sl4zdear9e1aunngv1w4kgzp1mvdv2 0 127369 641508 637703 2026-10-03T06:47:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641508 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লক্ষ্মী মিত্তল | image = Lakshmi Mittal LM.jpg | caption = ২০১৩ চনত লক্ষ্মী মিত্তল | birth_date = {{Birth date and age|1950|6|15|df=yes}}<ref name=acelor-directors /><ref name=123-birthday /> | birth_place = সদুলপুৰ, [[ৰাজস্থান]], [[ভাৰত]]। | citizenship = ভাৰতীয়<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/lakshmi-mittal/?sh=48c2d2a5191e|title=Laksmi Mittal Profile|website=[[Forbes]] }}</ref> | alma_mater = কলকাতাৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰৰ্চ কলেজ,বাণিজ্য শাখাত স্নাতক (বি কম) <ref name=acelor-directors>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227060601/http://www.arcelormittal.com/stainlesseurope/node/558 |archive-date=27 December 2010 |url=http://www.arcelormittal.com/stainlesseurope/node/558 |title=Cha |access-date=7 September 2010 |archivedate=27 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101227060601/http://www.arcelormittal.com/stainlesseurope/node/558 |deadurl=yes }}</ref> | occupation = আৰ্চেলৰমিট্টাল আৰু আপেৰামৰ অধ্যক্ষ <br />কেৰিক লিমিটেডৰ মালিক <ref>{{cite web |url=http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=364042&ticker=MT:US |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114022010/http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=364042&ticker=MT:US |url-status=dead |archive-date=14 November 2010 |title=Lakshmi Mittal, Owner of Karrick Limited |publisher=Bloomberg BusinessWeek |date=25 February 2011 |access-date=25 February 2011 |archivedate=14 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101114022010/http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=364042&ticker=MT:US |deadurl=yes}}</ref><br />কুইন্স পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰছ এফ.চি.ৰ মালিক | known_for = ''তীখা ব্যৱসায়ৰ আকৰ্ষণীয় ব্যক্তিত্ব''<br>''কিং অৱ ষ্টিল ''<ref>{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/lakshmi-mittal-the-king-of-steel-trips-up-11102011.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114004926/http://www.businessweek.com/magazine/lakshmi-mittal-the-king-of-steel-trips-up-11102011.html|url-status=dead|archive-date=14 November 2011|title=Lakshmi Mittal, the King of Steel, Trips Up|first1=Stanley|last1=Reed|first2=Thomas|last2=Biesheuvel|work=Businessweek|date=10 November 2011|access-date=21 July 2014|archivedate=14 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111114004926/http://www.businessweek.com/magazine/lakshmi-mittal-the-king-of-steel-trips-up-11102011.html|deadurl=yes}}</ref> | boards = গোল্ডমেন চক্স | spouse = উষা মিত্তল | children = ২, আদিত্য মিত্তল সহ। | relatives = প্ৰমোদ মিত্তল (ভাই) | family = [[:Category:Mittal family|Mittal family]] | awards = {{nowrap|[[Padma Vibhushan]] (2008)}}<ref>{{cite news |title=LN Mittal, Ratan Tata, Narayana Murthy get Padma Vibhushan |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award |archive-url=https://web.archive.org/web/20130528081221/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award |url-status=dead |archive-date=28 May 2013 |access-date=26 January 2008 |work=The Times of India |date=26 January 2008 |archivedate=5 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305040002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award |deadurl=yes }}</ref> | website = }} '''লক্ষ্মী নিৱাস মিত্তল ({{lang_en|Lakshmi Niwas Mittal}}) '''( জন্ম ১৫ জুন ১৯৫০) [[যুক্তৰাজ্য]]ত বাস কৰা এজন ভাৰতীয় [[তীখা]]ৰ ব্যৱসায়ী।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/business/lakshmi-mittal-birthday-check-out-how-the-net-worth-of-steel-barons-changed-between-55-and-72-years-of-age-13814212.htm |title=A look at how the steel baron's net worth changed between 55 and 72 years of age |publisher=CNBC TV18 |date=15 June 2022}}</ref> তেওঁ বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম ষ্টীল কোম্পানী <ref name="forbes">{{Cite web|title=Lakshmi Mittal|url=https://www.forbes.com/profile/lakshmi-mittal/|website=Forbes|language=en|access-date=2020-05-20}}</ref> আৰ্চেলৰমিটালৰ কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ আৰু ষ্টেইনলেছ ষ্টীল নিৰ্মাতা কোম্পানী আপেৰামৰ অধ্যক্ষ। মিটালৰ ৩৮% অংশীদাৰিত্ব আৰ্চেলাৰমিটালৰ আৰু ই এফ এল চেম্পিয়নশ্বিপ দল কুইন্স পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰছৰ ৩% অংশীদাৰিত্ব আছে। <ref name="qpr">{{Cite news|title=Lakshmi Mittal buys 20 per cent stake in Queens Park Rangers - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/Lakshmi-Mittal-buys-20-per-cent-stake-in-Queens-Park-Rangers/articleshow/2638970.cms|website=The Times of India|date=21 December 2007 |access-date=2020-05-20}}</ref> ২০০৫ চনত ফৰ্বছ আলোচনী মিট্টালক বিশ্বৰ তৃতীয় ধনী ব্যক্তি হিচাপে স্থান দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ আলোচনীখনৰ বাৰ্ষিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ ধনী লোকৰ তালিকাৰ শীৰ্ষ দহটাৰ ভিতৰত স্থান পোৱা প্ৰথমজন ভাৰতীয় হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ২০১১ চনত ফৰ্বছে তেওঁক বিশ্বৰ ষষ্ঠ ধনী ব্যক্তি হিচাপে স্থান দিছিল যদিও ২০১৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ৮২ নম্বৰ স্থানলৈ নামি আহে আৰু ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মাত্ৰ ১৩০ নম্বৰ স্থানত থাকিল। ২০১৫ চনত ফৰ্বছৰ "সৰ্বাধিক শক্তিশালী লোক" তালিকাত থকা ৭২ জন ব্যক্তিৰ ভিতৰত তেওঁ "৫৭ নং আটাইতকৈ শক্তিশালী ব্যক্তি।" তেওঁৰ কন্যা বানিষা মিট্টাল এই বিয়াখন (২০০৫ চনত) ইতিহাসৰ ষষ্ঠ আটাইতকৈ দামী বিয়া আছিল। ২০০৮ চনৰপৰা মিট্টাল গোল্ডমেন চক্মৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য।<ref name=gs>{{cite web |url=http://www.goldmansachs.com/who-we-are/leadership/board-of-directors/09-lakshmi-n-mittal.html |work=Goldman Sachs |title=Board of Directors – Lakshmi N. Mittal |access-date=19 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120621212535/http://www.goldmansachs.com/who-we-are/leadership/board-of-directors/09-lakshmi-n-mittal.html |archive-date=21 June 2012 }}</ref> তেওঁ বিশ্ব তীখা সংস্থাৰ কাৰ্যবাহী সমিতি, আৰু বিদেশী দেশৰ সৈতে বন্ধুত্বৰ বাবে চীনা পিপলছ এছ'চিয়েচনৰ গ্ল'বেল চিইঅ' কাউন্সিল, বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চৰ আন্তৰ্জাতিক ব্যৱসায় পৰিষদ, আৰু ইউৰোপীয় উদ্যোগপতিসকলৰ গোলটেবুলৰ সদস্য। <ref name=ArcelorMitttalBoard>{{cite web |url=http://corporate.arcelormittal.com/who-we-are/leadership/board-of-directors |publisher=ArcelorMittal |title=Board of directors – Lakshmi N Mittal |access-date=5 July 2017 |archive-date=4 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170504171654/http://corporate.arcelormittal.com/who-we-are/leadership/board-of-directors |url-status=dead |archivedate=4 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170504171654/http://corporate.arcelormittal.com/who-we-are/leadership/board-of-directors |deadurl=yes }}</ref> ক্লিভলেণ্ড ক্লিনিকৰ ব'ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টীৰ সদস্যও। ২০০৫ চনত দ্য ছাণ্ডে টাইমছে তেওঁক "২০০৬ চনৰ বছৰৰ ব্যাৱসায়িক ব্যক্তি", ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে তেওঁক "বছৰৰ ব্যক্তি" আৰু [[টাইম আলোচনী]]য়ে তেওঁক "২০০৬ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নিউজমেকাৰ" বুলি অভিহিত কৰে। ২০০৭ চনত টাইম আলোচনীয়ে তেওঁক নিজৰ "টাইম ১০০" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। <ref>{{cite magazine | url=http://www.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1595326,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20090905162137/http://www.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1595326,00.html | url-status=dead | archive-date=5 September 2009 | magazine=Time | title=The 2007 Time 100 | access-date=17 November 2025 | archivedate=5 July 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110705144355/http://www.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1595326,00.html | deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু কৰ্ম== মিত্তলৰ জন্ম হৈছিল এটা মাৰোৱাৰী [[হিন্দু]] পৰিয়ালত। ১৯৫৭ চনৰপৰা ১৯৬৪ চনলৈকে তেওঁ [[কলিকতা]]ৰ শ্ৰী দৌলাত্ৰাম নোপনি বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে।<ref name=school>{{Cite web|title=India's Top Billionaires & Schools They Attended|url=https://www.marketingmind.in/indias-top-billionaires-schools-they-attended/|date=2020-04-21|website=Marketing Mind|language=en-US|access-date=2020-05-20|archivedate=2020-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031110735/https://www.marketingmind.in/indias-top-billionaires-schools-they-attended/|deadurl=yes}}</ref> [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্গত ছেইণ্ট জেভিয়াৰ কলেজৰপৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মানসহ বি.কম ডিগ্ৰী লাভ কৰে। লক্ষ্মীৰ পিতৃ মোহনলাল মিত্তলে নিপ্পন ডেনৰো ইছপাট নামৰ [[তীখা]]ৰ ব্যৱসায় চলাইছিল। <ref name=fie>{{cite web |url=http://www.financeninvestments.com/entrepreneurs/lakshmi-mittal-biography.html |title=Lakshmi Mittal Biography: Education, Net Worth and His Personal Life |publisher=financeninvestments.com |date=3 September 2010 |access-date=7 September 2010 |archivedate=16 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716155123/http://www.financeninvestments.com/entrepreneurs/lakshmi-mittal-biography.html |deadurl=yes }}</ref> ১৯৭৬ চনত ভাৰত চৰকাৰে তীখা উৎপাদনত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ২৬বছৰীয়া মিট্টালে ইণ্ডোনেছিয়াৰ পূব জাভাৰ চিডোআৰ্জোত প্ৰথমটো তীখা কাৰখানা পিটি ইছপাট ইণ্ডো মুকলি কৰে। <ref name=tjp>{{cite web |url=http://www.thejakartapost.com/news/2006/04/03/nur-saidah-surabaya039s-steel-woman-tough-industry.html |title=Nur Saidah: Surabaya's steel woman in a tough industry |work=The Jakarta Post |date=3 April 2006 |access-date=21 July 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016015855/http://www.thejakartapost.com/news/2006/04/03/nur-saidah-surabaya039s-steel-woman-tough-industry.html |archive-date=16 October 2014 |archivedate=16 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016015855/http://www.thejakartapost.com/news/2006/04/03/nur-saidah-surabaya039s-steel-woman-tough-industry.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="Buana2007">{{cite book|author=Zia Permata Buana |title=Kisah sukses Lakshmi Mittal, dari Surabaya ke London: Rahasia Bisnis Orang Asia Terkaya di Dunia |url=https://books.google.com/books?id=IkHN4Sw8yoEC |date=1 July 2007 |publisher=Hikmah |isbn=978-979-1140-98-0 |access-date=21 July 2014|language=id}}</ref> ১৯৮৯ চনত মিটালে ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত চৰকাৰী মালিকানাধীন তীখা কাৰখানা ক্ৰয় কৰে, যিবোৰ বৃহৎ লোকচানত চলি আছিল। তেওঁ এবছৰৰ ভিতৰতে সেইবোৰক লাভজনক উদ্যোগলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। <ref name=infact>{{Cite web|title=Interesting facts about Lakshmi Mittal that will inspire you|url=https://www.businessinsider.in/thelife/personalities/news/interesting-facts-about-lakshmi-mittal-that-will-inspire-you/articleshow/77219914.cms|access-date=2020-08-20|website=Business Insider|archivedate=2020-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200812031446/https://www.businessinsider.in/thelife/personalities/news/interesting-facts-about-lakshmi-mittal-that-will-inspire-you/articleshow/77219914.cms|deadurl=yes}}</ref><ref name="ebhist">{{cite news |title=ArcelorMittal Luxembourgian company |url=https://www.britannica.com/topic/ArcelorMittal |publisher=Encyclopaedia Britannica |date=25 June 2019}}</ref> নব্বৈৰ দশকৰ ভিতৰত ভাৰতত পৰিয়ালটোৰ মূল সম্পত্তি আছিল [[নাগপুৰ]]ত শ্বীট ষ্টীলৰ বাবে কল্ড ৰোলিং মিল আৰু পুনেৰ ওচৰৰ এলয় ষ্টীল প্লাণ্ট। আজি মুম্বাইৰ ওচৰৰ এটা বৃহৎ সংহত [[তীখা]] উদ্যোগকে ধৰি এই পাৰিবাৰিক ব্যৱসায়টো তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ প্ৰমোদ মিত্তল আৰু বিনোদ মিত্তলে চলাই আছে যদিও ইয়াৰ সৈতে লক্ষ্মীৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই। <ref name=mtoday>{{cite web |url=http://www.managementtoday.co.uk/news/1164606/Caribbean-global-steel-giant-rise-ArcelorMittal |title=From the Caribbean to global steel giant: The rise of ArcelorMittal |first=Andrew |last=Saunders |work=Management Today |date=1 January 2013 |access-date=21 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728114202/http://www.managementtoday.co.uk/news/1164606/Caribbean-global-steel-giant-rise-ArcelorMittal |archivedate=28 July 2014 |deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৫ চনত মিটালে [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ কৰ্কত থকা আইৰিছ ষ্টীল প্লাণ্টটো চৰকাৰৰপৰা নামমাত্ৰ ১ পাউণ্ড মাচুল দি ক্ৰয় কৰে।<ref name="irishexaminer">{{cite web|url = https://www.irishexaminer.com/news/arid-20220160.html | publisher = Irish Examiner | website = irishexaminer.com | title = Film featuring ex-Ispat workers in Ireland may make French employees nervous | date = 21 January 2013 | accessdate = 6 June 2021 }}</ref> মাত্ৰ ছয় বছৰৰ পাছত ২০০১ চনত ইয়াক বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু ৪০০ৰো অধিক লোক নিবনুৱা হৈ পৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত স্থানটোৰ পৰিৱেশজনিত সমস্যায় সমালোচনাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। আইৰিছ চৰকাৰে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ৰায়দান লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল য'ত মিটালৰ কোম্পানীয়ে কৰ্ক বন্দৰ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ খৰচত অৰিহণা যোগাব লাগিব, কিন্তু সফল নহ'ল। এই চাফাই কামত ৭ কোটি ইউৰো খৰচ হ'ব বুলি আশা কৰা হৈছিল। ২০০১ চনৰ ডিচেম্বৰৰ আগতে মিট্টালে কেইবাটাও সম্পত্তি অধিগ্ৰহণ কৰিছিল, যাৰ নাম তেওঁ ইছপাট মেক্সিকানা আৰু তেওঁৰ কাজাখস্তানী কাৰ্য্যকলাপক ইছপাট কাৰ্মেট ৰাখিছিল। সেই মাহতে তেওঁ চাইডেস্ক গালাটিৰ নাম সলনি কৰি ইছপাট চাইডেস্ক কৰে, যিটো তেওঁ ২০০১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০০৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত এল এন এম গ্ৰুপে [[ৰোমানিয়া]] চৰকাৰৰপৰা [[তীখা]]ৰ সম্পত্তি চাইডেৰাৰ্জিকা হুনেডোআৰা আৰু পেট্ৰ’টাব ৰোমানৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাভৰ বাবে ১৫৫ মিলিয়ন ডলাৰৰ লেনদেন সফলতাৰে সম্পূৰ্ণ কৰে। এই চুক্তিখন পোলেণ্ড চৰকাৰৰপৰা হুটা চেণ্ডিমিৰা, হুটা কাট'ভিচ, হুটা ফ্ল'ৰিয়ান আৰু হুটা চেডলাৰক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা পি এইচ এছ ষ্টীল গ্ৰুপক অধিগ্ৰহণ কৰাৰ এদিন পাছত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পেট্ৰ'টাব ৰোমানক ইছপাট টেপ্ৰ' নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। ২০০৩ চনত [[পোলেণ্ড]]ৰ সৰ্ববৃহৎ তীখা গোট পি এইচ এছ ব্যক্তিগতকৰণৰ ক্ষেত্ৰত পোলেণ্ডৰ কৰ্তৃপক্ষক প্ৰভাবিত কৰিবলৈ মিটালে মাৰেক ড'চনালৰ পৰামৰ্শদাতাক সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। <ref name="times">{{cite news |url=https://www.thetimes.com/comment/register/article/how-tycoon-went-from-polo-lawns-to-polish-jail-nnq8lhjfvhh |title=How tycoon went from polo lawns to Polish jail |work=The Times |date=27 November 2004|access-date=25 January 2022}}</ref> মিট্টালৰ কৰ্মচাৰীসকলে তেওঁৰ খনিসমূহত কেইবাবাৰো মৃত্যুৰ পাছত "দাস শ্ৰমিক"ৰ দৰে অৱস্থাৰ অনুমতি দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। উদাহৰণস্বৰূপে, ২০০৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত [[কাজাখাস্তান]]ত তেওঁৰ খনিসমূহত বিকল গেছ ডিটেক্টৰৰ বিস্ফোৰণত ২৩ জন খনিকৰৰ মৃত্যু হয়। <ref name=kazak>{{Cite web|date=2008-01-14|title=Methane Blast Kills at Least 23 at ArcelorMittal Coal Mine in Kazakhstan|url=http://www.industriall-union.org/archive/icem/methane-blast-kills-at-least-23-at-arcelormittal-coal-mine-in-kazakhstan|access-date=2020-11-13|website=IndustriALL|language=en}}</ref> ২০০৬-০৭ চনত মিট্টালে আৰ্চেলাৰৰ শত্ৰুতাপূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ সফলতাৰে সম্পন্ন কৰে, যাৰ নাম তেওঁ আৰ্চেলৰমিট্টাল ৰাখিছিল। তেনে কৰি তেওঁ অন্যান্যৰ লগতে ফ্ৰান্সত থকা উচিন'ৰ ষ্টীলৰ সম্পত্তি, লাক্সেমবাৰ্গত আৰ্বেড ষ্টীলৰ সম্পত্তি আৰু স্পেইনত থকা এচেৰলিয়া ষ্টীলৰ সম্পত্তিৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। ==বিতৰ্ক== মিত্তল গোচৰ: "প্ৰভাৱৰ বাবে নগদ ধন।" ২০০২ চনত প্লেইড চাইমৰুৰ সাংসদ এডাম প্ৰাইছে টনি ব্লেয়াৰৰপৰা ৰোমানিয়া চৰকাৰলৈ এখন পত্ৰ লাভ কৰিছিল, য’ত মিটালৰ এল এন এম গ্ৰুপ ষ্টীল কোম্পানীক সমৰ্থন কৰা হৈছিল। কোম্পানীটোৱে ৰোমানিয়াৰ এটা চৰকাৰী কোম্পানী অধিগ্ৰহণৰ বাবে নিবিদা প্ৰক্ৰিয়াত আছিল আৰু ১ লাখ ২৫ হাজাৰ পাউণ্ড দিছিল। যদিও ব্লেয়াৰে তেওঁৰ চিঠিখনক ব্ৰিটিছ কোম্পানী এটাৰ "সফলতাৰ উদ্‌যাপন" বুলিপক্ষ লৈছিল, তথাপি তেওঁক সমালোচনা কৰা হৈছিল কাৰণ এল এন এম ডাচ এণ্টিলিছত পঞ্জীয়নভুক্ত আছিল আৰু ব্ৰিটেইনত ইয়াৰ ১%তকৈও কম কৰ্মচাৰীক নিয়োগ কৰিছিল।<ref>{{cite news |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/1827460.stm |title=Steel firm condemns 'Mittal aid' |work=[[BBC News]] |date=18 February 2002 |publisher=[[BBC]] |location=[[London]] |access-date=21 July 2014}}</ref> ব্লেয়াৰৰ পত্ৰখনে ইংগিত দিছিল যে কোম্পানীটোৰ ব্যক্তিগতকৰণ আৰু মিটালক বিক্ৰীয়ে ৰোমানিয়াক ইউৰোপীয় সংঘত যোগদানৰ পথ মুকলি কৰিব পাৰে। ২০০৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত এল এন এম গ্ৰুপে ৰোমানিয়া চৰকাৰক তীখাৰ সম্পত্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰপৰা মুক্ত কৰাৰ বাবে লেনদেন সম্পূৰ্ণ কৰাত সফল হয়। ==সামাজিক কাম== ===ক্ৰীড়া=== ২০০০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত ভাৰতে মাত্ৰ এটা ব্ৰঞ্জৰ পদক আৰু ২০০৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন [[অলিম্পিক]]ত এটা ৰূপৰ পদক লাভ কৰা দেখাৰ পিছত মিট্টলে বিশ্বমানৰ সম্ভাৱনা থকা দহজন ভাৰতীয় খেলুৱৈক সহায় কৰিবলৈ ৯০ লাখ ডলাৰৰ ধনেৰে মিট্টাল চেম্পিয়নছ ট্ৰাষ্ট স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite web |url= http://www.dnaindia.com/sport/report-mittal-s-olympic-dream-is-worth-rs-40-crore-9054 |title=Mittal's Olympic dream is worth Rs 40 crore |work=[[Daily News and Analysis]] |date=9 November 2005 |access-date=21 July 2014}}</ref> ২০০৮ চনত শ্বুটিঙত [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত অলিম্পিক স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰাৰ বাবে [[অভিনৱ বিন্দ্ৰা]]ক ১৫ মিলিয়ন ₹ (১.৫ কোটি টকা) প্ৰদান কৰা হয়। ২০১২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ বাবে আৰ্চেলৰমিটাল কক্ষপথ নিৰ্মাণৰ বাবেও আৰ্চেলৰমিটালে তীখাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।<ref>{{cite web |url= http://arcelormittalorbit.com/about/about-the-arcelormittal-orbit/|title=About the ArcelorMittal Orbit|access-date=1 November 2016}}</ref> তেওঁ বিবিচিৰ চেলিব্ৰিটি বিশেষ দ্য এপ্ৰেণ্টিছে কমিক ৰিলিফক সংগ্ৰহ কৰা ধনৰ সমান ধন (প্ৰায় ১০ লাখ পাউণ্ড) দান কৰিছিল। বাৰ্কলেছ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ ক্লাব উইগান আৰু এভাৰটন ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ বাবে মিটালে আগশাৰীৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। কিন্তু ২০০৭ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ঘোষণা কৰা হয় যে মিটাল পৰিয়ালে ফ্লেভিঅ' ব্ৰিয়াট'ৰে আৰু মিটালৰ বন্ধু বাৰ্নি এক্লেষ্টোনৰ সৈতে কুইন্স পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰছ ফুটবল ক্লাবৰ ২০ শতাংশ অংশীদাৰিত্ব ক্ৰয় কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=QPR secure huge investment boost|work=BBC|access-date=20 December 2007|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/q/qpr/7154202.stm|date=20 December 2007|location=London}}</ref> এই বিনিয়োগৰ অংশ হিচাপে মিত্তলৰ জোঁৱাই অমিত ভাটিয়াই পৰিচালনা সমিতিত যোগদান কৰে। সংগ্ৰামী ক্লাবটোত এই যৌথ বিনিয়োগে মিটালৰ ৰোমান আব্ৰামোভিচৰ দৰে উপকাৰীক অনুকৰণ কৰি ইংৰাজী ফুটবলত প্ৰচুৰ বিনিয়োগ কৰা ক্ৰমবৰ্ধমানসংখ্যক ধনী ব্যক্তিৰ সৈতে যোগদান কৰাৰ ইচ্ছাৰ সংকেত দিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/12/21/sfnqpr121.xml |archive-url=https://web.archive.org/web/20071225080021/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=%2Fsport%2F2007%2F12%2F21%2Fsfnqpr121.xml |url-status=dead |archive-date=25 December 2007 |title=Lakshmi Mittal pushes QPR up the rich list |first=Kevin |last=Garside |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |date=21 December 2007 |access-date=5 August 2021 }}</ref> এক্লেষ্টোন আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ হৈ পৰে।<ref>{{cite news|title=Briatore resigns as QPR chairman|work=[[Reuters]]|access-date=20 February 2010|url=http://in.reuters.com/article/motorSportsNews/idINLDE61I27B20100219|archive-url=https://archive.today/20130104145619/http://in.reuters.com/article/motorSportsNews/idINLDE61I27B20100219|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|date=19 February 2010|archivedate=30 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030124154/https://in.reuters.com/article/motorSportsNews/idINLDE61I27B20100219|deadurl=yes}}</ref> ===শিক্ষা=== ২০০৩ চনত লক্ষ্মী নিৱাস মিত্তল, উষা মিত্তল ফাউণ্ডেচন আৰু [[ৰাজস্থান]] চৰকাৰে যৌথভাৱে [[জয়পুৰ]]ত এল এন এম ইনষ্টিটিউট অৱ ইনফৰ্মেচন টেকন'লজি (এল এন এম আই আই টি) নামৰ এখন বিশ্ববিদ্যালয় স্বায়ত্তশাসিত অলাভজনক সংস্থা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name="Institute Information">{{Cite web|title=The LNM Institute of Information Technology - Institute Information - Indian Institutional Ranking Framework (IIRF) |url=https://iirfranking.com/location/institute-detail/609e0d4910a105bc63ff3d03|access-date=2025-08-10}}</ref> ২০০৯ চনত ফাউণ্ডেচনে ভাৰতীয় বিদ্যা ভৱনৰ সহযোগত নতুন দিল্লীত উষা লক্ষ্মী মিত্তল ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট স্থাপন কৰে। লক্ষ্মী নিৱাস মিত্তল ফাউণ্ডেশ্যনৰপৰা বৃহৎ অনুদানৰ পিছত এছ এন ডি টি মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়ে মহিলাৰ বাবে প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান (আই টি ডব্লিউ)ৰ নাম উষা মিত্তল প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানলৈ সলনি কৰে। পূৰ্বতে শ্ৰী দৌলাত্ৰাম নামেৰে জনাজাত নোপানী হাইস্কুলৰপৰা প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰে ইয়াক নোপানী বিদ্যালয় বুলি জনা গৈছিল। ===ঔষধ=== ২০০৮ চনত মিটাল পৰিয়ালে [[লণ্ডন]]ৰ গ্ৰেট অৰমণ্ড ষ্ট্ৰীট হাস্পতাললৈ ১৫ মিলিয়ন পাউণ্ড দান কৰে, যিটো চিকিৎসালয়খনৰ বৰ্তমানলৈকে সৰ্বাধিক ব্যক্তিগত অৱদান। এই অনুদান তেওঁলোকৰ নতুন চিকিৎসালয় মিট্টাল শিশু চিকিৎসা কেন্দ্ৰৰ বিত্তীয় সাহায্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কোভিড-১৯ মহামাৰী ২০২০ চনত ভাৰতত [[ক'ভিড-১৯ মহামাৰী]]ৰ সময়ত তেওঁলোকে পিএম কেয়াৰছ ফাণ্ডলৈ ১ বিলিয়ন টকাৰ অনুদান আগবঢ়াইছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/current/corporate/coronavirus-crisis-lakshmi-mittal-announces-rs-100-cr-to-pm-cares-fund/story/399785.html|title=Coronavirus crisis: Lakshmi Mittal announces Rs 100 cr to PM CARES Fund|website=www.businesstoday.in|date=April 2020 }}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Shri Lakshmi Niwas Mittal at Civil Investiture-II Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 10, 2008.jpg|thumb|ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰীমতী ড° প্ৰতিভা দেৱীসিংহ পাটিলে ২০০৮ চনৰ ১০ মে'ত নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত অসামৰিক বিনিয়োগ-দ্বিতীয় অনুষ্ঠানত শ্ৰী লক্ষ্মী নিৱাস মিত্তলক পদ্ম বিভূষণ উপহাৰ দি থকা অৱস্থাত]] {| class="wikitable" style="font-size:90%; " |- ! বঁটা বা সন্মানৰ বছৰ !! বঁটা বা সন্মানৰ নাম !!বঁটা প্ৰদানকাৰী সংস্থা |- | ২০০৮ | [[পদ্ম বিভূষণ]] | [[ভাৰত চৰকাৰ]] |- | ২০০৮ | ফৰ্বছ লাইফটাইম এচিভমেণ্ট এৱাৰ্ড | ''[[ফৰ্বছ]]'' |- | ২০০৭ | ফেল’শ্বিপ | কিংছ কলেজ লণ্ডন |- | ২০০৭ | বেচেমাৰ স্বৰ্ণ পদক | IOM3 |- | ২০০৪ | বছৰৰ ইউৰোপীয় ব্যৱসায়ী | ফৰ্বছ |- | ২০০৪ | বছৰৰ উদ্যোগী | ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল |- | ২০০৪ | ৮ম সন্মানীয় উইলি কৰ্ফ ষ্টীল ভিজন বঁটা | American Metal Market and World Steel Dynamics |- | ১৯৯৬ | ষ্টীল মেকাৰঅৱ দ্য ইয়েৰ |নিউ ষ্টিল |} * Tim Bouquet and Byron Ousey – ''Cold Steel'' (Little, Brown, 2008) * Navalpreet Rangi – ''Documentary Film'' (The Man with a Mission, 2010) ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{commons category-inline}} * [https://www.forbes.com/profile/lakshmi-mittal Profile] at ''[[Forbes]]'' * [https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/5142202.stm Profile] at ''[[BBC News]]'' * [https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,1156507,00.html Article on Mittal with background on Arcelor takeover bid] – ''[[Time (magazine)|Time]]'' * [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3830009.stm BBC News Online – "Glimpsing a Fairytale Wedding"] * [https://archive.today/20121220232801/http://www.ohiocitizen.org/campaigns/isg/isg.html ''Mittal Steel Cleveland Works''] * [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601100&sid=azkhfjKQebj0 Article on Mittal Family purchase of Escada] – Bloomberg [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়ী]] [[শ্ৰেণী:উদ্যোগপতি]] h4au1oz5gobkdzdugioukw74uv7fdgq 0 127550 641225 639912 2026-10-02T15:28:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641225 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | image = Tibetan singer Namgyal Lhamo in 2006.jpg | caption = নামগ্যাল লামো | name = নামগ্যাল লামো | alias = তিব্বতৰ নাইটিংগেল | origin = [[তিব্বত]] | instruments = তিব্বতী লুট, ডালচিমাৰ | genre = তিব্বতী পৰম্পৰাগত, বিশ্ব | years_active = ১৯৬৪-বৰ্তমান | label = মিউজিক এণ্ড ৱৰ্ডছ, চিল্ক ৰোড | associated_acts = Gangchenpa, [[The Wolfmen]] | website = {{URL|http://www.namgyallhamo.com}} }} '''নামগ্যাল লামো''' এগৰাকী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশংসিত [[তিব্বত|তিব্বতী]] [[অপেৰা]] আৰু [[শাস্ত্ৰীয় সংগীত]]ৰ গায়িকা তথা অভিনেত্ৰী৷ বৰ্তমান [[নেদাৰলেণ্ড]]ৰ উট্ৰেখ্টত তেওঁৰ ঘৰ৷ ==প্ৰাথমিক জীৱন== লামো আৰু তেওঁৰ ভগ্নী কেলছাং চুকি টেথঙে দালাই লামাই স্থাপন কৰা তিব্বতী ইনষ্টিটিউট অৱ পাৰফৰ্মিং আৰ্টছত তিব্বতী অপেৰা আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ মহান মাষ্টাৰৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ লয়। চৈধ্য বছৰ ধৰি লামোৱে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। <ref>{{cite web | title=Music from the land of Snow| publisher=Canada Tibet Committee | date=14 February 2000 |url=http://www.tibet.ca/en/library/wtn/archive/old?y=2000&m=2&p=14_6| accessdate = 3 March 2015}}</ref><ref name="auto">{{cite web | url=http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | title=Human Rights film on Tibet sings its way to global success | work=The Tibet Post | date=1 October 2013 | accessdate=2 March 2015 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015012509/http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | archivedate=15 October 2013 }}</ref> তেওঁলোকৰ পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত টকা উপাৰ্জন কৰিবলগীয়া হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ভনীয়েকে এঘাৰ বছৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।<ref name=sister>{{Cite web |last=China (Taiwan) |first=Ministry of Foreign Affairs, Republic of |date=2011-01-28 |title=Voice from Tibet builds cultural bridges |url=https://taiwantoday.tw/news.php?unit=18&post=24437 |access-date=2022-11-04 |website=Taiwan Today |language=en}}</ref> লামোৱে ইনষ্টিটিউটৰ তাৰকা অভিনেতা হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু বিস্তৃত ভ্ৰমণ কৰে। এই অংশৰ জৰিয়তে তেওঁ নিজৰ দেশৰ বিভিন্ন ধৰণৰ শাস্ত্ৰীয় আৰু লোকসংগীতৰ পৰম্পৰাত ভৰি দিলে। ১৭ শতিকাৰ তিব্বতী ধ্ৰুপদী গীত নাংমা এণ্ড দ্য ট’শ্বেৰ ব্যাখ্যাই সাৰ্বজনীনভাৱে প্ৰশংসা লাভ কৰিছে আৰু তেওঁক জনপ্ৰিয়ভাৱে তিব্বতৰ নাইটিংগেল নামেৰে জনাজাত হৈছে।<ref>{{cite web | last=Borpujari | first=Utpal | title=Drapchi&nbsp;– The Review | publisher=Dearcinema.com | date=30 July 2012 | url=http://dearcinema.com/review/osians-cinefan-2012-review-arvind-iyers-drapchi/4402 | accessdate=17 August 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120802012955/http://dearcinema.com/review/osians-cinefan-2012-review-arvind-iyers-drapchi/4402 | archivedate=2 August 2012 | deadurl=yes}}</ref> ১৯৮০ চনৰ পৰা নামগ্যাল লামোৱে নেদাৰলেণ্ডত বাস কৰি আহিছে, আনহাতে ভগ্নী ভাৰতত বাস কৰিছিল।<ref name=sister/> লামোৱে ইউৰোপ আৰু সমগ্ৰ বিশ্বৰ কনচাৰ্টত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছে, এতিয়াও তেওঁৰ সংগীতৰ জৰিয়তে তিব্বতী সংস্কৃতি সংৰক্ষণৰ অভিযান চলাই আছে। ==কেৰিয়াৰ== ১৯৯৮ চনত তিব্বত ইম্প্ৰেছনৰ সৈতে [[নেদাৰলেণ্ড]], [[জাৰ্মানী]] আৰু বেলজিয়াম ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু আৰ্থ ডান্স, ৱৰ্ল্ড আৰ্টিষ্টছ ফৰ তিব্বত, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাৰ ৫০ বছৰীয়া জয়ন্তী আদি বিশ্বব্যাপী প্ৰকাশত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু আমষ্টাৰডাম আৰু নিউয়ৰ্ক চহৰত ফ্ৰিডম কনচাৰ্টত দ্য বিষ্টি বয়ছ, এলানিছ মৰিছেট আৰু বিজ'ৰ্কৰ দৰে অভিনয়ৰ সৈতে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/paul-mooney/drapchi-tibet-movie_b_3574171.html | title=Drapchi: Putting a Human Face on the Suffering of Tibetans| work=The Huffington Post | date=7 October 2013 | accessdate = 2 March 2015}}</ref> ২০০৮ চনত নামগিয়াল লামোৱে ৰক বেণ্ড দ্য উলফমেনৰ ব্ৰিটিছ সংগীতজ্ঞ ক্ৰীছ কনষ্টেন্টিনো আৰু মাৰ্কো পিৰ'নিৰ সৈতে মিলি "পেৰেডাইজ লষ্ট" একক গীতটো ৰেকৰ্ডিং কৰে। ভাৰতীয় প্ৰাক্তন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা অৰবিন্দ আয়াৰৰ পৰিচালনাত বেইজিং অলিম্পিকৰ প্ৰাকক্ষণত মুক্তি দিয়া হয় এই ট্ৰেকটোৰ মিউজিক ভিডিঅ’। "পেৰাডাইজ লষ্ট" ২০০৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এছিয়ান হটশ্বটছ বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত<ref>{{cite web | last=Staff | title=Paradise Lost at Berlin festival| publisher=CTA News | date=16 January 2009 |url=http://www.tibet.ca/en/library/wtn/5239| accessdate = 7 September 2013}}</ref> আৰু ২০১০ চনৰ লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হোৱা তিব্বত চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত<ref>{{cite web| title=Tibet Film Festival opens in London| publisher=Central Tibet Administration| date=2 July 2010| url=http://tibet.net/2010/07/02/tibet-film-festival-2010-opens-in-london/| accessdate=3 March 2015| archivedate=2 April 2015| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402140649/http://tibet.net/2010/07/02/tibet-film-festival-2010-opens-in-london/| deadurl=yes}}</ref> প্ৰতিযোগিতামূলকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু ২০০৯ চনৰ তিব্বতী সংগীত বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত ভিডিঅ' বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web| title=Welcome to the Fourth Tibetan Music Awards| publisher=Music Tibet| date=10 October 2009| url=http://www.musictibet.com/awards/2009/| accessdate=3 October 2012| archivedate=22 July 2012| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120722203851/http://www.musictibet.com/awards/2009/| deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি দ্য নাইটিংগেল অৱ তিব্বত, য'ত লামোৱে গায়িকা য়িগা গ্যালনাঙৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে, শিথিলভাৱে তেওঁৰ নিজৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু ই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ যেনে ৩৫ সংখ্যক কায়ৰো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছে, য'ত ইয়াক মানৱ অধিকাৰৰ শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | last=Cinema | first=Dear | title=Film on Tibet to screen at 35th Cairo International Film Festival | publisher=dearcinema.com | date=14 November 2012 | url=http://dearcinema.com/article/film-on-tibet-to-screen-at-35th-cairo-international-film-festival/5728 | accessdate=17 March 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130619045025/http://dearcinema.com/article/film-on-tibet-to-screen-at-35th-cairo-international-film-festival/5728 | archivedate=19 June 2013 | deadurl=yes}}</ref><ref name="auto"/> চীনৰ শিল্পী আই ৱেইৱেইয়ে ছবিখন সম্পৰ্কে কৈছিল, "এইখন এখন দুখজনক আৰু মন চুই যোৱা ছবি, যিয়ে আমাক তিব্বতী জনসাধাৰণৰ দুৰ্দশা সকলো মানৱ জাতিৰ দুৰ্দশা উপলব্ধি কৰাইছিল।"<ref>{{cite web | last=Post | first=The Tibet | title=Drapchi&nbsp;– The Nightingale of Tibet | publisher=thetibetpost.com | date=1 October 2013 | url=http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | accessdate=17 October 2013 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015012509/http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | archivedate=15 October 2013 }}</ref> তিব্বতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ছিকয়ং লবছাং ছাংগাই মন্তব্য কৰে যে "এই ছবিখনক যি ধৰণেৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে সেয়া সহজ, তথাপিও ইয়াৰ চিত্ৰণ অতি শক্তিশালী। ই এগৰাকী মহিলাৰ আধ্যাত্মিক, সাংস্কৃতিক আৰু কলাত্মক স্থানক জীয়াই ৰাখিবলৈ কৰা সংগ্ৰামৰ অতি মৰ্যাদাপূৰ্ণ আৰু সংযত ব্যাখ্যা।""<ref>{{cite web | author=News Desk | title=Drapchi to screen in Rome | publisher=tibet.net | date=11 March 2013 | url=http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | accessdate=17 March 2013 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015012509/http://www.thetibetpost.com/en/news/international/3658-human-rights-film-on-tibet-sings-its-way-to-global-success | archivedate=15 October 2013 }}</ref> ==ফিল্মগ্ৰাফী== ===কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক=== * ''দ্ৰাপচি'' (২০১৪) ===সহ-লেখক=== * ''দ্ৰাপচি'' (২০১৪) ===অভিনেত্ৰী=== * ''দ্ৰাপচি'' (২০১৪) * ''পেৰাডাইজ লষ্ট'' (২০০৮) * ''ছেভেন ড্ৰিমছ অৱ তিব্বত'' (২০০১) == বঁটা আৰু মনোনয়ন == *২০০৬/৭:'' শ্ৰেষ্ঠ মহিলা তিব্বতী গায়িকা'' - তিব্বতী সংগীতৰ বঁটা। *২০০৭: ''শ্ৰেষ্ঠ মহিলা একক শিল্পী'' [[তিব্বত]]/[[ভাৰত]]-আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত বঁটা, মিউজিকেড, ইউ.কে *২০০৮: ''শ্ৰেষ্ঠ বিশ্ব সংগীত অভিনয়ৰ মনোনয়ন'' [[নেদাৰলেণ্ড]]/বেলজিয়াম- মিক্সডমেগাজিনৰ বঁটা। *২০০৯: ''শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক ভিডিঅ' শিল্পী''-তিব্বতী সংগীতৰ বঁটা। *২০১৩- ''শ্ৰেষ্ঠ পৰম্পৰাগত শিল্পী'' -তিব্বতী সংগীতৰ বঁটা। *২০১৩- ''শ্ৰেষ্ঠ পৰম্পৰাগত এলবাম'' -তিব্বতী সংগীতৰ বঁটা। ==ডিস্কোগ্ৰাফী== *ভয়েচ ফ্ৰম তিব্বত (''গেং চেনপাৰ সৈতে: পেপিৰ'ছ, এমডব্লিউচিডি৫০০৫, মিউজিক এণ্ড ৱৰ্ডছ, ২০০০'') *ছংচ ফ্ৰম তিব্বত (''পেপিৰ'ছ এমডব্লিউচিডি৫০১০, মিউজিক এণ্ড ৱৰ্ডছ, ২০০৫'') *পিয়ৰ (''চিল্ক ৰোড, ২০০৭'') *দ্য এনচাণ্টেড লেণ্ড (''চিল্ক ৰোড, ২০০৭'') *মিউজিক অফাৰিং ১ - তিব্বতী গানৰ সংকলন (''Papyros, Music & Words, ২০১৪'') ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|2}} ==অধিক পঠন== * {{cite news |url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/arvind-iyer-s-film-on-tibetan-singer-selected-for-german-fest-113100800282_1.html | title=The Nightingale of Tibet selected for German fest | work=[[Business Standard]] | date=8 October 2013 | accessdate=23 May 2014| agency=Press Trust of India }} * {{cite web | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/saluting-the-spirit/article4170750.ece | title=Saluting the spirit | work=[[The Hindu]] | date=16 May 2014 | accessdate=23 May 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140503035000/http://www.thehindu.com/features/cinema/saluting-the-spirit/article4170750.ece | archivedate=3 May 2014 | deadurl=yes }} * {{cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/paul-mooney/drapchi-tibet-movie_b_3574171.html | title=Drapchi: Putting a Human Face on the Suffering of Tibetans| work=The Huffington Post | date=7 October 2013 | accessdate = 2 March 2015}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *http://www.namgyallhamo.com{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Official website *http://www.day-fornight.org/tibetfilmfestival/images/stories/TFFbrochure.pdf{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.thetibetpost.com/en/news/exile/406-tibetan-and-international-artists-honored-at-2009-tibetan-music-awards {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022190457/https://www.thetibetpost.com/en/news/exile/406-tibetan-and-international-artists-honored-at-2009-tibetan-music-awards |date=2021-10-22 }} *http://www.imdb.com/title/tt0389366/ *http://www.imdb.com/name/nm1499738/ *http://www.drapchithefilm.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120104324/http://www.drapchithefilm.com/ |date=2022-01-20 }} *http://www.musictibet.com/awards/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210802183916/https://www.musictibet.com/awards/ |date=2021-08-02 }} *[https://archive.today/20130117144200/http://www.asianhotshotsfestival.com/eng/film-programme/competition/short3.php?modus=view&ident=39074] *https://insideworldmusic.blogspot.com/2009/04/cd-review-tibets-new-voice.html *https://insideworldmusic.blogspot.com/2009/04/cd-review-tibets-trip-hop-temptress.html {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] k33547vj6jdoa165c6tnzjp5pubj6k6 0 127701 641512 564157 2026-10-03T07:56:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641512 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লে হোৱাং দিয়েপ থাও | image = Mme Le Hoang Diep Thao.jpg | native_name = Lê Hoàng Diệp Thảo | native_name_lang = Vietnamese | birth_date = ১৯৭৩ | birth_place = প্লেইকু, জিয়া লাই, [[ভিয়েটনাম]] | occupation = উদ্যোক্তা | yearsactive = ১৯৯৬ – বৰ্তমান | website = {{URL|https://lehoangdiepthao.com/}} | known_for = TNI King Coffee-ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু CEO; Trung Nguyen-ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা | spouse = {{marriage|Đặng Lê Nguyên Vũ|1998|2021|end=div}} | children = ৪ জন }} '''লে হোৱাং দিয়েপ থাও''' (''Lê Hoàng Diệp Thảo'') এগৰাকী ভিয়েটনামী ব্যৱসায়ী মহিলা আৰু [[ভিয়েটনাম]]ৰ কফি উদ্যোগক্ষেত্ৰৰ অন্যতম নেত্ৰী। তেওঁ তেওঁৰ তৎকালীন স্বামী ডাং লে ঙুৱেন ভুৰ সৈতে মিলি ট্ৰুং নুএন গ্ৰুপ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যি দেশখনৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ কফি উৎপাদন সংস্থা আৰু ভিয়েটনামৰ আটাইতকৈ পৰিচিত কেফে চেইনৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref name="Allegra1">{{cite web |title=LÊ HOÀNG DIỆP THẢO CEO - Trung Nguyen International |url=https://www.allegraceoforum.com/speakers/le-hoang-diep-thao/ |website=Allegra World Coffee Portal CEO Forum |publisher=World Coffee Portal |access-date=10 May 2021 |archivedate=23 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723210718/https://www.allegraceoforum.com/speakers/le-hoang-diep-thao/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৩ চনত, থাওয়ে নিজে নেতৃত্ব দিয়ে সংস্থাটোৰ G7 ইনষ্টেণ্ট কফি ব্ৰেণ্ড বিকাশ কৰে,<ref name="Pháp Luật 2">{{cite web |last1=Nguyễn |first1=Trung |title=Bà Lê Hoàng Diệp Thảo đã cùng chồng xây dựng "đế chế" Trung Nguyên như thế nào? (Kỳ 2) |url=https://baophapluat.vn/doanh-nhan/ba-le-hoang-diep-thao-da-cung-chong-xay-dung-de-che-trung-nguyen-nhu-the-nao-ky-2-413298.html |website=Báo Pháp Luật Việt Nam |publisher=PHÁP LUẬT Việt Nam |access-date=10 May 2021 |language=vi |date=19 September 2018 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> যি বৰ্তমান দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ আটাইতকৈ সফল ইনষ্টেণ্ট কফি ব্ৰেণ্ডসমূহৰ ভিতৰত গণ্য — ৬০খন দেশত বিলিয়নৰ অধিক লোকই ই ব্যৱহাৰ কৰিছে।<ref name="Allegra" /> বৰ্তমান তেখেত ছিংগাপুৰৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয়যুক্ত TNI King Coffee-ৰ চেয়াৰউমেন আৰু CEO।<ref name="Forbes">{{cite web |last1=Nguyen |first1=Lan Anh |title=Estranged Wife Has Her Own Coffee King in Vietnam |url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2017/10/31/estranged-wife-has-her-own-coffee-king-in-vietnam/?sh=47555b1d4224 |website=Forbes |publisher=Forbes Vietnam |access-date=10 May 2021 |language=en}}</ref> ২০১৮ চনত, থাও Allegra World Coffee Portal CEO Forum-ত (লছ এঞ্জেলেছ, আমেৰিকা) বক্তা হিচাপে নিমন্ত্ৰণ পোৱা প্ৰথম ভিয়েটনামী মহিলা হয়।<ref name="Comunicaffe">{{cite web |title=The Story of King Coffee: National Pride in Vietnam and Global Value |url=https://www.comunicaffe.com/the-story-of-king-coffee-national-pride-in-vietnam-and-global-value/ |website=Comunicaffe International |publisher=Comunicaffe |access-date=10 May 2021 |date=8 November 2018}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন== ১৯৭৩ চনত [[ভিয়েটনাম]]ৰ গিয়া লাইত ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিৰপৰা সোণ আৰু ৰূপৰ ব্যৱসায়ত ব্যৱসায় চলোৱা এটা পৰিয়ালত লে হোৱাং দিয়েপ থাওৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="Tin tức Online">{{cite web |title=Nhìn lại lai lịch bà Lê Hoàng Diệp Thảo |url=https://tintuconline.com.vn/doanh-nghiep/nhin-lai-lai-lich-ba-le-hoang-diep-thao-n-395919.html |website=Tin tức Online |publisher=Tin tức Online |access-date=10 May 2021 |language=vi}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ১৯৯৪ চনত শিক্ষাগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত, থাওয়ে জিয়া লাই প্ৰদেশৰ ডাক বিভাগত “১০৮” নম্বৰযুক্ত স্বিচব’ৰ্ড তথ্য সেৱাত কাম আৰম্ভ কৰে। সেই ঠাইত তেওঁ পাঁচ বছৰ ধৰি ফোন কলৰ উত্তৰ দিছিল আৰু তথ্যৰ যোগান ধৰিছিল।<ref name="Tin tức Online" /> এই সেৱালৈ কৰা ফোনসমূহৰ অধিকাংশই স্থানীয় কফি উদ্যোগৰ বিষয়ে সোধা-পোছা বুলি লক্ষ্য কৰি তেওঁ এই অঞ্চলত ভিত্তি কৰি হ'ব পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় কফি ব্যৱসায়ৰ বাবে এক শক্তিশালী সম্ভাৱনা অনুভৱ কৰিছিল।<ref name="Pháp Luật 1">{{cite web |last1=Nguyễn |first1=Trung |title=Bà Lê Hoàng Diệp Thảo đã cùng chồng xây dựng "đế chế" Trung Nguyên như thế nào? (Kỳ 1) |url=https://baophapluat.vn/doanh-nhan/ba-le-hoang-diep-thao-da-cung-chong-xay-dung-de-che-trung-nguyen-nhu-the-nao-ky-1-412882.html |website=Báo Pháp luật Việt Nam |publisher=PHÁP LUẬT Việt Nam |access-date=10 May 2021 |language=vi |date=18 September 2018 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই সেৱাত কল কৰাৰ সময়তে থাওৰ পৰিচয় হয় তেওঁৰ ভৱিষ্যৎ স্বামী ডাঙ লে ঙ্ঙুৱেন ভুৰ সৈতে; যি ভু চিকিৎসাশাস্ত্ৰৰ ছাত্ৰ আছিল আৰু কফি উদ্যোগ আৰম্ভ কৰাৰ বাসনা ৰাখিছিল।<ref name="Soha 1">{{cite web |last1=Tô |first1=Lan Hương |title=Bà Lê Hoàng Diệp Thảo: "49 ngày nhịn ăn đã cướp đi Đặng Lê Nguyên Vũ tuyệt vời của tôi" |url=https://soha.vn/ba-le-hoang-diep-thao-49-ngay-nhin-an-da-cuop-di-dang-le-nguyen-vu-tuyet-voi-cua-toi-20180328223446666.htm |website=soha.vn |publisher=Soha |access-date=10 May 2021 |language=vi}}</ref> দুয়োজনৰ মাজত ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক বৃদ্ধিৰ লগে লগে, ভু আৰু থাওয়ে লং খুৱেনত প্ৰথমখন কফি উদ্যোগত বিনিয়োগ কৰিছিল, যিটো অতি সোনকালে বিফল হয়। তাৰ পিছত থাওয়ে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ অৰ্থনৈতিক সহায়ৰে চাইগন তথা হ চি মিন চিটিৰ মহানগৰ অঞ্চল লক্ষ্য কৰি এটা নতুন কফি উদ্যোগ আৰম্ভ কৰাত সহায়ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। দুয়ো জন ১৯৯৮ চনত বিবাহ বন্ধনত আবদ্ধ হয়, অৰ্থনৈতিক সমৰ্থনো লাভ কৰে আৰু হ চি মিন চিটিলৈ স্থানান্তৰিত হয় নতুন উদ্যোগ আৰম্ভ কৰিবলৈ—যাক ভুৱে “ট্ৰুঙ ঙুৱেন” নামেৰে নামকৰণ কৰে।<ref name="Soha 1" /> ১৯৯৮ চনত হ চি মিন চিটিৰ ফু নুয়ান জিলাৰ নুয়েন কি'এম পথৰ ৫৮৭ নম্বৰত প্ৰথমটো “ট্ৰুঙ ঙুৱেন” কফি দোকান খোলা হয়।<ref name="Cafebiz">{{cite web |last1=Nhung |first1=Bùi |title=CEO Lê Hoàng Diệp Thảo- Từ doanh nhân đến người truyền cảm hứng |url=https://cafebiz.vn/ceo-le-hoang-diep-thao-tu-doanh-nhan-den-nguoi-truyen-cam-hung-20210131174228531.chn |website=cafebiz.vn |publisher=Cafebiz |access-date=10 May 2021 |language=vi}}</ref> দোকানখনৰ উদ্বোধন উপলক্ষ্য্যে এক ব্যাপক প্ৰচাৰ অভিযান চলোৱা হৈছিল, য’ত প্ৰথম সাত দিন গ্ৰাহকক বিনামূলীয়া কফি পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ফলস্বৰূপে দোকানখন এক ৰাতিৰ ভিতৰতে ব্যাপক সফলতা লাভ কৰে।<ref name="Pháp Luật 1" /> সাৰেৰে পৰিচালনা কৰোঁতে ভু সামগ্ৰিক দিশ-নিৰ্ণয় আৰু জনসমক্ষৰ মুখ ৰূপে থাকিছিল। থাওয়ে ট্ৰুঙ ঙুৱেন কফি শ্বপ চেইনৰ বিকাশ পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ভিয়েটনামৰ প্ৰথম ফ্ৰেঞ্চাইজ ব্যৱস্থাৰ পৰিচয় ঘটাইছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ট্ৰুঙ ঙুৱেন ব্ৰেণ্ডৰ অন্তৰ্গত দেশজুৰি ১০০০ৰো অধিক কফি দোকান স্থাপন হয়।<ref name="VietNamNet News">{{cite web |title=Bà Lê Hoàng Diệp Thảo: Tôi phải mạnh mẽ mới cứu được Trung Nguyên, cứu được anh Vũ |url=https://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/doanh-nhan/ba-le-hoang-diep-thao-toi-phai-manh-me-moi-cuu-duoc-trung-nguyen-cuu-duoc-anh-vu-531642.html |website=VietNamNet |publisher=VietNamNet News |access-date=10 May 2021 |language=vi}}</ref> এই ব্ৰেণ্ডটোৱে চাইগন আৰু পাছত হানয়লৈ মধ্য ভিয়েটনামৰ কফি সংস্কৃতি ব্যৱহাৰৰ ধাৰা বিস্তাৰ কৰিছিল, যাক বহুতে দেশটোৰ “তৃতীয় কফি ঢৌ” (third wave coffee) আৰম্ভ কৰাৰ কৃতিত্ব দিয়ে।<ref name="Tuoi Tre1">{{cite web |last1=Kim |first1=Hoa |last2=T.D.V |last3=Minh |first3=Sol |title=CEO Le Hoang Diep Thao: Only with passion, can a startup business enjoy success |url=https://tuoitrenews.vn/news/business/20210208/ceo-le-hoang-diep-thao-only-with-passion-can-a-startup-business-enjoy-success/59109.html |website=Tuoi Tre News |publisher=Tuoi Tre |access-date=10 May 2021 |date=8 February 2021}}</ref> ২০০৩ চনত জাৰ্মানী ভ্ৰমণৰ সময়ত থাওয়ে ইনষ্টেণ্ট কফি ব্যৱসায়ৰ সম্ভাৱনা চাব পাৰিছিল, যিটো সেইসময়লৈকে ভিয়েটনামৰ কফি শিল্পত “নকল কফি” বুলি ধাৰণা থাকিলেও বেছিভাগে উপেক্ষা কৰিছিল। ভুৱে এই নতুন লাইনটোক সমৰ্থন কৰিবলৈ তেওঁক বুজাই পেলায় আৰু ভুৱে ইয়াৰ নাম দিয়ে “G7”, কাৰণ তেওঁৰ লক্ষ্য আছিল বিশ্বৰ আটাইতকৈ উন্নত বজাৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰা।<ref name="Saigon Times">{{cite web |title=G7 coffee enormously popular over the world |url=https://en.thesaigontimes.vn/tinbaichitiet/69403/ |website=en.thesaigontimes.vn |publisher=Saigon Times |access-date=10 May 2021 |archivedate=11 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210511090147/https://en.thesaigontimes.vn/tinbaichitiet/69403/ |deadurl=yes }}</ref> থাওৰ নেতৃত্বত ট্ৰুঙ ঙুৱেনে উৎপাদন সুবিধা স্থাপন কৰে আৰু হ চি মিন চিটিৰ ঐতিহাসিক ৰিউনিফিকেচন পেলেছত এক উচ্চ-প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানত G7 লঞ্চ কৰে। সেই অনুষ্ঠানত ২০,০০০ গোটে অংশ লৈ থকা লোকৰ ভিতৰত ৮৯ শতাংশই বিদেশী কফিৰ তুলনাত G7 বাচি লয়।<ref name="Cafebiz" /> অতি সোনকালে G7 ইনষ্টেণ্ট কফিয়ে বজাৰ শ্বেয়াৰত ৩৮ শতাংশৰ লগত শ্ৰেষ্ঠ স্থান দখল কৰে।<ref name="Vietnam Breaking News">{{cite web |last1=Pham |first1=Thai |title=G7 takes lead in instant coffee market – VietNam Breaking News |url=https://www.vietnambreakingnews.com/2016/10/g7-takes-lead-in-instant-coffee-market/ |website=www.vietnambreakingnews.com |publisher=Vietnam Breaking News |access-date=10 May 2021 |archivedate=12 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512060306/https://www.vietnambreakingnews.com/2016/10/g7-takes-lead-in-instant-coffee-market/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৬ চনত থাও “ট্ৰুঙ ঙুৱেন গ্ৰুপ”ৰ উপ-ব্যৱস্থাপনা পৰিচালক তথা পৰিচালকমণ্ডলীৰ উপ-সভাপতি হয়।<ref name="VNExpress">{{cite web|last1=Ha|first1=Thi|title=Royal tussle continues: 'Queen' insists she has rights in coffee empire - VnExpress International|url=https://e.vnexpress.net/news/business/companies/royal-tussle-continues-queen-insists-she-has-rights-in-coffee-empire-4056919.html|access-date=10 May 2021|website=VnExpress International|publisher=VNExpress|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত থাওয়ে “ট্ৰুঙ ঙুৱেন ইণ্টাৰনেচনেল” স্থাপন কৰে, যাৰ মাধ্যমে ট্ৰুঙ ঙুৱেন আৰু G7 কফি ব্ৰেণ্ড আন্তৰ্জাতিক বজাৰলৈ বিস্তৃত কৰা হৈছিল।<ref name="Asem Connect">{{cite web |title=TNI opens first King Coffee in Gia Lai |url=http://asemconnectvietnam.gov.vn/default.aspx?ID1=2&ZID1=6&ID8=78066 |website=asemconnectvietnam.gov.vn |publisher=Asem Connect |access-date=10 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510185402/http://asemconnectvietnam.gov.vn/default.aspx?ID1=2&ZID1=6&ID8=78066 |archivedate=10 May 2021 |deadurl=yes}}</ref> G7 ইনষ্টেণ্ট কফিয়ে চীন, দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত উল্লেখযোগ্য বজাৰ বিস্তাৰ লাভ কৰি বিশ্বৰ ৬০খন দেশত ৰপ্তানি কৰা এক উচ্চ-কাৰ্যক্ষম সামগ্ৰী ৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Vietnam Investment Review 1">{{cite web |last1=Nguyen |first1=Hang |title=Vietnam extends global reach through G7 coffee |url=https://www.vir.com.vn/vietnam-extends-global-reach-through-g7-coffee-68115.html |website=Vietnam Investment Review - VIR |publisher=Vietnam Investment Review |access-date=10 May 2021 |language=en |date=29 May 2019}}</ref> ===কিং কফি=== ২০১৫ চনত ব্যক্তিগত পৰিয়ালিক সমস্যাৰপৰা উৎপন্ন হৈছিল বুলিও ধাৰণা কৰা কাৰণসমূহৰ বাবে,<ref name="Forbes Vietnam 2">{{cite web|last1=Shmavonian|first1=Karl|title=Chairman Vu, Vietnam's Coffee King|url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2012/07/25/vietnams-coffee-king-dang-le-nguyen-vu/?sh=4ef56c387e99|access-date=10 May 2021|website=Forbes|publisher=Forbes Vietnam|language=en}}</ref> থাওয়ে এটা নতুন কফি ব্ৰেণ্ড বিকাশ কৰে, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল ২০বছৰীয়া অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত ট্ৰুং ঙুৱেন ব্যৱসায়টোক সংৰক্ষণ আৰু উন্নত কৰা, লগতে ভিয়েটনামৰ কফি সেৱন সংস্কৃতিক বিশ্বব্যাপী জনপ্ৰিয় কৰাৰ তেওঁৰ অব্যাহত প্ৰচেষ্টা।<ref name="Vietnam Investment Review 2">{{cite web |last1=Van |first1=Anh |title=Trung Nguyen Group will have to compete with its subsidiary |url=https://www.vir.com.vn/trung-nguyen-group-will-have-to-compete-with-its-subsiary-60944.html |website=Vietnam Investment Review - VIR |publisher=Vietnam Investment Review |access-date=10 May 2021 |language=en |date=12 July 2018}}</ref> ২০১৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহত থাওয়ে নাম তান উয়েন উদ্যোগ উদ্যানত কিং কফিৰ ইনষ্টেণ্ট কফিৰ বিভিন্ন সামগ্ৰী উৎপাদন কৰাৰ উদ্দেশ্যে এটা নতুন কাৰখানা স্থাপন কৰে।<ref name="VN Economic Times">{{cite web |last1=Minh |first1=Do |title=TNI Corporation to open 1,000 coffee shops in Vietnam |url=https://www.vneconomictimes.com/article/business/tni-corporation-to-open-1-000-coffee-shops-in-vietnam |website=www.vneconomictimes.com |publisher=VN Economic Times |access-date=10 May 2021 |archivedate=10 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510183902/https://www.vneconomictimes.com/article/business/tni-corporation-to-open-1-000-coffee-shops-in-vietnam |deadurl=yes }}</ref> কিং কফি আনুষ্ঠানিকভাৱে ২০১৬ চনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল, যিটো এক আকৰ্ষণীয় উদ্বোধনী কাৰ্যক্ৰমৰ জৰিয়তে জনপ্ৰিয় ‘পেৰিছ বাই নাইট’ অনুষ্ঠানত প্ৰকাশ পায়—এই অনুষ্ঠানটো একেলগে ৬০খন দেশত থকা ভিয়েটনামীয় প্ৰব্ৰজনসমূহলৈ প্ৰচাৰিত হৈছিল।<ref name="Nguoi Do Thi">{{cite web |last1=Thế |first1=Thanh |last2=Thượng |first2=Tùng |title="Quân vương" của Lê Hoàng Diệp Thảo |url=https://nguoidothi.net.vn/quan-vuong-cua-le-hoang-diep-thao-7963.html |website=nguoidothi.net.vn |publisher=Nguoi Do Thi |access-date=10 May 2021}}</ref> টি.এন.আই. কিং কফি ব্ৰেণ্ড ভিয়েটনামৰ বজাৰত ২০১৭ চনত আৰম্ভ হয়, আৰু প্ৰথম কিং কফি কেফে প্লেইকু চহৰ, জিয়া লায়ত খোলা হয়।<ref name="Vietnam Insider">{{cite web |last1=Nguyen |first1=Daisy |title=Trung Nguyen Group will have to compete with its subsiary |url=https://vietnaminsider.vn/trung-nguyen-group-will-have-to-compete-with-its-subsiary/ |website=Vietnam Insider |publisher=Vietnam Insider |access-date=10 May 2021 |date=13 July 2018}}</ref> ২০১৮ চনৰ ভিতৰতে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মূল্যায়ন ৬০ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ ওপৰলৈ উঠি যায়।<ref name="Khaleej Times">{{cite web |last1=Nair |first1=Rohit |title=Meet the coffee queen |url=https://www.khaleejtimes.com/lifestyle/food/meet-the-coffee-queen |website=Khaleej Times |publisher=Khaleej Times |access-date=10 May 2021 |language=en}}</ref> ২০২০ চনত থাও নবম অৱধিৰ বাবে ভিয়েটনাম কাকাও–কফি সংঘৰ উপ-সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু গ্লোবেল ব্ৰেণ্ডছ মেগাজিন (ইউকে)–এ তেওঁক ভিয়েটনামৰ খাদ্য আৰু পানীয় খণ্ডত “সৰ্বাধিক সমাদৃত উদ্যোগপতি” বুলিও সন্মানিত কৰে।<ref name="Tuoi Tre">{{cite web |title=Vietnam coffee queen receives recognition |url=https://tuoitre.vn/ |website=Tuoi Tre |publisher=Tuoi Tre |access-date=10 May 2021}}</ref> এই মেগাজিনটোৱে টি.এন.আই. কিং কফিক “দ্ৰুততম বৃদ্ধি লাভ কৰা বিশ্বব্যাপী কফি ব্ৰেণ্ড” আৰু “ভিয়েটনামৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় কফি ব্ৰেণ্ড” বুলিও মনোনীত কৰে।<ref name="Global Brands Magazine">{{cite web |title=Best Coffee Brands – Vietnam |url=https://www.globalbrandsmagazine.com/best-coffee-brands-vietnam/ |website=Global Brands Magazine |publisher=Global Brands Magazine |access-date=10 May 2021 |date=11 November 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁ কেন্দ্ৰীয় ভিয়েটনাম মহিলা সংঘৰ সৈতে অংশীদাৰিত্বত “উইমেন ক্যান ডু” নামৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ২০২৫ চনৰ ভিতৰত ১ লক্ষ ভিয়েটনামীয় মহিলাক উদ্যোগ আৰম্ভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰা।<ref name="Tuoi Tre" /> লগতে তেওঁ তৃণমূলৰ কফিচাষীসকলক সহায় আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনমান উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যে “হেপ্পি ফাৰ্মাৰ ফাউণ্ডেচন” স্থাপন কৰে।<ref name="Allegra">{{cite web |title=The Story of King Coffee: National Pride in Vietnam and Global Value |url=https://www.comunicaffe.com/the-story-of-king-coffee-national-pride-in-vietnam-and-global-value/ |website=Comunicaffe International |publisher=Comunicaffe |access-date=10 May 2021 |date=8 November 2018}}</ref> কিং কফিয়ে নিজেদেৰ প্ৰথম আমেৰিকান কেফে শাখা ২০২১ চনৰ মে’ মাহত কেলিফোৰ্নিয়াৰ এনাহাইম চহৰত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web |last1=Tong |first1=Van |title=Vietnam’s TNI King Coffee makes US debut |url=https://insideretail.asia/2021/05/25/vietnams-tni-king-coffee-makes-us-debut/ |website=Inside Retail |publisher=Inside Retail |access-date=8 August 2021 |date=25 May 2021}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভিয়েটনামৰ ব্যক্তি]] lmj0e0vukjcr6t768qcme5b2cjfcgwg 0 128476 641378 640059 2026-10-02T21:45:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641378 wikitext text/x-wiki {{Short description|Michelin star Indian celebrity chef and restaurateur}} {{Infobox person | name = বিকাশ খান্না | image = Vikas Khanna - 1.jpg | caption = ২০১২ চনত খান্না | birth_date = {{birth based on age as of date|50|2022|6|01}} | nationality = আমেৰিকা, ভাৰতীয় | birth_place =অমৃতসৰ, পাঞ্জাব, ভাৰত | style = [[ভাৰতীয় ব্যঞ্জন]] | education = {{ubl| * মণিপাল একাডেমী অৱ হায়াৰ এডুকেশ্যন *জি ডি গোৱেংকা বিশ্ববিদ্যালয় }} | relatives = ৰাধিকা খান্না (ভগ্নী) }} '''বিকাশ খান্না ({{lang_en|Vikas Khanna}})'''এজন ভাৰতীয়-আমেৰিকান <ref>{{Cite web |last=Chandani |first=Priyanka |date=2023-05-07 |title=Michelin-star chef Vikas Khanna overcomes disability, talks about racism and elevating Indian food |url=https://orato.world/2023/05/07/michelin-star-chef-vikas-khanna-overcomes-disability-talks-about-racism-and-elevating-indian-food/ |access-date=2025-02-18 |website=Orato |language=en-US |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250321171640/https://orato.world/2023/05/07/michelin-star-chef-vikas-khanna-overcomes-disability-talks-about-racism-and-elevating-indian-food/ |archivedate=2025-03-21 |deadurl=yes}}</ref> চেলিব্ৰিটি চেফ, ৰেষ্টুৰেণ্টৰ গৰাকী, ৰন্ধন গ্ৰন্থৰ লেখক আৰু [[চলচ্চিত্ৰ]] নিৰ্মাতা। মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়াৰ আৰম্ভণিৰেপৰাই তেওঁ অন্যতম বিচাৰক। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== খান্নাৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ অমৃতসৰত এটা পাঞ্জাবী পৰিয়ালত। <ref>{{cite news |title=Amritsar-born chef Vikas Khanna ranked in global top 10 list by Gazette Review |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/amritsar-born-chef-vikas-khanna-ranked-in-global-top-10-list-by-gazette-review-400095 |access-date=18 June 2023 |work=Tribune |agency=PTI |date=1 June 2022}}</ref> তেওঁ অমৃতসৰৰ ছেইণ্ট ফ্ৰান্সিছ স্কুলত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। <ref name=":0">{{Cite web|first=Vedika|last=Sud|title=Indian Michelin-star chef feeds millions from New York|url=https://www.cnn.com/2020/10/12/india/vikas-khanna-feed-india-intl-hnk-dst/index.html|access-date=29 October 2020|website=CNN|date=12 October 2020 }}</ref> জন্মতে ভৰিৰ বিকৃতি (ক্লাব ফুট) হৈ ১৩ বছৰ বয়সলৈকে দৌৰিব পৰা নাছিল। ১৯৯১ চনত তেওঁ মণিপাল একাডেমী অৱ হাইয়াৰ এডুকেশ্যনৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তাৰপৰাই তেওঁ হোটেল পৰিচালনাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে। management.<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/vikas-khanna-goes-down-memory-lane/article2862408.ece|title=Vikas Khanna goes down memory lane|date=5 February 2012|access-date=16 July 2018|newspaper=The Hindu}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ কুলিনেৰী ইনষ্টিটিউট অৱ আমেৰিকা আৰু নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Michelin star chef Vikas Khanna’s first business was ‘total failure’. What he learned from it |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/michelin-star-chef-vikas-khannas-first-business-was-total-failure-what-he-learned-from-it-9717461.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20250308191008/https://www.moneycontrol.com/news/trends/michelin-star-chef-vikas-khannas-first-business-was-total-failure-what-he-learned-from-it-9717461.html |archive-date=2025-03-08 |access-date=2025-11-29 |website=Moneycontrol |language=en-US}}</ref> জি ডি গোৱেংকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা তেওঁ সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে <ref>{{Cite web|url = https://indiaeducationdiary.in/celebrity-chef-vikas-khanna-conferred-honorary-doctorate-g-d-goenka-university/|title = Celebrity Chef Vikas Khanna to be conferred honorary doctorate by G.D Goenka University|date = 6 February 2018|access-date = 1 December 2025|archivedate = 14 June 2024|archiveurl = https://web.archive.org/web/20240614054948/https://indiaeducationdiary.in/celebrity-chef-vikas-khanna-conferred-honorary-doctorate-g-d-goenka-university/|deadurl = yes}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[ভাৰত]]ত থকাৰ সময়ত খান্নাই [[তাজ হোটেল]], অবেৰয় গ্ৰুপ, ৱেলকাম গ্ৰুপ আৰু লীলা গ্ৰুপ অৱ হোটেলত কাম কৰিছিল। <ref>{{Cite web |title=Chef Vikas Khanna is set to open new restaurant Bungalow in New York in March |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/lifestyle/chef-vikas-khanna-is-set-to-open-new-restaurant-bungalow-in-new-york-in-march-12345251.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20250710120738/https://www.moneycontrol.com/news/trends/lifestyle/chef-vikas-khanna-is-set-to-open-new-restaurant-bungalow-in-new-york-in-march-12345251.html |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-11-29 |website=Moneycontrol |language=en-US}}</ref> মানহাটানৰ ফ্লেটিৰন জিলাৰ এখন উন্নতমানৰ ভাৰতীয় ৰেষ্টুৰেণ্ট জুনুনত যোগদান কৰাৰ পূৰ্বে খান্নাই নিউয়ৰ্কৰ ৰুবিন মিউজিয়াম অৱ আৰ্টৰ ছালাম বম্বে আৰু দ্য কেফেত কাম কৰিছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2011/03/30/dining/reviews/30rest.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715022340/http://www.nytimes.com/2011/03/30/dining/reviews/30rest.html/?_r=1%2F|url-status=dead|title=Crosstown Tour of India|first=Sam|last=Sifton|date=29 March 2011|archivedate=15 July 2014|via=NYTimes.com}}</ref><ref name=":0" /> ২০১৯ চনত তেওঁ [[ডুবাই]]ত কিনাৰা নামৰ এখন ৰেষ্টুৰেণ্ট খুলিছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.timeoutdubai.com/food-drink/food-news/418013-new-indian-restaurant-kinara-by-vikas-khanna-is-now-open-in-dubai|title=Kinara by Vikas Khanna|date=2 October 2019 }}</ref> ২০২০ চনত তেওঁ ডুবাইত এলোৰা নামৰ এখন ৰেষ্টুৰেণ্ট খুলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.timeoutdubai.com/food-drink/food-news/446306-new-restaurant-ellora-by-vikas-khanna-opens-in-dubai|title=Ellora by Vikas Khanna|date=18 August 2020 }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰৰ ইষ্ট ভিলেজ অঞ্চলত বাংলো নামৰ এখন ৰেষ্টুৰেণ্ট খুলিছিল।<ref>{{cite news |last1=Fortney |first1=Luke |title=Manhattan Is Getting an Ambitious Indian Restaurant From a Celebrity Chef |url=https://ny.eater.com/2024/3/15/24099954/bungalow-opening-east-village-march-23-vikas-khanna |access-date=29 June 2024 |work=Eater NY |date=15 March 2024 |language=en |archive-date=24 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240324185526/https://ny.eater.com/2024/3/15/24099954/bungalow-opening-east-village-march-23-vikas-khanna |url-status=live }}</ref><ref name=bloomberg>{{cite news |last1=Ghosh |first1=Bobby |title=Indian Restaurants Are Wall Street's New Celebration Spots |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-06-28/nyc-indian-restaurants-are-wall-street-s-new-deal-celebration-spot |access-date=29 June 2024 |work=Bloomberg |date=28 June 2024 |archive-date=28 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628145117/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-06-28/nyc-indian-restaurants-are-wall-street-s-new-deal-celebration-spot |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Fabricant |first1=Florence |title=Hidden Luxury Beckons at Bungalow |url=https://www.nytimes.com/2024/03/19/dining/bungalow-restaurant-opening.html |access-date=29 June 2024 |work=The New York Times |date=19 March 2024 |archive-date=29 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629170214/https://www.nytimes.com/2024/03/19/dining/bungalow-restaurant-opening.html |url-status=live }}</ref> খান্নাই ৪০খনতকৈও অধিক গ্ৰন্থ লিখিছে। তেওঁৰ এখন কিতাপ তেওঁৰ মেগনাম অপাছ উৎসৱ বিশ্বৰ আটাইতকৈ দামী ৰন্ধন গ্ৰন্থ হিচাপে নিলাম হৈছিল। ভাৰতত পুষ্টিৰ কামত তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সহায় কৰে আৰু স্মাইল ফাউণ্ডেশ্যনৰ সদিচ্ছা এম্বেছাদৰ। <ref>{{Cite web|url=https://asiasociety.org/new-york/events/vikas-khannas-transformative-story|title=Vikas Khanna's Transformative Story|date=2025-02-12|access-date=2025-02-12|website=asiasociety.org}}</ref> ==টেলিভিচন শ্ব== ২০১১ চনৰপৰা খান্নাই মূল ব্ৰিটিছ সংস্কৰণৰ আধাৰত নিৰ্মিত ধাৰাবাহিক মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়াৰ সাতটা ছিজন (২, ৩, ৪, ৫, ৬, ৭ আৰু ৮) আয়োজন কৰিছিল। তেতিয়াৰপৰাই তেওঁ এই অনুষ্ঠানৰ সকলো ছিজন আয়োজন কৰি আহিছে। ৬ নং ছিজনত মাষ্টাৰচেফ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ অতিথি বিচাৰক হিচাপে খান্নাক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://tenplay.com.au/channel-ten/masterchef/photos/masterchef-india-pressure-test#2|title=MasterChef India Pressure Test|publisher=Network Ten|website=TenPlay - MasterChef India Pressure Test|access-date=27 November 2018}}</ref> গৰ্ডন ৰামছে টিভি ধাৰাবাহিক কিচেন নাইটমেৰছত পূৰ্ণিমা নামৰ এখন ব্যৰ্থ ভাৰতীয় ৰেষ্টুৰেণ্টত সহায় কৰিবলৈ তেওঁ কনচালটেণ্ট চেফ হিচাপে উপস্থিত হৈছিল। খান্নাই হেলছ কিচেনৰ দুটা খণ্ডৰ ছিজনৰ চূড়ান্ত খণ্ডত বিচাৰক আৰু ভাৰতীয় খাদ্য বিশেষজ্ঞ হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। <ref>{{Cite news|url=https://ew.com/article/2009/10/14/hells-kitchen-season-finale-recap/|title='Hell's Kitchen' recap: The season finale|work=EW.com|access-date=27 November 2018|language=en}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ== তেওঁৰ তথ্যচিত্ৰ কিচেনছ অৱ গ্ৰেটিটুড ৬৯সংখ্যক কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত মাৰ্চে ডু ফিল্মত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/lifestyle/cannes-2016-chef-vikas-khanna-screens-documentary-on-food-1243370.html|title=Cannes 2016: Chef Vikas Khanna Screens Documentary on Food|work=News18|access-date=27 November 2018}}</ref> তেওঁৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি দ্য লাষ্ট কালাৰ ভাৰতৰ বেনাৰসৰ ৰাজপথত জীয়াই থকাৰ দৈনন্দিন সংগ্ৰামৰ বিষয়ে নিৰ্মিত এখন ছবি। <ref>{{Cite news|url=https://in.news.yahoo.com/four-row-celebrity-chef-vikas-khanna-cannes-090603949.html|title=Four-in-a-row for celebrity Chef Vikas Khanna at Cannes.It has been also nominated for 'Best picture' by the Academy awards(Oscars).|access-date=27 November 2018|language=en-IN}}</ref> ==স্বীকৃতি== *ডয়চে ৱেলে নিউজ আৰু গেজেট ৰিভিউৰদ্বাৰা বিশ্বৰ শীৰ্ষ ১০ জন চেফ।<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/jamie-oliver-and-10-other-iconic-chefs/a-18843942|title=Jamie Oliver and 10 other iconic chefs|date=11 November 2015|website=Deutsche Welle|language=en|access-date=26 November 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://gazettereview.com/2017/04/top-10-chefs/|title=Top 10 Chefs In The World - The Best in 2018 - Gazette Review|last=Deml|first=Jessica|date=22 April 2017|work=Gazette Review|access-date=26 November 2018|language=en-US}}</ref> *জি ডি গোয়েংকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা দৰ্শনত ডক্টৰেট (Honoris causa) ডিগ্ৰী।<ref>{{cite web|url=http://www.gdgoenkauniversity.com/news-events/chef-vikas-khanna-receives-honorary-doctorate-from-g-d-goenka-university/|title=Chef Vikas Khanna receives honorary doctorate from G.D Goenka University|date=9 February 2018|access-date=16 July 2018|archivedate=13 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713234639/http://www.gdgoenkauniversity.com/news-events/chef-vikas-khanna-receives-honorary-doctorate-from-g-d-goenka-university/|deadurl=yes}}</ref> *ডি ৱাই পাটিল বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা সাহিত্যত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী (Honoris causa)।<ref>{{Cite news|url=http://www.dypatil.edu/12th-convocation-ceremony-2018/|title=12th Convocation Ceremony 2018 - D. Y. Patil University|work=D. Y. Patil University|access-date=27 November 2018|language=en-US}}</ref> *২০১৪ চনত তেওঁৰ গ্ৰন্থ ৰিটাৰ্ণ টু দ্য ৰিভছৰ বাবে জেমছ বিয়াৰ্ড ফাউণ্ডেশ্যন বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন।<ref>{{Cite web|url=https://www.jamesbeard.org/blog/complete-2014-jbf-award-nominees|title=The Complete 2014 JBF Award Nominees|website=www.jamesbeard.org|language=en|access-date=27 November 2018|archive-date=1 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901195115/https://www.jamesbeard.org/blog/complete-2014-jbf-award-nominees|url-status=dead|archivedate=1 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180901195115/https://www.jamesbeard.org/blog/complete-2014-jbf-award-nominees|deadurl=yes}}</ref> *আমেৰিকান কুইজিনৰ ভৱিষ্যত গঢ় দিয়াত তেওঁৰ ভূমিকাৰ বাবে ষ্টাৰ চেফছৰদ্বাৰা "ৰাইজিং ষ্টাৰ" চেফ বঁটা(২০১১)।<ref>{{Cite web|url=https://www.starchefs.com/cook/chefs/2011-new-york-rising-stars/chef-vikas-khanna|title=Chef Vikas Khanna of Junoon {{!}} StarChefs.com|website=www.starchefs.com|language=en|access-date=27 November 2018}}</ref> *জিকিউ(GQ) আলোচনীৰদ্বাৰা ২০১২ চনৰ জিকিউ ইণ্ডিয়া মেন অৱ দ্য য়েৰ।<ref>{{Cite news|url=https://www.gqindia.com/content/gq-men-year-2012-part-2/|title=GQ Men of the Year 2012 : Part 2|date=29 October 2012|work=GQ India|access-date=27 November 2018|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127110455/https://www.gqindia.com/content/gq-men-year-2012-part-2/|archivedate=27 November 2018|deadurl=yes}}</ref> *"জাষ্ট ৱান ব্ৰেক, ইনকৰ্পৰেটেড"ৰপৰা শ্বাইনিং ষ্টাৰ বঁটা।<ref name="auto2">{{cite web|url=http://www.vkhanna.com/documents/job.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907114827/http://www.vkhanna.com/documents/job.pdf|archive-date=7 September 2008|url-status=dead|access-date=23 July 2009}}</ref> *২০১২ চনত পুৰুষৰ স্বাস্থ্য ভাৰত আলোচনীৰ কভাৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://menshealth.intoday.in/story/chef-vikas-khanna-masterchef-india-new-york/1/117265.html|title=Cut, chisel, sizzle... : Cover Stories - Menshealth|website=menshealth.intoday.in|access-date=27 November 2018|archivedate=27 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127110511/http://menshealth.intoday.in/story/chef-vikas-khanna-masterchef-india-new-york/1/117265.html|deadurl=yes}}</ref> *নিউয়ৰ্ক ইটাৰ ব্লগে কৰা এক সমীক্ষাত তেওঁক "নিউয়ৰ্কৰ আটাইতকৈ হটেষ্ট চেফ" হিচাপে ভোট দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|url=https://ny.eater.com/2011/2/16/6696719/junoons-vikas-khanna-is-new-yorks-hottest-chef|title=Junoon's Vikas Khanna is New York's Hottest Chef|work=Eater NY|access-date=27 November 2018}}</ref> *তেওঁৰ নিউয়ৰ্কস্থিত ৰেষ্টুৰেণ্ট “বাংগালো”-এ মিচেলিন ২০২৪ বিব গ’ৰমাণ্ড বঁটা লাভ কৰে। *চেফ বিকাশ খান্নাক SWFL ৰটাৰী ক্লাবৰপৰা প্ৰিয়া আহলুৱালিয়াই সৰ্বোচ্চ ৰটাৰী সন্মান পল হেৰিছ ফেলো প্ৰদান কৰে আৰু ক্লাবৰ সন্মানীয় সদস্য হিচাপেও অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। *২০২৪ চনত চেফ বিকাশ খান্নাই SWFL ৰটাৰী ক্লাবৰ ৰটাৰী নেতাসকলৰ সৈতে যোগ দি নিউয়ৰ্কত নাছডাকৰ এক অনুষ্ঠানত সাক্ষৰতাৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰে, বিশ্ব উন্নয়নত শিক্ষা আৰু সেৱাৰ ভূমিকাক আলোকপাত কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-08-14 |title=A Taste of Service Above Self: Celebrating Vocational Service Through Culinary Impact |url=https://rotaryserviceblog.org/2025/08/14/a-taste-of-service-above-self-celebrating-vocational-service-through-culinary-impact/ |access-date=2025-09-24 |website=Rotary Service Blog |language=en}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vikas Khanna}} * {{official website|vkhanna.com/}} * [https://m.imdb.com/name/nm2301454 Vikas Khanna | Director, Writer, Producer] {{Authority control}} 6fa8qcwyqmvwe9aw5sp8ip307e5uko5 0 129218 641507 563466 2026-10-03T06:28:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641507 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = যোগীঘোপা | settlement_type = চহৰ | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_map_caption = অসম, ভাৰতত অৱস্থান | coordinates = {{coord|26.23|N|90.58|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = [[বঙাইগাঁও জিলা]] | unit_pref = মেট্ৰিক | elevation_m = ২০ | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code = 783382 | registration_plate = AS | iso_code = IN-AS }} '''যোগীঘোপা''' হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত অৱস্থিত এখন সৰু চহৰ। এই অঞ্চলখন [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু দক্ষিণ এজিয়াৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱসায় আৰু পৰিবহণৰ দিশত তাৎপৰ্যপূৰ্ণ স্থান প্ৰাপ্ত হৈছে।<ref>{{cite web|title=Jogighopa|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jogighopa|access-date=2025}}</ref> চহৰখনৰ ভিতৰত ম্লেচ্ছ বংশৰ সময়ৰপৰা থকা পাঁচটা [[ভাৰতীয় শিল-কটা স্থাপত্য|শিল-কটা]] গুহা ৰয়েছে, যিবোৰে প্ৰাচীন স্থাপত্যকৌশল আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব প্ৰদৰ্শন কৰে। এই স্থাপত্যসমূহ [[ভাৰতীয় প্ৰত্নতত্ত্ব বিভাগ]] (ASI)-এ সংৰক্ষণ কৰি আছে।<ref>{{cite web|title=Jogighopa|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jogighopa|access-date=2025}}</ref> == ভূগোল == যোগীঘোপা {{coord|26.23|N|90.58|E|}} অৱস্থানত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ গড় উচ্চতা প্ৰায় {{convert|20|m|ft|abbr=on}}।<ref>{{cite web|title=Jogighopa|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jogighopa|access-date=2025}}</ref> ২০১১ চনৰ জনগণনাৰ অনুসৰি “গ্ৰেটাৰ যোগীঘোপা” অঞ্চলৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৬৫,৮৪৫ আছিল। ২০২১ চনত এই সংখ্যা প্ৰায় ১,০০,০০০ৰ ওচৰলৈ বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Jogighopa|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jogighopa|access-date=2025}}</ref> == অৰ্থনীতি আৰু পৰিবহণ == যোগীঘোপা পৰিবহণ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত দ্ৰুত বিকাশ ঘটাইছে। ইয়াত অৱস্থিত [[নৰনাৰায়ণ সেতু]] এটা সংযুক্ত পথ–ৰেল সেতু, যিয়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী পাৰৰ সংযোগ সুদৃঢ় কৰিছে। সেতুটি ১৯৯৮ চনত উদ্বোধন কৰা হৈছিল আৰু ই ৰাজ্যৰ মুখ্য পৰিবহণ নেটৱৰ্কৰ এটা অংশ।<ref>{{cite web|title=Naranarayan Setu|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Naranarayan_Setu|access-date=2025}}</ref> চহৰত এখন আধুনিক জল পৰিবহণ টাৰ্মিনেল (PM Gati Shakti) উদ্বোধন কৰা হৈছে, যি ভূটান, বাংলাদেশেৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য আৰু মালবাহী পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। এই টাৰ্মিনেল আৰু লগে লগে উন্নয়নাধীন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বহু-প্ৰৱাহিক (multimodal) লজিষ্টিক পাৰ্কৰ উদ্যোগে অঞ্চলটোক উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ বাণিজ্যিক হাব হিচাপে বিকাশ কৰিব।<ref>{{cite web|title=Jogighopa in Assam Gets PM Gati Shakti Port to Boost Bhutan, Bangladesh Trade|url=https://www.constructionworld.in/transport-infrastructure/ports-and-shipping/jogighopa-in-assam-gets-pm-gati-shakti-port-to-boost-bhutan-bangladesh-trade/69304|access-date=2025}}</ref> যোগীঘোপা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বহু-প্ৰৱাহিক লজিষ্টিক পাৰ্ক (MMLP) অসমৰ প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প হিচাপে বঢ়াই থকা হৈছে, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে মহাদেশীয় পৰিবহণ নেটৱৰ্ক শক্তিশালী কৰা আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক লগতে উদ্যোগিক বিকাশত অৱদান জনোৱা। এই উদ্যোগই মালবাহী খৰচ কমাই, ব্যাৱসায়িক সংযোগ বঢ়াই আৰু অঞ্চলটোৰ দীৰ্ঘকালীন অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনা উন্নীত কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title=India’s first international multi-modal logistic park to come up in Assam's Jogighopa|url=https://economictimes.indiatimes.com/property-/-cstruction/indias-first-international-multi-modal-logistic-park-to-come-up-in-assams-jogighopa/articleshow/78751765.cms|access-date=2025}}</ref> == পৰ্যটন == যোগীঘোপাৰ শিল-কটা গুহাসমূহ আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যই পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুহাসমূহৰ ভিতৰত প্ৰায় ৭৫টা শিল কটা কামৰৰ লগতে ৩৫টা পাথৰ আৱৰণ পোৱা গৈছে, যাক উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ অন্যতম ডাঙৰ গুহা জটিলতা বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰ্যটনৰ সুবিধা উন্নয়ন কৰাৰ বাবে ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ সুবিধাসমূহৰ আয়োজন কৰাৰ পৰিকল্পনা চলিছে।<ref>{{cite web|title=Jogighopa Caves, Dudhnoi Rock compared to Ajanta Ellora|url=https://www.nenow.in/north-east-news/assam/assam-jogighopa-caves-dudhnoi-rock-compared-to-ajanta-ellora.html|access-date=2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250909171403/https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-jogighopa-caves-dudhnoi-rock-compared-to-ajanta-ellora.html|archivedate=2025-09-09|deadurl=yes}}</ref> == সংস্কৃতি == যোগীঘোপাৰ সংস্কৃতি মূলতঃ অসমীয়া লোকসংস্কৃতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াত বসবাস কৰা লোকসকলৰ দৈনন্দিন জীৱনত অসমীয়া ভাষা, ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হয়। অঞ্চলটোৰ সমাজজীৱন সামূহিকতা, সহাৱস্থান আৰু পৰস্পৰ সহায়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। == টোকা == <references/> == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://web.archive.org/web/20110629155409/http://asi.nic.in/ ভাৰতীয় প্ৰত্নতত্ত্ব বিভাগ] [[শ্ৰেণী:বঙাইগাঁও জিলা]] imgvccyjbad5y5hgqb33i8syag3qodu 0 129412 641185 632294 2026-10-02T12:40:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641185 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = তিৰুমালা | native_name = | native_name_lang = | other_name = আদিবৰাহক্ষেত্ৰ<ref>{{cite web|title=Vaishnava Divya Desha Darshana Kaipidi|year = 2000|url=https://books.google.com/books?id=-4_XAAAAMAAJ&q=adivaraha+kshetra|access-date=2019-09-19}}</ref><ref>{{cite web|title=Astabandhanam to be held from April 22|website=[[The Times of India]] |date=17 February 2019 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/amaravati/astabandhanam-to-be-held-from-april-22/articleshow/68030955.cms|access-date=2019-09-19}}</ref><br /> ভেংকটাদ্ৰী<ref>{{cite book|title=Balaji-Venkateswara, Lord of Tirumala-Tirupati: An Introduction|isbn = 9788187111467|url=https://books.google.com/books?id=KnXXAAAAMAAJ&q=Venkatadri+tirupati|access-date=2019-09-19|last1 = Krishna|first1 = Nanditha|year = 2000| publisher=Vakils Feffer & Simons }}</ref><br />কলিযুগ বৈকুণ্ঠম | settlement_type = | image_skyline = File:Tirumala Anand nilayam4653.jpg | image_alt = | image_caption =মহাদ্বাৰ আৰু ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰৰ আনন্দ নিলায়ম গৰ্ভ গৃহৰ দৃশ্য | pushpin_map = India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ভাৰতত অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ স্থান | coordinates = {{coord|13.680916|N|79.350600|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{IND}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = তিৰুপতি | subdivision_type3 = মণ্ডল | subdivision_name3 = তিৰুপতি নগৰ | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = তিৰুপতি পৌৰ নিগম | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name=census>{{cite web|title=District Census Handbook - Chittoor|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2823_PART_B_DCHB_CHITTOOR.pdf|website=Census of India|access-date=20 November 2015|page=14,226}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 32.21 | elevation_footnotes = | elevation_m = 976 | population_total = 30035 | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Telugu language|Telugu]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 517 504 | area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]] | area_code = +91–877 | registration_plate = AP-03, AP-39 | website = | footnotes = }} {{anchor|Etymology}} '''তিৰুমালা''' {{en|Tirumala}} [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ তিৰুপতি জিলাৰ এখন হিন্দু ধৰ্মীয় মন্দিৰ চহৰ। তিৰুপতি চহৰৰ অন্যতম চুবুৰী। তিৰুপতি নগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ অংশ আৰু তিৰুপতি ৰাজহ সংমণ্ডলৰ তিৰুপতি (নগৰীয়া) মণ্ডলত অৱস্থিত এই চহৰখন।<ref name=census /> চহৰখন সম্পূৰ্ণ নিৰামিষভোজী।<ref name="TTI_ScribeSmuggling">{{cite news | last = Raghavan | first = Sandeep | title = Scribe smuggling liquor and non-veg food to Tirumala nabbed by TTD vigilance | newspaper = The Times of India | location = Tirupati | pages = | language = | publisher = The Times Group | date = 13 May 2020 | url = https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/scribe-smuggling-liquor-and-non-veg-to-tirumala-nabbed-by-ttd-vigilance/articleshow/75719244.cms | access-date = 24 November 2021}}</ref> ই এখন পাহাৰীয়া চহৰ য'ত তিৰুমালা ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰ অৱস্থিত, বিষ্ণুৰ জনপ্ৰিয় মন্দিৰ। বিষ্ণুৱে ইয়াত বৈকুণ্ঠৰ দৰে সম্পূৰ্ণ শক্তিৰে বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু এইদৰেই এই ঠাইখনক 'ভুলোক বৈকুণ্ঠ' বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 May 2020 |title=Tirupati – Tirumala – Venkateswara the lord of the Kali Yuga |url=https://dakshinavarta.com/2020/05/21/tirupati-tirumala/ |access-date=19 April 2022 |website=Dakshināvarta |language=en-US |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230329232240/https://dakshinavarta.com/2020/05/21/tirupati-tirumala/ |archivedate=29 March 2023 |deadurl=yes}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== তিৰুমালা শব্দটো তামিল মূলৰ। "তিৰু" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে পবিত্ৰ বা পবিত্ৰ আৰু "মালা" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে পৰ্বত বা পাহাৰ।<ref>{{Cite book |last=Oppert |first=Gustav Salomon |url=http://archive.org/details/cu31924024065470 |title=On the original inhabitants of Bharatavarsa or India |date=1893 |publisher=Westminster : A. Constable & Co.; Leipzig : O. Harrassowitz |others=Cornell University Library}}</ref> "তিৰু" (বা "থিৰু") উপসৰ্গটো বহুলভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত তামিল শব্দ আৰু ইয়াক বহুতো দক্ষিণ ভাৰতীয় স্থানৰ নামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book |last=Stein |first=Burton |title=Peasant State and Society in Medieval South India |url=https://archive.org/details/peasantstatesoci0000stei |year=1980 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |page=[https://archive.org/details/peasantstatesoci0000stei/page/124 124] |isbn=978-0195643183}}</ref><ref>{{Cite book |last=Zvelebil |first=Kamil |title=Companion Studies to the History of Tamil Literature |year=1992 |publisher=BRILL |isbn=978-9004093652}}</ref> ==ভূগোল== [[File:Spotted deer in Tirumala.jpg|left|thumb|উদ্যানত হৰিণ দেখা গ’ল]] তিৰুমালা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ৯৮০ মিটাৰ (৩,২০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় ২৬.৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১০.৩৩ বৰ্গমাইল)। পাহাৰৰ চাৰিওফালে পূব ঘাটৰ শেশাচলাম ৰেঞ্জৰ সাতটা শৃংগ ক্ৰমে শেশাদ্ৰী, নীলাদ্ৰী, গৰুদাদ্ৰী, অঞ্জনাদ্ৰী, বৃষাবদ্ৰী, নাৰায়ণদ্ৰী, আৰু ভেংকটদ্ৰী। ভেংকটেশ্বৰৰ<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2007/jun/08ap.htm|title=AP bars propagating other faiths near shrines}}</ref> মন্দিৰ সপ্তম শৃংগ (ভেংকটদ্ৰী)ত আছে। তিৰুপতি – তিৰুমালা ঘাট পথৰ ১২ কিলোমিটাৰ (৭.৫ মাইল) বিন্দুত স্তৰীয় তাৎপৰ্য্যৰ এক বৃহৎ বিচ্ছিন্নতা আছে যিয়ে পৃথিৱীৰ ভূতাত্ত্বিক ইতিহাসত উল্লেখযোগ্য নিশ্চিন্ততাৰ সময়ছোৱাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াক এপাৰ্চিয়ান অসংগততা বুলি কোৱা হয়। এই অসামঞ্জস্যতাই প্ৰটেৰ'জয়িক যুগৰ নাগাৰী কোৱাৰ্টজাইটক আৰ্কিয়ানৰ গ্ৰেনাইটৰ পৰা পৃথক কৰে, যিয়ে ৮০০ মায়াৰ সময়ৰ ব্যৱধানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{cite web|title=Geological Survey of India - Monuments of Stratigraphic Significance|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529424&_dad=portal&_schema=PORTAL|access-date=2015-07-22|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721161523/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529424&_dad=portal&_schema=PORTAL|archive-date=21 July 2011|df=dmy-all}}</ref> ২০০১ চনত ভাৰতীয় ভূতাত্ত্বিক জৰীপে (GSI) এপাৰচিয়ান অসংগততাক ২৬টা "ভাৰতৰ ভূতাত্ত্বিক কীৰ্তিচিহ্ন"ৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ঘোষণা কৰে। [[File:Natural stone arch in tirumala.JPG|thumb|left|অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ তিৰুপতিৰ তিৰুমালা পাহাৰত চিলাথোৰানাম (প্ৰাকৃতিক তোৰণ)।]] তিৰুমালা ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা ১ কিলোমিটাৰ (০.৬২ মাইল) দূৰত্বত তিৰুমালা পাহাৰত অৱস্থিত প্ৰাকৃতিক তোৰণ আৰু এক সুকীয়া ভূতাত্ত্বিক আশ্চৰ্য্য চিলাথোৰানাম। এই তোৰণৰ প্ৰস্থ ৮ মিটাৰ (২৬ ফুট) আৰু উচ্চতা ৩ মিটাৰ (৯.৮ ফুট) আৰু ই মধ্য আৰু উচ্চ প্ৰটেৰ'জয়িক (১৬০০ৰ পৰা ৫৭০ মায়া)ৰ কুড্ডাপাহ ছুপাৰগ্ৰুপৰ কোৱাৰ্টাইটাইটৰ পৰা পানী আৰু বতাহৰ দৰে বতৰৰ ক্ষতিকাৰক কাৰকৰ দ্বাৰা খহাই পেলোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=Geological Survey of India - Monuments of Stratigraphic Significance|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529414&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1077|access-date=2015-07-22}}</ref> ==কিংবদন্তি== প্ৰাচীন সাহিত্যত তিৰুপতীক আদি বৰাহ ক্ষেত্ৰ বুলি উল্লেখ আছে। পুৰাণত এই স্থান [[বিষ্ণু]]ৰ অন্যতম দশৱতৰ [[বৰাহ]]ৰ সৈতে জড়িত। বৰাহ পুৰাণৰ মতে ভেংকটদ্ৰীক বিষ্ণুৰ বাসস্থান বৈকুণ্ঠৰ পৰা তেওঁৰ বাহন [[গৰুড়|গৰুড়ে]]ৰে পৃথিৱীলৈ অনা [[মেৰু পৰ্বত]]ৰ এটা অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। সাতটা শৃংগে [[শেষনাগ|আদিশেষ]]ৰ সাতটা মূৰ বা বৈকুণ্ঠৰ সাতটা দুৱাৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |title=Archived copy |access-date=2011-07-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719231824/http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |archive-date=19 July 2011 |df=dmy-all |archivedate=2011-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719231824/http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |deadurl=yes }}</ref> ==জনগাঁথনি== ২০০১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> তিৰুমালাৰ জনসংখ্যা আছিল ৭,৭৪১ জন। জনসংখ্যাৰ ৫২ শতাংশ পুৰুষ আৰু ৪৮ শতাংশ মহিলা। তিৰুমালাৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৮ শতাংশ, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৫৯.৫ শতাংশতকৈ বেছি। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৫৭.১ শতাংশ আৰু মহিলাৰ ৪২.৯ শতাংশ। তিৰুমালাত ১১ শতাংশ জনসংখ্যা ছয় বছৰৰ তলৰ। তিৰুমালাত [[হিন্দু ধৰ্ম]] একমাত্ৰ ধৰ্ম।<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/DigitalLibrary/MFTableSeries.aspx|title=WELCOME TO CENSUS OF INDIA : Census India Library|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2016-03-10}}</ref> ==সংস্কৃতি== [[File:Ganga temple, Papavinasanam.jpg|thumb|right|গংগা মন্দিৰ, পাপবিনাশনম]] [[File:MuseuminTirumala.JPG|thumb|তিৰুপতিৰ সংগ্ৰহালয়]] তিৰুমালা চহৰখন সম্পূৰ্ণ নিৰামিষভোজী। তিৰুমালাত নিৰামিষ খাদ্য, মদ আৰু ধঁপাতজাতীয় সামগ্ৰী সেৱন কৰাটো কঠোৰভাৱে নিষিদ্ধ আৰু ইয়াৰে যিকোনো এটা চোৰাংচোৱাগিৰি কৰাটো গুৰুতৰ অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name="TTI_ScribeSmuggling"/> ধুটি আৰু শাৰী জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক। ভেংকটেশ্বৰৰ ভক্তসকলৰ মাজত টনছুৰিং কৰি তিলক লগোৱাৰ প্ৰথা প্ৰচলিত। == পৰ্যটন স্থলীসমূহ == [[File:Arjuna's chariot in Geethopadesam park, Tirumala (May 2019) 2.jpg|thumb|গীতোপদেশম উদ্যানত অৰ্জুনৰ ৰথ]] ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰ হৈছে তিৰুমালাত অৱস্থিত ভগৱান ভেংকটেশ্বৰৰ এক আবাসস্থল। ইয়াক তিৰুমালা মন্দিৰ বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web| url=http://tirumala.org| title=Tirumala Temple| access-date=13 September 2007| url-status=dead| archive-url=https://archive.org| archive-date=11 October 2007| df=dmy-all}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মন্দিৰৰ উত্তৰ দিশত প্ৰাকৃতিক তোৰণ (Natural Arch) অৱস্থিত, যি ৮ মিটাৰ বহল আৰু ৩ মিটাৰ ওখ। এই তোৰণটো কোৱাৰ্টজ পাথৰৰ পৰা প্ৰাকৃতিকভাৱে সৃষ্টি হৈছিল। 'শ্ৰীৱাৰী পাদামুলু' (প্ৰভুৰ ভৰিৰ ছাপ) সমূহ ভগৱান ভেংকটেশ্বৰে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে তিৰুমালা পাহাৰত ভৰি দিওঁতে গঠন হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Scratch-proof glass case to cover Srivari Padalu on Tirumala|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://archive.org|url-status=dead|archive-date=20 September 2013|access-date=25 March 2016|work=The New Indian Express|date=18 September 2013|location=Tirumala}}</ref> 'পাপবিনাশনম' হৈছে স্বৰ্ণমুখী নদীৰ উপনৈৰ পৰা বৈ অহা এটা জলপ্ৰপাত। ইয়াত এটা মন্দিৰো আছে য'ত সাতটা সিংহমুখী প্ৰণালীৰ পৰা পানী পৰে আৰু তাৰ তলত ভক্তসকলে স্নান কৰিব পাৰে। এই চৌহদৰ ওচৰতে দেৱী গংগাৰ এটা মন্দিৰো আছে। 'আকাশ গংগা' তিৰুমালাৰ আন এটা প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত।<ref>{{cite news|title=Cascading waterfalls enliven Tirumala|url=https://deccanchronicle.com|access-date=25 March 2016|work=Deccan Chronicle|date=11 November 2015|location=Tirupati}}</ref> == পৰিবহণ == [[File:Srivari Padalu steps (May 2019) 1.jpg|thumb|শ্ৰীৱাৰী পাদালুৰ খোজবোৰ]] ;পদপথ তিৰুপতিৰ পৰা তিৰুমালালৈ খোজকাঢ়ি যাবলৈ দুটা পথ আছে। এই পথবোৰক 'সোপানমাৰ্গ' বুলি কোৱা হয়। ভক্তসকলে ধৰ্মীয় ৰীতি অনুসৰি তিৰুপতিৰ পৰা তিৰুমালালৈ খোজকাঢ়ি যাবলৈ এই পথ ব্যৱহাৰ কৰে। দুয়োটা পথ সম্পূৰ্ণৰূপে চালিৰে ঢকা আৰু এই পথকেইটা শেষাচলম পাহাৰৰ অংশ সাতটা পাহাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে।<ref>{{cite web|title=Tirupati to Tirumala on Foot|url=http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|publisher=Tirumala Tirupati Devastanams|access-date=2015-06-06|archive-date=13 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613181602/http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|url-status=dead|archivedate=2015-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150613181602/http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|deadurl=yes}}</ref> * আলিপিৰি মেট্টু<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2018/oct/06/ttd-cuts-down-on-darshan-tokens-till-october-21-1881728.html|title=TTD cuts down on darshan tokens till October 21|website=The New Indian Express|date=6 October 2018 |access-date=2019-06-01}}</ref> – এই প্ৰাচীন পথটো আলিপিৰিৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু ইয়াত মুঠ ৩৫৫০টা খোজ বা চিৰি আছে, যাৰ দূৰত্ব ১১ কিলোমিটাৰ। আলিপিৰিত ভেংকটেশ্বৰৰ 'পাদালমণ্ডপম' নামৰ এটা মন্দিৰ আছে। বাটত চাৰিটা গোপুৰম (মন্দিৰৰ স্তম্ভ) আছে। * শ্ৰীৱাৰী মেট্টু<ref name=":0" /> – এই পথটো তিৰুপতিৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত শ্ৰীনিবাস মংগাপুৰমৰ পৰা আৰম্ভ হয়। ই ২.১ কিলোমিটাৰ দীঘল। এই পথটোত ২৩৮৮টা চিৰি আছে আৰু ই আলিপিৰি মেট্টুতকৈ চুটি। ;পথ আলিপিৰিৰ পৰা পথেৰে তিৰুমালালৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ দূৰত্ব ২৩ কিলোমিটাৰ। আলিপিৰিৰ পৰা তিৰুমালালৈ দুটা পথ আছে— এটা যোৱাৰ বাবে আৰু আনটো অহাৰ বাবে। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (APSRTC)ৰ দ্বাৰা তিৰুপতি আৰু আলিপিৰিৰ লগতে ওচৰৰ ঠাইসমূহৰ পৰা সঘনাই 'সপ্তগিৰি' আৰু 'সপ্তগিৰি এক্সপ্ৰেছ' বাছ চলাচল কৰে। তিৰুমালা তিৰুপতি দেৱস্থানমে (TTD) তিৰুমালাৰ ভিতৰত যাতায়তৰ বাবে বিনামূলীয়া বাছ সেৱা আগবঢ়ায়। ;ৰেলপথ নিকটতম ৰেল ষ্টেচনটো তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ২৬ কিলোমিটাৰ দূৰত তিৰুপতিত অৱস্থিত। তিৰুপতি মেইন ৰেল ষ্টেচন ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ দক্ষিণ মধ্য ৰেল মণ্ডলৰ অন্যতম প্ৰধান ৰেল ষ্টেচন, যিয়ে ভাৰতৰ প্ৰধান অংশসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। ই গুণ্টকাল ৰেল সংমণ্ডলৰ অধীনত।<ref>{{cite web|title=Tirupati Main|url=http://indiarailinfo.com/departures/tirupati-main-tpty/837|website=Indiarailinfo|access-date=1 June 2015}}</ref> ৰেণিগুণ্টা জংচন আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেচন যিটো চেন্নাই – মুম্বাই ৰেল কৰিডৰত অৱস্থিত আৰু ই তিৰুমালাৰ পৰা ৩৮ কিলোমিটাৰ দূৰত। ;বিমানপথ নিকটতম বিমানবন্দৰটো হ’ল তিৰুপতি বিমানবন্দৰ, যি তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ই এক ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ যৰ পৰা বিশাখাপত্তনম আৰু নতুন দিল্লীলৈ পোনপটীয়া বিমান চলাচল কৰে। আনহাতে নিকটতম প্ৰধান বিমানবন্দৰটো হ’ল চেন্নাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, যি তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ১৬২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Tirumala Hills}} *[http://www.vasistaashram.org/ Vasista ashramam, Srinivasa Mangapuram, Tirupati Website] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ]] alj05cy8nedff6iyo0o6484rkzqp13e 0 131597 641342 579264 2026-10-02T19:44:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641342 wikitext text/x-wiki '''ফানুজা নাদৰ্শিনা''' (Fanuza Nadrshina; Фәнүзә Нәҙершина; জন্ম: ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৩৬) এগৰাকী [[বাছকিৰ]] লোককথাবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু অধ্যাপিকা।<ref>{{Cite web |url=http://rihll.ru/93-nadrshina-fanuza-aitbaevna.html |title=Профиль на сайте ИИЯЛ УНЦ РАН |access-date=2013-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125174351/http://rihll.ru/93-nadrshina-fanuza-aitbaevna.html |archive-date=2016-11-25 |url-status=dead |archivedate=2016-11-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161125174351/http://rihll.ru/93-nadrshina-fanuza-aitbaevna.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="Башкирская энциклопедия:Надршина Фануза Аитбаевна">{{Cite web|url=http://bashenc.online/ru/articles/50824/|title=Надршина Фануза Аитбаевна|website=bashenc.online}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ফানুজা নাদৰ্শিনাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৩৬ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে বাছকোৰ্টষ্টানৰ অ'ৰগাজিনস্কি জিলাৰ ষ্টাৰ'-মুৰাডিমোভ' গাঁৱত। [[File: SF_BashGU.jpg |thumb|ষ্টেৰলিটামাক পেডাগজিকেল একাডেমী]] ১৯৫৯ চনত ষ্টেৰলিটামাক চহৰৰ পেডাগজিকেল একাডেমীৰ ফিল’লজী অনুষদৰ পৰা (উফা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ২০২২ চনৰ ষ্টেৰলিটামাক শাখাৰ পৰা) স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==কেৰিয়াৰ== ১৯৬২ চনৰ পৰা [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন]]ৰ বিজ্ঞান একাডেমীৰ বাছকিৰ শাখাৰ ইতিহাস, ভাষা আৰু সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানত গৱেষক হিচাপে কাম কৰি আহিছে। ২০০৫ চনৰ পৰা তেওঁ ৰাছিয়ান একাডেমী অৱ চাইন্সৰ উৰালছ চেণ্টাৰৰ ভাষাবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ লোকবিজ্ঞান বিভাগৰ চেফ বৈজ্ঞানিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰি আহিছে। ১৯৬০–১৯৮৯ চনত তেওঁ বাছকৰ্টষ্টান অঞ্চললৈ লোককথা অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু প্ৰাচীন কালৰে পৰা বাছকিৰৰ গৃহভূমিলৈ কুৰ্গান, অৰেনবাৰ্গ, পাৰ্ম, শ্বেৰ্ডলভস্ক আৰু চেলিয়াবিন্সকলৈ (১৯৭৭, ১৯৮৮, ১৯৮৯ চনত নেতা হিচাপে) যায়।<ref name="К юбилею Фанузы Надршиной">{{Cite web|url=https://www.bashinform.ru/news/culture/2016-02-07/folkloristika-delo-vsey-ee-zhizni-k-yubileyu-fanuzy-nadrshinoy-2247253|title=Фольклористика ‑ дело всей ее жизни (К юбилею Фанузы Надршиной)|website=www.bashinform.ru}}</ref> ১৯৭১ চনত নাদৃশিনাই তেওঁৰ থিছিছ "বছকিৰ লোককথাৰ এফোৰিষ্টিক ধাৰা: প্ৰবাদ, উক্তি, সাঁথৰ" উপস্থাপন কৰে।<ref name="К юбилею Фанузы Надршиной"/> ১৯৯৮ চনত তেওঁ "লোককথাত অসাধুকথা গদ্য" থিছিছ উপস্থাপন কৰি ফিল'লজীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। [[File:Holiday Bashkir national costume 52.jpg|thumb|উফাত লোককথা উৎসৱ, ২০১৬]] বাছকিৰ ফকৰা, বাক্য, সাঁথৰ, কিংবদন্তি, কিংবদন্তি, মহাকাব্য, সাধুকথা আৰু গীতৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰি বাছকিৰ লোককথাৰ ধাৰাসমূহৰ তত্ত্বৰ বিকাশৰ কাম কৰি আছে।<ref name="Надршина">{{Cite web|url=http://hrono.info/text/2005/nadr11_05.php|title=Фануза Надршина|website=hrono.info|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416032806/http://hrono.info/text/2005/nadr11_05.php|archivedate=2025-04-16|access-date=2026-02-16|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ অন্যান্য বিজ্ঞানী (এ আই খাৰিছভ, এন টি জাৰিপভ, এল জি বাৰাগ, এম এম সগিটভ, আৰু এ এম চুলেইমানভ)ৰ সৈতে লোককথাৰ কিতাপ শৃংখলা "বাছকিৰ লোক কলা" (Башҡорт халыҡ ижады, "বাছকোৰ্ট হালিক ইজহাদি") প্ৰকাশৰ প্ৰস্তুতিত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নাদৰ্শিনা বাছকৰ্ট লোককথা আৰু বিশ্বকোষ "ছালাভাত ইউলায়েভ"ৰ ওপৰত ৩০খন গ্ৰন্থকে ধৰি ২০০ৰো অধিক বৈজ্ঞানিক গৱেষণা পত্ৰৰ লেখিকা। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:লোকসাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] 0fag2c3pu7zizrv8lfo2zsn9fy9zdii 0 132038 641390 580419 2026-10-03T00:27:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641390 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ভাৰতীয় খেল | type = চৰকাৰী কাৰ্যসূচী | headquarters = বসন্ত কুঞ্জ, [[দিল্লী]], [[ভাৰত]] | region_served = [[ভাৰত]] | language = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] | parent_organisation = [[ভাৰতীয় জ্ঞান ব্যৱস্থা|ভাৰতীয় জ্ঞান ব্যৱস্থা (আইকেএছ) বিভাগ]],<br />[[শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়, ভাৰত]] | website = {{URL|https://bharatiyakhel.in/}} }} [[File:Lagori6.jpg|thumb|[[সাত শিল]]ৰ খেল, যিটো ভাৰতীয় খেলৰ অধীনত অন্তৰ্ভুক্ত ৭৫টা খেলৰ ভিতৰত অন্যতম। ]] '''ভাৰতীয় খেল''' ([[হিন্দী]]: भारतीय खेल, [[ইংৰাজী]]: Indian Games) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি ২০২০]] আৰু ভাৰতীয় জ্ঞান ব্যৱস্থা (আইকেএছ) নীতিৰ অধীনত সমগ্ৰ দেশৰ বিদ্যালয়সমূহত ৭৫টা [[ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত খেল]] অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ এক পদক্ষেপ। এই কাৰ্যসূচীৰ অধীনত আন্তঃবিদ্যালয় প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়,<ref name="ht1">{{Cite web |date=2022-12-31 |title=Edu ministry forms plan to bring in ‘Bharatiya Games’ in schools |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/edu-ministry-forms-plan-to-bring-in-bharatiya-games-in-schools-101672506770335.html |website=Hindustan Times}}</ref> প্ৰতিমাহে এটা ঋতুভিত্তিক খেল নিৰ্বাচন কৰা হয় আৰু উৎকৃষ্ট প্ৰদৰ্শন কৰা বিদ্যালয় আৰু শিক্ষকসকলক স্বীকৃতি প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="ht2">{{Cite web |date=2022-07-30 |title=‘Gilli danda’ among 75 ‘Bharatiya sports’ set to be introduced in schools |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/gilli-danda-among-sports-set-to-be-introduced-101659205191117.html |website=Hindustan Times}}</ref> এই পদক্ষেপৰ অন্যতম উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ সকলো শিশুৰ বাবে (বিশেষকৈ দৰিদ্ৰ আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ) ক্ৰীড়াক অধিক সুলভ আৰু সমতাপূৰ্ণ কৰি তোলা, কিয়নো পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় খেলসমূহত অতি কম সম্পদ আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰয়োজন হয়। এই খেলসমূহে দলীয় কাম-কাজ আৰু সৃষ্টিশীলতা বিকাশতো সহায় কৰে,<ref name="zee">{{Cite web |title=Bhartiya Sports initiative: Gilli danda, langdi, other indigenous games to be pushed in schools |url=https://zeenews.india.com/india/bhartiya-sports-initiative-gilli-danda-langdi-other-indigenous-games-to-be-pushed-in-schools-2491465.html |website=Zee News}}</ref> কিয়নো ২০২০ চনৰ নীতিত “বহুমুখী বিকাশ” আৰু “আনন্দময় শিক্ষণ”ক অগ্ৰাধিকাৰ দিবলৈ উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |last=Chakrabarty |first=Sreeparna |date=2023-09-16 |title=To heaven and back at the roll of a dice |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/education/schools/to-heaven-and-back-at-the-roll-of-a-dice/article67315284.ece}}</ref> এই কাৰ্যসূচীত ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ খেল অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যাৰ বহুতো হাজাৰ বছৰ ধৰি দেশজুৰি সামান্য ভিন্নতাৰে খেলি অহা হৈছে। কিছুমান খেলৰ উল্লেখ আনকি [[মহাভাৰত]]ৰ দৰে প্ৰাচীন গ্ৰন্থতো পোৱা যায়।<ref>{{Cite news |date=2023-01-20 |title=Bharatiya Games initiative to popularise traditional Indian sports ecosystem in schools |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/bharatiya-games-initiative-to-popularise-traditional-indian-sports-ecosystem-in-schools/articleshow/97175340.cms}}</ref> শাৰীৰিক ক্ৰীড়াৰ লগতে কিছুমান পৰম্পৰাগত বৰ্ড খেলো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="zee" /> == অভ্যৰ্থনা == প্ৰথম দুবছৰত মাত্ৰ প্ৰায় ১,৫০০টা বিদ্যালয়ে এই পদক্ষেপত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। সমালোচনাৰ ভিতৰত আৰ্থিক প্ৰেৰণা নথকা আৰু গ্ৰাম্য বিদ্যালয়সমূহৰ পক্ষে অনলাইন প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে ভিডিঅ’ আপলোড কৰাৰ সুবিধা সদায় উপলব্ধ নথকাৰ বিষয়টো উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Cite web |last=Iftikhar |first=Fareeha |date=2024-10-30 |title=Why Centre's 'Bharatiya Khel' initiative for Indian sports in schools is seeing little uptake |url=https://theprint.in/india/education/why-centres-bharatiya-khel-initiative-for-indian-sports-in-schools-is-seeing-little-uptake/2334271/ |website=ThePrint}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://web.archive.org/web/20260210034323/https://bharatiyakhel.in/ অধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শিক্ষা নীতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া]] [[শ্ৰেণী:লোক-খেল]] okwjto9k2s49r8ixl03a6j00bqoyqls 0 132529 641256 628840 2026-10-02T17:23:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641256 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = পাইপাৰ পেৰাবো | image = Piper Perabo at 2025 Toronto International Film Festival 4.jpg | caption = ২০২৫ চনৰ টৰণ্টো আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ উৎসৱত পেৰাবো | birth_name = পাইপাৰ লিছা পেৰাবো | birth_date = {{Birth date and age|1976|10|31}} | birth_place = ডেলাছ, টেক্সাছ, [[যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | yearsactive = ১৯৯৭–বৰ্তমান | spouse = ষ্টিফেন কে (বিবাহ ২০১৪) | relatives = লিলি কে (সৎকন্যা) | alma_mater = অহাইঅ’ বিশ্ববিদ্যালয় (বি এফ এ) }} '''পাইপাৰ লিছা পেৰাবো''' (জন্ম ৩১ অক্টোবৰ, ১৯৭৬) এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী। তেওঁ ২০০০ চনৰ হাস্য-নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ ‘‘কয়োটে আগলি’’ত অভিনয় কৰি বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ‘‘লষ্ট এণ্ড ডেলিৰিয়াছ’’ (২০০১), ‘‘চিপাৰ বাই দ্য ডজন’’ (২০০৩), তাৰ ছিকুৱেল ‘‘চিপাৰ বাই দ্য ডজন ২’’ (২০০৫), ‘‘দ্য প্ৰেষ্টিজ’’ (২০০৬), ‘‘লুপাৰ’’ (২০১২) আৰু ‘‘এঞ্জেল হেজ ফেলেন’’ (২০১৯) আদি চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। টেলিভিছনত তেওঁ গুপ্তচৰ-নাট্যধৰ্মী ধাৰাবাহিক ‘‘ক’ভাৰ্ট এফেয়াৰ্ছ’’ (২০১০–২০১৪)ত চিআইএ এজেণ্ট এনি ৱাকাৰৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। এই ভূমিকাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী – টেলিভিছন ধাৰাবাহিক (নাট্য) শিতানত গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘‘য়েলোষ্টোন’’ (২০২১–২০২৪), ‘‘বিলিয়নছ’’ (২০২১–২০২৩) আৰু ‘‘বাটাৰফ্লাই’’ (২০২৫) ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ডেলাছ, টেক্সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি আৰু টমছ ৰিভাৰ, নিউ জাৰ্ছিত ডাঙৰ হোৱা পেৰাবো মেৰি শাৰ্লট (নী উলাণ্ড), এগৰাকী ফিজিকেল থেৰাপিষ্ট, আৰু জৰ্জ উইলিয়াম পেৰাবো, অ’চেন কাউণ্টি কলেজৰ কবিতাৰ প্ৰভাষকৰ সন্তান।<ref>Sullivan, Eleanor (July 2, 2000). "'Rocky' road to stardom". The Central New Jersey Home News. p.&nbsp; D6. Retrieved August 9, 2024.</ref><ref name="sfgate"/> তেওঁ [[বৃটিছ|ইংৰাজ]], [[জাৰ্মান]] আৰু আইৰিছ (পিতৃৰফালৰপৰা) আৰু নৰৱেজীয়ান (মাতৃৰফালৰপৰা) বংশোদ্ভূত; তেওঁৰ উপাধিটো কেতিয়াবা ভুলকৈ [[পৰ্তুগীজ]] বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Piper Perabo interview with Craig Ferguson|url=http://videos.piperperabofan.com/videos/1/the-late-late-night-show-with-craig-ferguson|access-date=April 24, 2011|archive-date=March 13, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313225405/http://videos.piperperabofan.com/videos/1/the-late-late-night-show-with-craig-ferguson|url-status=usurped|archivedate=March 13, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120313225405/http://videos.piperperabofan.com/videos/1/the-late-late-night-show-with-craig-ferguson|deadurl=yes}}</ref> পেৰাবোৰ অভিভাৱকসকলে তেওঁৰ নাম অভিনেত্ৰী পাইপাৰ ল’ৰীৰ নাম অনুসৰি ৰাখিছিল।<ref name="sfgate">{{cite news| url=http://www.sfgate.com/entertainment/article/Putting-the-right-accent-on-a-career-Coyote-2799962.php | work=The San Francisco Chronicle | title=Putting the right accent on a career / "Coyote Ugly's' Piper Perabo switches genres with "Slap Her ... She's French' | first=Jonathan | last=Curiel | date=September 8, 2002}}</ref> তেওঁ তিনিজন সন্তানৰ ভিতৰত ডাঙৰ, আৰু তেওঁৰ দুজন ভাতৃ আছে—নোয়া আৰু এডাম। তেওঁ ১৯৯৪ চনত টমছ ৰিভাৰ হাই স্কুল নৰ্থৰপৰা স্নাতক হয়,<ref>O'Sullivan, Eleanor. "COYOTE BEAUTIFUL Toms River's Piper Perabo finds herself in `Lost and Delirous'". Asbury Park Press, July 8, 2001.</ref> আৰু ১৯৯৮ চনত অহাইঅ’ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অনাৰ্ছ টিউটোৰিয়েল কলেজৰপৰা নাট্যশাস্ত্ৰত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.ohio.edu/outlook/2009-10/january/piper-perabo-247.cfm |archive-url=https://archive.today/20120805085540/http://www.ohio.edu/outlook/2009-10/january/piper-perabo-247.cfm |url-status=dead |archive-date=August 5, 2012 |title=Hollywood actress returns to OHIO for guest lecture |date=January 11, 2010 |publisher=Outlook |access-date=April 13, 2012 |archivedate=August 5, 2012 |archiveurl=https://archive.today/20120805085540/http://www.ohio.edu/outlook/2009-10/january/piper-perabo-247.cfm |deadurl=yes }}</ref> ১৯৯৬ চনত তেওঁ ট্ৰিনিটি/লা ম’মা পাৰফৰ্মিং আৰ্টছ প্ৰগ্ৰামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Andersson, Chris. Trinity/La MaMa Archives: 1994 - 2004. Trinity College.</ref> শেষ বৰ্ষত তেওঁ লেটিন, পদাৰ্থবিজ্ঞান আৰু কবিতাও অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ohio.edu/compass/stories/10-11/12/piper-perabo-golden-globes-2010.cfm |title=Alumna Piper Perabo nominated for Golden Globe |work=Ohio.edu |date=December 20, 2010 |access-date=April 6, 2013}}</ref> কলেজৰপৰা স্নাতক হোৱাৰ এ’বছৰ আগতেই পেৰাবোক প্ৰথমে লক্ষ্য কৰা হৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ নিউয়ৰ্ক চহৰত তেতিয়াৰ প্ৰেমিকজনক লগ পাবলৈ গৈছিল আৰু তেওঁৰ সৈতে এটা অডিশ্যনত উপস্থিত হৈছিল। কাষ্টিং নিৰ্দেশক ডেনিছ ফিট্জজেৰাল্ডে তেওঁক লক্ষ্য কৰি এটা ভূমিকাৰ বাবে পঢ়িবলৈ কৈছিল। তেওঁ সেই ভূমিকাটো লাভ নকৰিলেও, ফিট্জজেৰাল্ডে জানিব পাৰিলে যে পেৰাবোৰ কোনো প্ৰতিনিধি নাছিল; সেয়েহে তেওঁ পেৰাবোৰ হৈ ফোনযোগে যোগাযোগ কৰি এজন এজেণ্টৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়ে।<ref name="broadway"/><ref>{{cite web|url=https://www.huffingtonpost.com/2013/04/04/piper-perabo-covert-affairs-women-in-hollywood_n_3014977.html |title=Piper Perabo, 'Covert Affairs' Star, On The Biggest Misconception About Women In Hollywood |work=The Huffington Post |date=April 4, 2013 |access-date=April 6, 2013}}</ref> == কেৰিয়াৰ == === ১৯৯৭–২০০৭: আৰম্ভণি আৰু উল্লেখযোগ্য সফলতা === স্নাতক হোৱাৰ পিছত পেৰাবো [[নিউয়ৰ্ক]]লৈ গুচি যায়, য’ত তেওঁ এগৰাকী ৱেইট্ৰেছ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://piper-perabo.com/press/2010/11/gq-july-2000/ |title=Piper Pours a Pint |publisher=GQ |date=July 2000 |access-date=April 6, 2013 |author=Elizabeth Gilbert |archive-date=September 27, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927204830/http://piper-perabo.com/press/2010/11/gq-july-2000/ |url-status=usurped |archivedate=September 27, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927204830/http://piper-perabo.com/press/2010/11/gq-july-2000/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="blastmag">{{cite web |url=http://blastmagazine.com/the-magazine/entertainment/movies/the-blast-interview-piper-perabo/ |title=The Blast Interview: Piper Perabo |publisher=Blast Magazine |date=March 1, 2010 |access-date=April 6, 2013 |author=Melissa Kory |archivedate=January 22, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130122012002/http://blastmagazine.com/the-magazine/entertainment/movies/the-blast-interview-piper-perabo/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ লা ম’মা এক্সপেৰিমেণ্টেল থিয়েটাৰ ক্লাবত অভিনয় শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বিভিন্ন নাটকত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="broadway">{{cite web|url=http://www.broadway.com/buzz/6640/piper-perabo/ |title=Piper Perabo |publisher=Broadway.com |date=June 19, 2008 |access-date=April 6, 2013}}</ref> চহৰখনলৈ অহাৰ মাত্ৰ এটা মাহ পিছতে তেওঁ নিজৰ প্ৰথম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ মাৰ্ক লেভিনৰ কৌতুকধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ ‘হোৱাইটবয়জ’ত অভিনয়ৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="blastmag"/> ২০০০ চনত তেওঁ ৰোমাণ্টিক সংগীতধৰ্মী কৌতুক-নাট্য চলচ্চিত্ৰ ‘কয়োট আগলি’ত ভায়’লেট “জাৰ্ছি” স্যানফৰ্ডৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। এই চলচ্চিত্ৰত “ৱান ৱে অ’ৰ এনাদাৰ” গীতৰ দৃশ্যৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত মুহূৰ্ত শ্ৰেণীত এমটিভি মুভি এৱাৰ্ড লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2001/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423094859/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2001/ |url-status=dead |archive-date=April 23, 2008 |title=MTV Movie Awards |work=Mtv |date=June 2, 2001 |access-date=April 30, 2012 |archivedate=August 9, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100809195453/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2001/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.com/movies/a661541/where-are-the-cast-of-coyote-ugly-now-heres-what-happened-to-piper-perabo-leann-rimes-and-the-coyotes/|title=Where are the cast of Coyote Ugly now?|last1=Reynolds|first1=Simon|last2=Fletcher|first2=Rosie|date=August 26, 2018|website=Digital Spy|language=en-GB|access-date=October 20, 2019}}</ref> সমালোচকৰ মিশ্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া সত্ত্বেও চলচ্চিত্ৰখন বাণিজ্যিকভাৱে সফল হৈছিল আৰু বিশ্বজুৰি ১১৩ মিলিয়ন ডলাৰৰ অধিক উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ ‘দ্য এডভেঞ্চাৰ্ছ অৱ ৰকি এণ্ড বুলউইঙ্কল’ চলচ্চিত্ৰত এফবিআই এজেণ্ট কেৰেন ছিম্প্যাথীৰ ভূমিকাতো অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=SCREEN IT! PARENTAL REVIEW: THE ADVENTURES OF ROCKY AND BULLWINKLE |url=https://www.screenit.com/movies/2000/the_adventures_of_rocky_and_bullwinkle.html |access-date=2023-02-25 |website=www.screenit.com |archivedate=2023-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230225215357/https://www.screenit.com/movies/2000/the_adventures_of_rocky_and_bullwinkle.html |deadurl=yes }}</ref> ‘কয়োট আগলি’ৰ সফলতাৰ পিছত পেৰাবোৱে স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰত মনোনিৱেশ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="slapher">{{cite web |url=http://www.darkhorizons.com/features/892 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621025415/http://www.darkhorizons.com/features/892 |url-status=dead |archive-date=June 21, 2013 |title=Exclusive Interview: Piper Perabo for "Slap Her, She's French" |publisher=DarkHorizons.com |date=August 29, 2001 |access-date=April 6, 2013 }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁ কানাডীয় স্বতন্ত্ৰ নাট্য চলচ্চিত্ৰ ‘লষ্ট এণ্ড ডিলিৰিয়াছ’ত অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ এগৰাকী বোৰ্ডিং স্কুলৰ ছাত্ৰীৰ ভূমিকাত আছিল যি এগৰাকী সহপাঠীৰ সৈতে প্ৰেমত পৰে। চলচ্চিত্ৰখন মিশ্ৰ সমালোচনা লাভ কৰিছিল যদিও পেৰাবো, জেছিকা পাৰেই আৰু মিশা বাৰ্টনৰ অভিনয় বহুলভাৱে প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.murphysmoviereviews.net/Archive/lostdelirious.html |title=Lost and Delirious |publisher=murphysmoviereviews |date=December 21, 2001 |access-date=May 26, 2013 |archive-date=September 27, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927221109/http://www.murphysmoviereviews.net/Archive/lostdelirious.html |url-status=dead |archivedate=September 27, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927221109/http://www.murphysmoviereviews.net/Archive/lostdelirious.html |deadurl=yes }}</ref> সমালোচকসকলে বিশেষকৈ পেৰাবোৰ অভিনয়ক অত্যন্ত প্ৰশংসা কৰিছিল। তাৰ পিছৰ বছৰ তেওঁ স্বতন্ত্ৰ কৌতুক চলচ্চিত্ৰ ‘স্ল্যাপ হাৰ... শীজ ফ্ৰেঞ্চ’ত এগৰাকী ফৰাচী বিনিময় ছাত্ৰীৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০০৩ চনত তেওঁ ‘চিপাৰ বাই দ্য ডজন’ চলচ্চিত্ৰত ডাঙৰ কন্যা নোৰাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে আৰু ২০০৫ চনৰ ছিকুৱেলতো একে ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘দ্য আই ইনছাইড’ (২০০৩), ‘পাৰফেক্ট অপ’জিটছ’ (২০০৪), ‘জৰ্জ এণ্ড দ্য ড্ৰেগন’ (২০০৪), ‘দ্য কেৱ’ (২০০৫), ‘ইমাজিন মি এণ্ড ইউ’ (২০০৫), ‘এডিচন’ (২০০৫) আৰু ‘দ্য প্ৰেষ্টিজ’ (২০০৬) চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। === ২০০৮–বৰ্তমান: ‘ক’ভাৰ্ট এফেয়াৰ্ছ’ আৰু অন্যান্য কাম === ২০০৮ চনত পেৰাবোৱে জেমি লী কাৰ্টিছৰ সৈতে পৰিয়ালধৰ্মী কৌতুক চলচ্চিত্ৰ ‘বেভাৰ্লি হিলছ চিহুৱাহুৱা’ত সহ-অভিনয় কৰে। সেই বছৰেই তেওঁ অফ-ব্ৰডৱে নাটক ‘ৰিজনছ টু বি প্ৰেটি’ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name="broadway"/> তাৰ পিছত তেওঁ ইউএছএ নেটৱৰ্কৰ গুপ্তচৰ নাট্য ধাৰাবাহিক ‘ক’ভাৰ্ট এফেয়াৰ্ছ’ৰ চিত্ৰনাট্য পঢ়ে আৰু ধাৰাবাহিকখনত মুখ্য চৰিত্ৰ হিচাপে অভিনয় কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ২০০৯ চনত তেওঁ চিআইএ ফিল্ড এজেণ্ট এনি ৱাকাৰৰ ভূমিকাত নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2009/07/02/development-update-thursday-july-2/8184/|title=Development Update: Thursday, July 2|date=July 2, 2009|work=The Futon Critic|access-date=May 8, 2010}}</ref> এই ধাৰাবাহিকত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ২০১০ চনত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী – টেলিভিছন নাট্য শ্ৰেণীত গোল্ডেন গ্লোব বঁটা লাভৰ বাবে মনোনীত হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.goldenglobes.org/blog/2010/12/the-68th-annual-golden-globe-awards-nominations/ |title=The 68th Annual Golden Globe Awards Nominations |publisher=Goldenglobes.org |date=December 14, 2010 |access-date=April 30, 2012 |archive-date=May 5, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505130819/http://www.goldenglobes.org/blog/2010/12/the-68th-annual-golden-globe-awards-nominations/ |url-status=dead |archivedate=May 5, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120505130819/http://www.goldenglobes.org/blog/2010/12/the-68th-annual-golden-globe-awards-nominations/ |deadurl=yes }}</ref> ধাৰাবাহিকখন ২০১০ চনৰপৰা ২০১৪ চনলৈ পাঁচটা ছিজন চলিছিল।<ref>{{cite web|last1=Gelman|first1=Vlada|title=USA Network Cancels Covert Affairs|url=http://tvline.com/2015/01/06/covert-affairs-cancelled-season-5-usa-network/|publisher=TVLine|access-date=January 6, 2015|date=January 6, 2015|archivedate=October 24, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024152351/https://tvline.com/2015/01/06/covert-affairs-cancelled-season-5-usa-network/|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ ‘লুপাৰ’ চলচ্চিত্ৰত সহ-অভিনয় কৰে। পিছলৈ তেওঁ ‘গো অন’ ধাৰাবাহিকত পুনৰাবৃত্তিমূলক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৫ চনত তেওঁ থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ ‘ইনটু দ্য গ্ৰিজলি মেজ’ত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০১৬ চনত তেওঁ এবিচি নাট্য ধাৰাবাহিক ‘নট’ৰিয়াছ’ত জুলিয়া জৰ্জৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০১৭ চনত তেওঁ এণ্টোনিও বান্দেৰাছৰ সৈতে ‘ব্লেক বাটাৰফ্লাই’ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৮ চনত তেওঁ [[নেটফ্লিক্স]] কৌতুক ধাৰাবাহিক ‘টাৰ্ণ আপ চাৰ্লি’ত ছাৰাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০১৯ চনত তেওঁ ‘এঞ্জেল হেজ ফেলেন’ চলচ্চিত্ৰত লিয়া বেনিংৰ ভূমিকাত দেখা যায়। ২০২০ চনত তেওঁ শ’টাইমৰ অতিপ্ৰাকৃত ভয়ানক ধাৰাবাহিক ‘পেনি ড্ৰেডফুল: চিটি অৱ এঞ্জেলছ’ত লিণ্ডা ক্ৰাফ্টৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। একে বছৰতে তেওঁ ডাৰ্ক কৌতুক চলচ্চিত্ৰ ‘স্পনটেনিয়াছ’ত এঞ্জেলাৰ ভূমিকাত সহ-অভিনয় কৰে। ২০২১ চনত তেওঁ ‘য়েল’ষ্ট’ন’ ধাৰাবাহিকত সামাৰ হিগিনছৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০২৫ চনত তেওঁ কুইবেকৰ স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰ ‘পীক এভ্ৰিথিং’ত টিনাৰ ভূমিকাত সহ-অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ [[ইংৰাজী]] আৰু [[ফৰাচী]] দুয়োটা ভাষাত অভিনয় কৰিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৩ চনত পেৰাবোৱে [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ পৰিচালক আৰু লেখক ষ্টিফেন কেৰ সৈতে বাগদান কৰে; তেওঁলোকৰ বিবাহ [[২৬ জুলাই]], ২০১৪ তাৰিখে [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰত সম্পন্ন হয়।<ref>{{cite news |title=Piper Perabo and Stephen Kay Tie the Knot |url=http://www.people.com/article/piper-perabo-stephen-kay-married|work=People |date=July 27, 2014|access-date=July 27, 2014}}</ref> পেৰাবো কেৰ কন্যা লিলিৰ সৎমাতৃ।<ref>{{Cite web|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-moms/news/piper-perabo-doesnt-have-baby-plans-after-jackpot-stepdaughter/|title=The Sweet Reason Why Piper Perabo Feels Like She 'Hit the Jackpot'|date=March 22, 2019|website=Us Weekly|language=en-US|access-date=October 29, 2019}}</ref> ২০০৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ ‘‘দ্য কেৱ’’ আৰু ‘‘ইমাজিন মি এণ্ড ইউ’’ত একেলগে অভিনয় কৰাৰ পিছৰেপৰা পেৰাবো অভিনেত্ৰী লেনা হেডীৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু।<ref>{{cite web| last = Lee| first = Michael J| title = Piper Perabo| work = Interview| date = March 22, 2007| url = http://www.radiofree.com/profiles/piper_perabo/interview03.shtml| access-date = November 13, 2013| archive-date = February 20, 2012| archive-url = https://web.archive.org/web/20120220101705/http://www.radiofree.com/profiles/piper_perabo/interview03.shtml| url-status = dead| archivedate = February 20, 2012| archiveurl = https://web.archive.org/web/20120220101705/http://www.radiofree.com/profiles/piper_perabo/interview03.shtml| deadurl = yes}}</ref> তেওঁ ফ্ৰেঞ্চ ভাষা স্বচ্ছন্দভাৱে ক’ব পাৰে,<ref name="slapher"/> এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ আৰু মহিলাসকলৰ ৰাজনৈতিক নেতৃত্বৰ পক্ষে সমৰ্থন জনায়, আৰু ভোটৰানলিডৰ পৰামৰ্শদাতা পৰিষদত দায়িত্ব পালন কৰে।<ref>{{cite web| title = New Give a Damn PSAs Premiere on the USA Network Today!| publisher = Give a Damn Campaign| date = October 21, 2010| url = http://www.wegiveadamn.org/2010/10/new-suicide-psas-premiere-on-usa-network-today/| archive-url = https://web.archive.org/web/20151019073424/http://www.wegiveadamn.org/news-story-entry/new-suicide-psas-premiere-on-usa-network-today/| archive-date = October 19, 2015| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101023212625/http://www.wegiveadamn.org/2010/10/new-suicide-psas-premiere-on-usa-network-today/| archivedate = October 23, 2010| access-date = February 28, 2026| deadurl = yes}}</ref> তেওঁ ২০০৫ চনত আৰম্ভ হোৱা প্ৰ’হিবিচন-থিমযুক্ত ৱেষ্ট ভিলেজস্থিত “এমপ্লয়িজ অনলি” বাৰ আৰু ২০১২ চনত আৰম্ভ হোৱা সো’হোস্থিত “জেকছ ৱাইফ ফ্ৰেডা” ৰেষ্টুৰেণ্টৰ সহ-মালিকো।<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/culture/piper-perabo-jacks-wife-freda/ |title=Piper Perabo's Culinary Affairs |publisher=Interview Magazine |author=Emma Brown |date=March 16, 2012 |access-date=April 6, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.clubplanet.com/Articles/1262/Piper-Perabo-From-Coyote-Ugly |title=Piper Perabo From "Coyote Ugly" |website=ClubPlanet |first=Emma |last=Brown |date=January 27, 2006 |access-date=April 6, 2013 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা == ২০১৮ চনত, পেৰাবোক ব্ৰেট কাভানাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তিকৰণ শুনানিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰাৰ বাবে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2018/09/04/piper-perabo-arrested-protesting-brett-kavanaugh-supreme-court-hearing/1197498002/|title='Covert Affairs' actress Piper Perabo arrested for protesting Kavanaugh's court confirmation|last=Henderson|first=Cydney|website=USA Today|language=en-US|access-date=December 17, 2019}}</ref> ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহতো তেওঁ জেইন ফণ্ডাৰ সাপ্তাহিক জলবায়ু পৰিৱৰ্তন সম্পৰ্কীয় প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল।<ref>{{Cite web|first=Ryan|last=Parker|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/diane-lane-piper-perabo-arrested-protesting-jane-fonda-1256880|title=Diane Lane, Piper Perabo Arrested While Protesting With Jane Fonda|website=The Hollywood Reporter|date=November 22, 2019|language=en|access-date=December 17, 2019}}</ref> পেৰাবোৱে ২০২০ চনৰ ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচনত এলিজাবেথ ৱাৰেনক সমৰ্থন জনাইছিল<ref>{{cite journal|url=https://newjerseyglobe.com/presidential-election/piper-perabo-endorses-elizabeth-warren/|title=Piper Perabo endorses Elizabeth Warren|journal=New Jersey Globe|first=David|last=Wildstein|date=February 21, 2020|access-date=February 21, 2020}}</ref> আৰু ভোটাৰ পঞ্জীয়ন আৰু ভোটাৰ শিক্ষাৰ পক্ষে সমৰ্থন জনাবলৈ তেওঁ নিজৰ টুইটাৰ আৰু ইনষ্টাগ্ৰাম একাউণ্ট নিয়মিতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁ অনুসৰণকাৰীসকলক ভোটাৰ আইডি প্ৰয়োজনীয়তা সম্পৰ্কে অধিক জানিবলৈ ভোটৰাইডাৰ্ছ সংগঠনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছে।<ref>{{cite tweet |last=Perabo |first=Piper |user=PiperPerabo |number=1310997704961478656 |date=September 29, 2020 |title=.@VoteRiders is making sure everyone who is required to show an ID to #vote, gets one. 🗣 Your voice matters. 🗳 Your vote matters. Not all states require ID, text #IDCheck to 844-338-8743 to find out if you need #VoterID. |language=en |access-date=December 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929222756/https://twitter.com/PiperPerabo/status/1310997704961478656 |archive-date=September 29, 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite instagram |user=piperperabo |last=Perabo |first=Piper |title=The Senate runoff election in #Georgia will decide who controls the Senate. You can request a mail in ballot now. Early voting will be from December 14–31. |postid=CIWznlQsiNn |date=December 3, 2020}}</ref> পেৰাবো দ্য হ'মটাউন প্ৰজেক্ট নামৰ এক অলাভজনক সংগঠনৰ পৰামৰ্শদাতা পৰিষদৰ সদস্য, যি স্থানীয় নিৰ্বাচনত প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচিত কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite web |date=October 24, 2023 |title=How The Hometown Project is helping to boost voter turnout |url=https://www.msnbc.com/morning-joe/watch/how-the-hometown-project-is-helping-to-boost-voter-turnout-196293189803 |access-date=2023-10-26 |website=MSNBC.com: Morning Joe |language=en}}</ref> পেৰাবোৱে ২০২৪ চনৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত কামালা হেৰিছক সমৰ্থন জনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=2024-08-05 |title=Piper Perabo on X: "I support @KamalaHarris because a Harris administration will support 🇺🇸Reproductive Freedom 🏡Affordable Housing 💰Relief of student & medical debt 💊Lowering prescription drug costs 🌳Pro-climate solutions ⚖️ No Presidential Immunity 🚌& electric school buses #WomenForHarris"|url=https://twitter.com/PiperPerabo/status/1820490988059787320 |access-date=2024-08-05 |website=X (Twitter)}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Piper Perabo}} * {{IBDB name}} * {{tcmdb name|id=509433%7C0|name=Piper Perabo}} * {{IMDb name|5305}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] f8ed84pbjpp24incw4zk73ljh4mzmjt 0 132630 641393 584032 2026-10-03T01:52:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641393 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ভেলমা বেল হেমিল্টন | image = VelmaBellHamilton1930.png | alt = | caption = ভেলমা বেল (পিছলৈ হেমিল্টন), বেল'ইট কলেজৰ ১৯৩০ চনৰ বছৰপুথিৰ পৰা | birth_name = ভেলমা ফাৰ্ন বেল | birth_date = ২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১০ | birth_place = পণ্ট'টক, মিচিচিপি, [[আমেৰিকা]] | death_date = ৯ জুলাই ২০০৯ | death_place = আটলান্টা, জৰ্জিয়া, আমেৰিকা | occupation = শিক্ষাবিদ, সম্প্ৰদায় সংগঠক }} '''ভেলমা ফাৰ্ন বেল হেমিল্টন''' (২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১০ – ৯ জুলাই ২০০৯) উইচকনচিনত অৱস্থিত এগৰাকী আমেৰিকান শিক্ষাবিদ আৰু সম্প্ৰদায় সংগঠক আছিল। ১৯৪৩ চনত তেওঁ এন এ এ চি পি-ৰ মেডিচন শাখাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == হেমিল্টনৰ জন্ম হৈছিল মিচিচিপিৰ পণ্ট'টকত আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল উইচকনচিনৰ বেল'ইটত। তেওঁ ৱালটাৰ বেল আৰু মালভিনা গ্ৰেচ এলেন বেলৰ কন্যা আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2009-07-12 |title=Obituary for Velma Fern Bell Hamilton |url=https://www.newspapers.com/article/wisconsin-state-journal-obituary-for-vel/190486200/ |access-date=2026-02-03 |work=Wisconsin State Journal |pages=20 |via=Newspapers.com}}</ref> ১৯২৬ চনত বেল'ইট মেম'ৰিয়েল হাইস্কুলৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৩০ চনত বেল'ইট কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। তেওঁ কলেজখনৰ প্ৰথম কৃষ্ণাংগ সদস্য হিচাপে ফাই বেটা কাপা সন্মান সংস্থালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=1930 |title=Velma Bell Hamilton and Phi Beta Kappa Recipients |url=https://beloitdigitalarchives.com/HistoryHarvest/items/show/138 |access-date=2026-02-03 |website=Beloit College Archives}}</ref> ১৯৩৩ চনত উইচকনচিন–মেডিচন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সমাজবিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>Burwell, Fred. [https://www.beloit.edu/live/news/626-fridays-with-fred-velma-bell-and-beloit "Fridays With Fred: Velma Bell and Beloit"] ''Beloit College LITS'' (January 13, 2011).</ref> == কেৰিয়াৰ == ১৯৩০ দশকত হেমিল্টনে উত্তৰ কেৰ'লিনাৰ বেনেট কলেজত সমাজবিজ্ঞান অধ্যাপনা কৰিছিল,<ref>{{Cite news |date=1937-01-30 |title=Around Southern Wisconsin |url=https://www.newspapers.com/article/the-chicago-defender-around-southern-wis/190483968/ |access-date=2026-02-03 |work=The Chicago Defender |pages=6 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1934-09-10 |title=Bennett Has Added Four Instructors |url=https://www.newspapers.com/article/atlanta-daily-world-bennett-has-added-fo/190485091/ |access-date=2026-02-03 |work=Atlanta Daily World |pages=2 |via=Newspapers.com}}</ref> আৰু ১৯৪০ দশকৰ আৰম্ভণিতে আলাবামাৰ টৌগালু কলেজত পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মৰত আছিল,<ref>{{Cite news |last=Whitehead |first=Matthew J. |date=1942-04-18 |title=60 Deans, Registrars, Attend Meeting at Elizabeth City |url=https://www.newspapers.com/article/new-journal-and-guide-60-deans-registra/190484145/ |access-date=2026-02-03 |work=New Journal and Guide |pages=17 |via=Newspapers.com}}</ref> যেতিয়া তেওঁৰ স্বামীয়ে তাত অধ্যাপনা কৰি আছিল। ১৯৪৩ চনত তেওঁ এন এ এ চি পি-ৰ মেডিচন শাখাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite news |date=1943-06-16 |title=Mrs. Hamilton Tells of NAACP Meeting Action; Detroit Convo Adopted 5-Point Statement |url=https://www.newspapers.com/article/the-capital-times-mrs-hamilton-tells-of/190484257/ |access-date=2026-02-03 |work=The Capital Times |pages=2 |via=Newspapers.com}}</ref> ১৯৫০ চনৰ পৰা ১৯৭৫ চনলৈকে তেওঁ ইংৰাজী অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু মেডিচন বৃত্তিমূলক বিদ্যালয়ত সাধাৰণ অধ্যয়নৰ অধ্যক্ষা হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল,<ref>{{Cite news |date=1975-01-23 |title=Church to Host Drive Chairman |url=https://www.newspapers.com/article/the-boscobel-dial-church-to-host-drive-c/190484707/ |access-date=2026-02-03 |work=The Boscobel Dial |pages=7 |via=Newspapers.com}}</ref> য’ত তেওঁ প্ৰথম কৃষ্ণাংগ অধ্যাপক আছিল আৰু কিছু সময়ৰ বাবে মেডিচনৰ একমাত্ৰ কৃষ্ণাংগ পূৰ্ণকালীন শিক্ষয়িত্ৰী আছিল।<ref name=":1">{{Cite news |last=Vukelich |first=George |date=1961-02-24 |title=Harry Hamiltons--Parents, Kids, Alike--Set Educational Records |url=https://www.newspapers.com/article/the-capital-times-harry-hamiltons-paren/190483323/ |access-date=2026-02-03 |work=The Capital Times |via=Newspapers.com |pages=27}}</ref> তেওঁ নৰ্থ চেণ্ট্ৰেল এক্ৰিডিটিং এছ'চিয়েচনৰ মূল্যায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ গভৰ্ণৰৰ মানৱ অধিকাৰ আয়োগ আৰু উইচকনচিন আৰ্টছ ব'ৰ্ডত সেৱা আগবঢ়াইছিল,<ref>{{Cite news |date=1978-12-14 |title=Schreiber announces list of appointees |url=https://www.newspapers.com/article/the-oshkosh-northwestern-schreiber-annou/190485254/ |access-date=2026-02-03 |work=The Oshkosh Northwestern |pages=2 |via=Newspapers.com}}</ref> আৰু মানৱ অধিকাৰ আৰু শিক্ষাৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন সংগঠনত সক্ৰিয় আছিল।<ref>{{Cite web |last=Rickert |first=Chris |date=2009-07-12 |title=Educator was Trailblazer for Civil Rights in Madison; Velma Hamilton, 99 |url=https://madison.com/news/local/article_54540b0d-d1db-5f93-aae3-6436490487a7.html |access-date=2026-02-03 |website=Wisconsin State Journal |language=en}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ বেল'ইট কলেজৰ বিশ্বস্ত সদস্য আছিল আৰু ডেন কাউন্টি বাৰ্ধক্য আয়োগ, উইচকনচিন অৱসৰপ্ৰাপ্ত শিক্ষক সন্থা আৰু মেডিচন ৱাই ডব্লিউ চি এ-ৰ উপদেষ্টা পেনেলৰ সদস্য আছিল।<ref>{{Cite news |date=1974-05-15 |title=YWCA annual dinner May 21 |url=https://www.newspapers.com/article/the-capital-times-ywca-annual-dinner-may/190485870/ |access-date=2026-02-03 |work=The Capital Times |pages=51 |via=Newspapers.com}}</ref> ১৯৮১ চনত লেকলেণ্ড কলেজ আৰু ১৯৯১ চনত বেল'ইট কলেজৰ পৰা সন্মানীয় ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ১৯৯২ চনত মেডিচনত স্থাপিত ভেলমা হেমিল্টন মিডল স্কুল তেওঁৰ নামত নামাঙ্কিত কৰা হয়।<ref>[https://myemail-api.constantcontact.com/VHMS-Hamilton-Headlines.html?soid=1118716803998&aid=F-WNnbIfHvQ "Happy Birthday Velma Bell Hamilton!"] ''Hamilton Headlines'' 4(29)(February 23, 2023).</ref> ২০০২ চনত মেডিচন কমিউনিটি ফাউণ্ডেশ্যনে তেওঁক “Asset Builder” সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।<ref>{{Cite news |date=2002-09-04 |title=Dinner to honor civic boosters; Five named Asset Builders |url=https://www.newspapers.com/article/the-capital-times-dinner-to-honor-civic/190484813/ |access-date=2026-02-03 |work=The Capital Times |pages=30 |via=Newspapers.com}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু ঐতিহ্য == ১৯৩৪ চনত তেওঁ মাটিবিজ্ঞানী হেৰী এল. হেমিল্টনৰ সৈতে বিবাহ বন্ধনত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ তিনিজন সন্তান আছিল—হেৰী জুনিয়ৰ,<ref>{{Cite web |title=In Remembrance: Harry Hamilton’60 |url=https://www.beloit.edu/live/news/6326-in-remembrance-harry-hamilton60 |access-date=2026-02-03 |website=Beloit College |language=en}}</ref> পেট্ৰিচিয়া আৰু মুৰিয়েল।<ref name=":1" /> তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু ১৯৯৬ চনত হয়,<ref>{{Cite news |date=1996-02-07 |title=Harry L. Hamilton (obituary) |url=https://www.newspapers.com/article/wisconsin-state-journal-harry-l-hamilto/190483097/ |access-date=2026-02-03 |work=Wisconsin State Journal |via=Newspapers.com|pages=4}}</ref> আৰু ২০০৯ চনত ৯৯ বছৰ বয়সত আটলান্টাত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":0" /> ভেলমা আৰু হেৰী হেমিল্টন পেপাৰছ উইচকনচিন ঐতিহাসিক সমিতিত সংৰক্ষিত আছে।<ref>{{Cite web |title=Velma and Harry Hamilton Papers |url=https://digicoll.library.wisc.edu/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=wiarchives;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=wiarchives;view=reslist;subview=standard;didno=uw-whs-m2006040 |access-date=2026-02-03 |website=Archival Resources in Wisconsin: Descriptive Finding Aids}}</ref> বেল'ইট কলেজত অৱস্থিত হেমিল্টনছ কেফে তেওঁৰ, তেওঁৰ পুত্ৰ, কন্যা আৰু নাতিনীৰ সন্মানত নামাঙ্কিত।<ref>{{Cite web |date=Winter 2022 |title=A sustainable space to thrive |url=https://www.beloit.edu/live/news/3676-a-sustainable-space-to-thrive |access-date=2026-02-03 |website=Beloit College |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ]] 7vlpwizkzgexql68yzp0danjc13ms3d 0 132846 641339 640001 2026-10-02T19:13:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641339 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Prerna Lal, Graduation Keynote Speech.jpg | caption = ২০১২ চনত ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত অনুষ্ঠিত এক গ্ৰেজুৱেচনত মূল বক্তব্য প্ৰদান কৰি থকা প্ৰেৰণা লাল | birth_date = {{Birth date and age|1984|12|14|mf=y}} | birth_place = লাউটোকা, [[ফিজি]] | occupation = অধিকাৰ কৰ্মী }} '''প্ৰেৰণা লাল''' (জন্ম ১৪ ডিচেম্বৰ ১৯৮৪) হৈছে এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিক, যি [[ফিজি]] দ্বীপপুঞ্জত জন্ম আৰু ডাঙৰ হৈছিল আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো বে এৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে। লাল হৈছে ''ড্ৰিম এক্টিভিটিচ'' নামৰ অনলাইন অধিকাৰ সমৰ্থন নেটৱৰ্কৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ এজন, যাক নথিভুক্ত নোহোৱা যুৱসকলে পৰিচালনা কৰে। সামাজিক মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে নথিভুক্ত নোহোৱা যুৱসকলৰ বহিষ্কৰণ বন্ধ কৰিবলৈ এক অনলাইন নেটৱৰ্ক সংগঠিত কৰাৰ বাবে কৃতিত্ব লাভ কৰিছে।<ref name="CitizenOrange">{{usurped|1=https://web.archive.org/web/20121025054600/http://www.citizenorange.com/orange/2011/04/right-to-stay-how-migrant-yout.html Beausset, Kyle de. ''Right to Stay: How Migrant Youth Resistance Manifests Itself Through Social Media''}}. Citizen Orange. 27 April 2011</ref> আৰু তেওঁ ''ড্ৰিম এক্ট'' আন্দোলনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ নেতা আৰু কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব হিচাপে পৰিচিত<ref>Nevarez, Griselda. http://voxxi.com/playlist/top-10-dreamers-you-should-know/item/252386{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''10 Dreamers You Should Know''. VOXXI. 18 November 2013</ref> এগৰাকী প্ৰাক্তন ক্লিনিকেল আইন অধ্যাপক হিচাপে লাল অভিবাসন, জাতিগত ন্যায়, [[যৌন অভিমুখিতা]] আৰু এই শক্তিসমূহ কেনেকৈ একেলগে কাম কৰে সেই বিষয়ত নিয়মিতভাৱে লিখে। লাল হৈছে জৰ্জ ৱাশ্বিংটন ইউনিভাৰ্ছিটি ল’ স্কুলৰ স্নাতক আৰু তেওঁ অভিবাসন আইনজীৱী হিচাপে কাম কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== প্ৰেৰণা লালৰ জন্ম ১৪ ডিচেম্বৰ ১৯৮৪ তাৰিখে ফিজিৰ লাউটোকা চহৰত হৈছিল। ডাঙৰ হোৱাৰ সময়ত লালে নেহৰু মেম’ৰিয়েল প্ৰাইমাৰী স্কুল আৰু ফিজিৰ চেইণ্ট জ’চেফ’ছ ছেকেণ্ডাৰী স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল। ২০০০ চনত ফিজি চৰকাৰ এটা সশস্ত্ৰ অভ্যুত্থানত উলটাই দিয়া হোৱাৰ পিছত লালৰ পৰিয়ালে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ প্ৰৱাস কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="TheHindu">Subramaniam, Mathangi. [http://www.thehindu.com/features/magazine/no-country-for-some-people/article5538527.ece ''No Other Country for Some People'']. The Hindu. 4 January 2014</ref> লালৰ পৰিয়ালে লালৰ আমেৰিকান নাগৰিক আইতাকৰ জৰিয়তে স্থায়ী বাসিন্দা মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ বাবে আবেদন কৰিছিল, কিন্তু সেই প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ দহ বছৰতকৈও অধিক সময় লাগিছিল। সেই সময়ছোৱাত লালৰ বৈধ মৰ্যাদা শেষ হৈ গৈছিল আৰু তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এজন অবৈধ অভিবাসী হৈ পৰে।<ref name="IndiaCurrents">[http://www.indiacurrents.com/articles/2012/03/01/undocumented-unapologetic-unafraid Lal, Prerna. "Undocumented, Unafraid, and Unapologetic"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106185354/http://www.indiacurrents.com/articles/2012/03/01/undocumented-unapologetic-unafraid |date=6 January 2014 }}. IndiaCurrents. 1 March 2012</ref> লালে কেলিফ’ৰ্ণিয়াৰ হেৱাৰ্ড চহৰত অৱস্থিত হেৱাৰ্ড হাই স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ২০০২ চনত স্নাতক হয়। লাল এজন অবৈধ শিক্ষাৰ্থী হোৱাৰ বাবে কলেজত অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে ফেডাৰেল আৰ্থিক সহায় বা ঋণ লাভ কৰাৰ যোগ্যতা নাছিল। লালৰ পৰিয়ালে এটা পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল আৰু লালে ঘৰৰ ওচৰত অৱস্থিত কমিউনিটি কলেজ চাবট কলেজত অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে দীঘলীয়া সময় কাম কৰিছিল।<ref name="TheNYT">[http://roomfordebate.blogs.nytimes.com/2009/04/22/immigrant-children-in-legal-limbo/ Lal, Prerna. "Room for Debate: Immigrant Children in Limbo"]. The New York Times. 22 April 2009</ref> ২০০৫ চনত লালে কেলিফ’ৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি, ইষ্ট বে’ৰপৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ত বেচেলৰ অৱ আৰ্টছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। অবৈধ অভিবাসী হিচাপে সীমিত পেছাগত সুযোগ থকাৰ বাবে তেওঁ নিজৰ শিক্ষা আগবঢ়াই লৈ যায় আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটিত অধ্যয়ন কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক বিষয়ত মাষ্টাৰছ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="SF">Smiley, Lauren. [http://www.sfweekly.com/2010-07-21/news/the-education-trap/ ''The Education Trap''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107130256/http://www.sfweekly.com/2010-07-21/news/the-education-trap/ |date=7 January 2014 }}. San Francisco Weekly. 21 July 2010</ref> ২০১০ চনত লালে জৰ্জ ৱাশ্বিংটন ইউনিভাৰ্ছিটি ল’ স্কুলত নামভৰ্তি কৰে আৰু ২০১৩ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.gradimages.com/Proofs?PIN=25721257&lastName=Lal|title=View my Graduation Photos on www.gradimages.com!|website=GradImages.com|language=en|access-date=2018-08-15}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== লাল ২০০৮ আৰু ২০০৯ চনত ড্ৰিম এক্ট আন্দোলনত সক্ৰিয় হৈ উঠে,<ref name="GlobalVoices">[http://globalvoicesonline.org/2009/01/23/usa-blogging-their-dreams-of-citizenship/ "USA: Blogging their Dreams of Citizenship"], Global Voices. 23 January 2009</ref> আৰু ড্ৰিমএক্টিভিষ্টৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু যোগাযোগ পৰিচালক হিচাপে কাম কৰে<ref name="TampaBayTimes">[http://www.tampabay.com/news/education/college/college-dream-drives-army-of-undocumented-students/985935 Amrhein, Saundra. "College dream drives army of undocumented students"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107032416/http://www.tampabay.com/news/education/college/college-dream-drives-army-of-undocumented-students/985935 |date=7 January 2014 }}. Tampa Bay Times. 21 March 2009</ref> আৰু ইউনাইটেড উই ড্ৰিমৰ ষ্টিয়াৰিং কমিটিত সেৱা আগবঢ়ায়। তেওঁলোকেই প্ৰথমসকল নথিভুক্ত নোহোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজৰ অন্যতম যিয়ে নিজৰ কাহিনী ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু সংবাদ মাধ্যমত নিজৰ অভিবাসন স্থিতিৰ বিষয়ে খোলা-খুলিকৈ কথা কৈছিল। সামাজিক মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে লালে ড্ৰিমএক্টিভিষ্ট আৰু ইউনাইটেড উই ড্ৰিমক সমগ্ৰ দেশজুৰি বিস্তৃত নথিভুক্ত নোহোৱা যুৱসকলৰ এটা নেটৱৰ্ক হিচাপে গঢ়ি তুলাত সহায় কৰে, যিয়ে ড্ৰিম এক্টৰ বাবে আন্দোলন সংগঠিত কৰিছিল আৰু সমাজ-নেতৃত্বাধীন বহিষ্কৰণ প্ৰতিৰক্ষাৰ এটা নতুন যুগ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="DiverseEducation">[http://diverseeducation.com/article/15896/# Miranda, Maria Eugenia. "Averting Deportation, Undocumented Student Realizes DREAM"]. Diverse Issues in Higher Education. 21 June 2011</ref> কাহিনী বৰ্ণনা, আইনী সমৰ্থন, লবিয়িং আৰু সামাজিক মাধ্যমক সংগঠনৰ কৌশল হিচাপে একেলগে ব্যৱহাৰ কৰি লালে বহু নথিভুক্ত নোহোৱা অভিবাসীৰ বহিষ্কৰণ বন্ধ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। যদিও ২০১০ চনত ড্ৰিম এক্ট সেনেটত গৃহীত নহ’ল, লালৰ সংগঠনে নথিভুক্ত নোহোৱা যুৱসকলৰ বহিষ্কৰণ বন্ধ কৰিবলৈ কাৰ্যবাহী ব্যৱস্থাৰ বাবে আন্দোলন অব্যাহত ৰাখে আৰু ২০১২ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি বাৰাক ওবামাই ডিফাৰ্ড একশ্যন ফৰ চাইল্ডহুড এৰাইভেলছ কাৰ্যসূচী ঘোষণা কৰাৰ পাছত এই প্ৰচেষ্টা সফলতা লাভ কৰে। নথিভুক্ত নোহোৱা অভিবাসী হোৱা সত্ত্বেও লালে ২০১০ চনৰ শৰৎকালত জৰ্জ ৱাশ্বিংটন ইউনিভাৰ্ছিটি ল’ স্কুলত অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে।<ref>Smiley, Lauren. [http://www.sfweekly.com/2010-07-21/news/the-education-trap/ "The Education Trap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107130256/http://www.sfweekly.com/2010-07-21/news/the-education-trap/ |date=7 January 2014 }}. SF Weekly. 21 July 2010</ref> তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি.চি. অঞ্চলৰ কেইবাটাও আইন প্ৰতিষ্ঠানত কাম কৰিছিল আৰু নিজৰ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ বিদ্যালয় আৰু অভিবাসন অধিকাৰ সমৰ্থন সংগঠনৰপৰা মেধা আৰু প্ৰয়োজনভিত্তিক বৃত্তি লাভ কৰিছিল। লালে ২০১৩ চনত আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক হয় আৰু জৰ্জ ৱাশ্বিংটন ইউনিভাৰ্ছিটি ল’ স্কুলৰ প্ৰথম নথিভুক্ত নোহোৱা স্নাতক হিচাপে পৰিচিত হয়। এটা বিশেষ সন্মান অনুষ্ঠানত তেওঁ অভিবাসন আৰু এল জি বি টি অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে জাষ্টিছ থাৰ্গুড মাৰ্শ্বেল ডিষ্টিংগুইশ্বড একম্প্লিছমেণ্ট এৱাৰ্ড ইন চিভিল ৰাইটছ এণ্ড চিভিল লিবাৰ্টিছ লাভ কৰে। লালৰ অভিবাসন স্থিতি নথকাৰ পিছতো তেওঁ ডিষ্ট্ৰিক্ট অৱ কলাম্বিয়াৰবাৰত লাইচেঞ্চ আৰু শপত গ্ৰহণ কৰে। লাল এগৰাকী লেখক আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ সক্ৰিয় সংগঠক, যিয়ে অভিবাসী অধিকাৰ আৰু এল জি বি টি সক্ৰিয়তাৰ বাবে বিশেষ মনোযোগ লাভ কৰিছে।<ref>[http://voxxi.com/playlist/top-10-dreamers-you-should-know/item/252386 Nevarez, Griselda. "Top 10 Dreamers You Should Know". VOXXI. 18 November 2013]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১১ চনত ছাউথ এছিয়ান আমেৰিকানছ লিডিং টুগেদাৰ সংগঠনে ৯–১১ ঘটনাৰ দশম বাৰ্ষিকীত নথিভুক্ত নোহোৱা যুৱ আন্দোলনত নেতৃত্ব দিয়াৰ বাবে লালক চেঞ্জমেকাৰ এৱাৰ্ড প্ৰদান কৰে।<ref name=SAALT>[http://www.asianfortunenews.com/article_0611.php?article_id=37 "SAALT Honors Change Makers at Summit"]. Asian Fortune. 29 May 2011</ref> ২০১৩ চনত ফিউজন-এ তেওঁলোকক টুইটাৰত অনুসৰণ কৰিবলগীয়া “শীৰ্ষ ২০ জন অভিবাসন বিশেষজ্ঞ”ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে,<ref>Hesson, Ted. [http://fusion.net/justice/story/20-immigration-experts-follow-twitter-15489 "20 Immigration Experts To Follow on Twitter"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107212048/http://fusion.net/justice/story/20-immigration-experts-follow-twitter-15489 |date=7 January 2014 }}. Fusion. 4 January 2013.</ref> আৰু কালাৰলাইনছে তেওঁলোকক “টুইটাৰত ১৫ গৰাকী মেধাবী ৰঙীন মহিলা” তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Colorlines">[http://colorlines.com/archives/2013/08/heres_15_smart_women_of_color_on_twitter.html Diaz, Von. "Here's 15 Smart Women of Color on Twitter"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130827184353/http://colorlines.com/archives/2013/08/heres_15_smart_women_of_color_on_twitter.html |date=27 August 2013 }}. Colorlines. 27 August 2013</ref> ২০১৬ চনত বাষ্টলে লালক টুইটাৰত অনুসৰণ কৰিবলগীয়া ২৭ জন সক্ৰিয়কৰ্তাৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Bustle">[https://www.bustle.com/p/27-activists-you-should-be-following-on-twitter-in-2017-26521l Lyons, Joseph. "27 Activists You Should Be Following On Twitter In 2017"]. Bustle. 28 December 2016</ref> লালক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত “আণ্ডকুকুইৰ” নেতৃত্বৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপেও কেইবাবাৰো স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref name="Autostraddle"> [https://www.autostraddle.com/protests-parties-and-what-we-have-to-be-proud-of-at-lgbt-pride-2017-383291/ Rachel. "Protests, Parties, and What We Have to Be Proud of at LGBT Pride 2017"]. Autostraddle. 20 June 2017</ref> তেওঁ ইমিগ্ৰেশ্যন ইকুৱালিটি নামৰ সংগঠনৰবোৰ্ড পৰিচালক হিচাপেও কাম কৰিছিল, যি সংগঠনে এল জি বি টি অভিবাসীসকলৰ বাবে নীতি, সমৰ্থন আৰু প্ৰত্যক্ষ আইনী সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰে।<ref name=IEquality>{{Cite web |title=Immigration Equality |url=http://immigrationequality.org/bio/prerna-lal/ |access-date=6 March 2026 |archivedate=8 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140708065526/https://immigrationequality.org/bio/prerna-lal/ |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত লালে এষ্ট্ৰিয়া লেছবিয়ান ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ জাষ্টিছৰবোৰ্ডতো সেৱা আগবঢ়ায়, যি বিশ্বজুৰি এল জি বি টি মানৱ অধিকাৰ আগবঢ়োৱাৰ বাবে কাম কৰা এটা দাতব্য সংগঠন। ২০১৪ চনত লাল ৱাশ্বিংটন ডি.চি.-ত অৱস্থিত এডভান্সিং জাষ্টিছ | এ এ জে চি-ত ষ্টাফ এটৰ্ণি হিচাপে যোগদান কৰে আৰু অভিবাসন প্ৰয়োগ বিষয়ত কাম কৰে। তেওঁ ফিলিপিনো যুদ্ধ প্ৰাক্তন সৈনিকসকলৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ বাবে পেৰ’ল ব্যৱস্থা আৰু নেপালৰ বাবে টেম্পোৰাৰী প্ৰটেক্টেড ষ্টেটাছ স্থাপন কৰাৰ সফল অভিযানৰ নেতৃত্ব দিয়ে। ২০১৫ চনত লাল ইউ চি বাৰ্কলি আনডকুমেণ্টেড ষ্টুডেণ্ট প্ৰগ্ৰাম প্ৰকল্পত ইমিগ্ৰেশ্যন এটৰ্ণি হিচাপে যোগদান কৰে, যি ইষ্ট বে কমিউনিটি ল’ চেণ্টাৰৰ সৈতে সহযোগিতাত চলিছিল। তিনিটা বছৰৰ ভিতৰত তেওঁ চাৰি জন সমৰ্থন কৰ্মীৰ সৈতে ইউনিভাৰ্ছিটিৰ বাবে এক সফল আইনী সেৱা ব্যৱস্থা শূন্যৰপৰা গঢ়ি তোলে। ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰীত লালে ইউ চি বাৰ্কলিৰ ছাত্ৰ লুইছ মোৰাক অভিবাসন আটক শিবিৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সফল হয়, যাৰ ঘটনাই এক উচ্চ-প্ৰোফাইল বহিষ্কৰণ মামলাৰ ৰূপ লৈছিল।<ref name=DailyCalJan2018>[http://www.dailycal.org/2018/01/21/meet-campus-immigration-attorney-secured-luis-moras-release/ Hussain, Suhauna. "Meet the Campus Immigration Attorney Who Secured Luis Mora's Release"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231218111345/https://dailycal.org/2018/01/21/meet-campus-immigration-attorney-secured-luis-moras-release |date=2023-12-18 }} Daily Californian. 21 January 2018</ref> ইউনিভাৰ্ছিটিয়ে নথিভুক্ত নোহোৱা ছাত্ৰসকলৰ সমৰ্থনত কৰা সন্দেহজনক পদক্ষেপৰ বিৰুদ্ধে কথা কোৱাৰ বাবে সম্ভাৱ্য প্ৰতিশোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছত,<ref name=DailyCalFeb2018>[http://www.dailycal.org/2018/02/12/jurys-prerna-lal-undocumented-student-programs-lawyer-still-paid-administrative-leave/ Ramaiyer, Malini. "The jury’s out on why Undocumented Student Program’s only lawyer is still on paid administrative leave"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231218111726/https://dailycal.org/2018/02/12/jurys-prerna-lal-undocumented-student-programs-lawyer-still-paid-administrative-leave |date=2023-12-18 }} Daily Californian. 12 February 2018</ref> লালে ইউ চি বাৰ্কলি এৰি নিজৰ আইন অনুশীলন আৰম্ভ কৰে, যাৰ নাম লাল লিগেল এ পি এল চি।<ref name="LalLegal">[http://www.lallegal.com] Lal Legal, A Professional Law Corporation.</ref> ==বহিষ্কৰণ প্ৰক্ৰিয়া== ২০১১ চনত লালক বহিষ্কৰণ প্ৰক্ৰিয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, যেতিয়া ইউ এছ চি আই এছ-এ নিৰ্ধাৰণ কৰে যে লাল তেওঁলোকৰ আমেৰিকান নাগৰিক আইতাক আৰু বৈধ স্থায়ী বাসিন্দা মাকৰদ্বাৰা তেওঁলোকৰ হৈ দাখিল কৰা গ্ৰীণ কাৰ্ড আবেদনখনৰ বাবে বয়সৰ সীমা অতিক্ৰম কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Smiley, Lauren. "DREAM Act Leader Prerna Lal in Deportation Proceedings". SF Weekly. 20 April 2011 |url=http://blogs.sfweekly.com/thesnitch/2011/04/dream_act_prerna_lal.php |access-date=6 March 2026 |archivedate=7 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140107130609/http://blogs.sfweekly.com/thesnitch/2011/04/dream_act_prerna_lal.php |deadurl=yes }}</ref> বহুতে ইয়াক লালৰ অভিবাসী অধিকাৰৰ পক্ষে কৰা সক্ৰিয়তাৰ কণ্ঠ স্তব্ধ কৰাৰ এক চেষ্টা বুলি ভাবিছিল আৰু লালৰ সমৰ্থনত এটা অভিযান সংগঠিত কৰিছিল। এই বাধাৰ সত্ত্বেও লালে বহিষ্কৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে আইনী যুঁজ চলাই যায়। তেওঁ দাবী কৰে যে চাইল্ড ষ্টেটাছ প্ৰটেকশ্যন এক্টে তেওঁলোকক অপেক্ষাৰ শাৰীত নিজৰ স্থান বজাই ৰাখিবলৈ আৰু গ্ৰীণ কাৰ্ডধাৰী হিচাপে নিজৰ মৰ্যাদা সলনি কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। পৰৱৰ্তী সময়ত নৱম ছাৰ্কিট আপীল আদালতে লালৰ পক্ষত ৰায় প্ৰদান কৰে।<ref name=TruthOut>Kunichoff, Yana. [http://truth-out.org/news/item/12584-undocumented-youth-get-credit-for-waiting-in-line-under-federal-appeals-court-ruling "Undocumented Youth Get Credit for 'Waiting in Line' Under Federal Appeals Court Ruling"]. Truthout. 7 November 2011</ref> জনসাধাৰণৰ ব্যাপক চাপ আৰু লালে গঢ়ি তোলাত সহায় কৰা একে সমৰ্থক নেটৱৰ্কৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ পিছত ডিপাৰ্টমেণ্ট অৱ হোমলেণ্ড ছিকিউৰিটিয়ে এই প্ৰক্ৰিয়া বাতিল কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। তাৰ পিছত লালে তেওঁলোকৰ আমেৰিকান নাগৰিক সঙ্গী লিণ্ডচে শুবিনাৰৰ সৈতে নেচনেল ড্ৰিম গ্ৰেজুৱেশ্যনত বিয়া পাতে।<ref name="AP">The Associated Press. [http://washington.cbslocal.com/2013/07/09/lesbian-immigrant-activist-to-marry-partner/ "Lesbian Immigrant Activist to Marry Partner"]. 9 July 2013</ref> লাল আৰু শুবিনাৰে তেওঁলোকৰ বিয়াখন শেহতীয়া ইউ এছ সুপ্ৰিম কোৰ্টৰ ডিফেন্স অৱ মেৰেজ এক্ট বাতিল কৰাৰ সিদ্ধান্ত উদ্‌যাপন হিচাপে জনসন্মুখত প্ৰচাৰ কৰে। এই সিদ্ধান্তৰ ফলত ফেডাৰেল চৰকাৰৰ এক্সিকিউটিভ শাখাই অভিবাসন উদ্দেশ্যে সমলিঙ্গ দম্পতীৰ বিয়াক স্বীকৃতি দিব পাৰিছিল।<ref name=WashBlade>[http://www.washingtonblade.com/2013/07/10/dream-act-event-features-lesbian-wedding/ Chibbaro Jr., Lou. "DREAM Act Event Features Lesbian Wedding"]. Washington Blade. 10 July 2013</ref><ref name=MetroWeekly>{{cite news | last=Riley | first=John | url=http://www.metroweekly.com/news/?ak=8472 | title=DREAMer's Post-DOMA Big Day: Annual DREAM Graduation Includes Wedding Ceremony for Prominent Activist and Her Partner | work=MetroWeekly | date=11 July 2013}}</ref> লাল ২০১৪ চনত বৈধ স্থায়ী বাসিন্দা হয় আৰু ২০১৮ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰে। ==কৰ্ম আৰু প্ৰকাশনা== ; নন ফিকশ্যন * {{cite book|last1=Lal|first1=Prerna|title=Unsung America: Immigrant Trailblazers and Our Fight for Freedom|date=2019|publisher=Mango Publishing|location=Florida|isbn=978-1-64250-112-4|url=https://mango.bz/books/unsung-america-by-prerna-lal-805-b}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ফিজিৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] 6qz5760mpb38zun3dwo5as5ec75jlxa 0 133469 641386 596029 2026-10-02T23:11:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641386 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বেলা পোৱাৰ্চ | image = | caption = | other_names = ডেনৰী বাটিষ্টা টেলৰ{{Efn|এয়া পোৱাৰ্চৰ আইনী নাম। যিহেতু তেওঁক তোলনীয়া হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল, গতিকে এয়া তেওঁৰ জন্মৰ নামতকৈ পৃথক।}} | birth_name = বেলিন্ডা মেৰী মাকাডেংডেং বাতুম্বাকল<ref name=birthname /> | birth_date = {{Birth date and age|1997|02|09}} | birth_place = পানগাছিনান, [[ফিলিপাইন]] | citizenship = {{plainlist| *[[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] *[[ফিলিপাইন]]}} | years_active = ২০২০–বৰ্তমান | occupation = {{flatlist| * চচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব * গায়িকা }} | spouse = {{marriage|টাইলাৰ পোৱাৰ্চ|2019|2023|reason={{abbr|div.|divorced}}}} | awards = | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | instrument = কণ্ঠশিল্পী | genre = {{flatlist| * পপ<ref>{{cite magazine|first=Nana|last=Baah|url=https://www.dazeddigital.com|title=Soldier, Tiktokker, pop star: The stratospheric rise of Bella Poarch|magazine=Dazed|date=September 7, 2022|access-date=November 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240409153058/https://www.dazeddigital.com|archive-date=April 9, 2024|url-status=live}}</ref> * ইলেক্ট্ৰ'পপ<ref name="AllMusic genres">{{cite web|first=Matt|last=Collar|url=https://www.allmusic.com|title=Bella Poarch AllMusic Bio|work=AllMusic|access-date=November 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20220703202736/https://www.allmusic.com|archive-date=July 3, 2022|url-status=live}}</ref> * অল্টাৰনেটিভ পপ<ref>{{cite web|url=https://www.crucialrhythm.com|title=Bella Poarch and Sub Urban Join Forces On Thrilling New Single "Inferno"|work=Crucial Rhythm|date=August 12, 2021|access-date=November 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425105948/https://www.crucialrhythm.com|archive-date=April 25, 2024|url-status=live}}</ref> * ডাৰ্ক পপ<ref name="AllMusic genres"/> }} | label = ৱাৰ্নাৰ }} | tiktok_handle = bellapoarch | tiktok_display_name = Bella Poarch | tiktok_followers = ৯৩.৩ নিযুত | stats_update = ২৫ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫ }} '''ডেনৰী বাটিষ্টা টেলৰ'''<ref>{{cite web |url=https://www.cnnphilippines.com/ |title=TikTok star Bella Poarch confirms filing for divorce |website=CNN Philippines |date=November 9, 2022 |access-date=November 12, 2022 |archive-date=March 27, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327195014/https://www.cnnphilippines.com |url-status=dead |archivedate=September 26, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210926142302/https://www.cnnphilippines.com/ |deadurl=yes }}<br>{{Cite web |title=What is Bella Poarch's real name? |url=https://www.popbuzz.com |access-date=2023-06-01 |website=PopBuzz |language=en }}<br>{{Cite web |last=Adriano |first=Norman |date=2022-11-07 |title=Did TikTok star Bella Poarch have a husband? |url=https://thelookout.com.ph |access-date=2023-06-01 |website=The Lookout |language=en }}<br>{{Cite web |last=Umali |first=Clara |date=2022-11-07 |title=Bella Poarch is the new queen of lowkey relationships |url=https://wethepvblic.com |access-date=2023-06-01 |website=WE THE PVBLIC |language=en-US |archive-date=June 1, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601122444/https://wethepvblic.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601034447/https://wethepvblic.com/ |archivedate=2023-06-01 |deadurl=yes }}</ref> (জন্ম: '''বেলিন্ডা মেৰী মাকাডেংডেং বাতুম্বাকল''';<ref name=birthname>{{Citation |title=RPReplay Final 1709153599 |url=https://archive.org |access-date=2024-11-09}}</ref> ৯ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৭<ref>{{Cite web |title=Bella Poarch Birthday |url=https://nationaltoday.com |access-date=2023-09-19 |website=National Today |language=en}}</ref>), পেছাদাৰীভাৱে '''বেলা পোৱাৰ্চ''' ([[ইংৰাজী]]: Bella Poarch; জন্ম: ১৯৯৭) নামেৰে জনাজাত এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন চচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব আৰু গায়িকা। ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত টিকটক প্লেটফৰ্মত আটাইতকৈ বেছি লাইক পোৱা এটা ভিডিঅ' সৃষ্টি কৰি তেওঁ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে, য'ত তেওঁ মিলি বি-ৰ "এম টু দ্য বি" গীতটোত ওঁঠ মিলাইছিল। তেওঁ এই প্লেটফৰ্মত চতুৰ্থ সৰ্বাধিক ফ'ল'ৱাৰ থকা ব্যক্তি আৰু ফিলিপাইনৰ সৰ্বাধিক ফ'ল'ৱাৰ থকা ব্যক্তি।<ref name="vox">{{cite web |url=https://www.vox.com |title=Why Bella Poarch's 'M to the B' video was the top TikTok of 2020 Bella is the most followed Filipino Tiktok star|last=Jennings |first=Rebecca |date=December 8, 2020 |website=Vox |access-date=May 15, 2021 |archive-date=February 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210217213030/https://www.vox.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|last=Strapagiel|first=Lauren|date=|title=Here's Why People Can't Stop Watching Those Bella Poarch Tiktoks|work=BuzzFeed|url=https://www.buzzfeednews.com|url-status=live|access-date=|archive-date=February 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215022617/https://www.buzzfeednews.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=December 2, 2020|title=TikTok says Bella Poarch's 'M to the B' was its biggest viral video of the year|url=https://www.theverge.com|access-date=February 9, 2021|website=The Verge|language=en|archive-date=February 17, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217115621/https://www.theverge.com|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-07-28 |title=Kim Kardashian's Latest SKIMS Swimsuit Campaign Stars Paris Jackson, Bella Poarch, and Madison Bailey |url=https://www.eonline.com |access-date=2024-10-20 |website=E! Online}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু সামৰিক কেৰিয়াৰ == পোৱাৰ্চে ১৯৯৭ চনৰ ৯ ফেব্ৰুৱাৰীত<ref>{{Cite web |title=When is Bella Poarch's birthday? |url=https://nationaltoday.com |access-date=February 10, 2022 |website=National Today |language=en}}</ref> ফিলিপাইনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল বেলিন্ডা মেৰী মাকাডেংডেং বাতুম্বাকল।<ref name=birthname/> তিনি বছৰ বয়সলৈকে তেওঁক আইতাকে বস্তি এলেকাত ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁক তোলনীয়া হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Poarch |first1=Bella |title=Bella Poarch – H3 Podcast # 247 |url=https://www.youtube.com |website=H3 Podcast |date=June 17, 2021 |access-date=September 21, 2021 |language=en |quote=When I was three, before I was adopted, I was living with my grandma and it was in the slums. We were very poor.}}</ref> তেওঁৰ তোলনীয়া পিতৃ এজন আমেৰিকান যিয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু তোলনীয়া মাতৃ এগৰাকী ফিলিপিনো। এটা সাক্ষাৎকাৰত পোৱাৰ্চে উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁ আৰু তেওঁৰ তোলনীয়া ভাতৃ গোটেই শৈশৱকালত সামৰিক বাহিনীত ভৰ্তি হোৱালৈকে তীব্ৰ শাৰীৰিক আৰু আৱেগিক নিৰ্যাতনৰ বলি হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ তোলনীয়া পিতৃ-মাতৃ আৰু তিনিগৰাকী তোলনীয়া ভাই-ভনীৰ সৈতে এখন ফাৰ্মত বাস কৰিছিল। মাত্ৰ সাত বছৰ বয়সৰ পৰাই ফাৰ্মখনত তেওঁৰ বহুত দায়িত্ব আছিল। পোৱাৰ্চৰ পিতৃ আছিল মৌখিক আৰু শাৰীৰিকভাৱে নিৰ্যাতনকাৰী, আনহাতে তেওঁৰ মাতৃয়ে ইয়াত হস্তক্ষেপ কৰা নাছিল যদিও সকলো জানি-বুজি মৌন আছিল। ১৩ বছৰ বয়সত পোৱাৰ্চ আৰু তেওঁৰ পৰিয়াল ছান ফ্ৰান্সিস্কোলৈ যায়। ইয়াৰ পিছত পিতৃৰ বাইপাছ চাৰ্জাৰীৰ বাবে তেওঁলোক টেক্সাছলৈ স্থানান্তৰিত হয়।<ref name=":0">{{Citation |title=Bella Poarch – H3 Podcast # 247 | date=June 17, 2021 |url=https://www.youtube.com |access-date=June 18, 2021 |language=en}}</ref> পোৱাৰ্চ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নৌসেনাৰ এজন প্ৰাক্তন সৈনিক।<ref>{{Cite web |last1=Gamboa |first1=Vianca |date=September 9, 2020 |title=Who is Bella Poarch? Get to know the viral Tiktok star that sparked Filipinos' call to #CancelKorea – Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph |access-date=September 21, 2021 |website=mb.com.ph}}</ref> তেওঁ ২০১৭ চনত এভিয়েশ্যন অৰ্ডিনেন্সমেন হিচাপে নৌসেনাত নামভৰ্তি কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=December 21, 2021 |title=Was Bella Poarch Really In The Military? Yes! Learn More Here |url=https://www.operationmilitarykids.org |access-date=2023-08-30}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 18, 2021 |title=Why Bella Poarch Joined the Military |url=https://m.youtube.com |access-date=2023-08-30 |website=YouTube}}</ref> তেওঁ জাপান আৰু হাৱাইত তিনি বছৰ ধৰি সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="rolling stone2">{{cite magazine |last=Spanos |first=Brittany |date=April 22, 2022 |title=Bella Poarch Conquered Her Past, the Navy, and TikTok. Now She's Coming for Pop Music. |url=https://www.rollingstone.com |access-date=August 8, 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> == সংগীত জীৱন == ২০২০ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পোৱাৰ্চে তেওঁৰ টিকটক একাউণ্টটো খোলে। ২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা তেওঁ গেমিং আৰু কচপ্লে’ সমলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি টিকটকত সক্ৰিয়ভাৱে ভিডিঅ’ প'ষ্ট কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ বিশেষ চৰ্চালৈ আহে, যেতিয়া তেওঁৰ লিপ চিংকিং (ওঁঠ মিলোৱা) ভিডিঅ’সমূহ ভাইৰেল হৈ পৰে। বিশেষকৈ মিলি বি-ৰ "এম টু দ্য বি" গীতটোৰ সৈতে কৰা ভিডিঅ’টোৱে সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। গীতটোৰ তালে তালে ছন্দময়ভাৱে মূৰ জোকাৰি কৰা তেওঁৰ জুম-ইন ভিডিঅ’টো ইমানেই ভাইৰেল হৈছিল যে ই টিকটকৰ সৰ্বকালৰ আটাইতকৈ বেছি লাইক পোৱা ভিডিঅ’ হিচাপে পৰিগণিত হয়। টিকটকৰ এই সফলতাৰ পিছত তেওঁ এটা ইউটিউব চেনেল আৰু এটা টুইটাৰ পেজ মুকলি কৰে। পোৱাৰ্চ তেওঁৰ আলপাকা নামৰ খেলনা পুতলাটোৰ বাবেও পৰিচিত।<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=First time you can see Paca|url=https://vm.tiktok.com/ZS4RvGUC/|access-date=|website=}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=TikTok where Paca is directly referred to|url=https://vm.tiktok.com/ZS4R7scn/|access-date=|website=}}</ref> ২০২০ চনত তেওঁ 'আৰআইপিএনডিপি এক্স পাকা ক'লাব'ৰেচন' নামৰ এক সীমিত কাপোৰৰ সংগ্ৰহ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.insider.com/bella-poarch-tiktok-tyga-tattoo-navy-age-military-how-old-2020-10|title=How mysterious influencer Bella Poarch shot to fame with TikTok's most-liked video in just a few months|work=Insider.com|first=Palmer|last=Haasch|date=May 15, 2021|accessdate=May 18, 2022}}</ref> ২০২০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত পোৱাৰ্চৰ বৰ্ধিত জনপ্ৰিয়তাই শীৰ্ষবিন্দু স্পৰ্শ কৰে যেতিয়া খবৰ ওলায় যে দুটা বৃহৎ পেছাদাৰী ই-স্পৰ্টচ সংস্থা — ১০০ থিভছ আৰু ফেজ ক্লেনে তেওঁৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে। সেই সময়ত লাইভ ষ্ট্ৰীমাৰ আৰু গেমৰ হিচাপে থকা পোৱাৰ্চক তেওঁলোকে নিজৰ বেনাৰত সমল স্ৰষ্টা হিচাপে ল’ব বিচাৰিছিল।<ref>{{Citation|title=100 Thieves AND FaZe Clan Interest in Bella Poarch Tik Tok Star| date=December 14, 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4mXN0NyMPPk|language=en|access-date=June 7, 2021}}</ref> ২০২১ চনৰ মে' মাহত পোৱাৰ্চে ৱাৰ্নাৰ ৰেকৰ্ডছৰ সৈতে এটা ৰেকৰ্ডিং চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। ১৪ মে'ত পোৱাৰ্চে তেওঁৰ প্ৰথমটো একক গীত "বিল্ড এ বিটচ" মুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.gingergeneration.it/n/bella-poarch-build-a-b-e-il-primo-singolo-della-tiktoker-429110-n.htm|title=Bella Poarch: Build-A-B**** è il primo singolo della tiktoker|first=Alberto|last=Muraro|date=May 4, 2021|access-date=October 25, 2021|language=italian}}</ref> তেওঁ জনাইছিল যে এই গীতটো তেওঁৰ শৈশৱত নিৰ্যাতিত হোৱা অভিজ্ঞতাৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত।<ref>{{Cite web |title=Bella Poarch explains how being bullied inspired 'Build a Bitch' song with Valkyrae |date=May 14, 2021 |url=https://www.dexerto.com/entertainment/bella-poarch-explains-how-being-bullied-inspired-build-a-bitch-song-with-valkyrae-1573345/ |access-date=2023-08-19 }}</ref> তেওঁ প্ৰকাশ কৰিছিল যে, "ডাঙৰ হৈ আহোঁতে মই নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হৈছিলোঁ... মই বিচাৰিছিলোঁ মোৰ প্ৰথম গীতটোৰ অৰ্থ ভাল হওক আৰু ই বহুত মানুহক নিজৰ প্ৰতি অধিক আত্মবিশ্বাসী হ’বলৈ সহায় কৰক।" গীতটোৰ সৈতে সংলগ্ন সংগীত ভিডিঅ’টোক বিলবোৰ্ডে "আধুনিক পপৰ এক দুঃসাহসী আৰু কৃষ্ণ হাস্যৰসপূৰ্ণ অংশ" বুলি অভিহিত কৰিছিল। এই ভিডিঅ'টো চাব আৰবান হিচাপে পৰিচিত প্ৰযোজক-গীতিকাৰ ডেনিয়েল ভাৰ্জিল মাইচনয়ুভৰ সহযোগত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ভিডিঅ’টোত ভালকিৰে, মিয়া খলিফা, ব্ৰেটমেন ৰক আৰু জেদএইচচি-ৰ দৰে বহুকেইগৰাকী বিশিষ্ট ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্বক দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web|title=ZHC|url=https://www.youtube.com/channel/UClQubH2NeMmGLTLgNdLBwXg|access-date=August 1, 2021|website=YouTube}}</ref> ১০০ থিভছৰ পডকষ্ট 'দ্য কাৰেজ এণ্ড নাদেশ্বট শ্ব''-ৰ এটা খণ্ডত<ref>{{Citation|title=Bella Poarch on Valkyrae Music Video Collab & Making the Most Viewed TikTok of 2020| date=May 13, 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NsFFvBATngw|language=en|access-date=May 18, 2021|archive-date=May 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518141223/https://www.youtube.com/watch?v=NsFFvBATngw|url-status=live}}</ref> পোৱাৰ্চে কৈছিল যে তেওঁ সৰুৰে পৰাই এগৰাকী গায়িকা হ’ব বিচাৰিছিল।<ref name="Haasch">{{Cite web |last=Haasch |first=Palmer |date=May 14, 2021 |title=How mysterious influencer Bella Poarch shot to fame with TikTok's most-liked video in just a few months |url=https://www.insider.com/bella-poarch-tiktok-tyga-tattoo-navy-age-military-how-old-2020-10 |access-date=July 10, 2021 |website=Insider |language=en-US}}</ref> ২০২২ চনৰ ১২ আগষ্টত পোৱাৰ্চে তেওঁৰ প্ৰথমখন ই পি (বৰ্ধিত প্লে’) ''ডলছ'' মুক্তি দিয়ে। ইয়াত তেওঁৰ পূৰ্বৰ একক গীতসমূহ— "বিল্ড এ বিটচ", "ইনফাৰ্নো" আৰু "ডলছ"-ৰ লগতে নতুন ট্ৰেক "ভিলেন", "নো মেনছ লেণ্ড" আৰু "লিভিং হেল" অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ই পি-খনৰ সৈতে একেলগে "লিভিং হেল"-ৰ এটা সংগীত ভিডিঅ’ মুক্তি পায়। "ডলছ"-ৰ সংগীত ভিডিঅ’টোত অভিনয় কৰাৰ উপৰিও গ্ৰাইমছে "নো মেনছ লেণ্ড" গীতটোত কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Campbell |first=Erica |date=August 12, 2022 |title=Bella Poarch drops EP 'Dolls', shares video for sinister new track 'Living Hell' |url=https://www.nme.com/news/music/bella-poarch-drops-ep-dolls-shares-video-for-sinister-new-track-living-hell-3289104 |access-date=August 13, 2022 |website=NME}}</ref> ৰোলিং ষ্টোনে ই পি-খনৰ ডাৰ্ক পপ সুৰৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref>{{Cite magazine |last=Johnston |first=Maura |author-link=Maura Johnston |date=August 12, 2022 |title=Bella Poarch Delivers Darkly Hued Pop With a Winning Sneer on 'Dolls' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/bella-porch-dolls-1396246/ |access-date=August 13, 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও ২০২২ চনত ডব্লিউডব্লিউই-ৰ 'এক্সট্ৰিম ৰুলছ' ইভেণ্টৰ বাবে "ভিলেন" গীতটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ লাউভৰ সৈতে "ক্ৰাছ" নামৰ এটা গীত আৰু সংগীত ভিডিঅ’ মুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite web |date=2023-09-15 |title=Bella Poarch Recruits Lauv For The Bombastic Pop Song 'Crush' |url=https://uproxx.com/pop/bella-poarch-lauv-crush/ |access-date=2023-09-24 |website=UPROXX |language=en-US}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == পোৱাৰ্চ লছ এঞ্জেলছত বাস কৰে।<ref name="rolling stone">{{cite magazine |last=Spanos |first=Brittany |date=April 22, 2022 |title=Bella Poarch Conquered Her Past, the Navy, and TikTok. Now She's Coming for Pop Music. |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/bella-poarch-tik-tok-build-bitch-1334626/ |access-date=August 8, 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> তেওঁ এগৰাকী কচপ্লেয়াৰ।<ref>{{Cite web |date=2024-05-12 |title=Bella Poarch slays in bhie-utiful Nezuko cosplay {{!}} ONE Esports |url=https://www.oneesports.gg/cosplay/bella-poarch-slays-nezuko-cosplay/ |access-date=2024-11-27 |website=www.oneesports.gg |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-14 |title=Bella Poarch chains our hearts up in mesmerizing Makima cosplay {{!}} ONE Esports |url=https://www.oneesports.gg/cosplay/bella-poarch-makima-cosplay/ |access-date=2024-11-27 |website=www.oneesports.gg |language=en-US}}</ref> ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত এছিয়ীয় মূলৰ লোকসকলৰ বিৰুদ্ধে বৃদ্ধি পোৱা ঘৃণাৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ চচিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে এছিয়ান-আমেৰিকান সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতি সমৰ্থন আগবঢ়াইছে।<ref>{{Cite web|title=Bella Poarch on TikTok|url=https://m.tiktok.com/v/6941545848572546309.html?_r=1|access-date=May 18, 2021|website=TikTok|archive-date=May 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518152543/https://m.tiktok.com/v/6941545848572546309.html?_r=1|url-status=live}}</ref> তেওঁ 'ভৌগ' আলোচনীৰ সৈতে হোৱা কথা-বতৰাত নিজৰ অভিজ্ঞতা ভাগ কৰি কৈছিল যে ফিলিপাইনৰ পৰা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ অহাৰ পিছত এগৰাকী এছিয়ীয় কিশোৰী হিচাপে তেওঁ "ভিন্ন ব্যৱহাৰ" আৰু "হঠাতে আক্ৰমণ"ৰ বলি হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Vogue|title=Bella Poarch, Lastlings, Saweetie and Shawn Wasabi speak out on anti-Asian racism, fetishization and representation|url=https://www.vogue.in/culture-and-living/content/bella-poarch-saweetie-shawn-wasabi-and-lastlings-speak-out-about-anti-asian-racism-fetishisation-and-representation|access-date=May 18, 2021|website=Vogue India|date=April 13, 2021|language=en-IN|archive-date=May 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518153701/https://www.vogue.in/culture-and-living/content/bella-poarch-saweetie-shawn-wasabi-and-lastlings-speak-out-about-anti-asian-racism-fetishisation-and-representation|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কোৰীয় চচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীসকলে পোৱাৰ্চক তেওঁৰ এটা ভিডিঅ'ত 'ৰাইজিং ছান ফ্লেগ'ৰ দৰে এক টাটু থকাৰ বাবে সমালোচনা কৰিছিল। টাটুটোৱে জাপানী সাম্ৰাজ্যবাদৰ এক প্ৰতীকক বুজাইছিল যিটো পূব এছিয়াৰ লোকসকলৰ বাবে অপমানজনক বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে তেওঁ ক্ষমা বিচাৰে আৰু ইয়াক ঢাকি দিয়ে, পৰৱৰ্তী সময়ত টাটুটো সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাই পেলায়।<ref>{{cite news |last1=Jun-tae |first1=Ko |title=Racist remarks on Filipinos stir anger on social media |url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20200913000036 |access-date=June 9, 2021 |work=Korea Herald |date=September 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210406040410/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20200913000036 |archive-date=April 6, 2021}}</ref><ref>{{Cite web |last=Coulter |first=Samantha |date=April 11, 2021 |title=The Real Reason Bella Poarch Had To Get Her Tattoo Covered Up |url=https://www.thelist.com/379748/the-real-reason-bella-poarch-had-to-get-her-tattoo-covered-up/ |access-date=August 13, 2022 |website=The List}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ টাইলাৰ পোৱাৰ্চৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ২০২২ চনৰ নৱেম্বৰত তেওঁ বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আৱেদন কৰে।<ref>{{Cite web |date=November 6, 2022 |title=Bella Poarch is Divorcing Her Secret Husband of Four Years|url=https://www.papermag.com/bella-poarch-secret-husband-divorce-2658605373.html |access-date=November 6, 2022 |work=Paper}}</ref> ২০২৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ চূড়ান্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Irvin |first=Jack |date=2023-10-18 |title=Bella Poarch's Divorce Finalized as She Reveals Ex-Husband 'Didn't Want to Be in the Spotlight' |url=https://people.com/bella-poarch-divorce-finalized-ex-husband-didnt-want-spotlight-8363594 |access-date=2025-01-25 |website=People |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ প্ৰকাশ কৰিছিল যে তেওঁ যৌন নিৰ্যাতনৰ বলি হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Bella Poarch Opens Up About Her Sexual Assault on Sub Urban Collab "Inferno" |url=https://www.onestowatch.com/en/blog/bella-poarch-opens-up-about-her-sexual-assault-on |access-date=2023-08-17 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bella Poarch reveals she was a victim of sexual assault in second MV 'Inferno' |date=August 16, 2021 |url=https://nextshark.com |access-date=2023-08-17 }}</ref> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name}} * {{YouTube|channel=UCCY_8y1FjtOegxKB4s2bWqw}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] 50qgym11ivi4dp9xf8i8terftsxlia6 0 133735 641364 635460 2026-10-02T20:26:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641364 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = বগুৰাৰ দৈ | image = [[File:Bograr dahi.jpg|200px]] | caption = মাটিৰ চৰুত বগুৰাৰ দৈ | alternate_name = বগুৰাৰ মিষ্টি দৈ | country = [[Bangladesh]] | region = বগ্ৰা , ৰাজশাহী, বাংলাদেশ | creator = ঘেটু ঘোষ | course =[[ডেজাৰ্ট]] | served = শীতল | main_ingredient = [[গাখীৰ]], [[ঘোল]] | variations = | calories = | other = | similar_dish=[[মিঠা দৈ]] | national_cuisine=[[বাংলাদেশৰ খাদ্য]] }} '''বগুৰাৰ দৈ''' [[বাংলাদেশ]]ৰ বগুৰাৰ এবিধ দৈ। বাংলাদেশৰ পৰম্পৰাগত মিঠাই আৰু ই সমগ্ৰ দেশতে জনপ্ৰিয়। ই [[মিঠা দৈ]]ৰ এটা ভিন্নতা, দৈৰ আন এটা প্ৰকাৰ। ==ইতিহাস== বগুৰা জিলাৰ শ্বেৰপুৰৰ ঘেতু ঘোষক বগুৰাৰ দৈৰ উদ্ভাৱক বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://bangla-archive.dhakatribune.com/features/2020/01/21/19318|title=বগুড়াৰ দই কেন এত বিখ্যাত|date=21 January 2020|website=Dhaka Tribune|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=7 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407040406/https://bangla-archive.dhakatribune.com/features/2020/01/21/19318|url-status=live|archivedate=7 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220407040406/https://bangla-archive.dhakatribune.com/features/2020/01/21/19318|deadurl=yes}}</ref> আনহাতে, গৌৰ গোপাল ঘোষ আছিল বগুৰাত ক্ৰীমযুক্ত দৈৰ উদ্ভাৱক।<ref name=rbd>{{cite web|url=https://www.risingbd.com/feature/news/156115|title=গৌৰ গোপালেৰ বগুড়াৰ দই|date=13 April 2016|website=risingbd.com|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310103723/https://www.risingbd.com/feature/news/156115|url-status=live}}</ref><ref name=tbs>{{cite web|url=https://www.tbsnews.net/bangla/%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0/news-details-81490|title=বগুড়াৰ দই: ইংল্যাণ্ডেৰ ৰানীও খেয়েছেন!|date=29 January 2022|first=Saleh|last=Shafiq|website=The Business Standard|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310103115/https://www.tbsnews.net/bangla/%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0/news-details-81490|url-status=live}}</ref> ছাৰ জন এণ্ডাৰছন, ৰাষ্ট্ৰপতি ইয়াহিয়া খান, দ্বিতীয় এলিজাবেথ, ৰাণী ভিক্টোৰিয়া আদি বহু বিখ্যাত ব্যক্তিয়ে বগুৰাৰ দৈ খাইছিল। ইয়াহিয়া খানে গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিসকলক প্ৰভাবিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিভিন্ন খাদ্য পঠিয়াইছিল। তাৰ ভিতৰ এই দৈয়ো আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.boguratribune.com/?p=618|title=বগুড়াৰ প্ৰসিদ্ধ দই ও মিষ্টান্ন|date=10 July 2019|website=Bogura Tribune|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=27 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220227114438/https://www.boguratribune.com/?p=618|url-status=live}}</ref><ref name=kk>{{cite news|url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/industry-business/2014/07/15/106997|title=ৰপ্তানি সম্ভাৱনা থাকলেও নেই পৃষ্ঠপোষকতা|date=15 July 2014|first=Limon|last=Bashar|newspaper=Kaler Kantha|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310110623/https://www.kalerkantho.com/print-edition/industry-business/2014/07/15/106997|url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৬ জুনত ই ভৌগোলিক সূচক উৎপাদনত পৰিণত হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/1146307.details|title=জিআই পণ্যেৰ স্বীকৃতি পেল 'বগুড়াৰ দই'|lang=bn|date=5 July 2023|access-date=5 July 2023|website=[[Banglanews24.com]]|archivedate=5 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230705105342/https://www.banglanews24.com/national/news/bd/1146307.details|deadurl=yes}}</ref> ==পদ্ধতি== যদিও বগুৰা দৈৰ ইতিহাস প্ৰায় ডেৰ শতিকা পুৰণি, ইয়াৰ এই সোণালী যুগ স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ যুগত আছিল।<ref name=kk/> সেই সময়ত ইয়াৰ প্ৰস্তুতিৰ পদ্ধতি অতি গোপনে ৰখা আছিল। পিছলৈ এই গোপনীয়তা আৰু বজাই ৰাখিব পৰা নগ’ল। এতিয়া শ্বেৰপুৰত বহু ব্যৱসায়ীয়ে দৈ প্ৰস্তুত কৰে। ঘোষ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সংখ্যা তেওঁলোকৰ মাজত বহু কম।<ref>{{cite news|url=https://www.ittefaq.com.bd/305583/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87%C2%A0|title=যেভাবে এলো বগুড়াৰ দই|author=Sazedur Abedin Shanto|date=11 December 2021|newspaper=Daily Ittefaq|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=11 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311102021/https://www.ittefaq.com.bd/305583/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87%C2%A0|url-status=live}}</ref> বগুৰাৰ দৈ তৈয়াৰ কৰিবলৈ সম্পূৰ্ণ ক্ৰীম গাখীৰ, চেনি, ছডিয়াম বাই-কাৰ্বনেট (বেকিং চোডা) সামান্য পৰিমাণৰ পুৰণি দৈ, যিটো বেচ দৈ বুলি জনা যায়, আৰু মাটিৰ পাত্ৰ এটাৰ প্ৰয়োজন হয়। এই দৈটো গাখীৰ উতলাই কেৰাহীত কম কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.prothomalo.com/lifestyle/recipe/%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87|title=বগুড়াৰ দই|date=23 September 2015|newspaper=Prothom Alo|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310112547/https://www.prothomalo.com/lifestyle/recipe/%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87|url-status=live}}</ref>{{NoteTag|এক কেজি দৈ বনাবলৈ আপুনি ২ কেজি গৰুৰ সম্পূৰ্ণ ক্ৰীম গাখীৰ, ২৫০ গ্ৰাম চেনি, এচিকুট ছডিয়াম বাই-কাৰ্বনেট (বেকিং চোডা), সামান্য পৰিমাণৰ পুৰণি দৈ,যাক বেচ কাৰ্ড বুলি জনা যায়, আৰু মাটিৰ পাত্ৰ এটাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।}} ==বজাৰ== বৰ্তমান ৫ হাজাৰৰো অধিক শ্ৰমিকে বগুৰাত দৈ কাৰখানাত কাম কৰে। ২০২০ চনত হোৱা ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ প্ৰভাৱৰ বাবে বগুৰাৰ দৈৰ বজাৰ প্ৰায় নিম্নগামী হৈ পৰিছিল। দৈ কাৰখানাৰ অধিকাংশ শ্ৰমিক নিবনুৱা হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.somoynews.tv/pages/details/225198/%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%A7%E0%A6%B8-%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8B-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95|title=কৰোনায় বগুড়াৰ দয়েৰ বাজাৰে ধস, বেকাৰ হাজাৰো শ্ৰমিক|date=21 July 2020|first=Majedur|last=Rahman|website=Somoy News|lang=bn|access-date=23 March 2022|archive-date=10 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220310112319/https://www.somoynews.tv/pages/details/225198/%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%A7%E0%A6%B8-%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8B-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220310112319/https://www.somoynews.tv/pages/details/225198/%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AC%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%87%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%A7%E0%A6%B8-%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8B-%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95|archivedate=10 March 2022|deadurl=yes}}</ref> কিন্তু সন্তোষজনক কথা যে, ২০২৩ চনৰপৰা বগুৰাৰ দৈৰ চাহিদা পুনৰ ধাৰাবাহিকভাৱে বৃদ্ধি হৈয়েই আছে।<ref>{{Cite web |date=2023-07-05 |title=Bogura yogurt, Chapainawabganj's Langra, Ashwina get GI tag |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/boguras-curd-chapainawabganjs-ashwina-langra-mangoes-get-gi-status-660610 |access-date=2024-06-14 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> ==টোকা== <references group="note"/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] kkiagtsbpnizr4dx0095nfghxaipodw 0 133986 641392 602576 2026-10-03T01:28:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641392 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ভিয়েৰা গাছপাৰিকোভা | birth_date = ১৫ এপ্ৰিল ১৯২৮ | birth_place = প্ৰেকপ, মাৰ্টিন, জিলিনা, প্ৰথম চেকোস্লোভাক গণৰাজ্য | death_date = ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৩ | death_place = ব্ৰাতিশ্লাভা, স্লোভাকিয়া | alma_mater = কমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়<br>চাৰ্লছ বিশ্ববিদ্যালয় (পিএইচডি) | employer = কমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়<br>স্লোভাক বিজ্ঞান একাডেমী | notable_works = ''Katalóg slovenskej ľudovej prózy'' (১৯৯৩, ২০০১ আৰু ২০০৪) }} '''ভিয়েৰা গাছপাৰিকোভা''' ([[ইংৰাজী]]: Viera Gašparíková; ১৫ এপ্ৰিল ১৯২৮ – ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৩) এগৰাকী স্লোভাক লেখিকা, লোকসংস্কৃতিবিদ আৰু স্লাভিষ্ট আছিল। তেওঁ স্লোভাক নৃতাত্ত্বিক সমাজৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল আৰু স্লোভাক স্লাভিষ্ট সমিতিৰ উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। == জীৱনী == ১৯২৮ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলত প্ৰথম চেকোস্লোভাক গণৰাজ্যৰ জিলিনাৰ মাৰ্টিনৰ অন্তৰ্গত প্ৰেকপত গাছপাৰিকোভাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Gašparíková, Viera, 1928-2023 |url=https://biblio.hiu.cas.cz/#!/records/303f54c6-ef0b-4925-a76e-4cf85ef5e266 |access-date=2026-03-16 |website=Bibliography of the History of the Czech Lands (BDČZ)}}</ref> তেওঁ জিলিনা আৰু মাৰ্টিনৰ বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=Za PhDr. Vierou Gašparíkovou, DrSc. |url=https://nss.sav.sk/za-phdr-vierou-gasparikovou-drsc/ |access-date=2026-03-16 |website=Národopisná spoločnosť Slovenska |language=sk-SK}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Životopis autora |url=https://www.litcentrum.sk/autor/viera-gasparikova/zivotopis-autora |access-date=2026-03-16 |website=Slovenské literárne centrum |language=Slovak |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260323004948/https://www.litcentrum.sk/autor/viera-gasparikova/zivotopis-autora |archivedate=2026-03-23 |deadurl=yes}}</ref> পঢ়া-শুনাৰ উপৰি স্ব-শিক্ষাৰ চক্ৰবোৰত অংশগ্ৰহণ কৰি তেওঁ প্ৰভাৱশালী নৃতাত্ত্বিক ৰুডলফ বেডনাৰিকক লগ পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite journal |last=Hlôšková |first=Hana |date=2010 |title=PhDr. Viera Gašparíková, DrSc., and Her Three Fairytale Groschen |url=https://ojs.uniba.sk/eses/article/download/293/405 |journal=Ethnologia Slovaca et Slavica |pages=61-65 |access-date=2026-03-16}}</ref> ১৯৫২ চনত দৰ্শনশাস্ত্ৰত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পূৰ্বে গাছপাৰিকোভাই ব্ৰাতিশ্লাভাৰ স্লোভাক বিশ্ববিদ্যালয়ত (বৰ্তমান কমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়) স্লোভাক ভাষা আৰু সাহিত্য, ফৰাচী ভাষা আৰু সাহিত্য আৰু নৃতত্ত্ব অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite web |last=фольклористика |first=Славянская |title=Viera Gašparíková (15.IV 1928. – 22.II 2023.) |url=https://slavika.org/folklor/folkloristy/biografii/361-viera-gasparikova |access-date=2026-03-16 |website=Slavika.org |language=ru-ru}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত গাছপাৰিকোভাই কমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সহায়িকা হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=":3" /> ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৫৫ চনলৈ তেওঁ 'অস্বেতা' প্ৰকাশন গোষ্ঠীৰ সম্পাদক আছিল।<ref>{{Cite book |last=Sliacky |first=Ondrej |url=https://www.google.co.uk/books/edition/Slovn%C3%ADk_slovensk%C3%BDch_spisovate%C4%BEov_pre/nJoHAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=Viera+Ga%C5%A1par%C3%ADkov%C3%A1&dq=Viera+Ga%C5%A1par%C3%ADkov%C3%A1&printsec=frontcover |title=Slovník slovenských spisovateľov pre deti a mládež |date=2005 |publisher=Literárne informačné centrum |isbn=978-80-88878-97-1 |pages=94 |language=sk}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ পৰা তেওঁ স্লোভাক বিজ্ঞান একাডেমীৰ নৃতাত্ত্বিক প্ৰতিষ্ঠানত গৱেষক হিচাপে কাম কৰিছিল, য’ত তেওঁ স্লোভাক সাহিত্যৰ বিকাশত লোকসংস্কৃতি আৰু মৌখিক ইতিহাসৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল।<ref>{{Cite journal |last=Beňušková |first=Zuzana |date=2018 |title=Stretnutie s Vierou Gašparíkovou – oslava prácou |url=https://digilib.phil.muni.cz/cs/handle/11222.digilib/138615,%20https://digilib.phil.muni.cz/cs/handle/11222.digilib/138615 |journal=Slavica litteraria |volume=21 |issue=2 |pages=145–146 |doi=10.5817/SL2018-2-20 |issn=1212-1509 |access-date=2026-03-16 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ লোকসংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত সংখ্যাগুৰু ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে জাতীয় সংখ্যালঘুসকলৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়েও লিখিছিল।<ref>{{Cite book |url=https://www.google.co.uk/books/edition/N%C3%A1rodopis_Slov%C3%A1kov_v_Mad%CC%95arsku/dAYiAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=Viera+Ga%C5%A1par%C3%ADkov%C3%A1&dq=Viera+Ga%C5%A1par%C3%ADkov%C3%A1&printsec=frontcover |title=Národopis Slovákov v Mad̕arsku |date=1986 |publisher=Spoločnost̕ |volume=6 |pages=67 |language=sk}}</ref> গাছপাৰিকোভাই ১৯৬৪ চনত দস্যু লোকনায়ক মিচাল ভডোভেক আৰু গেমৰৰ লোকসংস্কৃতিৰ বিষয়ে ''Zbojník Michal Vdovec v histórii a folklóre gemerského'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখিছিল। ইয়াৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ ১৯৬৬ চনত ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে ''Zbojník Mišo Vdovčík'' নামৰ কিতাপখন লিখে।<ref name=":3" /> ১৯৬০ চনৰ দশকত তেওঁ স্লোভাক সাধুকথাৰ এটা সংস্কৰণৰ বাবে তুলনামূলক ভাষ্যও লিখিছিল।<ref name=":2" /> ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮৩ চনলৈ গাছপাৰিকোভা শৈক্ষিক আলোচনী ''Slovenský národopis''-ৰ মুখ্য সম্পাদক আছিল।<ref name=":2" /> তেওঁ স্লোভাক স্লাভিষ্ট সমিতিৰ উপ-সভানেত্ৰী আছিল<ref name=":4">{{Cite web |date=2023 |title=SPOMIENKA NA ETNOLOGIČKU VIERU GAŠPARÍKOVÚ |url=https://fphil.uniba.sk/detail-aktuality/browse/11/back_to_page/aktuality-7/article/spomienka-na-etnologicku-vieru-gasparikovu/ |access-date=2026-03-16 |website=Univerzita Komenského v Bratislave |language=sk-SK}}</ref> আৰু স্লোভাক নৃতাত্ত্বিক সমাজৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ কেৰিয়াৰত গাছপাৰিকোভা আৰু তেওঁৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সমগ্ৰ স্লোভাকিয়াৰ পৰা লোককথা সংগ্ৰহ কৰিছিল, যাৰ ফলত তিনিটা খণ্ডত (১৯৯৩, ২০০১ আৰু ২০০৪) ''Katalóg slovenskej ľudovej prózy'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name=":5">{{Cite news |date=2011-08-28 |title=Stretnutie s rozprávkou (Pohľad do života a diela etnologičky PhDr. Viery Gašparíkovej) - Svet rozprávky |url=https://www.litcentrum.sk/recenzia/stretnutie-s-rozpravkou-pohlad-do-zivota-diela-etnologicky-phdr-viery-gasparikovej-svet |access-date=2026-03-16 |work=Slovenské liter্যৰে চেন্ট্ৰাম |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260323003322/https://www.litcentrum.sk/recenzia/stretnutie-s-rozpravkou-pohlad-do-zivota-diela-etnologicky-phdr-viery-gasparikovej-svet |archivedate=2026-03-23 |deadurl=yes}}</ref><ref name=":4" /><ref>{{Cite book |last=Beissinger |first=Margaret H. |url=https://www.google.co.uk/books/edition/The_Oxford_Handbook_of_Slavic_and_East_E/AC9KEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Viera+Ga%C5%A1par%C3%ADkov%C3%A1&pg=PA651&printsec=frontcover |title=The Oxford Handbook of Slavic and East European Folklore |date=2025-04-11 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-008077-8 |pages=651 |language=en}}</ref> ২০০৮ চনত গাছপাৰিকোভাক ইউৰোপীয় ফেয়াৰী টেল বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":5" /> ২০২৩ চনৰ ২ ফেব্ৰুৱাৰীত স্লোভাকিয়াৰ ব্ৰাতিশ্লাভাত ৯৫ বছৰ বয়সত গাছপাৰিকোভাৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite journal |last=Uther |first=Hans-Jörg |date=2023-11-01 |title=Nachruf Viera Gašparíková: (1928–2023) |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/fabula-2023-0023/html |journal=Fabula |language=en |volume=64 |issue=3-4 |pages=402–406 |doi=10.1515/fabula-2023-0023 |issn=1613-0464 |access-date=2026-03-16}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] rxgyo09x0l4z6q2xkdspsqbkp1a8xdq 0 134301 641349 590771 2026-10-02T20:17:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641349 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফ্ৰান্সিন ব্ৰুনেল-ৰিভছ | image = Francine Brunel-Reeves.jpg | birth_date = [[২৯ অক্টোবৰ]] ১৯৩৩ | birth_place = মণ্ট্ৰিয়েল, কুইবেক, কানাডা | death_date = [[৩ ফেব্ৰুৱাৰী]] ২০১৮ | death_place = মণ্ট্ৰিয়েল, কুইবেক, [[কানাডা]] | burial_place = চিমিটিয়াৰ নটৰ-ডেম-ডে-নেইজেছ | alma_mater = কলেজ জিজাস-মেৰী<br>মণ্ট্ৰিয়েল বিশ্ববিদ্যালয়<br>ছৰবোন বিশ্ববিদ্যালয় | spouse = হুবেৰ্ট ৰিভছ }} '''ফ্ৰান্সিন ব্ৰুনেল-ৰিভছ''' ([[ইংৰাজী]]: Francine Brunel-Reeves; ২৯ অক্টোবৰ ১৯৩৩ – ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৮) এগৰাকী কুইবেকোৱা কণ্ঠশিল্পী, কলাৰ (নৃত্য নিৰ্দেশক), গীটাৰবাদক, নৃত্যশিল্পী, নৃতাত্ত্বিক সংগীতজ্ঞ আৰু পৰম্পৰাগত সংগীত তথা কুইবেকৰ নৃত্যৰ এগৰাকী স্বতন্ত্ৰ গৱেষক আছিল। তেওঁ ফৰাচী-কানাডীয় পৰম্পৰাগত সংগীতৰ আইতাক হিচাপে পৰিচিত আছিল। == জীৱনী == ব্ৰুনেল-ৰিভছৰ জন্ম ১৯৩৩ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত [[কানাডা]]ৰ কুইবেকৰ মণ্ট্ৰিয়েলৰ এটা চহকী পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল জীৱবিজ্ঞানী আৰু উদ্ভিদবিজ্ঞানী জুলছ ব্ৰুনেল।<ref name=":0">{{Cite journal |last=Bolduc |first=Marc |date=2008 |title=Francine-Brunel-Reeves : portrait d’une chercheuse atypique ou quand la pratique appelle la recherche |trans-title=Francine Brunel-Reeves: Portrait of an unorthodox scholar or when experience leads to research |url=https://doi.org/10.7202/019982ar |journal=Rabaska, Revue d'ethnologie de l'Amérique française |language=fr |publisher=Société québécoise d’ethnologie (SQE) |volume=6 |pages=79–92 |issn=1703-7433 |eissn=1916-7350 |access-date=2026-03-17}}</ref> তেওঁ কুইবেকৰ লাচিনত চিষ্টাৰ্ছ অফ চেইণ্ট এনৰদ্বাৰা পৰিচালিত এখন আৱাসিক বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল; তাৰ পিছত মণ্ট্ৰিয়েলৰ কলেজ জিজাস-মেৰীত এটা ব্যাৱসায়িক পাঠ্যক্ৰমত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল; তাৰ পিছত মণ্ট্ৰিয়েল বিশ্ববিদ্যালয়ত দৰ্শন, ইতিহাস আৰু আইন অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name=":0" /> ব্ৰুনেল-ৰিভছ চিমোনে ভয়ৰৰ নিৰ্দেশনাত ''ফোকলোৰিষ্ট অফ কুইবেক'' নৃত্য দলৰ সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> ব্ৰুনেল-ৰিভছে ফৰাচী-কানাডীয় জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী হুবেৰ্ট ৰিভছৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিবাহ বিচ্ছেদৰ আগতে তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হৈছিল (বিজ্ঞানী আৰু সংগীতজ্ঞ বেনোৱা ৰিভছ; স্থপতি নিকোলা ৰিভছ; গিলেছ ৰিভছ আৰু ইভলিন ৰিভছ)।<ref>{{Cite web |last=Jean-Baptiste |first=Inez |date=2023-10-13 |title=Mort d’Hubert Reeves : qui sont ses quatre enfants? |url=https://www.closermag.fr/people/avis_de_deces/mort-dhubert-reeves-qui-sont-ses-quatre-enfants-3278607 |access-date=2026-03-17 |website=Closer |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |last=Durand-Parenti |first=Chloé |date=2023-10-13 |title=L’astrophysicien Hubert Reeves est mort |url=https://www.lepoint.fr/astronomie/l-astrophysicien-hubert-reeves-est-mort-13-10-2023-2539247_1925.php |access-date=2026-03-17 |website=Le Point.fr |language=fr}}</ref> দম্পতীটোৱে নিজৰ কেৰিয়াৰৰ বাবে ইউৰোপলৈ গুচি গৈছিল আৰু তেওঁ ফ্ৰান্সৰ পেৰিছৰ আমেৰিকান চেণ্টাৰত ফৰাচী-কানাডীয় শিল্পী যেনে ফেলিক্স লেকলাৰ্ক, গিলেছ ভিগনো আৰু ক্লড লেভেইলীৰ গীতসমূহ পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite news |last=Papineau |first=Philippe |date=2018-02-06 |title=Francine Brunel-Reeves, la grand-mère de la musique trad, s’éteint |url=https://www.ledevoir.com/culture/musique/519424/la-grand-mere-de-la-musique-trad-s-eteint |access-date=2026-03-17 |work=Le Devoir |language=fr}}</ref> তেওঁ "ফ্ৰান্সত পৰম্পৰাগত সংগীতক চিনাকি কৰি দিয়া প্ৰথমগৰাকী কুইবেকাৰ আছিল।" <ref name=":2">{{Cite news |last=Bernard |first=Yves |date=2009 |title=La 17e Grande Rencontre - Francine Brunel-Reeves, un trésor national |url=https://www.ledevoir.com/culture/musique/262673/la-17e-grande-rencontre-francine-brunel-reeves-un-tresor-national |access-date=2026-03-17 |work=Le Devoir}}</ref> ১৯৮৪ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ ব্ৰুনেল-ৰিভছে পেৰিছৰ ছৰবোন বিশ্ববিদ্যালয়ত নৃগোষ্ঠীবৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন (এথনোগ্ৰাফী) কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> কানাডালৈ উভতি অহাৰ পাছত, ব্ৰুনেল-ৰিভছে কুইবেকৰ নৃত্য অনুষ্ঠানবোৰত এজন "কলাৰ" হিচাপে অভিনয় কৰিছিল আৰু ১৯৯১ চনত স্থায়ীভাৱে কুইবেকত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Gasnault |first=François |date=2015 |title=Hootenanny au Centre américain. L'invention de la scène ouverte à la française (1963-1975) |url=https://journals.openedition.org/lhomme/23928 |access-date=2026-03-18 |website=L'Homme. Revue française d'anthropologie}}</ref> তেওঁ কুইবেক কাউন্সিল ফৰ লিভিং হেৰিটেজ (CQPV) আৰু ছচাইটি ফৰ দ্য প্ৰমোচন অফ ট্ৰেডিচনেল কুইবেক ডান্স (SPDTQ) ৰ সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> ব্ৰুনেল-ৰিভছ আছিল জিন-নিকোলা অৰহণৰদ্বাৰা নিৰ্মিত ''তান্ত কিল ৰেষ্টে উনে ভইক্স'' (''As Long as There Remains a Voice'') নামৰ তথ্যচিত্ৰখনৰ বিষয়-বস্তু,<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=Tant qu'il reste une voix |url=https://www.netima.ca/products-page/documentaires/tant-quil-reste-une-voix/ |access-date=2026-03-17 |website=Netima |language=fr-FR}}</ref> যিয়ে ২০০৯ চনৰ এমনেমো বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Prix Mnémo 2009 : le film « Tant qu’il reste une voix » |url=https://mnemo.qc.ca/les-prix-mnemo/article/prix-mnemo-2009-le-film-tant-qu-il |access-date=2026-03-18 |website=mnemo.qc.ca |language=fr |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260310134005/https://mnemo.qc.ca/les-prix-mnemo/article/prix-mnemo-2009-le-film-tant-qu-il |archivedate=2026-03-10 |deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ৮৪ বছৰ বয়সত মণ্ট্ৰিয়েলত ব্ৰুনেল-ৰিভছৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":1" /> তেওঁক মণ্ট্ৰিয়েলৰ চিমিটিয়াৰ নটৰ-ডেম-ডে-নেইজেছত সমাধিস্থ কৰা হয়। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|id=nm9610554}} [[শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:নৃত্যশিল্পী]] r8vmkvgcy7hvkdxy971txvxyzwnu4v7 0 135278 641522 596738 2026-10-03T08:38:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641522 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শালিনী পাণ্ডে | image = Shalini-Pandey-snapped-in-Bandra (cropped).jpg | caption = ২০২৩ চনত পাণ্ডে | birth_date = {{birth date and age|1993|9|23|df=y}} | birth_place = জবলপুৰ, [[মধ্যপ্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years active = ২০১৬–বৰ্তমান }} '''শালিনী পাণ্ডে''' ([[ইংৰাজী]]: Shalini Pandey; জন্ম: ২৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৩) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী যিয়ে [[তেলুগু]], [[হিন্দী]] আৰু [[তামিল]] ছবিত অভিনয় কৰে। পাণ্ডেই [[তেলুগু]] ছবি ''অৰ্জুন ৰেড্ডী'' (২০১৭)ৰ জৰিয়তে পৰ্দাত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। তাৰ পিছৰেপৰা তেওঁ তামিল ছবি ''১০০% কাধল'' (২০১৯), তেলেগু ছবি ''মহানন্দী'' (২০১৮) আৰু ''১১৮'' (২০১৯), আৰু হিন্দী ছবি ''জয়েশভাই জোৰ্দাৰ'' (২০২২) তথা ''মহাৰাজ'' (২০২৪)ত অভিনয় কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == পাণ্ডেৰ জন্ম ১৯৯৩ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত মধ্যপ্ৰদেশৰ জবলপুৰত হৈছিল। অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰাৰ পূৰ্বে পাণ্ডেই জবলপুৰত এগৰাকী থিয়েটাৰ শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite magazine |title=Ritika Singh pens emotional post for Shalini Pandey on birthday |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ritika-singh-s-post-for-shalini-pandey-s-birthday-is-too-cute-for-words-1346369-2018-09-22 |access-date=2 June 2019 |magazine=India Today |date=22 September 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=All you need to know about Arjun Reddy actress and Ranveer Singh's Jayeshbhai Jordaar co star Shalini Pandey |url=https://www.pinkvilla.com/photos/shalini-pandey/all-you-need-know-about-arjun-reddy-actress-and-ranveer-singhs-jayeshbhai-jordaar-co-star-shalini-pandey/facts-about-shalini-pandey |access-date=19 May 2022 |work=Pinkvilla |date=11 October 2019 |language=en |archive-date=23 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523041946/https://www.pinkvilla.com/photos/shalini-pandey/all-you-need-know-about-arjun-reddy-actress-and-ranveer-singhs-jayeshbhai-jordaar-co-star-shalini-pandey/facts-about-shalini-pandey |url-status=dead |archivedate=23 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220523041946/https://www.pinkvilla.com/photos/shalini-pandey/all-you-need-know-about-arjun-reddy-actress-and-ranveer-singhs-jayeshbhai-jordaar-co-star-shalini-pandey/facts-about-shalini-pandey |deadurl=yes }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== === সাফল্য (২০১৭–২০১৯) === পাণ্ডেই ২০১৭ চনত তেলেগু ছবি ''অৰ্জুন ৰেড্ডী''ৰ জৰিয়তে পৰ্দাত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, য’ত তেওঁ বিজয় দেৱৰাকোণ্ডাৰ বিপৰীতে এগৰাকী চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ছাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Murali Krishna |first=CH |date=30 August 2017 |title=I'm open to a live-in relationship: Arjun Reddy star Shalini Pandey |work=The New Indian Express |url=http://www.newindianexpress.com |access-date=2 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180402140032/http://www.newindianexpress.com |archive-date=2 April 2018}}</ref><ref name="Reddy">{{cite news |last1=Nyayapati |first1=Neeshita |title=Samantha showers love on Vijay Deverakonda and Shalini Pandey starrer 'Arjun Reddy,' calls it the most original film she has watched |url=https://timesofindia.indiatimes.com |access-date=20 March 2021 |work=The Times of India |date=28 August 2017 |language=en}}</ref> এক বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা লাভ কৰা এই ছবিখনে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেককাৰীৰ এছ.আই.আই.এম.এ. বঁটাৰ মনোনয়ন লাভত সহায় কৰে।<ref>{{Cite news |date=16 October 2017 |title=Telugu film 'Arjun Reddy' reaches the Rs 50 crore club |work=The News Minute |url=https://www.thenewsminute.com |access-date=6 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206162933/https://www.thenewsminute.com |archive-date=6 February 2018}}</ref> ''ফাৰ্ষ্টপোষ্ট''ৰ হেমন্ত কুমাৰে লিখিছে, "প্ৰীতিৰ চৰিত্ৰত শালিনী ভাল হৈছে আৰু তেওঁ ফুটাই তোলা আৱেগিক দিশটোৱেই প্ৰেম কাহিনীটোক ইমান তীব্ৰ কৰি তুলিছে।" <ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Hemanth |date=25 August 2017 |title=Arjun Reddy movie review: Vijay Devarakonda-starrer heralds a new chapter in Telugu cinema |url=http://www.firstpost.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128093720/http://www.firstpost.com |archive-date=28 January 2018 |access-date=28 January 2018 |work=Firstpost}}</ref> ২০১৮ চনৰ প্ৰথমখন ছবিত পাণ্ডেই ''মেৰী নিম্মো''ত এটা কেমিঅ' চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে হিন্দী ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com|title=Aanand L Rai's Meri Nimmo to premiere on Eros Now today|work=Daily News and Analysis|date=27 April 2018|accessdate=29 April 2018}}</ref> একে বছৰতে তেওঁ তেলেগু ছবি ''মহানন্দী''ত এটা সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবি বক্স অফিচত বৃহৎ সফল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |last=Pudipeddi |first=Haricharan |date=2 July 2018 |title=Mahanati completes 50-day theatrical run, becomes highest grossing woman-led South Indian film |url=https://www.firstpost.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180714173542/https://www.firstpost.com |archive-date=14 July 2018 |access-date=24 May 2018 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://indianexpress.com |title=Arjun Reddy star Shalini Pandey bags Dulquer Salmaan's next Tamil film |date=15 October 2017 |work=The Indian Express |access-date=7 December 2019}}</ref> [[File:Shalini Pandey at 100% kaadhal movie launch.png|thumb|২০১৯ চনত ''১০০% কাধল'' ছবিৰ শুভাৰম্ভণিত পাণ্ডে]] ২০১৯ চনত পাণ্ডেৰ পাঁচখন ছবি মুক্তি পাইছিল। তেওঁ প্ৰথমে তেলেগু ছবি ''এনটিআৰ: কথানায়কুডু''ত ছৌকাৰ জানকীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=9 January 2019 |title=NTR Kathanayakudu: On a reverential tone |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com |access-date=18 December 2022 |issn=0971-751X}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ নন্দমুৰী কল্যাণ ৰামৰ বিপৰীতে তেলেগু ছবি ''১১৮''ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news |last1=Ratda |first1=Khushboo |title=118 Movie Review: Kalyan Ram starrer opens to positive response; check it out |url=https://www.pinkvilla.com |access-date=20 May 2022 |work=Pinkvilla |date=1 March 2019 |language=en |archive-date=14 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=dead }}</ref> ছবিখন ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হৈছিল। ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ নীশিতা ন্যায়পতিয়ে চৰিত্ৰটোত তেওঁৰ অভিনয় পৰ্যাপ্ত বুলি গণ্য কৰিছিল যদিও ৰামৰ সৈতে তেওঁৰ ৰসায়নক (কেমিষ্ট্ৰী) অধিক প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com|title=118 Review|work=The Times of India|accessdate=30 September 2020}}</ref> সেই বছৰৰ শেষৰফালে পাণ্ডেই ''১০০% কাধল''ৰ জৰিয়তে তামিল ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, য’ত তেওঁ জি. ভি. প্ৰকাশ কুমাৰৰ বিপৰীতে এগৰাকী কলেজীয়া ছাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। বক্স অফিচত এই ছবিখন বিফল বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{Cite news |last=Suganth |first=M |date=18 September 2017 |url=https://timesofindia.indiatimes.com |title=Arjun Reddy girl Shalini Pandey in 100% Kadhal |work=The Times of India |access-date=17 December 2019}}</ref> তেওঁৰ পৰৱৰ্তী তামিল ছবি ''গোৰিলা''ত জীৱাৰ বিপৰীতে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news|last1=C R|first1=Sharanya|url=https://timesofindia.indiatimes.com|title=Jiiva and Shalini Pandey's next movie will feature a live chimpanzee|date=29 December 2017|work=The Times of India|access-date=5 October 2018}}</ref> বছৰটোৰ অন্তিমখন ছবিত তেওঁ ৰাজ তৰুণৰ বিপৰীতে তেলেগু ছবি ''ইদ্দাৰী লোকম ওকেটে''ত এগৰাকী কলেজীয়া ছাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবি বক্স অফিচত গড় হিচাপত সফল হয়।<ref>{{cite news |last=Nyayapati |first=Neeshita |date=7 October 2019 |url=https://timesofindia.indiatimes.com |title=Raj Tarun and Shalini Pandey's 'Eddari Lokam Okate' first-look is here |work=The Times of India |access-date=8 October 2019}}</ref> === কেৰিয়াৰৰ সম্প্ৰসাৰণ (২০২০–বৰ্তমান) === ২০২০ চনত পাণ্ডেই ''বামফাড়'' নামৰ এখন ৰোমাণ্টিক একচন ছবিত অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ এগৰাকী হিন্দু ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যি এজন মুছলমান ল’ৰাৰ (আদিত্য ৰাৱাল) সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্কত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/bamfaad-trailer-paresh-rawal-s-son-aditya-shalini-pandeys-love-story-marred-violence-drama-522226?amp|title=Bamfaad Trailer: Paresh Rawal's son Aditya & Shalini Pandey's love story is marred by violence & drama|date=7 April 2020|website=Pinkvilla|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413081417/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/bamfaad-trailer-paresh-rawal-s-son-aditya-shalini-pandeys-love-story-marred-violence-drama-522226?amp|archive-date=13 April 2020|access-date=7 April 2020|archivedate=13 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200413081417/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/bamfaad-trailer-paresh-rawal-s-son-aditya-shalini-pandeys-love-story-marred-violence-drama-522226?amp|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite magazine |url=https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/best-shows-movies-on-netflix-amazon-prime-video-zee5-voot/ |title=7 best shows and movies on Netflix, Amazon Prime Video, Zee5 and Voot Select to watch this weekend |date=10 April 2020 |magazine=GQ India |access-date=20 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702151209/https://www.gqindia.com/binge-watch/collection/best-shows-movies-on-netflix-amazon-prime-video-zee5-voot/ |archivedate=2 July 2022 |deadurl=yes}}</ref> ''ফাৰ্ষ্টপোষ্ট''ৰ আন্না এম. এম. ভেটিকাদে তেওঁৰ অভিনয়ক "দক্ষ" বুলি অভিহিত কৰিছিল যদিও লগতে কৈছিল যে তেওঁৰ মাজত "উদ্যম"ৰ অভাৱ।<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bamfaad-movie-review-aditya-rawal-makes-his-mark-in-an-engaging-even-if-generic-crime-and-love-saga-8247841.html|title=Bamfaad movie review: Aditya Rawal makes his mark in an engaging, even if generic, crime-and-love saga|date=10 April 2020|website=Firstpost|accessdate=11 November 2021}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ তেলেগু ছবি ''নৈঃশব্দ্যম''ত অভিনয় কৰে।<ref name="A">{{cite news |last1=Dundoo |first1=Sangeetha Devi |title=Director Hemanth Madhukar discusses the making of Anushka Shetty and R Madhavan starrer 'Nishabdham' |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/hemanth-madhukar-on-the-making-of-nishabdham/article32684951.ece |access-date=20 May 2022 |work=The Hindu |date=24 September 2020 |language=en-IN}}</ref> ''দ্য নিউজ মিনিট''ৰ সৌম্য ৰাজেন্দ্ৰনে লিখিছিল যে তেওঁ "অধিকাৰী সোণালীৰ চৰিত্ৰত এক আশ্চৰ্য আছিল। তেওঁ বিৰক্তিকৰ হ’ব লাগে অথচ মৰম লগা হোৱা উচিত। ই এটা কঠিন কাম আছিল, কিন্তু পাণ্ডেই ইয়াক সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছে।" <ref>{{Cite web |last=Rajendran |first=Sowmya |date=2 October 2020 |title='Nishabdham' review: Anushka Shetty, Madhavan film has good ideas but falls short |url=https://www.thenewsminute.com/article/nishabdham-review-anushka-shetty-madhavan-film-has-good-ideas-falls-short-134360 |access-date=2 October 2020 |website=The News Minute}}</ref> পাণ্ডেই ২০২২ চনৰ হিন্দী ছবি ''জয়েশভাই জোৰ্দাৰ''ত ৰণবীৰ সিঙৰ বিপৰীতে এগৰাকী গুজৰাটী গৃহিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিখন আছিল কন্যা শিশু হত্যাৰ ওপৰত নিৰ্মিত এখন কমেডী ছবি। এই ছবিখনে বক্স অফিচত শোচনীয়ভাৱে বিফল হয়।<ref>{{Cite web |date=3 March 2022 |title=Ranveer Singh and Shalini Pandey starrer Jayeshbhai Jordaar to release on May 13, 2022; unveils quirky announcement video |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ranveer-singh-starrer-jayeshbhai-jordaar-to-release-on-may-13-2022-unveils-quirky-announcement-video/ |access-date=12 March 2022 |work=Bollywood Hungama}}</ref> ছবিখনৰ এক নেতিবাচক পৰ্যালোচনাত ''ৰেডিফ ডট কম''ৰ সুকন্যা ভাৰ্মাই লিখিছিল যে পাণ্ডেই "কোনো প্ৰভাৱ পেলাবলৈ সম্পূৰ্ণৰূপে ৰণবীৰ সিঙৰ নাৰীবাদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে।" <ref>{{cite web|title=Jayeshbhai Jordaar Review|url=https://www.m.rediff.com/amp/movies/review/jayeshbhai-jordaar-review/20220513.htm|website=Rediff.com|access-date=13 May 2022|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517041604/https://m.rediff.com/amp/movies/review/jayeshbhai-jordaar-review/20220513.htm|url-status=dead|archivedate=17 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220517041604/https://m.rediff.com/amp/movies/review/jayeshbhai-jordaar-review/20220513.htm|deadurl=yes}}</ref> দুবছৰৰ বিৰতিৰ পিছত তেওঁ ২০২৪ চনৰ হিন্দী ছবি ''মহাৰাজ''ত জুনেইদ খানৰ বিপৰীতে এটা চমু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন পোনপটীয়াকৈ নেটফ্লিক্সত মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite news |last1=Chowdhury |first1=Rishita Roy |title=Ira Khan demands inside scoop as brother Junaid begins shooting his debut film Maharaja with Shalini Pandey |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ira-khan-demands-inside-scoop-as-brother-junaid-begins-shooting-his-debut-film-maharaja-1769377-2021-02-15 |access-date=19 February 2021 |work=India Today |date=15 February 2021 |language=en}}</ref> ''দ্য কুইণ্ট''ৰ প্ৰতীক্ষা মিশ্ৰই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে তেওঁ চুটি কিন্তু গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰটোত "নিজৰ দায়িত্ব সঠিকভাৱে পালন কৰিছে।" <ref>{{Cite web |url=https://www.thequint.com/entertainment/movie-reviews/maharaj-court-case-maharaj-libel-case-1862-full-movie-review-netflix-junaid-khan-debut-sharvari-wagh-jaideep-ahlawat-film |title=Review: 'Maharaj' Encourages Deeper Conversations Than the Ones It Tries To Have |date=21 June 2024 |website=The Quint |language=en |access-date=22 June 2024}}</ref> ২০২৫ চনত পাণ্ডেই নেটফ্লিক্সৰ ধাৰাবাহিক ''ডাব্বা কাৰ্টেল''ত অভিনয় কৰে, যিখনত খাদ্য বিতৰণ কোম্পানীৰ ছদ্মবেশত ড্ৰাগছ কাৰ্টেল চলোৱা এদল মহিলাৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |first=Shubhra |last=Gupta |date=28 February 2025 |title=Dabba Cartel review: A trippy, twisted ride |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/dabba-cartel-review-a-trippy-twisted-ride-9861274/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250228235407/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/dabba-cartel-review-a-trippy-twisted-ride-9861274/ |archive-date=28 February 2025 |work=The Indian Express |access-date=8 March 2025}}</ref> ''হিন্দুস্তান টাইমছ''ৰ অভিমন্যু মাথুৰে লিখিছিল যে তেওঁৰ আন্তৰিক প্ৰচেষ্টা সত্ত্বেও পাণ্ডে এনে এটা চৰিত্ৰত আবদ্ধ আছিল যিয়ে "তেওঁক অসহায় দেখাৰ বাহিৰে কৰিবলৈ বৰ কম সুবিধা দিছিল।" <ref>{{Cite news |last=Mathur |first=Abhimanyu |date=28 February 2025 |title=Dabba Cartel review: Shabana Azmi in Godmother mode is the saving grace of this tepid desi Narcos-meets-Breaking Bad |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/dabba-cartel-review-shabana-azmi-in-godmother-mode-is-the-saving-grace-of-this-tepid-desi-narcos-meets-breaking-bad-101740741402888.html |access-date=2 March 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> তেওঁক পৰৱৰ্তী সময়ত ধনুশৰ সৈতে ''ইডলি কাডাই''ত দেখা যাব।<ref>{{Cite news |title=Dhanush to direct Idli Kadai featuring Nithya Menen and Shalini Pandey |url=https://www.news18.com/movies/dhanush-to-direct-idli-kadai-featuring-shalini-pandey-and-nithya-menen-9057862.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920134119/https://www.news18.com/movies/dhanush-to-direct-idli-kadai-featuring-shalini-pandey-and-nithya-menen-9057862.html |archive-date=20 September 2024 |work=News18 |date=20 September 2024 |access-date=20 October 2024}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name|7441022}} *{{Instagram|shalzp}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] kulipjps06fjo59fosd42ickkeot225 0 136154 641519 634418 2026-10-03T08:22:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641519 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শাজান পদ্মসী | image = Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg | caption = ২০১২ চনত পদ্মসী | birth_date = {{Birth date and age|1987|10|18|df=yes}} | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|থিয়েটাৰ শিল্পী|মডেল|কণ্ঠশিল্পী}} | yearsactive = ২০০৯–২০১৫, ২০২৩–বৰ্তমান | parents = অলীক পদ্মসী<br/>শ্বেৰন প্ৰভাকৰ | spouse = {{Marriage|আশিস কানাকিয়া|2025}} | relatives = আকবৰ পদ্মসী (বৰদেউতাক/খুৰাক)<br/>ৰাইছা পদ্মসী (খুৰাকৰ জীয়েক)<br/>কুৱাছাৰ ঠাকুৰ-পদ্মসী (সতীয়া ভাতৃ) }} '''শাজান পদ্মসী কানাকিয়া''' ([[ইংৰাজী]]: Shazahn Padamsee Kanakia; জন্ম: ১৮ অক্টোবৰ ১৯৮৭) — এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী আৰু মডেল যিয়ে মূলতঃ [[হিন্দী]] আৰু [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। বিশিষ্ট অভিনেতা অলীক পদ্মসী আৰু শ্বেৰন প্ৰভাকৰৰ কন্যা শাজানে ২০০৯ চনৰ [[হিন্দী]] ছবি ''ৰকেট সিং: চেলচমেন অৱ দ্য য়েৰ''ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। পদ্মসীৰ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য অভিনয়সমূহ আছিল ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি ''অৰেঞ্জ'' (২০১০), ''দিল তো বাচ্চা হ্যায় জী'' (২০১১), ''হাউচফুল ২'' (২০১২) আৰু ''মচলা'' (২০১৩)। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিয়াল == [[File:Alyque Padamsee, Shazahn Padamsee at the Bob Dylan tribute by Mukul Deora (1).jpg|thumb|২০ ২০১২ চনৰ মে' মাহত পিতৃ অলীক পদ্মসীৰ সৈতে শাজান]] পদ্মসীৰ পিতৃ অলীক পদ্মসী এজন জ্যেষ্ঠ থিয়েটাৰ অভিনেতা আছিল যিয়ে গুজৰাটৰ কচ্ছ অঞ্চলৰ এটা পৰম্পৰাগত পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>[https://www.deccanherald.com Alyque Padamsee: Man who wore]. ''Deccan Herald''.</ref><ref>{{cite web |title=The Alyque Padamsee brand of life |url=http://timesofindia.indiatimes.com |website=The Times of India |access-date=23 January 2015}}</ref> ২০১১ চনত শাজানে প্ৰকাশ কৰিছিল যে তেওঁ বৌদ্ধ ধৰ্মৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আৰু তেওঁ ধৰ্মীয় হোৱাতকৈ অধিক আধ্যাত্মিক। তেওঁ লগতে কৈছিল, "মই ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰোঁ। কিন্তু তাতকৈও বেছি মই সকলো ধৰ্মতে বিশ্বাস কৰোঁ।" <ref>{{Cite news |date=2011-11-05 |title=‘I have been taking interest in Buddhism’: Shazahn Padamsee |url=https://timesofindia.indiatimes.com |access-date=2024-09-16 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == কেৰিয়াৰ == [[File:Shazahn at rwitc awards.jpg|thumb|২০১২ চনত পদ্মসী]] পিতৃৰ নাটক ''আনস্পোকেন ডাইলগছ''কে ধৰি কেইবাখনো মঞ্চ নাটকত অভিনয় কৰাৰ পাছত শাজান পদ্মসীয়ে কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰে আৰু সেই একে সময়তে হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ চৰিত্ৰৰ বাবে অডিচন দি থাকে। বিবেক বাচৱানীৰ সৈতে এখন ছবিৰ কথা চলিছিল যদিও সেয়া সফল নহ’ল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ য়াছ ৰাজ ফিল্মছৰ ছবি ''ৰকেট সিং: চেলচমেন অৱ দ্য য়েৰ''ত ৰণবীৰ কাপুৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিবলৈ সফলতাৰে অডিচন দিয়ে।<ref name="auditions">{{cite web |author=Kulkarni, Onkar |year=2010 |title=I play the love interest in Rocket Singh: Shazahn Padamsee |publisher=Mid-Day |access-date=3 January 2011 |url=http://www.mid-day.com}}</ref> শাজানে এই ছবিখনত চেৰেনাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যি আছিল এজন চেলচমেন হিচাপে কাম কৰা মূল চৰিত্ৰটোক সন্মান জনোৱা প্ৰথমজন গ্ৰাহক। যদিও তেওঁ এগৰাকী মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল, তেওঁৰ স্ক্ৰীণ-টাইম বা অভিনয়ৰ সময় অতি কম আছিল, যাৰ বাবে সমালোচকসকলে দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোত কৰিবলগীয়া বিশেষ একো নাছিল।<ref>{{cite news |title=Rocket Singh: Salesman of the Year |url=http://timesofindia.indiatimes.com |date=11 December 2009 |work=The Times of India |first1=Nikhat |last1=Kazmi}}</ref> ছবিখনে ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল যদিও প্ৰচাৰৰ অভাৱৰ বাবে ই বক্স অফিচত ব্যাৱসায়িকভাৱে বিফল হয়।<ref>{{cite news |title=Movie Review: Rocket Singh – Salesman of the Year |url=http://economictimes.indiatimes.com |work=The Economic Times |date=13 December 2009}}</ref> তেওঁৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় ছবিখন একেদিনাই মুক্তি পাইছিল, যি দুখন ক্ৰমান্বয়ে তামিল আৰু তেলেগু ভাষাৰ ছবি আছিল। ''কনিমঝি'' নামৰ তামিল ছবিখনত শাজানে অনু নামৰ এগৰাকী চুবুৰীয়া ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ ওচৰত মুখ্য অভিনেতা জয় (Jai) নিজৰ মনৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিবলৈ ভয় কৰে। পৰিচালকে তেওঁৰ এটা অনলাইন পৰ্টফলিঅ’ দেখি তেওঁক যোগাযোগ কৰিছিল আৰু পিতৃৰ সন্মতিৰ পিছতহে তেওঁ এই ছবিখনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল।<ref name="kansign">{{cite news |author=Rangarajan, Malathi |title=A promising start |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |url=http://www.hindu.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20110925062924/http://www.hindu.com |url-status=dead |archive-date=25 September 2011 |location=Chennai, India |date=23 July 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090106150045/http://www.hindu.com/ |archivedate=6 January 2009 |deadurl=yes}}</ref> মুক্তিৰ পিছত ছবিখনে মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু শাজানৰ অভিনয় সমালোচিত হয়।<ref name="sifykan">{{cite web |author=Moviebuzz |year=2010 |title=Kanimozhi |website=Sify |access-date=26 November 2010 |url=http://sify.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129021907/http://sify.com |url-status=dead |archive-date=29 November 2010}}</ref> সমালোচকসকলে দাবী কৰিছিল যে তেওঁক দেখিবলৈ ধুনীয়া আছিল যদিও তেওঁৰ চৰিত্ৰত অধিক শক্তি আৰু অভিব্যক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ থল আছিল। একাংশই তেওঁক "বাৰ্বি ডল"ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল।<ref name="topkan">{{cite web |year=2010 |title=Kanimozhi |publisher=Top10Cinema.com |access-date=27 November 2010 |url=http://www.top10cinema.com/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129161155/http://www.top10cinema.com |archive-date=29 November 2010 |archivedate=24 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224000857/http://www.top10cinema.com/ |deadurl=yes }}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ তেলেগু ছবি ''অৰেঞ্জ''-এ অধিক ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু শাজানৰ অভিনয় সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত হয়।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com|title=Charan and I are friends: Shazahn Padamsee|work=The Times of India}}</ref> শাজানৰ 'ৰুবা' নামৰ চৰিত্ৰটো ৰাম চৰণ তেজাৰদ্বাৰা অভিনীত মূল চৰিত্ৰটোৰ প্ৰেমিকা হিচাপে এটা ফ্লেছবেক চিকুৱেন্সত দেখা গৈছিল। এজন সমালোচকে কয় যে তেওঁৰ অভিনয় "প্ৰাণৱন্ত" আছিল আৰু তেওঁ দক্ষিণৰ চলচ্চিত্ৰত দীৰ্ঘদিন তিষ্ঠি থকাৰ লক্ষণ দেখুৱাইছে।<ref name="ndtvorange">{{cite web |year=2010 |title=Review: Orange leaves audiences groping in the dark |publisher=NDTV |access-date=28 November 2010 |url=http://movies.ndtv.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128190855/http://movies.ndtv.com |archive-date=28 November 2010 }}</ref> আনহাতে চিবী (Sify) আৰু দ্য হিন্দূৰ সমালোচকসকলেও কৈছিল যে তেওঁ নিজৰ চৰিত্ৰত উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল আৰু পৰ্দালৈ এক নতুনত্ব কঢ়িয়াই আনিছিল।<ref name="sifyorange">{{cite web |year=2010 |title='Orange' – High on style, low on substance |website=Sify |access-date=28 November 2010 |url=http://sify.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130052449/http://sify.com |url-status=dead |archive-date=30 November 2010}}</ref><ref name="hinduorange">{{cite news |author=Naniseeti, Serish |title=One colour of love |work=The Hindu |access-date=28 November 2010 |url=http://www.thehindu.com |location=Chennai, India |date=27 November 2010}}</ref> ২০১১ চনত মুক্তি পোৱা শাজানৰ প্ৰথম ছবি আছিল মধুৰ ভাণ্ডাৰকাৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰোমাণ্টিক কমেডী ''দিল তো বাচ্চা হ্যায় জী''। এই ছবিখনত তেওঁ জুন পিণ্টো নামৰ এগৰাকী ইণ্টাৰ্নৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যাৰ প্ৰেমত এজন বয়সস্থ বিবাহবিচ্ছেদ হোৱা পুৰুষ (অজয় দেৱগন) পৰে।<ref name="shazahndtbhj">{{cite web |author=Kotwani, Hiren |year=2010 |title=I have no regrets |work=Hindustan Times |access-date=3 January 2011 |url=http://www.hindustantimes.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225044927/http://www.hindustantimes.com |archive-date=25 December 2010 }}</ref> ইমৰান হাছমী, ওমী বৈদ্য, শ্ৰুতি হাছান আৰু শ্ৰদ্ধা দাসৰ দৰে তাৰকা থকা এই ছবিখনৰ বাবে শাজানে তেওঁৰ সহ-অভিনেতাসকলৰ সৈতে ব্যাপক প্ৰচাৰ অভিযান চলাইছিল।<ref name="shazahncast">{{cite news |author=Gangul, Prithwish |title=The rollercoaster ride of love awaits them! |access-date=3 January 2011 |url=https://timesofindia.indiatimes.com awaits-them/articleshow/7178031.cms |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live |archive-date=6 November 2012 |work=The Times of India |date=29 December 2010}}</ref> শাজানৰ অভিনয়ে সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল। এজন পৰ্যালোচকে কৈছিল যে তেওঁক দেখিবলৈ ধুনীয়া আছিল আৰু তেওঁ চৰিত্ৰটো সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিছিল, আনহাতে আন এজনে তেওঁৰ অভিনয়ক ছবিখনৰ সকলোতকৈ দুৰ্বল অভিনয় বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>[https://web.archive.org Crook: It's Good To Be Bad (2010) | Movie Review, Trailers, Music Videos, Songs, Wallpapers]. Bollywood Hungama. Retrieved 8 April 2013.</ref><ref>[http://www.rediff.com Dil Toh Baccha Hai Ji: Wannabe sex comedy – Rediff.com Movies]. Rediff.com (28 January 2011). Retrieved 8 April 2013.</ref> ছবিখন বক্স অফিচত ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>Tuteja, Joginder (3 February 2011) [https://web.archive.org Team DTBHJ ecstatic with film's success]. bollywoodhungama.com</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ সাজিদ খানৰ ছবি ''হাউচফুল ২''ত অভিনয় কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি পদ্মসী মডেল তথা অভিনেতা আকাশদীপ চাইগলৰ সৈতে তিনি বছৰ ধৰি সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{Cite web |title=Akashdeep Saigal aka Sky: TV's bad boy who is no stranger to controversies |url=https://www.mid-day.com/entertainment/television-news/photo/why-tvs-bad-boy-akashdeep-saigal-is-always-in-news-for-wrong-reasons-15102/9 |access-date=2024-09-16 |website=Mid-day}}</ref> ২০১০ চনৰ আৰম্ভণিৰ ফালে বিভিন্ন সংবাদ পত্ৰই তেওঁক ক্ৰিকেটাৰ যুৱৰাজ সিং আৰু পিছলৈ অভিনেতা অখিল কাপুৰৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল, কিন্তু তেওঁ তেওঁলোকৰ কাৰোৰে সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰে।<ref>{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj and his 10 women |url=https://www.ndtv.com/photos/entertainment/yuvraj-and-his-10-women-11708 |access-date=2024-11-24 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shazahn Padamsee denies dating Yuvraj Singh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/celebs/shazahn-padamsee-denies-dating-yuvraj-singh/videoshow/10724213.cms |access-date=2024-11-24 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=When Shazahn danced the night away with her rumoured beau |url=https://www.ndtv.com/entertainment/when-shazahn-danced-the-night-away-with-her-rumoured-beau-604256 |access-date=2024-11-25 |website=www.ndtv.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dalal |first=Sayantan |title=Shazahn Padamsee rubbishes marriage rumours |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-shazahn-padamsee-rubbishes-marriage-rumours-1713426 |access-date=2024-11-25 |website=DNA India |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2012-03-02 |title=Shazahn Padamsee is dating a Kapoor |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/shazahn-padamsee-is-dating-a-kapoor/articleshow/12096190.cms |access-date=2024-11-25 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত শাজান ব্যৱসায়ী আশীষ কানাকিয়াৰ সৈতে বাগদান সম্পন্ন কৰে।<ref>{{Cite news |last=Vyavahare |first=Renuka |date=2024-11-22 |title=Exclusive: Shazahn Padamsee gets engaged, to tie the knot next year |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-shazahn-padamsee-gets-engaged-to-tie-the-knot-next-year/articleshow/115537011.cms |access-date=2024-11-24 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-22 |title=अजय देवगन की हीरोइन को मिला सपनों का राजकुमार, इस कंपनी के डायरेक्टर और CEO संग शाजान ने की सगाई |url=https://m.bollywood.punjabkesari.in/entertainment/news/ajay-devgn-co-star-shazahn-padamsee-engaged-with-moviemax-cinemas-ceo-2064857 |access-date=2024-11-24 |website=Punjab Kesari}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৫ জুনত তেওঁলোকে পৰিয়াল আৰু ঘনিষ্ঠ বন্ধু-বান্ধৱৰ উপস্থিতিত এক অন্তৰংগ অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{Cite news |title=Housefull 2 actress Shazahn Padamsee ties the knot with Ashish Kanakia in an intimate wedding ceremony, first pictures surface online |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/housefull-2-actress-shazahn-padamsee-ties-the-knot-with-ashish-kanakia-in-an-intimate-wedding-ceremony-first-pictures-surface-online/articleshow/121659371.cms |access-date=2025-06-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|id=3724228}} * {{Twitter}} {{Commons category}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] aym1xe176dszbvawxvz5y3jilbdpfwi 0 136559 641521 599766 2026-10-03T08:31:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641521 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শান্তা জাহান | honorific_suffix = শান্তা জাহান | other_names = শিৰিন জাহান শান্তা | birth_date = {{birth date and age|1993|4|20}} | birth_place = [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] | education = ইডেন মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা মাৰ্কেটিং বিষয়ত স্নাতক | occupation = টিভি ঘোষিকা, মডেল আৰু অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১২-বৰ্তমান | children = পুত্ৰ (১) | website = {{URL|www.shantajahan.com}} }} '''শিৰিন জাহান শান্তা''', যি পেচাগতভাৱে '''শান্তা জাহান''' ([[ইংৰাজী]]: Shanta Jahan) নামেৰে অধিক জনপ্ৰিয়, এগৰাকী [[বাংলাদেশী]] টেলিভিছন ঘোষিকা,<ref>{{Cite news |last= |first= |title=Somoy Tv News |date= |script-title=bn:সেরা উপস্থাপিকা হলেন শান্তা জাহান |url=https://www.somoynews.tv/pages/details/226257 |archive-url= |archive-date= |access-date=2020-08-26 |work=Somoy News |language=bn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213134511/https://www.somoynews.tv/pages/details/226257 |archivedate=2024-02-13 |deadurl=yes}}</ref> মডেল<ref>{{Cite news |last= |first= |date= |title=Shanta Jahan again in TVC |url=http://thedailynewnation.com/news/220626?regenerate |archive-url= |archive-date= |access-date=2020-08-26 |work=The New Nation |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite news |script-title=bn:উপস্থাপনার জন্য অভিনয়ের অনেক প্রস্তাব ফিরিয়েছি -শান্তা জাহান |url=http://www.mzamin.com/article.php?mzamin=240237 |access-date=2020-08-26 |work=Manab Zamin |language=bn}}</ref> তেওঁ ২০১২ চনৰ পৰা নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু বাংলাদেশৰ আগশাৰীৰ টিভি চেনেল তথা লাইভ ইভেণ্টসমূহৰ আঁত ধৰা আৰু ঘোষিকা হিচাপে কাম কৰাৰ সাত বছৰতকৈও অধিক অভিজ্ঞতা আছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == প্ৰয়াত আব্দুছ চত্তাৰ আৰু জাহান আৰা বেগমৰ কন্যা শান্তা জাহানে ১৯৯৩ চনৰ ২০ এপ্ৰিলত বাংলাদেশৰ ঢাকাত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁ নিউ মডেল বহুমুখী উচ্চ বিদ্যালয়ৰ পৰা এছ.এছ.চি. (SSC) আৰু মীৰপুৰ বাংলা কলেজৰ পৰা এইচ.এছ.চি. (HSC) উত্তীৰ্ণ হয়। শান্তা জাহানে ইডেন মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা মাৰ্কেটিং বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ এজন পুত্ৰ সন্তানৰ মাতৃ। == কেৰিয়াৰ == ২০১২ চনত চেনেল ৯-ত সম্প্ৰচাৰিত "সোণাৰ বাংলা" নামৰ এটা কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে তেওঁ এগৰাকী টিভি ঘোষিকা হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |first= |title=Somoy Tv News |date= |script-title=bn:সেরা উপস্থাপিকা হলেন শান্তা জাহান |url=https://www.somoynews.tv/pages/details/226257 |archive-url= |archive-date= |access-date=2020-08-26 |work=Somoy News |language=bn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213134511/https://www.somoynews.tv/pages/details/226257 |archivedate=2024-02-13 |deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰু পিছলৈ ঘূৰি চাবলগীয়া হোৱা নাই। তেওঁ বাংলাদেশৰ লগতে বিদেশতো বহুতো মূলসুঁতিৰ মঞ্চ অনুষ্ঠানৰ আঁত ধৰিছে।<ref>{{Cite news |title=Shanta to anchor 10 shows across the country |url=https://www.theindependentbd.com/post/222048 |access-date=2020-08-26 |work=The Independent |location=Dhaka}}</ref> বিভিন্ন টিভি অনুষ্ঠানৰ আঁত ধৰাৰ উপৰিও তেওঁ ৩০টাতকৈও অধিক টিভি বিজ্ঞাপন আৰু প্ৰেছ বিজ্ঞাপনত কাম কৰিছে, যাৰ ভিতৰত বিএছআৰএম (BSRM), বিকাশ (bkash), ষ্টেণ্ডাৰ্ড চাৰ্টাৰ্ড আৰু অন্যান্য কোম্পানীসমূহ অন্যতম। তেওঁ এটা বিজ্ঞাপনত শাকিব আল হাছানৰ সৈতেও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2016-06-08 |script-title=bn:শিশির নয়, শান্তার সঙ্গে জুটি সাকিবের |url=https://zeenews.india.com/bengali/world/sakib-shanta_142198.html |access-date=2020-08-26 |work=Zee24Ghanta.com |language=bn}}</ref> তেওঁ চহৰখনত 'বিকাশ গাৰ্ল' হিচাপেও পৰিচিত। তেওঁ আৰএফএল (RFL)-ৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ আছিল। শান্তা জাহানে অৰ্থ মন্ত্ৰালয়, বস্ত্ৰ আৰু মৰাপাত মন্ত্ৰালয় আদিৰ বিভিন্ন চৰকাৰী কাৰ্যসূচীতো এগৰাকী ঘোষিকা হিচাপে কাম কৰিছে। মব্ৰুৰ ৰছিদ বান্নাহৰ ধাৰাবাহিক 'নাইন এণ্ড হাফ'-ৰ জৰিয়তে তেওঁ অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2015-04-05 |title="Nine & a Half" on Desh TV |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/%E2%80%9Cnine-half%E2%80%9D-desh-tv-75558 |access-date=2020-08-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] kyqs7z0vqsq4hc2dbqdt1bzkiwmgt6h 0 136603 641197 635418 2026-10-02T14:19:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641197 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = দেৱিকা মিহিৰাণী <br /> {{lang|si|දේවිකා මිහිරානි}} |other_names = |image = |alt = |caption = |birth_date = ২১ মাৰ্চ |birth_name = নাউলাগে দেৱিকা মিহিৰাণী পেৰেৰা |birth_place = [[কলম্বো]], [[শ্ৰীলংকা]] |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |education = অনুলা বিদ্যালয় |years_active = ১৯৮৫–বৰ্তমান |party = |spouse = বিজয়া নন্দাসিৰি (১৯৮৯-২০১৬) |children = ২ |father = উইলিয়াম পেৰেৰা |awards = |mother = কুসুম পেৰেৰা |relatives = লাল কুলাৰত্নে (সম্পৰ্কীয় ভাতৃ) |footnotes = |occupation = অভিনেত্ৰী }} '''নাউলাগে দেৱিকা মিহিৰাণী পেৰেৰা''' ([[সিংহল]]: දේවිකා මිහිරානි), যি জনপ্ৰিয়ভাৱে '''দেৱিকা মিহিৰাণী''' নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী [[শ্ৰীলংকা]]ন চলচ্চিত্ৰ, মঞ্চ আৰু দূৰদৰ্শনৰ অভিনেত্ৰী।<ref>{{cite web |url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-devika-mihirani-411.html |title=Devika Mihirani films |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=14 February 2020}}</ref> শ্ৰীলংকাৰ টেলিড্ৰামা ইতিহাসৰ প্ৰথমগৰাকী টিভি অভিনেত্ৰী হোৱাৰ গৌৰৱ তেওঁৰ আছে।<ref>{{cite web |url=http://sinhala.lankahitgossip.com/2018/04/29/vijaya-nandasiri-wife-devika-mihirani-speks/ |title=The memory of veteran actor Vijaya Nandasiri wakes up again |publisher=lankahitgossip |access-date=14 February 2020 |archivedate=31 January 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200131031050/http://sinhala.lankahitgossip.com/2018/04/29/vijaya-nandasiri-wife-devika-mihirani-speks/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.silumina.lk/2017/03/18/රසඳුන/විජය-හැම%C2%ADදා%C2%ADමත්-වේදි%C2%ADකා%C2%ADවට-ආද%C2%ADරය-කළා-මමත්-ඒ-මග-යන්න-සුදා%C2%ADනම් |title=Veteran actress Devika Mihirani |publisher=Silumina |access-date=14 February 2020 |language=si}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২১ মাৰ্চত এটি আঠজনীয়া ভাই-ভনীৰ পৰিয়ালৰ তৃতীয়টো সন্তান হিচাপে তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ নাউলাগে উইলিয়াম পেৰেৰা এজন জকী আৰু পৰিচালক আছিল। মাতৃ কুসুম পেৰেৰা এগৰাকী গৃহিণী আছিল; ২০১৭ চনত মাতৃৰ মৃত্যু হয়। মিহিৰাণীয়ে নুগোৰিগোডাৰ [[অনুলা বিদ্যালয়]]ৰ পৰা শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name= mihirani>{{cite web |url=http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/devika-mihirani-the-unconquerable-actress/83/1047 |title=Devika Mihirani: The unconquerable actress |publisher=Daily Mirror |access-date=14 February 2020 |archivedate=21 February 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200221012626/http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/devika-mihirani-the-unconquerable-actress/83/1047 |deadurl=yes }}</ref> দেৱিকাৰ ভগ্নী শ্ৰীয়ানী পেৰেৰা অভিনেতা [[লাল কুলাৰত্নে]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছে। তেওঁ দয়া নেল্লামপিটিয়া আৰু পিছলৈ সোমদাসা নিথাভেলাৰ তত্ত্বাৱধানত কান্দিয়ান নৃত্যৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name= devika>{{cite web |url=https://archives.sundayobserver.lk/2008/04/27/spe09.asp |title=Her face was her fortune |publisher=Sunday Observer |access-date=14 February 2020}}</ref> তেওঁ জনপ্ৰিয় অভিনেতা তথা নাট্যকাৰ [[বিজয়া নন্দাসিৰি]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://archives.sundayobserver.lk/2004/01/04/fea19.html|title=Which way year 2004 ?|access-date=2007-04-17|year=2004|publisher=Sunday Observer}}</ref> তেওঁলোকৰ প্ৰথম সাক্ষাৎ হৈছিল সুদৰ্শী দৃশ্য কলা কেন্দ্ৰত। নন্দাসিৰিয়েই ১৯৭৪ চনত মিহিৰাণীক ''সুভা সহ যসা'' নামৰ নাটকখনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনাইছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/03/05/?fn=sa15030540 |title=Its 30 years for our love |publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017}}</ref> ১৯৮৯ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। ২০১৬ চনৰ ৮ আগষ্টত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ৬৯ বছৰ বয়সত নন্দাসিৰিৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|title=Vijaya Nandasiri passes away - නොකියාම ගියේ ඔබ නොගොස් බැරි නිසාමද?|url=http://www.sarasaviya.lk/2016/08/11/?fn=sa16081132|publisher=Sarasaviya}}</ref> এই দম্পতীটিৰ নৱঞ্জনা দুলাঞ্জলী নামৰ এগৰাকী কন্যা আৰু ৰসাঞ্জনা সুচিত্ৰা নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে।<ref name= mihirani /> নৱঞ্জনাৰ জন্ম ১৯৮৯ চনত হৈছিল আৰু তেওঁ [[বিশাখা বিদ্যালয়]]ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ বৰ্তমান অষ্ট্ৰেলিয়াত বাস কৰে।<ref>{{cite web | url=http://www.english.gossiplankanews.com/2016/08/story-related-in-company-of-wife-devika.html | title=Story related in the company of wife Devika by Wijaya Nandasiri who left us | publisher=Gossip Lanka News | access-date=9 August 2016 | archivedate=11 August 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160811040222/http://www.english.gossiplankanews.com/2016/08/story-related-in-company-of-wife-devika.html | deadurl=yes }}</ref> পুত্ৰ ৰসাঞ্জনাৰ জন্ম ১৯৯৪ চনত হৈছিল আৰু তেওঁ কলম্বোৰ ৰয়েল কলেজৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ।<ref name= devika /> পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰসাঞ্জনাও কেইবাখনো মঞ্চ নাটক আৰু বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰি পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ আগবঢ়াই লৈ গৈছে।<ref>{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/2017/02/09/?fn=sa17020916 | title=Rasanjana on Stage on behalf of Vijaya | publisher=Sarasaviya | access-date=9 August 2016}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://english.gossiplankanews.com/2016/08/story-related-in-company-of-wife-devika.html Story related in the company of wife Devika by Wijaya Nandasiri who left us] * [https://web.archive.org/web/20241127104213/https://www.newsfirst.lk/2016/08/09/final-rites-late-veteran-actor-vijeya-nandasiri-performed-thursday/ Final rites for veteran actor Vijaya Nandasiri to take place on Thursday] * [http://gossip.hirufm.lk/35954/2019/08/devika-mihirani.html Vijaya has been gone for 3 years now] * [http://sinhala.lankahitgossip.com/2017/08/05/gossip-story-about-wijaya-nandasiri/ රටක් හිනැස්සවූ අසාහය කලා කරුවා සමුගෙන වසරයි…!] * [http://www.dinamina.lk/2016/08/08/20608 විජය නන්දසිරි දේවිකා විවාහයේ තිස්වැනි සංවත්සරය දා සරසවියට කී කතාව]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.sarasaviya.lk/critics-stage-dramas/2019/07/26/7344/සිකුරු-හතේ-මඟුල්-කපුවා-වූ-බරණැස්-කුමාරයා සිකුරු හතේ මඟුල් කපුවා වූ බරණැස් කුමාරයා] * [http://www.sarasaviya.lk/news-features/2020/08/06/18255/දේවිකා-මිහිරාණි-විජය-ගැන-ලියූ-ආදරණීය-කවි-පෙළක් දේවිකා මිහිරාණි විජය ගැන ලියූ ආදරණීය කවි පෙළක්] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] oxv3lvqk7bd9p23wfqfxezwcqk7bkgm 0 137206 641328 613580 2026-10-02T18:31:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641328 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Pouran Derakhshandeh, Hush! Girls Don't Scream film screening and press conference (13911122025851574).jpg | caption = ২০১৩ চনত পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ | native_name = پوران درخشنده | native_name_lang = Fa | birth_date = {{birth date and age|1951|3|27}} | birth_place = কেৰমানশ্বাহ, [[ইৰান]] | birth_name = পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ | spouse = | children = | occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, গৱেষক | notable_works = | relatives = | alma_mater = ইৰান ব্ৰডকাষ্টিং ইউনিভাৰ্ছিটি | years_active = ১৯৮৬–বৰ্তমান }} '''পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ''' ([[ফাৰ্চী]]: پوران درخشنده; জন্ম ২৭ মাৰ্চ, ১৯৫১) এগৰাকী ইৰানী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু গৱেষক। == কৰ্মজীৱন == ডেৰাখশান্দেহে ১৯৭৫ চনত তেহৰানৰ এডভান্সড স্কুল অৱ টেলিভিছন এণ্ড চিনেমাৰপৰা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Pouran Derakhshandeh Biography |url=https://www.imdb.com/name/nm0220204/ |website=IMDb |access-date=30 May 2026}}</ref> তেওঁ কেৰমানশ্বাহ টেলিভিছন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেহৰাণ টেলিভিছনৰ বাবে তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি নিজৰ পেছাদাৰী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ''ৰিলেচনশ্বিপ'' (১৯৮৬), ''এ লিটল বাৰ্ড অৱ হেপিনেছ'' (১৯৮৭), ''পাছিং থ্ৰু দ্য ডাষ্ট'' (১৯৮৮), ''লষ্ট টাইম'' (১৯৮৯), ''এ লাভ উইদাউট ফ্ৰণ্টিয়াৰ'' (১৯৯৮), ''কেণ্ডেল ইন দ্য উইণ্ড'' (২০০৩), ''ৱেট ড্ৰিম'' (২০০৫), ''ইটাৰ্নেল চিলড্ৰেন'' (২০০৬) আৰু ''হুচ! গাৰ্লছ ডণ্ট স্ক্ৰীম'' (২০১৩) অন্যতম। সেই সময়ছোৱাত তেওঁ এনআইআৰটিত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কুৰ্দিস্তান প্ৰদেশৰ প্লেগ ৰোগৰ ওপৰত আধাৰিত এখন তথ্যচিত্ৰ ''প্লেগ'' প্ৰযোজনা কৰে। পিছৰ বছৰত তেওঁ ইৰানৰ বহু ঠাইত প্ৰচলিত বছৰৰ শেষ বুধবাৰৰ পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত তথ্যচিত্ৰ ''এণ্ড ৱেডনেচডে'' (১৯৭৬) নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৭৮ চনত তেওঁ ''মিনেৰেল স্প্ৰিংছ অৱ ৰাহ হাৰাজ'' পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ লগতে কুৰ্দিস্তানৰ হস্তশিল্পৰ ওপৰত আধাৰিত তিনিটা খণ্ডৰ তথ্যচিত্ৰ ধাৰাবাহিক ''মোজ, জানামাজ এণ্ড সাজাদেহ'', ''নাজোক কাৰি'' আৰু ''শৰ্ট-নেপড কোৰ্চ কাৰ্পেট'' নিৰ্মাণ কৰে। চাৰিটা খণ্ডৰ ''চিহ্নেটিক এণ্ড নেচাৰেল ফাইবাৰ'' আছিল সূতা, কঁপাহ, পাট আৰু কৃত্ৰিম সূতাৰ ওপৰত আধাৰিত এক গৱেষণামূলক তথ্যচিত্ৰ। ১৯৭৯-১৯৮০ চনৰ ভিতৰত ডেৰাখশান্দেহে ''দ্য হুইলছ হুৱৰ্ল'' প্ৰযোজনা কৰে। ইয়াত অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক মন্দাৱস্থা আৰু ইৰান নেচনেলৰ দৰে বন্ধ হৈ পৰা উদ্যোগসমূহৰ পৰিস্থিতি পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। ''শোকৰান'' নামৰ ১৭টা খণ্ডৰ তথ্যচিত্ৰখনে ড্ৰাগছ আসক্তি, ড্ৰাগছ সৰবৰাহ আৰু ড্ৰাগছৰ অপব্যৱহাৰ প্ৰতিৰোধৰ উপায়ৰ লগতে ইয়াৰ ফলত আসক্ত হোৱা মহিলা, পুৰুষ আৰু শিশুৰ সমস্যাসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৯৮০ চনৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ চলিছিল। === সদস্যপদ === * ডব্লিউআইএফ ৱমেন ইন ফিল্ম। * আইএফপি ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ফিচাৰ প্ৰজেক্ট। * চিআইএফইজে চেণ্টাৰ ইণ্টাৰনেচনেল ডু ফিল্ম পৰ ই'নফেন্স এট লা জুনেচ (শিশু আৰু যুৱক-যুৱতীৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ)। * ডিজি অৱ ইৰানিয়ান চিনেমা। * ডব্লিউজি অৱ ইৰানিয়ান চিনেমা। === শৈক্ষিক অভিজ্ঞতা === * ভিজুৱেল কমিউনিকেচন, ছচিয়েল চাইন্স কলেজ, ইছলামিক আজাদ ইউনিভাৰ্ছিটি, ১৯৯১-১৯৯৯ * ফিল্ম প্ৰডাকচন, চাইক’লজী এণ্ড এডুকেচনেল চাইন্স কলেজ, তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়, ১৯৯৯ ডেৰাখশান্দেহে কেইবাটাও কলেজীয়া গৱেষণা কাৰ্যৰো নেতৃত্ব দিছে। === আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অংশগ্ৰহণ === ফাৰাবী চিনেমা ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত ডেৰাখশান্দেহে কেইবাটাও স্থানীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছে: {{div col|colwidth=30em}} * চুটি চলচ্চিত্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ জুৰী সদস্য (২০১১) * আভা হেণ্ডিকেপ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ জুৰী সদস্য (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৯) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৮) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কোচাৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০active) * ২৩সংখ্যক ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী সদস্য (২০০৫)। * থাৰ্ড আই ৪সংখ্যক এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, মুম্বাই (২০০৫)। * ৩য় পুনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৫)। * ১৯সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৪)। * ৩৪সংখ্যক ৰোচড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৪)। * ১৮সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * ভাৰেশ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী সদস্য (২০০৩)। * ৩য় অলিম্পিক স্পৰ্টছ এণ্ড টিভি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * আইআৰআইবি কলেজ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ। * মিলাদ কোচাৰ তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ। * ১২সংখ্যক প্ৰডাকচন অৱ প্ৰভিন্সিয়াল চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * অইল চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * ভাৰতত অনুষ্ঠিত চতুৰ্থ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০১)। * কায়ৰো শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০১)। * ১৬সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চিআইএফইজে (২০০১)। * ওজৰা মহিলা গ্ৰাম্য চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০০)। * চাবছ পৰিৱেশ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০০)। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * Pouran Derakhshandeh's Official Website: [https://web.archive.org/web/20111003164003/http://www.derakhshandeh.ir/] &mdash; [https://web.archive.org/web/20210919231832/https://derakhshandeh.ir/EN/Home_En.htm English], [http://www.derakhshandeh.ir/Home_Fa.htm Persian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211227171514/http://derakhshandeh.ir/Home_Fa.htm |date=2021-12-27 }}. * {{IMDb name|nm0220204}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:গৱেষক]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] aj0k69qjdnftu9jjroevbdchgfpu8dh 0 138210 641187 639864 2026-10-02T13:21:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641187 wikitext text/x-wiki {{Short description|City in Kerala, India}} {{Infobox settlement | name = থ্ৰীচূৰ | blank3_name_sec1 = [[GDP]](2024) | blank3_info_sec1 = $13.6 Billion <ref>{{Cite web| title=Economic review 2024 | url=https://spb.kerala.gov.in/sites/default/files/2025-02/ER_2024%20Eng_Vol%202_Press.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20250216190850/https://spb.kerala.gov.in/sites/default/files/2025-02/ER_2024%20Eng_Vol%202_Press.pdf | archive-date=2025-02-16}}</ref> | native_name = | native_name_lang = | other_name = ত্ৰিচুৰ, থ্ৰিছিভাপেৰুৰ | settlement_type = মহানগৰ | blank4_name_sec1 = Importance | blank4_info_sec1 = Cultural capital of Kerala | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 255 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image3=Lourd metharapolitha cathedral thrissur (2).jpg | image2=Vadakkumnathan Temple.jpg | image1=JJP 112.jpg | image4=Sakthan Thampuran Palace, Thrissur.jpg | image5=Cape of Kodungallur.jpg | image6=Clock tower of Thrissur Municipal Corporation building.jpg | image7=The View of the Athirapally Falls during the onset of Monsoon.jpg }} | image_caption = '''''ওপৰৰপৰা ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত :'''''<br /> থ্ৰিচূৰ চহৰ, মেথ্ৰাপলিথা কেথেড্ৰেল, কোডুংগালুৰ কেপ, আথিৰাপিলি জলপ্ৰপাত, পৌৰ নিগম ভৱন, থ্ৰিছুৰ ঘড়ী টাৱাৰ, সাকথান থামপুৰাণ প্ৰাসাদ, ভাডাক্কুন্নাথান মন্দিৰ | nickname = | coordinates = {{coord|10|31|39.4|N|76|12|51.8|E|display=inline,title}}[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Thrissur&params=10_31_39.4_N_76_12_51.8_E_type:city(1367742)_region:IN-KL] | subdivision_type = [[Country]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = থ্ৰিচূৰ | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = পৌৰ নিগম | governing_body = থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগম | leader_title1 = মেয়ৰ | leader_name1 = ড° নিজি জাষ্টিন ([[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]) <ref name="thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in">{{Cite web|url=https://thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in/|title=തൃശ്ശൂര്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍|website=Thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in|access-date=20 June 2026}}</ref> | leader_title2 = উপ-মেয়ৰ | leader_name2 = এ প্ৰসাদ ([[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]) <ref name="thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in"/> | leader_title3 = আৰক্ষী আয়ুক্ত | leader_name3 =নকুল ৰাজেন্দ্ৰ দেশমুখ,ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা (IPS) <ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2024/06/10/thrissur-pooram-row-city-police-commissioner-ankit-asokan-transferred.html | title=Thrissur Pooram disruption: City Police Commissioner Ankit Asokan transferred |website=Onmanorama.com}}</ref> | leader_name4 = [[Suresh Gopi]] ([[Bharatiya Janata Party|BJP]]) | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref>{{cite web | url=https://thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in/en/about-corporation/378 | title=തൃശ്ശൂര്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍ |website=Thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in}}</ref> | area_rank = 4th | area_total_km2 = 101.42 | elevation_footnotes = | elevation_m = 39.58 | population_total = 315,957 | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = 3115 | population_metro = 3,720,000 <ref>{{cite web | url=https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/21416/thrissur/population | title=Thrissur, India Metro Area Population 1950-2025 | website=Macrotrends.net | archiveurl=https://web.archive.org/web/20250715203631/https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/21416/thrissur/population | archivedate=2025-07-15 | access-date=2026-07-29 | deadurl=yes}}</ref> | population_demonym = Thrissurkaran (male)<br />Thrissurkari (female)<br />Thrissurkar (plural) | population_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/|title = Kerala (India): Districts, Cities and Towns – Population Statistics, Charts and Map|website=Citypopulation.de}}</ref> | demographics_type1 = [[Language]]s | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 680xxx | area_code_type = [[Telephone]] codes | area_code = Thrissur: +91487xxxxxxx,<br />[[Irinjalakuda]]: +91480xxxxxxx,<br />[[Wadakkancherry]]: +914884xxxxxx,<br />[[Kunnamkulam]]: +914885xxxxxx | registration_plate = KL-08 | blank1_name_sec1 = [[Literacy rate]] | blank1_info_sec1 = 97.24% | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|Am/Aw]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | blank2_name_sec2 = [[Precipitation (meteorology)|Precipitation]] | blank2_info_sec2 = {{convert|3100|mm|in}} | blank3_name_sec2 = Avg. summer temperature | blank3_info_sec2 = {{convert|35|°C|°F}} | blank4_name_sec2 = Avg. winter temperature | blank4_info_sec2 = {{convert|20|°C|°F}} | website = {{URL|https://thrissur.nic.in/}} | footnotes = | official_name = }} '''থ্ৰিচূৰ ({{lang-en|Thrissur }}) ''' (মালয়ালম: തൃശൂർ; পূৰ্বৰ নাম ট্ৰিচুৰ, ঐতিহাসিক নাম থ্ৰিচিভাপেৰূৰ) ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ থ্ৰিচূৰ জিলাৰ সদৰ চহৰ। ই [[কেৰালা]]ৰ [[কোচি]] আৰু কোঝিকোডৰ পিছত তৃতীয় বৃহত্তম নগৰীয় সংহতি।<ref>{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011 |publisher=Census India |access-date=28 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111112074554/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_4_PR_UAs_1Lakh_and_Above_Appendix.pdf |archive-date=Nov 12, 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/kerala/ppt_at_a_glance_kerala.pdf |title=Comparative study of decadal growth of state/districts 1991–2001, 2001–2011 |publisher=Census India |access-date=28 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017093408/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/kerala/ppt_at_a_glance_kerala.pdf |archive-date=Oct 17, 2011}}</ref> ভাৰত চৰকাৰে থ্ৰিচূৰক দ্বিতীয় স্তৰৰ (Tier-2) চহৰ হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিছে। চহৰখন থেক্কিঙ্কাডু ময়দান নামৰ এখন বিস্তৃত সেউজীয়া ময়দানক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে। এই ময়দানৰ মাজত অৱস্থিত প্ৰসিদ্ধ ভাডাক্কুম্নাথন মন্দিৰ থ্ৰিচূৰৰ অন্যতম চিনাকি প্ৰতীক। চহৰখন [[কেৰালা]]ৰ ৰাজধানী তিৰুৱনন্তপুৰমৰপৰা প্ৰায় ২৮৪ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিমত অৱস্থিত। অতীতত ই কোচিন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল <ref>{{Cite web |title=തൃശ്ശൂര്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍ |url=https://thrissurcorporation.lsgkerala.gov.in/en/history |access-date=2025-02-25 |website=Thrissur corporation}}</ref> আৰু এছিৰীয়, গ্ৰীক, পাৰস্যীয়, আৰব, ৰোমান, পৰ্তুগীজ, ডাচ আৰু ইংৰাজ বণিকসকলৰ সৈতে বাণিজ্যিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্কৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত আছিল। থ্ৰিচূৰক “উৎসৱৰ নগৰী” (City of Celebrations) আৰু “কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী” বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=District of Thrissur the Cultural Capital and the land of Pooram Festival |url=https://www.keralatourism.org/districts/thrissur/ |access-date=2025-02-25 |website=Keralatourism.org |language=en}}</ref><ref name="Thrissur">{{cite web|title=Thrissur|url=http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712204309/http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm|archive-date=12 July 2012|access-date=22 September 2010|publisher=Thrissur Municipal Corporation|archivedate=12 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120712204309/http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ দীৰ্ঘ সাংস্কৃতিক, আধ্যাত্মিক আৰু ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ বাবে এই সন্মান লাভ কৰিছে। চহৰখনত কেৰালা সংগীত নাটক আকাডেমী, কেৰালা ললিতকলা আকাডেমী আৰু কেৰালা সাহিত্য আকাডেমী অৱস্থিত,<ref>{{cite web|title=Literary and cultural societies|url=http://www.tsr.kerala.gov.in/sectors.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218134049/http://www.tsr.kerala.gov.in/sectors.htm|archive-date=18 February 2012|access-date=6 October 2010|publisher=Kerala Government|archivedate=18 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120218134049/http://www.tsr.kerala.gov.in/sectors.htm|deadurl=yes}}</ref> এই অনুষ্ঠানবোৰেই কেৰালাৰ শিল্প-সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। থ্ৰিচূৰৰ সৰ্বাধিক বিখ্যাত অনুষ্ঠান হৈছে থ্ৰিচূৰ পুৰম, যাক কেৰালাৰ আটাইতকৈ বৰ্ণাঢ্য আৰু জাক-জমকীয়া মন্দিৰ উৎসৱ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Festivals and Fairs of Thrissur|url=http://www.tsr.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=92:festivals-and-fairs&catid=29:tourism&Itemid=38|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313140644/http://www.tsr.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=92:festivals-and-fairs&catid=29:tourism&Itemid=38|archive-date=13 March 2014|access-date=6 October 2012|publisher=Kerala Government|archivedate=13 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140313140644/http://www.tsr.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=92:festivals-and-fairs&catid=29:tourism&Itemid=38|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Tourism|url=http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326160448/http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|archive-date=26 March 2012|access-date=6 October 2010|publisher=Thrissur Corporation|archivedate=26 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326160448/http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|deadurl=yes}}</ref> এই উৎসৱ প্ৰতি বছৰে মালয়ালম মাহ মেডমত (এপ্ৰিল–মে') থেক্কিঙ্কাডু ময়দানত অৱস্থিত ভাডাক্কুম্নাথন মন্দিৰৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত হয়। সুসজ্জিত হাতী, পঞ্চবাদ্য, চেণ্ডামেলম আৰু আকৰ্ষণীয় আতচবাজীয়ে এই উৎসৱক বিশ্ববিখ্যাত কৰি তুলিছে। ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ ক্ষেত্ৰতো থ্ৰিচূৰৰ এক বিশেষ স্থান আছে। ইয়াক হিন্দু শিক্ষাচৰ্চাৰ এক ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। লগতে খ্ৰীষ্টধৰ্ম, ইছলাম আৰু ইহুদী ধৰ্মও এই অঞ্চলৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। চহৰখনত ভাডাক্কুম্নাথন মন্দিৰ, তিৰুৱাম্বাড়ি শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ, পাৰামেক্কাভু ভাগৱতী মন্দিৰ, আৱাৰ লেডী অৱ ড'ল'ৰ্ছ বেচিলিকা (ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জা), আৱাৰ লেডী অৱ লুৰ্দ্ছ মেট্ৰ'পলিটান কেথেড্ৰেল আদি উল্লেখযোগ্য উপাসনাস্থলী আছে। ইয়াৰ উপৰি Academy of Sharia and Advanced Studies নামৰ ইছলামিক শিক্ষানুষ্ঠানখনত সংস্কৃত ভাষা আৰু হিন্দু ধৰ্মগ্ৰন্থৰ অধ্যয়নো কৰোৱা হয়, যি ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন।<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title=Kerala: Islamic Institute Starts Sanskrit Course, Sets Example Amid Saffronisation Debate |url=https://www.outlookindia.com/national/kerala-islamic-institute-starts-sanskrit-course-sets-example-amid-saffronisation-debate-news-237024 |access-date=2023-02-18 |website=Outlookindia.com/ |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-17 |title=Islamic Institute in Kerala to teach Bhagvad Gita, Sanskrit Hindu texts as part of its syllabus |url=https://www.oneindia.com/india/islamic-institute-in-kerala-to-teach-bhagvad-gita-sanskrit-hindu-texts-as-part-of-its-syllabus-3512308.html |access-date=2023-02-18 |website=Oneindia.com/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hindu texts, Sanskrit in Islamic school |url=https://www.telegraphindia.com/india/hindu-texts-sanskrit-in-islamic-school/cid/1910315 |access-date=2023-02-19 |website=Telegraphindia.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title=Islamic institution in Thrissur teaches students Sanskrit, Gita, Upanishads |url=https://thesouthfirst.com/featured/islamic-institution-in-thrissur-teaches-students-sanskrit-gita-upanishads/ |access-date=2023-02-19 |website=The South First |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title=Kerala Islamic institute teaches Sanskrit and Upanishads |url=https://english.madhyamam.com/india/kerala-islamic-institute-teaches-sanskrit-and-upanishads-1095918 |access-date=2023-02-19 |website=English.madhyamam.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-14 |title=Kerala's Islamic institution teaches Sanskrit, Hindu scriptures |url=https://www.indianarrative.com/culture-news/keralas-islamic-institution-teaches-sanskrit-and-hindu-scriptures-to-students-71850.html |access-date=2023-02-19 |website=Indianarrative.com |language=en |archive-date=19 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219182801/https://www.indianarrative.com/culture-news/keralas-islamic-institution-teaches-sanskrit-and-hindu-scriptures-to-students-71850.html |url-status=dead |archivedate=2023-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219182801/https://www.indianarrative.com/culture-news/keralas-islamic-institution-teaches-sanskrit-and-hindu-scriptures-to-students-71850.html |deadurl=yes }}</ref> অৰ্থনীতিৰ ক্ষেত্ৰত থ্ৰিচূৰ কেৰালাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ। South Indian Bank, CSB Bank, Dhanalakshmi Bank আৰু ESAF Small Finance Bank-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ইয়াত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web|title=With RBI nod, ESAF is now 'scheduled bank'|url=https://www.thehindubusinessline.com/money-and-banking/with-rbi-nod-esaf-is-now-scheduled-bank/article25853930.ece|access-date=2021-10-27|website=@businessline|date=28 December 2018|language=en}}</ref> ইয়াৰ লগতে চহৰখন সোণৰ গহনা, ৰেচম বস্ত্ৰ আৰু চিট ফাণ্ড ব্যৱসায়ৰ বাবেও সুপৰিচিত। কেৰালাৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ঘৰুৱা পৰ্যটক আকৰ্ষণ কৰা চহৰসমূহৰ ভিতৰত থ্ৰিচূৰ অন্যতম।<ref name="Tourist statistics">{{cite web|title=Tourist statistics|url=http://www.keralatourism.org/tourismstatistics/Microsoft%20Word%20-%20Tourist_statistics_for_Internet.pdf|access-date=15 February 2010|publisher=Kerala Tourism}}</ref> শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো থ্ৰিচূৰ বিশেষভাৱে আগবঢ়া। ইয়াত কেৰালা কলামণ্ডলম, কেৰালা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়, কেৰালা স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়, চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, চেণ্ট থমাছ মহাবিদ্যালয়, শ্ৰী কেৰালা বৰ্মা মহাবিদ্যালয় আদি বহু প্ৰতিষ্ঠিত শিক্ষানুষ্ঠান আছে।<ref>{{cite web|title=History|url=http://www.kau.edu/institution.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140317052201/http://www.kau.edu/institution.htm|archive-date=17 March 2014|access-date=6 May 2010|publisher=Kerala Agricultural University}}</ref><ref>{{cite web|title=About Us|url=http://www.kilaonline.org/node/1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016122959/http://www.kilaonline.org/node/1|archive-date=16 October 2013|access-date=6 May 2010|publisher=Kerala Institute of Local Administration|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016122959/http://www.kilaonline.org/node/1|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Educational Institutions|url=http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326160448/http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|archive-date=26 March 2012|access-date=6 October 2010|publisher=Thrissur Corporation|archivedate=26 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326160448/http://210.212.239.30/tsr/pilgrim.htm|deadurl=yes}}</ref> জীৱনজোৰা শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবঢ়োৱা উল্লেখযোগ্য অৱদানৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে ইউনেস্কো এ থ্ৰিচূৰক ''গ্ল'বেল নেটৱৰ্ক অৱ লাৰ্নিং চিটিজ'' (GNLC)-ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।<ref name="UNESCO-GNLC">{{cite web|title=UNESCO Global Network of Learning cities - Thrissur, India|url=https://www.uil.unesco.org/en/learning-cities/thrissur|access-date=29 November 2024|publisher=UNESCO}}</ref> == ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান == 'থ্ৰিচূৰ' নামটো মালয়ালম শব্দ 'থিৰুছিৱপেৰুৰ' ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "পৱিত্ৰ ভগৱান শিৱৰ নগৰ।" এই নামটোৰ উৎপত্তি চহৰখনৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন ভাদক্কুমনাথন মন্দিৰৰ সৈতে জড়িত, য'ত ভগৱান শিৱক অধিষ্ঠাতা দেৱতা হিচাপে পূজা কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://thrissur.nic.in/en/|title=District Thrissur, Government of Kerala &#124; Official Website Of Thrissur District Administration &#124; India|website=Thrissur.nic.in|access-date=20 June 2026}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&pg=PA7069 |title=The Indian Encyclopaedia|access-date=20 January 2013|isbn=9788177552577|year=2002|last1=Kapoor|first1=Subodh|publisher=Cosmo Publications }}</ref> ১৯৯০ চনলৈকে থ্ৰিচূৰক ইংৰাজীকৃত নাম 'ট্ৰিচুৰ' (Trichur) নামেৰে চৰকাৰীভাৱে জনা গৈছিল। ১৯৯০ চনত কেৰালা চৰকাৰে চহৰখনৰ চৰকাৰী নাম পুনৰ ইয়াৰ মূল মালয়ালম ৰূপ 'থ্ৰিচূৰ' (Thrissur) হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |title=4 Pivotal points about Thrissur – The Cultural Nerve center of Kerala |url=https://www.indiaherald.com/LifeStyle/Read/142118/4-Pivotal-points-about-Thrissur-%E2%80%93-The-Cultural-Nerve-center-of-Kerala#google_vignette |access-date=2025-02-25 |website=indiaherald.com |language=en}}</ref>প্ৰাচীন কালত থ্ৰিচূৰক 'বৃষভদ্ৰীপুৰম' (Vrishabhadripuram) বুলিও জনা গৈছিল। এই নামৰ অৰ্থ হৈছে "দক্ষিণৰ কৈলাস", যিয়ে চহৰখনৰ শৈৱ ধৰ্মীয় ঐতিহ্য আৰু ভগৱান শিৱৰ সৈতে থকা গভীৰ সম্পৰ্কক সূচায়।<ref>{{cite web|title=Thrissur – History|url=http://thrissur.gov.in/history.asp|publisher=Thrissur district website|access-date=15 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223172335/http://thrissur.gov.in/history.asp|archive-date=23 February 2014|url-status=dead|archivedate=23 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223172335/http://thrissur.gov.in/history.asp|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস == প্ৰাগঐতিহাসিক যুগৰ বহু মেগালিথ (বৃহৎ শিলৰ স্মাৰক) আৰু ডলমেন (শিলৰ সমাধি)ৰ উপস্থিতিয়ে এই কথা সূচায় যে থ্ৰিচূৰ অঞ্চলত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ১০০০ চনৰপৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ৫০০ চনলৈকে মানৱৰ বসতি আছিল। <ref>S Hemachandran, [http://www.kerala.gov.in/keralacalljuly_07/pg30-31.pdf "Monuments Embossing History"]{{Dead link|date=June 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=no}}, ''Kerala Calling'', July 2007. Retrieved 24 January 2009</ref><ref name="The Hindu">{{cite news|date=4 December 2009|title=A tour of heritage sites in Thrissur|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|url=http://hindu.com/2009/12/04/stories/2009120450620200.htm|url-status=dead|access-date=9 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20091208143112/http://www.hindu.com/2009/12/04/stories/2009120450620200.htm|archive-date=8 December 2009}}</ref> [[File:55Trichur Temple Main Entrance.jpg|thumb| "দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ চিত্ৰসহ পথপ্ৰদৰ্শিকা (Illustrated Guide to the South Indian Railway) গ্ৰন্থত প্ৰকাশিত স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰপৰা দেখা ভডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ১৯১৩ চনৰ এক দুৰ্লভ আলোকচিত্ৰ।" ]] ১৬শ শতিকাত [[পৰ্তুগীজ]]সকলৰ [[কেৰালা]]ৰ বহু অঞ্চলৰ দৰে থ্ৰিচূৰতো নৌ-সামৰিক প্ৰভাৱ আছিল। ১৭শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে পৰ্তুগীজ নৌ-শক্তিৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে আৰু ডাচসকলে মুখ্য নৌ-শক্তি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ডাচসকলৰ সহায়ত ১৭১০ চনত কোচিন ৰাজ্যৰ ৰাজপৰিয়ালে কেলিকটৰ জামোৰিনৰপৰা থ্ৰিচূৰ পুনৰ দখল কৰে।<ref name="Brief History">{{cite web |url = http://ecostat.kerala.gov.in/pdf/dis/thrissur.pdf |title = Brief History |publisher = Kerala Government |access-date = 27 June 2011 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20120426034630/http://ecostat.kerala.gov.in/pdf/dis/thrissur.pdf |archive-date = 26 April 2012 |archivedate = 26 April 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120426034630/http://ecostat.kerala.gov.in/pdf/dis/thrissur.pdf |deadurl = yes }}</ref> কোচিন ৰাজ্যৰ মহাৰাজ শক্তন তাম্পুৰাণে (১৭৬৯–১৮০৫) সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত থ্ৰিচূৰৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। তেওঁ থ্ৰিচূৰক নিজৰ ৰাজধানী হিচাপে গঢ়ি তোলে আৰু চুবুৰীয়া অঞ্চলৰ ছিৰীয়ান খ্ৰীষ্টান পৰিয়াল আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক ইয়াত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ফলস্বৰূপে থ্ৰিচূৰ দক্ষিণ ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্থিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হয়।<ref name="Brief History" /> ১৭৫০–১৭৬০ চনৰ ভিতৰত মাইচোৰ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী শাসক হায়দৰ আলীয়ে থ্ৰিচূৰ জয় কৰি ইয়াক মাইচোৰৰ কৰদ ৰাজ্যত পৰিণত কৰে। পিছত ১৭৮৬ চনত টিপু চুলতানৰ পুত্ৰই পুনৰ থ্ৰিচূৰ আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু শ্ৰীৰংগপট্টনম যুদ্ধৰ পিছত তেওঁ পিছু হটিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{cite web |url=http://voi.org/books/tipu/ch04.htm |title=Tipu Sultan: as known in Kerala |publisher=VOI Books |access-date=27 June 2011 |archive-date=22 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180222080826/http://voi.org/books/tipu/ch04.htm |url-status=dead |archivedate=22 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222080826/http://voi.org/books/tipu/ch04.htm |deadurl=yes }}</ref> য়াৰ পিছত শক্তন তাম্পুৰাণৰ উত্তৰাধিকাৰী ৰাম বৰ্মা দশমে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ সৈতে এখন চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে। এই চুক্তিৰ ফলত কোচিন ৰাজ্য ব্ৰিটিছসকলৰ এক সংৰক্ষিত ৰাজ্য হিচাপে পৰিগণিত হয়। [[File:Plan of the Hindu temple at Trichur.jpg|thumb|১৮১৬ চনত জন গৌল্ডে প্ৰস্তুত কৰা ভাডাকুনাথান মন্দিৰৰ সৈতে থ্ৰিছুৰ চহৰৰ প্ৰথমখন জনাজাত মানচিত্ৰ|left]] ১৯১৯ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ অধিৱেশনত এখন সমিতি গঠন হোৱাৰ পিছৰেপৰা [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]এ নতুন গতি লাভ কৰে। ইয়াৰ প্ৰভাৱ থ্ৰিচূৰতো স্পষ্টভাৱে পৰিল। পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত অসহযোগ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনত থ্ৰিচূৰৰ অসংখ্য লোকে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে। এই জাতীয় আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰি তোলাৰ উদ্দেশ্যে [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে ১৯২৭ আৰু ১৯৩৪ চনত থ্ৰিচূৰ ভ্ৰমণ কৰি জনসাধাৰণক স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰিছিল। <ref>{{cite news|date=15 October 2010|title=Thrissur school remembers Mahatma's visit|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|url=http://www.hindu.com/2010/10/15/stories/2010101550770200.htm|url-status=dead|access-date=11 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111013171839/http://www.hindu.com/2010/10/15/stories/2010101550770200.htm|archive-date=13 October 2011|archivedate=13 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013171839/http://www.hindu.com/2010/10/15/stories/2010101550770200.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Barrister Krishna Menon's forgotten story|url=http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110615/metro/metro_19.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923204249/http://www.cityjournal.in/Newspaper/20110615/metro/metro_19.html|archive-date=23 September 2015|access-date=11 July 2011|publisher=CityJournal}}</ref> আৰ কে শনমুখম চেট্টিয়ে ১৯৩৫ চনৰপৰা ১৯৪১ চনলৈ কোচিন ৰাজ্যৰ দেৱান হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। তেওঁৰ কাৰ্যকালত থ্ৰিচূৰ নগৰৰ উন্নয়নত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। এই সময়ছোৱাত নিৰ্মাণ কৰা থ্ৰিচূৰৰ ''টাউন হল'' আৰু ৰামনিলায়ম আজিও কেৰালাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুষ্ঠানস্থলী হিচাপে পৰিচিত। একেখন সময়তে থ্ৰিচূৰৰ নাগৰিক আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ অংশ হিচাপে পৌৰ নিগম ভৱন, থ্ৰিচূৰ আৰু স্বৰাজ ৰাউণ্ডকো গঢ়ি তোলা হৈছিল। এই উন্নয়নমূলক পদক্ষেপসমূহে থ্ৰিচূৰক আধুনিক নগৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। <ref name="A Krishnan 2009 p.35-38">C A Krishnan (2009). ''Anchuvilakku'', p.35-38. Green Books, Thrissur. {{ISBN|978-81-8423-128-1}}</ref><ref>{{cite web |url = http://thrissur.gov.in/history.asp |title = Thrissur – History |publisher = Thrissur Govt |access-date = 11 July 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20111026003556/http://www.thrissur.gov.in/history.asp |archive-date = 26 October 2011 |url-status = dead |archivedate = 23 February 2014 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140223172335/http://thrissur.gov.in/history.asp |deadurl = yes }}</ref> ১৯৪৭ চনত, ভাৰতে ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ সময়ত থ্ৰিচূৰ কোচিন ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। পিছত, ১ জুলাই ১৯৪৯ তাৰিখে থ্ৰিচূৰ জিলাৰ গঠন কৰা হয় আৰু থ্ৰিচূৰ চহৰক জিলাখনৰ মুখ্য কাৰ্যালয় (সদৰ) হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। == ভূগোল == [[File:Koal fileds of Thrissur.jpg|thumb|থেক্কিঙ্কাডু ময়দানৰ টিলাৰপৰা চহৰখন ক্ৰমাৎ সমতল হৈ থ্ৰিচূৰ–পোন্নানি ক'লে জলাভূমিলৈ বিস্তৃত হৈছে। এই ক'লে জলাভূমি কেৰালাৰ অন্যতম বৃহৎ, অতি উৎপাদনশীল আৰু সংকটাপন্ন জলাভূমি। ই থ্ৰিচূৰ চহৰৰ প্ৰাকৃতিক নিষ্কাশন ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰে। এই জলাভূমিৰ পানী বিভিন্ন নদীৰে বৈ গৈ শেষত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰত মিলিত হয়। |alt=|left ]] থ্ৰিচূৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ মাজভাগত অৱস্থিত থ্ৰিচূৰ জিলাৰ সদৰ দপ্তৰ। চহৰখন কোচিৰ উত্তৰ-পূবে প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ, কইম্বাটুৰৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে প্ৰায় ১৩৩ কিলোমিটাৰ, কোঝিকোডৰ দক্ষিণ-পূবে প্ৰায় ১২৪ কিলোমিটাৰ আৰু চাংগানাচেৰীৰ উত্তৰে প্ৰায় ১৫১ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। <ref name=":0">{{cite web |url=http://www.adb.org/Documents/Reports/Consultant/32300-IND/32300-02-Thrissur-IND-TACR.pdf |title=Geography and Climate |publisher=ADB |access-date=16 May 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612064216/http://www2.adb.org/Documents/Reports/Consultant/32300-IND/32300-02-Thrissur-IND-TACR.pdf |archive-date=12 June 2012 }}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰখন থেক্কিঙ্কাডু ময়দান নামৰ এখন সৰু টিলাৰ ওপৰত গঢ় লৈ উঠিছে। এই টিলাটো চহৰখনৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ স্থান; সৰ্বোচ্চ স্থান হৈছে ভিলাঙ্গান পাহাৰ। চহৰখন সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা গড়ে প্ৰায় ২.৮৩ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত। <ref name=":0" /> পাহাৰৰপৰা চহৰখন ক্ৰমান্বয়ে থ্ৰিছুৰ-পোনানী কল জলাশয়ত একত্ৰিত হয়, যিয়ে চহৰখনৰ প্ৰাকৃতিক নিষ্কাশন ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰে। এই জলাশয়বোৰৰ পানী নদীৰ মাজেৰে বৈ গৈ লাক্ষাদ্বীপ সাগৰত সোমাই কেৰেলাৰ আন চহৰবোৰক জুৰুলা কৰা বিধ্বংসী বানপানীৰপৰা থ্ৰিছুৰ চহৰখনক ৰক্ষা কৰে। <ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/mag/2007/10/14/stories/2007101450020200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016093454/http://hindu.com/mag/2007/10/14/stories/2007101450020200.htm |url-status=dead |archive-date=16 October 2007 |work=[[The Hindu]] |title=Warning bells in Kole |date=2007-10-14 |access-date=23 June 2012 |archivedate=16 October 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071016093454/http://hindu.com/mag/2007/10/14/stories/2007101450020200.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ecoinsee.org/6bconf/Theme%20A/AB.3.2%20Jeena.pdf |title=Agriculture-wetland interactions and sustainability of rice cultivation in the Kole land, Kerala |publisher=Jeena T Srinivasan |access-date=23 June 2012 |archive-date=29 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729141828/http://www.ecoinsee.org/6bconf/Theme%20A/AB.3.2%20Jeena.pdf |url-status=dead |archivedate=29 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130729141828/http://www.ecoinsee.org/6bconf/Theme%20A/AB.3.2%20Jeena.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/01/08/stories/2011010860470300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110424070830/http://www.hindu.com/2011/01/08/stories/2011010860470300.htm |url-status=dead |archive-date=24 April 2011 |work=[[The Hindu]] |title=Project to protect kole wetlands |date=2011-01-08 |access-date=23 June 2012 |archivedate=24 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110424070830/http://www.hindu.com/2011/01/08/stories/2011010860470300.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719072933/http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |url-status=dead |archive-date=19 July 2011 |work=[[The Hindu]] |title=Migratory fish spotted in kole land |date=2011-04-18 |access-date=23 June 2012 |archivedate=19 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719072933/http://www.hindu.com/2011/04/18/stories/2011041854330700.htm |deadurl=yes }}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰ কেৰালাৰ মধ্যভাগৰ মধ্যভূমি অঞ্চলত অৱস্থিত। চহৰখনৰ কিছু অংশ পালাক্কাড সমভূমিলৈও বিস্তৃত। <ref name="Jose">Jose AI, Paulose S, Prameela P & Bonny BP (eds), 2002, [http://www.kau.edu/pop/map_of_agro_zones.htm Package of Practices Recommendations: Crops] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219053217/http://www.kau.edu/pop/map_of_agro_zones.htm |date=19 December 2005 }}, Kerala Agricultural University. Retrieved 18 January 2006.</ref> ভূ-তাত্ত্বিক দৃষ্টিৰে থ্ৰিচূৰ মূলত প্ৰাচীন আৰ্কিয়ান গ্নেইছ (Archaean gneiss) আৰু স্ফটিকীয় শিষ্ট (crystalline schist) শিলৰে গঠিত।<ref>{{cite web |url = http://210.212.239.30/tsr/evolution%26geography.htm |title = Geography |publisher = Thrissur Municipal Corporation |access-date = 27 November 2010 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20120426034621/http://210.212.239.30/tsr/evolution%26geography.htm |archive-date = 26 April 2012 |archivedate = 26 April 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120426034621/http://210.212.239.30/tsr/evolution%26geography.htm |deadurl = yes }}</ref> চহৰখনৰ অধিকাংশ অঞ্চল আৰ্কিয়ান যুগৰ শিলে আৱৰি আছে। তদুপৰি, থ্ৰিচূৰ ভাৰতীয় টেকটনিক ফলকৰ (Indian Plate) কেন্দ্ৰীয় অংশৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়াত ভূমিকম্পীয় বা আগ্নেয়গিৰিজনিত কাৰ্যকলাপ তুলনামূলকভাৱে অতি কম দেখা যায়। [[File:Vadakkechira 2013 december.JPG|thumb|থ্ৰিছুৰৰ ভাডাক্কেচিৰাৰ পুখুৰী আৰু খালসমূহে বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী ৰোধ কৰে। |alt=|left]] ===জলবায়ু === কেপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি থ্ৰিচূৰ চহৰৰ জলবায়ু ক্ৰান্তীয় মৌচুমী জলবায়ু। থ্ৰিচূৰত মাৰ্চৰপৰা মে' মাহলৈ গ্ৰীষ্মকাল থাকে, আৰু এই সময়ছোৱাই বছৰৰ আটাইতকৈ উষ্ণ সময়। এই সময়ত অধিক তাপ আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ বাবে বতৰ যথেষ্ট অস্বস্তিকৰ হয়। দিনৰ তাপমাত্ৰা সাধাৰণতে ৩৬°চেলচিয়াছৰপৰা ৩৮°চেলচিয়াছলৈকে বৃদ্ধি পায়, লগতে আৰ্দ্ৰতাও অত্যধিক থাকে। গ্ৰীষ্মকালৰ পিছতে দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱত জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ বৰষুণৰ ঋতু চলি থাকে। অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহক মৌচুমী-উত্তৰ বা প্ৰত্যাৱৰ্তী মৌচুমী ঋতু বুলি গণ্য কৰা হয়। ডিচেম্বৰৰপৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈ শীতকাল থাকে। এই সময়ত পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাৰপৰা অহা বতাহৰ প্ৰভাৱত বতৰ তুলনামূলকভাৱে শীতল আৰু বতাহযুক্ত হয়। শীতকালত আন মাহৰ তুলনাত বায়ুত আৰ্দ্ৰতা কম থাকে আৰু বতৰ সাধাৰণতে শুকান হয়। পুৱাৰ সময়ত তাপমাত্ৰা যথেষ্ট শীতল অনুভৱ হয়, আনহাতে দিনৰ তাপমাত্ৰা সাধাৰণতে প্ৰায় ৩০°চেলচিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। <ref name="Climate">{{cite web |url=http://www.tsr.kerala.gov.in/gen.htm |title=Climate |publisher=Kerala Government |access-date=22 September 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110208205700/http://www.tsr.kerala.gov.in/gen.htm |archive-date=8 February 2011 }}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰত মৌচুমী ঋতুত প্ৰচুৰ বৰষুণ হয়। চহৰখনত বছৰি গড়ে প্ৰায় ৩,১০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হয়। সাধাৰণতে দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহ মে' মাহৰ শেষ সপ্তাহত আৰম্ভ হয়। জুলাই মাহৰ পিছত বৰষুণৰ পৰিমাণ ক্ৰমে হ্ৰাস পায়। বছৰি গড়ে প্ৰায় ১২৪ দিন বৰষুণ হয়। গ্ৰীষ্মকালত চহৰখনৰ সৰ্বোচ্চ গড় তাপমাত্ৰা প্ৰায় ৩৬° চেলচিয়াছ, আনহাতে সৰ্বনিম্ন গড় তাপমাত্ৰা প্ৰায় ২৭° চেলচিয়াছ। শীতকালত সৰ্বোচ্চ গড় তাপমাত্ৰা প্ৰায় ৩১° চেলচিয়াছ আৰু সৰ্বনিম্ন গড় তাপমাত্ৰা প্ৰায় ২০° চেলচিয়াছ হয়। <ref name="Climate" /> {{Weather box | width = auto | metric first = yes | single line = yes | location = থ্ৰিছুৰ (ভেল্লানিকৰা) ১৯৯১–২০২০ | Jan record high C = 35.9 | Feb record high C = 39.7 | Mar record high C = 40.4 | Apr record high C = 39.9 | May record high C = 38.3 | Jun record high C = 36.2 | Jul record high C = 33.0 | Aug record high C = 33.3 | Sep record high C = 35.3 | Oct record high C = 35.4 | Nov record high C = 34.9 | Dec record high C = 35.5 | year record high C = | Jan high C = 33.1 | Feb high C = 34.8 | Mar high C = 35.7 | Apr high C = 34.9 | May high C = 33.3 | Jun high C = 30.2 | Jul high C = 29.5 | Aug high C = 29.8 | Sep high C = 30.6 | Oct high C = 31.5 | Nov high C = 32.0 | Dec high C = 32.0 | year high C = 32.2 | Jan low C = 22.2 | Feb low C = 22.7 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.1 | May low C = 24.7 | Jun low C = 23.6 | Jul low C = 23.0 | Aug low C = 23.1 | Sep low C = 23.0 | Oct low C = 22.9 | Nov low C = 22.9 | Dec low C = 22.5 | year low C = 23.3 | Jan record low C = 16.5 | Feb record low C = 16.9 | Mar record low C = 18.9 | Apr record low C = 19.9 | May record low C = 20.2 | Jun record low C = 19.6 | Jul record low C = 18.5 | Aug record low C = 19.6 | Sep record low C = 20.3 | Oct record low C = 18.0 | Nov record low C = 16.9 | Dec record low C = 16.6 | year record low C = | rain colour = green | Jan rain mm = 0.4 | Feb rain mm = 19.0 | Mar rain mm = 27.8 | Apr rain mm = 60.1 | May rain mm = 214.3 | Jun rain mm = 615.8 | Jul rain mm = 596.6 | Aug rain mm = 484.4 | Sep rain mm = 320.6 | Oct rain mm = 289.7 | Nov rain mm = 95.9 | Dec rain mm = 8.4 | year rain mm = 2732.9 | Jan rain days = 0.1 | Feb rain days = 0.7 | Mar rain days = 1.7 | Apr rain days = 3.8 | May rain days = 8.3 | Jun rain days = 22.0 | Jul rain days = 23.6 | Aug rain days = 18.3 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 12.0 | Nov rain days = 4.8 | Dec rain days = 0.8 | year rain days = 109.9 | time day = 17:30 [[Indian Standard Time|IST]] |Jan humidity=46 |Feb humidity=47 |Mar humidity=59 |Apr humidity=66 |May humidity=71 |Jun humidity=82 |Jul humidity=82 |Aug humidity=80 |Sep humidity=78 |Oct humidity=77 |Nov humidity=70 |Dec humidity=57 |year humidity=68 | source 1 = [[India Meteorological Department]]<ref>{{cite web | url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf | title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020 | publisher = [[India Meteorological Department]] | access-date = April 8, 2024 }}</ref>}} == অৰ্থনীতি == থ্ৰিচূৰ বহু মালয়ালী উদ্যোগপতিৰ বাসস্থান <ref name="The Economic Times">{{cite news|date=4 March 2009|title=South Indian Bank sees sunshine in slowdown|work=The Economic Times|url=http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|url-status=dead|access-date=16 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719043838/http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|archive-date=19 July 2020|archivedate=19 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719043838/http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|deadurl=yes}}</ref> আৰু [[কেৰালা]]ৰ অন্যতম প্ৰধান আৰ্থিক তথা বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ। <ref name="South Indian Bank sees sunshine in slowdown">{{cite news|date=4 March 2009|title=Banking/Finance|publisher=(The Economic Times)|url=http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|url-status=dead|access-date=14 July 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719043838/http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|archive-date=19 July 2020|archivedate=19 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719043838/http://www1.economictimes.indiatimes.com/News/News-By-Industry/Banking-Finance-/Banking/South-Indian-Bank-sees-sunshine-in-slowdown/articleshow/4222496.cms|deadurl=yes}}</ref> ইতিহাসবিদসকলৰ মতে, ৰজা শক্তন তাম্পুৰাণে কাষৰীয়া ব্যাৱসায়িক কেন্দ্ৰসমূহৰপৰা ছিৰিয়ান খ্ৰীষ্টান পৰিয়াল আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক থ্ৰিচূৰত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত অতি সোনকালেই থ্ৰিচূৰ কেৰালাৰ অভ্যন্তৰীণ বাণিজ্যৰ এক সমৃদ্ধ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈ উঠে। দক্ষিণ ভাৰতত সাধাৰণ সোণৰ অলংকাৰ আৰু ৰ'ল্ড গ'ল্ড (Rolled Gold) অলংকাৰ উৎপাদনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ হৈছে থ্ৰিচূৰ। কেৰালাত উৎপাদিত মুঠ গহনাৰ প্ৰায় ৭০% থ্ৰিচূৰতে নিৰ্মাণ কৰা হয়। চহৰখনত প্ৰায় ৩,০০০টা সোণৰ অলংকাৰ নিৰ্মাণ গোট আছে, য'ত প্ৰায় ৪০,০০০ শিল্পী আৰু অন্যান্য কৰ্মী নিয়োজিত।<ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/Kerala-shines-in-gold-ornament-export/articleshow/1205891.cms |title=Kerala shines in gold ornament export |work=The Economic Times |access-date=13 December 2010 |date=20 August 2005}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.thehindubusinessline.com/blnus/08091450.htm |title = No impact of recession on gold business' |work = Business Line |access-date = 13 December 2010 }}{{Dead link|date=June 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=no }}</ref> এই উদ্যোগে থ্ৰিচূৰত প্ৰত্যক্ষ আৰু পৰোক্ষভাৱে প্ৰায় ২ লাখ লোকক কৰ্মসংস্থাপন প্ৰদান কৰিছে। এই শিল্পগোটসমূহৰ শিল্পীসকলে কেৰালাত দৈনিক ব্যৱহৃত প্ৰায় ১ টন সোণৰ ৮৫% অলংকাৰত ৰূপান্তৰ কৰে। বছৰি কেৰালাত অলংকাৰ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰায় ৯০ টন সোণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[File:K. Karunakaran Smaraka Town Hall 02.JPG|thumbnail|থ্ৰিচূৰৰ টাউন হল |left]] ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ মতে, ১৯৩০-ৰ দশকৰপৰাই থ্ৰিচূৰক এক বেংক নগৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। সেই সময়ত চহৰখনত ৫৮টা বেংকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আছিল। বৰ্তমানো থ্ৰিচূৰ কেৰালাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ বেংকিং আৰু বিত্তীয় কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। চহৰখনত চাউথ ইণ্ডিয়ান বেংক, চিএছবি বেংক, ধনলক্ষ্মী বেংক আদি প্ৰধান বেংকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি মণপ্পুৰম ফাইনেন্স, কেৰালা ৰাজ্যিক বিত্তীয় উদ্যোগ (KSFE) আৰু ইএছএএফ সৰু বিত্তীয় বেংক আদি উল্লেখযোগ্য বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰো মুখ্য কাৰ্যালয় থ্ৰিচূৰতেই আছে।<ref name="The Hindu 3">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/business/Industry/esaf-to-start-with-10-branches-as-small-finance-bank/article8866748.ece|title=ESAF to start with 10 branches as small finance bank|work=The Hindu|date=18 July 2016|access-date=18 July 2016}}</ref><ref name="About Us">{{cite web|url=http://www.southindianbank.com/content/viewContentLvl1.aspx?linkIdLvl2=5&linkid=5|title=About Us|publisher=South Indian Bank|access-date=1 February 2010}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.csb.co.in/asp/0100text.asp?pageId=2&headId=27 |title = Genesis |publisher = Catholic Syrian Bank |access-date = 15 February 2010 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20100217211409/http://www.csb.co.in/asp/0100text.asp?pageID=2&headID=27 |archive-date = 17 February 2010 |archivedate = 17 February 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100217211409/http://www.csb.co.in/asp/0100text.asp?pageID=2&headID=27 |deadurl = yes }}</ref> থ্ৰিচূৰ চিট পুঁজি সমিতি (Chit Fund)ভাৰতৰ এক বিশেষ ধৰণৰ সঞ্চয় আৰু ঋণ ব্যৱস্থাৰ—এটা প্ৰধান কেন্দ্ৰ হিচাপেও পৰিচিত। ২০১০ চনৰ এক অনুমাণিক হিচাপ অনুসৰি, থ্ৰিচূৰত প্ৰায় ৩,০০০টা চিট পুঁজি সমিতি কাৰ্যকৰী আছিল, য'ত প্ৰায় ৩৫,০০০ লোক নিয়োজিত আছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/money/report_chit-fund-companies-on-the-rise_1288173 |title=Chit fund companies on the rise |newspaper=DNA India |publisher=DNA |access-date=15 February 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.indianexpress.com/news/chit-fund-cos-on-the-rise-in-kerala/513907/ |title=Chit fund cos on the rise in Kerala |work=The Indian Express |date=7 September 2009 |access-date=15 February 2010}}</ref> [[File:South indian bank head office.JPG|thumb|right|থ্ৰিচূৰ চহৰত থকা চাউথ ইণ্ডিয়ান বেংকৰ মুখ্য কাৰ্যালয়]] থ্ৰিচূৰ আয়ুৰ্বেদিক ঔষধ উৎপাদন উদ্যোগৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ। কেৰালাত থকা প্ৰায় ৮৫০টা আয়ুৰ্বেদিক ঔষধ উৎপাদনকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৫০টা থ্ৰিচূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=http://www.pharmabiz.com/article/detnews.asp?articleid=26402&sectionid=50 |title=Thrissur – The nerve-centre of Ayurveda |publisher=Pharmabiz.com |access-date=13 December 2010}}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত ৰাজ্যখনৰ কিছুমান বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠান যেনে ঔষধি, বৈদ্যৰত্নম ঔষধশালা আৰু কে. পি. নাম্বূদিৰিছ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইয়াৰ উপৰি, থ্ৰিচূৰৰ আয়ুৰ্বেদিক ঔষধ উৎপাদনকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ এক যৌথ পদক্ষেপ হিচাপে থ্ৰিচূৰ আয়ুৰ্বেদ ক্লাষ্টাৰ গঠন কৰা হৈছে। এই পদক্ষেপৰ জৰিয়তে থ্ৰিচূৰ জিলাৰ কোৰাট্টিস্থিত কিনফ্ৰা উদ্যানত (KINFRA Park) আয়ুৰ্বেদিক উদ্যোগসমূহৰ বাবে এক সমন্বিত ঔদ্যোগিক গোট (ক্লাষ্টাৰ) গঢ়ি তোলা হৈছে। <ref>{{cite web |url=http://www.financialexpress.com/news/centre-to-partfund-ayurveda-testing-facility-in-thrissur/264507/ |title=Centre to part-fund Ayurveda testing facility in Thrissur |work=The Financial Express |date=23 January 2008 |access-date=13 January 2010}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/10/stories/2005061003711700.htm |title = Centre sanctions Rs 29 cr for ayurveda cluster in Thrissur |work = Business Line |access-date = 13 January 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100323102726/http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/10/stories/2005061003711700.htm |archive-date = 23 March 2010 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://cii.in/WebCMS/Upload/Mr%20T%20Balakrishnan.pdf |title=Ayurvedic Industry – Challenges And Opportunities |publisher=CII |access-date=13 January 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://cii.in/WebCMS/Upload/Mr%20A%20K%20Krishnakumar.pdf |title=Ayurveda Sector in India: Challenges, Potential & Way Forward |publisher=Global Ayurveda Summit 2010 |access-date=13 January 2010}}</ref> থ্ৰিচূৰৰ খুচুৰা ব্যৱসায় খণ্ডত বহু আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠানে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত কল্যাণ গ্ৰুপ, জ'ছ আলুক্কাছ, জয় আলুক্কাছ আৰু জ'ছকো গ্ৰুপ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?tabId=16&programId=1079897624&contentId=8267335&district=Thrissur&BV_ID=@@@ |title=Thrissur, the new textile capital |publisher=Manorama Online.com |access-date=25 November 2010}}</ref>কেৰালাৰ চতুৰ্থ তথ্য-প্ৰযুক্তি উদ্যান ইনফ'পাৰ্ক থ্ৰিচূৰ থ্ৰিচূৰ জিলাত অৱস্থিত। এই প্ৰযুক্তি উদ্যানটোৱে তথ্য-প্ৰযুক্তি উদ্যোগৰ বিকাশ, নতুন বিনিয়োগ আকৰ্ষণ আৰু নিয়োগৰ সুযোগ সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। <ref>{{cite news |url=http://www.business-standard.com/india/news/koratty-it-park-set-to-begin-operations/394389/ |title=Koratty IT park set to begin operations |work=Business Standard |date=11 May 2010 |access-date=19 May 2010}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.keralait.org/search_result.php?project_id=1&location_id=4 |title = InfoPark Thrissur |publisher = Kerala IT |access-date = 19 May 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100706090012/http://www.keralait.org/search_result.php?project_id=1&location_id=4 |archive-date = 6 July 2010 |url-status = dead |archivedate = 6 July 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100706090012/http://www.keralait.org/search_result.php?project_id=1&location_id=4 |deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://newindianexpress.com/states/kerala/article136596.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814165030/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article136596.ece |url-status=dead |archive-date=14 August 2014 |title=Koratty Infopark first phase inauguration on Oct |work=The New Indian Express |date=8 October 2009 |access-date=19 May 2010 |archivedate=14 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814165030/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article136596.ece |deadurl=yes }}</ref> পৰ্যটন উদ্যোগেও থ্ৰিচূৰৰ অৰ্থনীতিত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। কেৰালা ভ্ৰমণ কৰা বহু দেশীয় পৰ্যটকে থ্ৰিচূৰক কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী ভ্ৰমণ কৰে। মন্দিৰ, প্ৰাচীন গীৰ্জা, ঐতিহ্য আৰু সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ বাবে থ্ৰিচূৰ কেৰালাত সৰ্বাধিক দেশীয় পৰ্যটক আকৰ্ষণ কৰা চহৰসমূহৰ অন্যতম। ==প্ৰশাসন == {| class="toccolours" style="clear:right; float:right; background:#ffffff; margin: 0 0 0.5em 1em; width:220" |- ! style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="2"|'''পৌৰ নিগমৰ বিষয়াসকল ''' |- |align="center"| Mayor||ডা° নিজি জাষ্টিন |- |align="center"|Deputy mayor||এ. প্ৰসাদ |- ! style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="3"|'''বিধানসভাৰ সদস্যসকল ''' |- |align="center"|থ্ৰিচূৰ বিধান সভা সমষ্টি ||ৰাজন পল্লন |- |align="center"|ওল্লুৰ বিধান সভা সমষ্টি ||কে ৰাজন (ৰাজনীতিবিদ) |- ! style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="3"|'''সংসদৰ সদস্য''' |- |align="center"|থ্ৰিচূৰ লোকসভা সমষ্টি ||সুৰেশ গোপী |} [[File:Thrissur Municipal Corporation2.jpg|thumb|left|upright|পৌৰ নিগম ভৱন, থ্ৰিচূৰ এম.অ. পথ]] === পৌৰসভাৰ শাসন === ১৯২১ চনৰপৰা কোচিন পৌৰ নিয়মাৱলীৰ অধীনত থ্ৰিচূৰ এখন পৌৰসভা হিচাপে পৰিচালিত হৈ আহিছে।<ref name="Malayala Manorama">{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?tabId=16&contentId=8143095&district=Thrissur&programId=1079897624&BV_ID=@@@ |title=Thrissur City Corporation turns 100 |publisher=Malayala Manorama |access-date=27 October 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://210.212.239.30/tsr/ksduppro.htm |title=History |publisher=Thrissur Corporation |access-date=5 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100719122634/http://210.212.239.30/tsr/ksduppro.htm |archive-date=19 July 2010 |archivedate=19 July 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719122634/http://210.212.239.30/tsr/ksduppro.htm |deadurl=yes }}</ref> ১৯৩২ চনত নতুন পৌৰসভা ভৱন নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৯৭২ চনত কেইবাখনো গাঁও পঞ্চায়ত পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="Malayala Manorama" /> ২০০০ চনৰ ১ অক্টোবৰ তাৰিখে থ্ৰিচূৰ পৌৰসভাক উন্নীত কৰি এখন পৌৰ নিগম গঠন কৰা হয়। এই সময়ত আয়্যন্থোল, কূৰ্কেঞ্চেৰী, নাদাথৰা, ভিলভাট্টম (এটা অংশ), অল্লুৰ আৰু অল্লুক্কাৰা অঞ্চলসমূহ নতুনকৈ থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগমৰ অধীনলৈ অনা হয়। থ্ৰিচূৰ চহৰৰ প্ৰশাসন থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগমৰ জৰিয়তে পৰিচালিত হয়। পৌৰ নিগমটোৰ নেতৃত্বত এজন মেয়ৰ থাকে। চহৰখন তিনিটা বিধানসভা সমষ্টি থ্ৰিচূৰ, ওল্লুৰ আৰু চেৰ্পুৰ অন্তৰ্গত।<ref>{{cite web|title=Demographic & Area Particulars of Urban Local Bodies|url=http://thrissur.nic.in/tsrurben.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110616192927/http://thrissur.nic.in/tsrurben.asp|archive-date=16 June 2011|access-date=22 September 2010|publisher=Thrissur District}}</ref> প্ৰশাসনিক সুবিধাৰ বাবে চহৰখনক ৫২টা ৱাৰ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই ৱাৰ্ডসমূহৰপৰা পৌৰ নিগমৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক পাঁচ বছৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ত্ৰিচূৰ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম চহৰ নিগম। থ্ৰিছুৰ প্ৰপাৰ চহৰত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই নিগমে চহৰখনৰ বিদ্যুৎ, পানী যোগান আৰু কঠিন আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা প্ৰত্যক্ষভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। <ref name="Malayala Manorama" /><ref>{{cite web|title=Thrissur Corporation|url=http://210.212.239.30/tsr/corporation.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720233639/http://210.212.239.30/tsr/corporation.htm|archive-date=20 July 2010|access-date=22 September 2010|publisher=Thrissur Municipal Corporation|archivedate=20 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100720233639/http://210.212.239.30/tsr/corporation.htm|deadurl=yes}}</ref> থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগম, পঞ্চায়ত আৰু টাউন এণ্ড কাণ্ট্ৰী প্লেনিং বিভাগ (টিচিপিডি)ৰ উদ্যোগত নগৰখনৰ উন্নয়ন পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰা হয়। <ref name="adb.org">{{cite web |url=http://www.adb.org/Documents/Reports/Consultant/32300-IND/32300-02-Thrissur-IND-TACR.pdf |title=Urban Planning and Land Use Management |publisher=ADB |access-date=12 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612064216/http://www2.adb.org/Documents/Reports/Consultant/32300-IND/32300-02-Thrissur-IND-TACR.pdf |archive-date=12 June 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.indiankanoon.org/doc/1836723/ |title=T.N. Rugmani And Another vs C. Achutha Menon And Ors on 20 December, 1990 |publisher=Indiankanoon.org |access-date=12 November 2012}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-09-11 |title=Govt to disband four development authorities in Kerala |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/govt-to-disband-four-development-authorities-in-kerala/articleshow/54279946.cms |access-date=2026-06-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰৰ পানী যোগান ব্যৱস্থা কেৰালা জল কৰ্তৃপক্ষ (Kerala Water Authority)-এ পৰিচালনা কৰে। অগ্নিনিৰ্বাপন, উদ্ধাৰ কাৰ্য আৰু আন জৰুৰীকালীন সেৱাৰ দায়িত্ব কেৰালা অগ্নি আৰু উদ্ধাৰ সেৱা বিভাগ (Kerala Fire and Rescue Services Department)-ৰ ওপৰত ন্যস্ত। চহৰখনত আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাৰ দায়িত্ব পালন কৰে থ্ৰিচূৰ নগৰ আৰক্ষী এ। আনহাতে, কেৰালা ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ ব'ৰ্ড এ থ্ৰিচূৰলৈ বিদ্যুৎ যোগান ধৰে। চহৰখনৰ ৰাজহুৱা পৰিবহণ ব্যৱস্থা মূলতঃ কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (KSRTC)-এ পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ব্যক্তিগত বাছ সেৱায়ো থ্ৰিচূৰৰ দৈনন্দিন যাতায়াত ব্যৱস্থাত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। ===আৰক্ষী সেৱা === থ্ৰিচূৰ নগৰ আৰক্ষী আৰু থ্ৰিছুৰ গ্ৰাম্য আৰক্ষীৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। থ্ৰিছুৰ চহৰ আৰক্ষীৰ নেতৃত্বত আছে এজন আৰক্ষী আয়ুক্ত, ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ (আই পি এছ) বিষয়া। ত্ৰিছুৰ, কুন্নামকুলাম, অল্লুৰ আৰু গুৰুভায়ুৰ চাৰিটা মহকুমাত বিভক্ত। ইয়াৰ উপৰি মহিলা আৰক্ষী থানা আৰু এখন যান-বাহন আৰক্ষী থানাকে ধৰি ২৪খন আৰক্ষী থানাও পৰিচালনা কৰে। <ref>{{cite news |url= http://www.hindu.com/2011/03/02/stories/2011030260110500.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20110307193425/http://www.hindu.com/2011/03/02/stories/2011030260110500.htm |url-status= dead |archive-date= 7 March 2011 |title= Thrissur to have city police commissionerate |access-date= 24 June 2011 |location= Chennai, India |work= [[The Hindu]] |date= 2 March 2011 |archivedate= 7 March 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110307193425/http://www.hindu.com/2011/03/02/stories/2011030260110500.htm |deadurl= yes }}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020362340400.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20110207215745/http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020362340400.htm |url-status= dead |archive-date= 7 February 2011 |title= Probe ordered into explosions |access-date= 24 June 2011 |location= Chennai, India |work= [[The Hindu]] |date= 3 February 2011 |archivedate= 7 February 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110207215745/http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020362340400.htm |deadurl= yes }}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.hindu.com/2011/03/04/stories/2011030459320500.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20110309055023/http://www.hindu.com/2011/03/04/stories/2011030459320500.htm |url-status= dead |archive-date= 9 March 2011 |title= Thrissur gets Police Commissioner |access-date= 24 June 2011 |location= Chennai, India |work= [[The Hindu]] |date= 4 March 2011 |archivedate= 9 March 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110309055023/http://www.hindu.com/2011/03/04/stories/2011030459320500.htm |deadurl= yes }}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰৰ আইন-শৃংখলা ৰক্ষাৰ দায়িত্ব থ্ৰিচূৰ চিটি পুলিচ আয়ুক্তালয়ে পালন কৰে। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ৰামৱৰ্মপুৰমত অৱস্থিত পূৰ্বৰ জিলা সশস্ত্ৰ পুলিচৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত আছে। আনহাতে, থ্ৰিচূৰ গ্ৰাম্য পুলিচৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আয়্যন্থোলস্থিত জিলা উপায়ুক্ত (কলেক্টৰ) কাৰ্যালয় চৌহদত অৱস্থিত। থ্ৰিচূৰ হৈছে থ্ৰিচূৰ ৰেঞ্জৰ পুলিচ মহাপৰিদৰ্শক (Inspector General of Police, IGP)-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। এই ৰেঞ্জৰ অধীনত থ্ৰিচূৰ, পালাক্কাড আৰু মালাপ্পুৰম জিলাৰ আইন-শৃংখলা পৰিচালনা কৰা হয়। এই তিনিখন জিলাৰ সকলো পুলিচ অধীক্ষক (Superintendent of Police, SP) মহাপৰিদৰ্শকৰ অধীনত কাম কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.keralapolice.org/newsite/kepa.html |title=Official website of Kerala Police |access-date=2009-01-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090101163953/http://www.keralapolice.org/newsite/kepa.html |archive-date=1 January 2009 }}</ref> চহৰখনত কেৰালা পুলিচ একাডেমী, ভিয়্যুৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ,<ref>{{cite web |url=http://www.keralaprisons.gov.in/images/stories/pdf/cpvyr.pdf |title=Central Prison, Viyyur |publisher=Kerala Government |access-date=11 October 2010 |archive-date=25 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225072447/http://www.keralaprisons.gov.in/images/stories/pdf/cpvyr.pdf |url-status=dead |archivedate=25 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225072447/http://www.keralaprisons.gov.in/images/stories/pdf/cpvyr.pdf |deadurl=yes }}</ref> পুলিচ কুকুৰ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ আৰু আবকাৰী একাডেমী আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি কেৰালা পুলিচৰ নতুন কমাণ্ডো বাহিনী ইণ্ডিয়ান ৰিজাৰ্ভ বেটেলিয়নৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো ৰামৱৰ্মপুৰমত আছে। ইয়াৰ লগতে সীমা সুৰক্ষা বাহিনী (Border Security Force, BSF)-ৰ ১৪৮ নং বেটেলিয়ন-ৰ কেৰালাৰ প্ৰথম কেন্দ্ৰও থ্ৰিচূৰত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2009/11/01/stories/2009110153990300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013113835/http://www.hindu.com/2009/11/01/stories/2009110153990300.htm |url-status=dead |archive-date=13 October 2011 |title=29 more battalions for BSF |access-date=3 February 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=1 November 2009 |archivedate=13 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013113835/http://www.hindu.com/2009/11/01/stories/2009110153990300.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1132711.ece |title=More BSF facilities promised |work=The Hindu |access-date=3 February 2011 |location=Chennai, India |date=28 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007072556/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1132711.ece |archivedate=7 October 2011 |deadurl=yes}}</ref> == জনগাঁথনি == {{bar box |title = থ্ৰিচূৰ চহৰৰ ধৰ্মসমূহ (২০১১) <ref name="religion"/> |titlebar=#Fcd116 |left1=ধৰ্ম |right1=শতাংশ |float=left |bars= {{bar percent|[[হিন্দু]]|darkorange|৫৪.২০}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্ট্ৰান]]|dodgerblue|৪০.০৪}} {{bar percent|[[ইছলাম]]|green|৫.৫০}} {{bar percent|অন্যান্য বা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই|black|০.২৬}} }} ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ জনগণনা তথ্য অনুসৰি, থ্ৰিচূৰ চহৰৰ মুঠ জনসংখ্যা ৩,১৫,৯৫৭ জন। ইয়াৰে ১,৫২,২৯৬ জন (৪৮.২%) পুৰুষ আৰু ১,৬৩,৬৬১ জন (৫১.৮%) মহিলা। চহৰখনৰ জনঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,১৩০ জন। লিংগ অনুপাত হৈছে প্ৰতি ১,০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ১,০৯২ গৰাকী মহিলা। থ্ৰিচূৰত মুঠ ৬৬,৮২৭টা পৰিয়াল আছে আৰু গড় পৰিয়ালৰ আকাৰ ৪.২৭ জন সদস্য। চহৰখনৰ বস্তিবাসী জনসংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ০.৩০%, আৰু কেৰালাৰ মুঠ বস্তিবাসী জনসংখ্যাৰ ০.৩৭% থ্ৰিচূৰত বাস কৰে। থ্ৰিচূৰৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯৫.৯৬%। ইয়াৰে পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯৭.৩৭% আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯৪.৭২%। <ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=Table C-01: Population by religious community: Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> {{Pie chart |caption =থ্ৰিচূৰ চহৰৰ ভাষা (২০১১) <ref name="languages"/> |label1 = [[মালায়ালম]] |value1 = 97.76 |color1 = cornflowerblue |label2 = [[Tamil language|তামিল]] |value2 = 1.35 |color2 = royalblue |label3 = অন্যান্য |value3 = 0.89 |color3 = grey }} ভাষা অনুসৰি ৯৭.৭৬% জনসংখ্যায় মালয়ালম আৰু ১.৩৫% তামিল ভাষাক প্ৰথম ভাষা হিচাপে ব্যৱহৃত হয় <ref name="languages">{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue (Urban): Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10258/download/13370/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=Censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> == ৰাজনীতি == দক্ষিণ ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাসত থ্ৰিচূৰে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। চহৰখনৰ প্ৰশাসন থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগমে পৰিচালনা কৰে। বৰ্তমান (২০২৬ চনলৈকে) ড° নিজি জাষ্টিন (ইউডিএফ) থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগমৰ মেয়ৰ। থ্ৰিচূৰ চহৰখনৰ প্ৰতিনিধিত্ব কেৰালা বিধানসভাত দুজন নিৰ্বাচিত সদস্যই কৰে। এজন থ্ৰিচূৰ বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা আৰু আনজন অল্লুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হয়। ২০২৬ চনলৈকে থ্ৰিচূৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক ৰাজন জে. পল্লান, আৰু অল্লুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক কে. ৰাজন। <ref>{{Cite web |title=Election Commission of India |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/partywisewinresult-742S11.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505142304/https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/partywisewinresult-742S11.htm |archive-date=2026-05-05 |access-date=2026-06-05 |website=results.eci.gov.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ollur Constituency Election Results 2026: Ollur Assembly Seat Details, MLA Candidates & Winner |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/constituency-show/ollur |access-date=2026-06-05 |website=The Times of India |language=en}}</ref> থ্ৰিচূৰ চহৰখনো থ্ৰিছুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত আৰু ভাৰতৰ সংসদৰ নিম্ন সদন লোকসভালৈ পাঁচ বছৰৰ মূৰে মূৰে এবাৰ সদস্য নিৰ্বাচন কৰে। বৰ্তমানৰ সাংসদ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ সুৰেশ গোপী। <ref>{{cite news|url=https://www.deccanherald.com/elections/india/lok-sabha-elections-2024-lotus-blooms-in-kerala-suresh-gopi-wins-from-thrissur-3051487 |title= Lok Sabha Elections 2024 – Lotus blooms in Kerala; Suresh Gopi wins from Thrissur |first=Arjun |last=Raghunath |date=2024-06-04 |access-date=2024-06-08 |work=[[Deccan Herald]]}}</ref> [[লোকসভা]]ৰ আসনখন মূলতঃ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] (১৯৫১ চনৰপৰা সাতটা কাৰ্যকাল) আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (১৯৫৭ চনৰপৰা দহটা কাৰ্যকাল)ৰ দখলত আছে। == সংস্কৃতি == [[File:Thrissur Church6.jpg|thumb|এছিয়াৰ আটাইতকৈ ওখ গীৰ্জা আৱাৰ লেডী অৱ ডল’ৰছ চিৰ’-মালাবাৰ কেথলিক বেচিলিকা থ্ৰিছুৰ চহৰৰ মাজত অৱস্থিত। ]] === উৎসৱ === [[File:Kerala Sahitya Akademy.JPG|thumb|কেৰালা সাহিত্য একাডেমী বিল্ডিং]] থ্ৰিচূৰক কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী বুলি জনা যায়। শতিকা ধৰি চলি অহা সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাই চহৰখনক এক বিশেষ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিছে। থ্ৰিচূৰৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত উৎসৱ হৈছে থ্ৰিচূৰ পূৰম, যাক কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম উৎসৱ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ইয়াক প্ৰায়ে “সকলো পূৰমৰ পূৰম” বুলিও কোৱা হয়। এই উৎসৱ মালয়ালম পঞ্জিকাৰ মেডম (Medam) মাহত, অৰ্থাৎ প্ৰায় এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰপৰা মে' মাহৰ মাজভাগলৈকে, প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰায় ৩৬ ঘণ্টা ধৰি চলা এই মহোৎসৱৰ সময়ত থ্ৰিচূৰ চহৰত লাখ লাখ ভক্ত আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগম হয়। সুসজ্জিত হাতী, পঞ্চবাদ্যম, মেলম, ছাতি সলনি (কুডামাট্টম) আৰু আকৰ্ষণীয় আতচবাজীৰ বাবে থ্ৰিচূৰ পূৰম বিশ্ববিখ্যাত। <ref>{{cite web |title=Lakhs witness Thrissur Pooram |url=http://www.hindu.com/2010/04/25/stories/2010042553400400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100428221022/http://www.hindu.com/2010/04/25/stories/2010042553400400.htm |url-status=dead |archive-date=28 April 2010 |work=[[The Hindu]] |date=2010-04-25 |access-date=2 February 2011 |archivedate=28 April 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100428221022/http://www.hindu.com/2010/04/25/stories/2010042553400400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2006/05/06/stories/2006050612260400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013113804/http://www.hindu.com/2006/05/06/stories/2006050612260400.htm |url-status=dead |archive-date=13 October 2011 |title=Probe into Thrissur Pooram fireworks blast begins |access-date=2 February 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=6 May 2006 |archivedate=13 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013113804/http://www.hindu.com/2006/05/06/stories/2006050612260400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.oneindia.com/2010/04/24/hundredsof-thousands-converge-as-thrissur-poorambegins.html |title=Hundreds of thousands converge as 'Thrissur Pooram' begins in Kerala |work=OneIndia |date=24 April 2010 |access-date=2 February 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/news/caparisoned-elephants-steal-the-show-at-thrissur-pooram-news-national-keyukeecgde.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111122082035/http://www.sify.com/news/caparisoned-elephants-steal-the-show-at-thrissur-pooram-news-national-keyukeecgde.html |url-status=dead |archive-date=22 November 2011 |title=Caparisoned elephants steal the show at Thrissur Pooram |website=Sify News |access-date=2 February 2011 |archivedate=22 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111122082035/http://www.sify.com/news/caparisoned-elephants-steal-the-show-at-thrissur-pooram-news-national-keyukeecgde.html |deadurl=yes}}</ref> ''কাৱকালী'' নামেৰেও পৰিচিত ''পুলি কালি'' আন এক উৎসৱ, য’ত হাজাৰ হাজাৰ লোকে চহৰখনলৈ আকৰ্ষণ কৰে। মূলতঃ কেৰালাত পালন কৰা বাৰ্ষিক শস্য চপোৱা উৎসৱ ওনাম উপলক্ষ্য্যে প্ৰশিক্ষিত শিল্পীয়ে ৰাইজক মনোৰঞ্জন দিবলৈ ইয়াক পৰিৱেশন কৰে। <ref>{{cite web |url=http://newindianexpress.com/states/kerala/article208655.ece |archive-url=https://archive.today/20130629233539/http://newindianexpress.com/states/kerala/article208655.ece |url-status=dead |archive-date=29 June 2013 |title=Thousands feast on colourful Pulikali |work=The New Indian Express |date=27 August 2010 |access-date=12 September 2010 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.oneindia.com/2010/08/27/tigerdance-performed-inkerala.html |title='Tiger Dance' performed in Kerala |work=OneIndia |date=27 August 2010 |access-date=2 February 2011}}</ref> বুয়ন নাটালে (Buon Natale) হৈছে থ্ৰিচূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত খ্ৰীষ্টমাছ উপলক্ষ্য্যে আয়োজন কৰা এক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। এই উৎসৱৰ মূল আকৰ্ষণ হৈছে বুয়ন নাটালে শোভাযাত্ৰা। ২০১৪ চনত সান্তা ক্লজৰ বেশত সৰ্বাধিকসংখ্যক লোকৰ অংশগ্ৰহণৰ বাবে এই শোভাযাত্ৰাই গিনিছ বিশ্ব অভিলেখত স্থান লাভ কৰিছিল। থ্ৰিচূৰত বিভিন্ন ধৰ্ম আৰু সম্প্ৰদায়ৰ উৎসৱ সমানে উৎসাহেৰে উদ্‌যাপন কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত খ্ৰীষ্টমাছ, ওণম, দীপাৱলী, ইষ্টাৰ, ঈদ আৰু বিষু বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই উৎসৱসমূহে থ্ৰিচূৰৰ বহুসাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, সামাজিক সম্প্ৰীতি আৰু উৎসৱমুখৰ জীৱনধাৰাক প্ৰতিফলিত কৰে। মহানগৰীৰ বহু উৎসৱত হাতীয়ে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে <ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200811071875.htm |title=Yeddyurappa's elephant gift sparks row |work=The Hindu |access-date=2 February 2011 |location=Chennai, India |date=7 November 2008 |archivedate=13 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013113827/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200811071875.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dnaindia.com/india/report_thrissur-elephants-get-a-jumbo-relief_1252194 |title=Thrissur elephants get a jumbo relief |publisher= DNA |access-date=2 February 2011}}</ref> বছৰি চহৰখনৰ বডাক্কুন্নাথান মন্দিৰত অনুষ্ঠিত হোৱা আনায়ুট্টু (হাতীক খুৱাই দিয়া) হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হাতীক খুৱাই দিয়া অনুষ্ঠান। মালয়ালম মাহৰ কাৰ্কিদাকামৰ প্ৰথম দিনটোত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয় <ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/elephants-in-kerala-tuck-into-a-jumbo-feast/68974-3.html |archive-url=https://archive.today/20130125235631/http://ibnlive.in.com/news/elephants-in-kerala-tuck-into-a-jumbo-feast/68974-3.html |url-status=dead |archive-date=25 January 2013 |title=Elephants in Kerala tuck into a jumbo feast |publisher=CNN |access-date=17 March 2010 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/news/elephants-run-amok-at-thrissur-and-guruvayur-news-national-khsi4Tedech.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721033037/http://sify.com/news/elephants-run-amok-at-thrissur-and-guruvayur-news-national-khsi4Tedech.html |url-status=dead |archive-date=21 July 2010 |title=Elephants run amok at Thrissur and Guruvayur |website=[[Sify]] |access-date=17 March 2010 |archivedate=21 July 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100721033037/http://sify.com/news/elephants-run-amok-at-thrissur-and-guruvayur-news-national-khsi4Tedech.html |deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2005/08/29/stories/2005082910820400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629063723/http://www.hindu.com/2005/08/29/stories/2005082910820400.htm |url-status=dead |archive-date=29 June 2011 |title=When jumbos line up to solemnise a wedding |access-date=17 March 2010 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=29 August 2005 |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629063723/http://www.hindu.com/2005/08/29/stories/2005082910820400.htm |deadurl=yes }}</ref> ===সাহিত্য=== থ্ৰিচূৰৰ সাহিত্যিক ঐতিহ্য কেৰালাৰ প্ৰাচীন ইতিহাসলৈকে বিস্তৃত। কিন্তু কেৰালা চৰকাৰে সাহিত্য, সংগীত আৰু চিত্ৰকলাৰ বিকাশৰ উদ্দেশ্যে কেৰালা ললিতকলা আকাডেমী, কেৰালা সাহিত্য আকাডেমী, কেৰালা [[সংগীত নাটক আকাডেমী]] আৰু থ্ৰিচূৰ চৰুকলা মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰাৰ পাছত চহৰখন সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈ উঠে। ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত থ্ৰিচূৰক [[কেৰালা]]ৰ সাহিত্যিক ৰাজধানী বুলিও কোৱা হ’বলৈ ধৰে। এই সময়ছোৱাত উপন্যাসিক, কবি, প্ৰাবন্ধিক আৰু বক্তাসকলৰ এক মিলনস্থলী হিচাপে চহৰখন বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। ১৯৫২ চনত প্ৰাক্তন শিক্ষামন্ত্ৰী প্ৰফেছৰ জোচেফ মুণ্ডাশেৰীয়ে থ্ৰিচূৰত কাৰেণ্ট বুকছৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থৰ দোকান স্থাপন কৰে। ইয়াৰ ফলত এই অঞ্চল সাহিত্যিকসকলৰ এক আড্ডাস্থলীলৈ পৰিণত হয়। অ’ ভি বিজয়ন, কোভিলান, ভি. কে. এন., উৰুব, এডাচ্ছেৰী গোবিন্দন নায়াৰ, এম. টি. বাসুদেৱন নায়াৰ, কে. জি. শংকৰ পিল্লাই আৰু ছাৰা জোচেফ আদি বহু বিশিষ্ট সাহিত্যিকে ইয়াত সমবেত হৈছিল। পিছলৈ এই অঞ্চল “কাৰেণ্ট মূলা” (Current Corner) নামেৰে সুপৰিচিত হয়। <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Thrissur-mourns-its-electric-corner/articleshow/10089257.cms | title=Thrissur mourns its 'electric' corner | first=T | last=Ramavarman | date=23 September 2011 | newspaper=The Times of India | access-date=21 May 2020}}</ref>কাৰেণ্ট বুকছ কিতাপৰ দোকান থকা অট্টালিকাটো ২০১১ চনত ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।<ref>{{cite news| url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/demolition-of-dilapidated-buildings-begins-in-thrissur/article2472410.ece| title = Demolition of dilapidated buildings begins in Thrissur - KERALA - The Hindu| newspaper = The Hindu| date = 21 September 2011}}</ref> থ্ৰিচূৰ বহু বিশিষ্ট মালয়ালম সাহিত্যিকৰ জন্মভূমি আৰু কৰ্মভূমি। এই চহৰখনৰ সৈতে জড়িত প্ৰখ্যাত সাহিত্যিকসকলৰ ভিতৰত কোভিলান, কুঞ্জুন্নি মাশ, সুকুমাৰ আজীক্কোড, কে. সচ্চিদানন্দন, মুল্লানেঝি, চাৰা যোচেফ, আট্টূৰ ৰবি বৰ্মা, ললিতা লেনিন, পি. ভাস্কৰণ আৰু জোচেফ মুন্দাচেৰী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকৰ সাহিত্যসৃষ্টিয়ে মালয়ালম ভাষা-সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰাৰ লগতে কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়ি তোলাতো উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছে। ===ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান=== [[File:Vadakkumnatha Kshethram - Thekke Nada.jpg|thumb|চাৰিটা বদকুম্নাথন মন্দিৰৰ দুৱাৰৰ ভিতৰত এখন, স্বৰাজ ময়দানৰ ভিতৰত]] [[File:Cheraman Masjid 2.jpg|thumb|চেৰমন জুমা মছজিদ, ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি মছজিদ বুলি কোৱা হয়। ]] থ্ৰিচূৰ কেৰালাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় আৰু তীৰ্থস্থানৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত থকা বহুতো মন্দিৰ, গীৰ্জা আৰু মছজিদে চহৰখনৰ সমৃদ্ধ ধৰ্মীয় ঐতিহ্য আৰু স্থাপত্যকলাৰ সাক্ষ্য বহন কৰে। থ্ৰিচূৰৰ বিখ্যাত বড়ক্কুন্নাথন মন্দিৰ কিংবদন্তি অনুসৰি পৰশুৰামে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কেৰালাৰ পৰম্পৰাগত স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত এই মন্দিৰত বহুতো পৱিত্ৰ উপ-মন্দিৰ আৰু মহাভাৰতৰ বিভিন্ন ঘটনাক চিত্ৰিত কৰা মনোমোহা দেৱালচিত্ৰ (মিউৰেল) সংৰক্ষিত হৈ আছে। চহৰখনতে অৱস্থিত থিৰুৱাম্বাডি [[শ্ৰীকৃষ্ণ]] মন্দিৰ কেৰালাৰ অন্যতম বৃহৎ শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ। আনহাতে পাৰামেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ ৰাজ্যখনৰ অন্যতম প্ৰধান ভগৱতী মন্দিৰ হিচাপে পৰিচিত। থ্ৰিচূৰ নগৰকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৯ কিলোমিটাৰ দূৰত ভেংগিনিচ্চেৰী গাঁৱত আইক্কুন্নু পাণ্ডৱগিৰি দেৱী মন্দিৰ অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি থ্ৰিচূৰৰপৰা প্ৰায় ২৮ কিলোমিটাৰ দূৰত গুৰুৱায়ূৰত অৱস্থিত শ্ৰী গুৰুৱায়ূৰাপ্পন মন্দিৰক "ভুলোক বৈকুণ্ঠ" অৰ্থাৎ "পৃথিৱীত বিষ্ণুৰ পৱিত্ৰ আৱাস" বুলিও কোৱা হয়। থ্ৰিচূৰত বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ খ্ৰীষ্টান উপাসনালয়ো আছে। এছিয়াৰ আটাইতকৈ ওখ গীৰ্জাসমূহৰ অন্যতম আৱাৰ লেডী অৱ ড'ল'ৰ্ছ ছাইৰো-মালাবাৰ কেথলিক বেছিলিকা (পুথানপল্লী) ইয়াতেই অৱস্থিত। আৱাৰ লেডী অৱ লূৰ্দ্ছ ছাইৰো-মালাবাৰ কেথেড্ৰেল ইয়াৰ ভূ-গৰ্ভস্থ প্ৰাৰ্থনাগৃহৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত। অল্লুৰৰ ছেইণ্ট এণ্টনি ছাইৰো-মালাবাৰ গীৰ্জা, যাক "চিন্না ৰোমা" (সৰু ৰোম) বুলিও কোৱা হয়, ইয়াৰ অনন্য স্থাপত্য আৰু স্থানীয় চিত্ৰকলাৰ বাবে বিখ্যাত। চহৰখনতে ছেইণ্ট ইউফ্ৰেছিয়াৰ সমাধিস্থল আৰু সংগ্ৰহালয়ো অৱস্থিত। থ্ৰিচূৰৰপৰা প্ৰায় ২৮ কিলোমিটাৰ দূৰত পালায়ূৰৰ ছেইণ্ট থমাছ ছাইৰো-মালাবাৰ গীৰ্জা [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথম খ্ৰীষ্টীয় গীৰ্জা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৰম্পৰা অনুসৰি, যীচুৰ শিষ্য ছেইণ্ট থমাছে ইয়াতেই ভাৰতত প্ৰথম বাপ্তিস্ম সম্পন্ন কৰিছিল। [[ইছলাম ধৰ্ম]]ৰ ক্ষেত্ৰতো থ্ৰিচূৰৰ বিশেষ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আছে। থ্ৰিচূৰ চহৰৰ চেট্টিয়াঙ্গাডি হানাফী মছজিদ চহৰখনৰ অন্যতম পুৰণি মছজিদ। আনহাতে, থ্ৰিচূৰৰপৰা প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ দূৰত কডুংগাল্লুৰত অৱস্থিত চেৰামান জুমা মছজিদ ভাৰতৰ প্ৰথম মছজিদ হিচাপে সুপৰিচিত। ===খাদ্য=== থ্ৰিচূৰৰ খাদ্য-সংস্কৃতি ইয়াৰ ইতিহাস, ভৌগোলিক অৱস্থান, জনসংখ্যাগত বৈশিষ্ট্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। ইয়াত চাউল হৈছে মুখ্য খাদ্য। থ্ৰিচূৰত জনপ্ৰিয় জলপানসমূহৰ ভিতৰত আচাপ্পম, কুঝালাপ্পম (Kuzhalappam), ভাট্টেপ্পম (Vatteppam), উন্নিয়াপ্পম (Unniyappam) আৰু পাঝম পোৰি (Pazham Pori) উল্লেখযোগ্য। ইয়াৰ উপৰি ভেল্লায়াপ্পম (Vellayappam)—চাউলৰ গুৰিৰে প্ৰস্তুত এক বিশেষ ধৰণৰ ৰাইচ হপাৰ—থ্ৰিচূৰৰ এক পৰিচিত ঐতিহ্যবাহী খাদ্য। এই খাদ্যৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবে চহৰখনত "ভেল্লায়াপ্পম আংগাড়ি" (Vellayappam Angadi) নামেৰে বিশেষ খাদ্যৰপথ (Food Street)ও আছে, য'ত বিভিন্ন ধৰণৰ ভেল্লায়াপ্পম আৰু আন থলুৱা সুস্বাদু খাদ্য উপলব্ধ। ==শিক্ষা== [[File:Gec thrissur.jpg|thumbnail|চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, থ্ৰিচূৰ ]] প্ৰাচীন কালৰেপৰা শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে পৰিগণিত হোৱা থ্ৰিছুৰ আধুনিক শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। <ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2004/02/12/stories/2004021204160300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040311103646/http://www.hindu.com/2004/02/12/stories/2004021204160300.htm |url-status=dead |archive-date=11 March 2004 |title=Call to develop Thrissur as 'education destination' |access-date=28 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=12 February 2004 |archivedate=11 March 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040311103646/http://www.hindu.com/2004/02/12/stories/2004021204160300.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/11/11/stories/2010111158310300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013163621/http://www.hindu.com/2010/11/11/stories/2010111158310300.htm |url-status=dead |archive-date=13 October 2011 |title=Thrissur set to become major education hub |access-date=28 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=11 November 2010 |archivedate=13 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013163621/http://www.hindu.com/2010/11/11/stories/2010111158310300.htm |deadurl=yes }}</ref> চহৰৰ বিদ্যালয়সমূহ হয় ৰাজহুৱাভাৱে কেৰালা চৰকাৰে পৰিচালনা কৰে নহয় ব্যক্তিগতভাৱে, কিছুমান চৰকাৰৰপৰা আৰ্থিক সাহায্য লাভ কৰে। সাধাৰণতে [[ইংৰাজী]] বা [[মালয়ালম]] ভাষাত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা হয়, অৱশ্যে ইংৰাজীয়ে সংখ্যাগৰিষ্ঠ। বেছিভাগ বিদ্যালয়েই কেৰেলা ৰাজহুৱা পৰীক্ষা ব’ৰ্ড, ভাৰতীয় মাধ্যমিক শিক্ষাৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ (আইচিএছই), কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা ব’ৰ্ড (চিবিএছই), ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠান (এনআইঅ’এছ) বা মণ্টেছৰী ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত। <ref name="Home">{{cite web|title=Home|url=http://www.thrissureducation.com/|access-date=29 January 2011|publisher=Thrissur Educational District}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ddethrissur.org/ |title=Home |publisher=DDE, Thrissur |access-date=29 January 2011}}</ref>ইয়াত ৯৩খন নিম্ন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়; ৩৪খন উচ্চ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়; <ref>{{cite web |url=http://www.ddethrissur.org/institutions.php |title=Institutions |publisher=DDE Thrissur |access-date=29 January 2011}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.education.kerala.gov.in/schoollist/up/tsr.pdf |title = List of UP schools in Thrissur District |publisher = Kerala Government |access-date = 29 January 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20091222045835/http://www.education.kerala.gov.in/schoollist/up/tsr.pdf |archive-date = 22 December 2009 |url-status = dead }}</ref> আৰু ৭৮খন হাইস্কুল; <ref>{{cite web |url = http://www.education.kerala.gov.in/schoollist/hs/tsr.pdf |title = List of High schools in Thrissur District |publisher = Kerala Government |access-date = 29 January 2011 }}{{Dead link|date=August 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু ১৫৭ খন<ref>{{cite web |url = http://hscap.kerala.gov.in/CMS/school.php?cmbdist=8 |title = List of Schools |publisher = Kerala Government |access-date = 29 January 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110721160017/http://hscap.kerala.gov.in/CMS/school.php?cmbdist=8 |archive-date = 21 July 2011 |url-status = dead |archivedate = 21 July 2011 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110721160017/http://hscap.kerala.gov.in/CMS/school.php?cmbdist=8 |deadurl = yes }}</ref> হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল থ্ৰিচূৰ মহানগৰত আছে। ১৮৪৫ চনত আৰম্ভ হোৱা চাৰ্চ মিছন ছ’চাইটি স্কুল আটাইতকৈ পুৰণি স্কুল আৰু ছেইণ্ট থমাছ কলেজ থ্ৰিছুৰৰ প্ৰথমখন কলেজ। ২০২২ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত থ্ৰিছুৰে ইউনেস্কো গ্ল’বেল নেটৱৰ্ক অৱ লাৰ্নিং চিটিজ (জিএনএলচি)ত যোগদান কৰে। <ref name="UNESCO-GNLC-date">{{cite web|title=UNESCO Global Network of Learning Cities: 77 new members from 44 countries|url=https://www.uil.unesco.org/en/articles/unesco-global-network-learning-cities-77-new-members-44-countries|access-date=29 November 2024|publisher=UNESCO}}</ref> ==খেল== [[File:V.K.N. Menon Indoor Stadium3.JPG|thumb|left|250px|ভি.কে.এন.মেনন ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম, থ্ৰিচূ চহৰ ]] থ্ৰিচূৰত ফুটবল আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল। চহৰখনত দুটা মুখ্য ফুটবল ষ্টেডিয়াম আছে— থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগম ষ্টেডিয়াম আৰু থোপে ষ্টেডিয়াম। ১৯৯০ চনত ফেডাৰেচন কাপ ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উপলক্ষ্যে থ্ৰিচূৰ কৰ্প'ৰেচন গ্ৰাউণ্ডত গিনিছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ অনুসৰি বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ আৰু সৰ্বোচ্চ অস্থায়ী ষ্টেডিয়াম নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই ষ্টেডিয়ামৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল অভিযন্তা টি. জে. এণ্টনীয়ে। থ্ৰিচূৰ বহু খ্যাতনামা ভাৰতীয় ফুটবলাৰৰ জন্মস্থান। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰাক্তন ভাৰতীয় অধিনায়ক চি. ভি. পাপ্পাচন, আই. এম. বিজয়ন, জো প'ল আঞ্চেৰী, লগতে ফিফা অনূৰ্ধ্ব-১৭ বিশ্বকাপত অংশগ্ৰহণ কৰা কে. পি. ৰাহুল বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। থ্ৰিচূৰত প্ৰতি বছৰে এন. আই. ডেভিড স্মাৰক ট্ৰফী নামৰ আন্তঃক্লাব ফুটবল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন ১৯৯৬ চনত তেতিয়াৰ থ্ৰিচূৰৰ আৰক্ষী অধীক্ষকৰ উদ্যোগত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://hindu.com/2010/12/26/stories/2010122652431400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119171603/http://www.hindu.com/2010/12/26/stories/2010122652431400.htm |url-status=dead |archive-date=19 January 2011 |title=Inter-club football |access-date=12 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=26 December 2010 |archivedate=19 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110119171603/http://www.hindu.com/2010/12/26/stories/2010122652431400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.keralapolicehistory.com/gllry3.html |title = Football |publisher = Kerala Police |access-date = 12 January 2011 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110520004609/http://www.keralapolicehistory.com/gllry3.html |archive-date = 20 May 2011 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/12/27/stories/2010122757671600.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101000217/http://www.hindu.com/2010/12/27/stories/2010122757671600.htm |url-status=dead |archive-date=1 January 2011 |title=Sudheesh fires in three |access-date=12 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=27 December 2010 |archivedate=1 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110101000217/http://www.hindu.com/2010/12/27/stories/2010122757671600.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://hindu.com/2010/12/31/stories/2010123157181800.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110104205807/http://www.hindu.com/2010/12/31/stories/2010123157181800.htm |url-status=dead |archive-date=4 January 2011 |title=Golden Threads posts win |access-date=12 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=31 December 2010 |archivedate=4 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110104205807/http://www.hindu.com/2010/12/31/stories/2010123157181800.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2011/01/04/stories/2011010453562000.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110108210155/http://www.hindu.com/2011/01/04/stories/2011010453562000.htm |url-status=dead |archive-date=8 January 2011 |title=Aneesh shines |access-date=12 January 2011 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=4 January 2011 |archivedate=8 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110108210155/http://www.hindu.com/2011/01/04/stories/2011010453562000.htm |deadurl=yes }}</ref> থ্ৰিচূৰত উন্নত ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি উঠিছে। চহৰখনত ফ্লাডলাইট সুবিধাসম্পন্ন থ্ৰিচূৰ পৌৰ নিগম ষ্টেডিয়াম আছে। <ref name="Sports">{{cite web |url = http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm |title = Sports |publisher = Thrissur Municipal Corporation |access-date = 22 September 2010 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20120712204309/http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm |archive-date = 12 July 2012 |archivedate = 12 July 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120712204309/http://210.212.239.30/tsr/thrissur.htm |deadurl = yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ভি. কে. এন. মেনন ইনড'ৰ ষ্টেডিয়াম আৰু ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ (SAI)-ৰ তত্ত্বাৱধানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানদণ্ডৰ সুবিধাসমৃদ্ধ থ্ৰিচূৰ একুৱাটিক কমপ্লেক্স অৱস্থিত। থ্ৰিচূৰে ভাৰতলৈ বহু ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন শৰীৰ গঠন (বডিবিল্ডিং) খেলুৱৈ আগবঢ়াইছে।<ref name="Sports" /> লগতে বিশ্বখ্যাত দাবা প্ৰতিভা নিহাল ছাৰিন থ্ৰিচূৰৰ বাসিন্দা। == চিত্ৰসমূহ == <gallery mode="packed" heights="150" widths="200"> File:Thrissur Museum and zoo - Dec2011- 0216.JPG|থ্ৰিচূৰ চিৰিয়াখানাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। File:Artmuseum.JPG|প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়, থ্ৰিচূৰ File:St thomas college thrissur.jpg|চেণ্ট থমাছ কলেজ, থ্ৰিচূৰ File:K. Karunakaran Smaraka Town Hall 02.JPG|থ্ৰিচূৰ টাউন হল File:Mural Art Museum, Thrissur.jpg|মিউৰেল আৰ্ট মিউজিয়াম File:Sakthan Thampuran palace.jpg|শক্তি থাম পূৰণ প্ৰাসাদ </gallery> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাত পৰ্যটন]] raqs02ysg7y7kevg9i9dzu1dmxroppp 0 138354 641466 624027 2026-10-03T04:14:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641466 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = মালাবাৰ ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেট | image = Malabar large-spotted civet (Viverra civettina) DSCN2359 (cut).jpg | image_caption = [[চৰকাৰী সংগ্ৰহালয়, চেন্নাই]]ত ষ্টাফড নমুনা। | status = CR | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Viverra civettina'' |author=Mudappa, D. |author2=Helgen, K. |author3=Nandini, R. |date=2016 |article-number=e.T23036A45202281 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T23036A45202281.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |status2=CITES_A3 |status2_system=CITES |status2_ref=<ref>{{cite Species+ |id=3685 |title=''Viverra civettina'' Blyth, 1862 |access-date=5 December 2025}}</ref> | genus = Viverra | species = civettina<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft |id=14000418 |heading=Species ''Viverra civettina''}}</ref> | authority = [[Edward Blyth|Blyth]], 1862 | range_map = Malabar Large-spotted Civet area.png | range_map_caption = মালাবাৰ ডাঙৰ দাগযুক্ত চিভেট ৰেঞ্জ }} '''মালাবাৰ ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেট''' {{lang-en|:Viverra civettina}}, যাক মালাবাৰ চিভেট বুলিও কোৱা হয়,কেৱল ভাৰতৰ পশ্চিমঘাট অঞ্চলতহে পোৱা এবিধ ভিভেৰিড পৰিয়ালৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। বৰ্তমান আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ(International Union for Conservation of Nature)-ৰ ৰেড লিষ্টত ইয়াক অতি সংকটাপন্ন হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, কিয়নো ইয়াৰ বয়স্ক প্ৰাণীৰ সংখ্যা ২৫০-তকৈও কম বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ১৯৯০ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে চলোৱা বিভিন্ন সমীক্ষাত এই প্ৰজাতিটোৰ উপস্থিতিৰ কোনো নিশ্চিত নথি পোৱা হোৱা নাই।<ref name=iucn/> ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে দক্ষিণ মালাবাৰৰ তুলনামূলকভাৱে কম বিঘ্নিত অঞ্চলসমূহত ইয়াৰ বিচ্ছিন্ন জনসংখ্যা তেতিয়াও জীয়াই আছিল। কিন্তু সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ বাহিৰত বাসস্থান ধ্বংস আৰু চিকাৰৰ ফলত এই প্ৰজাতিটো গুৰুতৰভাৱে বিপন্ন হৈ পৰে।<ref name=Ashraf1993>{{cite journal |last1=Ashraf |first1=N. V. K. |last2=Kumar |first2=A. |last3=Johnsingh |first3=A. J. T. |name-list-style=amp |year=1993 |title=Two endemic viverrids of the Western Ghats, India |url=https://archive.org/details/sim_oryx_1993-04_27_2/page/109 |journal=Oryx |volume=27 |issue=2 |pages=109–114 |doi=10.1017/S0030605300020640|doi-access=free }}</ref> কেৰালাত এই প্ৰাণীটোক কান্নান চান্দু , মালে মেৰু আৰু ভেৰুকু নামেৰে জনা যায়। কৰ্ণাটকত ইয়াক মাংগালা কুট্ৰি , বাল কুট্ৰি আৰু দোড্ডা পুনুগিনা নামেৰে কোৱা হয়।<ref name=Rai1993/> ==শ্ৰেণীবিভাজন== ১৮৬২ চনত এডৱাৰ্ড ব্লাইথে দক্ষিণ মালাবাৰৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা চিভেটৰ নমুনাৰ ভিত্তিত ভিভেৰা চিভেটিনা (Viverra civettina) বৈজ্ঞানিক নামটো প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। ।<ref>{{cite journal |author1=Blyth, E. |title=Report of Curator, Zoological Department, February 1862|journal=The Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1862 |volume=31 |pages=331–345 |issue=3 |url=https://archive.org/details/journalofasiatic3118asia/page/331}}</ref> পিছত ৰেজিনাল্ড ইনেছ পককে ভি.মেগাস্পিলা আৰু ভি.চিভেটিনাক দুটা পৃথক প্ৰজাতি বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref name=Pocock1939/> এলাৰমেন আৰু মৰিছন-স্কটে ভি. চিভেটিনাক ভি. মেগাস্পিলাৰ এটা উপপ্ৰজাতি বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>{{cite book|author=Ellerman, J. R. |author2=Morrison-Scott, T. C. S. |publisher=British Museum of Natural History |url=https://archive.org/stream/checklistofindia00elle#page/280/mode/2up|title=Checklist of Palaearctic and Indian Mammals 1758 to 1946 |year=1966 |edition=Second|location=London}}</ref> কিন্তু আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘৰ ৰেড লিষ্টত ইয়াক এটা স্বতন্ত্ৰ প্ৰজাতি হিচাপেই স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref name=iucn/> মালাবাৰ চিভেট প্ৰকৃততে পশ্চিমঘাটৰ স্থানীয় প্ৰজাতি হয় নে নহয়, অথবা ইয়াক স্বতন্ত্ৰ প্ৰজাতি বুলি গণ্য কৰিব পাৰি নে নোৱাৰি—এই বিষয়ত এতিয়াও কিছু বিতৰ্ক আছে। উপলব্ধ নমুনাসমূহৰ পটভূমিত পোৱা তথ্য অতি সীমিত হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ পৰিৱেশবিদ্যা আৰু আচৰণ সম্পৰ্কে প্ৰায় কোনো নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য নাই। এই অঞ্চলত ব্যাপক হাৰত বনাঞ্চল ধ্বংস হোৱা সত্ত্বেও, এই সৰু আকাৰৰ আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্য গ্ৰহণ কৰা মাংসভোজী প্ৰাণীটোৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে হ্ৰাস পোৱাটো বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে এক প্ৰশ্নৰ বিষয়। যি অঞ্চলত মালাবাৰ চিভেট পোৱা গৈছিল, সেই অঞ্চল পূৰ্বতে এক বৃহৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আছিল, যʼত ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেটকে ধৰি বিভিন্ন চিভেটৰ ব্যৱসায় চলিছিল। সেইবাবে কিছুমান গৱেষকে অনুমান কৰে যে মালাবাৰ চিভেট হয়তো পশ্চিমঘাটৰ স্থানীয় প্ৰজাতি নহয়; বৰঞ্চ ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেটৰ বাহিৰৰ পৰা অনা এটা জনসংখ্যা আছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হৈ যায়।<ref name=iucn/><ref>{{Cite news|url=http://www.conservationindia.org/articles/the-elusive-malabar-civet|title=The Elusive Malabar Civet|work=Conservation India|access-date=2017-12-04|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171204222856/http://www.conservationindia.org/articles/the-elusive-malabar-civet|archivedate=2017-12-04|deadurl=yes}}</ref> ==বৈশিষ্ট্য== মালাবাৰ বৃহৎ-দাগযুক্ত চিভেটৰ শৰীৰৰ ৰং ম্লান ধূসৰ। ইয়াৰ গালত এটা গাঢ় ৰঙৰ দাগ থাকে। পিঠি আৰু শৰীৰৰ কাষত ডাঙৰ ডাঙৰ অথালি-পথালিকৈ গাঢ় দাগ দেখা যায় আৰু ডিঙিত দুটা তিৰ্যক অথালি-পথালিকৈ গাঢ় ৰেখা থাকে। এই গাঢ় দাগসমূহ ভাৰতীয় বৃহৎ চিভেটতকৈ অধিক স্পষ্ট। ইয়াৰ ডিঙি আৰু গলধন বগা ৰঙৰ। দুয়োখন কান্ধৰ মাজৰ পৰা এটা দীঘল চুলিৰ শাৰী আৰম্ভ হয়। নেজত গাঢ় ৰঙৰ বলয়াকাৰ ডাঠ আঁচ থাকে আৰু ভৰিৰ পতা ক’লা। এই প্ৰজাতিটোক ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেটৰ পৰা ভৰিৰ তলুৱাৰ গঠনৰ দ্বাৰা পৃথক কৰিব পাৰি।<ref name=Jerdon1874>Jerdon, T. C. (1874). [https://archive.org/stream/mammalsofindiana00jerdrich#page/120/mode/2up ''Mammals of India: a natural history of the animals known to inhabit continental India'']. John Wheldon, London.</ref> ইয়াৰ ভৰিৰ তলুৱাৰ অংশ অধিক নোমবিহীন হয়। আঙুলিৰ পেডসমূহৰ মাজৰ জালিকাত থকা লোমে পেডৰ কাষত সৰু সৰু গুচ্ছ গঠন কৰে। ভৰিৰ তলৰ মূল পেড ৰ আগফাল আৰু কাষৰ চাল সম্পূৰ্ণ লোমবিহীন। পিছফালৰ ভৰিত মেটাটাৰ্ছেল পেডৰ অৱশিষ্ট দুটা উলংগ দাগ হিচাপে দেখা যায়। ইয়াৰে বাহিৰফালৰ দাগটো ডাঙৰ আঙুলিৰ সমান উচ্চতাত থাকে, আনহাতে ভিতৰফালৰ দাগটো ইয়াতকৈ যথেষ্ট ওপৰত অৱস্থিত। ১৯৩০-ৰ দশকত তিৰুৱনন্তপুৰমৰ চিৰিয়াখানাত ৰখা এটা পূৰ্ণবয়স্ক মতা মালাবাৰ ডাঙৰ-দাগযুক্ত চিভেটৰ মূৰৰ পৰা শৰীৰলৈ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৭৬ চেণ্টিমিটাৰ (৩০ ইঞ্চি), নেজৰ দৈৰ্ঘ্য ৩৩ চেণ্টিমিটাৰ (১৩ ইঞ্চি) আৰু ওজন প্ৰায় ৬.৬ কিলোগ্ৰাম (১৪.৫ পাউণ্ড) আছিল।<ref name=Pocock1939>{{cite book |author=Pocock, R. I. |year=1939 |title=The fauna of British India, including Ceylon and Burma |location=London |volume=((Mammalia Volume 1)) |publisher=Taylor and Francis |pages=358–362 |chapter=''Moschothera civettina'' (Blyth). The Malabar Civet |chapter-url=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n439/mode/2up}}{{source attribution|inline=y}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ১৯ শতিকাত হন্নাভাৰ অক্ষাংশৰ পৰা কন্যাকুমাৰীলৈকে সমগ্ৰ মালাবাৰ উপকূলত মালাবাৰ চিভেট দেখা গৈছিল।ই ঘন অৰণ্য আৰু গছ-গছনিৰে আৱৃত নিম্নভূমিত বাস কৰিছিল আৰু কেতিয়াবা উচ্চভূমিৰ বনাঞ্চলতো দেখা গৈছিল। ট্ৰেভানকোৰত ইয়াক প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা গৈছিল।<ref name=Jerdon1874/> কিন্তু ১৯৬০-ৰ দশকলৈকে পশ্চিমঘাটৰ উপকূলীয় সমগ্ৰ অঞ্চলজুৰি ব্যাপক বনধ্বংসৰ ফলত প্ৰাকৃতিক বনাঞ্চলৰ অধিকাংশই নষ্ট হৈ যায়। ইয়াৰ ফলত মালাবাৰ চিভেটৰ বাসস্থানো গুৰুতৰভাৱে সংকুচিত হয়।<ref>Champion, H. G. and Seth, S. K. (1968). ''A revised survey of the forest types of India''. Government of India, Delhi.</ref>১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে এই প্ৰজাতিটো প্ৰায় বিলুপ্তিৰ ওচৰ পাইছে বুলি ধৰা হৈছিল। ১৯৮৭ চনত কেৰালাত এই প্ৰজাতিৰ এটা জীৱিত সদস্য দেখা গৈছিল।<ref>{{cite journal |author=Kurup, C. U. |year=1987 |title=The rediscovery of the Malabar civet, ''Viverra megaspila civettina'' Blyth in India |journal=Cheetal |volume=28 |issue=2 |pages=1–4}}</ref> ১৯৮৭ চনত উত্তৰ কেৰালাৰ নীলাম্বুৰ অঞ্চলৰ পৰা দুটা মালাবাৰ চিভেটৰ ছাল উদ্ধাৰ কৰা হয়। এই অঞ্চলত মূলতঃ কাজু আৰু ৰবাৰ বাগিচাৰ আধিপত্য আছিল। ১৯৯০ চনত একে অঞ্চলৰ পৰা আৰু দুটা মালাবাৰ চিভেটৰ ছাল উদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref name=Ashraf1993/> গৱেষকসকলৰ মতে, এই কাজু আৰু ৰবাৰ বাগিচাসমূহেই হয়তো সেই সময়ত জীৱিত থকা মালাবাৰ চিভেটৰ অধিকাংশ জনসংখ্যাৰ আশ্ৰয়স্থল আছিল। কাৰণ এই বাগিচাবোৰ তুলনামূলকভাৱে কম বিঘ্নিত আছিল আৰু তলৰ স্তৰত ঘন জোপোহা আৰু ঘাঁহ-জাতীয় উদ্ভিদে আৱৰি থকাত ইহঁতৰ বাবে উপযুক্ত বাসস্থান সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বৃহৎ পৰিসৰত নতুনকৈ ৰবাৰ গছ ৰোপণ কৰিবলৈ ভূমি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ ফলত এই বাসস্থানো গুৰুতৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref name=Ashraf1993/> ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে স্থানীয় চিকাৰীসকলৰ সৈতে কৰা সাক্ষাৎকাৰসমূহৰ পৰা এই তথ্য পোৱা গৈছিল যে কৰ্ণাটকৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহত মালাবাৰ চিভেটৰ উপস্থিতি এতিয়াও আছিল।<ref name="Rai1993" /> কিন্তু ২০০৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ২০০৭ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে কৰ্ণাটক আৰু কেৰালাৰ পশ্চিমঘাটৰ নিম্নভূমিৰ চিৰসেউজ আৰু অৰ্ধ-চিৰসেউজ বনাঞ্চলত চলোৱা কেমেৰা-ট্ৰেপ সমীক্ষাত মুঠ ১,০৮৪ কেমেৰা-ট্ৰেপ ৰাতি লোৱাৰ পিছতো মালাবাৰ চিভেটৰ কোনো আলোকচিত্ৰ লাভ কৰা হোৱা নাছিল। এই ফলাফলে প্ৰজাতিটোৰ অতি দুৰ্লভ অৱস্থা আৰু সম্ভাৱ্য বিলুপ্তিৰ আশংকা অধিক শক্তিশালী কৰি তোলে।<ref>{{cite journal |author=Rao, S. |author2=Ashraf, N. V. K. |author3=Nixon, A. M. A. |name-list-style=amp |year=2007 |url=http://smallcarnivoreconservation.org/sccwiki/images/2/26/SCC37_Rao_et_al.pdf |title=Search for the Malabar Civet ''Viverra civettina'' in Karnataka and Kerala, India, 2006–2007 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=37 |pages=6–10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129204740/http://smallcarnivoreconservation.org/sccwiki/images/2/26/SCC37_Rao_et_al.pdf |archive-date=2015-01-29 |access-date=2026-08-04 |archivedate=2015-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150129204740/http://smallcarnivoreconservation.org/sccwiki/images/2/26/SCC37_Rao_et_al.pdf |deadurl=yes }}</ref> ==পৰিৱেশবিদ্যা আৰু আচৰণ== মালাবাৰ চিভেট মূলতঃ নিশাচৰ প্ৰাণী। ই অত্যন্ত লুকাই থকা স্বভাৱৰ হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ জীৱবিজ্ঞান আৰু পৰিৱেশবিদ্যা সম্পৰ্কে অতি কম তথ্য উপলব্ধ। ইয়াৰ বাসস্থান ব্যৱহাৰৰ বাহিৰে এই প্ৰজাতিটোৰ জীৱনধাৰা, প্ৰজনন, খাদ্যাভ্যাস আৰু আচৰণ সম্পৰ্কে বিশেষ একো নিশ্চিতভাৱে জনা নাযায়।<ref name=Ashraf1993/> ==ভাবুকি== কেইটামান দশক আগলৈকে কেৰালাৰ স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে মালাবাৰ চিভেট পালন কৰিছিল চিভেটোন সংগ্ৰহ কৰাৰ উদ্দেশ্যে । চিভেটোন হৈছে ইয়াৰ সুগন্ধি গ্ৰন্থিৰ পৰা পোৱা এবিধ সুগন্ধিযুক্ত পদাৰ্থ, যিটো ঔষধ প্ৰস্তুতিত আৰু সুগন্ধি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=Rai1993>Rai, N. D. and Kumar, A. (1993). ''A pilot study on the conservation of the Malabar civet, ''Viverra civettina'' (Blyth, 1862): project report''. Small Carnivore Conservation 9: 3–7.</ref> বৰ্তমান এই প্ৰজাতিটোৰ প্ৰধান ভাবুকিসমূহ হৈছে—বাসস্থান ধ্বংস;বাসস্থান খণ্ডিতকৰণ; আৰু চিকাৰ। ১৯৯০-ৰ দশকলৈকে এই প্ৰজাতিটো উত্তৰ কেৰালাৰ অৱশিষ্ট বনাঞ্চল আৰু কাজু-ৰবাৰ বাগিচাৰ মাজৰ জোপোহাযুক্ত অঞ্চলসমূহত সীমাবদ্ধ হৈ পৰিছিল। এই অঞ্চলসমূহত বাসস্থানৰ অবক্ষয়ৰ লগতে চিকাৰৰ হেঁচাও ইয়াৰ অস্তিত্বৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভাবুকি আছিল।<ref name=Ashraf1993/> ==দেখা পোৱাৰ অভিযোগ== ক’ভিড-১৯ মহামাৰী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতৰ লকডাউনৰ সময়ত জনশূন্য ৰাজপথত খোজ কাঢ়ি যোৱা এটা অচিনাক্ত চিভেটৰ ভিডিঅ’ ক্লিপ টুইটাৰত আপলোড কৰা হৈছিল। ভিডিঅʼটো আপলʼড কৰা ব্যক্তিজনে ইয়াক মালাবাৰ চিভেট বুলি চিনাক্ত কৰিছিল, আৰু কিছু সময়ৰ ভিতৰতে ভিডিঅʼটো সামাজিক মাধ্যমত বহুলভাৱে ভাইৰেল হৈ পৰে। কিন্তু পিছত বহু বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞই ভিডিঅʼটো পৰ্যালোচনা কৰি মত প্ৰকাশ কৰে যে তাত দেখা পোৱা প্ৰাণীটো মালাবাৰ চিভেট নহয়; বৰঞ্চ ই ক্ষুদ্ৰ ভাৰতীয় চিভেট, যিটো চেহেৰাত কিছু মিল থকা কিন্তু তুলনামূলকভাৱে বহুলভাৱে পোৱা এবিধ সাধাৰণ প্ৰজাতি। সেয়েহে, এই ঘটনাটোক মালাবাৰ চিভেটৰ নিশ্চিত উপস্থিতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।<ref>{{Cite web |date=2020 |author=Evon, D. |url=https://www.snopes.com/fact-check/spotted-malabar-civet-coronavirus/|title=Was a Rare Malabar Civet Spotted During COVID-19 Lockdown?|website=Snopes.com |language=en-US |access-date=2020-03-30}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 3lo8pz2ofr867e13a9g9o2wzp3i34vj 0 139207 641315 632943 2026-10-02T18:18:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641315 wikitext text/x-wiki {{Infobox intangible heritage | Image = File:Таріль дерев'яна "Серпень".jpg | Caption = নাটালিয়া ষ্টাটিভা-ঝাৰ্কোৰ "আগষ্ট" নামৰ অলংকাৰিক কাঠৰ থাল | ICH = ইউক্ৰেইনীয় অলংকাৰিক লোককলাৰ এক পৰিঘটনা হিচাপে পেট্ৰিকিভকা অলংকাৰিক চিত্ৰ | State Party = ইউক্ৰেইন | Domains = | Criteria = | ID = 00893 | Region = ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকা | Year = ২০১৩ | Session = | List = প্ৰতিনিধিত্বমূলক | Link = http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/petrykivka-decorative-painting-as-a-phenomenon-of-the-ukrainian-ornamental-folk-art-00893 }} '''পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ''' (চমুকৈ '''"পেট্ৰিকিভকা"'''; {{Lang-uk|Петриківський розпис}}) ইউক্ৰেইনৰ এটা পৰম্পৰাগত অলংকাৰিক চিত্ৰশৈলী। এই শৈলীৰ উৎপত্তি [[ইউক্ৰেইন]]ৰ দিনিপ্ৰপেট্ৰ'ভস্ক অঞ্চলৰ পেট্ৰিকিভকা নামৰ গ্ৰাম্য বসতিত হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক ঘৰৰ দেৱাল আৰু দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী সজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই শৈলীৰ আটাইতকৈ পুৰণি জনাজাত নিদৰ্শনসমূহ ১৮শ শতিকাৰ। বৰ্তমানো এই চিত্ৰশৈলী আধুনিক কলাৰ এক ৰূপ হিচাপে বিকশিত হৈ আছে। এই লোককলাৰ শৈলীৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ফুলৰ নক্সা, বিশেষ ধৰণৰ তুলিকাৰ ব্যৱহাৰ আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে বগা পটভূমি। অৱশ্যে বৰ্তমানৰ শিল্পীসকলে ক'লা, সেউজীয়া, ৰঙা বা নীলা পটভূমিতো চিত্ৰ অংকন কৰে। ২০১২ চনত ইউক্ৰেইনৰ সংস্কৃতি মন্ত্ৰ্যালয়ে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰক ইউক্ৰেইনৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ উপাদানসমূহৰ তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। ২০১৩ চনত ইয়াক [[ইউনেস্কো]]ৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ তালিকাৰ মানৱতাৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=UNESCO Culture Sector - Petrykivka decorative painting as a phenomenon of the Ukrainian ornamental folk art|url=http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/petrykivka-decorative-painting-as-a-phenomenon-of-the-ukrainian-ornamental-folk-art-00893}}</ref> পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ ইউক্ৰেইনৰ জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ এটা "ব্ৰেণ্ড" হৈ পৰিছে। পেট্ৰিকিভকা গাঁৱৰ শিল্পীসকলৰ মালিকানাধীন "পেট্ৰিকিভকা" নামৰ এটা বাণিজ্যিক চিহ্নো সৃষ্টি কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ===প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস=== পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ উৎপত্তি গাঁৱৰ ঘৰসমূহৰ দেৱালত কৰা অলংকাৰিক চিত্ৰৰপৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ইউক্ৰেইনৰ বহু অঞ্চলত ঘৰৰ দেৱালত চিত্ৰ অংকন কৰাৰ পৰম্পৰা আছিল আৰু প্ৰতিটো অঞ্চলৰ নিজা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ শৈলী আছিল।<ref name="Кара-Васильєва">Кара-Васильєва Т., Чегусова З. Декоративне мистецтво України ХХ століття. Київ: Либідь, 2005. 280 pp. {{in lang|uk}}</ref> সাধাৰণতে বছৰত এবাৰ বা দুবাৰ এই চিত্ৰসমূহ পুনৰ অংকন কৰা হৈছিল। দেৱালৰ চিত্ৰৰ উপৰি কাঠ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰে নিৰ্মিত ঘৰুৱা সামগ্ৰীও সজোৱা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বাকচ, বিশেষকৈ বিয়াৰ বাকচ, উল্লেখযোগ্য আছিল। পিছলৈ "মাল'ভকি" (мальовки) নামৰ এক পৰম্পৰাৰ সৃষ্টি হয়। এই পৰম্পৰাত কোনো শিল্পীয়ে কাগজত আগতীয়াকৈ চিত্ৰ অংকন কৰি থৈছিল আৰু সেই চিত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি শিল্পীগৰাকী নিজে উপস্থিত নোহোৱাকৈ ঘৰৰ দেৱাল সজাব পৰা গৈছিল। দিনিপ্ৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ কিছুমান ধৰ্মীয় আইকনতো ফুলৰ অলংকাৰ দেখা যায়। এইবোৰক আধুনিক পেট্ৰিকিভকা শৈলীৰ পূৰ্বসূৰী হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।<ref>{{cite web |url=http://www.unesco.org/culture/ich/scripts_php/slideshow-popup.php?id=00893|title=Examples of Petrykivka painting on the UNESCO site|publisher=UNESCO|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629044433/http://www.unesco.org/culture/ich/scripts_php/slideshow-popup.php?id=00893|url-status=dead|archivedate=29 June 2015}}</ref> ফুলৰ অলংকাৰ থকা ইউক্ৰেইনৰ আটাইতকৈ পুৰণি দেৱালৰ চিত্ৰসমূহ ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ আৰু ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ বুলি জনা যায়। এই চিত্ৰসমূহ দিনিপ্ৰপেট্ৰ'ভস্ক অঞ্চল, স্লোবোডা ইউক্ৰেইন, পডিলিয়া আৰু উমান অঞ্চলত পোৱা গৈছে।<ref name="Найден">{{cite book| last = Найден| first = О.С.| script-title=uk:Орнамент українського народного розпису| year = 1989| pages =1–136|language=uk}}</ref> এইবোৰৰ পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰ সৈতে সম্পৰ্ক বা একে উৎস থাকিব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref name="Найден"/> দিনিপ্ৰপেট্ৰ'ভস্ক অঞ্চলৰ বহু গাঁৱত দেৱাল আৰু কাগজত অলংকাৰিক চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছিল। কিন্তু পেট্ৰিকিভকা গাঁৱত এই পৰম্পৰা আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলিত আৰু উন্নত হৈছিল। এই গাঁৱৰ নামেৰেই চিত্ৰশৈলীটোৰ নাম পেট্ৰিকিভকা হৈছে।<ref name="Найден"/> পেট্ৰিকিভকাত অন্ততঃ ১৮৬০ চনৰপৰা ঘৰৰ দেৱালত অলংকাৰিক চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছিল আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা কাগজতো চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছিল।<ref name="Смолій">{{cite book| last = Смолій| first = Ю.О.| script-title=uk:Хатнє малювання Петриківки другої половини ХІХ - першої третини ХХ століття (витоки, еволюція, художні особливості). : Автореферат дис... канд. наук| year = 2011| pages =1–20|language=uk}}</ref> ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত নোভা ছিচ স্থাপনৰ সময়ৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই অঞ্চলসমূহত মূলতঃ পল্টাভা অঞ্চল আৰু স্লোবোডা অঞ্চলৰপৰা অহা লোকসকলে বসতি স্থাপন কৰিছিল। এই প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলে পেট্ৰিকিভকালৈ এই চিত্ৰশৈলীৰ পৰম্পৰা লৈ আহিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref name="Смолій"/> ১৯শ শতিকাত পল্টাভা অঞ্চলত দেৱালৰ অলংকাৰিক চিত্ৰৰ কোনো বিৱৰণ পোৱা নাযায়। কিন্তু স্লোবোডা অঞ্চলত, যেনে খাৰকিভ অঞ্চলৰ কুপিয়ানস্ক অঞ্চলত ১৮৬০ চনৰপৰাই দেৱাল সজোৱাৰ তথ্য পোৱা যায়।<ref name="Смолій"/> সেয়েহে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ পৰম্পৰা স্লোবোডা অঞ্চলৰপৰা উদ্ভৱ হৈছিল বুলি এটা মত আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref name="Смолій"/> অৱশ্যে ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰ পল্টাভা অঞ্চলৰো অলংকাৰিক ফুলৰ চিত্ৰ থকা বাকচ পোৱা গৈছে।<ref>{{cite web|url=http://rukotvory.com.ua/info/vystavka-davnih-skryn-tryvaje-u-kyjivskomu-muzeji|title=Виставка давніх скринь триває у київському музеїe|accessdate=April 10, 2016|language=uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250611092558/http://rukotvory.com.ua/info/vystavka-davnih-skryn-tryvaje-u-kyjivskomu-muzeji|archivedate=June 11, 2025|deadurl=yes}}</ref> আন এটা মত অনুসৰি এই চিত্ৰশৈলী পডিলিয়াৰপৰা উমান হৈ আহিছিল। কিন্তু তাত ফুলৰ অলংকাৰ থকা দেৱালৰ চিত্ৰ বহু পিছতহে দেখা গৈছিল।<ref name="Найден"/> ===স্বীকৃতি আৰু প্ৰতিষ্ঠা (১৯১১–১৯৩৬)=== ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ আগলৈকে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ বিষয়ে বিস্তৃত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়। এই সময়ত নৃতাত্ত্বিক দিমিত্ৰ' ইয়াভৰ্ণিৎস্কিয়ে এই চিত্ৰশৈলীৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ তেওঁৰ এগৰাকী ছাত্ৰী য়েভহেনিয়া ইভেনবাখক ১৯১১ আৰু ১৯১৩ চনত দুটা অভিযানত চিত্ৰৰ প্ৰতিলিপি প্ৰস্তুত আৰু নিদৰ্শন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ দায়িত্ব দিয়ে। এই নিদৰ্শনসমূহৰ ভিতৰত দেৱালৰ চিত্ৰও আছিল।<ref name="Кара-Васильєва"/> এই "আৱিষ্কাৰ"সমূহে ১৯১৩ চনত ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত অনুষ্ঠিত হোৱা এখন প্ৰদৰ্শনীৰ ভিত্তি গঠন কৰে।<ref name="Кара-Васильєва"/> পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ আন এগৰাকী প্ৰাৰম্ভিক গৱেষক আছিল য়েভহেনিয়া বেৰচেংকো। তেওঁ ১৯২৮ চনত লেনিনগ্ৰাদত প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৯৩৫ আৰু ১৯৩৬ চনত পেট্ৰিকিভকাৰ শিল্পীসকলৰ চিত্ৰ কিয়েভ, লেনিনগ্ৰাদ আৰু [[মস্কো]]ত প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এই প্ৰদৰ্শনীত তাতিয়ানা পাটা, নাদিয়া বিলোকিন, ইয়াৰিনা পিলিপেংকো, হান্না ইছায়েভা, ভাছিল ভভক আৰু হান্না পাভলেনকোৰ কাম প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাধাৰণ লোকৰ মাজত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ জনপ্ৰিয়তা যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ আগলৈকে এই চিত্ৰশৈলী সাধাৰণ লোকৰ মাজত প্ৰায় অজ্ঞাত আছিল। প্ৰদৰ্শনীৰ পিছত তাতিয়ানা পাটা আৰু নাদিয়া বিলোকিনক "লোককলাৰ শিল্পী"ৰ সন্মানীয় উপাধি দিয়া হয়।<ref name="Кара-Васильєва"/><ref name="Петриківка2001"/> ১৯৩৫ আৰু ১৯৩৬ চনতে পেট্ৰিকিভকাত অলংকাৰিক চিত্ৰকলাৰ এখন বিশেষ দুবছৰীয়া বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক আছিল তাতিয়ানা পাটা। তেওঁ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বহু শিল্পীক প্ৰশিক্ষণ দিছিল। এই শিল্পীসকলেই পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰক আধুনিক কলাৰ এক স্বতন্ত্ৰ ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="Петриківка2001"/> তাতিয়ানা পাটাক প্ৰায়ে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বুলি কোৱা হয়। অৱশ্যে প্ৰকৃততে তেওঁ তেওঁৰ আইতাকৰপৰা লাভ কৰা এটা পৰম্পৰাকেই আগবঢ়াই নিছিল। ===কিয়েভত পেট্ৰিকিভকাৰ শিল্পীসকল=== [[File:Petrykivsky rospys vaza.jpg|thumb|মাৰ্ফা তিমচেংকোৱে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰে সজোৱা কিয়েভৰ চীনামাটিৰ ফুলদানি|213x213px]] তাতিয়ানা পাটাৰ কেইবাগৰাকীও ছাত্ৰী ১৯৩৬–১৯৪৪ চনৰ ভিতৰত কিয়েভলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলত কিয়েভৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকো স্মাৰক সামগ্ৰী কাৰখানাত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ঔদ্যোগিক উৎপাদনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰখানাতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে পৰম্পৰাগত নোহোৱা ক'লা পটভূমিত বাৰ্ণিচেৰে আবৃত চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। পিছলৈ এই কৌশল পেট্ৰিকিভকা গাঁৱতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰ সময়ত এইটোৱেই পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ আটাইতকৈ প্ৰচলিত ৰূপ হৈ পৰে।<ref name="Петриківка2001"/> এই শিল্পীসকলে চীনামাটিৰ সামগ্ৰী সজাবলৈও পেট্ৰিকিভকা শৈলী ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৩৬ চনত কিয়েভ লোককলাৰ বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত হালিনা পাভলেনকোৱে এই ক্ষেত্ৰত প্ৰথম প্ৰয়াস কৰে। পিছলৈ বিদ্যালয়খনৰ নাম কিয়েভ কলা আৰু উদ্যোগ মহাবিদ্যালয় কৰা হয়।<ref name="Лампека">[http://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/apmpmn_2013_5_45.pdf Лампека М. Петриківська орнаментика на київській порцеляні // Актуальні проблеми мистецької практики і мистецтвознавчої науки. - 2013. - Вип. 5. - С. 272-279.] {{in lang|uk}}</ref><ref name="Петриківський2016"/> ১৯৩৭ আৰু ১৯৩৮ চনত ভিৰা পাভলেনকো, মাৰ্ফা তিমচেংকো আৰু পেলাহিয়া হ্লুশ্চেংকোৱেও এই কামত যোগদান কৰে। ১৯৪৪ চনত পাভলেনকো ভগ্নীদ্বয় আৰু ভিৰা ক্লিমেংকো-ঝুকোভে কিয়েভ পৰীক্ষামূলক মৃৎশিল্প কাৰখানাত পেট্ৰিকিভকা শৈলীৰ চীনামাটিৰ অলংকাৰিক কামৰ অধিক বিকাশ ঘটায়। মাৰ্ফা তিমচেংকোৱেও ১৯৫৩ চনত এই কাৰখানাত যোগদান কৰে আৰু তাত কৰা তেওঁৰ কামে ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref name="Лампека"/><ref name="Петриківський2016"/> মাৰ্ফা তিমচেংকোৱে নিজহাতে সজোৱা চীনামাটিৰ ফুলদানিসমূহ ছোভিয়েট নেতাসকলে ৰিচাৰ্ড নিক্সন, [[মাও জেদং]], [[ফিডেল কাষ্ট্ৰো]] আৰু [[যোচিপ ব্ৰজ টিটো]]কে ধৰি বিদেশী বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলক উপহাৰ হিচাপে দিছিল।<ref name="Тимченко-2009">{{cite web|script-title=uk:Інтерв'ю Марфи Тимченко: Спробуйте магазин розписати тоненьким котячим пензликом // Бізнес — новини України, №3 (834) від 19.01.2009|url=http://business-x.biz/sprobujte-magazin-rozpisati-tonenkoyu-kotyacho%D1%97-penzlikom-biznes-novini-ukra%D1%97ni-49362/|accessdate=12 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010033743/http://business-x.biz/sprobujte-magazin-rozpisati-tonenkoyu-kotyacho%D1%97-penzlikom-biznes-novini-ukra%D1%97ni-49362/|archivedate=10 October 2017|url-status=dead|language=uk}}</ref> ===১৯৫০ চনৰপৰা ১৯৮০ চনলৈ বিকাশ=== ১৯২৯ চনৰপৰাই পেট্ৰিকিভকাত বস্ত্ৰ উৎপাদনৰ বাবে এটা কাৰখানা আছিল। ১৯৫৮ চনত সেই কাৰখানাত বাৰ্ণিচেৰে সজোৱা পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰযুক্ত সামগ্ৰী উৎপাদনৰ বাবে এটা সমবায় কৰ্মশালা স্থাপন কৰা হয়। এই কৰ্মশালাৰ শিল্পীসকলৰ ভিতৰত তাতিয়ানা পাটাৰ কেইগৰাকীমান প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীও আছিল। ১৯৫৮ চনত কৰ্মশালাখনৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ ভিতৰত হান্না ইছায়েভা, ইয়াভদোখা ক্লিউপা, মাৰিয়া শ্বিছাট্স্কা, নাদিয়া শ্বুলিক, ইভান জাভহোৰোদনি, হালিনা প্ৰুদনিকোভা, অলেক্সান্দ্ৰা পিকুশ, ভিৰা তেজিক, নিনা তুৰচিন, হান্না দানিলেইকো আৰু ১৯৫৯ চনৰপৰা জোয়া কুদিশ আছিল। ১৯৬১ চনত সমবায়টোক "দ্ৰুঝবা" পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ কাৰখানা হিচাপে পুনৰ্গঠন কৰা হয়। কাৰখানাটোৰ অধিকাংশ সামগ্ৰী, বিশেষকৈ বাকচ আৰু বাচন, চাপ দি প্ৰস্তুত কৰা কাঠৰ গুড়িৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইবোৰৰ ওপৰত ক'লা ৰং কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত অলংকাৰিক চিত্ৰ অংকন কৰি বাৰ্ণিচ কৰা হৈছিল। ১৯৭০ চনলৈকে কাৰখানাটোৰ কলা পৰিচালক আছিল ফেদিৰ পানকো। ১৯৭০ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ এই পদত ভাছিল ছোকোলেংকো আছিল। তাৰ পিছত আনাতোলি চেৰ্নুস্কি, ভলোদিমিৰ হ্লুশ্চেংকো আৰু ছেৰহি দ্ৰেশপাকে এই পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। কাৰখানাটোৰ কলা পৰামৰ্শ পৰিষদত হান্না সামাৰস্কা আৰু ইয়াভদোখা ক্লিউপাৰ দৰে বিখ্যাত শিল্পী আছিল। ছোভিয়েট যুগৰ শেষৰফালে কাৰখানাটোত প্ৰায় পাঁচশ লোক কৰ্মৰত আছিল। পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰে সজোৱা থাল, বাকচ, ট্ৰে, ফুলদানি আৰু অন্যান্য স্মাৰক সামগ্ৰী ইউক্ৰেইনৰ পৰিচয়ৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল আৰু ৮০খন দেশলৈ ৰপ্তানি কৰা হৈছিল। ২০০৬ চনত কাৰখানাটো দেউলীয়া হৈ বন্ধ হৈ যায় আৰু ২০১১ চনত অজ্ঞাত ব্যক্তিসকলে কৰ্মশালা আৰু যন্ত্ৰসমূহ খুলি লৈ যোৱাৰ ফলত কাৰখানাটো সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হয়।<ref name="фабрика">{{Cite web |title=Фабрика "Дружба" - Петриківка |url=http://petrykivka.dp.ua/fabrika-druzhba/ |access-date=2024-01-11 |website=petrykivka.dp.ua |language=uk}}</ref><ref name="Панко-2">{{cite web|url=http://rukotvory.com.ua/rozmovy/2010/01/valentyna-panko-petrykivkoyu-vse-bilshe-tsikavlyatsya-u-mistah/|script-title=uk:Валентина Панко: "Петриківкою" все більше цікавляться у містах|accessdate=19 June 2015|archivedate=16 July 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150716031601/http://rukotvory.com.ua/rozmovy/valentyna-panko-petrykivkoyu-vse-bilshe-tsikavlyatsya-u-mistah/|publisher=«Рукотвори»|language=uk}}</ref><ref>{{YouTube|UKgpjorxiB0|Знищення фабрики Петриківського розпису}}</ref><ref>{{Cite web |last=БІЛОВИЦЬКА |first=Наталія |date=2012-10-17 |title=Останнє китайське попередження |url=https://ukurier.gov.ua/uk/articles/ostannye-kitajske-poperedzhennya/ |access-date=2024-01-12 |website=Урядовий Кур’єр}}</ref><ref>Глухенька Н. Петриківські розписи. Київ: Мистецтво, 1973. {{in lang|uk}}</ref> ১৯৫৮ চনতে "টি. পাটা পেট্ৰিকিভকা শিশু কলা বিদ্যালয়" স্থাপন কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শিক্ষক আছিল ফেদিৰ পানকো আৰু ভাছিল ছোকোলেংকো। দুয়োগৰাকী তাতিয়ানা পাটাৰ ছাত্ৰ আছিল। পেট্ৰিকিভকা কাৰখানাত কাম কৰি থকাৰ লগতে তেওঁলোকে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলক এই চিত্ৰশৈলী শিকাইছিল। ছোভিয়েট যুগৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰ অধিকাংশ পেট্ৰিকিভকা শিল্পী তেওঁলোকৰ ছাত্ৰ আছিল। পিছলৈ বিদ্যালয়খনৰ দুগৰাকী প্ৰাক্তন ছাত্ৰী ভেলেন্তিনা পানকো আৰু মাৰিয়া পিকুশে তাত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰে। ১৯৯৫ চনত পিকুশ বিদ্যালয়খনৰ পৰিচালক হয়।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківка2011"/><ref name="Петриківський2016"/> ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত বিশিষ্ট কলা ইতিহাসবিদ নাটালিয়া হ্লুখেংকা আৰু বৰিছ বুটনিক-ছিভাৰস্কিয়ে সম্পাদনা কৰা পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ প্ৰতিলিপিৰ কেইবাখনো এলবাম প্ৰকাশ পায়। এই এলবামসমূহৰ বৃহৎসংখ্যক প্ৰতিলিপি প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰ জনপ্ৰিয়তা যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। ১৯৭০ চনত ফেদিৰ পানকোৱে দিনিপ্ৰপেট্ৰ'ভস্ক অঞ্চলৰ ইউক্ৰেইনৰ শিল্পীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘৰ অধীনত পেট্ৰিকিভকা গাঁৱৰ কেন্দ্ৰস্থলত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ পৰীক্ষামূলক কৰ্মশালা স্থাপন কৰে। পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ কাৰখানাৰ বিপৰীতে এই কৰ্মশালাৰ কামবোৰ মূলতঃ কাঠ আৰু কাগজত কৰা হৈছিল আৰু সাধাৰণতে পাতল পটভূমি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কাৰখানাত সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা ক'লা পটভূমিৰপৰা এইটো পৃথক আছিল। পৰীক্ষামূলক কৰ্মশালাৰ শিল্পীসকলৰ কাম কাৰখানাৰ শিল্পীসকলতকৈ অধিক সৃষ্টিশীল আৰু বৈচিত্ৰ্যময় আছিল। কাৰখানাত সাধাৰণ শিল্পীসকলে কলা পৰিচালকসকলৰ কামৰ প্ৰতিলিপি কৰাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। পানকোৰ উপৰি এই কৰ্মশালাত হান্না ইছায়েভা, নাদিয়া শ্বুলিক, নিনা তুৰচিন, আন্দ্ৰেই পিকুশ, মাৰিয়া পিকুশ, তেতিয়ানা হাৰকাভা, ভেলেন্তিনা ডেকা, লিডিয়া বুলাভিন, মাৰিয়া ইয়ানেংকো, নাটালিয়া ষ্টাটিভা-ঝাৰ্কো, ভেলেন্তিনা পানকো আৰু হালিনা নাজাৰেংকোৰ দৰে শিল্পী আছিল।<ref name="Панко-2"/><ref name="Петриківка2011"/> ===সাম্প্ৰতিক ইতিহাস=== [[File:Stamp 2013 Ukrposhta (block No115).jpg|left|thumb|ভলোদিমিৰ হ্লুশ্চেংকোৱে ২০০৯ চনত অংকন কৰা "ফুলৰ মাজত কুকুৰা" নামৰ চিত্ৰৰ প্ৰতিলিপি থকা ২০১৩ চনৰ ডাকটিকটৰ খণ্ড]] ১৯৯৮ চনত পৰীক্ষামূলক কৰ্মশালাখন আন্দ্ৰেই পিকুশৰ নেতৃত্বত পেট্ৰিকিভকা লোককলা কেন্দ্ৰৰ ভিত্তি হিচাপে গঢ় লৈ উঠে। বৰ্তমান ইয়াক পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰ মূল কেন্দ্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কেন্দ্ৰটোৱে প্ৰায় ৪০গৰাকী আগশাৰীৰ পেট্ৰিকিভকা শিল্পীক একত্ৰিত কৰে। ২০১১ চনৰ হিচাপ অনুসৰি তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউক্ৰেইনৰ শিল্পীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘৰ ২৫গৰাকী সদস্য আৰু ইউক্ৰেইনৰ ৭গৰাকী সন্মানীয় লোকশিল্পী আছিল।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківка2011"/> এই কেন্দ্ৰটো ভলোদিমিৰ হ্লুশ্চেংকো, নিনা তুৰচিন, ভেলেন্তিনা ডেকা, লিডিয়া বুলাভিন, মাৰিয়া ইয়ানেংকো, ভেলেন্তিনা পানকো আৰু হালিনা নাজাৰেংকোৰ দৰে শিল্পীৰ কৰ্মস্থলী আছিল।<ref name="Петриківка2011"/> ইয়াৰ উপৰি বৰ্তমান বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ শিল্পী পেট্ৰিকিভকা গাঁৱত বাস কৰে যদিও তেওঁলোকে পেট্ৰিকিভকা কেন্দ্ৰত কাম নকৰে। আন বহুতো শিল্পীয়ে ধ্ৰুপদী পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰি ইউক্ৰেইনৰ বিভিন্ন চহৰত বাস আৰু কাম কৰি আছে। তেওঁলোকে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰশৈলীৰ বিকাশ অব্যাহত ৰাখিছে। ২০০৭ চনৰপৰা সাধাৰণতে ছেপ্টেম্বৰ মাহত "পেট্ৰিকিভস্কি ডিভোচভিট" ({{Literal translation|পেট্ৰিকিভকাৰ আশ্চৰ্য ফুল}}) নামৰ এটা বাৰ্ষিক আঞ্চলিক লোককলা উৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত বজাৰ, কৰ্মশালা, প্ৰদৰ্শনী আৰু সংগীতানুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ২০১৩ আৰু ২০১৪ চনত এই উৎসৱ দিনিপ্ৰ'ত অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ বছৰবোৰত পেট্ৰিকিভকা গাঁৱত অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে।<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20161002124655/http://oblrada.dp.ua/press/news/2007-07/558|title=Відбувся перший обласний фестиваль народної творчості «Петриківський дивоцвіт»}}</ref><ref>[http://petrykivka.dp.ua/festival/ Фестиваль «Петриківський дивоцвіт»]</ref> ২০১২ চনত ইউক্ৰেইনৰ সংস্কৃতি মন্ত্ৰ্যালয়ে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰক ইউক্ৰেইনৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ অংশ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে। ২০১৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত [[ইউনেস্কো]]ই ইয়াক মানৱতাৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত লিউডমিলা হৰ্বুলিয়াই প্ৰস্তুত কৰা "পেট্ৰিকিভকা" নামৰ এটা বাণিজ্যিক চিহ্ন পঞ্জীয়ন কৰা হয়। ইয়াক পেট্ৰিকিভকা গাঁৱৰ সমাজ আৰু ইয়াৰ শিল্পীসকলৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰামাণিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপে দান কৰা হৈছিল।<ref name="a">{{cite web|script-title=uk:Петриківський розпис тепер має офіційний логотип|url=http://ridna.ua/2013/01/petrykivskyj-rozpys-teper-maje-ofitsijnyj-lohotyp/|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150617193853/http://ridna.ua/2013/01/petrykivskyj-rozpys-teper-maje-ofitsijnyj-lohotyp/|publisher=«Рідна країна»|archivedate=17 June 2015|url-status=live|language=uk|date=28 January 2013 }}</ref> ২০২০ চনৰ ২৬ অক্টোবৰত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ ইউক্ৰেইনত এটা ভৌগোলিক নিৰ্দেশ হিচাপে স্বীকৃত হয়।<ref name="GI Reg">{{Cite web |script-title=uk:Реєстр географічних зазначень |trans-title=Register of geographic indications |url=https://nipo.gov.ua/reiestr-heohrafichnykh-zaznachen/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625084227/https://nipo.gov.ua/reiestr-heohrafichnykh-zaznachen/ |archive-date=25 June 2025 |access-date=25 July 2025 |website=Ukrainian National Office for Intellectual Property and Innovations |date=12 July 2024 |language=uk}}</ref> ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে যে ইয়াৰ উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ কিছুমান পৰ্যায় ইয়াৰ উৎপত্তিস্থল অঞ্চলতে সম্পন্ন হোৱাটো নিশ্চিত কৰা হয়। এই উৎপত্তিস্থলেই সামগ্ৰীৰ কিছুমান বিশেষ গুণ নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name="GI Info">{{Cite web |script-title=uk:Основне про географічні зазначення |trans-title=Basics of geographical indications |url=https://gi-ua.com/pro-gz/osnovne-pro-gz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250528122728/https://gi-ua.com/pro-gz/osnovne-pro-gz/ |archive-date=28 May 2025 |access-date=25 July 2025 |website=Geographical indications of Ukraine |lang=uk |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=28 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250528122728/https://gi-ua.com/pro-gz/osnovne-pro-gz/ |deadurl=yes }}</ref> ==কৌশল আৰু বৈশিষ্ট্য== [[File:Petrykivka stamp, 2010.jpg|thumb|২০১০ চনৰ ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকটত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ]] পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰত পৰম্পৰাগতভাৱে উদ্ভিদৰ আকৃতি, বিশেষকৈ ফুলৰ আকৃতিৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়। কেতিয়াবা এইবোৰ এনে বিমূৰ্ত ৰূপত অংকন কৰা হয় যিবোৰ কোনো চিনাক্ত কৰিব পৰা প্ৰাকৃতিক উদ্ভিদৰ সৈতে সঠিকভাৱে মিল নাখায়। আন ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ বাগিছাৰ ফুল, যেনে [[ডালিয়া]], [[এষ্টাৰ]], [[টিউলিপ]] আৰু [[গোলাপ]], বনৰীয়া ফুল, যেনে কেমোমাইল আৰু মাকৈৰ ফুল, লগতে অন্যান্য উদ্ভিদ, যেনে ভাইবাৰ্নামৰ ফল, ষ্ট্ৰবেৰী আৰু [[আঙুৰ]],ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। একান্থাছৰ পাত, যাক পৰম্পৰাগতভাৱে "ঢেঁকীয়া" বুলি কোৱা হয়, আৰু ফুলৰ কলিও সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উদ্ভিদৰ আকৃতি প্ৰায়ে চৰাইৰ সৈতে আৰু কেতিয়াবা জন্তু আৰু মানুহৰ আকৃতিৰ সৈতে মিলাই অংকন কৰা হয়। এইবোৰক প্ৰায়ে কিছু কল্পনাপ্ৰসূত ৰূপ দিয়া হয়। নক্সাত [[ফিনিক্স]] বা অগ্নিপক্ষীৰ আকৃতিও সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://petrykivkapaint.livejournal.com/2527.html|script-title=uk:Справжню петриківку відрізнити дуже легко|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170907070024/http://petrykivkapaint.livejournal.com/2527.html|archivedate=7 September 2017|url-status=live|language=uk}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ কেৱল বগা পটভূমিতহে অংকন কৰা হৈছিল। এই বগা পটভূমি বগা কৰা দেৱাল বা বগা কাগজ হ'ব পাৰিছিল। কিন্তু আধুনিক শিল্পীসকলে ক'লা, নীলা, সেউজীয়া আৰু ৰঙাকে ধৰি বিভিন্ন ৰঙৰ পটভূমি ব্যৱহাৰ কৰে। [[File:A08116 in Dnipro 2.jpg|thumb|ইউক্ৰেইনৰ দিনিপ্ৰ'ত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰে সজোৱা এখন বাছ]] পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ স্পষ্টভাৱে দ্বিমাত্ৰিক। ইয়াত "বাস্তৱসন্মত" দৃষ্টিকোণ দেখুওৱাৰ কোনো চেষ্টা নাথাকে। সামগ্ৰিক নক্সাটো এটা বা ততোধিক উদ্ভিদৰ কাণ্ডক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি তোলা হয়। এই কাণ্ডসমূহৰ সৈতে ৰচনাটোৰ মুখ্য উপাদানসমূহ সংযুক্ত থাকে। সাধাৰণতে এই কাণ্ড বা ডালবোৰ এটাই আনটোক অতিক্ৰম নকৰে আৰু বহুতো উপাদান ছায়াচিত্ৰৰ দৰে অংকন কৰা হয়। চৰাই, জন্তু আৰু মানুহৰ আকৃতি সাধাৰণতে কাষৰপৰা আৰু ফুল সাধাৰণতে সন্মুখৰপৰা অংকন কৰা হয়। বহুতো চিত্ৰ উপাদান, যেনে পাহি, কাণ্ড আৰু ফল, এটা মাত্ৰ তুলিকাৰ টানেৰে অংকন কৰা হয়। ফলৰ দৰে কিছুমান উপাদানৰ বাবে শিল্পীসকলে আঙুলিৰে ৰং লগায়। ইয়াৰ ফলত মাজত পাতল আৰু কাষত গাঢ় "বৃত্ত" থকা এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ঘূৰণীয়া আকৃতি সৃষ্টি হয়।<ref name="Основи">{{cite web|url=http://about-ukraine.com/index.php?text=712|script-title=uk:Основи петриківського розпису (навчання)|accessdate=19 June 2015|archivedate=26 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626124201/http://about-ukraine.com/index.php?text=712|url-status=live|publisher=«Про Україну»|language=uk|date=26 April 2011 }}</ref> পেছাদাৰী পেট্ৰিকিভকা শিল্পীসকলে সাধাৰণতে আগতীয়াকৈ আঁকা নক্সা অবিহনে কাম কৰে আৰু জোখ-মাখৰ সঁজুলি ব্যৱহাৰ নকৰে। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকে নিজৰ মনতে সমগ্ৰ নক্সাটো কল্পনা কৰি লয় আৰু সম্পূৰ্ণভাৱে চিন্তা নকৰালৈকে অংকন আৰম্ভ নকৰে।<ref name="Основи"/> ===তুলিকাৰ টানৰ প্ৰকাৰ=== পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰত চাৰিটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ তুলিকাৰ টান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * "হ্ৰেবিনেটছ" ("ফণী") — এই তুলিকাৰ টানটো আৰম্ভণিতে অধিক চাপ দি ডাঠ ৰেখাৰে কৰা হয় আৰু শেষত পাতল স্পৰ্শৰে সূক্ষ্ম ৰেখা কৰা হয়। এনে বহুতো টান একেলগে কৰিলে চুলিৰ ফণীৰ দৰে দেখা যায় বাবে ইয়াক এই নাম দিয়া হৈছে। * "জেৰনিয়াটকো" ("বীজ") — এই তুলিকাৰ টানটো "হ্ৰেবিনেটছ"ৰ বিপৰীত। ইয়াত আৰম্ভণিতে পাতল চাপ আৰু শেষত অধিক চাপ দিয়া হয়। এটা কাণ্ডৰ দুয়োফালে এনে টান ব্যৱহাৰ কৰিলে ইয়াৰ আকৃতি [[ঘেঁহু]]ৰ থোকৰ দৰে দেখা যায়। * "হোৰিশক" ("বাদাম") — ইয়াত দুটা "হ্ৰেবিনেটছ"ৰ টান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই দুটা টান বেঁকা কৰি কাষে কাষে ৰখা হয়। মাজত সৃষ্টি হোৱা খালী অংশটো "জেৰনিয়াটকো" টানেৰে পূৰ কৰিলে হেজেলনাটৰ দৰে আকৃতি সৃষ্টি হয়। * "পেৰেখিদনি মাজোক" ("পৰৱৰ্তী টান") — এটা তুলিকাৰে দুটা ভিন্ন ৰঙৰ ৰং ব্যৱহাৰ কৰি এই টান সৃষ্টি কৰা হয়। শুকান তুলিকাখন প্ৰথমে এটা ৰঙত, যেনে সেউজীয়া, আৰু তাৰ পিছত আন এটা ৰঙত, যেনে হালধীয়া, ডুবোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰথমে হালধীয়া আৰু ক্ৰমে সেউজীয়া হৈ যোৱা এটা ৰেখা সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web|url=http://petrikovka.dnepredu.com/uk/site/uroki.html|script-title=uk:Відео-уроки петриківського розпису|access-date=2 April 2016|publisher=Petrikovka|language=uk|archive-date=5 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205134306/https://petrikovka.dnepredu.com/uk/site/uroki.html|url-status=dead|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=5 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231205134306/https://petrikovka.dnepredu.com/uk/site/uroki.html|deadurl=yes}}</ref> ===সামগ্ৰী=== পৰম্পৰাগতভাৱে নিৰ্দিষ্ট প্ৰস্তুত পদ্ধতিৰে বনৌষধি, পাত, ফল আৰু ফুলৰপৰা ৰং প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। চেৰীৰ ৰসৰপৰা ৰঙা ৰং, ঘাঁহ আৰু নাইটশ্বেডৰপৰা সেউজীয়া ৰং আৰু স্ন'ড্ৰপ ফুলৰপৰা নীলা ৰং প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। [[সূৰ্যমুখী]]ৰ পাহি, [[পিঁয়াজ]]ৰ বাকলি আৰু [[আপেল]]ৰ পুলিৰ বাকলিৰপৰা হালধীয়াৰ বিভিন্ন ৰং পোৱা গৈছিল। ৰং পাতল কৰিবলৈ কণীৰ কুহুম বা গাখীৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু চুগাৰ বিটৰপৰা পোৱা চেৰীৰ আঠা বা চেনিৰে ৰং স্থায়ী কৰা হৈছিল। কৃত্ৰিম ৰং বহু পিছত ব্যৱহাৰলৈ আহে। যুদ্ধৰ পিছৰ সময়লৈকে গুৱাশ্ব আৰু জলৰং ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল। চিত্ৰ অংকনৰ সঁজুলিসমূহো প্ৰাকৃতিক সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। গছৰ পুলি, জলাভূমিৰ ঘাঁহৰ কাণ্ড, বিশেষকৈ জাংকাছ আৰু কেটটেইল, আৰু মেকুৰীৰ নোমেৰে তুলিকা তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Основи"/> ==পেট্ৰিকিভকা পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য শিল্পী== [[File:Volodymyr Glushenko.jpg|thumb|250px|পেট্ৰিকিভকাৰ অন্যতম বিখ্যাত শিল্পী ভলোদিমিৰ হ্লুশ্চেংকোৱে পেট্ৰিকিভকাত কাম কৰি থকা অৱস্থাত]] ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ আগলৈকে পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰৰ কোনো ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক শিল্পীসকলৰ নামো লিপিবদ্ধ হোৱা নাছিল। দিমিত্ৰ' ইয়াভৰ্ণিৎস্কিৰ কামৰ বাবে ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পেট্ৰিকিভকাৰ শিল্পীসকলৰ নাম সংৰক্ষিত হৈ থাকে। এই শিল্পীসকল ১৮৮০ আৰু ১৮৯০ৰ দশকত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাতিয়ানা পাটা, নাদিয়া বিলোকিন, ইয়াৰিনা পিলিপেংকো আৰু পাৰাস্কা পাভলেনকো উল্লেখযোগ্য। এই শিল্পীসকলেই তেওঁলোকৰ প্ৰজন্মৰ একমাত্ৰ শিল্পী, যিসকলৰ কামৰ বিষয়ে জনা যায় আৰু যিবোৰ কাম শিল্পীসকলৰ নামসহ সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref name="Петриківка2001">{{cite book|script-title=uk:Петриківка: Альбом репродукцій|date=2001|publisher=Дніпрокнига|location=Dnipro|language=uk}}</ref><ref name="Петриківський2016"/> ইয়াৰ উপৰি ১৯০৮–১৯১৯ চনৰ ভিতৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা কেইগৰাকীমান শিল্পীৰ বিষয়ে জনা যায়। তেওঁলোকে পৰিয়ালৰপৰা এই পৰম্পৰা শিকিছিল। বিশেষকৈ পাৰাস্কা পাভলেনকো আৰু ইয়াৰিনা পিলিপেংকোৰ পৰিয়ালত এই পৰম্পৰা চলি আহিছিল। কিন্তু তাতিয়ানা পাটাৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকে সৃষ্টিশীলভাৱে এই শৈলীৰ বিকাশ ঘটায়। এইসকলৰ ভিতৰত হান্না ইছায়েভা, নাদিয়া তিমোচেংকো, ভাছিল ভভক, ভেৰা পাভলেনকো আৰু হালিনা পাভলেনকো উল্লেখযোগ্য।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Лампека"/><ref name="Петриківський2016"/> এই প্ৰজন্মৰ আন সকলো বিখ্যাত শিল্পীয়ে তাতিয়ানা পাটাৰপৰা শিক্ষা লৈছিল আৰু ১৯৩৬ চনৰপৰা ১৯৪১ চনৰ ভিতৰত পেট্ৰিকিভকা কলা বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ফেদিৰ পানকো, ভাছিল ছোকোলেংকো, মাৰ্ফা তিমচেংকো, ভিৰা ক্লিমেংকো, পেলাহিয়া হ্লুশ্চেংকো, ইয়াভদোখা ক্লিউপা, মাৰিয়া শ্বিছাট্স্কা, অলেক্সান্দ্ৰা পিকুশ, ইভান জাভহোৰোদনি, হালিনা প্ৰুদনিকোভা, নাদিয়া শ্বুলিক, জোয়া কুদিশ, ভেক্লা কুচেৰেংকো, হান্না দানিলেইকো, নাদিয়া পিকুশ আৰু আন বহুতো শিল্পী আছিল।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Лампека"/><ref name="Петриківський2016"/> পেট্ৰিকিভকা শৈলীৰ শিল্পীসকলৰ ভিতৰত আন্না ছামাৰা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ পেট্ৰিকিভকা গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ নকৰা আৰু তাত প্ৰশিক্ষণ নোলোৱা জ্যেষ্ঠ প্ৰজন্মৰ একমাত্ৰ জনাজাত শিল্পী আছিল। তেওঁ কিয়েভত মাৰ্ফা তিমচেংকোৰ দৰে পেট্ৰিকিভকাৰ শিল্পীসকলৰ পৰোক্ষ প্ৰভাৱত এই শৈলী আৰু কৌশল আয়ত্ত কৰে। পিছলৈ তেওঁ কিয়েভৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকো স্মাৰক সামগ্ৰী কাৰখানাত নিজৰ দক্ষতা বিকশিত কৰি থাকে।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківський2016"/> পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ অধিকাংশ শিল্পীয়ে ফেদিৰ পানকো আৰু বা ভাছিল ছোকোলেংকোৰ অধীনত পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ শিকিছিল। কিছুমানে ওপৰত উল্লেখ কৰা আন শিল্পীসকলৰপৰাও শিক্ষা লাভ কৰিছিল। এইসকলৰ ভিতৰত ভলোদিমিৰ হ্লুশ্চেংকো, নিনা তুৰচিন, তামাৰা কুদিশ, নিনা শ্বুলিক, ভিৰা তেজিক, আনাতোলি চেৰ্নুস্কি, নিনা চেৰ্নুস্কা, আন্দ্ৰেই পিকুশ, মাৰিয়া পিকুশ, উলিয়ানা স্ক্লিয়াৰ, ভেলেন্তিনা পানকো, ভেলেন্তিনা ডেকা, লিডিয়া বুলাভিন, মাৰিয়া ইয়ানেংকো, নাটালিয়া ষ্টাটিভা-ঝাৰ্কো, হালিনা নাজাৰেংকো, তাতিয়ানা হাৰকাভা, লিউডমিলা হৰ্বুলিয়া, অলেনা জিনচুক, ইউলিয়া নাহাই, ইয়াৰিনা নাজাৰেংকো, ছেৰহি দ্ৰেশপাক, ভেলেন্তিনা খোমেংকো, নিনা বৰোদিনা, কাতেৰিনা তিমোচেংকো, তামাৰা তেস্লেংকো, নাটালিয়া কালিউহা, মাৰিয়া কুৰিংকা, ইৰিনা কিবেটছ, অলেনা ইয়াৰমোলিউক, অলেনা স্কিট্সিউক আৰু আন বহুতো শিল্পী আছিল।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківка2011">Петриківка: Альбом репродукцій. Дніпропетровськ: Дніпрокнига, 2011. 232 с. {{in lang|uk}}</ref><ref name="Петриківський2016">{{cite book|last1=Шестакова|first1=О. І.|script-title=uk:Петриківський розпис: Книга-альбом|date=2016|publisher=Мистецтво|location=Kyiv|language=uk}}</ref><ref name="Тимошенко-Хоменко"/> এই প্ৰজন্মৰ আন উল্লেখযোগ্য শিল্পীসকলৰ ভিতৰত ভেলেন্তিনা কাৰপেটছ-ইৰমোলায়েভা, ভেলেন্তিনা মিলে্ংকো, নাটালিয়া ৰিবাক, লিয়ানা স্ক্লিয়াৰ, তাতিয়ানা পাটা, তামাৰা ভাকুলেংকো, অলেক্সান্দ্ৰ ভাকুলেংকো, ভিক্টোৰিয়া তিমোচেংকো, মাইকোলা ডেকা, স্বিতলানা বিলেংকো, নাটালিয়া মালিয়াৰচুক আৰু ভলোদিমিৰ পাদুন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківський2016"/><ref name="Тимошенко-Хоменко"/> বৰ্তমান সময়ৰ সক্ৰিয় পেট্ৰিকিভকা শৈলীৰ শিল্পীসকলৰ ভিতৰত হালিনা নাজাৰেংকো,<ref name="Назаренко">{{cite web|script-title=uk:Галина Назаренко: "Петриківка – це український дух, яскравість та щирість"|url=http://petrykivkapaint.livejournal.com/81099.html|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205231137/http://petrykivkapaint.livejournal.com/81099.html|url-status=live|archivedate=5 February 2017|language=uk}}</ref><ref name="Панко-2"/><ref>{{cite web|title=Рукотвори &nbsp; — Галина Назаренко|url=http://rukotvory.com.ua/maystry/halyna-nazarenko/|publisher=«Рукотвори»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715163154/http://rukotvory.com.ua/maystry/halyna-nazarenko/|archivedate=15 July 2015|url-status=live|language=uk}}</ref><ref>{{cite web|script-title=uk:Майстриню з Петриківки прийняли до французької асоціації художників|url=http://rukotvory.com.ua/info/majstrynyu-z-petrykivky-pryjnyaly-do-frantsuzkoji-asotsiatsiji-hudozhnykiv/|publisher=«Рукотвори»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150616092347/http://rukotvory.com.ua/info/majstrynyu-z-petrykivky-pryjnyaly-do-frantsuzkoji-asotsiatsiji-hudozhnykiv/|archivedate=16 June 2015|accessdate=19 June 2015|url-status=live|language=uk}}</ref><ref name="Петриківка з Мамаєм">{{Cite web |title=Петриківка з Мамаєм із гільз |url=https://umoloda.kyiv.ua/number/2795/164/97483 |access-date=2023-12-05 |website=umoloda.kyiv.ua |language=uk}}</ref> ভেলেন্তিনা পানকো,<ref name="Панко">{{cite web|script-title=uk:Валентина Панко: "Петриківка — мистецтво сучасне, це однозначно"|url=http://petrykivkapaint.livejournal.com/76390.html|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170904102723/http://petrykivkapaint.livejournal.com/76390.html|archivedate=4 September 2017|url-status=live|language=uk}}</ref><ref name="Панко-2"/><ref>{{Cite news |date=2013-03-28 |title=У Дніпропетровську презентували роботи відомої петриківської майстрині Валентини Панко (ФОТО) |language=uk |work=Радіо Свобода |url=https://www.radiosvoboda.org/a/24940791.html |access-date=2023-12-05}}</ref> ভিক্টোৰিয়া তিমোচেংকো,<ref name="Тимошенко-Хоменко">{{cite web|script-title=uk:Музей Гетьманства - Родинна виставка Валентини Хоменко і Вікторії Тимошенко "Бережи, Боже, Україну!" |url=http://www.getman-museum.kiev.ua/blog/timoshenko/2015-05-04-124|accessdate=19 June 2015|archivedate=15 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150615142830/http://www.getman-museum.kiev.ua/blog/timoshenko/2015-05-04-124|url-status=dead|language=uk}}</ref><ref name="Тимошенко">{{cite web|script-title=uk:Жінка-Українка - Тимошенко Вікторія|url=http://ukrainka.org.ua/tymoshenko-viktoriya|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150615004838/http://ukrainka.org.ua/tymoshenko-viktoriya|archivedate=15 June 2015|url-status=live|language=uk}}</ref><ref>{{cite web|script-title=uk:На День Києва майстрині ставитимуть рекорд в історії петриківського розпису|url=http://myinforms.com/ru/a/7616833-na-den-kiva-majjstrin-stavitimut-rekord-v-stor-petrikvskogo-rozpisu/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150615052105/http://myinforms.com/ru/a/7616833-na-den-kiva-majjstrin-stavitimut-rekord-v-stor-petrikvskogo-rozpisu/|archivedate=15 June 2015|accessdate=19 June 2015|url-status=usurped|language=uk}}</ref> নাটালিয়া ষ্টাটিভা-ঝাৰ্কো,<ref name="Петриківка з Мамаєм"/><ref>{{Cite web |title=Величезна білоцерківська писанка виставляється у Києві |url=https://www.04563.com.ua/news/1203165/velicezna-bilocerkivska-pisanka-vistavlaetsa-u-kievi |access-date=2023-12-05 |website=04563.com.ua - Сайт міста Біла Церква |language=uk}}</ref> অলেনা ইয়াৰমোলিউক<ref name="Петриківка з Мамаєм"/><ref name="Петриківка - душа України"/> আৰু নাটালিয়া মালিয়াৰচুক উল্লেখযোগ্য।<ref name="Петриківка - душа України">{{cite web|script-title=uk:Проект "Петриківка - душа України" після Грузії завітав до Чернігова|url=http://www.ukrinform.ua/ukr/news/proekt_petrikivka___dusha_ukraiini_pislya_gruziii_zavitav_do_chernigova_1989499/|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150616053935/http://www.ukrinform.ua/ukr/news/proekt_petrikivka___dusha_ukraiini_pislya_gruziii_zavitav_do_chernigova_1989499/|archivedate=16 June 2015|publisher=Укрінформ|url-status=live|language=uk}}</ref> পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ বহু সময়ত পৰিয়ালভিত্তিক শিল্প হিচাপে চলি আহিছে। বহুতো বিখ্যাত পেট্ৰিকিভকা শিল্পীৰ নিকট পৰিয়ালতো বিখ্যাত শিল্পী আছিল বা আছে। এই শিল্পী পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত পানকো, পিকুশ, ষ্টাটিভা আৰু স্ক্লিয়াৰ পৰিয়াল বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। কিছুমান ক্ষেত্ৰত এই পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক সহজে বুজিব পৰা নাযায়। কাৰণ এই পৰম্পৰাৰ বাহকসকল প্ৰায়ে মহিলা আছিল আৰু বিবাহৰ পিছত তেওঁলোকে উপাধি সলনি কৰিছিল। তদুপৰি পেট্ৰিকিভকাত কিছুমান তুলনামূলকভাৱে অস্বাভাৱিক উপাধিও যথেষ্ট সাধাৰণ। সেয়েহে একে নামৰ দুগৰাকী শিল্পী প্ৰকৃততে নিকট আত্মীয় নোহোৱাও সম্ভৱ।<ref name="Петриківка2001"/><ref name="Петриківський2016"/><ref name="Петриківка2011"/> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery class="center"> File:Blue flowers box.jpg|নাটালিয়া ষ্টাটিভা-ঝাৰ্কোৱে অংকন কৰা "নীলা ফুল" নামৰ অলংকাৰিক বাকচ File:Petrykivsky rospys skrynka mazky1980.JPG File:Petrykivsky rospys skrynka kalyna1980.JPG File:Petrykivsky rospys skrynka chorna1985.JPG File:Petrykivsky rospys skrynka ptakh 1980.JPG </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Petrykivka decorative painting|পেট্ৰিকিভকা চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰকলা]] 0cd0k9d66cro2xrnxc6od1wdymi3ft6 0 139435 641241 634349 2026-10-02T16:47:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641241 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = নৱনীতা চৌধুৰী | native_name = নৱনীতা চৌধুৰী | image = | caption = | education = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = সাংবাদিক, কণ্ঠশিল্পী, দূৰদৰ্শনৰ উপস্থাপক | years_active = | awards = [[অনন্যা টপ টেন এৱাৰ্ড]], ২০১৭ }} '''নৱনীতা চৌধুৰী''' বাংলাদেশৰ সৰ্ববৃহৎ বেচৰকাৰী সংস্থা [[ব্ৰাক]]ৰ এগৰাকী বাংলাদেশী সাংবাদিক, গায়িকা আৰু মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা প্ৰতিৰোধৰ পদক্ষেপৰ পৰিচালক।<ref>{{Cite web |date=2022-03-12 |title=The development aspirations of a nation cannot be fulfilled unless women are integrated within the process |url=https://www.thedailystar.net/law-our-rights/law-interview/news/the-development-aspirations-nation-cannot-be-fulfilled-unless-women-are-integrated-within-the-2981046 |access-date=2024-08-31 |website=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-20 |title='Girls must be brought back to schools' |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/girls-must-be-brought-back-to-schools-2 |access-date=2024-08-31 |website=[[Prothom Alo]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chowdhury |first=Priyanka |date=2019-04-08 |title=Nobonita's rendition of 'Roop Dekhilam' video released at Bishwo Shahitto Kendro |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/music/news/nobonitas-rendition-roop-dekhilam-video-relesased-bishwo-shahitto-kendro-1726399 |access-date=2024-08-31 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ ডিবিচি নিউজৰ সম্পাদিকা আৰু চেনেল ৭১ৰ টেলিভিছন টক শ্ব’ৰ আয়োজক আছিল।<ref>{{Cite web |last=Mazumdaru |first=Srinivas |date=26 October 2018 |title=Bangladesh: Beware of what you say on talk shows – DW – 10/26/2018 |url=https://www.dw.com/en/bangladesh-beware-of-what-you-say-on-talk-shows/a-46053051 |access-date=2024-08-31 |website=[[Deutsche Welle]] |language=en |quote="Famous talk show hosts like Zillur Rahman and Nobonita Chowdhury, along with their guests, may have to speak more carefully when on television, as they could be jailed for giving "false" or "misleading" information."}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-12-18 |title=BLAST holds National Conference on Rape Law Reform |url=https://www.thedailystar.net/law-our-rights/news/blast-holds-national-conference-rape-law-reform-1675459 |access-date=2024-08-31 |website=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Learning About The Great Padma |url=https://bengal.institute/event/learning-about-the-great-padma/ |access-date=2024-08-31 |language=en}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== চৌধুৰীয়ে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা আইন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0">{{Cite web |title=Nobonita Chowdhury - Director, Preventing Violence Against Women Initiative, BRAC at BRAC |url=https://theorg.com/org/brac/org-chart/nobonita-chowdhury |access-date=2024-08-31 |website=THE ORG |language=en |archive-date=2024-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831035334/https://theorg.com/org/brac/org-chart/nobonita-chowdhury |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831035334/https://theorg.com/org/brac/org-chart/nobonita-chowdhury |archivedate=2024-08-31 |deadurl=yes }}</ref> লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্কুল অৱ অৰিয়েণ্টেল এণ্ড আফ্ৰিকান ষ্টাডিজত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ==কেৰিয়াৰ== চৌধুৰীয়ে [[ভোৰেৰ কাগজ]]ত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":0" /> ২০০০ চনলৈকে তেওঁ তাত কাম কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত [[একুশ্বে টেলিভিছন]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name=":1" /> তেওঁ বিটোপি, বিবিচি ৱৰ্ল্ড চাৰ্ভিচেছ, [[আইচ টুডে]]ৰ প্ৰকাশক আইচ মিডিয়া লিমিটেড আৰু ৰবি এক্সিয়াটা লিমিটেডৰ বাবে কাম কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web |title=Nobonita Chowdhury |url=https://www.linkedin.com/in/nobonita-chowdhury-213767ab/?originalSubdomain=uk |access-date=30 August 2024 |website=[[LinkedIn]]}}</ref> চৌধুৰীয়ে ২০১৬ চনৰ ঢাকা লিট ফেষ্টত জুডো শ্বেশ্বে জুডো নামৰ এটা পেনেলৰ আঁত ধৰে য’ত বাঙালী মুছলমান পৰিচয় আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Sarker |first=Saqib |date=20 November 2016 |title=Juddho Sheshe Juddho |url=https://www.dhakatribune.com/feature/10178/juddho-sheshe-juddho |access-date=30 August 2024 |work=[[Dhaka Tribune]]}}</ref> ২০১৭ চনত চৌধুৰীক [[অনন্যা টপ টেন এৱাৰ্ড]]ৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref name=":0" /> চৌধুৰীয়ে ২০১৯ চনত [[ব্ৰাক]]ত মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা প্ৰতিৰোধৰ পদক্ষেপৰ পৰিচালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ডিবিচি নিউজ এৰি দিয়ে।<ref name=":1" /> [[ভাৰত]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা ফেচবুক দক্ষিণ এছিয়া সুৰক্ষা সন্মিলন-২০১৯ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last= |first= |date=22 November 2019 |title=Actress Mithila now in New Delhi |url=https://www.daily-sun.com/post/440815 |access-date=2024-08-31 |website=Daily Sun |language=en |archivedate=2024-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831035334/https://www.daily-sun.com/post/440815 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ''মাষ্টাৰমাইণ্ড ফেমিলি বাংলাদেশ''ৰ বাংলাদেশী সংস্কৰণ [[মাষ্টাৰমাইণ্ড (ব্ৰিটিছ গেম শ্ব’)]]ৰ আয়োজক আছিল।<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 October 2019 |title='Mastermind Family Bangladesh' on Duronto TV |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/430872/%E2%80%98Mastermind-Family-Bangladesh%E2%80%99-on-Duronto-TV |access-date=2024-08-31 |website=Daily Sun |language=en |archivedate=2024-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831035334/https://www.daily-sun.com/printversion/details/430872/%E2%80%98Mastermind-Family-Bangladesh%E2%80%99-on-Duronto-TV |deadurl=yes }}</ref> চৌধুৰী বাংলাদেশ নাৰী সাংবাদিক কেন্দ্ৰ (এ চেণ্টাৰ ফৰ উইমেন জাৰ্নেলিষ্ট, বাংলাদেশ)ৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ সদস্য।<ref>{{Cite web |title=Bangladesh Nari Sangbadik Kendra |url=https://womenjournalistbd.com/executive_committee |access-date=2024-08-31 |website=womenjournalistbd.com |archivedate=2024-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831035336/https://womenjournalistbd.com/executive_committee |deadurl=yes }}</ref> বংগ শিল্পালয়ৰ ''প্ৰাণেৰ খেলা'' অনুষ্ঠানত তেওঁ গীত গাইছিল।<ref>{{Cite web |title=Nobonita, Mohitosh to perform at 'Praner Khela' |url=https://businesspostbd.com/show-biz/nobonita-mohitosh-to-perform-at-praner-khela-2022-12-01 |access-date=2024-08-31 |website=businesspostbd.com |language=en}}</ref> তেওঁ বেংগল ফাউণ্ডেশ্যনৰ সৈতে ছং অৱ থ্ৰী মহাজনছ নামৰ এটা এলবাম মুকলি কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 September 2023 |title=নবনীতা চৌধুৰীৰ কণ্ঠে তিন মহাজনেৰ গান |url=https://www.ittefaq.com.bd/659861/%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A7%87-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |access-date=30 August 2024 |work=[[The Daily Ittefaq]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=জনকণ্ঠ |first=দৈনিক |title=প্ৰশংসায় ভাসছেন নবনীতা চৌধুৰী |url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/698899 |access-date=2024-08-31 |website=দৈনিক জনকণ্ঠ {{!}}{{!}} Daily Janakantha |language=en}}</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী [[শ্বেখ হাছিনা]]ৰ পদত্যাগ আৰু [[আৱামী লীগ]] চৰকাৰৰ পতনৰ পিছত অধিবক্তা গাজী এম এইচ তামিমে ২০২৪ চনৰ ২৯ আগষ্টত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণৰ তদন্তকাৰী শাখা তদন্ত সংস্থা-আইচিটিবিডিত শ্বেখ হাছিনা আৰু চৌধুৰীকে ধৰি ৩২ জন সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে গণহত্যাৰ অভিযোগ দাখিল কৰে।<ref>{{Cite news |date=29 August 2024 |title=Complaint filed with ICT against 52 including Hasina, 32 journos over genocide |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/356551/complaint-filed-with-ict-against-52-including |access-date=30 August 2024 |work=[[Dhaka Tribune]]}}</ref> ৰিপ’ৰ্টাৰ্ছ উইদাউট বৰ্ডাৰে এই গোচৰ দাখিল কৰাটো গৰিহণা দিয়ে।<ref>{{Cite web |date=2024-08-30 |title=Bangladesh: RSF condemns the outrageous charges of crimes against humanity brought against at least 25 journalists {{!}} RSF |url=https://rsf.org/en/bangladesh-rsf-condemns-outrageous-charges-crimes-against-humanity-brought-against-least-25 |access-date=2024-08-31 |website=rsf.org |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== চৌধুৰীৰ ভগ্নী নিৰুপমা ৰহমান এগৰাকী গায়িকা।<ref name=":2">{{Cite web |last=Shomoyeeta |first=Shreya |date=2021-04-07 |title=Welcoming Spring |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/news/welcoming-spring-2073537 |access-date=2024-08-31 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> দুয়োগৰাকী ভগ্নীয়ে সৰু কালৰপৰাই সংগীতৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name=":2" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] 2tzpe0cryizk3tio4hvxvjx9f40r41v 0 139456 641401 634138 2026-10-03T02:20:44Z EmausBot 1983 [[চীনা আঠালেতীয়া ভাত]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 641401 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চীনা আঠালেতীয়া ভাত]] doj7c6mp7onbbe5g075uiwoopv3t7b2 0 139660 641554 637860 2026-10-03T11:46:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641554 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = সুপ্ৰকাশ ভূঞা | embed = | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth year and age|1990}} | birth_place = গুৱালগাঁও, দিখৌমুখ, [[শিৱসাগৰ জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | rest_of_location = | occupation = শিক্ষক, সাহিত্যিক | language = [[অসমীয়া ভাষা]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | alma_mater = | period = ২০১০–বৰ্তমান | genre = [[চুটিগল্প]] | subject = | movement = | notableworks = ''[[কুঁচিয়ানামা]]'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = [[সাহিত্য অকাডেমি]]ৰ যুৱ পুৰস্কাৰ (২০২৫) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''সুপ্ৰকাশ ভূঞা''' ({{lang-en|Suprakash Bhuyan}}, জন্ম: ১৯৯০) হৈছে অসমৰ এগৰাকী প্ৰতিশ্ৰুতিসম্পন্ন তৰুণ গল্পকাৰ আৰু সাহিত্যিক।<ref name="etv_yuva">{{cite web |title=সুপ্ৰকাশ ভূঞালৈ সাহিত্য অকাডেমি যুৱ বঁটা |url=https://etvbharat.com |website=ETV Bharat Assamese |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ দ্বিতীয়খন গল্প সংকলন ''[[কুঁচিয়ানামা]]''ৰ বাবে তেওঁ ২০২৫ বৰ্ষৰ অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰতিষ্ঠিত ''সাহিত্য অকাডেমি যুৱ বঁটা'' লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="pratidin_award">{{cite web |title=অসমীয়া সাহিত্যৰ দুই লেখকলৈ সাহিত্য একাডেমীৰ পুৰস্কাৰ... |url=https://asomiyapratidin.in |website=Asomiya Pratidin |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}}</ref> == জন্ম আৰু পৰিয়াল == সুপ্ৰকাশ ভূঞাৰ জন্ম ১৯৯০ চনত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ দিখৌমুখৰ গুৱালগাঁৱত হৈছিল।<ref name="etv_yuva"/> তেওঁৰ পিতৃ শান্তিৰাম ভূঞা আৰু মাতৃ ৰাণু ভূঞা।<ref name="etv_yuva"/> == শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন == তেওঁ [[ইংৰাজী]] [[সাহিত্য]] বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।<ref name="etv_yuva"/> বৰ্তমান তেওঁ শিৱসাগৰ জিলাৰ দিখৌমুখ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত ইংৰাজী বিষয়ৰ সহকাৰী শিক্ষক (বিষয় শিক্ষক) হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name="tv9_award">{{cite web |title=২০২৫ বৰ্ষৰ সাহিত্য অকাডেমীৰ যুৱ আৰু শিশু সাহিত্য বঁটা ঘোষণা |url=https://assamtv9.com |website=Assam TV9 |date=18 June 2025 |access-date=24 September 2026}}</ref><ref name="etv_yuva"/> == সাহিত্য কৃতি == সুপ্ৰকাশ ভূঞাই ছাত্ৰাৱস্থাৰপৰাই নিয়মিতভাৱে সাহিত্য চৰ্চা কৰি আহিছে। প্ৰায় ২০১০ চনৰপৰা অসমৰ আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী ক্ৰমে— ''[[গৰীয়সী]]'', ''[[প্ৰান্তিক]]'', ''[[সাতসৰী]]'' আৰু ''[[প্ৰকাশ]]'' আদি নিয়মিতভাৱে তেওঁৰ চুটিগল্পসমূহ প্ৰকাশ পাই আহিছে।<ref name="etv_yuva"/> ২০০৮ চনত ''গৰীয়সী চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া চুটিগল্প প্ৰতিযোগিতা''ত তেওঁৰ ''কাঞ্চনজংঘাৰোহণ'' গল্পটোৱে স্থান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="etv_yuva"/> তেওঁৰ গল্পসমূহত মূলতঃ অসমৰ গ্ৰাম্য তথা প্ৰান্তীয় সমাজৰ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ মানুহৰ জীৱন-সংগ্ৰাম, অন্ধবিশ্বাস, বানপীড়িত সমাজৰ কৰুণ ছবি আৰু মানুহৰ অন্তৰ্জীৱনৰ মনস্তাত্ত্বিক সংঘাত প্ৰতিফলিত হয়।<ref name="anyayug">{{cite web |title='কুঁচিয়ানামা' : কিছু নতুন, some exception and some curiosity |url=https://anyayug.com |website=অন্যযুগ |author=কিশোৰ দাস কোঁৱৰ |date=July 2024 |access-date=24 September 2026}}</ref> === প্ৰকাশিত গ্ৰন্থসমূহ === * '''ছিছিফাছৰ পৃথিৱী:''' সাহিত্য অকাডেমিৰ 'নৱোদয় প্ৰকল্প'ৰ অধীনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ প্ৰথমখন গল্প সংকলন।<ref name="etv_yuva"/> * '''কুঁচিয়ানামা (২০২৩):''' পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশনৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত দ্বিতীয়খন গল্প সংকলন।<ref name="etv_yuva"/><ref name="scientia">{{cite web |title=Kuchiyanama – Suprakash Bhuyan |url=https://scientiabooks.in |website=Scientia Books |access-date=24 September 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260308155827/https://scientiabooks.in/ |archivedate=8 March 2026 |deadurl=yes}}</ref> ইয়াত ''জাঁজৰি'', ''বীৰা'', ''ক'লাজোন'', ''থাউনি'', ''মন্ত্ৰণা কক্ষত'' আদিকে ধৰি মুঠ ১৪টা গল্প সন্নিৱিষ্ট আছে।<ref name="anyayug"/> == বঁটা আৰু সন্মান == * গৰীয়সী চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়া চুটিগল্প প্ৰতিযোগিতাত পুৰস্কাৰ (২০০৮)<ref name="etv_yuva"/> * সাহিত্য অকাডেমিৰ যুৱ সাহিত্য বঁটা (২০২৫) (''কুঁচিয়ানামা'' গল্পসংকলনৰ বাবে)<ref name="pratidin_award"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গল্পকাৰ]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি যুৱ পুৰস্কাৰ বিজয়ী]] 1d77k15ans9iniso4slubtxxzc51lmq 0 139727 641528 638607 2026-10-03T09:24:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641528 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = শ্বিলং | type = LS | constituency_no = ১ | map_image = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|from=Lok Sabha constituencies/2019/Meghalaya/Shillong.map}} | map_caption = মেঘালয়ৰ অন্তৰ্গত ১-শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি | state = [[মেঘালয়]] | division = | district = [[পূব খাচী পাহাৰ জিলা|পূব খাচী পাহাৰ]], [[পশ্চিম খাচী পাহাৰ জিলা|পশ্চিম খাচী পাহাৰ]], [[দক্ষিণ-পশ্চিম খাচী পাহাৰ জিলা|দক্ষিণ-পশ্চিম খাচী পাহাৰ]], [[ৰি-ভোই জিলা|ৰি-ভোই]], [[পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা|পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ]] আৰু [[পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলা|পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ]] | established = ১৯৫৭ | reservation = [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] | mp = ড° ৰিকী এণ্ড্ৰিউ জে. চ্যিংকন | party = {{Party index link|ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়)}} | alliance = | latest_election_year = [[২০২৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন|২০২৪]] | electors = ১৪,০০,৪১১ }} '''শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Shillong Lok Sabha constituency}}) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ দুটা লোকসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম (আনটো হৈছে [[তুৰা লোকসভা সমষ্টি|তুৰা]])। ১৯৫৭ চনত এই সংসদীয় সমষ্টিটো গঠন কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো মেঘালয়ৰ ৬খন জিলা— পূব খাচী পাহাৰ, পশ্চিম খাচী পাহাৰ, দক্ষিণ-পশ্চিম খাচী পাহাৰ, ৰি-ভোই, পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ আৰু পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ জিলাক সামৰি গঠিত। সমষ্টিটো [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত [[ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়)]]-ৰ ড° ৰিকী এণ্ড্ৰিউ জে. চ্যিংকনে এই সমষ্টিৰ পৰা সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। {{Pie chart|caption=শ্বিলং লোকসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ (১৯৭৭ চনৰ পৰা)|other=|value1=61.54|label1=[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|value2=15.38|label2=[[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (২ বাৰ)]]|color2=#DCDCDC|value3=7.69|label3=[[ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়)|'''ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color3=#752252|value4=7.69|label4=[[অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স|'''অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স''' (১ বাৰ)]]|color4=#CD853F|value5=7.69|label5=[[হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী|'''হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5=#252559|value6=|label6=|color6=}} == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সীমা == শ্বিলং লোকসভা সমষ্টিটো মেঘালয় ৰাজ্যৰ পূব আৰু মধ্য প্ৰান্তত অৱস্থিত। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আদেশ (২০০৮) অনুসৰি, এই সংসদীয় সমষ্টিটো মেঘালয় বিধানসভাৰ ৩৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰে গঠিত হৈছে। এই সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহ হ'ল পূব খাচী পাহাৰ, পশ্চিম খাচী পাহাৰ, দক্ষিণ-পশ্চিম খাচী পাহাৰ, ৰি-ভোই, পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰ আৰু পূব জয়ন্তীয়া পাহাৰ। সমষ্টিটোৰ উত্তৰ আৰু পূব দিশত [[অসম]]ৰ কামৰূপ, মৰিগাঁও, হোজাই, কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমা হাছাও জিলা অৱস্থিত। দক্ষিণ দিশত [[বাংলাদেশ]]ৰ চিলেট বিভাগৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত বিস্তৃত হৈ আছে আৰু পশ্চিম দিশত মেঘালয়ৰে ২-তুৰা লোকসভা সমষ্টি অৱস্থিত। পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি, গভীৰ উপত্যকা, প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত আৰু চহকী জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰে এই সমগ্ৰ সমষ্টিটো পৰিবেষ্টিত। === অন্তৰ্গত বিধানসভা সমষ্টিসমূহ === এই সংসদীয় সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত ৩৬ টা বিধানসভা সমষ্টি হ'ল: # [[নাৰটিয়াং বিধানসভা সমষ্টি|নাৰটিয়াং]] # [[জোৱাই বিধানসভা সমষ্টি|জোৱাই]] # [[ৰালিয়াং বিধানসভা সমষ্টি|ৰালিয়াং]] # [[মৌকাঈয়াও বিধানসভা সমষ্টি|মৌকাঈয়াও]] # [[চুতঙা চাইপুং বিধানসভা সমষ্টি|চুতঙা চাইপুং]] # [[খালেহৰিয়াট বিধানসভা সমষ্টি|খালেহৰিয়াট]] # [[আমলাৰেম বিধানসভা সমষ্টি|আমলাৰেম]] # [[মাওহাটি বিধানসভা সমষ্টি|মাওহাটি]] # [[নংপোহ বিধানসভা সমষ্টি|নংপোহ]] # [[জিৰাং বিধানসভা সমষ্টি|জিৰাং]] # [[উমচনিং বিধানসভা সমষ্টি|উমচনিং]] # [[উমৰোই বিধানসভা সমষ্টি|উমৰোই]] # [[মাওৰিঙকনেং বিধানসভা সমষ্টি|মাওৰিঙকনেং]] # [[পিনথৰুমখ্ৰাহ বিধানসভা সমষ্টি|পিনথৰুমখ্ৰাহ]] # [[মাওলাই বিধানসভা সমষ্টি|মাওলাই]] # [[পূব শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি|পূব শ্বিলং]] # [[উত্তৰ শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি|উত্তৰ শ্বিলং]] # [[পশ্চিম শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি|পশ্চিম শ্বিলং]] # [[দক্ষিণ শ্বিলং বিধানসভা সমষ্টি|দক্ষিণ শ্বিলং]] # [[মাইলিয়েম বিধানসভা সমষ্টি|মাইলিয়েম]] # [[নংথিম্মাই বিধানসভা সমষ্টি|নংথিম্মাই]] # [[নংক্ৰেম বিধানসভা সমষ্টি|নংক্ৰেম]] # [[চহীয়ং বিধানসভা সমষ্টি|চহীয়ং]] # [[মাওফ্লাং বিধানসভা সমষ্টি|মাওফ্লাং]] # [[মাওচিনৰাম বিধানসভা সমষ্টি|মাওচিনৰাম]] # [[ছেল্লা বিধানসভা সমষ্টি|ছেল্লা]] # [[পাইনউৰ্চলা বিধানসভা সমষ্টি|পাইনউৰ্চলা]] # [[চোহৰা বিধানসভা সমষ্টি|চোহৰা]] # [[মাওকিনৰেউ বিধানসভা সমষ্টি|মাওকিনৰেউ]] # [[মাইৰাং বিধানসভা সমষ্টি|মাইৰাং]] # [[মাওথাদ্ৰাইচান বিধানসভা সমষ্টি|মাওথাদ্ৰাইচান]] # [[নংষ্টোইন বিধানসভা সমষ্টি|নংষ্টোইন]] # [[ৰামব্ৰাই-জিৰনগাম বিধানসভা সমষ্টি|ৰামব্ৰাই-জিৰনগাম]] # [[মাওচিনৰুত বিধানসভা সমষ্টি|মাওচিনৰুত]] # [[ৰাণীকোৰ বিধানসভা সমষ্টি|ৰাণীকোৰ]] # [[মাওকিৰৱাট বিধানসভা সমষ্টি|মাওকিৰৱাট]] == সংসদৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! চন ! বিজয়ী সদস্য ! colspan="2" | ৰাজনৈতিক দল |- | [[1957 Indian general election|১৯৫৭]] | হুভাৰ হিংনিউটা | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[1962 Indian general election|১৯৬২]] | rowspan="3" | জৰ্জ গিলবাৰ্ট চ্ৱেল | rowspan="3" style="background-color: #CD853F" | | rowspan="3" | [[অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স]] |- | [[1967 Indian general election|১৯৬৭]] |- | [[1971 Indian general election|১৯৭১]] |- | [[1977 Indian general election|১৯৭৭]] | হোপিং ষ্টোন লিংডো | style="background-color: #252559" | | [[হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]] |- | [[1980 Indian general election|১৯৮০]] | বাজুবন খাৰলুখী | style="background-color: #CD853F" | | [[অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স]] |- | [[1984 Indian general election|১৯৮৪]] | জৰ্জ গিলবাৰ্ট চ্ৱেল | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[1989 Indian general election|১৯৮৯]] | rowspan="2" | পিটাৰ জি. মাৰ্বানিয়াং | rowspan="2" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="2" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[1991 Indian general election|১৯৯১]] |- | [[1996 Indian general election|১৯৯৬]] | জৰ্জ গিলবাৰ্ট চ্ৱেল | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[1998 Indian general election|১৯৯৮]] | rowspan="3" | পি. আৰ. কিণ্ডিয়া | rowspan="3" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="3" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[1999 Indian general election|১৯৯৯]] |- | [[2004 Indian general election|২০০৪]] |- | [[2009 Indian general election|২০০৯]] | rowspan="3" | ভিনচেণ্ট এইছ. পালা | rowspan="3" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="3" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[2014 Indian general election|২০১৪]] |- | [[2019 Indian general election|২০১৯]] |- | [[2024 Indian general election|২০২৪]] | ড° ৰিকী এণ্ড্ৰিউ জে. চ্যিংকন | style="background-color: #752252" | | [[ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়)|ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == {{bar box |float=right |title=বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰাপ্ত ভোটৰ হাৰ |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|[[#২০২৪|২০২৪]]|#752252|55.02}} {{bar percent|[[#২০১৯|২০১৯]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|53.52}} {{bar percent|[[#২০১৪|২০১৪]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|33.65}} {{bar percent|[[#২০০৯|২০০৯]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|48.35}} {{bar percent|[[#২০০৪|২০০৪]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|51.68}} {{bar percent|[[#১৯৯৯|১৯৯৯]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|39.75}} {{bar percent|[[#১৯৯৮|১৯৯৮]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|50.77}} {{bar percent|[[#১৯৯৬|১৯৯৬]]|#DCDCDC|50.04}} {{bar percent|[[#১৯৯১|১৯৯১]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|49.49}} {{bar percent|[[#১৯৮৯|১৯৮৯]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|47.11}} {{bar percent|[[#১৯৮৪|১৯৮৪]]|#DCDCDC|52.01}} {{bar percent|[[#১৯৮০|১৯৮০]]|#CD853F|50.84}} {{bar percent|[[#১৯৭৭|১৯৭৭]]|#252559|54.07}}}} === ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০২৪ চনৰ ১৮তম লোকসভা নিৰ্বাচনত [[ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়)]]-ৰ প্ৰাৰ্থী ড° ৰিকী এণ্ড্ৰিউ জে. চ্যিংকনে ৩,৭১,৯১০ টা ভোটৰ বিশাল ব্যৱধানত তিনিবাৰৰ সাংসদ তথা ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰ্থী ভিনচেণ্ট এইছ. পালাক পৰাস্ত কৰি বিজয় সাব্যস্ত কৰে।<ref name="eci_2024">{{cite web |title=Parliamentary Constituency 1 - SHILLONG (Meghalaya) |url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/ConstituencywiseS151.htm |publisher=Election Commission of India |accessdate=5 June 2024}}</ref><ref name="thehindu_2024">{{cite news |title=Meghalaya Election Results 2024 Highlights: BJP-ally NPP loses both seats, VPP wins Shillong, Congress wins Tura |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/meghalaya-election-results-2024-live/article68214640.ece |work=The Hindu |date=4 June 2024 |accessdate=5 June 2024}}</ref><ref name="air_2024">{{cite news |title=Lok Sabha Election Result 2024: Ricky Andrew J Syngkon of VPP emerges winner in Shillong |url=https://newsonair.gov.in/lok-sabha-election-result-2024-ricky-andrew-j-syngkon-of-vpp-emerges-winner-in-shillong/ |work=All India Radio |date=5 June 2024 |accessdate=5 June 2024}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: শ্বিলং<ref name="eci_2024" /><ref name="thehindu_2024" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ড° ৰিকী এণ্ড্ৰিউ জে. চ্যিংকন | votes = 5,71,078 | percentage = 55.02 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ভিনচেণ্ট এইছ. পালা | votes = 1,99,168 | percentage = 19.19 | change = -34.33 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = এম. আম্পাৰিন লিংডো | votes = 1,86,488 | percentage = 17.97 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ৰবাৰ্টজুন খাৰজাহৰিন | votes = 44,563 | percentage = 4.29 | change = -29.79 }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = প্ৰফেচাৰ লাখন ক্মা | votes = 18,582 | percentage = 1.79 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = পিটাৰ ছাল্লাম | votes = 7,024 | percentage = 0.68 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 11,008 | percentage = 1.06 | change = +0.50 }} {{Election box majority | votes = 3,71,910 | percentage = 35.83 | change = +16.39 }} {{Election box turnout | votes = 10,38,557 | percentage = 74.03 | change = +8.55 }} {{Election box registered electors | electors = 14,00,411 | change = +17.06 }} {{Election box gain with party link | winner = ভয়েচ অৱ দ্য পিপল পাৰ্টী (মেঘালয়) | loser = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | swing = +44.68 }} {{Election box end}} === ২০১৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০১৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:<ref name="eci_2019">{{cite web |title=General Election 2019 - Election Commission of India |url=https://eci.gov.in/files/file/10884-general-election-2019-results/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="hindustantimes_2019">{{cite news |title=Shillong Lok Sabha Election Results 2019: Congress' Vincent Pala wins |url=https://www.hindustantimes.com/lok-sabha-elections/shillong-lok-sabha-election-results-2019-winner-loser-leading-trailing/story-Yq9U7gG45f0vXk3h4bJomM.html |work=Hindustan Times |date=24 May 2019 |accessdate=11 April 2023}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৯ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: শ্বিলং<ref name="eci_2019" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ভিনচেণ্ট এইছ. পালা | votes = 4,19,689 | percentage = 53.52 | change = +19.87 }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ড° জেমিনো মাওথোহ | votes = 2,67,256 | percentage = 34.08 | change = +22.02 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = চানবৰ ছুলাই | votes = 76,683 | percentage = 9.78 | change = -4.43 }} {{Election box candidate | party = খাছি নেচনেল অৱাকেনিং মুভমেণ্ট | candidate = টি. এইছ. এছ. বনি | votes = 6,580 | percentage = 0.84 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ৰোমিঅ' ফিৰা ৰানী | votes = 4,961 | percentage = 0.63 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = চেমুৱেল হাছাহ | votes = 4,601 | percentage = 0.59 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,420 | percentage = 0.56 | change = -2.25 }} {{Election box majority | votes = 1,52,433 | percentage = 19.44 | change = +13.56 }} {{Election box turnout | votes = 7,84,279 | percentage = 65.48 | change = +2.20 }} {{Election box registered electors | electors = 11,97,764 | change = +16.03 }} {{Election box hold with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | swing = +19.87 }} {{Election box end}} === ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আছিল এনেধৰণৰ:<ref name="eci_2014">{{cite web |title=Constituencywise-All Candidates |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS151.htm?ac=1 |publisher=Election Commission of India |accessdate=23 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140519084803/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS151.htm?ac=1 |archive-date=19 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140523231000/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS151.htm?ac=1 |archivedate=23 May 2014 |deadurl=yes}}</ref><ref name="ndtv_2014">{{cite news |title=Shillong Lok Sabha Constituency Election Results 2014 |url=https://www.ndtv.com/elections/meghalaya-lok-sabha-election-results-2014 |work=NDTV |date=16 May 2014 |accessdate=11 April 2023}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: শ্বিলং<ref name="eci_2014" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ভিনচেণ্ট এইছ. পালা | votes = 2,23,334 | percentage = 33.65 | change = -14.70 }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = পি. বি. এম. বাচাইয়াওমোইট | votes = 1,83,015 | percentage = 27.57 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = শিবুন লিংডো | votes = 95,979 | percentage = 14.46 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = পল লিংডো | votes = 80,077 | percentage = 12.06 | change = -13.83 }} {{Election box candidate | party = চিপিআই (এম-এল) লিবাৰেচন | candidate = এডৱাৰ্ড খাৰখংগোৰ | votes = 4,374 | percentage = 0.66 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = অন্যান্য আৰু নিৰ্দলীয় (৩ জন প্ৰাৰ্থী) | candidate = অন্যান্য প্ৰাৰ্থীসকল | votes = 58,111 | percentage = 8.79 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 18,655 | percentage = 2.81 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 40,319 | percentage = 6.08 | change = -16.37 }} {{Election box turnout | votes = 6,63,607 | percentage = 63.28 | change = +1.05 }} {{Election box registered electors | electors = 10,32,298 | change = +33.74 }} {{Election box hold with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | swing = -14.70 }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তুৰা লোকসভা সমষ্টি]] * [[মেঘালয়ৰ লোকসভা সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ লোকসভা সমষ্টি]] 7oifh082miqlheywnyts6rnseztutgg 0 139728 641186 638608 2026-10-02T12:50:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641186 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = তুৰা | type = LS | constituency_no = ২ | map_image = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|from=Lok Sabha constituencies/2019/Meghalaya/Tura.map}} | map_caption = মেঘালয়ৰ অন্তৰ্গত ২-তুৰা লোকসভা সমষ্টি | state = [[মেঘালয়]] | division = | district = [[পশ্চিম গাৰো পাহাৰ জিলা|পশ্চিম গাৰো পাহাৰ]], [[পূব গাৰো পাহাৰ জিলা|পূব গাৰো পাহাৰ]], [[দক্ষিণ গাৰো পাহাৰ জিলা|দক্ষিণ গাৰো পাহাৰ]], [[উত্তৰ গাৰো পাহাৰ জিলা|উত্তৰ গাৰো পাহাৰ]] আৰু [[দক্ষিণ-পশ্চিম গাৰো পাহাৰ জিলা|দক্ষিণ-পশ্চিম গাৰো পাহাৰ]] | established = ১৯৭২ | reservation = [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] | mp = চালেং এ. চাংমা | party = {{Party index link|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}} | alliance = {{Party index link|ভাৰতীয় জাতীয় উন্নয়নমূলক অন্তৰ্ভুক্ত মৰ্চা}} | latest_election_year = [[২০২৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন|২০২৪]] | electors = ৮,৫১,৯৮৪ }} '''তুৰা লোকসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Tura Lok Sabha constituency}}) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ দুটা লোকসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম (আনটো হৈছে [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি|শ্বিলং]])। ১৯৭২ চনত মেঘালয় ৰাজ্য গঠনৰ পিছত এই সংসদীয় সমষ্টিটো গঠন কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো মেঘালয়ৰ গাৰো পাহাৰ অঞ্চলৰ ৫খন জিলা— পশ্চিম গাৰো পাহাৰ, পূব গাৰো পাহাৰ, দক্ষিণ গাৰো পাহাৰ, উত্তৰ গাৰো পাহাৰ আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম গাৰো পাহাৰ জিলাক সামৰি গঠিত। সমষ্টিটো [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ চালেং এ. চাংমাই এই সমষ্টিৰ পৰা সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। {{Pie chart|caption=তুৰা লোকসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ (১৯৭২ চনৰ পৰা)|other=|value1=53.33|label1=[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|value2=20.00|label2=[[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)|'''নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}|value3=13.33|label3=[[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী|'''নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}|value4=6.67|label4=[[অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স|'''অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স''' (১ বাৰ)]]|color4=#CD853F|value5=6.67|label5=[[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|'''সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ}}|value6=|label6=|color6=}} == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সীমা == তুৰা লোকসভা সমষ্টিটো মেঘালয় ৰাজ্যৰ পশ্চিম প্ৰান্ত অৰ্থাৎ সমগ্ৰ গাৰো পাহাৰ অঞ্চলজুৰি বিস্তৃত। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আদেশ (২০০৮) অনুসৰি, এই সংসদীয় সমষ্টিটো মেঘালয় বিধানসভাৰ ২৪ টা বিধানসভা সমষ্টিৰে গঠিত হৈছে। এই সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহ হ'ল পশ্চিম গাৰো পাহাৰ, পূব গাৰো পাহাৰ, দক্ষিণ গাৰো পাহাৰ, উত্তৰ গাৰো পাহাৰ আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম গাৰো পাহাৰ।<ref>{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DelimitationofParliamentaryAssemblyConstituenciesOrder-2008(English).pdf |publisher=Election Commission of India |accessdate=24 June 2021 |pages=294–301}}</ref> সমষ্টিটোৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম দিশত [[অসম]]ৰ গোৱালপাৰা আৰু ধুবুৰী জিলা অৱস্থিত। দক্ষিণ দিশত [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং আৰু নেত্ৰকোণা জিলাৰ সৈতে বিস্তৃত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত লাগি আছে আৰু পূব দিশত মেঘালয়ৰে ১-শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি অৱস্থিত। পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি, গভীৰ অৰণ্য, নক্ৰেক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উপনদীসমূহ এই সমগ্ৰ অঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য। === অন্তৰ্গত বিধানসভা সমষ্টিসমূহ === এই সংসদীয় সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত ২৪ টা বিধানসভা সমষ্টি হ'ল: # [[খাৰকুত্তা বিধানসভা সমষ্টি|খাৰকুত্তা]] # [[মেণ্ডিপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি|মেণ্ডিপথাৰ]] # [[ৰেচুবেলপাৰা বিধানসভা সমষ্টি|ৰেচুবেলপাৰা]] # [[বাজেংডোবা বিধানসভা সমষ্টি|বাজেংডোবা]] # [[চাংচাক বিধানসভা সমষ্টি|চাংচাক]] # [[ৰংজেং বিধানসভা সমষ্টি|ৰংজেং]] # [[উইলিয়ামনগৰ বিধানসভা সমষ্টি|উইলিয়ামনগৰ]] # [[ৰাকচামগ্ৰে বিধানসভা সমষ্টি|ৰাকচামগ্ৰে]] # [[টিক্ৰিকিল্লা বিধানসভা সমষ্টি|টিক্ৰিকিল্লা]] # [[ফুলবাৰী বিধানসভা সমষ্টি, মেঘালয়|ফুলবাৰী]] # [[ৰাজাবালা বিধানসভা সমষ্টি|ৰাজাবালা]] # [[চেলচেল্লা বিধানসভা সমষ্টি|চেলচেল্লা]] # [[দাডেংগ্ৰে বিধানসভা সমষ্টি|দাডেংগ্ৰে]] # [[উত্তৰ তুৰা বিধানসভা সমষ্টি|উত্তৰ তুৰা]] # [[দক্ষিণ তুৰা বিধানসভা সমষ্টি|দক্ষিণ তুৰা]] # [[ৰংগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টি|ৰংগ্ৰাম]] # [[আমপাতি বিধানসভা সমষ্টি|আমপাতি]] # [[মহেন্দ্ৰগঞ্জ বিধানসভা সমষ্টি|মহেন্দ্ৰগঞ্জ]] # [[চালমানপাৰা বিধানসভা সমষ্টি|চালমানপাৰা]] # [[গাম্ভেগ্ৰে বিধানসভা সমষ্টি|গাম্ভেগ্ৰে]] # [[ডালু বিধানসভা সমষ্টি|ডালু]] # [[ৰংগাৰা চিজু বিধানসভা সমষ্টি|ৰংগাৰা চিজু]] # [[চোকপোট বিধানসভা সমষ্টি|চোকপোট]] # [[বাঘমাৰা বিধানসভা সমষ্টি, মেঘালয়|বাঘমাৰা]] == সংসদৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! চন ! বিজয়ী সদস্য ! colspan="2" | ৰাজনৈতিক দল |- | [[1971 Indian general election|১৯৭২]] | কে. আৰ. মাৰাক | style="background-color: #CD853F" | | [[অল পাৰ্টী হিল লিডাৰ্ছ কনফাৰেন্স]] |- | [[1977 Indian general election|১৯৭৭]] | rowspan="3" | পি. এ. চাংমা | rowspan="3" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="3" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[1980 Indian general election|১৯৮০]] |- | [[1984 Indian general election|১৯৮৪]] |- | [[1989 Indian general election|১৯৮৯]] | চেনফৰ্ড মাৰাক | style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[1991 Indian general election|১৯৯১]] | rowspan="3" | পি. এ. চাংমা | rowspan="3" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="3" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[1996 Indian general election|১৯৯৬]] |- | [[1998 Indian general election|১৯৯৮]] |- | [[1999 Indian general election|১৯৯৯]] | পি. এ. চাংমা | style="background-color: {{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}" | | [[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- | [[2004 Indian general election|২০০৪]] | পি. এ. চাংমা | style="background-color: {{party color|সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ}}" | | [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] |- | ২০০৫ (উপ-নিৰ্বাচন) | পি. এ. চাংমা | style="background-color: {{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}" | | [[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- | ২০০৮ (উপ-নিৰ্বাচন) | আগাথা চাংমা | style="background-color: {{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}" | | [[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- | [[2009 Indian general election|২০০৯]] | আগাথা চাংমা | style="background-color: {{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}" | | [[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- | [[2014 Indian general election|২০১৪]] | পি. এ. চাংমা | style="background-color: {{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}" | | [[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)]] |- | ২০১৬ (উপ-নিৰ্বাচন) | কনৰাড চাংমা | style="background-color: {{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}" | | [[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)]] |- | [[2019 Indian general election|২০১৯]] | আগাথা চাংমা | style="background-color: {{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}" | | [[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)]] |- | [[2024 Indian general election|২০২৪]] | চালেং এ. চাংমা | style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == {{bar box |float=right |title=বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰাপ্ত ভোটৰ হাৰ |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|[[#২০২৪|২০২৪]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|56.96}} {{bar percent|[[#২০১৯|২০১৯]]|{{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}|52.18}} {{bar percent|[[#২০১৪|২০১৪]]|{{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}|52.22}} {{bar percent|[[#২০০৯|২০০৯]]|{{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}|45.14}} {{bar percent|[[#২০০৪|২০০৪]]|{{party color|সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ}}|61.69}} {{bar percent|[[#১৯৯৯|১৯৯৯]]|{{party color|নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী}}|63.18}} {{bar percent|[[#১৯৯৮|১৯৯৮]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|67.27}} {{bar percent|[[#১৯৯৬|১৯৯৬]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|78.47}} {{bar percent|[[#১৯৯১|১৯৯১]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|68.31}} {{bar percent|[[#১৯৮৯|১৯৮৯]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|62.70}} {{bar percent|[[#১৯৮৪|১৯৮৪]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|74.30}} {{bar percent|[[#১৯৮০|১৯৮০]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|74.31}} {{bar percent|[[#১৯৭৭|১৯৭৭]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|57.64}}}} === ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০২৪ চনৰ ১৮তম লোকসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰাৰ্থী চালেং এ. চাংমাই ১,৫৫,২৪১ টা ভোটৰ ব্যৱধানত শাসকীয় নেছনেল পিপলছ পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী তথা প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী আগাথা চাংমাক পৰাস্ত কৰি বিজয়ী হয়।<ref name="eci_2024">{{cite web |title=Parliamentary Constituency 2 - TURA (Meghalaya) |url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/ConstituencywiseS152.htm |publisher=Election Commission of India |accessdate=5 June 2024}}</ref><ref name="thehindu_2024">{{cite news |title=Meghalaya Election Results 2024 Highlights: Congress leader Saleng A. Sangma wins from Tura by 1.55 lakh votes |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/meghalaya-election-results-2024-live/article68214640.ece |work=The Hindu |date=4 June 2024 |accessdate=5 June 2024}}</ref><ref name="indiatoday_2024">{{cite news |title=Tura, Meghalaya Lok Sabha Election Results 2024 Highlights: Saleng Sangma Wins by a Margin of 155241 Votes |url=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha/meghalaya/tura-constituency-result-15502 |work=India Today |date=4 June 2024 |accessdate=5 June 2024}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: তুৰা<ref name="eci_2024" /><ref name="thehindu_2024" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = চালেং এ. চাংমা | votes = 3,83,919 | percentage = 56.96 | change = +15.75 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = আগাথা চাংমা | votes = 2,28,678 | percentage = 33.93 | change = -18.25 }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | candidate = জেনিথ এম. চাংমা | votes = 48,709 | percentage = 7.23 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = লাবেন চি. মাৰাক | votes = 6,910 | percentage = 1.03 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 5,840 | percentage = 0.87 | change = -0.24 }} {{Election box majority | votes = 1,55,241 | percentage = 23.03 | change = +12.06 }} {{Election box turnout | votes = 6,74,056 | percentage = 79.12 | change = -2.26 }} {{Election box registered electors | electors = 8,51,984 | change = +18.83 }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | loser = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | swing = +17.00 }} {{Election box end}} === ২০১৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০১৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:<ref name="eci_2019">{{cite web |title=General Election 2019 - Election Commission of India |url=https://eci.gov.in/files/file/10884-general-election-2019-results/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="hindustantimes_2019">{{cite news |title=Tura Lok Sabha Election Results 2019: NPP's Agatha Sangma wins |url=https://www.hindustantimes.com/lok-sabha-elections/tura-lok-sabha-election-results-2019-winner-loser-leading-trailing/story-uI1VfXn40Q5k3s3e2A7r0L.html |work=Hindustan Times |date=24 May 2019 |accessdate=11 April 2023}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৯ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: তুৰা<ref name="eci_2019" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = আগাথা চাংমা | votes = 3,04,455 | percentage = 52.18 | change = -0.04 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ড° মুকুল চাংমা | votes = 2,40,425 | percentage = 41.21 | change = -2.36 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = ৰিকমান জি. মমীন | votes = 31,707 | percentage = 5.43 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 6,454 | percentage = 1.11 | change = -3.08 }} {{Election box majority | votes = 64,030 | percentage = 10.97 | change = +2.32 }} {{Election box turnout | votes = 5,83,480 | percentage = 81.38 | change = +3.88 }} {{Election box registered electors | electors = 7,16,990 | change = +22.25 }} {{Election box hold with party link | winner = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | swing = -0.04 }} {{Election box end}} === ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আছিল এনেধৰণৰ:<ref name="eci_2014">{{cite web |title=Constituencywise-All Candidates |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS152.htm?ac=2 |publisher=Election Commission of India |accessdate=23 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140519084803/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS152.htm?ac=2 |archive-date=19 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140520001140/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS152.htm?ac=2 |archivedate=20 May 2014 |deadurl=yes}}</ref><ref name="timesofindia_2014">{{cite news |title=Tura Lok Sabha Election results 2014 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-constituencies/meghalaya/tura |work=The Times of India |date=16 May 2014 |accessdate=11 April 2023}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৪ৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]: তুৰা<ref name="eci_2014" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = পি. এ. চাংমা | votes = 2,39,301 | percentage = 52.22 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ডেৰিল উইলিয়াম চি. মমীন | votes = 1,99,585 | percentage = 43.57 | change = +17.15 }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 19,185 | percentage = 4.19 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 39,716 | percentage = 8.65 | change = -10.07 }} {{Election box turnout | votes = 4,58,071 | percentage = 78.13 | change = +10.47 }} {{Election box registered electors | electors = 5,86,501 | change = +12.16 }} {{Election box gain with party link | winner = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | loser = নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি]] * [[মেঘালয়ৰ লোকসভা সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ লোকসভা সমষ্টি]] o15zak1v0vh84sylz08s2qnnmxx5d7z 0 139730 641431 638372 2026-10-03T03:26:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641431 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাওহাটি | type = SLA | constituency_no = ৮ | map_image = Mawhati Assembly constituency map.svg | map_caption = ৰি-ভোই জিলাৰ অন্তৰ্গত ৮-মাওহাটি সমষ্টি | state = [[মেঘালয়]] | division = | loksabha_cons = [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি|শ্বিলং]] | district = [[ৰি-ভোই জিলা|ৰি-ভোই]] | established = ১৯৭২ | reservation = [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতি]] | mla = চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰ | party = {{Party index link|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}} | alliance = {{Party index link|ভাৰতীয় জাতীয় উন্নয়নমূলক অন্তৰ্ভুক্ত মৰ্চা}} | latest_election_year = [[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৩]] | electors = ৩৯,২৩৫ }} '''মাওহাটি বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Mawhati Assembly constituency}}) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ ৬০ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭২ চনত মেঘালয় ৰাজ্য গঠনৰ সময়তে এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো [[ৰি-ভোই জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শ্বিলং লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো [[অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতিৰ]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। ২০২৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পৰা [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰে এই সমষ্টিটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আছে। {{Pie chart|caption=মাওহাটি বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ (১৯৭২ চনৰ পৰা)|other=|value1=27.27|label1=[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৩ বাৰ)]]|color1={{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|value2=27.27|label2=[[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৩ বাৰ)]]|color2=#DCDCDC|value3=18.18|label3=[[হিল পিপলছ ইউনিয়ন|'''হিল পিপলছ ইউনিয়ন''' (২ বাৰ)]]|color3=#2B3856|value4=9.09|label4=[[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)|'''নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}|value5=9.09|label5=[[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|'''ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5=#FF3333|value6=9.09|label6=[[হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী|'''হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color6=#252559}} == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সীমা == মাওহাটি সমষ্টিটো মেঘালয়ৰ উত্তৰ-পূব প্ৰান্তৰ [[ৰি-ভোই জিলা]]ত অৱস্থিত। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আদেশ (২০০৮) অনুসৰি, এই সমষ্টিটো উমলিং আৰু উমসনিং খণ্ডৰ বিভিন্ন গ্ৰাম্য অঞ্চল তথা মাওহাটি অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত বহুসংখ্যক গাঁও আৰু এলেকা সাঙুৰি গঠিত।<ref>{{cite web |title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008 |url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DelimitationofParliamentaryAssemblyConstituenciesOrder-2008(English).pdf |publisher=Election Commission of India |accessdate=24 June 2021 |pages=294–301}}</ref> এই সমষ্টিৰ পশ্চিম দিশত [[নংপোহ বিধানসভা সমষ্টি|৯-নংপোহ]] আৰু [[উমচনিং বিধানসভা সমষ্টি|১১-উমচনিং সমষ্টি]], দক্ষিণ দিশত পূব খাচী পাহাৰ জিলা আৰু উত্তৰ তথা পূব দিশত অসমৰ [[কাৰ্বি আংলং জিলা]] আৰু [[মৰিগাঁও জিলা]]ৰ সীমান্ত বিস্তৃত হৈ আছে। পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি, গভীৰ অৰণ্য, উপত্যকা আৰু খাচী পাহাৰৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে এই সমগ্ৰ অঞ্চলটো পৰিবেষ্টিত। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! চন ! বিজয়ী সদস্য ! colspan="2" | ৰাজনৈতিক দল |- | [[1972 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৭২]] | rowspan="2" | মাৰ্টিন নাৰায়ণ মজাও | rowspan="2" style="background-color: #DCDCDC" | | rowspan="2" | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[1978 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৭৮]] |- | [[1983 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৮৩]] | rowspan="3" | এছ. আৰ. মোকশা | style="background-color: #252559" | | [[হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]] |- | [[1988 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৮৮]] | rowspan="2" style="background-color: #2B3856" | | rowspan="2" | [[হিল পিপলছ ইউনিয়ন]] |- | [[1993 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৯৩]] |- | [[1998 Meghalaya Legislative Assembly election|১৯৯৮]] | rowspan="2" | ফিংৱেল মুক্তিয়েহ | rowspan="2" style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | rowspan="2" | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | [[2003 Meghalaya Legislative Assembly election|২০০৩]] |- | [[2008 Meghalaya Legislative Assembly election|২০০৮]] | ডনবক খ্যমদেইত | style="background-color: #FF3333" | | [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী]] |- | [[2013 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৩]] | জুলিয়াছ কিটবক দৰফাং | style="background-color: #DCDCDC" | | [[নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | [[2018 Meghalaya Legislative Assembly election|২০১৮]] | দচাখিয়াৎভা লামাৰে | style="background-color: {{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}" | | [[নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)]] |- | [[2023 Meghalaya Legislative Assembly election|২০২৩]] | চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰ | style="background-color: {{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}" | | [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == {{bar box |float=right |title=বিজয়ী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰাপ্ত ভোটৰ হাৰ |titlebar=#ddd |width=300px |barwidth=275px |bars= {{bar percent|[[#২০২৩|২০২৩]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|37.58}} {{bar percent|[[#২০১৮|২০১৮]]|{{party color|নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত)}}|22.32}} {{bar percent|[[#২০১৩|২০১৩]]|#DCDCDC|35.70}} {{bar percent|[[#২০০৮|২০০৮]]|#FF3333|30.80}} {{bar percent|[[#২০০৩|২০০৩]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|35.50}} {{bar percent|[[#১৯৯৮|১৯৯৮]]|{{party color|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ}}|28.40}} {{bar percent|[[#১৯৯৩|১৯৯৩]]|#2B3856|38.45}} {{bar percent|[[#১৯৮৮|১৯৮৮]]|#2B3856|36.81}} {{bar percent|[[#১৯৮৩|১৯৮৩]]|#252559|44.75}} {{bar percent|[[#১৯৭৮|১৯৭৮]]|#DCDCDC|36.31}} {{bar percent|[[#১৯৭২|১৯৭২]]|#DCDCDC|47.53}}}} === ২০২৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৩ চনৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰাৰ্থী চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰে ৫,২৪৪ টা ভোটৰ ব্যৱধানত নেছনেল পিপলছ পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী শ্বেমফাং লিংডোক পৰাস্ত কৰি বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="eci_2023">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2023 |url=https://eci.gov.in/files/file/14847-meghalaya-general-legislative-election-2023/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=11 April 2023}}</ref><ref name="india_2023">{{cite news |title=Meghalaya Assembly Election Result 2023: NPP Wins In Nartiang, Jowai, Raliang, Sutnga Saipung, Jirang Assembly Seats |url=https://www.india.com/news/india/live-nartiang-jowai-raliang-mowkaiaw-sutnga-saipung-khliehriat-amlarem-amlarem-jirang-mawhati-mawhati-nagaland-election-result-2023-live-updates-round-wise-counting-of-votes-list-of-winners-here-5922600/ |work=India.com |date=2 March 2023 |accessdate=11 April 2023}}</ref><ref name="ht_2023">{{cite news |title=Meghalaya election result 2023: Full list of winners constituency-wise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/meghalaya-election-winner-list-2023-npp-bjp-tmc-congress-candidate-list-for-meghalaya-assembly-election-2023-leading-trailing-candidates-parties-101677727601523.html |work=Hindustan Times |date=2 March 2023 |accessdate=11 April 2023}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাওহাটি<ref name="eci_2023" /><ref name="india_2023" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰ | votes = 13,273 | percentage = 37.58 | change = +24.69 }} {{Election box candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = শ্বেমফাং লিংডো | votes = 8,029 | percentage = 22.73 | change = +0.42 }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = বায়াহুনলাং মাকদোহ | votes = 6,556 | percentage = 18.56 | change = +6.76 }} {{Election box candidate with party link | party = হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী | candidate = ইভ্যালিনি খাৰবানি | votes = 4,590 | percentage = 13.00 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = ড° ইভাৰিষ্ট মাইৰছিং | votes = 1,376 | percentage = 3.90 | change = +0.46 }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | candidate = ড° চৰালিন দৰফাং | votes = 729 | percentage = 2.06 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট (মেঘালয়) | candidate = ৰচৱেল শ্বাদাপ | votes = 560 | percentage = 1.59 | change = -13.54 }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 191 | percentage = 0.54 | change = -0.57 }} {{Election box majority | votes = 5,244 | percentage = 14.85 | change = +14.13 }} {{Election box turnout | votes = 35,321 | percentage = 90.02 | change = +0.94 }} {{Election box registered electors | electors = 39,235 | change = +22.54 }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | loser = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | swing = +15.26 }} {{Election box end}} === ২০১৮ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৮ চনৰ সাধাৰণ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:<ref name="eci_2018">{{cite web |title=Meghalaya General Legislative Election 2018 |url=https://eci.gov.in/files/file/3572-meghalaya-general-legislative-election-2018/ |publisher=Election Commission of India |accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="latestly_2018">{{cite news |title=Dasakhiatbha Lamare winner in Mawhati (ST), Meghalaya Assembly Elections 2018 |url=https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/meghalaya/2018/constituencies/mawhati/ |work=LatestLY |date=3 March 2018 |accessdate=16 June 2021}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৮ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাওহাটি<ref name="eci_2018" />}} {{Election box winning candidate with party link | party = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | candidate = দচাখিয়াৎভা লামাৰে | votes = 6,365 | percentage = 22.32 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = জুলিয়াছ কিটবক দৰফাং | votes = 6,161 | percentage = 21.60 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট (মেঘালয়) | candidate = জেমছ চ্যিলিয়াং | votes = 4,314 | percentage = 15.12 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = চাৰ্লছ মাৰ্ঙাৰ | votes = 3,675 | percentage = 12.88 | change = -16.81 }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ডনবক খ্যমদেইত | votes = 3,367 | percentage = 11.80 | change = -18.88 }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ইভ্যালিনি খাৰবানি | votes = 2,231 | percentage = 7.82 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = বানবুহাইং মাকদোহ | votes = 980 | percentage = 3.44 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 316 | percentage = 1.11 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 204 | percentage = 0.72 | change = -4.30 }} {{Election box turnout | votes = 28,523 | percentage = 89.09 | change = -2.40 }} {{Election box registered electors | electors = 32,017 | change = +26.83 }} {{Election box gain with party link | winner = নেছনেল পিপলছ পাৰ্টি (ভাৰত) | loser = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | swing = +13.39 }} {{Election box end}} === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৩ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আছিল এনেধৰণৰ:<ref name="ceo_2013">{{cite web |title=Election Commission of India- State Election, 2013 to the Legislative Assembly of Meghalaya |url=http://ceomeghalaya.nic.in/ |publisher=Chief Electoral Officer, Meghalaya |accessdate=4 January 2025}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০১৩ৰ মেঘালয় বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাওহাটি<ref name="ceo_2013" />}} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = জুলিয়াছ কিটবক দৰফাং | votes = 8,246 | percentage = 35.70 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | candidate = ডনবক খ্যমদেইত | votes = 7,087 | percentage = 30.69 | change = -0.12 }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = ফিংৱেল মুক্তিয়েহ | votes = 6,857 | percentage = 29.69 | change = +0.84 }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = প্লাছ মুখিম | votes = 508 | percentage = 2.20 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = লোক জনশক্তি পাৰ্টী | candidate = কিৰ্শানলাং নংশ্লি | votes = 233 | percentage = 1.01 | change = ''নতুন'' }} {{Election box candidate with party link | party = হিল ষ্টেট পিপলছ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী | candidate = হোপিংষ্টোন মাশ্বাৰিং | votes = 164 | percentage = 0.71 | change = ''নতুন'' }} {{Election box majority | votes = 1,159 | percentage = 5.02 | change = +3.07 }} {{Election box turnout | votes = 23,095 | percentage = 91.48 | change = +1.72 }} {{Election box registered electors | electors = 25,245 | change = +18.58 }} {{Election box gain with party link | winner = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | loser = ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টী (মেঘালয়) | swing = +4.90 }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ৰি-ভোই জিলা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ বিধানসভা সমষ্টি]] elcmx9fricqjkdh64n2zc2li4kjmbfy 0 139751 641202 639896 2026-10-02T14:52:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641202 wikitext text/x-wiki [[File:Benjamin Cowins during a sit-in at McCrory's lunch counter in Tallahassee.jpg|thumb|upright|১৯৬১ চনত ফ্ল'ৰিডা এণ্ড এম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ বেঞ্জামিন কাউইন্সে ফ্ল'ৰিডাৰ টালাহাছিত মেকক্ৰ'ৰীৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ কাউণ্টাৰত কৰা বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ সময়ত]] [[File:Sitdown outside Victorian Parliament - -climatestrike Melbourne IMG 3522 (45203540215).jpg|thumb|[[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ৰ মেলবৰ্ণত জলবায়ু কাৰ্যৰ দাবীত বহি কৰা প্ৰতিবাদ]] '''ধৰ্ণা''' হৈছে কোনো দাবী, অধিকাৰ, ন্যায়, নীতিৰ পৰিৱৰ্তন বা সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক উদ্দেশ্য সাধনৰ বাবে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিসমূহে কোনো স্থানত বহি থাকি কৰা একপ্ৰকাৰৰ প্ৰত্যক্ষ কাৰ্য বা অহিংস প্ৰতিবাদ। ধৰ্ণাত প্ৰতিবাদকাৰীসকলে কোনো কাৰ্যালয়, ৰাজহুৱা স্থান, প্ৰতিষ্ঠান, পথ বা দাবীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কোনো স্থানত দৃশ্যমানভাৱে সমবেত হৈ দাবী পূৰণ নোহোৱা পৰ্যন্ত স্থান ত্যাগ নকৰাৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। কেতিয়াবা ইয়াৰ সৈতে অনশনো জড়িত থাকে। ধৰ্ণাৰ উদ্দেশ্য সাধাৰণতে জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা, সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষৰ ওপৰত নৈতিক বা সামাজিক চাপ সৃষ্টি কৰা আৰু কোনো সমস্যা বা দাবীক ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ অনা। এই পদ্ধতি সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও, ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত কৰাৰ স্থান, পথ অৱৰোধ, জনসাধাৰণৰ চলাচল আৰু আইন-শৃংখলাৰ সৈতে জড়িত বিষয়ত আইনী সীমাবদ্ধতা থাকিব পাৰে। বিশ্বৰ বিভিন্ন সমাজত বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ বিভিন্ন ৰূপ দেখা যায়। [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ১৯৫৪–১৯৬৮ চনৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলৰ সময়ত আহাৰ গ্ৰহণৰ কাউণ্টাৰত কৰা বহি কৰা প্ৰতিবাদ জাতিগত পৃথক্কৰণৰ বিৰুদ্ধে এক অহিংস পদ্ধতি হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল আৰু প্ৰতিবাদকাৰীসকলে কেতিয়াবা বিৰোধী লোকৰ উপহাস আৰু হিংসাৰো সন্মুখীন হৈছিল।<ref>"Sit-Ins." The Martin Luther King Jr., Research and Education Institute, June 27, 2020, https://kinginstitute.stanford.edu/encyclopedia/sit-ins</ref> == কৌশল == ধৰ্ণা বা বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ মূল কৌশল হৈছে অহিংসভাৱে কোনো স্থানত উপস্থিত থাকি প্ৰতিবাদৰ বাৰ্তা স্পষ্ট কৰা আৰু প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য হোৱা প্ৰতিষ্ঠান বা কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত শান্তিপূৰ্ণ চাপ সৃষ্টি কৰা। এই পদ্ধতিত প্ৰতিবাদকাৰীসকলে নিজৰ দাবী প্ৰকাশ কৰিবলৈ বেনাৰ, পোষ্টাৰ, শ্লোগান, স্মাৰক-পত্ৰ, ভাষণ, অনশন বা সামূহিকভাৱে বহি থকাৰ দৰে উপায় গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ইতিহাসত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[সত্যাগ্ৰহ]] আৰু অহিংস অসহযোগ আন্দোলনৰ সৈতে এনে ধৰণৰ প্ৰতিবাদী কৌশলৰ সম্পৰ্ক বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। [[লৱণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু নাগৰিক অবাধ্যতা ব্যাপক ৰূপত ব্যৱহৃত হৈছিল। গান্ধীৰ চিন্তাধাৰাত [[লিঅ' টলষ্টয়]]ৰ লেখাৰ প্ৰভাৱ আছিল। যদিও বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ বিভিন্ন ৰূপ গান্ধীৰ পূৰ্বেও বিশ্বৰ বিভিন্ন সমাজত দেখা গৈছিল, ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত অহিংস গণপ্ৰতিবাদৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক অধিক সুদৃঢ় হয়।<ref>{{cite journal|url=https://www.academia.edu/78549854/Love_as_a_Practice_of_Peace_The_Political_Theologies_of_Tolstoy_Gandhi_and_King|title=Love as a Practice of Peace: The Political Theologies of Tolstoy, Gandhi and King|first=Liane|last=Hartnett|date=July 11, 2020|journal=Theology and World Politics|pages=265|via=www.academia.edu|doi=10.1007/978-3-030-37602-4_11}}</ref> ধৰ্ণা সাধাৰণতে ক্ষতি নকৰাকৈ প্ৰতিবাদৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰাৰ এক উপায় হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। সেইবাবে ই অসহযোগ আৰু অহিংস সামাজিক আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত এক সাধাৰণ প্ৰতিবাদী কৌশল হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। == ভাৰতত ধৰ্ণা == '''ধৰ্ণা''' শব্দটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক অভিধানত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত। হিন্দী ভাষাত ইয়াক ''धरना'' আৰু উৰ্দু ভাষাত ''دھرنا'' বুলি লিখা হয়। শব্দটোৰ মূল সংস্কৃত ''ধাৰণ'' বা ''ধাৰণম''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি উল্লেখ কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ কোনো বিষয় বা লক্ষ্যত মন স্থিৰ কৰি ৰখা। ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰতত ধৰ্ণা কোনো দাবী পূৰণ, ন্যায় বিচৰা, ঋণ বা পাওনা আদায় কৰা, প্ৰশাসনৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰাৰ এক পদ্ধতি হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। কিছুমান ঐতিহাসিক ৰূপত দাবী পূৰণ নোহোৱা পৰ্যন্ত কোনো ব্যক্তিৰ ঘৰ বা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত বহি থকা বা অনশন কৰাৰ প্ৰথাও ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত ধৰ্ণা আৰু অন্যান্য অহিংস প্ৰতিবাদী পদ্ধতিয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাই অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদক এক সংগঠিত নৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক পদ্ধতিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref>{{cite book|title=Rediscovering Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=XxJvoBWTAXoC&pg=PA38|year=2008|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-8069-480-6|pages=38–}}</ref><ref name="Guha2013">{{cite book|first=Ramachandra|last=Guha|title=Gandhi Before India|url=https://books.google.com/books?id=XS7UAAAAQBAJ&pg=1-IA34|year=2013|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-93-5118-322-8|pages=1–}}</ref> প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাৰ বাবে সৈনিক সংগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰতো পঞ্জাৱত স্থানীয় কৰ্মচাৰীসকলে ''ধৰ্ণা''ৰ এক বিশেষ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই ক্ষেত্ৰত গাঁওখনৰপৰা নিৰ্দিষ্টসংখ্যক সৈনিক সংগ্ৰহ নোহোৱা পৰ্যন্ত সংগ্ৰাহকসকলে গাঁৱত উপস্থিত থাকি খাদ্য আৰু আশ্ৰয়ৰ দাবী কৰিছিল।<ref name="garrison">{{cite book |last1=Yong |first1=Tan Tai |url=https://us.sagepub.com/en-us/nam/the-garrison-state/book227930 |title=The Garrison State: the military, government and society in colonial Punjab 1849-1947 |chapter=Garrison Province at Work |editor-last=Chandra |editor-first=Bipan |editor2-last=Mukherjee |editor2-first=Mridula |editor3-last=Mukherjee |editor3-first=Aditya |series=Sage Series in Modern Indian History-VIII |location=Thousand Oaks, CA |publisher=Sage Publications |year=2005 |page=134 |accessdate=July 9, 2022}}</ref> == ভাৰতৰ আইনী পৰিপ্ৰেক্ষিত == ভাৰতৰ সংবিধানৰ ১৯ নং অনুচ্ছেদে বাক্‌স্বাধীনতা আৰু শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমবেত হোৱাৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। অৱশ্যে এই অধিকাৰসমূহ নিৰপেক্ষ নহয় আৰু জনশৃংখলা, সাৰ্বভৌমত্ব, নিৰাপত্তা আৰু অন্যান্য সাংবিধানিক স্বাৰ্থৰ বাবে আইনে যুক্তিসংগত সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰিব পাৰে। ভাৰতীয় উচ্চতম ন্যায়ালয়ে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰাৰ লগতে ৰাজহুৱা পথ আৰু ৰাজহুৱা স্থান অনিৰ্দিষ্টকাল ধৰি অৱৰোধ কৰি ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধতাৰ কথাও স্পষ্ট কৰিছে। [[শ্বাহীন বাগ]] প্ৰতিবাদ সম্পৰ্কীয় ২০২০ চনৰ ৰায়ত আদালতে মত প্ৰকাশ কৰে যে প্ৰতিবাদৰ অধিকাৰ থাকিলেও ৰাজহুৱা পথ আৰু স্থান এনেদৰে দখল কৰি ৰখা উচিত নহয় যাতে আন নাগৰিকৰ চলাচলত গুৰুতৰ অসুবিধা হয়। আদালতে প্ৰতিবাদৰ বাবে উপযুক্ত বা নিৰ্ধাৰিত স্থানৰ গুৰুত্বও উল্লেখ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Amit Sahni v. Commissioner of Police|url=https://api.sci.gov.in/supremecourt/2020/2418/2418_2020_36_1501_24294_Judgement_07-Oct-2020.pdf|publisher=Supreme Court of India|date=7 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927003716/https://api.sci.gov.in/supremecourt/2020/2418/2418_2020_36_1501_24294_Judgement_07-Oct-2020.pdf|archivedate=27 September 2026|access-date=26 September 2026|deadurl=yes}}</ref> দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়েও ২০২০ চনৰ জানুৱাৰীৰ এটা আদেশত শ্বাহীন বাগত চলি থকা প্ৰতিবাদৰ সময়ত আইন, নিয়ম, চৰকাৰী নীতি, জনস্বাৰ্থ আৰু আইন-শৃংখলা বিবেচনা কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Amit Sahni vs Commissioner Of Police And Others|url=https://indiankanoon.org/doc/98947688/|date=14 January 2020|publisher=Indian Kanoon}}</ref> ভাৰতীয় আদালতসমূহে এইটোও স্পষ্ট কৰিছে যে শান্তিপূৰ্ণ সমাৱেশ বা ধৰ্ণা নিজে অধিকাৰৰ অংশ হ'ব পাৰে যদিও প্ৰতিবাদ হিংসাত্মক হ'ব নালাগে আৰু ৰাজহুৱা স্থানৰ ব্যৱহাৰ আইনসন্মত নিয়মৰ অধীনত থাকিব পাৰে।<ref>{{Cite web|title=Bhim Army (Bharat Ekta Mission) vs State of Maharashtra|url=https://indiankanoon.org/doc/120976955/|date=21 February 2020|publisher=Indian Kanoon}}</ref> [[গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক আইনী সিদ্ধান্তত পথ আৰু ৰে'লপথ অৱৰোধক বন্ধ বা ''বন্ধ''ৰ এক ৰূপ হিচাপে বিবেচনা কৰি ইয়াৰ আইনগত পৰিণতিৰ কথাও আলোচনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=Purulia Chamber of Trade and Industry vs The State of West Bengal|url=https://indiankanoon.org/doc/163542899/|date=19 September 2023|publisher=Indian Kanoon}}</ref> ২০২৬ চনৰ ২৬ আগষ্টত গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ এটা ৰায়তো শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদ, সমাৱেশ, ধৰ্ণা আৰু সমদলৰ অধিকাৰৰ সৈতে যুক্তিসংগত আইনগত সীমাবদ্ধতাৰ সম্পৰ্ক পুনৰ আলোচনা কৰা হয়। ৰায়টোত কোৱা হয় যে প্ৰতিবাদ শান্তিপূৰ্ণ হৈ থাকিব লাগিব আৰু কৰ্তৃপক্ষই আইনগত ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰাৰ সময়ত আইনৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকিব লাগে।<ref>{{Cite web|title=Richard Sangyung vs The State of Assam and Others|url=https://indiankanoon.org/doc/157052802/|date=26 August 2026|publisher=Indian Kanoon}}</ref> === শ্বাহীন বাগৰ ধৰ্ণা === [[File:Dharna by Nirbhay Jan Manch in Virar.jpg|thumb|right|[[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিৰাৰত অনুষ্ঠিত ধৰ্ণা]] ভাৰতৰ সাম্প্ৰতিক ৰাজনৈতিক ইতিহাসত উল্লেখযোগ্য ধৰ্ণাসমূহৰ ভিতৰত শ্বাহীন বাগ প্ৰতিবাদ অন্যতম। ২০১৯ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত [[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|নাগৰিকত্ব সংশোধনী আইন]] সংসদৰ দুয়োখন সদনত গৃহীত হোৱাৰ পিছত আৰু জামিয়া মিলিয়া ইছলামিয়াৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ হস্তক্ষেপৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত দিল্লীৰ শ্বাহীন বাগত প্ৰতিবাদ আৰম্ভ হয়। ২০১৯ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰৰপৰা মূলতঃ মহিলাসকলে অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিবাদটোৱে নাগৰিকত্ব সংশোধনী আইন, প্ৰস্তাৱিত [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিক পঞ্জী]] আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় জনসংখ্যা পঞ্জী]]ৰ সৈতে জড়িত বিষয়, আৰক্ষীৰ আচৰণ, নিবনুৱা সমস্যা, দৰিদ্ৰতা আৰু মহিলাৰ সুৰক্ষাকে ধৰি বিভিন্ন বিষয় উত্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে নতুন দিল্লীৰ কালিন্দী কুঞ্জ–শ্বাহীন বাগ পথৰ এটা অংশত বহি প্ৰতিবাদ কৰিছিল। প্ৰতিবাদটো ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত [[কভিড-১৯]] মহামাৰীৰ পৰিস্থিতিৰ মাজত শেষ হয়। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ২০২০ চনৰ ৭ অক্টোবৰৰ ৰায়ত ৰাজহুৱা পথ অনিৰ্দিষ্টকাল অৱৰোধ কৰি ৰখাৰ সৈতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদৰ অধিকাৰৰ মাজৰ ভৰসাম্যৰ বিষয়টো বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Amit Sahni v. Commissioner of Police and Others|url=https://indiankanoon.org/doc/145656971/|date=7 October 2020|publisher=Indian Kanoon}}</ref> == অসমত ধৰ্ণা == অসমত বিভিন্ন সামাজিক, শ্ৰমিক, ছাত্ৰ, কৰ্মচাৰী আৰু নাগৰিক সংগঠনে নিজৰ দাবী উত্থাপনৰ বাবে ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। ধৰ্ণা সাধাৰণতে জিলা সদৰ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়, ৰাজহুৱা স্থান অথবা সংশ্লিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানৰ সন্মুখত অনুষ্ঠিত হয়। ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত [[সদৌ অসম আদিবাসী ছাত্ৰ সন্থা]]ৰ শোণিতপুৰ জিলা সমিতিয়ে [[তেজপুৰ]]ৰ ক'ৰ্ট চাৰিআলিত দুই ঘণ্টীয়া ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত কৰিছিল। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে অসমত আদিবাসীসকলৰ [[অনুসূচিত জনজাতি]]ৰ মৰ্যাদা আৰু চাহ-বাগিছাৰ শ্ৰমিকৰ দৈনিক মজুৰি বৃদ্ধিৰ দাবী উত্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিবাদৰ অন্তত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ উদ্দেশ্যে জিলা আয়ুক্তৰ জৰিয়তে স্মাৰক-পত্ৰ দাখিল কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=AASAA stages dharna in Tezpur demanding ST status and wage hike for Adivasis|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/aasaa-stages-dharna-in-tezpur-demanding-st-status-and-wage-hike-for-adivasis|date=23 July 2025|publisher=The Sentinel Assam}}</ref> ২০২৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[অসম গ্ৰামীণ বেংক]]ৰ বিষয়া আৰু কৰ্মচাৰী সংগঠনৰ সদস্যসকলে [[তেজপুৰ]]ত অসম গ্ৰামীণ বেংকৰ আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদ সৰ্বভাৰতীয় বেংক সংগঠনসমূহৰ আহ্বানৰ অংশ আছিল আৰু পাঁচদিনীয়া কৰ্মসপ্তাহ আৰু শনিবাৰৰ ছুটী সম্পৰ্কীয় দাবী উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Members of Assam Gramin Bank unions stage dharna over pending demands|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/tezpur-members-of-assam-gramin-bank-unions-stage-dharna-over-pending-demands|date=28 January 2026|publisher=The Sentinel Assam}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুলাই মাহত [[সদৌ অসম ন্যায়িক কৰ্মচাৰী সন্থা]]ৰ সদস্যসকলে ৰাজ্যজুৰি দুইদিনীয়া প্ৰতিবাদ কাৰ্যসূচী পালন কৰে। [[গুৱাহাটী]]ত কামৰূপ মহানগৰ জিলা আদালতৰ কৰ্মচাৰীসকলেও আদালত চৌহদত ধৰ্ণা বা বহি কৰা প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিবাদটো উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ২০০৯ চনৰ এটা আদেশ আৰু ন্যায়াধীশ শেট্টী আয়োগৰ পৰামৰ্শ কাৰ্যকৰী নকৰাৰ অভিযোগৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam Judicial Staff Launch Statewide Strike Over Non-Implementation of Supreme Court Order|url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-judicial-staff-launch-statewide-strike-over-non-implementation-of-supreme-court-order|date=16 July 2026|publisher=The Sentinel Assam}}</ref> == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উদাহৰণ == === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === [[File:WTO protests in Seattle November 30 1999.jpg|thumb|১৯৯৯ চনৰ ছিয়াটল বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা প্ৰতিবাদৰ সময়ত বহি কৰা প্ৰতিবাদকাৰীৰ ওপৰত জলকীয়া স্প্ৰে প্ৰয়োগ]] ==== নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলন ==== বুজা-বুজিৰ ফেল'শ্বিপ আৰু কংগ্ৰেছ অৱ ৰেচিয়েল ইকুৱেলিটিয়ে ১৯৪০ৰ দশকৰপৰাই বহি কৰা প্ৰতিবাদ সংগঠিত কৰিছিল। আৰ্নেষ্ট কেল'ৱেয়ে বাৰ্নিচ ফিচাৰক ৰেষ্টুৰেণ্টৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ পদ্ধতিৰ "গডমাদাৰ" বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"Of Time and Sound, Requiem For A Free, Compassionate Spirit", by Ernest Galloway, published in ''Missouri Teamster'', May 12, 1966, Page 7.</ref> ১৯৩৯ চনৰ আগষ্ট মাহত আফ্ৰিকান-আমেৰিকান আইনজীৱী ছেমুৱেল উইলবাৰ্ট টাকাৰে তেতিয়াৰ জাতিগতভাৱে পৃথকীকৃত গ্ৰন্থাগাৰত এলেক্সান্দ্ৰিয়া গ্ৰন্থাগাৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ সংগঠিত কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=America's First Sit-Down Strike: The 1939 Alexandria Library Sit-In|url=http://oha.alexandriava.gov/bhrc/lessons/bh-lesson2_reading2.html|publisher=City of Alexandria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528015924/http://oha.alexandriava.gov/bhrc/lessons/bh-lesson2_reading2.html|archive-date=May 28, 2010|access-date=August 24, 2016}}</ref> ১৯৪৭ চনত কলম্বাছ, ওহাইঅ'ত অনুষ্ঠিত কংগ্ৰেছ অৱ ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল অৰ্গেনাইজেচনৰ অধিৱেশনতো শ্ৰমিক প্ৰতিনিধিসকলে আহাৰ গ্ৰহণৰ কাউণ্টাৰত এক চমু আৰু তাৎক্ষণিক বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল।<ref>(''NYT'' March 17, 1947: 16)</ref> ১৯৩৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ফাদাৰ ডিভাইনৰ অনুগামী আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি অভিযান আন্দোলনৰ সদস্যসকলে কেফেটেৰিয়া শ্ৰমিক সংঘৰ সৈতে মিলি নিউয়ৰ্কৰ শ্বেক ছেণ্ডউইচ শ্বপছত জাতিগতভাৱে বৈষম্যমূলক নিযুক্তি পদ্ধতিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছিল। ১৯৩৯ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ ''নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ৰ মতে, প্ৰায় ৭৫ৰপৰা ১০০ জন অনুগামী ৰেষ্টুৰেণ্টখনত উপস্থিত হৈ পাঁচ চেণ্টৰ কফি কিনি আসনত বহি আছিল আৰু আন গ্ৰাহকসকলে আসন লাভ কৰিব পৰা নাছিল।<ref>{{cite news|title=Divine's Followers Give Aid to Strikers: With Evangelist's Sanction They 'Sit Down' in Restaurant|newspaper=The New York Times|date=September 23, 1939|id={{ProQuest|103043251}}}}</ref><ref>{{cite news |title=Divine's Followers Give Aid to Strikers; With Evangelist's Sanction They 'Sit Down' in Restaurant |url=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FA0A17FA3B54107A93C1AB1782D85F4D8385F9 |work=The New York Times |location=US |date=September 23, 1939 |access-date=July 20, 2010 }}</ref> ১৯৪২ চনৰ মে' মাহত জেমছ ফাৰ্মাৰ জুনিয়ৰে চিকাগোৰ জেক স্প্ৰেট ডাইনাৰত জাতিগতভাৱে বৈষম্যমূলক সেৱা নীতিৰ বিৰুদ্ধে ২৭ জন লোকক লৈ বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ নেতৃত্ব দিছিল। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে ডাইনাৰৰ প্ৰতিটো আসন গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু কৃষ্ণাঙ্গ আৰু শ্বেতাঙ্গ লোকক একেলগে বহুৱাইছিল। আৰক্ষী অহাৰ পাছতো কোনো আইন ভংগ হোৱা নাই বুলি কোৱাৰ বাবে কোনো গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা নাছিল।<ref>{{cite news |title=Birth of the sit-in |newspaper=Chicago Tribune |date=February 24, 2014 |author=Grossman, Ron |page=17}}</ref> ৱাইলি কলেজ আৰু বিছপ কলেজৰ ছাত্ৰসকলে মেলভিন বি. টলছন আৰু ফাৰ্মাৰৰ উৎসাহত মাৰ্শাল, টেক্সাছত হেৰিছন কাউণ্টি আদালত ভৱনৰ ভিতৰত টেক্সাছৰ অন্যতম প্ৰাৰম্ভিক বহি কৰা প্ৰতিবাদ সংগঠিত কৰিছিল। এই আন্দোলনে পিছলৈ টেক্সাছত জাতিগত পৃথক্কৰণৰ বিৰুদ্ধে পৰিৱৰ্তনত অৰিহণা যোগায়।<ref>{{Citation |last=Schmidt |first=Christopher W. |title=The Sit-In Movement |date=2018-07-30 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of American History |url=https://oxfordre.com/americanhistory/display/10.1093/acrefore/9780199329175.001.0001/acrefore-9780199329175-e-445 |access-date=2024-07-29 |language=en |doi=10.1093/acrefore/9780199329175.013.445 |isbn=978-0-19-932917-5}}</ref> ১৯৫৫ চনত বাল্টিম'ৰৰ ৰিডছ ড্ৰাগ ষ্ট'ৰত মৰ্গান ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰসকলে কৰা বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ ফলত ৰেষ্টুৰেণ্টৰ কাউণ্টাৰত জাতিগত পৃথকীকৰণ নীতি সলনি কৰা হয় আৰু অঞ্চলটোৰ ৩৭টা আহাৰ কাউণ্টাৰ পৃথকীকৰণমুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|last=Pousson|first=Eli|title=Why the West Side Matters: Read's Drug Store and Baltimore's Civil Rights Heritage|url=http://www.baltimoreheritage.org/2011/01/why-the-west-side-matters-reads-drug-store-and-baltimores-civil-rights-heritage/|access-date=July 14, 2014|publisher=Baltimore Heritage Organization|date=January 7, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130601064833/http://www.baltimoreheritage.org/2011/01/why-the-west-side-matters-reads-drug-store-and-baltimores-civil-rights-heritage/|archivedate=June 1, 2013|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|last=Gunts|first=Edward|title=Read's drugstore flap brings Baltimore civil rights history to life|url=https://www.baltimoresun.com/2011/02/08/reads-drugstore-flap-brings-baltimore-civil-rights-history-to-life/|access-date=July 14, 2014|newspaper=Baltimore Sun|date=February 8, 2011}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ ২৩ জুনত ডাৰহাম, উত্তৰ কেৰ'লিনাত "ৰয়েল ছেভেন" নামেৰে পৰিচিত তিনিগৰাকী মহিলা আৰু চাৰিজন পুৰুষে ৰয়েল আইচক্ৰীম পাৰ্লাৰত জাতিগত পৃথকীকৰণৰ বিৰুদ্ধে বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল। তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অনধিকাৰ প্ৰৱেশৰ অভিযোগ আনা হৈছিল।<ref>[http://www.crmvet.org/tim//timhis57.htm#1957royal Royal Ice Cream Sit-in — Durham, NC] ~ Civil Rights Movement Archive</ref> ১৯৫৮ চনৰ ১৯ জুলাইত উইচিটা, কানছাছৰ ডকম ড্ৰাগছত পৃথকীকৰণমুক্ত কৰাৰ দাবীত বহি কৰা প্ৰতিবাদ আৰম্ভ হয়। আগষ্টৰ আৰম্ভণিতে দোকানখন পৃথকীকৰণমুক্ত কৰা হয় আৰু পিছলৈ কানছাছৰ আন ডকম দোকানসমূহতো একে পৰিৱৰ্তন ঘটে।<ref name=NPR>Eckels, Carla. [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6355095 "Kansas Sit-In Gets Its Due at Last"], National Public Radio, October 21, 2006.</ref> ১৯৫৮ চনৰ ১৯ আগষ্টত ক্লাৰা লুপাৰৰ নেতৃত্বত অকলাহোমা চিটিত কাট্‌জ ড্ৰাগ ষ্ট'ৰৰ আহাৰ কাউণ্টাৰত বহি কৰা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হয়। এই আন্দোলনত স্থানীয় ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ ফলত দোকানখনৰ আহাৰ কাউণ্টাৰ পৃথকীকৰণমুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.c-span.org/video/?306264-1/dockum-drug-store-sitin|title=Dockum Drug Store Sit-In, May 10 2012 - Video - C-SPAN.org|website=C-SPAN.org}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.oklahoman.com/story/lifestyle/2018/07/29/african-american-history-in-oklahoma-contains-sit-ins-soldiers-entrepreneurs-and-more/60510897007/|title=African-American history in Oklahoma contains sit-ins, soldiers, entrepreneurs and more|first=Bob L.|last=Backburn|publisher=The Oklahoman|date=July 29, 2018|accessdate=April 27, 2023}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত গ্ৰিনছব'ৰ'ৰ উলৱৰ্থ দোকানত অনুষ্ঠিত বহি কৰা প্ৰতিবাদে আমেৰিকাৰ দক্ষিণাঞ্চলত পৃথকীকৰণবিৰোধী বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ এক বৃহৎ ঢৌৰ সূচনা কৰে। কেইসপ্তাহমানৰ ভিতৰত বহু চহৰত উলৱৰ্থ, ক্ৰেছ আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় শৃংখলৰ দোকানসমূহক লক্ষ্য কৰি আন্দোলন আৰম্ভ হয়।<ref>[http://www.crmvet.org/tim/timhis60.htm#1960greensboro First Southern Sit-in, Greensboro NC] ~ Civil Rights Movement Archive</ref><ref>[http://www.crmvet.org/tim/timhis60.htm#1960sitins Sit-ins Spread Across the South] ~ Civil Rights Movement Archive</ref> [[নেছভিল]]ৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদসমূহ বিশেষভাৱে সংগঠিত আছিল আৰু ইয়াত শ শ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত নেছভিলৰ বহু আহাৰ কাউণ্টাৰ পৃথক্কৰণমুক্ত হয়। [[ডায়েন নেশ]], [[জেমছ বেভেল]], [[বাৰ্নাৰ্ড লাফায়েট]] আৰু [[চি. টি. ভিভিয়ান]] আদি বহু অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে পিছলৈ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>[http://www.crmvet.org/tim/timhis60.htm#1960nsm Nashville Student Movement] ~ Civil Rights Movement Archive</ref> ১৯৬৩ চনত [[ফ্লেগষ্টাফ, এৰিজোনা]]ত এনএএচিপিয়ে উচ্চ মাধ্যমিক আৰু মধ্য বিদ্যালয়ৰ ১০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক লৈ এল চাৰ' কেফেত বহি কৰা প্ৰতিবাদ সংগঠিত কৰিছিল। ৰেষ্টুৰেণ্টখনে নিউ জাৰ্ছিৰপৰা অহা কৃষ্ণাঙ্গ পৰ্যটকৰ এটা দলক সেৱা আগবঢ়াবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ অভিযোগৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://azdailysun.com/news/local/integrating-flagstaff-shirley-sims-at-the-center-of-desegregation/article_0d733118-404f-11e1-9b3a-0019bb2963f4.html|title=Integrating Flagstaff: Shirley Sims: At the center of desegregation|first=Betsey Bruner|last=Sun Staff Reporter|date=January 17, 2012|website=Arizona Daily Sun}}</ref> ১৯৬১ চনত [[দ্য ফ্ৰেণ্ডশ্বিপ নাইন]] নামেৰে পৰিচিত নজন আফ্ৰিকান-আমেৰিকান পুৰুষে [[ৰক হিল, দক্ষিণ কেৰ'লিনা]]ত মেকক্ৰ'ৰীৰ পৃথকীকৃত আহাৰ কাউণ্টাৰত বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰি গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকে "জেইল, ন' বেইল" অৰ্থাৎ জামিন নিদিয়াকৈ কাৰাদণ্ড ভোগ কৰাৰ কৌশল গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Associated Press 'Sing-In' Negroes Eat Hearty; Say 'Jail—No Bail' |agency=Associated Press |newspaper=The Spartanburg Herald |date=February 21, 1961 |url=https://news.google.com/newspapers?id=g3ssAAAAIBAJ&pg=7405,2802776&dq=rock+hill+sit-in&hl=en |access-date=December 1, 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=Jail, No Bail|url=http://www.scetv.org/index.php/carolina_stories/show/jail_no_bail/|work=Carolina Stories|publisher=South Carolina ETV|access-date=October 21, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111219005915/http://www.scetv.org/index.php/carolina_stories/show/jail_no_bail/|archivedate=December 19, 2011|deadurl=yes}}</ref> ১৯৬২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[বাৰ্নি ছেণ্ডাৰ্ছ]]ে [[চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ছাত্ৰ হিচাপে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৃথকীকৃত ছাত্ৰাৱাস নীতিৰ বিৰুদ্ধে অনুষ্ঠিত বহি কৰা প্ৰতিবাদত নেতৃত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite magazine |last=Frizell |first=Sam |url=https://time.com/3896500/bernie-sanders-vermont-campaign-radical/ |title=The Radical Education of Bernie Sanders |magazine=Time |date=May 26, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last=Perlstein |first=Rick |url=http://mag.uchicago.edu/law-policy-society/political-education |title=A political education |work=The University of Chicago Magazine |date=January 2015}}</ref> ==== বন্দীজনৰ অধিকাৰ আন্দোলন ==== ১৯৩৫ চনৰ মে' মাহত [[নিউয়ৰ্ক চহৰ]]ত শাৰীৰিকভাৱে অক্ষম লোকসকলৰ লীগে [[ৱৰ্কছ প্ৰগ্ৰেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচন]]ৰ বৈষম্যমূলক নীতিৰ বিৰুদ্ধে বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল। ১৯৩৫ চনৰ ২৯ মে'ৰপৰা নদিন ধৰি গৃহ সাহায্য ব্যুৰ'ত আৰু পিছত ৱৰ্কছ প্ৰগ্ৰেছ এডমিনিষ্ট্ৰেচনৰ কাৰ্যালয়ত বহি কৰা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="longmore">{{cite journal|last1=Longmore|first1=PK|last2=Goldberger|first2=David|title=The League of the Physically Handicapped and the Great Depression: A Case Study in the New Disability History|journal=The Journal of American History|date=December 2000|volume=87|issue=3|pages=888–922|doi=10.2307/2675276}}</ref><ref name="isr">{{cite web|last1=Rosenthal|first1=Keith|title=Pioneers in the fight for disability rights The League of the Physically Handicapped|url=https://isreview.org/issue/90/pioneers-fight-disability-rights|website=International Socialist Review|access-date=April 29, 2018}}</ref> ১৯৭২ চনত [[জুডিথ হিউমেন]]ৰ নেতৃত্বত নিউয়ৰ্কত অক্ষম অধিকাৰ কৰ্মীসকলে পুনৰ্বাসন আইন সম্পৰ্কীয় প্ৰতিবাদত বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল।<ref name="SitinTimeline">{{cite web|url=http://isc.temple.edu/neighbor/ds/disabilityrightstimeline.htm|title=Disability History Timeline|year=2002|work=Rehabilitation Research & Training Center on Independent Living Management|publisher=Temple University}}</ref> ১৯৭৭ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত আমেৰিকাৰ দহখন চহৰত একেলগে প্ৰতিবাদ আৰম্ভ হয় আৰু [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত স্বাস্থ্য, শিক্ষা আৰু কল্যাণ বিভাগৰ কাৰ্যালয়ত আৰম্ভ হোৱা ৫০৪ বহি কৰা প্ৰতিবাদ ৪ মে'লৈকে চলে। ই ২৫ দিন স্থায়ী হৈছিল আৰু ১৫০ৰো অধিক লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Short History of the 504 Sit in">{{cite web|url=https://dredf.org/504site/histover.html|title=Short History of the 504 Sit in|work=dredf.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160909052739/http://dredf.org/504site/histover.html|archivedate=2016-09-09|access-date=2026-09-26|deadurl=yes}}</ref><ref name="Timeline">{{cite web |url=http://isc.temple.edu/neighbor/ds/disabilityrightstimeline.htm |title=Disability History Timeline |year=2002 |work=Rehabilitation Research & Training Center on Independent Living Management |publisher=Temple University}}</ref><ref name="Berkeley">{{cite web|url=http://bancroft.berkeley.edu/collections/drilm/resources/timeline.html|title=The Disability Rights and Independent Living Movement|publisher=University of California Berkeley|access-date=October 6, 2014}}</ref> == অন্যান্য সামাজিক আন্দোলন == === ভূমিৰ অধিকাৰ আৰু ক্ষতিপূৰণ === ১৯৫৫ চনৰ ১ জুনত [[ড'ৰ কাউণ্টি, উইচকনছিন]]ত ভিক্টৰ বেকাৰৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ ঘৰ আৰু ফলবাগিছাৰ কাষৰপৰা পথ নিৰ্মাণৰ বাবে লোৱা অতিৰিক্ত মাটিৰ সম্পূৰ্ণ ক্ষতিপূৰণ নিদিয়াৰ প্ৰতিবাদত বিস্ফোৰকৰ ওপৰত বহি পথ নিৰ্মাণ বন্ধ কৰি ৰাখিছিল। প্ৰতিবাদটো ১৭ ঘণ্টা চলিছিল। পাছদিনা কাউণ্টিয়ে অতিৰিক্ত ১,৫০০ ডলাৰৰ চেক প্ৰদান কৰাৰ পাছত প্ৰতিবাদ শেষ হয়।<ref>{{cite web |url=http://pubinfo.co.door.wi.us:8080/jsp/RcWebImageViewer.jsp?doc_id=1e8fc801-90a4-4104-8e86-19a1ea0947dc/wsbd0000/20141103/00001052&pg_seq=1&search_doc=&query1_modifier=AND&query1=playing%20with%20dynamite&query1_field=CONTENT&query2_modifier=AND&query2_field=DATE_PUBLISHED_MILLIS&query2_min=-473385600000&query2_max=-441936000000 |title=Playing with Dynamite has asked result: $1,500 check |work=Door County Advocate|date=June 2, 1955}}</ref> === নাৰী অধিকাৰ আন্দোলন === ১৯৬৯ চনত [[চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়]]ত নাৰী অধিকাৰ সমৰ্থক সমাজবিজ্ঞান অধ্যাপক [[মাৰ্লিন ডিক্সন]]ক চাকৰিৰপৰা অপসাৰণ কৰাৰ বিৰুদ্ধে বহি কৰা প্ৰতিবাদ হৈছিল। ১৯৬৯ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আন্দোলন বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। পিছত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শাস্তিমূলক কমিটিৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি ৪২ জন ছাত্ৰক বহিষ্কাৰ, ৮১ জনক নিলম্বন আৰু তিনিজনক পৰীক্ষামূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল।<ref name="uchicago1">{{cite web|url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/collections/subject/activism.html|title=Special Collections Research Center|publisher=University of Chicago Library}}</ref> মাৰ্লিন ডিক্সন সম্পৰ্কীয় বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ এটা বিবৃতি ১৯৭০ চনত প্ৰকাশিত নাৰী মুক্তি আন্দোলনৰ সংকলন ''Sisterhood is Powerful''ত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{cite book|title=Sisterhood is powerful: an anthology of writings from the women's liberation movement|publisher=WorldCat.org|oclc=96157}}</ref> ১৯৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত [[বেটি ফ্ৰিডান]] আৰু [[নেচনেল অৰ্গেনাইজেচন ফৰ উইমেন]]ৰ আন সদস্যসকলে নিউয়ৰ্কৰ প্লাজা হোটেলৰ অক ৰূমত মহিলাৰ ওপৰত থকা সময়সীমাৰ বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে বহি কৰা প্ৰতিবাদ আৰু পিকেটিং কৰিছিল। কেইমাহমানৰ পিছত এই লিংগভিত্তিক নিষেধাজ্ঞা আঁতৰোৱা হয়।<ref name="Times2">{{cite web|author=Curtis Gathje|date=January 16, 2005|title=What Would Eloise Say?|url=https://www.nytimes.com/2005/01/16/opinion/opinionspecial/16gathje.html|work=New York Times}}</ref><ref name="Gathje2000">{{Cite book|last=Gathje|first=Curtis|title=At the Plaza: an illustrated history of the world's most famous hotel|date=2000|pages=142|isbn=978-1-4668-6700-0}}</ref> ১৯৭০ চনৰ মাৰ্চ মাহত নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীসকলে ''লেডিজ হোম জাৰ্নেল''ৰ কাৰ্যালয়ত ১১ ঘণ্টীয়া বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকে ১৯৭০ চনৰ আগষ্ট মাহত আলোচনীখনৰ এটা অংশ প্ৰস্তুত কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|last=Gibson|first=Megan|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2088114_2087975_2087966,00.html|title=The 'Ladies' Home Journal' Sit-In - A Brief History of Women's Protests|magazine=Time|date=August 12, 2011}}</ref> === অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ দাবী === ২০১৬ চনৰ ২২ জুনত আমেৰিকাৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ ডেম'ক্ৰেট সদস্যসকলে বন্দুক-নিৰাপত্তা সম্পৰ্কীয় আইনত ভোটদানৰ দাবীত প্ৰতিনিধি সভাৰ মজিয়াত বহি কৰা প্ৰতিবাদ আৰম্ভ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদ [[অৰ্লেণ্ডো নাইটক্লাব গুলীচালনা]]ৰ পিছত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.politico.com/story/2016/06/democrats-sitin-gun-control-224687 |title=How Democrats mounted their guns sit-in |work=Politico |date=June 22, 2016}}</ref> প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ এটা দলে ২৩ জুনৰ দুপৰীয়ালৈকে প্ৰতিনিধি সভাৰ মজিয়াত অৱস্থান কৰিছিল। দাবী কৰা কোনো ব্যৱস্থাত সেই সময়ত ভোট অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল।<ref name=hufpro>{{cite news |url=http://www.huffingtonpost.com/entry/house-democrats-end-their-sit-in-protest-over-gun-reform_us_576c1760e4b0aa4dc3d4b28f?section= |title=House Democrats End Their Sit-In Protest Over Gun Reform |work=The Huffington Post |date=June 24, 2016}}</ref> === এলজিবিটিকিউ+ অধিকাৰ আন্দোলন === [[File:Sit-in against homophobia Mi 20095.JPG|thumb|upright|২০০৯ চনত [[ইটালী]]ৰ [[মিলান]]ত সমকামীবিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে বহি কৰা প্ৰতিবাদ]] ==== ১৯৬৫ ফিলাডেলফিয়া ==== ১৯৬৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত [[ফিলাডেলফিয়া]]ৰ ডিউইছ ৰেষ্টুৰেণ্টত এলজিবিটি অধিকাৰৰ দাবীত প্ৰথম দুটা বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ ভিতৰত প্ৰথমটো অনুষ্ঠিত হৈছিল। প্ৰায় ১৫০ জন সমৰ্থকৰ সৈতে তিনিজন কিশোৰে ৰেষ্টুৰেণ্টখনত প্ৰৱেশ কৰি নাগৰিক অধিকাৰৰ দাবীত স্থান ত্যাগ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। ৰেষ্টুৰেণ্টখনৰ "সমকামী", "পুৰুষসুলভ মহিলা", "নাৰীসুলভ পুৰুষ" বা "অগতানুগতিক পোছাক পৰিহিত" লোকক সেৱা নকৰাৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে এই প্ৰতিবাদ হৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Stein |first1=Marc |title=Marc Stein: Dewey's Sit-In, Philadelphia, April 25, 1965 |url=http://outhistory.org/exhibits/show/deweys-sit-in |publisher=OutHistory |date=April 20, 2015}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ ২ মে'ত দ্বিতীয়টো বহি কৰা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হয় আৰু এইবাৰ কোনো গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা নাছিল। তাৰ পিছতে ৰেষ্টুৰেণ্টখনে বৈষম্যমূলক নীতি বাতিল কৰে। ==== ১৯৬৬ নিউয়ৰ্ক ==== ১৯৬৬ চনৰ ২১ এপ্ৰিলত নিউয়ৰ্কৰ মেটাচিন ছ'চাইটিৰ সদস্যসকলে জুলিয়াছবাৰত "চিপ-ইন" নামেৰে এক প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত কৰিছিল। এই কাৰ্যৰ লক্ষ্য আছিল সমকামী লোকসকলক অনুমোদিত মদ বিক্ৰী কৰা স্থানত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2016/04/21/nyregion/before-the-stonewall-riots-there-was-the-sip-in.html |title=Before the Stonewall Riots There Was the Sip-In |work=The New York Times|date=April 21, 2016}}</ref> === ইজৰাইল–হামাছ যুদ্ধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ === ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিলত [[কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ''ছাত্ৰসকল পেলেষ্টাইনৰ বাবে'' আৰু ''ইহুদীসকল শান্তিৰ বাবে'' সংগঠনৰ সদস্যসকলৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদত বহি কৰা প্ৰতিবাদ আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে [[গাজা যুদ্ধ]]ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইজৰাইলৰপৰা বিনিয়োগ প্ৰত্যাহাৰৰ দাবী কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰতে আৰু বাহিৰতো আন বিশ্ববিদ্যালয়ত বহি কৰা প্ৰতিবাদ আৰু প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Barkan |first=Ross |date=2024-02-07 |title=How the Israeli-Palestinian Conflict Drove a Wedge Into the Democratic Party |url=https://www.nytimes.com/2024/02/07/magazine/israel-october-7-democrats.html |work=The New York Times}}</ref> === ইৰাণ === ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ইৰাণৰ ৩০খনতকৈ অধিক বিশ্ববিদ্যালয়ত ছাত্ৰ-প্ৰতিবাদ আৰু পৰীক্ষা বৰ্জনৰ কাৰ্যসূচীৰ বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত চিকিৎসা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহো আছিল। প্ৰতিবাদৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কিছুমান শিক্ষা কাৰ্যসূচী অনলাইনলৈ স্থানান্তৰৰ কথাও প্ৰকাশিত বাতৰিত উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=گسترش «تحریم امتحانات» به بیش از سی دانشگاه |url=https://iranwire.com/fa/news-1/148490-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87/ |access-date=2026-02-04|website=IranWire|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-03 |title=تجمع و تحصن در دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران |url=https://www.bbc.com/persian/articles/cew8en9n90ro|access-date=2026-02-04|website=BBC News فارسی|language=fa}}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://ir.voanews.com/a/8109477.html |title=تجمع اعتراضی و تحصن دانشجویان رشته دندان‌پزشکی دانشگاه تبریز |date=2026-02-04 |language=fa}}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://ir.voanews.com/a/8109427.html |title=تجمع اعتراضی دانشجویان دانشگاه آزاد مشهد – ۱۴ بهمن |date=2026-02-03 |language=fa}}</ref> === হাংগেৰী === ==== পৰিৱেশ আন্দোলন ==== ২০১৬ চনত [[বুদাপেষ্ট]]ৰ ভাৰোশ্লিগেট অঞ্চলত পৰিৱেশ আন্দোলনৰ প্ৰতিবাদকাৰীসকলে নিৰ্মাণ পৰিকল্পনাৰ বিৰুদ্ধে কেটেৰেম অঞ্চল দখল কৰি বহি কৰা প্ৰতিবাদ কৰিছিল।<ref>{{citation needed|date=June 2018}}</ref> === পাকিস্তান === ==== ২০১৪ চনৰ চৰকাৰবিৰোধী প্ৰতিবাদ ==== [[আজাদি মাৰ্চ]] আৰু [[ইনকিলাব মাৰ্চ]] পাকিস্তানৰ উল্লেখযোগ্য দীঘলীয়া ৰাজনৈতিক প্ৰতিবাদ আছিল। পাকিস্তান তেহৰিক-ই-ইনছাফৰ [[ইমৰান খান]]ৰ নেতৃত্বত আজাদি মাৰ্চ আৰু পাকিস্তান আৱামী তেহৰিকৰ [[মুহাম্মদ তাহিৰ-উল-কাদৰি]]ৰ নেতৃত্বত ইনকিলাব মাৰ্চ অনুষ্ঠিত হৈছিল। দুয়োটা আন্দোলনৰ দাবীৰ ভিতৰত নিৰ্বাচনত অনিয়মৰ তদন্ত, গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ আৰু ৰাজনৈতিক-সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ দাবী আছিল।<ref>{{cite news|title=Pakistan crisis: Islamabad sees more violent protests|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-29021033|access-date=September 26, 2014|agency=BBC|publisher=BBC|date=September 1, 2014}}</ref> আজাদি মাৰ্চ ২০১৪ চনৰ ১৪ আগষ্টত আৰম্ভ হৈ ১৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ত শেষ হৈছিল আৰু ইয়াক পাকিস্তানৰ ইতিহাসৰ অন্যতম দীঘলীয়া ৰাজহুৱা বহি কৰা প্ৰতিবাদ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। পাকিস্তানত ''ধৰ্ণা'' শব্দটো ১৯৫৮ চনত [[আব্দুল কাইয়ুম খান]]ে প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ফিৰোজ খান নূন]]ৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি উল্লেখ কৰা হয়। পিছলৈ [[নঈম ছিদ্দিকী]]য়ে ৰাজনৈতিক লক্ষ্য সাধনৰ বাবে ধৰ্ণা ৰাজনীতিৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯৯৩ চনত [[জামাত-ই-ইছলামী পাকিস্তান]]ৰ সৈতে জড়িত ধৰ্ণা অনুষ্ঠিত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত [[ফজলুৰ ৰহমান]], [[নৱাজ শ্বৰীফ]], [[মৰিয়ম ছফদাৰ আৱান]] আৰু অন্যান্য ৰাজনৈতিক আৰু ধৰ্মীয় নেতাই বিভিন্ন উদ্দেশ্যত এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিছে। === দক্ষিণ আফ্ৰিকা === [[বৰ্ণবৈষম্য]]ৰ সময়ত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ জাতিগত পৃথক্কৰণ নীতিৰ বিৰুদ্ধে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰস্থিত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ দূতাবাসসমূহত বহু বহি কৰা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/11/30/us/apartheid-protest-takes-page-from-60-s-history.html|title=Apartheid Protest Takes Page from 60's History|last=Gamarekian|first=Barbara|date=November 30, 1984|work=The New York Times}}</ref> বৰ্ণবৈষম্যৰ পিছৰ দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধিক মাচুলৰ বিৰুদ্ধে ''ফিজ ফ'ল'' আন্দোলনৰ সময়ত আৰু বিদেশত পুনৰসংস্থাপনৰ দাবীত গ্ৰীণমাৰ্কেট স্কোৱাৰত শৰণাৰ্থীসকলৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ উল্লেখযোগ্য। === ৱেলছ === [[ৱেলছ ভাষা সমাজ]]ৰ প্ৰথম ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদ ১৯৬৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত [[এবাৰিষ্টুইথ]] চহৰৰ কেন্দ্ৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল। সদস্যসকলে ডাকঘৰত পোষ্টাৰ লগাই গ্ৰেপ্তাৰ হৈ বিচাৰৰ সন্মুখীন হোৱাৰ চেষ্টা কৰিছিল। গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱাৰ পিছত প্ৰায় ৭০ জন সদস্য আৰু সমৰ্থকে পণ্ট ট্ৰেফেচানত বহি পথ যাতায়াত প্ৰায় আধা ঘণ্টাৰ বাবে বন্ধ কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/oct/30/dr-tedi-millward-welsh-language-protest-aberystwyth |title=Dr Tedi Millward, at the first Welsh language protest, Aberystwyth, 2 February 1963|newspaper=The Guardian|date=October 30, 2015|last1=Booth|first1=Hannah}}</ref><ref>Dylan Philps. "history of the welsh language society" in The Welsh Language in the Twentieth Century. Ed. by G.H. Jenkins and M.W. Williams. Page 471</ref> ১৯৬৮ চনত [[বিবিচি]]ৰ কাৰ্ডিফৰ ব্ৰডৱে ষ্টুডিঅ' আৰু বাতৰি বিভাগত ৱেলছ ভাষাত অধিক সম্প্ৰচাৰৰ দাবীত বহি কৰা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/uk-news/2016/nov/30/welsh-bbc-studios-protest-sit-in-language-1968|title=Sit-in at BBC Welsh studios – archive, 30 November 1968|author=Guardian Staff|date=November 30, 2016|website=The Guardian}}</ref> == ধৰ্ণা আৰু বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ পাৰ্থক্য == ধৰ্ণা আৰু বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ পদ্ধতিগত মিল আছে যদিও দুয়োটা শব্দৰ ব্যৱহাৰ একে নহয়। ''বহি কৰা প্ৰতিবাদ'' সাধাৰণতে কোনো স্থানত বহি থাকি কৰা প্ৰতিবাদক বুজায় আৰু ই বিশেষকৈ ইংৰাজী ''sit-in'' আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত। আনহাতে ''ধৰ্ণা'' শব্দটো ভাৰতীয় উপমহাদেশত অধিক বহল অৰ্থত ব্যৱহৃত হয় আৰু ইয়াৰ ভিতৰত কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত অৱস্থান, অনশন, দাবী উত্থাপন, স্মাৰক-পত্ৰ প্ৰদান আৰু দীঘলীয়া সময় ধৰি প্ৰতিবাদী অৱস্থান আদি অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে। == দক্ষিণ এছিয়াত ধৰ্ণাৰ প্ৰভাৱ == ধৰ্ণা দক্ষিণ এছিয়াৰ ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ এক পৰিচিত প্ৰতিবাদী পদ্ধতি। ভাৰত আৰু পাকিস্তানত এই শব্দটো ৰাজনৈতিক দল, ছাত্ৰ সংগঠন, শ্ৰমিক সংগঠন, সামাজিক আন্দোলন আৰু বিভিন্ন নাগৰিক সংগঠনৰ প্ৰতিবাদৰ বৰ্ণনাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতত ধৰ্ণা সংসদীয় গণতন্ত্ৰৰ বাহিৰৰ নাগৰিক প্ৰতিবাদৰ এক দৃশ্যমান পদ্ধতি হিচাপে বিকশিত হৈছে। দাবী চৰকাৰী নীতি, শ্ৰমিক অধিকাৰ, মজুৰি, ভূমি, জাতিগত বা সামাজিক অধিকাৰ, নাগৰিকত্ব, শিক্ষা, পৰিৱেশ বা প্ৰশাসনিক সিদ্ধান্তৰ সৈতে জড়িত হ'ব পাৰে। ডিজিটেল যোগাযোগৰ বিকাশৰ ফলত আধুনিক ধৰ্ণা আন্দোলনসমূহ সামাজিক মাধ্যম, অনলাইন সংগঠন আৰু ডিজিটেল প্ৰচাৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে শ্বাহীন বাগৰ ৰায়ত উল্লেখ কৰা মতে, ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল মাধ্যম সামাজিক আন্দোলনক দ্ৰুতভাৱে সংগঠিত আৰু প্ৰচাৰ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে, যদিও ইয়াৰ সৈতে মেৰুকৰণ আৰু তথ্য-প্ৰচাৰৰ সমস্যাও থাকিব পাৰে।<ref>{{Cite web|title=Amit Sahni vs Commissioner of Police|url=https://indiankanoon.org/doc/145656971/|date=7 October 2020|publisher=Indian Kanoon}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{wikiquote}} {{Commons category|Sit-ins}} * [https://web.archive.org/web/20160304002547/http://www.newsreel.org/nav/title.asp?tc=CN0170&s=feb ''ফেব্ৰুৱাৰী ৱান'' — ১৯৬০ চনৰ গ্ৰিনছব'ৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ তথ্যচিত্ৰ] * [http://www.campusactivism.org/uploads/sit-in-tactical-analysis.pdf ''চিট-ইন: এ টেকটিকেল এনালাইছিছ'' — ছাত্ৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ কৌশল সম্পৰ্কীয় অধ্যয়ন] * [https://web.archive.org/web/20111017122354/http://stubbornfacts.us/random/almost_forgotten_history ''এলমষ্ট ফৰ্গটেন হিষ্টৰী'' — উইচিটা ডকম বহি কৰা প্ৰতিবাদৰ ইতিহাস] * [http://www.crmvet.org ''চিভিল ৰাইটছ মুভমেণ্ট আৰ্কাইভ'' — নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ ইতিহাস, ব্যক্তিগত কাহিনী আৰু আলোকচিত্ৰ] * [http://crdl.usg.edu/events/sit_ins_atlanta_ga/ ''আটলাণ্টা, জৰ্জিয়াৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ'' — চিভিল ৰাইটছ ডিজিটেল লাইব্ৰেৰী] * [http://crdl.usg.edu/events/sit_ins_greensboro_nc/ ''গ্ৰিনছব'ৰ, উত্তৰ কেৰ'লিনাৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ'' — চিভিল ৰাইটছ ডিজিটেল লাইব্ৰেৰী] * [http://crdl.usg.edu/events/sit_ins_nashville_tn/ ''নেছভিল, টেনেছিৰ বহি কৰা প্ৰতিবাদ'' — চিভিল ৰাইটছ ডিজিটেল লাইব্ৰেৰী] [[শ্ৰেণী:শ্ৰমিক অধিকাৰ]] q0mp3mtdyzpolfxxlwe400wvygxrc6b 0 139767 641391 640106 2026-10-03T00:33:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641391 wikitext text/x-wiki [[File:Indian Passport (e-Passport, 2024).svg|alt=|thumb|180px|২০২৫ চনৰপৰা প্ৰচলিত এখন সাধাৰণ ই-পাছপৰ্ট]] '''ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ''' হৈছে অন্য দেশৰ কৰ্তৃপক্ষই [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] নাগৰিকসকলৰ ওপৰত আৰোপ কৰা প্ৰশাসনিক প্ৰৱেশ প্ৰতিবন্ধকতা। ২০২৬ চনৰ তথ্য অনুসৰি, ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মতে ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে ২৭খন ভিছা-মুক্ত, ৪৭খন ভিছা-অন-এৰাইভেল (প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত ভিছা লাভ কৰা) আৰু ৬৬খন ই-ভিছা উপলব্ধ থকা দেশ বা অঞ্চল আছে।<ref>{{Cite news |title=Visa facility for Indian Nationals (ordinary passport){{!}} Ministry of External Affairs |url=https://www.mea.gov.in/VFFIN.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20251013183415/https://www.mea.gov.in/VFFIN.htm |archive-date=13 October 2025 |access-date=2026-01-20 |work=Ministry of External Affairs, Government of India |language=en-US |url-status=live }}</ref> শেহতীয়া পৰিৱৰ্তনসমূহ: {| class="wikitable sticky-header" style="background:#f8f9faff; " ! বৰ্ষ ! পৰিৱৰ্তনসমূহ |- |২০২৬ |[[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডে]] পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ভিছা অবিহনে প্ৰৱেশৰ সময়সীমা ৩০ দিনলৈ হ্ৰাস কৰিছে, যি ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬-ৰপৰা কাৰ্যকৰী হৈছে।<ref>{{Cite web |title=The revision of Thailand's visa exemption and VoA schemes, 2026 (for ordinary passport) Effective from 15 September 2026 |url=https://newdelhi.thaiembassy.org/en/content/the-revision-of-thailand-s-visa-exemption-and-voa |access-date=2026-09-16 |website=สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงนิวเดลี |language=th}}</ref> [[আৰ্জেণ্টিনা|আৰ্জেণ্টিনাই]] বৈধ ইউ.শে. ভিছা (B2 / J / B1 / O / P (P1-P2-P3) / E / H-1Bপ্ৰকাৰৰ) অথবা ইউ.এছ. গ্ৰীণ কাৰ্ড থকা ভাৰতীয় নাগৰিকসকলক ভিছা অবিহনে প্ৰৱেশৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছে, যি এপ্ৰিল ২০২৬-ৰপৰা কাৰ্যকৰী হৈছে।<ref>{{Cite web |title= Traveling to Argentina as a tourist - Consulate General of Argentina at Los Angeles|url= https://clang.cancilleria.gob.ar/en/traveling-argentina-tourist |access-date=2026-06-08}}</ref> ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰপৰা নিকায়াগুৱাই 'ভিছা অন এৰাইভেল' আৰু বিকল্প ভিছা কাৰ্যসূচী বাতিল কৰিছে। ভাৰতীয় নাগৰিকসকলক সাধাৰণ পাছপৰ্টৰ বাবে 'চি' শ্ৰেণীৰ ভিছাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে আৰু ভ্ৰমণৰ পূৰ্বেই নিৰ্দিষ্ট কনছুলেট বা অনলাইন যোগে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Advisory on Visa requirements for Panama, Costa Rica & Nicaragua - Embassy of India in Panama |url=https://indianembassypanama.gov.in/eoipa_pages/MzEz |access-date=2026-06-27}}</ref> [[স্পেইন]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[জাৰ্মানী|জাৰ্মানীয়ে]] অনা-ইউৰোপীয় ইউনিয়নভুক্ত দেশলৈ ট্ৰেনজিট কৰা ভাৰতীয়সকলৰ বাবে বিমানবন্দৰ ট্ৰেনজিট ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰত্যাহাৰ কৰিছে। ই ক্ৰমে ০৪ মাৰ্চ ২০২৬, ১০ এপ্ৰিল ২০২৬ আৰু ০৩ জুন ২০২৬-ৰপৰা কাৰ্যকৰী হৈছে।<ref name=":10">{{Cite web |date=23 April 2026 |title=France lifts airport transit visa requirements for Indian nationals {{!}} France in India |url=https://in.diplomatie.gouv.fr/en/france-lifts-airport-transit-visa-requirements-indian-nationals |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=France lifts airport transit visa requirements for Indian nationals {{!}} France in India}}</ref><ref>{{Cite web |last=Amt |first=Auswärtiges |title=Travel Facilitation at German Airports for Indian Nationals Takes Effect |url=https://india.diplo.de/in-en/2773896-2773896 |access-date=2026-06-03 |website=india.diplo.de |language=en}}</ref> [[উজবেকিস্তান|উজবেকিস্তানে]] এতিয়া ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে ৩০ দিনৰ ভিছা মুক্ত প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2026-08-30 |title=Firstpost (@firstpost) on X |url=https://x.com/firstpost/status/2094081436789912035 |access-date=2026-08-30 |work=X (formerly Twitter) |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-30 |title=Big boost for Indian Travellers! Uzbekistan introduces 30-day visa-free access during PM Modi visit |url=https://www.etnownews.com/news/big-boost-for-indian-travellers-uzbekistan-introduces-30-day-visa-free-access-during-pm-modi-visit-article-156014328 |access-date=2026-08-30 |website=ET Now |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-30 |title=Uzbekistan introduces 30-day visa-free regime for Indian citizens during PM Modi's visit |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/uzbekistan-introduces-30-day-visa-free-regime-for-indian-citizens-during-pm-modi-visit-101788091379537.html |access-date=2026-08-30 |website=Hinterstan Times |language=en}}</ref> [[বেলাৰুছ|বেলাৰুছে]] ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা (E-Visa) ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Belarus introduces E-Visa for Indian citizens |url=https://www.sb.by/en/belarus-introduces-e-visa-for-indian-citizens.html |access-date=2026-09-19 |website=www.sb.by}}</ref> |} == পূৰ্বৰ বছৰবোৰ == {| class="wikitable sticky-header" style="background:#f8f9faff;" !বৰ্ষ !পৰিবৰ্তনসমূহ |- |২০২৫ |[[দক্ষিণ আফ্ৰিকা|দক্ষিণ আফ্ৰিকাই]] ভাৰতকে ধৰি কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দেশৰ বাবে ই.টি.এ. ব্যৱস্থা মুকলি কৰে, যাৰ ম্যাদ ৯০ দিন আৰু ইয়াক পুনৰ ৯০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite web |title=Electronic Travel Authorization Requirement Forthcoming |url=https://www.fragomen.com/insights/south-africa-electronic-travel-authorization-requirement-forthcoming.html |access-date=2025-11-29 |website=Fragomen - Immigration attorneys, solicitors, and consultants worldwide - Electronic Travel Authorization Requirement Forthcoming |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Minister Leon Schreiber presents new Electronic Travel Authorisation to tourism industry {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/news/media-statements/minister-leon-schreiber-presents-new-electronic-travel-authorisation-tourism |access-date=2025-11-29 |website=www.gov.za}}</ref> [[আৰ্জেন্টিনা|আৰ্জেন্টিনাই]] ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ শেষৰ ফালৰ পৰা বৈধ ইউ.এছ. B2 ভিছা থকা ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ ব্যৱস্থা কৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকে পৰ্যটনৰ বাবে পৃথক ভিছা বা ইলেকট্ৰনিক ট্ৰেভেল অথৰাইজেশ্যন (AVE) অবিহনেই আৰ্জেন্টিনাত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিব। ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰব্ৰজন সঞ্চালকালয়ে অৱশ্যে প্ৰৱেশৰ সময়ত প্ৰতিটো গোচৰ পৰীক্ষা কৰিব।<ref>{{Cite web |title=Consulate General and Promotion Center in Mumbai {{!}} NEW EXEMPTION FOR INDIAN NATIONALS WHO ARE HOLDERS OF VALID U.S TOURIST VISA [B 2] |url=https://cgmum.cancilleria.gob.ar/en/new-exemption-indian-nationals-who-are-holders-valid-us-tourist-visa-b-2 |access-date=2025-10-09 |website=cgmum.cancilleria.gob.ar}}</ref> [[ইৰান|ইৰানে]] ২২ নৱেম্বৰ ২০২৫-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ সাধাৰণ ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰীসকলৰ বাবে উপলব্ধ ভিছা ৰেহাইৰ সুবিধা স্থগিত ৰাখিছে। অপৰাধী চক্ৰৰ দ্বাৰা এই সুবিধাৰ অপব্যৱহাৰ ৰোধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Advisory on suspension of visa waiver facility extended to Indian nationals traveling to Iran |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/40303/Advisory+on+suspension+of+visa+waiver+facility+extended+to+Indian+nationals+traveling to Iran}}</ref> পালাউয়ে ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে ৩০ দিনীয়া ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশৰ আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Federal |first=The |date=2025-06-10 |title=Palau introduces 30-day visa-free entry to Indian travellers |url=https://thefederal.com/category/news/palau-introduces-30-day-visa-free-entry-to-indian-travellers-191293 |access-date=2025-06-13 |website=thefederal.com |language=en}}</ref> [[ফিলিপাইন|ফিলিপাইনে]] ১৯ মে' ২০২৫-ৰ পৰা ভাৰতীয়সকলৰ বাবে এটা দুটা স্তৰৰ '''ভিছা-মুক্ত''' ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত সকলো ভাৰতীয়লৈ ১৪ দিনৰ বাবে ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশ (যাক বৃদ্ধি কৰিব নোৱাৰি) আৰু অষ্ট্ৰেলিয়া, কানাডা, জাপান, শ্বেনজেন দেশসমূহ, ছিংগাপুৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বা যুক্তৰাজ্যৰ বৈধ ভিছা বা স্থায়ী বাসিন্দাৰ অনুমতি থকা ভাৰতীয়সকলক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Philippines Grants Visa-Free Entry to Indian Travellers for 14 or 30 Days |url=https://www.visahq.com/news/2025-11-03/in/philippines-grants-visa-free-entry-to-indian-travellers-for-14-or-30-days/ |access-date=2026-05-04 |website=VisaHQ |language=en}}</ref> [[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডে]] ১ মে' ২০২৫-ৰ পৰা দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন ডিজিটেল এৰাইভেল কাৰ্ড মুকলি কৰিছে,<ref>{{Cite web |date=2025-04-01 |title=Thailand Launches Digital Arrival Card System to Streamline Tourism |url=https://www.nationthailand.com/business/economy/40048181 |access-date=2025-04-01 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref> যিখন ভ্ৰমণৰ তাৰিখৰ তিনিদিন আগলৈকে পূৰণ কৰিব পৰা যাব। [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত|সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতে]] ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ [[ছিংগাপুৰ]], [[জাপান]], [[দক্ষিণ কোৰিয়া]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু [[কানাডা]]ৰ বৈধ বাসস্থানৰ অনুমতি থকা ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়াললৈ 'ভিছা অন এৰাইভেল'ৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে।<ref name=":7">{{Cite web |title=UAE expands visa-on-arrival programme for Indian visitors, families |url=https://www.khaleejtimes.com/life-and-living/visa-and-immigration-in-uae/uae-expands-visa-waiver-programme-for-indian-visitors-families |access-date=2025-02-25 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> [[ইউক্ৰেইন|ইউক্ৰেইনে]] ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫-ৰ পৰা ভাৰতীয় ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ বাবে পুনৰ ই-ভিছা ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।<ref>{{cite web |date=17 February 2025 |title=Ukraine resumes issuing electronic visas for foreigners |url=https://visasnews.com/en/ukraine-resumes-issuing-electronic-visas-for-foreigners/}}</ref> [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়াই]] ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছা ৰেহাইৰ সময়সীমা ৩১ ডিচেম্বৰ ২০২৬-লৈ বৃদ্ধি কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=2024-12-20 |title=Malaysia extends visa exemption for Indian nationals until 2026 |url=https://malaysiavisa.imi.gov.my/evisa/evisa.jsp |website=Malaysia Visa Official Website}}</ref> [[ইজৰাইল|ইজৰাইলে]] ২০২৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা ভাৰতীয় পৰ্যটকৰ বাবে ই-ভিছা ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=Israel introduces e-Visa system for Indian tourists |url=https://traveltradejournal.com/israel-introduces-e-visa-system-for-indian-tourists/ |website=Travel Trade Journal}}</ref> |- |২০২৪ | [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত|সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতে]] যুক্তৰাজ্য, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বা ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ বৈধ ভিছা বা বাসিন্দাৰ অনুমতি পত্ৰ অথবা আমেৰিকাৰ গ্ৰীণ কাৰ্ড থকা ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে 'ভিছা অন এৰাইভেল'ৰ বিকল্প কাৰ্যকৰী কৰিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা সৰ্বাধিক ১৪ দিন থাকিব পৰা যাব আৰু ইয়াক অতিৰিক্ত ১৪ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ সুবিধা থাকিব। ইয়াৰ উপৰিও, ভ্ৰমণকাৰীসকলে ইউ.এ.ই. নিয়ম অনুসৰি প্ৰয়োজনীয় মাচুল পৰিশোধ কৰি ৬০ দিনীয়া এটা অবৰ্ধিত ভিছা অন এৰাইভেল বাছনি কৰিব পাৰিব। [[শ্ৰীলংকা|শ্ৰীলংকাই]] ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |last=PTI |date=2024-08-22 |title=Sri Lanka announces visa-free access to Indians, nationals from 34 other countries from Oct 31 |url=https://www.thehindu.com/news/international/sri-lanka-announces-visa-free-access-to-indians-nationals-from-34-other-countries-from-oct-31/article68553261.ece |access-date=2024-08-25 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> [[কেনিয়া]] আৰু [[ইৰান|ইৰানে]] ২০২৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ পৰা ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। [[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডে]] পৰ্যটনৰ বাবে ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশ কাৰ্যকৰী কৰে, য'ত সৰ্বাধিক ৬০ দিনলৈকে থাকিব পাৰিব। এই ব্যৱস্থা ১৫ জুলাই ২০২৪-ৰ পৰা ছমাহৰ বাবে বলৱৎ কৰা হৈছিল।<ref name=":4">{{Cite web |last=Sullivan |first=Boris |date=2024-07-15 |title=Thailand approves 60-day visa-free entry for 93 countries starting from July 15th - Thailand Business News |url=https://www.thailand-business-news.com/visa/151277-thailand-approves-60-day-visa-free-entry-for-93-countries-starting-from-july-15th |access-date=2024-07-17 |website=www.thailand-business-news.com |language=en-GB}}</ref><ref name=":11">{{cite web |first= |date=17 Jul 2024 |title=Official Website of Thailand Electronic Visa |url=https://www.thaievisa.go.th/ |website=Thai E-Visa Official Website}}</ref> [[জাপান|জাপানে]] ২০২৪ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰ পৰা ভাৰতত বসবাস কৰা ভাৰতীয় নাগৰিক আৰু বিদেশী নাগৰিকসকলৰ বাবে একক প্ৰৱেশৰ ই-ভিছা জাৰী কৰা আৰম্ভ কৰে। এই ভিছা কেৱল '''হ্ৰস্বকালীন পৰ্যটনৰ''' বাবেহে প্ৰযোজ্য।<ref name="auto2">{{cite web |title=The Embassy of Japan in India. |url=https://www.in.emb-japan.go.jp/itpr_ja/11_000001_01148.html}}</ref> [[ফিলিপাইন|ফিলিপাইনে]] এটা সফল পাইলট কাৰ্যসূচীৰ অন্তত ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰীসকলৰ বাবে ই-ভিছা ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী কৰে।<ref name="The Times of India">{{cite news |title=Philippines implements e-Visa for Indian passport holders: 5 things to know |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/travel-news/philippines-implements-e-visa-for-indian-passport-holders-5-things-to-know/articleshow/116037829.cms |access-date=2024-12-08 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- |২০২৩ | এংগোলাই ভাৰতকে ধৰি ৯৮খন দেশৰ এখন তালিকা ঘোষণা কৰে, যাৰ নাগৰিকসকলে ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা অবিহনে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব (২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী)। [[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডে]] ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ১০ নৱেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা ১০ মে' ২০২৪-লৈকে ৬ মহীয়া ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ সময়সীমা ঘোষণা কৰে, যাক পিছলৈ ১১ নৱেম্বৰ ২০২৪-লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Tanakasempipat |first=Patpicha |date=2024-05-07 |title=Thailand Extends Visa Waiver Plan for Indian, Taiwanese Tourists - Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-05-07/thailand-extends-visa-waiver-plan-for-indian-taiwanese-tourists |access-date=2024-05-08 |website=[[Bloomberg News]]}}</ref> [[শ্ৰীলংকা|শ্ৰীলংকাই]] ১ ডিচেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা ৩১ মাৰ্চ ২০২৪-লৈ ভাৰতীয়সকলৰ বাবে বিনামূলীয়া ভিছা ঘোষণা কৰে, যাৰ সময়সীমা পিছলৈ ৩১ মে' ২০২৪-লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়। [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়াই]] ১ ডিচেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা ৩১ ডিচেম্বৰ ২০২৪-লৈ ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে সাময়িকভাৱে ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশৰ কথা ঘোষণা কৰে। [[বেলাৰুছ|বেলাৰুছে]] ভাৰতীয়সকলৰ বাবে (ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু শ্বেনজেন অঞ্চলৰ ভিছা থকা লোকৰ বাবে) ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ কথা ঘোষণা কৰে, যদিহে তেওঁলোকে [[ৰাছিয়া|ৰাছিয়াৰ]] মাজেৰে ট্ৰেনজিট কৰা নাই আৰু মিন্সক ৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত অৱতৰণ কৰে।<ref>{{cite web | title=Visa-free travel via the checkpoint "Minsk National Airport" - Embassy of the Republic of Belarus in the Republic of India | url=https://india.mfa.gov.by/en/consular_issues/visas/visa_free/#:~:text=The%20Republic%20of%20Belarus%20provides,only%20through%20Minsk%20National%20Airport}}</ref> [[জাপান|জাপানে]] ২০২৩ চনৰ জুলাই মাহত ঘোষণা কৰে যে ব্ৰাজিল, কম্বোডিয়া, কানাডা, চৌদি আৰৱ, ছিংগাপুৰ, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, টাইৱান, ইউ.এ.ই., যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বসবাস কৰা ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰীসকলে কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে একক প্ৰৱেশৰ ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব।<ref name="JAPAN eVISA">{{cite web | url=https://www.evisa.mofa.go.jp/index#eligibility | title=JAPAN eVISA}}</ref> [[ৰাছিয়া|ৰাছিয়াই]] ২০২৩ চনৰ ১ আগষ্টৰ পৰা ১৬ দিনৰ বাবে একক প্ৰৱেশৰ ই-ভিছা ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.handyvisas.com/news/russian-e-visa-to-be-available-from-august-1/ | title=Russian E-Visa to be Available from August 1 | 3=HandyVisas | date=24 July 2023 | access-date=25 July 2023 | archive-date=25 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230725092619/https://www.handyvisas.com/news/russian-e-visa-to-be-available-from-august-1/ | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230725092619/https://www.handyvisas.com/news/russian-e-visa-to-be-available-from-august-1/ | archivedate=25 July 2023 | deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web | date=2023-08-02 | title=Russia launches e-visa facility for Indians; here's how to apply, and other key details | url=https://indianexpress.com/article/india/russia-launches-e-visa-facility-for-indians-heres-how-to-apply-and-other-key-details-8873622/ | access-date=2023-08-03 |website=The Indian Express | language=en}}</ref> [[ইজিপ্ত|ইজিপ্তে]] ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত একক ভাৱে ভ্ৰমণ কৰা ভাৰতীয় যাত্ৰীসকলৰ বাবে একক আৰু বহুমুখী প্ৰৱেশৰ ই-ভিছা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.cntraveller.in/story/egypt-to-offer-visas-on-arrival-to-indians-multiple-entry-visa | title=Egypt to offer visas on arrival to Indians. Here's what to know | date=3 April 2023}}</ref> [[জৰ্ডান|জৰ্ডানৰ]] ই-ভিছা এতিয়া গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ ই-সেৱা ছাইটৰ পৰা লাভ কৰিব পাৰিব। অৱশ্যে ভাৰতৰ নাগৰিকসকলে এতিয়াও 'ভিছা অন এৰাইভেল' লাভ কৰিব পাৰে। |- |২০২২ |[[দক্ষিণ আফ্ৰিকা|দক্ষিণ আফ্ৰিকাই]] অৱশেষত ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত সকলো ভাৰতীয় ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে এটা ই-ভিছা ব্যৱস্থা মুকলি কৰে। অৱশ্যে এয়া সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী হোৱা নাই আৰু কেইবাখনো ইউৰোপীয় দেশৰ বাসিন্দাসকলৰ বাবে ই প্ৰযোজ্য নহয়। এই ৱেবছাইটটো সঠিকভাৱে কাম নকৰাৰ বাবে ভ্ৰমণকাৰীসকলক স্থানীয় দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰদূত কাৰ্যালয়ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=":1">{{cite web |last=Gandhi |first=Forum |date=17 January 2020 |title=South Africa to offer an e-visa facility for Indian tourists |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/south-africa-to-offer-an-e-visa-facility-for-indian-tourists/article30582816.ece |access-date=2020-01-21 |website=@businessline |language=en}}</ref><ref name="southafricavisa.com">{{Cite web|url=https://www.southafricavisa.com/evisa-requirements/indian-citizens/|title=South Africa eVisa for Indians: Requirements and Application|website=South Africa Visa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230403223629/https://www.southafricavisa.com/evisa-requirements/indian-citizens/|archivedate=2023-04-03|access-date=2026-09-27|deadurl=yes}}</ref><ref name=":2">{{cite web |title=Visa Exemption List |url=https://southafricahouse.uk/wp-content/uploads/2020/11/Visa-Exemption-List.pdf |access-date=2022-03-06 |website=[[South Africa House]] |archive-date=3 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403223631/https://southafricahouse.uk/wp-content/uploads/2020/11/Visa-Exemption-List.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230403223631/https://southafricahouse.uk/wp-content/uploads/2020/11/Visa-Exemption-List.pdf |archivedate=2023-04-03 |deadurl=yes }}</ref> [[ওমান|ওমানে]] ভাৰতীয় নাগৰিকক পৰ্যটনৰ বাবে ভিছা-মুক্ত প্ৰৱেশৰ কথা ঘোষণা কৰে, যি ২০২২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীৰ পৰা সৰ্বাধিক ১০ দিনৰ বাবে বলৱৎ হৈছিল।<ref>{{cite web | last1=Desai | first1=Ananya | title=Indians can now travel to Oman without a visa | url=https://www.cntraveller.in/story/indians-can-now-travel-to-oman-without-a-visa/ | website=Condé Nast Traveller | publisher=Condé Nast | access-date=24 March 2024 | date=11 December 2020}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ওমানত থকাৰ এই সময়সীমা ১৪ দিনলৈ সংশোধন কৰা হয়।<ref name="oman-visa-free">{{cite web | url=https://fm.gov.om/visitors/entry-visas/ | title=Entry visas}}</ref> [[আলবেনিয়া|আলবেনিয়াই]] ২৩ এপ্ৰিল ২০২২-ৰ পৰা ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ কথা ঘোষণা কৰে, যাৰ সময়সীমা ২০২২ চনৰ শেষলৈকে বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে ভাৰতীয়সকলৰ বাবে ই-ভিছা আবেদন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰে। [[মৰক্কো|মৰক্কোৱে]] ১ আগষ্ট ২০২২-ত পৰ্যটন আৰু ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যৰ বাবে ভাৰতীয় নাগৰিকক ই-ভিছা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.acces-maroc.ma/#/ | title=Accès Maroc|website=www.acces-maroc.ma}}</ref> |- |২০২১ |[[ইজিপ্ত|ইজিপ্তে]] ২০২১ চনৰ পৰা পৰ্যটক দলত অহা ভাৰতীয় নাগৰিকসকলক ই-ভিছাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |title=Egypt e-Visa Portal |url=https://www.visa2egypt.gov.eg/eVisa/FAQ |website=www.visa2egypt.gov.eg}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁলোকে একক ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবেও ই-ভিছা ঘোষণা কৰে। [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই]] ঘোষণা কৰে যে সকলো যোগ্য ভাৰতীয় নাগৰিকে এতিয়া আমেৰিকাত দ্ৰুত প্ৰৱেশৰ বাবে গ্লোবেল এন্ট্ৰী কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰিব।<ref>{{cite web |date=2 July 2021 |title=UKMoney.net and Indianembassy.org - UK Money |url=https://www.indianembassy.org/press_detail.php?nid=2379}}</ref> |- |২০২০ |[[ইউক্ৰেইন|ইউক্ৰেইনে]] ১৪ আগষ্ট ২০২০ চনৰ পৰা ভাৰতীয় ভ্ৰমণকাৰীসকলক পৰ্যটনৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰদান কৰা আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Міністерство закордонних справ України - e-Visa |url=https://mfa.gov.ua/en/consular-affairs/entry-and-stay-foreigners-ukraine/e-visa |website=mfa.gov.ua}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত হোৱা এক আকস্মিক সামৰিক সংঘৰ্ষৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ আকাশমাৰ্গৰ সকলো বিমান যাত্ৰা স্থগিত ৰাখে। |- |২০১৯ |[[শ্ৰীলংকা|শ্ৰীলংকাই]] ১ আগষ্ট ২০১৯-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ ভাৰতীয় পৰ্যটকৰ বাবে বিনামূলীয়া 'ভিছা-অন-এৰাইভেল' আঁচনি ঘোষণা কৰিছে।<ref>{{cite web | date=25 July 2019 | title=Sri Lanka: Visa-on-arrival scheme approved for India | url=https://www.indiatoday.in/india/story/sri-lanka-visa-on-arrival-scheme-approved-for-india-1573209-2019-07-25 | agency=Asian News International}}</ref> ইকুৱেডৰে ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ অপব্যৱহাৰ হোৱাৰ বাবে ১২ আগষ্ট ২০১৯-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ ভাৰতীয় নাগৰিকৰ ওপৰত হঠাতে ভিছা বাধ্যবাধকতা আৰোপ কৰে।<ref>{{cite web |title=Embajada del Ecuador {{!}} EEUU |url=https://www.ecuador.org/nuevosite/serviciosconsulares_visas_e.php |access-date=2019-11-03 |website=www.ecuador.org}}</ref> বাৰ্বাডোজে ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে পৰ্যটন আৰু ব্যৱসায়িক ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ কথা ঘোষণা কৰিছে।<ref name="gisbardos lifted">{{cite web |date=17 May 2019 |title=Visa Requirements Lifted For Several Countries {{!}} GIS |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/visa-requirements-lifted-for-several-countries/ |access-date=2019-12-04 |website=gisbarbados.gov.bb |language=en-US}}</ref><ref name="auto3">{{cite web |title=Barbados Immigration Department Visa Requirements Page |url=http://www.immigration.gov.bb/pages/Visa_Requirements.aspx |access-date=2019-12-04 |website=www.immigration.gov.bb}}</ref> [[কাজাখাস্তান|কাজাখাস্তানে]] প্ৰথমে ১ জানুৱাৰী ২০১৯-ত ইলেকট্ৰনিক ৰূপত একক প্ৰৱেশৰ ভিছা লাভ কৰাৰ এক প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে ৭ জুলাই ২০২২-ত পৰ্যটন আৰু ব্যৱসায়ৰ বাবে ১৪ দিনীয়া ভিছা-মুক্ত ভ্ৰমণৰ অনুমতি ঘোষণা কৰে। ৮ জুলাই ২০২২-ত কাজাখস্তানে ভাৰতীয় নাগৰিকক পৰ্যটন আৰু ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যৰ বাবে ১৪ দিনৰ ভিছা ৰেহাই প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |date=11 July 2022 |title=Kazakhstan Establishes Visa-Free Regime for Citizens of India, Iran and China |work=The Astana Times |url=https://astanatimes.com/2022/07/kazakhstan-establishes-visa-free-regime-for-citizens-of-india-iran-and-china}}</ref> [[চিলি|চিলিয়ে]] ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত সৰ্বাধিক ৬ মাহৰ বৈধতা থকা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ভিছা বা বাসস্থানৰ অনুমতি পত্ৰ থকা ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে 'ভিছা অন এৰাইভেল' ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref name=":3">{{Cite web|url=https://serviciosconsulares.cl/tramites/site/artic/20190220/asocfile/20190220161313/cuadro_de_aranceles_y_vistos_de_turismo_2020.pdf|title=Ministry of Foreign Affairs|access-date=28 December 2022|archive-date=8 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408002416/http://serviciosconsulares.cl/tramites/site/artic/20190220/asocfile/20190220161313/cuadro_de_aranceles_y_vistos_de_turismo_2020.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230408002416/http://serviciosconsulares.cl/tramites/site/artic/20190220/asocfile/20190220161313/cuadro_de_aranceles_y_vistos_de_turismo_2020.pdf|archivedate=8 April 2023|deadurl=yes}}</ref> [[আৰ্জেন্টিনা|আৰ্জেন্টিনাই]] ২০১৯ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা সৰ্বাধিক ৬ মাহৰ বৈধতা থকা ইউ.এছ. ভিছা থকা ভাৰতীয় নাগৰিকক এটা ইলেকট্ৰনিক ট্ৰেভেল অথৰাইজেশ্যন (ETA) আবেদন কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছে। [[জৰ্ডান|জৰ্ডানে]] ঘোষণা কৰে যে সকলো ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰী 'ভিছা অন এৰাইভেল' লাভ কৰাৰ বাবে যোগ্য হ'ব, (কিন্তু কেৱল এক বৈধ শ্বেনজেন, [[যুক্তৰাজ্য]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|ইউ.এছ.]] বা [[কানাডা]]ৰ ভিছা থাকিলেহে) যি ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ পৰা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |date=28 February 2018 |title=King Abdullah in India: Jordan announces visa on arrival for Indians |url=https://www.indiatoday.in/world/asia/story/king-abdullah-in-india-jordan-announces-visa-on-arrival-for-indians-1179437-2018-02-28 |access-date=4 March 2018 |website=India Today}}</ref> |- |২০১৮ |২০১৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত সকলো ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰী ৰুৱাণ্ডাত ভিছা অন এৰাইভেল লাভ কৰাৰ বাবে যোগ্য হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰিও জিম্বাবৱে,<ref>{{cite web |last=AfricaNews |date=16 February 2018 |title=Zimbabwe announces new visa regime – Africanews |url=http://www.africanews.com/2018/02/16/zimbabwe-announces-new-visa-regime/}}</ref> এংগোলা,<ref>{{cite web |date=27 February 2018 |title=Angola offers visa on arrival to nationals from 61 countries |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/Angola-offers-visa-on-arrival-to-nationals-from-61-countries/2558-4321486-view-asAMP-wlthcbz/index.html}}</ref> ২৪ এপ্ৰিল ২০১৮-ত বাহামা দ্বীপপুঞ্জ (কেৱল এক বৈধ শ্বেনজেন, যুক্তৰাজ্য, ইউ.এছ. বা কানাডাৰ ভিছা থাকিলেহে)<ref name="auto1">{{Cite news |date=2018-04-24 |title=Visa Facilitation for Indian Nationals – Ministry of Foreign Affairs – Bahamas |work=Ministry of Foreign Affairs – Bahamas |url=http://mofa.gov.bs/visa-facilitation-indian-nationals/ |access-date=2018-07-24}}</ref> আৰু ২২ জুলাই ২০১৮-ত [[ইৰান|ইৰানে]] ভিছা অন এৰাইভেলৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite news |date=22 July 2018 |title=Iran Offers On-Arrival Visa to Indian Citizens |newspaper=Financial Tribune |url=https://financialtribune.com/articles/travel/90226/iran-offers-on-arrival-visa-to-indian-citizens}}</ref> [[ম্যানমাৰ|ম্যানমাৰে]] পৰ্যটকসকলৰ বাবে ১২ ডিচেম্বৰ ২০১৮-ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ নেপিড', ইয়াংগন আৰু মান্দালে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ জৰিয়তে প্ৰৱেশ কৰিলে 'ভিছা অন এৰাইভেল' দিয়াৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web |title=Myanmar To Grant Visa-On-Arrival To Indian Tourists: President Kovind |url=https://www.ndtv.com/india-news/myanmar-to-grant-visa-on-arrival-to-indian-tourists-says-president-ram-nath-kovind-1961014 |website=NDTV.com}}</ref> [[বাংলাদেশ]] আৰু ভাৰতে ২০১৮ চনত ইজনে সিজনৰ নাগৰিকৰ বাবে ভিছা আবেদন মাচুল সম্পূৰ্ণৰূপে বাতিল কৰিবলৈ সন্মত হয়। গতিকে, ভাৰতত বাংলাদেশী ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰা ভাৰতীয় পাছপৰ্ট ধাৰীসকলে কোনো ধৰণৰ ভিছা মাচুল পৰিশোধ কৰিব নালাগে।<ref name="Bangladesh visa fee waiver">{{cite web |title=Machine Readable Visa (MRV) |url=http://www.bdhcdelhi.org/index.php/visa-immigration/machine-readable-visa-mrv |archive-url=https://web.archive.org/web/20190124160843/http://www.bdhcdelhi.org/index.php/visa-immigration/machine-readable-visa-mrv |archive-date=24 January 2019 |website=www.bdhcdelhi.org |publisher=Bangladesh High Commission in New Delhi |language=en}}</ref><ref name="MEA Visa Waiver Agreements">{{cite web |date=June 2013 |title=MEA Visa Waiver Agreements |url=https://mea.gov.in/bvwa.htm |website=mea.gov.in |publisher=Ministry of External Affairs, Government of India |language=en}}</ref> [[ৰাছিয়া|ৰাছিয়াই]] ২০১৮ চনত ৰাছিয়ান দূৰ প্ৰাচ্য (Russian Far East)ৰ অংশসমূহ: প্ৰিমৰ্য্যে, খাবাৰোভস্ক, ছাখালিন, চুকোটকা আৰু কামচাটকা অঞ্চলৰ বাবে ই-ভিছা ব্যৱস্থা ঘোষণা কৰে, যাক পিছলৈ ২০২০ চনত চেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা হয়।<ref name="The Russian Government">{{cite web |date=13 June 2023 |title=Об утверждении перечня государств, для граждан которых устанавливается упрощённый порядок въезда в Россию через пункты пропуска свободного порта Владивосток |url=http://m.government.ru/docs/27292/ |website=m.government.ru}}</ref> [[ভিয়েটনাম]]<ref name="vietnamnet.vn">{{cite web |title=English – VietNamNet News |url=http://m.english.vietnamnet.vn/fms/society/191392/vietnam-to-grant-e-visas-to-citizens-of-six-more-nations.html#ui=mobile |website=m.english.vietnamnet.vn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190918054646/http://m.english.vietnamnet.vn/fms/society/191392/vietnam-to-grant-e-visas-to-citizens-of-six-more-nations.html#ui=mobile |archivedate=2019-09-18 |access-date=2026-09-27 |deadurl=yes}}</ref> আৰু [[উজবেকিস্তান|উজবেকিস্তানে]] ২০১৮ চনত ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>{{cite web |title=Travel News – Uzbekistan to extend e-Visa facility for India starting July {{!}} TravelBiz Monitor |url=http://www.travelbizmonitor.com/Top-Stories/uzbekistan-to-extend-evisa-facility-for-india-starting-july-35421 |access-date=10 May 2018 |website=www.travelbizmonitor.com}}</ref> |- |২০১৭ |২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত [[ইণ্ডোনেছিয়া]], আগষ্টত [[কাটাৰ]],<ref>{{cite web |title=www.Qatarvisaservice.com |url=https://www.qatarvisaservice.com/Qatar-Online/QROnline/VisaCategoryAndPricingDetails/UnRestrictedNationalityList |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170810133852/https://www.qatarvisaservice.com/Qatar-Online/QROnline/VisaCategoryAndPricingDetails/UnRestrictedNationalityList |archive-date=10 August 2017 |access-date=2018-07-27 |publisher=www.Qatarvisaservice.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170810133852/https://www.qatarvisaservice.com/Qatar-Online/QROnline/VisaCategoryAndPricingDetails/UnRestrictedNationalityList |archivedate=2017-08-10 |deadurl=yes}}</ref> অক্টোবৰত টিউনিছিয়া আৰু অক্টোবৰত গেবনে ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আঁতৰাই দিয়ে।<ref>{{cite web |last=Africtelegraph |date=13 October 2017 |title=Le Gabon assouplit sa politique de délivrance de visas |url=https://africtelegraph.com/pays-membres-g20-desormais-exemptes-de-visa-gabon/}}</ref> [[কিৰগিজস্তান|কিৰগিজস্তানে]] ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনলাইন দৰ্শনাৰ্থী ভিছা ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰে (কিন্তু তেওঁলোকে আবেদনৰ পিছত এটা ইমেইল প্ৰেৰণ কৰে য’ত এখন টুৰিষ্ট কোম্পানীৰ আমন্ত্ৰণ পত্ৰ বা Letter of Invitation বিচাৰে, যাৰ মূল্য প্ৰায় ৫০ মাৰ্কিন ডলাৰ), আৰু নৱেম্বৰত আৰ্মেনিয়াই এই ব্যৱস্থা মুকলি কৰে। বৈধ [[যুক্তৰাজ্য|ইউ.কে.]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|ইউ.এছ.]], [[কানাডা]] বা শ্বেনজেন ভিছা থকা ভাৰতীয় নাগৰিকসকল ২০১৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা [[ওমান|ওমানত]] ভিছা অন এৰাইভেল লাভ কৰাৰ বাবে যোগ্য হৈ পৰে।<ref>{{cite news | date=2017-10-06 | title=Oman Announces Visa On Arrival Scheme For Indians | work=Little India: Overseas Indian, NRI, Asian Indian, Indian American | url=http://littleindia.com/oman-announces-visa-arrival-scheme-indians/ | access-date=2017-12-16}}</ref> একেদৰে ২০১৭ চনৰ নৱেম্বৰত আৰ্মেনিয়া আৰু ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিলত [[চিলি|চিলিয়েও]] (কেৱল ইউ.এছ. ভিছা থকা লোকৰ বাবে) এই সুবিধা প্ৰদান কৰে।<ref name=":3" /> |} ==ভিছা প্ৰয়োজনীয়তাৰ মেপ== [[File:Visa Requirements for Indian Citizens.svg|thumb|none|800px|সাধাৰণ পাছপৰ্ট ধাৰী ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ {{legend|#002377|ভাৰত প্ৰজাতন্ত্ৰ}} {{legend|#0F82CE|অহা-যোৱাৰ স্বাধীনতা (Freedom of movement)}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই}} {{legend|#A8E096|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই (চৰ্তসাপেক্ষ)}} {{legend|#79D343|ভিছা অন এৰাইভেল আৰু ই-ভিছা দুয়োটা ব্যৱস্থাই উপলব্ধ}} {{legend|#B5E61D|ভিছা অন এৰাইভেল (প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত ভিছা লাভ)}} {{legend|#73D0AA|ই-ভিছা (e-Visa)}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন}} {{legend|#999999|প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ (Admission restricted)}}]] ==পাৰস্পৰিকতা== ভাৰত চৰকাৰে অন্য দেশৰ সৈতে ভিছা চুক্তিত পাৰস্পৰিকতা (সমিল মিল বা সম-ব্যৱস্থা) বাধ্যতামূলক কৰিবলৈ কোনো আইন প্ৰণয়ন কৰা নাই। যদিও অতি কম সংখ্যক দ্বিপাক্ষিক চুক্তিত ভিছা ব্যৱস্থাৰ পাৰস্পৰিকতা মানি চলা হৈছে, তথাপিও বৃহৎ সংখ্যক দেশৰ সৈতে ভিছাৰ সম্পৰ্ক এতিয়াও একপক্ষীয় বা এফালে হালি থকা দেখা যায়। ২০১৫ চনত, ভাৰত চৰকাৰে ইৰানক 'প্ৰায়ৰ ৰেফাৰেন্স কেটেগৰী' (PRC) তালিকাভুক্ত কৰাৰ পিছত ইৰানে ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে উপলব্ধ থকা 'ভিছা অন এৰাইভেল' সুবিধা প্ৰত্যাহাৰ কৰে। এই তালিকাভুক্ত দেশসমূহক বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবে ভাৰতৰ ভিছা উদাৰীকৰণ আঁচনিৰ পৰা আঁতৰাই ৰখা হৈছিল।<ref name="Abdi2015">{{cite news | url=http://www.firstpost.com/world/sulking-iran-is-bad-news-for-india-modi-govt-needs-to-soothe-tehrans-ruffled-feathers-2385978.html | title=Sulking Iran is bad news for India: Modi govt needs to soothe Tehran's ruffled feathers | last=Abdi | first=SNM | date=2015-08-10 | work=Firstpost}}</ref> সেই সময়ত এই পি.আৰ.চি. (PRC) তালিকাত থকা আন দেশসমূহ আছিল [[পাকিস্তান]], [[আফগানিস্তান]], [[ইৰাক]], [[ছোমালিয়া]], [[নাইজেৰিয়া]] আৰু [[চুদান]]।<ref name="Abdi2015"/> ===পূৰ্ণ পাৰস্পৰিকতা=== ভাৰতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে তলত উল্লেখ কৰা দেশ বা অঞ্চলসমূহৰ সৈতে ভিছা-মুক্ত বা ই-ভিছা সুবিধাৰ ক্ষেত্ৰত পূৰ্ণ পাৰস্পৰিকতা অৰ্জন কৰিছে: * {{flag|Bhutan}} (অহা-যোৱাৰ স্বাধীনতা / Freedom of Movement) * {{flag|Nepal}} (অহা-যোৱাৰ স্বাধীনতা / Freedom of Movement) * {{flag|Maldives}} (ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, ৯০ দিনৰ বাবে) * {{flag|Albania}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Antigua and Barbuda}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Armenia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Azerbaijan}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Bahamas}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Benin}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Botswana}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Bolivia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Cambodia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Colombia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Djibouti}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Ivory Coast}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Equatorial Guinea}}(ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Gabon}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Georgia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Guinea}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Israel}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Japan}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Kenya}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Kyrgyzstan}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Lesotho}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Malawi}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Malaysia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Morocco}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Mozambique}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Myanmar}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Papua New Guinea}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Philippines}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Russia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Senegal}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|South Africa}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Sri Lanka}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Suriname}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Thailand}} (ই-ভিছা/ভিছা অন এৰাইভেল) * {{flag|Togo}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Uganda}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Ukraine}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Uzbekistan}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Vietnam}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) * {{flag|Zambia}} (ই-ভিছা প্ৰয়োজনীয়) ===আংশিক পাৰস্পৰিকতা === ভাৰতে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে আংশিক পাৰস্পৰিকতা অৰ্জন কৰিছে, য’ত ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজন নিয়মাৱলীয়ে এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলক ভাৰতীয় নাগৰিকে সেই দেশসমূহত লাভ কৰা ভিছা সুবিধাতকৈ সামান্য কম সুবিধা প্ৰদান কৰে: {| class="wikitable sortable sticky-header" style="background:#f8f9faff;" |- ! দেশ ! ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে সংশ্লিষ্ট দেশখন ভ্ৰমণ কৰাৰ ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তা ! সংশ্লিষ্ট দেশৰ নাগৰিকৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰাৰ ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তা |- | {{flag|Angola}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা (e-Visa) |- | {{flag|Barbados}} | ৯০ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা |- | {{flag|Bolivia}} | ৯০ দিনৰ বাবে 'ভিছা অন এৰাইভেল' (লা পাজ বিমানবন্দৰত মাচুল প্ৰযোজ্য)। বলিভিয়াৰ দূতাবাসত ভ্ৰমণৰ পূৰ্বে কৰা ভিছা সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়া। | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Burundi}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা অন এৰাইভেল | ই-ভিছা |- | {{flag|Cambodia}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Djibouti}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Dominica}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Fiji}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Grenada}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Guyana}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Haiti}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Jamaica}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Jordan}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Kazakhstan}} | ১৪ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা |- | {{flag|Kiribati}} | ৯০ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা |- | {{flag|Laos}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Madagascar}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Malawi}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Malaysia}} | যদি থাইলেণ্ড, ইণ্ডোনেছিয়া, ব্ৰুনাই বা ছিংগাপুৰৰ পৰা প্ৰৱেশ কৰে তেন্তে ১৫ দিনৰ বাবে ২০০ মালয়েছিয়ান ৰিংগিত (RM) মাচুলৰ বিনিময়ত ভিছা অন এৰাইভেল লাভ কৰিব। | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Mauritius}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Micronesia}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Mongolia}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা অন এৰাইভেল | ই-ভিছা |- | {{flag|Myanmar}} | ব্যৱসায়, কৰ্মশালা, অনুষ্ঠান আদিৰ বাবে চৰ্তসাপেক্ষ 'ভিছা অন এৰাইভেল'। পৰ্যটন শ্ৰেণীৰ ভিছাৰ বাবেও এই ৰেহাই বৈধ নে নহয় সেয়া স্পষ্ট নহয়। অৱশ্যে, পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে কেৱল ই-ভিছা প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰতহে সম্পূৰ্ণ পাৰস্পৰিকতা বৰ্তি আছে। | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Nauru}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Palau}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Rwanda}} | ৩০ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা |- | {{flag|Saint Kitts and Nevis}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Saint Lucia}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Samoa}} | ৬০ দিনৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ই-ভিছা |- | {{flag|Seychelles}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Sri Lanka}} | ই-ভিছা/ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Tanzania}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Thailand}} | ই-ভিছা/ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Timor-Leste}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Trinidad and Tobago}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Tuvalu}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Vanuatu}} | ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |- | {{flag|Zimbabwe}} | ভিছা অন এৰাইভেল | ৬০ দিনৰ বাবে ই-ভিছা |} ==আৰু চাওক== *[[ভাৰতৰ ভিছা নীতি]] *[[ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব আইন]] ==টোকা== <references group="Note"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভ্ৰমণ]] [[শ্ৰেণী:নথিপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভিছা]] kd44c8tg33u91iga4zf7n0f1egt5b3a 0 139768 641389 640340 2026-10-03T00:22:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641389 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতত শিশু শ্ৰমৰ অৱস্থা, কাৰণ আৰু আইন}} [[File:Enfants au travail dans le monde.png|thumb|upright=1.35|২০০৩ চনত ১০–১৮ বছৰ বয়সৰ ভাৰত আৰু বিশ্বৰ অন্যান্য দেশত শিশু শ্ৰমৰ অৱস্থা। ভাৰতত অনুমাণিক ১১% হাৰে ১০–২০% প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ দেশসমূহৰ ভিতৰত সেউজীয়া ৰঙেৰে দেখুওৱা হৈছে; ৰঙা (৩০–৪০%) আৰু মুগা তথা ক'লা (৪০–১০০%) ৰঙে অধিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ থকা দেশসমূহক সূচায়। [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিশ্ব উন্নয়ন সূচক, ২০০৫।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810035500/http://data.worldbank.org/sites/default/files/wdi05fulltext.pdf |archivedate=2013-08-10 |title=Table 2.8, WDI 2005, The World Bank |url=http://data.worldbank.org/sites/default/files/wdi05fulltext.pdf |access-date=2026-09-27 |deadurl=yes}}</ref>]] ভাৰতৰ একাংশ শিশু শ্ৰমত নিয়োজিত হৈ আছে। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, ৫–১৪ বছৰ বয়সৰ মুঠ ২৫৯.৬৪ নিযুত শিশুৰ ভিতৰত [[শিশু শ্ৰম]]ত নিয়োজিত শিশুৰ সংখ্যা ১০.১২ নিযুত আছিল।<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.aspx Age Data C13 Table (India/States/UTs ), Final Population - 2011 Census of India]</ref> শিশু শ্ৰমৰ সমস্যা কেৱল ভাৰততে সীমাবদ্ধ নহয়; সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰায় ২১৭ নিযুত শিশু শ্ৰমত নিয়োজিত, যাৰ বহুতে পূৰ্ণকালীনভাৱে কাম কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.ilo.org/global/topics/child-labour/lang--en/index.htm|title=Child Labour - ILO |year=2011 |publisher=ILO, United Nations}}</ref> শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬-ৰ ২০১৬ চনৰ সংশোধনৰ পাছত, ১৪ বছৰৰ তলৰ ব্যক্তিক "শিশু" হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে। এই আইনে শিশুক কোনো বৃত্তি বা প্ৰক্ৰিয়াত নিয়োগ নিষিদ্ধ কৰিছে, যদিও বিধানত শিশুৱে নিজৰ পৰিয়ালক অ-আনুষংগিক বিপজ্জনক বৃত্তিত সহায় কৰাৰ দৰে কিছুমান ব্যতিক্ৰম ৰখা হৈছে। ১৪ৰপৰা ১৮ বছৰ বয়সৰ ব্যক্তিক "কিশোৰ" হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে আৰু তেওঁলোকক বিপজ্জনক বৃত্তি আৰু প্ৰক্ৰিয়াৰ বাহিৰে কামত নিয়োজিত কৰাৰ অনুমতি আছে। ২০১৬ চনৰ সংশোধনে নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে শাস্তি কঠোৰ কৰাৰ লগতে আইনখনৰ অধীনৰ অপৰাধক গ্ৰেপ্তাৰযোগ্য কৰাৰ ব্যৱস্থাও কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/1848?view_type=search|title=Child and Adolescent Labour (Prohibition and Regulation) Act, 1986 |publisher=India Code}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/784241214c77ef00b461c60f097c824c.pdf|title=Ministry of Labour & Employment |publisher=Ministry of Labour & Employment, Government of India}}</ref> ২০১৭ চনত শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬ সংশোধন কৰা হয়। সংশোধিত নিয়মসমূহে আইনখনৰ নতুন নাম আৰু ২০১৬ চনৰ সংশোধনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি নিয়মাৱলীৰ বিধানসমূহ সংশোধন কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/thechildlabourprohibition_and_regulationamendmentrules2017_0.pdf|title=Child Labour (Prohibition and Regulation) Amendment Rules, 2017 |publisher=Ministry of Labour and Employment, Government of India}}</ref> ২০০১ চনত ভাৰতৰ সকলো শিশু শ্ৰমিকৰ অনুমাণিক ১ শতাংশ, অৰ্থাৎ প্ৰায় ১২০,০০০ শিশু বিপজ্জনক কামত নিয়োজিত আছিল।<ref>{{Cite web |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/annual_report_2009_10_english_part_1.pdf|title=Children and Work (Annual Report 2009) |year=2009 |publisher=Ministry of Labour and Employment (India)|page=108 |access-date=26 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830025545/https://labour.gov.in/sites/default/files/annual_report_2009_10_english_part_1.pdf|archive-date=30 August 2024 |url-status=live}}</ref> ভাৰতৰ সংবিধানে ২৪ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত বিপজ্জনক উদ্যোগত শিশু শ্ৰম নিষিদ্ধ কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/constitution/constitutionofindia.html|title=Constitution of India|website=Vakilno1.com|publisher=Government of India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007142545/http://www.vakilno1.com/bareacts/constitution/constitutionofindia.html|archivedate=2021-10-07|access-date=2026-09-27|deadurl=yes}}</ref> [[ইউনিচেফ]]-ৰ মতে, বৃহৎ জনসংখ্যাৰ বাবে ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশু শ্ৰমিকৰ মুঠ সংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ দেশ, আনহাতে উপ-ছাহাৰা আফ্ৰিকাৰ দেশসমূহত শিশু শ্ৰমিকৰ শতকৰা হাৰ অধিক।<ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/infobycountry/india_background.html|title=India- The big picture |publisher=UNICEF |access-date=19 October 2009 |archive-date=7 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190907225835/https://www.unicef.org/infobycountry/india_background.html|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/sowc2011/pdfs/SOWC-2011-Main-Report_EN_02092011.pdf|title=THE STATE OF THE WORLD'S CHILDREN - 2011 |year=2012 |publisher=UNICEF}}</ref><ref name="Madslien">{{Cite news |last=Madslien |first=Jorn |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3451117.stm|title=ILO: 'Child labour prevents is ver |date=4 February 2004 |work=BBC News |access-date=20 September 2011}}</ref> [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]ৰ মতে, কৃষিখণ্ডত বিশ্বৰ শিশু শ্ৰমিকৰ প্ৰায় ৬০ শতাংশ নিয়োজিত হয়।<ref>{{Cite web |url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@dgreports/@dcomm/documents/publication/wcms_126685.pdf|title=Facts on Child Labor - 2010 |year=2011 |publisher=ILO, Geneva}}</ref> [[খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থা]]ৰ মতে, শিশু শ্ৰমিকৰ ৭০ শতাংশ কৃষি আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত কামত নিয়োজিত।<ref>{{Cite web |url=http://www.fao.org/newsroom/en/news/2006/1000394/index.html |title=Agriculture accounts for 70 percent of child labour worldwide |year=2006 |publisher=FAO, United Nations |access-date=13 July 2012 |archive-date=14 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114214137/http://www.fao.org/Newsroom/en/news/2006/1000394/index.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201114214137/http://www.fao.org/Newsroom/en/news/2006/1000394/index.html |archivedate=14 November 2020 |deadurl=yes }}</ref> কৃষিৰ বাহিৰেও ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ প্ৰায় সকলো [[ভাৰতত শ্ৰম|অনানুষ্ঠানিক খণ্ড]]ত শিশু শ্ৰম দেখা যায়।<ref>{{Cite web |url=http://labour.nic.in/cwl/welcome.html|title=Child Labour |publisher=Labour.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512153454/http://labour.nic.in/cwl/welcome.html|archive-date=12 May 2012 |access-date=13 July 2012 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://labour.nic.in/cwl/ListHazardous.htm|title=Archived copy |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120129102953/http://labour.nic.in/cwl/ListHazardous.htm|archive-date=29 January 2012 |access-date=2012-02-09 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ncpcr.gov.in/Reports/Child_Labour_in_Rural_areas_with_special_focus_on_Migration_Agriculture_%20Mining_by_Neera_Burra.pdf|title=Child labour in rural areas with a special focus on migration, agriculture, mining and brick kilns |last=Burra |first=Neera |publisher=National Commission for Protection of Child Rights |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090124054134/http://ncpcr.gov.in/Reports/Child_Labour_in_Rural_areas_with_special_focus_on_migration_agriculture_%20mining_by_Neera_Burra.pdf|archive-date=24 January 2009 |access-date=19 October 2009}}</ref> গেপ,<ref>{{Cite news |url=http://www.abcnews.go.com/GMA/story?id=3786371&page=1|title=Gap Under Fire: Reports Allege Child Labor |access-date=22 October 2009 |work=ABC News}}</ref> প্ৰিমাৰ্ক,<ref>{{Cite news |last=Hawkes |first=Steve |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article4152660.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612195200/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article4152660.ece |url-status=dead |archive-date=12 June 2011 |title=Primark drops firms using child labour |date=17 June 2008 |work=The Times |access-date=22 October 2009 |location=London |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612195200/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article4152660.ece |archivedate=12 June 2011 |deadurl=yes}}</ref> আৰু মনচাণ্ট’<ref name="forbes">{{Cite news |last=Bahree |first=Megha |url=https://www.forbes.com/global/2008/0310/062.html|title=Child Labor |date=3 October 2008 |access-date=22 October 2009 |work=Forbes}}</ref>-ৰ দৰে কোম্পানীক তেওঁলোকৰ সামগ্ৰীত শিশু শ্ৰম ব্যৱহাৰৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছিল। কোম্পানীসমূহে কোৱা অনুসৰি, তেওঁলোকৰ লাভৰ বাবে নাবালক শিশুৱে উৎপাদন কৰা সামগ্ৰী বিক্ৰী নকৰাৰ কঠোৰ নীতি আছে, কিন্তু যোগান শৃংখলাত বহুতো স্তৰ থকাৰ বাবে সকলো পৰ্যায় নিৰীক্ষণ কৰাটো কঠিন।<ref name="forbes" /> ২০১১ চনত, প্ৰিমাৰ্কৰ প্ৰচেষ্টাৰ তিনি বছৰৰ পাছত, [[বিবিচি]]-এ স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰিমাৰ্কৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় শিশু শ্ৰমৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত অনুসন্ধানমূলক প্ৰতিৱেদনটো ভুৱা আছিল। বিবিচিয়ে প্ৰিমাৰ্ক, ভাৰতীয় যোগানকাৰী আৰু দৰ্শকসকলৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{Cite news |last1=Burrell |first1=Ian |url=https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/bbc-crisis-over-fake-sweatshop-scene-in-primark-documentary-2298764.html|title=BBC crisis over 'fake' sweatshop scene in Primark documentary |date=17 June 2011 |work=The Independent |last2=Hickman |first2=Martin |location=London}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.primarkresponse.com/panorama/timeline-of-events/ |title=Primark and BBC Panorama: the true story |year=2012 |publisher=Primark |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120911094612/http://www.primarkresponse.com/panorama/timeline-of-events/ |archive-date=11 September 2012 |df=dmy-all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120911094612/http://www.primarkresponse.com/panorama/timeline-of-events/ |archivedate=11 September 2012 |access-date=27 September 2026 |deadurl=yes}}</ref> আন এটা কোম্পানী নাইকীৰ ওপৰতো ব্যাপক সমালোচনা হৈছিল। নাইকীৰ সামগ্ৰী উৎপাদনত শিশু শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা ঘাম-কাৰখানাৰ অভিযোগৰ সন্দৰ্ভত কোম্পানীটোৱে উত্তৰ দিবলৈ চাপৰ সন্মুখীন হৈছিল। পিছত নাইকীয়ে তেওঁলোকৰ সামগ্ৰী ক'ত উৎপাদন কৰা হয় আৰু ক'ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হয় সেই বিষয়ে তথ্য প্ৰদান কৰা পৃথক ৱেবপৃষ্ঠা প্ৰকাশ কৰে। ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ শ্ৰম বিভাগে ''শিশু শ্ৰম বা বলপূৰ্বক শ্ৰমেৰে উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ তালিকা'' প্ৰকাশ কৰে আৰু ভাৰতে উল্লেখযোগ্য হাৰত গুৰুতৰ কৰ্ম-পৰিস্থিতি পৰিলক্ষিত হোৱা ৭৪খন দেশৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰে। ভাৰতৰ সৈতে ২৩বিধ সামগ্ৰী জড়িত কৰা হৈছিল, যাৰ অধিকাংশ উৎপাদন ক্ষেত্ৰত শিশু শ্ৰমৰ সৈতে জড়িত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। সংবিধানত বিপজ্জনক শিশু শ্ৰম নিষিদ্ধ কৰাৰ উপৰি ভাৰতত কিশোৰ ন্যায় (শিশুৰ যত্ন আৰু সুৰক্ষা) আইন, ২০০০ আৰু শিশু শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬ৰ দৰে বিভিন্ন আইনে ভাৰতত শিশু শ্ৰম চিনাক্ত, গোচৰ চলোৱা আৰু বন্ধ কৰাৰ বাবে আইনগত ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ilolaw">{{Cite web |url=http://www.ilo.org/legacy/english/regions/asro/newdelhi/ipec/responses/india/national.htm|title=National Legislation and Policies Against Child in India |year=2011 |publisher=International Labour Organization - an Agency of the United Nations, Geneva |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120809084340/http://www.ilo.org/legacy/english/regions/asro/newdelhi/ipec/responses/india/national.htm|archive-date=9 August 2012 |access-date=13 July 2012}}</ref> ==শিশু শ্ৰমৰ সংজ্ঞা== [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]ৰ মতে,<ref>{{Cite web |url=http://www.ilo.org/ipec/facts/lang--en/index.htm|title=What is child labour? |year=2012 |publisher=International Labour Organization}}</ref> 'শিশু শ্ৰম' বুলিলে এনে কামক বুজায় যিয়ে শিশুক শৈশৱ, সম্ভাৱনা আৰু মৰ্যাদাৰপৰা বঞ্চিত কৰে আৰু শাৰীৰিক তথা মানসিক বিকাশৰ বাবে ক্ষতিকাৰক। এনে কামে শিশুক বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ সুযোগৰপৰা বঞ্চিত কৰি, অকালতে বিদ্যালয় এৰিবলৈ বাধ্য কৰি অথবা বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা আৰু অত্যধিক দীঘলীয়া তথা কঠিন কাম একেলগে কৰিবলৈ বাধ্য কৰি তেওঁলোকৰ শিক্ষাত বাধা দিয়ে। UNICEFয়ে শিশু শ্ৰমৰ সংজ্ঞা কিছু পৃথকভাৱে দিছে। UNICEFৰ মতে, ৫ৰপৰা ১১ বছৰ বয়সৰ শিশু এজনে সপ্তাহত কমেও এঘণ্টা অৰ্থনৈতিক কাম অথবা কমেও ২৮ ঘণ্টা ঘৰুৱা কাম কৰিলে তেওঁ শিশু শ্ৰমত জড়িত বুলি গণ্য হয়। ১২ৰপৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ ক্ষেত্ৰত সপ্তাহত কমেও ১৪ ঘণ্টা অৰ্থনৈতিক কাম অথবা কমেও ৪২ ঘণ্টা অৰ্থনৈতিক আৰু ঘৰুৱা কাম কৰিলে তেওঁ শিশু শ্ৰমত জড়িত বুলি গণ্য হয়।<ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/infobycountry/stats_popup9.html|title=Definitions: Child Protection |year=2012 |publisher=UNICEF |access-date=13 July 2012 |archive-date=26 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151126060422/http://www.unicef.org/infobycountry/stats_popup9.html|url-status=dead }}</ref> UNICEF-ৰ আন এটা প্ৰতিৱেদনত কোৱা হৈছে যে শিশুৰ কামক এক ধাৰাবাহিক পৰিসৰৰ ৰূপত দেখা উচিত—এফালে শিশুৰ বাবে ধ্বংসাত্মক বা শোষণমূলক কাম আৰু আনফালে শিশুৰ বিকাশত সহায় কৰা, কিন্তু শিক্ষা, বিনোদন আৰু বিশ্ৰামত বাধা নিদিয়া কাম; এই দুয়োটা সীমাৰ মাজত এনে বহু ধৰণৰ কাম আছে যিবোৰে শিশুৰ বিকাশত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাবই লাগিব বুলি ক'ব নোৱাৰি। ভাৰতৰ ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল কাৰ্যালয়ে<ref>{{Cite web |url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@asia/@ro-bangkok/@sro-new_delhi/documents/projectdocumentation/wcms_125442.pdf|title=Figures: An Analysis of Census 2001 Child Labour Facts and Figures |year=2007 |publisher=Govt of India and ILO}}</ref> শিশু শ্ৰমক ১৭ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে পাৰিশ্ৰমিক, মজুৰি বা লাভ লাভ কৰক বা নকৰক, যিকোনো অৰ্থনৈতিকভাৱে উৎপাদনশীল কামত অংশগ্ৰহণ কৰা হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰিছিল। এনে অংশগ্ৰহণ শাৰীৰিক, মানসিক বা দুয়োটাই হ'ব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত খণ্ডকালীন সহায়, কৃষিপাম, পাৰিবাৰিক উদ্যোগ অথবা বিক্ৰী বা ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ বাবে খেতি আৰু গাখীৰ উৎপাদনৰ দৰে অৰ্থনৈতিক কামত বিনা পাৰিশ্ৰমিকৰ কামো অন্তৰ্ভুক্ত। ভাৰত চৰকাৰে শিশু শ্ৰমিকক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছিল: মুখ্য শ্ৰমিক হৈছে বছৰত ছয় মাহ বা তাতকৈ অধিক সময় কাম কৰা শিশু আৰু প্ৰান্তীয় শিশু শ্ৰমিক হৈছে বছৰৰ কোনো সময়ত কাম কৰা কিন্তু বছৰত ছয় মাহতকৈ কম সময় কাম কৰা শিশু। কিছুমান শিশু অধিকাৰ কৰ্মীয়ে যুক্তি দিয়ে যে বিদ্যালয়ত নথকা প্ৰতিজন শিশুকে শিশু শ্ৰমিকৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে, কাৰণ তেওঁলোক গোপন শিশু শ্ৰমিক হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.nac.nic.in/pdf/child_labour.pdf |title=Abolition of Child Labour– A Brief Note |year=2011 |publisher=National Advisory Council |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119084332/http://www.nac.nic.in/pdf/child_labour.pdf |archive-date=19 January 2012 |df=dmy-all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119084332/http://www.nac.nic.in/pdf/child_labour.pdf |archivedate=19 January 2012 |access-date=27 September 2026 |deadurl=yes}}</ref> অৱশ্যে UNICEF-এ উল্লেখ কৰিছে যে ভাৰতত বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত বিদ্যালয়, শ্ৰেণীকোঠা আৰু শিক্ষকৰ বৃহৎ অভাৱ আছে আৰু শিশু শ্ৰমৰ সমস্যাৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ গ্ৰাম্য অঞ্চলত দেখা যায়। প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰায় প্ৰতি পাঁচখনৰ ভিতৰত এখন বিদ্যালয়ত সকলো শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীক পঢ়াবলৈ মাত্ৰ এজন শিক্ষক থাকে।<ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/india/children_2359.htm|title=The Children - Education |year=2011 |publisher=UNICEF |access-date=13 July 2012 |archive-date=3 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103091108/http://www.unicef.org/india/children_2359.htm|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.unicef.org/india/education_1551.htm|title=Global campaign for children - More teachers needed |date=24 April 2006 |publisher=UNICEF |access-date=13 July 2012 |archive-date=19 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140619222407/http://www.unicef.org/india/education_1551.htm|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |last=Swati Chandra |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-10/varanasi/31318133_1_primary-schools-single-teacher-primary-teachers |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094738/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-10/varanasi/31318133_1_primary-schools-single-teacher-primary-teachers |url-status=dead |archive-date=2 February 2014 |work=The Times of India |title=Shortage of teachers cripples right to education |date=10 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202094738/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-10/varanasi/31318133_1_primary-schools-single-teacher-primary-teachers |archivedate=2014-02-02 |access-date=2026-09-27 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110912-primary-teachers-shortage-education-purandareswari-747483-2011-09-03|title=Uniform shortage |date=3 September 2011 |publisher=India Today}}</ref> ==আইন আৰু নীতি== ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত ভাৰতে শিশু শ্ৰমৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও সাংবিধানিক সুৰক্ষা আৰু আইন প্ৰণয়ন কৰিছে। ভাৰতৰ সংবিধানৰ মৌলিক অধিকাৰ আৰু ৰাজ্যৰ নীতি-নিৰ্দেশক তত্ত্বৰ অধীনত ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশুক কোনো কাৰখানা বা খনি অথবা আন কোনো বিপজ্জনক নিয়োগত কামত নিয়োজিত কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল (২৪ নং অনুচ্ছেদ)। সংবিধানে ২১-ক আৰু ৪৫ নং অনুচ্ছেদৰ জৰিয়তে ৬ৰপৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ সকলো শিশুৰ বাবে বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষাৰ ব্যৱস্থাৰ কথাও কল্পনা কৰিছিল।<ref name="ilolaw" /><ref>{{Cite web |url=http://lawmin.nic.in/coi/contents.htm|title=Constitution of india |publisher=Ministry of Law and Justice, Govt. of India|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325025912/http://lawmin.nic.in/coi/contents.htm|archive-date=25 March 2016 |access-date=13 July 2012}}</ref> ভাৰতত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় শাসন-ব্যৱস্থা আছে আৰু শ্ৰম [[সমৱৰ্তী তালিকা]]ৰ বিষয় হোৱাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ দুয়োটাই শিশু শ্ৰম সম্পৰ্কীয় আইন প্ৰণয়ন কৰিব পাৰে আৰু কৰিছে। === কাৰখানা আইন, ১৯৪৮ === এই আইনে ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশুক কোনো কাৰখানাত নিয়োগ কৰাত নিষেধ কৰিছিল। আইনখনত ১৫–১৮ বছৰ বয়সৰ কিশোৰক কাৰখানাত কোনে, কেতিয়া আৰু কিমান সময় নিয়োগ কৰিব পাৰে সেই সম্পৰ্কেও নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। === খনি আইন, ১৯৫২ === এই আইনে ১৮ বছৰৰ তলৰ ব্যক্তিক খনিত নিয়োগ কৰাত নিষেধ কৰিছিল। === শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬ === ২০১৬ চনৰ সংশোধনৰ পাছত এই আইনখনৰ নাম '''শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬''' হয়। আইনখনে ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশুক সকলো বৃত্তি আৰু প্ৰক্ৰিয়াত নিয়োগ নিষিদ্ধ কৰে, যদিও শিশুৱে নিজৰ পৰিয়ালক অ-বিপজ্জনক বৃত্তিত সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰম আছে। ১৪ৰপৰা ১৮ বছৰ বয়সৰ ব্যক্তিক "কিশোৰ" হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় আৰু তেওঁলোকক বিপজ্জনক বৃত্তি আৰু প্ৰক্ৰিয়াৰ বাহিৰে কামত নিয়োগ কৰাৰ অনুমতি আছে। সংশোধিত আইনখনে নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে শাস্তি বৃদ্ধি আৰু কিছুমান অপৰাধক গ্ৰেপ্তাৰযোগ্য কৰাৰ ব্যৱস্থাও কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/1848?view_type=search|title=Child and Adolescent Labour (Prohibition and Regulation) Act, 1986 |publisher=India Code}}</ref> === শিশুৰ বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষাৰ অধিকাৰ আইন, ২০০৯ === এই আইনে ৬ৰপৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ সকলো শিশুৰ বাবে বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষাৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰে। আইনখনত অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল আৰু বঞ্চিত শ্ৰেণীৰ শিশুৰ বাবে প্ৰতিখন ব্যক্তিগত বিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰ্যায়ৰ আসনৰ ২৫ শতাংশ সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে। === শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) নিয়মাৱলী, ২০১৭ === ২০১৬ চনৰ সংশোধিত আইন কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ২০১৭ চনত শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) নিয়মাৱলী সংশোধন কৰে। ২ জুন ২০১৭ৰপৰা সংশোধিত নিয়মাৱলীয়ে ১৯৮৮ চনৰ নিয়মাৱলীৰ নাম আৰু বিভিন্ন সংজ্ঞা তথা প্ৰশাসনিক বিধান আইনখনৰ সংশোধিত ৰূপৰ সৈতে সংগতি ৰাখে।<ref>{{Cite web |url=https://labour.gov.in/sites/default/files/thechildlabourprohibition_and_regulationamendmentrules2017_0.pdf|title=Child Labour (Prohibition and Regulation) Amendment Rules, 2017 |publisher=Ministry of Labour and Employment, Government of India}}</ref> === ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম নীতি === ভাৰতে ১৯৮৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম নীতি প্ৰণয়ন কৰিছিল। এই নীতিয়ে বিপজ্জনক বৃত্তিত কাম কৰা শিশুৰ পুনৰ্বাসনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি ক্ৰমাগত আৰু পৰ্যায়ভিত্তিক পদ্ধতি গ্ৰহণৰ লক্ষ্য ৰাখিছিল। ইয়াৰ অধীনত শিশু শ্ৰম সম্পৰ্কীয় আইন কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰাৰ লগতে দৰিদ্ৰতাৰ দৰে শিশু শ্ৰমৰ মূল কাৰণসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ১৯৮৮ চনত ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম প্ৰকল্প আৰম্ভ হয়।<ref>{{Cite web |url=http://labour.nic.in/cwl/childlabour.htm|title=Initiatives towards Elimination of Child Labour – Action Plan and Present Strategy |year=2011 |publisher=Ministry of Labour, Government of India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110909135544/http://labour.nic.in/cwl/childlabour.htm |archive-date=9 September 2011 |df=dmy-all}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম প্ৰকল্পৰ অধীনত ৯–১৪ বছৰ বয়সৰ উদ্ধাৰ বা কামৰপৰা আঁতৰোৱা শিশুসকলক বিশেষ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰত বুনিয়াদী শিক্ষা, বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ, মধ্যাহ্ন ভোজন, জলপান, স্বাস্থ্যসেৱা আদি প্ৰদান কৰি আনুষ্ঠানিক শিক্ষা-ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰপৰা ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম প্ৰকল্পক [[সমগ্ৰ শিক্ষা]] অভিযানৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/784241214c77ef00b461c60f097c824c.pdf|title=Ministry of Labour & Employment |publisher=Ministry of Labour & Employment, Government of India}}</ref> === পেন্সিল পৰ্টেল === ২০১৭ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত ''Platform for Effective Enforcement for No Child Labour'' (PENCIL) পৰ্টেল আৰম্ভ কৰা হয়। এই অনলাইন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে শিশু শ্ৰমৰ অভিযোগ দাখিল কৰিব পাৰি আৰু অভিযোগসমূহ সংশ্লিষ্ট জিলাৰ নোডেল বিষয়াৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। পৰ্টেলটো শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬ৰ প্ৰয়োগ নিৰীক্ষণৰ লগতে শিশু শ্ৰম সম্পৰ্কীয় তথ্য আৰু অভিযোগ ব্যৱস্থাপনা উন্নত কৰাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/896dbf36ca392ee7bd99b37853c3df5a.pdf|title=PENCIL Portal |publisher=Ministry of Labour and Employment, Government of India}}</ref> ==কাৰণ== মানৱ ইতিহাসৰ অধিকাংশ সময়ত আৰু বিভিন্ন সংস্কৃতিত ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুৱে পৰিয়ালৰ কল্যাণৰ বাবে বিভিন্ন ধৰণে অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। UNICEF-ৰ মতে, দৰিদ্ৰতা শিশু শ্ৰমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কাৰণ। প্ৰতিৱেদনটোত এইটোও উল্লেখ কৰা হৈছে যে উন্নয়নশীল আৰু অনুন্নত বিশ্বৰ গ্ৰাম্য তথা দৰিদ্ৰ অঞ্চলত শিশুসকলৰ সন্মুখত প্ৰকৃত আৰু অৰ্থপূৰ্ণ বিকল্প নাথাকে। বিদ্যালয় আৰু শিক্ষকো অনুপস্থিত থাকে। শিশু শ্ৰম এনে পৰিস্থিতিৰ ফল।<ref name="bclunicef">{{Cite web |url=http://www.unicef.org/publications/files/pub_beyond_en.pdf|title=Beyond Child Labour - Affirming Rights |year=2001 |publisher=UNICEF |access-date=13 July 2012 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201082002/https://www.unicef.org/publications/files/pub_beyond_en.pdf|url-status=dead }}</ref> একেদৰে BBC-ৰ এটা প্ৰতিৱেদনত দৰিদ্ৰতা আৰু অপৰ্যাপ্ত ৰাজহুৱা শিক্ষা আন্তঃগাঁথনিক ভাৰতত শিশু শ্ৰমৰ কিছুমান কাৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ল'ৰা আৰু ছোৱালীৰ মাজত UNICEF-এ দেখা পাইছে যে ছোৱালীয়ে বিদ্যালয়ৰ বাহিৰত থাকি ঘৰুৱা ভূমিকাত কাম কৰাৰ সম্ভাৱনা ল'ৰাতকৈ প্ৰায় দুগুণ। বিদ্যালয় উপলব্ধ থাকিলেও সীমিত সম্পদ থকা অভিভাৱকে কাক বিদ্যালয়ৰ খৰচ আৰু মাচুল দিব পাৰে সেই সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় বুলি UNICEF-এ উল্লেখ কৰিছে। ভাৰতকে ধৰি বিশ্বৰ বহু ঠাইত ছোৱালীৰ শিক্ষাক কম অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়। UNICEF-ৰ মতে, বিদ্যালয়ত ছোৱালীয়ে হয়ৰানি বা উৎপীড়নৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে আৰু পক্ষপাতিত্ব বা দুৰ্বল পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে পিছ পৰিব পাৰে। ফলত কেৱল লিংগৰ কাৰণতে বহু ছোৱালী বিদ্যালয়ৰপৰা বঞ্চিত বা বিদ্যালয় এৰিবলৈ বাধ্য হৈ শিশু শ্ৰমত জড়িত হয়।<ref name=bclunicef/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা (ILO) আৰু Spreading Smiles Through Education Organisation (OSSE)-ৰ মতে, দৰিদ্ৰতা শিশুক কৰ্মক্ষেত্ৰলৈ ঠেলি নিয়া এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক।<ref name="ilo2008a">{{Cite web |url=http://www.ilo.org/public/english/region/eurpro/moscow/areas/ipec/causes.htm|title=Child labour - causes |year=2008 |publisher=ILO, United Nations}}</ref> শিশুৰ কামৰপৰা পোৱা আয় তেওঁলোকৰ নিজৰ জীৱন-ধাৰণ বা পৰিয়ালৰ জীৱন-ধাৰণৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি ধৰা হয়। কিছুমান পৰিয়ালত শিশুৰ শ্ৰমৰপৰা পোৱা আয় পৰিয়ালৰ মুঠ আয়ৰ ২৫ৰপৰা ৪০ শতাংশলৈকে হয়। ILO-ৰ ২০০৮ চনৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি,<ref name=ilo2008a/> শিশুক ক্ষতিকাৰক শ্ৰমলৈ ঠেলি নিয়া গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰকসমূহৰ ভিতৰত বিদ্যালয়ৰ উপলব্ধতা আৰু শিক্ষাৰ গুণগত মানৰ অভাৱ অন্যতম। বহুতো সম্প্ৰদায়ত, বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত, পৰ্যাপ্ত বিদ্যালয়ৰ সুবিধা নাই। বিদ্যালয় থাকিলেও বহু সময়ত সেইবোৰ বহু দূৰত, যাতায়াত কঠিন, ব্যয়-বহুল অথবা শিক্ষাৰ মান ইমানেই নিম্ন যে অভিভাৱকে বিদ্যালয়লৈ যোৱাটো সঁচাকৈ লাভজনক নে নহয় সেই বিষয়ে সন্দেহ কৰে। চৰকাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত শিশুসকল উপস্থিত থাকিলেও চৰকাৰীভাৱে নিযুক্ত শিক্ষক প্ৰায় ২৫ শতাংশ সময়ত উপস্থিত নাথাকে বুলি কিছুমান অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |last=Basu |first=Kaushik |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4051353.stm|title=Combating India's truant teachers |date=29 November 2004 |work=BBC News}}</ref><ref name=wsj12/><ref>{{Cite web |url=http://ddp-ext.worldbank.org/EdStats/INDstu04a.pdf|title=TEACHER ABSENCE IN INDIA: A SNAPSHOT |last=Kremer |date=September 2004 |publisher=World Bank |display-authors=etal}}</ref> ২০০৮ চনৰ ILO অধ্যয়নে কৈছে যে শিশুৱে বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ সলনি কাম কৰাতকৈ গুণগত প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষাৰ অভাৱৰ ফলত হোৱা নিৰক্ষৰতাই তেওঁলোকৰ মৌলিক শিক্ষা লাভৰ সুযোগ সীমিত কৰে আৰু ভৱিষ্যতে দক্ষতা আহৰণ কৰি উপযুক্ত প্ৰাপ্তবয়স্ক কৰ্মজীৱন লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস কৰে।<ref name=ilo2008a/> UNICEF-ৰ এক পুৰণি প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছিল যে ভাৰতৰ শিশু শ্ৰমৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ গ্ৰাম্য অঞ্চলত আছে আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চলত বিদ্যালয়ৰ উপলব্ধতা আৰু গুণগত মান দুৰ্বল। ১৯৭৮–৭৯ চনত থকা চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰায় ৫০ শতাংশৰ নিয়মীয়া ভৱন নাছিল, ৪০ শতাংশত ব্লেকব'ৰ্ড নাছিল আৰু চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত বিদ্যালয়সমূহৰ ৯৭ শতাংশ ধন শিক্ষক আৰু প্ৰশাসকৰ দৰমহাৰ বাবে বাজেট কৰা হৈছিল বুলি সেই প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000855/085584eo.pdf|title=Child Labour and Education - Digest 28 |year=1990 |publisher=UNICEF}}</ref> ২০১২ চনৰ Wall Street Journal-ৰ এক প্ৰতিৱেদনত কোৱা হৈছিল যে ভাৰতত ৬–১৪ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তিৰ হাৰ ৯৬ শতাংশৰ অধিকলৈ বৃদ্ধি পালেও শিশু শ্ৰম হ্ৰাস কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিদ্যালয়ৰ আন্তঃগাঁথনিৰ বহু সমস্যা অব্যাহত আছিল।<ref name="wsj12">{{Cite news |url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2012/01/20/are-indian-schools-getting-even-worse/?mod=google_news_blog|title=Are Indian Schools Getting Even Worse? |date=20 January 2012 |publisher=The Wall Street Journal}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2012/01/03/india-journal-the-basic-shortages-that-plague-our-schools/ |title=India Journal: The Basic Shortages that Plague Our Schools |date=3 January 2012 |publisher=The Wall Street Journal}}</ref> Biggeri আৰু Mehrotra-এ শিশু শ্ৰমক উৎসাহিত কৰা সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক কাৰকসমূহ অধ্যয়ন কৰিছে। তেওঁলোকে ভাৰত, পাকিস্তান, ইণ্ডোনেছিয়া, থাইলেণ্ড আৰু ফিলিপাইনছৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে পাঁচখন দেশতে শিশু শ্ৰম এটা গুৰুতৰ সমস্যা, কিন্তু ই নতুন সমস্যা নহয়। দৰিদ্ৰতা আৰু ভাল বিদ্যালয়ৰ অনুপস্থিতিয়ে শিশু শ্ৰমৰ যোগানৰ দিশ ব্যাখ্যা কৰাৰ বিপৰীতে কম মজুৰিৰ অনানুষ্ঠানিক অৰ্থনীতিৰ বৃদ্ধি, অধিক মজুৰিৰ আনুষ্ঠানিক অৰ্থনীতিৰ তুলনাত, চাহিদাৰ দিশৰ এক কাৰক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। ভাৰতত [[ভাৰতত শ্ৰম|সংগঠিত অৰ্থনীতি]]ৰ বৃদ্ধিত কঠোৰ শ্ৰম আইন আৰু বহুতো নিয়মে বাধা দিয়ে বুলি তেওঁলোকে উল্লেখ কৰিছে।<ref name="mbsm">{{Cite book |last1=Biggeri |first1=Mario |title=Asian Informal Workers: Global Risks, Local Protection |last2=Santosh Mehrotra |publisher=Routledge |year=2007 |isbn=978-0-415-38275-5}}</ref><ref name="Palgrave Macmillan">{{Cite book |last1=Grootaert |first1=Christiaan |title=The Policy Analysis of Child Labor: A Comparative Study |last2=Harry Anthony Patrinos |publisher=Palgrave Macmillan |year=1999 |isbn=978-0312221225}}</ref><ref name="galbithink">{{Cite journal |last=Galbi |first=Douglas |year=1997 |title=Child Labor and the Division of Labor in the Early English Cotton Mills |url=http://www.galbithink.org/child.pdf |journal=Journal of Population Economics |volume=10 |issue=4 |pages=357–375 |doi=10.1007/s001480050048 |pmid=12293082|s2cid=5858814 }}</ref><ref name="Brown, D. K., Deardorff, A. V. and Stern, R. M">{{Cite book |last1=Brown |first1=D. K. |last2=Deardorff |first2=A. V. |last3=Stern |first3=R. M. |title=Child Labor: Theory, Evidence, and Policy (Chapter 3, International Labor Standards: History, Theory, and Policy Options) |isbn=9781405105552 |doi=10.1002/9780470754818.ch3|url=http://ase.tufts.edu/econ/papers/200111.pdf}}</ref> ভাৰতীয় জটিল শ্ৰম আইনৰ এক অনিচ্ছাকৃত ফল হিচাপে কাম অনানুষ্ঠানিক খণ্ডলৈ স্থানান্তৰিত হৈছে বুলি কিছুমান অধ্যয়নে যুক্তি দিছে। ফলত ৬০ শতাংশ শিশু শ্ৰমিক নিয়োগ কৰা অনানুষ্ঠানিক কৃষিখণ্ডৰ পিছত অনানুষ্ঠানিক বাণিজ্য, অনানুষ্ঠানিক সংযোজন আৰু [[ভাৰতত খুচুৰা ব্যৱসায়|অনানুষ্ঠানিক খুচুৰা]] কাম শিশু শ্ৰমিকৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়োগক্ষেত্ৰ হৈ পৰিছে। আনুষ্ঠানিক খণ্ডৰ বৃদ্ধিত সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক কাৰক আৰু আইনসমূহে বাধা দিলে পাৰিবাৰিক অনানুষ্ঠানিক খণ্ডৰ বৃদ্ধি ঘটে আৰু তাত কম খৰচৰ, সহজে নিয়োগ কৰিব পৰা আৰু সহজে কামৰপৰা আঁতৰাব পৰা শিশু শ্ৰম ব্যৱহাৰ হয়।<ref name=mbsm/> আন গৱেষকসকলেও ভাৰতীয় শ্ৰম বজাৰৰ অনমনীয়তা আৰু গাঁথনি, অনানুষ্ঠানিক অৰ্থনীতিৰ আকাৰ, উদ্যোগৰ বৃহৎ পৰিসৰত বিকাশ কৰিব নোৱাৰা ক্ষমতা আৰু আধুনিক উৎপাদন প্ৰযুক্তিৰ অভাৱক শিশু শ্ৰমৰ চাহিদা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতাত প্ৰভাৱ পেলোৱা সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক কাৰক হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Palgrave Macmillan" /><ref name="galbithink"/><ref name="Brown, D. K., Deardorff, A. V. and Stern, R. M" /> Cigno আদিয়ে ভাৰতত চৰকাৰে ৰূপায়ণ কৰা ভূমি পুনৰ্বিতৰণ কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছে। দৰিদ্ৰ পৰিয়ালক অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী কৰাৰ উদ্দেশ্যে সৰু সৰু মাটিৰ টুকুৰা দিয়া হৈছিল যদিও ইয়াৰ অনিচ্ছাকৃত ফল হিচাপে শিশু শ্ৰম বৃদ্ধি পোৱা বুলি তেওঁলোকে উল্লেখ কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, সৰু মাটিৰটুকুৰাত ব্যয়-বহুল কৃষি সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰাটো উৎপাদনশীল নহয় বাবে এনে মাটি অধিক শ্ৰম-নিবিড়ভাৱে চহোৱা হয়। ফলত সৰু মাটিৰপৰা উৎপাদন বৃদ্ধি কৰিবলৈ শিশু শ্ৰমকে ধৰি অধিক শ্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last1=Cigno |first1=Rosati |last2=Cigno |first2=Tzannatos |date=December 2001 |title=Child Labor, Nutrition and Education in Rural India: An Economic Analysis of Parental Choice and Policy Options |url=http://siteresources.worldbank.org/SOCIALPROTECTION/Resources/SP-Discussion-papers/Child-Labor-DP/0131.pdf |journal=Pacific Economic Review |publisher=The World Bank}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Cigno, A. |last2=F. C. Rosati |year=2002 |title=Child Labour, Education and Nutrition in Rural India |journal=Pacific Economic Review |volume=7 |pages=65–83 |doi=10.1111/1468-0106.00150|s2cid=154702771 }}</ref> ==ভাৰতত বন্ধকী শিশু শ্ৰম== বন্ধকী শিশু শ্ৰম হৈছে বলপূৰ্বক বা আংশিকভাৱে বলপূৰ্বক শ্ৰমৰ এক ব্যৱস্থা, য'ত শিশুৱে বা শিশুৰ পিতৃ-মাতৃয়ে কোনো ঋণদাতাৰ সৈতে মৌখিক বা লিখিত চুক্তি কৰে। শিশুৱে ঋণৰ বিনিময় হিচাপে কাম কৰে।<ref name="bondlabor">{{Cite web |url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---declaration/documents/publication/wcms_081967.pdf |title=Incidence and Pattern}}</ref> ২০০৫ চনৰ ILO প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভাৰতত ঋণ বন্ধকী ব্যৱস্থা ঔপনিৱেশিক যুগত সস্তা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য শ্ৰম লাভৰ উপায় হিচাপে বিকশিত হৈছিল। সেই সময়ৰ ঋণ আৰু ভূমি ইজাৰ সম্পৰ্কৰপৰা এই ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। অঞ্চলভেদে ইয়াক ''Hali'', ''Halwaha'' বা ''Jeura'' ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসনে ইয়াক [[ভাৰতীয় বন্ধকী শ্ৰম ব্যৱস্থা|বন্ধকী শ্ৰম ব্যৱস্থা]] হিচাপে অভিহিত কৰিছিল। এই ব্যৱস্থাসমূহত বন্ধকী শিশু শ্ৰমো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ILO-ৰ মতে, সময়ৰ সৈতে এনে দীঘলীয়া পৰম্পৰাগত সম্পৰ্কৰ প্ৰচলন হ্ৰাস পাইছে।<ref name=bondlabor/><ref>{{Cite journal |last=Brass |first=Tom |year=1986 |title=Unfree labour and capitalist restructuring in the Agrarian sector: Peru and India |journal=Journal of Peasant Studies |volume=14 |pages=50–77 |doi=10.1080/03066158608438319 |number=1}}</ref> ১৯৭৭ চনত ভাৰতে যিকোনো ব্যক্তিয়ে বন্ধকী শ্ৰমৰ বাবে মানুহক আহ্বান কৰা বা ব্যৱহাৰ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰা আইন প্ৰণয়ন কৰে। তথাপি বন্ধকী শিশু শ্ৰম অব্যাহত থকাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগৰ বিশেষ প্ৰতিবেদকৰ এটা প্ৰতিৱেদনত ১৯৯৬ চনত তামিলনাডুত আকস্মিক পৰিদৰ্শনৰ সময়ত ৫৩জন শিশু শ্ৰমিক উদ্ধাৰৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো শিশু বা পিতৃ-মাতৃয়ে ₹১,০০,০০০ৰপৰা ₹২,৫০,০০০লৈ অগ্ৰিম ধন লৈছিল। শিশুসকলক দিনে ১২ৰপৰা ১৪ ঘণ্টা কাম কৰোৱা হৈছিল আৰু প্ৰতিদিনে মাত্ৰ ₹২ৰপৰা ₹৩ মজুৰি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.nhrc.nic.in/ar99_00.htm |title=Annual Report 1999-2000 |year=2000 |publisher=National Human Rights Commission, Govt of India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222180456/http://nhrc.nic.in/ar99_00.htm |archive-date=22 February 2012 |access-date=20 July 2012}}</ref><ref>{{Cite book |title=Debt Bondage in India: An Indicative Report |year=2004 |publisher=Centre for Education and Communication |pages=48–50 |isbn=8188160113 |oclc=177083728}}</ref> ILO-ৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি বন্ধকী শিশু শ্ৰমৰ পৰিসৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাটো কঠিন যদিও ২০০১ চনত বিভিন্ন সামাজিক কৰ্মী গোটৰ অনুমান ৩৫০,০০০লৈকে আছিল।<ref name=bondlabor/> আইন থকাৰ পাছতো ভাৰতত বন্ধকী শ্ৰম ব্যৱস্থা (উচ্ছেদ) আইন, ১৯৭৬ৰ অধীনত দায়ী ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱাৰ ঘটনা কম।<ref name="idsn">{{Cite web |url=http://idsn.org/uploads/media/Small_change-_Child_labour_in_India_s_silk_industry__HRW_01.pdf |title=Small Change: Bonded Labour in India |date=January 2003 |publisher=Human Rights Watch}}</ref> কিছুমান ক্ষেত্ৰত কাৰখানাত কাম কৰা শিশুৰ সংখ্যা কমিলেও দৰিদ্ৰতাৰ বাবে শিশু আৰু দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহে কাম কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদনসমূহত উল্লেখ কৰা হৈছে। কাৰখানাই প্ৰয়োজন হোৱা ব্যক্তিক ঋণ দিয়ে, ঘৰত তাঁত স্থাপন কৰি দিয়ে আৰু তাৰ পাছত শিশু থকা পৰিয়ালটোৱে ঘৰৰপৰা কাম কৰি সুদ পৰিশোধ কৰাৰ লগতে কিছু মজুৰি লাভ কৰে।<ref name="idsn" /> ==শিশু শ্ৰমৰ পৰিণতি== [[File:Fruit seller in Kolkata.jpg|thumb|upright|[[কলকাতা]]ৰ ৰাজপথত এজন কিশোৰ ফল বিক্ৰেতা]] বৃহৎসংখ্যক শিশু শ্ৰমিকৰ উপস্থিতিক অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুতৰ সমস্যা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কাম কৰা শিশুৱে প্ৰয়োজনীয় শিক্ষা লাভ কৰিব নোৱাৰে আৰু শাৰীৰিক, বৌদ্ধিক, আৱেগিক আৰু মানসিকভাৱে বিকশিত হোৱাৰ সুযোগ হেৰুৱায়।<ref name="ncpcr">{{Cite web |url=http://ncpcr.gov.in/Reports/Magnitude_of_Child_Labour_in_India_An_Analysis_of_Official_Sources_of_Data_Draft.pdf|title=Magnitude of Child Labour in India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131008082441/http://ncpcr.gov.in/reports/magnitude_of_child_labour_in_india_an_analysis_of_official_sources_of_data_draft.pdf|archive-date=8 October 2013 |df=dmy-all}}</ref> শাৰীৰিক অৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত শিশুসকল দীঘলীয়া একঘেয়ামি কামৰ বাবে প্ৰস্তুত নহয়, কাৰণ তেওঁলোক প্ৰাপ্তবয়স্কতকৈ অধিক সোনকালে ভাগৰি পৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক অৱস্থা দুৰ্বল হয় আৰু ৰোগৰ প্ৰতি অধিক সংবেদনশীল হয়।<ref>Lieten, G. K. (2004). Child labour and poverty. In G. K. Lieten (Ed.), Working children around the world: Child rights and child reality, 63-80. New Delhi: Institute For Human Development.</ref> বিপজ্জনক কৰ্ম-পৰিস্থিতিত কাম কৰা শিশুৰ অৱস্থা অধিক সংকটজনক।<ref>{{Cite news |last=Dhariwal |first=Navdip |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/5059106.stm|title=Child Labour - India's Cheap Commodity |date=13 June 2006 |work=BBC News}}</ref> বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ সলনি কাম কৰা শিশুৱে নিৰক্ষৰ হৈ থকাৰ সম্ভাৱনা থাকে, যাৰ ফলত নিজৰ কল্যাণ আৰু তেওঁলোক বাস কৰা সম্প্ৰদায়ৰ কল্যাণত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ ক্ষমতা সীমিত হয়। শিশু শ্ৰমে ভাৰতৰ ওপৰত দীৰ্ঘম্যাদী নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৰ্থনীতিৰ অধ্যয়নসমূহে দেখুৱায় যে দীৰ্ঘম্যাদী ঔদ্যোগিক বিকাশ ব্যৱসায়সমূহৰ প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা থকা শিক্ষিত কৰ্মশক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই দৃষ্টিকোণৰপৰা যুৱসকল এখন দেশৰ ভৱিষ্যৎ কৰ্মশক্তি আৰু অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনাৰ ভেটি। গৱেষণাই সূচায় যে ব্যাপক শিশু শ্ৰমে কম [[মানৱ মূলধন]] সঞ্চয়ৰ জৰিয়তে ভৱিষ্যৎ কৰ্মশক্তিৰ মানৱ মূলধন গঠনৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite web |url=http://scholar.harvard.edu/sites/scholar.iq.harvard.edu/files/jrobinson/files/jr_childlaborpublished.pdf|title=Is Child Labor Inefficient? |publisher=Harvard |access-date=12 September 2011 |archive-date=24 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324101220/http://scholar.harvard.edu/sites/scholar.iq.harvard.edu/files/jrobinson/files/jr_childlaborpublished.pdf|url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ শিশু শ্ৰমিকৰ বৃহৎ অংশ, প্ৰায় ৭০ শতাংশ, কৃষিখণ্ডত নিয়োজিত বুলি এক প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Civil-society-urges-PM-to-ban-child-labour/articleshow/6077008.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20120927184451/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-22/india/28287505_1_child-labour-act-shantha-sinha-child-rights|url-status=live |archive-date=27 September 2012 |title=Civil society urges PM to ban child labour |date=22 June 2010 |work=The Times of India |access-date=20 September 2011}}</ref> আন কিছুমান শিশু কম দক্ষতা আৰু অধিক শ্ৰম-নিবিড় খণ্ডত, যেনে শাৰী বোৱা বা ঘৰুৱা সহায়কৰ কামত নিয়োজিত হয়; আনহাতে কিছুমান শিশু কয়লা খননৰ দৰে গধুৰ উদ্যোগতো কাম কৰে।<ref name="NYT022513">{{Cite news |last=Harris |first=Gardiner |url=https://www.nytimes.com/2013/02/26/world/asia/in-india-missing-school-to-work-in-the-mine.html|title=Children Toil in India's Mines, Despite Legal Ban |date=25 February 2013 |work=The New York Times |access-date=26 February 2013 |quote=We have very good laws in this country", said Vandhana Kandhari, a child protection specialist at Unicef. "It’s our implementation that’s the problem.}}</ref> ILO-ৰ মতে, শিশুক কামৰ সলনি বিদ্যালয়লৈ পঠিয়ালে উন্নয়নশীল দেশসমূহে উল্লেখযোগ্য অৰ্থনৈতিক লাভ লাভ কৰিব পাৰে।<ref name="Madslien" /> শিক্ষাৰ অভাৱত শিশুৱে সাক্ষৰতা আৰু কাৰিকৰী দক্ষতাৰ দৰে প্ৰয়োজনীয় যোগ্যতা লাভ নকৰে, যিবোৰে তেওঁলোকৰ উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰি ভৱিষ্যতে অধিক দক্ষতা আৰু অধিক মজুৰিৰ কাম লাভ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। ===হীৰা উদ্যোগ=== ১৯৯৯ চনত [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা]]ই Universal Alliance of Diamond Workers নামৰ এটা শ্ৰমিক সংগঠনৰ সৈতে যৌথভাৱে এক প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="diamond">{{Cite web |url=http://www.ilo.org/actrav/what/pubs/WCMS_111504/lang--fr/index.htm|title=Child Labour in the Diamond Industry |last1=Korgaokar |first1=Chandra |last2=Geir Myrstad |year=1997 |publisher=International Labour Organization |pages=51–53 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927084915/http://www.ilo.org/actrav/what/pubs/WCMS_111504/lang--fr/index.htm|archive-date=27 September 2013 |access-date=13 July 2012}}</ref> ILO-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ভাৰতীয় হীৰা উদ্যোগত শিশু শ্ৰম ব্যাপক আছিল। International Confederation of Free Trade Unions-এও ১৯৯৭ চনৰ এক পৃথক বিবৃতিত ভাৰতৰ হীৰা উদ্যোগত শিশু শ্ৰম অব্যাহত থকাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/letter_from_america/15377.stm|title=Child Labour Crisis in Diamond Industry |date=26 October 1999 |access-date=8 September 2009 |work=BBC News}}</ref> অৱশ্যে South Gujarat Diamond Workers Association-এ শিশু শ্ৰম আছে বুলি স্বীকাৰ কৰিলেও ই ব্যৱস্থাগত নহয় আৰু ১ শতাংশতকৈ কম বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |url=http://www.business-standard.com/india/storypage.php?autono=195628|title=Diamond industry plays down child labour charges |last=Khanna |first=Summit |newspaper=Business Standard India |date=13 December 2004 |publisher=Business-standard.com |location=Ahmedabad |access-date=9 November 2009}}</ref> ১৯৯৯ চনৰ ILO প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভাৰতে ওজনৰ হিচাপত বিশ্বৰ ৬০ শতাংশ হীৰা আৰু মূল্যৰ হিচাপত ৪০ শতাংশ হীৰা কাটি আৰু পালিশ কৰে। ইয়াৰ উপৰি বিশ্বৰ ৯৫ শতাংশ পান্না, ৮৫ শতাংশ চুনি আৰু ৬৫ শতাংশ নীলাও ভাৰতে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰে।<ref name=diamond/> এই হীৰা আৰু ৰত্নসমূহ পৰম্পৰাগত শ্ৰম-নিবিড় পদ্ধতিৰে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হয়। এই উদ্যোগত প্ৰায় ১৫ লাখ লোক নিয়োজিত আৰু তেওঁলোকৰ অধিকাংশ অনানুষ্ঠানিক খণ্ডত কাম কৰে। উদ্যোগটো বহু সৰু সৰু এককত বিভক্ত আৰু প্ৰতিটো এককত কমসংখ্যক শ্ৰমিক থাকে।<ref name=diamond/> ILO-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভাৰতৰ জটিল শ্ৰম আইন এৰাই চলাৰ বাবে ৰপ্তানি অৰ্ডাৰসমূহ বহু অংশত বিভক্ত কৰা হয় আৰু বহু মধ্যস্থতাকাৰীৰ জৰিয়তে কাম উপ-ঠিকাত দিয়া হয়। এই পৰিস্থিতিত হীৰা আৰু ৰত্ন উদ্যোগত শিশু শ্ৰমিকৰ সঠিক সংখ্যা জনা নাছিল। ১৯৯৭ চনত মুঠ ১৫ লাখ শ্ৰমিকৰ ভিতৰত শিশু শ্ৰমিকৰ সংখ্যা ১০,০০০ৰপৰা ২০,০০০ৰ ভিতৰত আছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।<ref name=diamond/> ২০০৫ চনত ভাৰতৰ হীৰা আৰু ৰত্ন উদ্যোগৰ ২১টা স্থানত ৬৬৩টা উৎপাদন এককত কৰা এক অধ্যয়নত শিশু শ্ৰমৰ হাৰ ০.৩১ শতাংশলৈ হ্ৰাস পোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Tanna |first=Ketan |url=http://www.diamonds.net/news/NewsItem.aspx?ArticleID=11399|title=Child Labor Practice Drops in India |date=14 February 2005 |access-date=8 September 2007 |publisher=Rapaport News}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=117676|title=Use of child labour in gem industry lower |date=14 February 2005 |website=The Indian Express |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060822171247/http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=117676|archive-date=22 August 2006 |access-date=20 October 2009}}</ref><ref>{{Cite news |last=Khanna |first=Summit |url=http://www.business-standard.com/india/news/af-ferguson-report-slams-surat-diamond-industry/206061/|title=AF Ferguson report slams Surat diamond industry |date=23 February 2005 |work=Business Standard |access-date=20 October 2007}}</ref> ===আতচবাজি উৎপাদন=== দক্ষিণ ভাৰতৰ [[শিৱকাশী]] চহৰ আতচবাজি আৰু দিয়াশলাই উদ্যোগৰ বাবে পৰিচিত আৰু তাত আতচবাজি উৎপাদনত শিশু শ্ৰম ব্যৱহাৰৰ কথা প্ৰতিৱেদন কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.ndtv.com/video/player/news/child-labour-taints-fireworks-industry/19060|title=Child Labor in Fireworks }}</ref> ২০১১ চনত [[তামিলনাডু]]ৰ শিৱকাশীত ৯,৫০০ৰো অধিক আতচবাজি কাৰখানা আছিল আৰু ভাৰতৰ মুঠ আতচবাজি উৎপাদনৰ প্ৰায় ১০০ শতাংশ তাত উৎপাদিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.assocham.org/prels/shownews-archive.php?id=3130 |title=Firecracker industry edgy about slow business prospects this Diwali: ASSOCHAM |date=20 October 2011 |publisher=ASSOCHAM |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130925170019/http://www.assocham.org/prels/shownews-archive.php?id=3130 |archive-date=25 September 2013 |access-date=14 July 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130925170019/http://www.assocham.org/prels/shownews-archive.php?id=3130 |archivedate=25 September 2013 |deadurl=yes}}</ref> আতচবাজি উদ্যোগত প্ৰায় ১.৫ লাখ লোক নিয়োজিত আছিল আৰু প্ৰতিটো কাৰখানাত গড়ে ১৫জন শ্ৰমিক আছিল। ইয়াৰে অধিকাংশ অনানুষ্ঠানিক খণ্ডত আছিল। ১৯৮৯ চনত শুভ ভৰদ‍্বাজে ভাৰতৰ আতচবাজি উদ্যোগত শিশু শ্ৰমৰ উপস্থিতি আৰু দুৰ্বল সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |title=Urban unorganized sector in India |publisher=Mittal |year=1989 |pages=45–48 |oclc=20057864}}</ref> অনানুষ্ঠানিক খণ্ডৰ সৰু সৰু শেডত শিশু শ্ৰম সাধাৰণ আছিল। মাত্ৰ চাৰিটা কোম্পানীয়ে বৃহৎ পৰিসৰত সংগঠিত খণ্ডত কাম কৰিছিল আৰু ৫০০ৰো অধিক শ্ৰমিক আছিল। বৃহৎ কোম্পানীসমূহে শিশু নিয়োগ নকৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা উন্নত আছিল। ILO-ৰ ২০০২ চনৰ এক প্ৰতিৱেদনত তামিলনাডুৰ আতচবাজি, দিয়াশলাই আৰু ধূপকাঠি উদ্যোগত শিশু শ্ৰম উল্লেখযোগ্য বুলি কোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite book |url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@dgreports/@dcomm/@publ/documents/publication/wcms_publ_9221124169_en.pdf|title=A future without child labour |year=2002 |publisher=International Labour Organization, Geneva |isbn=92-2-112416-9}}</ref> প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, এই শিশুসকল সাধাৰণতে ৰপ্তানিৰ বাবে উৎপাদন কৰা আনুষ্ঠানিক অৰ্থনীতিৰ প্ৰতিষ্ঠানত নহয়, ঘৰুৱা আৰু অনানুষ্ঠানিক যোগান শৃংখলাত কাম কৰিছিল। ===ৰেচম উৎপাদন=== ২০০৩ চনৰ Human Rights Watchৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, পাঁচ বছৰ বয়সৰপৰাই শিশুক ৰেচম উদ্যোগত নিয়োজিত কৰি দিনে ১২ ঘণ্টালৈকে আৰু সপ্তাহত ছয়ৰপৰা সাত দিন কাম কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite news |url=http://inhome.rediff.com/news/2003/jan/23silk.htm|title=Indian silk industry employs child : Human Rights Watch |date=23 January 2003 |access-date=20 October 2009}}</ref> প্ৰতিৱেদনটোত এই শিশুসকলক বন্ধকী শ্ৰমিক বুলি দাবী কৰা হৈছিল। [[কৰ্ণাটক]] আৰু [[তামিলনাডু]]ৰ ৰেচম উদ্যোগত এনে শিশু শ্ৰমিক সহজে পোৱা যায় বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/fline/fl1801/18010660.htm |title=Child : Blood on silk |work=The Hindu |access-date=20 October 2009 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928043806/http://www.hindu.com/fline/fl1801/18010660.htm |archivedate=28 September 2013 |deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনৰ এটা জাৰ্মান অনুসন্ধানমূলক সংবাদ প্ৰতিৱেদনত দাবী কৰা হৈছিল যে কৰ্ণাটকৰ দৰে ৰাজ্যত বেচৰকাৰী সংস্থাই ১৯৯৮ চনত ১,১০০টা ৰেচম কাৰখানাত ১৫,০০০লৈকে শিশু শ্ৰমিক বিচাৰি পাইছিল।<ref>{{Cite news |url=http://www.dw.de/dw/article/0,,1114659,00.html |title=India: Freeing the Small Hands of the Silk Industry |publisher=(Germany) |year=2010 |access-date=14 July 2012 |archive-date=9 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121009011705/http://www.dw.de/dw/article/0,,1114659,00.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009011705/http://www.dw.de/dw/article/0,,1114659,00.html |archivedate=9 October 2012 |deadurl=yes }}</ref> ===কাৰ্পেট বোৱা=== সিদ্ধাৰ্থ কাঁড়াৰ অধ্যয়ন অনুসৰি ভাৰতত উৎপাদিত প্ৰায় ২০ শতাংশ কাৰ্পেটত শিশু শ্ৰম জড়িত থাকিব পাৰে।<ref name="Kara">[http://fxb.harvard.edu/wp-content/uploads/sites/5/2014/01/Tainted-Carpets-Released-01-28-14.pdf Tainted Carpets: Slavery and Child Labor in India's Hand-Made Carpet Sector] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202194313/http://fxb.harvard.edu/wp-content/uploads/sites/5/2014/01/Tainted-Carpets-Released-01-28-14.pdf|date=2 February 2014 }}, ''Health and Human Rights'', Harvard University, page 48</ref> অধ্যয়নটোত ভাৰতৰ হাতেৰে নিৰ্মিত কাৰ্পেটৰ যোগান শৃংখলাত শিশু শ্ৰম আৰু দাসত্বৰ উপস্থিতি নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক যোগান শৃংখলা অনুসৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছিল। ===ঘৰুৱা শ্ৰম=== ঘৰুৱা কাম আৰু ৰেস্তোৰাঁত কাম কৰা শিশু শ্ৰমিকৰ চৰকাৰী অনুমান ২৫ লাখৰো অধিক, আনহাতে বেচৰকাৰী সংস্থাসমূহে এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/2006/10/20/stories/2006102002811000.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218061359/http://www.hindu.com/2006/10/20/stories/2006102002811000.htm |url-status=dead |archive-date=18 December 2007 |title=Enforcing the ban |date=20 October 2006 |work=The Hindu |access-date=20 October 2009 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218061359/http://www.hindu.com/2006/10/20/stories/2006102002811000.htm |archivedate=18 December 2007 |deadurl=yes}}</ref> ভাৰত চৰকাৰে ২০০৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰৰপৰা শিশু শ্ৰম নিষেধাজ্ঞাৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰি ঘৰুৱা কাম, ৰেস্তোৰাঁ, ধাবা, হোটেল, স্পা আৰু ৰিজৰ্টত শিশুক নিয়োগ নিষিদ্ধ কৰে। ===খনি=== ১৯৫২ চনৰ আইনে ১৮ বছৰৰ তলৰ ব্যক্তিক খনিত নিয়োগ নিষিদ্ধ কৰাৰ পাছতো [[মেঘালয়]]ৰ আদিম কয়লা খনিসমূহত ১৮ বছৰৰ তলৰ শিশুক নিয়োগ কৰা ধৰা পৰিছিল। ২০১৩ চনত এই বিষয়টোৱে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। ===ইটাভাটা=== [[বাংগালুৰু]] আৰু হছুৰৰ আশে-পাশে বহুতো ইটাভাটাত উচ্চ মজুৰিৰ প্ৰলোভন দেখুৱাই বন্ধকী আৰু শিশু শ্ৰমিক নিয়োগ কৰাৰ কথা প্ৰতিৱেদন কৰা হৈছে। ২০১৮ চনত বাংগালুৰুৰ আনেকালৰ ওচৰৰ এটা ইটাভাটাৰপৰা শিশুসহ ২২জন বন্ধকী শ্ৰমিক উদ্ধাৰ কৰা হয় আৰু নিয়োগকৰ্তাসকলক আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.stopchildlabour.eu/modern-slavery-and-child-labour-in-indian-quarries/|title=Modern slavery and child labour in Indian quarries - Stop Child Labour |website=Stop Child Labour |language=en-US |access-date=2016-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianet.nl/pb150511e.html|title=Modern slavery and child labour in Indian quarries|website=www.indianet.nl|access-date=2016-03-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240823103302/https://www.indianet.nl/pb150511e.html|archivedate=2024-08-23|deadurl=yes}}</ref> ==অসমত শিশু শ্ৰম== অসমতো শিশু শ্ৰম এক সামাজিক আৰু শ্ৰম-সম্পৰ্কীয় সমস্যা হিচাপে বিদ্যমান। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত অসমক ৰাজ্য হিচাপে আৰু ইয়াৰ জিলাসমূহক পৃথক ভৌগোলিক একক হিচাপে লৈ ৫–৯ আৰু ১০–১৪ বছৰ বয়সৰ কৰ্মৰত ব্যক্তিৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/13900 |title=India - B-26: Occupational classification of main workers and marginal workers other than cultivators and agricultural labourers by age and sex, Assam - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ আন আন তালিকাসমূহতো অসমৰ ৫–১৪ বছৰ বয়সৰ কৰ্মী, মুখ্য আৰু প্ৰান্তীয় কৰ্মী আৰু বিভিন্ন সামাজিক গোট অনুসৰি কৰ্মসংস্থাপনৰ তথ্য সংৰক্ষিত আছে।<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/12615/study-description |title=India - B-01: Main workers, marginal workers, non-workers and those marginal workers, non-workers seeking/available for work classified by age and sex (total), Assam - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11471/study-description |title=India - ST-01: Main workers classified by industrial category, age and sex (scheduled tribes), Assam - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> অসম চৰকাৰৰ শ্ৰম আয়ুক্তালয়ৰ মতে, ১৪ বছৰ সম্পূৰ্ণ নকৰা ব্যক্তি, অথবা [[শিশুৰ বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষাৰ অধিকাৰ আইন, ২০০৯]]ত নিৰ্ধাৰিত বয়সৰ তলৰ ব্যক্তি, শিশু শ্ৰমিকৰ সংজ্ঞাৰ অন্তৰ্গত।<ref>{{Cite web |url=https://labourcommissioner.assam.gov.in/department-highlights-level-two/who-child-labour/child-and-adolescent-labour |title=Who is a Child Labour? |publisher=Commissionerate of Labour, Government of Assam}}</ref> অসম চৰকাৰৰ শ্ৰম আয়ুক্তালয়ে শিশু শ্ৰম নিষিদ্ধ খণ্ডৰপৰা চিনাক্ত আৰু উদ্ধাৰ কৰা, শিশু শ্ৰমিকক মুক্ত কৰি পুনৰ্বাসন কৰা আৰু শিশু শ্ৰম নিৰ্মূল কৰাৰ বাবে কাম কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://labourcommissioner.assam.gov.in/about-us/functions-and-objectives|title=Functions and Objectives |publisher=Commissionerate of Labour, Government of Assam}}</ref> অসমত শিশু শ্ৰম বা বিপদত থকা শিশুৰ বিষয়ে তথ্য জনাবলৈ চৰকাৰীভাৱে ১০৯৮ টোল-ফ্ৰী হেল্পলাইন নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ নাগৰিকসকলক আহ্বান জনোৱা হৈছে। অসম চৰকাৰৰ শ্ৰম আয়ুক্তালয়ে শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম আইন, কেন্দ্ৰীয় নিয়ম আৰু শিশু শ্ৰম আইন প্ৰয়োগৰ বাবে মানক কাৰ্যপদ্ধতিও প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=https://labourcommissioner.assam.gov.in/department-highlights/child-and-adolescent-labour |title=Child and Adolescent Labour |publisher=Commissionerate of Labour, Government of Assam}}</ref> ==ভাৰতত শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে পদক্ষেপ== ১৯৭৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে শিশু শ্ৰম আৰু ইয়াক মোকাবিলা কৰাৰ উপায় অধ্যয়নৰ বাবে গুৰূপাদস্বামী সমিতি গঠন কৰে। ১৯৮৬ চনত সমিতিখনৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত শিশু শ্ৰম নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ আইন প্ৰণয়ন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://labour.gov.in/childlabour/about-child-labour|title=About Child Labour {{!}} Ministry of Labour & Employment |website=labour.gov.in |access-date=2019-10-21}}</ref> ১৯৮৭ চনত বিপজ্জনক বৃত্তিত কাম কৰা শিশুৰ পুনৰ্বাসনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম নীতি প্ৰণয়ন কৰা হয়।<ref name="ilo.org">{{Cite web |url=http://www.ilo.org/public/english/region/asro/newdelhi/ipec/responses/india/other.htm|title=Other Initiatives Against Child Labour in India |publisher=[[International Labour Organization]] |access-date=21 October 2009}}</ref> ১৯৮৮ চনৰপৰা শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰ্যালয়ে শিশু শ্ৰমিকৰ পুনৰ্বাসনৰ বাবে প্ৰায় ১০০টা উদ্যোগ-নিৰ্দিষ্ট ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম প্ৰকল্পয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.ilo.org/public/english/region/asro/newdelhi/ipec/responses/india/national.htm|title=National Legislation and Policies Against Child Labour in India |publisher=[[International Labour Organization]] |access-date=21 October 2009}}</ref> ভাৰত চৰকাৰে শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন আইন, সংস্থা আৰু প্ৰতিষ্ঠান গঢ়ি তুলিছে। ইয়াৰ ভিতৰত শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষেধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬, ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম নীতি, বিশেষ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ, PENCIL পৰ্টেল আৰু বিভিন্ন পুনৰ্বাসনমূলক ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২১ চনৰপৰা ৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শ্ৰম প্ৰকল্পক সমগ্ৰ শিক্ষা অভিযানৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |url=https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/784241214c77ef00b461c60f097c824c.pdf|title=Ministry of Labour & Employment |publisher=Ministry of Labour & Employment, Government of India}}</ref> ভাৰতত শিশু শ্ৰমমুক্ত অঞ্চলৰ ধাৰণাও প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। শিশু শ্ৰমমুক্ত অঞ্চল হৈছে এনে এটা নিৰ্ধাৰিত অঞ্চল, যেনে গাঁও বা বাগিছা, য'ত সমাজে শিশু কাম নকৰিব আৰু প্ৰতিটো শিশু বিদ্যালয়ত থাকিব লাগে বুলি একমত হয়।<ref>"Stop Child Labour – School is the best place to work" coalition, [https://stopchildlabour.org/child-labour-free-zones/ Child labour free zones], accessed 27 September 2022</ref> এই ধাৰণাটো ১৯৯২ চনত ভাৰতীয় সংগঠন Mamidipudi Venkatarangaiya Foundation-এ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ===বেচৰকাৰী সংস্থা=== বচপন বাচাও আন্দোলন, চাইল্ড ফাণ্ড, কেয়াৰ ইণ্ডিয়া, তালাশ এচছিয়েচন, চাইল্ড ৰাইট এণ্ড ইউ, গ্লোৱেল মাৰ্চ এগেইনষ্ট চাইল্ড লেবাৰ, বুন্দেলখণ্ড মাতৃ ভূমি সমাজ সেৱী সমগঠন প্ৰকল্প, গুডৱেভ ইণ্ডিয়া,<ref>{{Cite news|date=2019-02-11|title=FEATURE-India's tourist magnet starts to clean child labour 'blot'|language=en|work=Reuters|url=https://in.reuters.com/article/india-slavery-smart-city-idINL5N2002BC|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703043907/https://in.reuters.com/article/india-slavery-smart-city-idINL5N2002BC|url-status=dead|archive-date=3 July 2020|access-date=2020-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703043907/https://in.reuters.com/article/india-slavery-smart-city-idINL5N2002BC|archivedate=2020-07-03|deadurl=yes}}</ref> RIDE India আৰু Childline আদি বহুতো বেচৰকাৰী সংস্থাই ভাৰতত শিশু শ্ৰম নিৰ্মূলৰ বাবে কাম কৰি আহিছে।<ref name="ilo.org" /> শিশু শ্ৰম ভাৰতীয় আদালতসমূহত জনস্বাৰ্থমূলক গোচৰৰ বিষয়ো হৈ আহিছে।<ref>{{Cite web |url=https://www.tribuneindia.com/2010/20100217/cth2.htm |title=PIL on child labour |website=The Tribune |location=India |access-date=12 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jdsupra.com/legalnews/final-order-of-high-court-in-child-labou-70204/|title=CWP 2693 of 2010- Hemant Goswami vs. Union of India |date=9 April 2013 |website=JD Supra |access-date=9 April 2013}}</ref> ==শিশু শ্ৰমিকৰ জনমিতি== ভাৰতত দৰিদ্ৰতা, নিৰক্ষৰতা, শিক্ষাৰ অভাৱ, নিবনুৱা সমস্যা, জনসংখ্যাৰ অধিক ঘনত্ব আদি বিভিন্ন কাৰণত লাখ লাখ শিশু শিশু শ্ৰমত জড়িত হয়। Save the Children-ৰ মতে, ১৪ৰপৰা ১৭ বছৰ বয়সৰ শিশুৱে বিপজ্জনক কামত জড়িত হৈ ভাৰতৰ শিশু শ্ৰমিকৰ এক বৃহৎ অংশ গঠন কৰে।<ref>{{Cite news |url=https://www.savethechildren.in/articles/statistics-of-child-labour-in-india-state-wise|title=Save the Children India {{!}} Statistics of Child Labour in India State Wise |work=Save the Children India |access-date=2017-11-16 |language=en-US}}</ref> পূৰ্বতে শিশু শ্ৰম ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত অধিক ব্যাপক আছিল, য'ত কৰ্মৰত শিশুৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশে কাম কৰিছিল বুলি প্ৰতিৱেদন কৰা হৈছিল।<ref name="Save the Children India">{{Cite news |url=https://www.savethechildren.in/articles/statistics-of-child-labour-in-india-state-wise|title=Save the Children India {{!}} Statistics of Child Labour in India State Wise |work=Save the Children India |access-date=2017-11-14 |language=en-US}}</ref> পাছলৈ নগৰায়িত অঞ্চলসমূহতো শিশু শ্ৰমৰ উপস্থিতি বৃদ্ধি পোৱাৰ কথা প্ৰতিৱেদন কৰা হৈছে। UNICEF-ৰ মতে, ৫ৰপৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ নগৰাঞ্চলীয় শিশু শ্ৰমৰ ক্ষেত্ৰত ৫৪ শতাংশ বৃদ্ধি দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://unicef.in/Whatwedo/21/Child-Labour |title=Child Labour {{!}} UNICEF |website=unicef.in |language=en |access-date=2017-11-14 |archive-date=16 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171016111511/http://unicef.in/Whatwedo/21/Child-labour |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171016111511/http://unicef.in/Whatwedo/21/Child-labour |archivedate=2017-10-16 |deadurl=yes }}</ref> Campaign Against Child Labour-ৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি ভাৰতত মুঠ প্ৰায় ১২,৬৬৬,৩৭৭জন শিশু শ্ৰমিক আছিল।<ref name="Save the Children India" /> ২০০৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰৰ NSSO তথ্য অনুসৰি, ভাৰতত শিশু শ্ৰমৰ উপস্থিতিৰ হাৰ বিভিন্ন সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ মাজত পৃথক আছিল। সেই তথ্যত মুছলমান ভাৰতীয়সকলৰ মাজত শিশু শ্ৰমৰ হাৰ হিন্দু ভাৰতীয়সকলতকৈ প্ৰায় ৪০ শতাংশ অধিক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। জাতিভিত্তিক শ্ৰেণীবিভাজনত শিশু শ্ৰমৰ হাৰ ২.৮ শতাংশ আছিল, যি ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ২.৭৪ শতাংশৰ সৈতে পৰিসংখ্যাগতভাৱে একে আছিল। জনজাতীয় জনসংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত শিশু শ্ৰমৰ হাৰ ৩.৮ শতাংশ আছিল।<ref>[http://ncpcr.gov.in/Reports/Magnitude_of_Child_Labour_in_India_An_Analysis_of_Official_Sources_of_Data_Draft.pdf Magnitude of Child Labour in India] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008082441/http://ncpcr.gov.in/reports/magnitude_of_child_labour_in_india_an_analysis_of_official_sources_of_data_draft.pdf|date=8 October 2013 }} Table 12, Section 8.12, Government of India</ref> Save the Children-ৰ ''Stolen Childhoods'' প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, অপুষ্টিৰ বাবে ভাৰতত ৪৮.২ নিযুত শিশু খৰ্বকায় আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। ভাৰতত প্ৰায় ৩.১ কোটি শিশু কৰ্মশক্তিৰ অংশ আছিল বুলি প্ৰতিৱেদনটোত উল্লেখ কৰা হৈছিল। উপলব্ধ শিশু শ্ৰমৰ তথ্যৰ বিশ্লেষণে দেখুৱায় যে গ্ৰাম্য ভাৰতত ৫–১৪ বছৰ বয়সৰ বহু শিশু কৃষিকৰ্মত নিয়োজিত আছিল।<ref>{{cite web |last1=INDIA |title=Status of child labour in India |url=https://caclindia.org/wp-content/uploads/2021/09/Child-Labour-Status-Report_Final_08.06.21-1.pdf|website=cacl india |access-date=18 August 2022}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category-inline}} * [https://theprobe.in/indias-child-gravediggers/ India’s child gravediggers | The Probe exclusive] * [https://theprobe.in/will-lodge-fir-against-criminals-who-employ-children-ncpcr/ NCPCR to act on criminals who employ children | The Probe Impact] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211007142546/https://theprobe.in/will-lodge-fir-against-criminals-who-employ-children-ncpcr/ |date=7 October 2021 }} * [https://web.archive.org/web/20120512153454/http://labour.nic.in/cwl/welcome.html Initiatives towards Elimination of Child Labour in India] * [https://web.archive.org/web/20190619152440/https://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/india.htm Findings on the Worst Forms of Child Labor in India - U.S. Department of Labor]<!--Authentication required--> * [https://web.archive.org/web/20120907150456/http://www.ilo.org/legacy/english/regions/asro/newdelhi/ipec/responses/index.htm ILO's resource site on Child Labour and Responses in South Asia, including India] * [http://www.unicef.org/india/child_protection_1726.htm UNICEF's resources and suggestions for Combating Child Labour in India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220053111/http://www.unicef.org/india/child_protection_1726.htm |date=20 December 2014 }} * [https://web.archive.org/web/20120508184313/http://www.childinfo.org/labour_challenge.html Child protection - A UNICEF database and library of publication on child labour] * [https://caclindia.org/wp-content/uploads/2021/09/Child-Labour-Status-Report_Final_08.06.21-1.pdf Status of child labour in India] * [https://www.labour.gov.in/static/uploads/2025/06/896dbf36ca392ee7bd99b37853c3df5a.pdf PENCIL Portal] * [https://labourcommissioner.assam.gov.in/department-highlights/child-and-adolescent-labour Child and Adolescent Labour - Commissionerate of Labour, Government of Assam] * For further reading, one can consult: Sreeparna Chattopadhyay's ''The Samaritans for [[Child]]-labourers'' ([[New Delhi]]: Authors Press, 2021) ({{ISBN|978-93-90588-16-9}}) [[শ্ৰেণী:শিশু অধিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰমিক অধিকাৰ]] k9sd36whz8gtxxgk6ces86pguipxxs1 0 139808 641215 640882 2026-10-02T15:17:26Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 38994 /* পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ */ 641215 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰা মতে এই গ্ৰন্থখনেই হৈছে কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> অন্য এক অধ্যয়নে দাবী কৰে যে ''ই কাম কৰাৰ শক্তিৰ এক ভিন্ন অৱধাৰণাৰ ব্যাখ্যা দিছে.. যি গাইগুটীয়া মহিলাৰ অসহায়তাৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে, ই পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, অপত্যক্ষ হয় আৰু ই আনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>কিং বংশৰ পৰাই ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ উদ্ভৱ হৈছে, য’ত কিছুমানে ঝাওক শিক্ষা লাভৰ ক্ষেত্ৰত চীনা মহিলাসকলৰ এক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰি প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৰ এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয় আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক বুলি ধৰা হৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> তেওঁ সম্ৰাজ্ঞী ডেং ছুই আৰু দৰবাৰৰ আন সদস্যসকলক ৰাজকীয় পুথিভঁৰালত শিক্ষাদান কৰিছিল ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধিত সহায়ক হৈছিল।[<ref>Bennet Peterson 2000,</ref>] সম্ৰাজ্ঞী আৰু উপপত্নীসকলে তেখেতক Gifted one উপাধি দিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞীয়ে তেওঁক লেডী-ইন-ৱেইটিংৰ সন্মান দিছিল। নাবালক সম্ৰাট শ্বাঙৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হোৱাৰ লগে লগে সম্ৰাজ্ঞী হানে প্ৰায়ে বেন ঝাওৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে সম্ৰাজ্ঞীয়ে বেন ঝাওৰ দুয়োজন পুত্ৰক বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[<ref>Donawerth 2002,</ref>] বেন ঝাও দৰবাৰৰ লাইব্ৰেৰিয়ানো আছিল, সহকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সম্পাদকীয় শ্ৰমৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু আন পণ্ডিতসকলক তেওঁ কামৰ প্ৰশিক্ষণো দিছিল। এই ক্ষমতাত থাকোতেই তেওঁ লিউ জিয়াঙৰ বিশিষ্ট মহিলাসকলৰ জীৱনীসমূহ পুনৰ চিজিল কৰি আকাৰ বৃদ্ধি কৰে। সম্ভৱতঃ তেখেতে বাঁহৰ কাঠী আৰু ৰেচমৰ পৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ শেহতীয়াকৈ উদ্ভাৱন কৰা সামগ্ৰী কাগজত প্ৰতিলিপি কৰাৰ তদাৰক কৰিছিল।[<ref>Lee (1998). Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. M.E. Sharpe. p. 104</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== .বেন বিয়াও (班彪; 3-54; দেউতাক) .বেন গু (班固; 32–92; ডাঙৰ ককায়েক) .বেন চাও (班超; 32–102; দ্বিতীয় ভাতৃ) .বেন জিয়ঙ (班雄; ?-after 107; বেন চাওৰ ডাঙৰ লৰা) .বেন চী (班始; ?-130; বেন চাওৰ দ্বিতীয় লৰা) .বেন য়ং (班勇; ?-after 127; বেন চাওৰ কনিষ্ঠ সন্তান) ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] kiu6wk6y7anoukittcfg7p2fz6f8n1z 641344 641215 2026-10-02T19:57:16Z JyotiPN 22102 /* কৰ্মৰাজি */ 641344 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰা মতে এই গ্ৰন্থখনেই হৈছে কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> অন্য এক অধ্যয়নে দাবী কৰে যে ''ই কাম কৰাৰ শক্তিৰ এক ভিন্ন অৱধাৰণাৰ ব্যাখ্যা দিছে.. যি গাইগুটীয়া মহিলাৰ অসহায়তাৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে, ই পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, অপত্যক্ষ হয় আৰু ই আনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।''<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>কিং বংশৰ পৰাই ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ উদ্ভৱ হৈছে, য’ত কিছুমানে ঝাওক শিক্ষা লাভৰ ক্ষেত্ৰত চীনা মহিলাসকলৰ এক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰি প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৰ এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয় আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক বুলি ধৰা হৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> তেওঁ সম্ৰাজ্ঞী ডেং ছুই আৰু দৰবাৰৰ আন সদস্যসকলক ৰাজকীয় পুথিভঁৰালত শিক্ষাদান কৰিছিল ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধিত সহায়ক হৈছিল।[<ref>Bennet Peterson 2000,</ref>] সম্ৰাজ্ঞী আৰু উপপত্নীসকলে তেখেতক Gifted one উপাধি দিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞীয়ে তেওঁক লেডী-ইন-ৱেইটিংৰ সন্মান দিছিল। নাবালক সম্ৰাট শ্বাঙৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হোৱাৰ লগে লগে সম্ৰাজ্ঞী হানে প্ৰায়ে বেন ঝাওৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে সম্ৰাজ্ঞীয়ে বেন ঝাওৰ দুয়োজন পুত্ৰক বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[<ref>Donawerth 2002,</ref>] বেন ঝাও দৰবাৰৰ লাইব্ৰেৰিয়ানো আছিল, সহকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সম্পাদকীয় শ্ৰমৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু আন পণ্ডিতসকলক তেওঁ কামৰ প্ৰশিক্ষণো দিছিল। এই ক্ষমতাত থাকোতেই তেওঁ লিউ জিয়াঙৰ বিশিষ্ট মহিলাসকলৰ জীৱনীসমূহ পুনৰ চিজিল কৰি আকাৰ বৃদ্ধি কৰে। সম্ভৱতঃ তেখেতে বাঁহৰ কাঠী আৰু ৰেচমৰ পৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ শেহতীয়াকৈ উদ্ভাৱন কৰা সামগ্ৰী কাগজত প্ৰতিলিপি কৰাৰ তদাৰক কৰিছিল।[<ref>Lee (1998). Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. M.E. Sharpe. p. 104</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== .বেন বিয়াও (班彪; 3-54; দেউতাক) .বেন গু (班固; 32–92; ডাঙৰ ককায়েক) .বেন চাও (班超; 32–102; দ্বিতীয় ভাতৃ) .বেন জিয়ঙ (班雄; ?-after 107; বেন চাওৰ ডাঙৰ লৰা) .বেন চী (班始; ?-130; বেন চাওৰ দ্বিতীয় লৰা) .বেন য়ং (班勇; ?-after 127; বেন চাওৰ কনিষ্ঠ সন্তান) ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] 3byl59di8qnufvrh3mp9jo5bbiu242p 641345 641344 2026-10-02T19:59:01Z JyotiPN 22102 /* পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ */ 641345 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Famous Women, 1799 (L).jpg | caption = গাই কিয়ে অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি, ১৭৯৯ | birth_date = এডি ৪৫ বা ৪৯ | birth_place = এনলিং, চিয়ানয়াং ওচৰত, হান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death year and age|120|49}} | death_place = [[চীন]] | spouse = কাও চিচু | parents = বেন বিয়াও | relatives = বেন চাও (ভাতৃ) <br> বেন গু (ভাতৃ) }} '''বেন ঝাও''' ({{lang-en|Ban Zhao}}, চীনা ভাষাত: 班昭; ৪৫ বা ৪৯ – প্ৰায় ১১৭/১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ) এগৰাকী চীনা ইতিহাসবিদ, দাৰ্শনিক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ আছিল প্ৰথমগৰাকী পৰিচিত চীনা ইতিহাসবিদ আৰু এপিডাউৰাছৰ পেম্ফাইলৰ সৈতে প্ৰথম পৰিচিত মহিলা ইতিহাসবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম। পশ্চিম হানৰ ইতিহাসৰ ওপৰত তেওঁ ভাতৃ বেন গুৰ কিতাপ ''দ্য বুক অৱ হান'' সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ মহিলাৰ আচৰণৰ ওপৰত প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থ লেচনছ ফৰ উইমেনো লিখিছিল। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতিও তেওঁৰ অতি আগ্ৰহ আছিল আৰু কবিতা, স্মৃতিগ্ৰন্থ, যুক্তি, ধাৰাবাহিক, ৰচনা আৰু কেইবাখনো দীঘলীয়া গ্ৰন্থ লিখিছিল,<ref>{{harvnb|Wang|2003|p=177}}</ref> যাৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়। তেওঁ চীনৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মহিলা পণ্ডিত<ref>{{harvnb|Perkins|2000|p=25}}</ref> আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ জন্মগ্ৰহণৰ বাবে তেওঁ তাওবাদী যৌন প্ৰথাৰ প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে।<ref>Gender and Sexuality in Modern Chinese History By Susan L. Mann page 88</ref> বেন ঝাওক জিন গুলিয়াঙৰ ৱু শ্বুয়াং পু (無雙譜, বেতনহীন নায়কৰ তালিকা)ত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==পৰিয়াল== বেন ঝাওৰ জন্ম হৈছিল ছানচি প্ৰদেশৰ আধুনিক চিয়ায়াঙৰ ওচৰৰ আনলিঙত। চৈধ্য বছৰ বয়সত তেওঁ কাও চিছু নামৰ স্থানীয় লোক এজনক বিয়া কৰাইছিল আৰু বিবাহসূত্ৰে তেওঁৰ নাম আইনীভাৱে মেডাম কাওলৈ (曹大家) সলনি হয়। অৱশ্যে কম বয়সতে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। তথাপি তেওঁ পুনৰ বিবাহ নকৰাই, নিজৰ জীৱনটো বৃত্তিৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে।<ref>{{harvnb|Bennet Peterson|2000|p=99}}</ref> বিখ্যাত ইতিহাসবিদ বেন বিয়াওৰ কন্যা আৰু জেনেৰেল বেন চাও আৰু ইতিহাসবিদ বেন গুৰ তেওঁ কনিষ্ঠা ভগ্নী আছিল। তেওঁ উল্লেখযোগ্য পণ্ডিত আৰু কবি কনচৰ্ট বেনৰ নাতিও আছিল। ==কৰ্মৰাজি== [[File:Ban Zhao.jpg|thumb| ১৬৬৫ খীষ্ট্ৰাব্দত চাংগ্গুৱান ঝাওৱে {{lang|zh|上官周}} অঁকা বেন ঝাওৰ ছবি]] পশ্চিম হানৰ চৰকাৰী বংশগত ইতিহাস হান্সু (漢書, আক্ষৰিক অৰ্থত "[পূৰ্বৰ] হানৰ কিতাপ") সম্পূৰ্ণ কৰাত আৰু কিতাপখনৰ প্ৰচাৰত বেন ঝাওৱে বহুখিনি অৰিহণা যোগাইছিল। সম্ৰাটৰ বিধৱা পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ডুৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কাৰাগাৰত থকা অৱস্থাতে ৯২ বছৰত বেন গুৰ মৃত্যুৰ পিছত বেন ঝাওৱে বাবিয়াওৰ হেৰাই যোৱা অংশটো (八表 আঠটা টেবুল) সমাধা কৰি কামটো সমাপ্ত কৰাত সহায় কৰে। তেখেতে সম্ৰাটৰ মাতৃৰ বংশাৱলী যোগ কৰি বহু তথ্য দিছিল যিবোৰ সাধাৰণতে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাছিল। পিছলৈ মা জুৱে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশেষ লেখা (天文志) যোগ কৰি হান্সুক এখন সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ কৰি তুলিলে। বেন ঝাওৱে মহিলাৰ বাবে বিভিন্ন শিক্ষামূলক পাঠ্যও লিখিছিল। নাৰীৰ শিক্ষা সম্পৰ্কীয় এই পাঠ্যসমূহ বেন ঝাওৰ পৰিয়ালৰ কন্যাসকলৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল যদিও তৎক্ষণাত সমাজত এইসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰভাব সুদুৰপ্ৰসাৰী আছিল। চীনত মহিলাৰ আচৰণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হিচাপে এইবোৰ যুগ যুগ ধৰি জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>Donawerth 2002, p. 14</ref> কিছুমান আধুনিক ব্যাখ্যাই দাবী কৰা মতে এই গ্ৰন্থখনেই হৈছে কনফুচিয়াছ নাৰীবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>Wawrytko, Sandra (2002). "Kongzi as Feminist: Confucian Self-Cultivation in a Contemporary Context". Journal of Chinese Philosophy. 27 (2): 171–186.</ref> অন্য এক অধ্যয়নে দাবী কৰে যে ''ই কাম কৰাৰ শক্তিৰ এক ভিন্ন অৱধাৰণাৰ ব্যাখ্যা দিছে.. যি গাইগুটীয়া মহিলাৰ অসহায়তাৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে, ই পাৰিবাৰিক, সাম্প্ৰদায়িক, অপত্যক্ষ হয় আৰু ই আনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।''<ref>Lee, Lin-Lee (2009). "Inventing Familial Agency from Powerlessness: Ban Zhao's Lessons for Women". Western Journal of Communication. 73: 47–66.</ref>কিং বংশৰ পৰাই ঝাওৰ কামৰ প্ৰতি এনে মনোভাৱৰ উদ্ভৱ হৈছে, য’ত কিছুমানে ঝাওক শিক্ষা লাভৰ ক্ষেত্ৰত চীনা মহিলাসকলৰ এক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰি প্ৰশংসা কৰিছিল।[<ref>"7. Ban Zhao in Her Time and in Ours", After Confucius, University of Hawaii Press, pp. 112–118, 2020-12-31, retrieved 2026-04-21</ref> আন কিছুমানে অৱশ্যে যুক্তি দিছে যে লেচনছ ফৰ উইমেনত বেন ঝাওৰ এগৰাকী নাৰীৰ মধ্যমীয়া অৱস্থা আৰু দাসত্বৰ আচৰণৰ মূল্যৰ বিষয়ে কৰা দাবীসমূহ নাৰীবাদৰ সৈতে সঙ্গতিপূৰ্ণ নহয় আৰু তেওঁক নাৰীবাদী হিচাপে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ ভুল।<ref>Goldin, Paul R. (2005). "Ban Zhao in Her Time and in Ours". After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy. Honolulu: University of Hawai'i Press. pp. 112–118.</ref> যিহেতু তেওঁৰ গ্ৰন্থখনে স্বামী বা পিতৃৰ ওচৰত বশ হোৱাটোকে নাৰীৰ মূল কাম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে আৰু নাৰীৰ বুদ্ধিমত্তা বা প্ৰতিভাৰ তাৎপৰ্য্যক উলাই কৰিছে, গতিকে ইয়াক কনফুচিয়াছৰ নাৰীৰ বিৰুদ্ধে অন্যায়ৰ সমৰ্থক বুলি ধৰা হৈছে।<ref>Gao, Xiongya (2003). "Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China". Race, Gender & Class. 10 (3): 114–125.</ref> তেওঁ সম্ৰাজ্ঞী ডেং ছুই আৰু দৰবাৰৰ আন সদস্যসকলক ৰাজকীয় পুথিভঁৰালত শিক্ষাদান কৰিছিল ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধিত সহায়ক হৈছিল।[<ref>Bennet Peterson 2000,</ref>] সম্ৰাজ্ঞী আৰু উপপত্নীসকলে তেখেতক Gifted one উপাধি দিছিল আৰু সম্ৰাজ্ঞীয়ে তেওঁক লেডী-ইন-ৱেইটিংৰ সন্মান দিছিল। নাবালক সম্ৰাট শ্বাঙৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি হোৱাৰ লগে লগে সম্ৰাজ্ঞী হানে প্ৰায়ে বেন ঝাওৰ পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে সম্ৰাজ্ঞীয়ে বেন ঝাওৰ দুয়োজন পুত্ৰক বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[<ref>Donawerth 2002,</ref>] বেন ঝাও দৰবাৰৰ লাইব্ৰেৰিয়ানো আছিল, সহকাৰী কৰ্মচাৰীৰ সম্পাদকীয় শ্ৰমৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু আন পণ্ডিতসকলক তেওঁ কামৰ প্ৰশিক্ষণো দিছিল। এই ক্ষমতাত থাকোতেই তেওঁ লিউ জিয়াঙৰ বিশিষ্ট মহিলাসকলৰ জীৱনীসমূহ পুনৰ চিজিল কৰি আকাৰ বৃদ্ধি কৰে। সম্ভৱতঃ তেখেতে বাঁহৰ কাঠী আৰু ৰেচমৰ পৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ শেহতীয়াকৈ উদ্ভাৱন কৰা সামগ্ৰী কাগজত প্ৰতিলিপি কৰাৰ তদাৰক কৰিছিল।[<ref>Lee (1998). Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E.-618 C.E. M.E. Sharpe. p. 104</ref>] ==পৰিয়ালৰ ব্যক্তিসমূহ== * বেন বিয়াও (班彪; 3-54; দেউতাক) **বেন গু (班固; 32–92; ডাঙৰ ককায়েক) **বেন চাও (班超; 32–102; দ্বিতীয় ভাতৃ) **বেন জিয়ঙ (班雄; ?-after 107; বেন চাওৰ ডাঙৰ লৰা) **বেন চী (班始; ?-130; বেন চাওৰ দ্বিতীয় লৰা) **বেন য়ং (班勇; ?-after 127; বেন চাওৰ কনিষ্ঠ সন্তান) ==নোটচ== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== * {{cite book | title=Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century | last=Bennet Peterson | first=Barbara| year=2000 | publisher=M.E. Sharpe, Inc }} * {{cite encyclopedia|title= Berkshire Dictionary of Chinese Biography|year= 2014|chapter= Ban Zhao|editor-last= Brown|editor-first=Kerry |last=Hinsch |first= Bret|volume= One |pages= 222–235|publisher= Berkshire|isbn=978-1933782-66-9}} * {{cite book|last=Donawerth|first=Jane|title=Rhetorical Theory by Women Before 1900|year=2002|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-7425-1717-2|pages=337}} * {{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |year=2000 |title=Encyclopedia of China: The Essential Reference to China, Its History and Culture |publisher=Roundtable Press |location=New York, N.Y. |isbn=0-8160-2693-9 }} * {{cite book | title=Images of women in Chinese thought and culture: writings from the pre-Qin | last=Wang | first=Robin| year=2003 | publisher=Hackett Publishing Company }} * Zhao, Ban. "Excerpts From Admonitions for Women". * Goldin, Paul R. “Ban Zhao in Her Time and in Ours.” ''After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy'', University of Hawai’i Press, 2005, pp.&nbsp;112–18. [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] omqb7c7bxj97q3542m6vkipxchuc935 0 139823 641341 640006 2026-10-02T19:39:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641341 wikitext text/x-wiki {{Short description|ফল খোদাই কৰাৰ কলা}} [[File:Ama la Vida - Flickr - GASTRONOMÍA 2 COMIDAS PATRIMONIALES 030 (14681727784).jpg|thumbnail|right|300px|ইকুৱেডৰত খোদাই কৰা ফল]] '''ফল খোদাই ({{lang-en|Fruit carving}})''' হৈছে ফলত বিভিন্ন আকৃতি আৰু নক্সা খোদাই কৰাৰ কলা। এছিয়া আৰু ইউৰোপৰ দেশসমূহত এই কলা যথেষ্ট প্ৰচলিত আৰু বিশেষকৈ থাইলেণ্ড, চীন আৰু জাপানত জনপ্ৰিয়। এই কামত বিভিন্ন ফল ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি; শিল্পীসকলে সাধাৰণতে তৰমুজ, আপেল, ষ্ট্ৰবেৰী, আনাৰস আৰু কেণ্টালুপ ব্যৱহাৰ কৰে। ==ইতিহাস== ===চীন=== বহুতে বিশ্বাস কৰে যে ফল খোদাই কৰাৰ উৎপত্তি [[চীন]]ত টাং ৰাজবংশৰ সময়ত, অৰ্থাৎ ৬১৮–৯০৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত হৈছিল। চীনত ফল খোদাইত সাধাৰণতে পৌৰাণিক প্ৰাণী আৰু প্ৰাণীৰ আকৃতি ফুটাই তোলা হয়। ফল খোদাই কেৱল সাংস্কৃতিক আৰু পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠানতে ব্যৱহাৰ নহয়; ঘৰুৱা পৰিৱেশতো অতিথি আহিলে ফল খোদাই কৰি থাল সজোৱা হয়। বিশেষকৈ তৰমুজ খোদাই চীনত অতীতৰপৰাই জনপ্ৰিয় আৰু এতিয়াও প্ৰচলিত। সাধাৰণতে তৰমুজৰ বাহিৰৰ অংশত খোদাই কৰা হয় আৰু ভিতৰৰ শাহ উলিয়াই লৈ সেই তৰমুজৰ খোলা খাদ্য বা ফুল ৰখাৰ পাত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[চীন]]ৰ ফল খোদাইৰ জৰিয়তে বিভিন্ন কিংবদন্তি আৰু কাহিনীও প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://arts.cultural-china.com/en/70Arts10617.html|title=The Exquisite Art of Food Carving|work=cultural-china.com|access-date=3 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520151452/http://arts.cultural-china.com/en/70Arts10617.html|archive-date=20 May 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150520151452/http://arts.cultural-china.com/en/70Arts10617.html|archivedate=20 May 2015|deadurl=yes}}</ref> ===ইউৰোপ=== ১৬২১ চনত মাটিয়াছ গীগাৰে ৰচনা কৰা ''Il Trinciante'' ("খোদাইকাৰী") নামৰ গ্ৰন্থখনত ফল খোদাইৰ উল্লেখ পোৱা যায়। গ্ৰন্থখনত কমলা আৰু নেমুজাতীয় ফলত বিমূৰ্ত নক্সা, শামুকজাতীয় জলজ প্ৰাণী, চাৰিঠেঙীয়া প্ৰাণী আৰু হাবছবাৰ্গ বংশৰ দ্বিমূৰীয়া ঈগলৰ আকৃতি খোদাই কৰাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৱশ্যে ১৯৮০ৰ দশকলৈকে [[ইউৰোপ]] বা উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ত এই কলা ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত হোৱা নাছিল; সেই সময়ত এই বিষয়ত কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত ইয়াৰ প্ৰচাৰ বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite book|last1=Abramson|first1=Julia|editor1-last=Friedland|editor1-first=Susan R.|title=Vegetables: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cooking 2008|date=2009|publisher=Oxford Symposium|isbn=9781903018668|pages=9–18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sV5tBQAAQBAJ&q=%22fruit+carving%22&pg=PT10|access-date=1 December 2015|chapter=Vegetable carving: for your eyes only}}</ref> ===থাইলেণ্ড=== [[File:Thai fruit carving.jpg|thumb|থাইলেণ্ডৰ ফল খোদাইৰ নমুনা]] ফল খোদাই থাইলেণ্ডৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। [[থাইলেণ্ড]]ৰ সুখোথাই ৰাজবংশৰ সময়ত ১৪শ শতিকাৰপৰাই তৰমুজ খোদাইৰ প্ৰচলন থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে নৱেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা লয় ক্ৰাথং উৎসৱত পানীৰ আত্মাক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে মানুহে নদীত চাকিগছ আৰু লণ্ঠন উটুৱাই দিয়ে। এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ৰজাৰ এগৰাকী পৰিচাৰিকাই তেওঁক আকৰ্ষিত কৰিবলৈ ফুলৰ নক্সাৰে খোদাই কৰা তৰমুজেৰে নিজৰ লণ্ঠন সজাইছিল। ৰজাজনে তাত ইমানেই সন্তুষ্ট হৈছিল যে তেওঁ সকলো থাই মহিলাক এই প্ৰথা গ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ৰজাই ফল খোদাইক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|title=History of Carving|work=The Garnish Guy|access-date=3 December 2015|archive-date=19 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019094718/http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019094718/http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|archivedate=19 October 2017|deadurl=yes}}</ref> থাইলেণ্ডৰ ফল খোদাইত ফুল, চৰাই আৰু ফুলৰ নক্সা বিশেষভাৱে দেখা যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.thaicarving.co.uk/php/history.php|title=History|work=thaicarving.co.uk|access-date=2015-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125120930/http://www.thaicarving.co.uk/php/history.php|archive-date=2015-11-25|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125120930/http://www.thaicarving.co.uk/php/history.php|archivedate=2015-11-25|deadurl=yes}}</ref> ===জাপান=== জাপানীসকলে খাদ্য পৰিৱেশন আৰু থালখন আনৰ দৃষ্টিত নান্দনিকভাৱে আকৰ্ষণীয় কৰি তোলাত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়ে। [[জাপান]]ত ফল খোদাইক ''মুকিমোনো'' বুলি কোৱা হয়। প্ৰাচীন জাপানত খাদ্য মসৃণ নোহোৱা মাটিৰ পাত্ৰত পৰিৱেশন কৰা হৈছিল আৰু পাত্ৰটোৰ খহটা ৰূপ ঢাকি খাদ্য অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলাৰ উদ্দেশ্যে মুকিমোনোৰ প্ৰচলন হৈছিল। ৰান্ধনীসকলে পাত্ৰখন পাতৰে ঢাকি বিভিন্ন আকৃতিত ভাঁজ কৰি খাদ্যৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|title=History of Carving|work=The Garnish Guy|access-date=5 December 2015|archive-date=19 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019094718/http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019094718/http://www.thegarnishguy.com/history-of-carving.html|archivedate=19 October 2017|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite book | last=Haydock | first=Yukiko | title=Japanese Garnishes | publisher=Owl Books | date=1989 | isbn=978-0-8050-1198-2 | page=}}</ref> পিছলৈ এই কৌশল ফল খোদাইলৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু খাদ্যৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিবলৈ খোদাই কৰা ফল থালত সজোৱা হ'বলৈ ধৰে। আৰম্ভণিতে গ্ৰাহকে বিশেষভাৱে অনুৰোধ কৰিলে পথৰ কাষৰ বিক্ৰেতাসকলে খাদ্যত খোদাই কৰা ফল যোগ কৰিছিল। বৰ্তমান জাপানৰ বহু খাদ্যত খোদাই কৰা ফল সজোৱা এক সাধাৰণ প্ৰথা। ফল খোদাই আৰু খাদ্য সজ্জা এতিয়া জাপানী ৰান্ধনীৰ প্ৰশিক্ষণৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{cite web|url=http://www.templeofthai.com/fruit_carving/carving.php#mukimono|title=Fruit Carving Tutorials — How To Carve Fruits & Vegetables - Temple of Thai|work=Temple of Thai|access-date=5 December 2015}}</ref> ==পৰ্যালোচনা== [[File:Fruit carving - Armenia.jpg|thumb|আৰ্মেনিয়াত তৰমুজত কৰা ফল খোদাই]] ফল খোদাইৰ বাবে বিভিন্ন ধৰণৰ সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাধাৰণ ঘৰুৱা সঁজুলিৰ লগতে বিশেষভাৱে ফল খোদাইৰ বাবে নিৰ্মিত কিছুমান সঁজুলিও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰতিটো সঁজুলিয়ে খোদাইত ভিন্ন ধৰণৰ পৃষ্ঠভাগ বা নক্সা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে:-- * ''কলম'' : খোদাই কৰিবলগীয়া নক্সা ফলৰ ওপৰত আঁকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * ''খোদাইৰ ছুৰী '': খোদাই কৰা আকৃতি দিয়াৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত সঁজুলি। *''খোলা আঁচোৰা ছুৰী'' :(Peel zester) : ফলত ৰেখা আৰু খাঁজ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। *'' মেলন বেলাৰ'': বিভিন্ন ফলৰপৰা গোলাকাৰ টুকুৰা উলিয়াই সজ্জাত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। *'' U-আকৃতিৰ সজ্জা সঁজুলি '': ফলৰ বাহিৰৰ স্তৰ কাটি সূক্ষ্ম নক্সা সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ফুলৰ পাহি তৈয়াৰ কৰাত ইয়াক বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * ''V-আকৃতিৰ কাটাৰ'': U-আকৃতিৰ সঁজুলিৰ দৰে একে ধৰণে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও তুলনামূলকভাৱে ডাঙৰ নক্সাৰ বাবে উপযোগী।<ref>{{cite web|url=http://www.fruitsinfo.com/fruits-carving-tools.php|title=Fruits carving tools, patterns, knife - Melon baller - Peeler, Zester Tool - v shaped cutter -Paring knife|work=fruitsinfo.com|access-date=3 December 2015}}</ref> ফল খোদাই আৰম্ভ কৰাৰ আগতে প্ৰয়োজনীয় সঁজুলি আৰু সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰি লোৱা হয়। ফল খোদাই মূলতঃ দুটা ধৰণৰ। প্ৰথমটো হৈছে '''বাকলি খোদাই''' (Skin Carving), য'ত ফল বা পাচলিৰ বাহিৰৰ বাকলি কাটি ভিতৰৰ ৰঙৰ মাংসল অংশ উন্মুক্ত কৰা হয়। বাহিৰৰ ছাল আৰু ভিতৰৰ অংশৰ ৰঙৰ পাৰ্থক্য ব্যৱহাৰ কৰি নক্সা সৃষ্টি কৰা হয়। দ্বিতীয়টো হৈছে '''ত্ৰিমাত্ৰিক খোদাই''', য'ত ফলটোক খোদাই কৰি শিল্পীৰ পছন্দৰ কোনো ত্ৰিমাত্ৰিক বস্তুৰ আকৃতি দিয়া হয়। ফুলৰ আকৃতি ত্ৰিমাত্ৰিক খোদাইৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নক্সাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{cite web|url=http://www.fruitcarvingdevon.co.uk/|title=Fruit carving, Vegetable carving, Carving knives-tools for sale|access-date=5 December 2015}}</ref> ফল অধিক পৰিমাণে খোদাই কৰিলে ইয়াৰ পুষ্টিগুণ হ্ৰাস পাব পাৰে। সেয়েহে খোদাই আৰম্ভ কৰাৰ আগতে ফলৰ ওপৰত নক্সাটোৰ ৰূপৰেখা অংকন কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। নক্সাৰ জটিলতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কামটো অতি কম সময়তে সম্পূৰ্ণ হ'ব পাৰে বা অধিক সময় আৰু মনোযোগৰ প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে। প্ৰতিটো নক্সাৰ বাবে ব্যৱহৃত পদ্ধতিও পৃথক। খোদাই কৰা ফলটো যি ধৰণে প্ৰদৰ্শন কৰা হ'ব, সেই অনুসৰি উপযুক্ত ফল বাছনি কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ। অধিকাংশ ফল খোদাই প্ৰদৰ্শনৰ আগতে শীতল কৰি ৰখাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.asian-recipe.com/methods/fruit-vegetable-carving.html|title=Thai Fruit & Vegetable Carving - Asian Recipes|work=asian-recipe.com|access-date=3 December 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.templeofthai.com/fruit_carving/carving.php#mukimono|title=Fruit Carving Tutorials — How To Carve Fruits & Vegetables - Temple of Thai|work=Temple of Thai|access-date=3 December 2015}}</ref> ==বৰ্তমানৰ ফল খোদাই== কিছুমান লোকে পেছাগতভাৱে ফল খোদাই কৰে।<ref>{{cite book | last1=Dansilp | first1=T. | last2=Freeman | first2=M. | title=Things Thai | publisher=Periplus | year=2002 | isbn=978-962-593-776-2 | url=https://books.google.com/books?id=JeW7g4OqZ9IC&pg=PA51 | page=51}}</ref> কিছুমান ৰান্ধনীয়ে ৰন্ধনশিল্পৰ এক কৌশল হিচাপে ফল খোদাই ব্যৱহাৰ কৰে। মধ্যম পৰ্যায়ৰ ওপৰৰ কৌশল আয়ত্ত কৰি পেছাদাৰী হোৱাৰ পিছত ফল খোদাইকাৰীসকলে ৰেষ্টুৰেণ্ট, পেছাদাৰী খাদ্য পৰিৱেশক, হোটেল আৰু ৰিজৰ্টৰ বাবে সেৱা আগবঢ়াব পাৰে। পেছাদাৰী ফল খোদাইকাৰীসকলে পাৰ্টি আৰু বিবাহৰ অভ্যৰ্থনাকে ধৰি বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় সজ্জা আৰু প্ৰদৰ্শনীও প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। সৰু পৰিসৰত ফল খোদাই কৰি কোনো খাদ্যৰ সৈতে সজ্জা হিচাপে পৰিৱেশন কৰি দৰ্শকৰ বাবে নান্দনিক অভিজ্ঞতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।<ref>{{cite web|url=http://seasonsevents.com/fruitcarving.htm|title=Fruit Carving: Seasons Catering & Special Events, Lexington, KY|access-date=5 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304073234/http://seasonsevents.com/fruitcarving.htm|archivedate=4 March 2016|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{commons category|Fruit and vegetable carving}} {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনা সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:চীনৰ লোকশিল্প]] kzlfkzjb2ka5io258z471rk2rui4j7m 0 139847 641340 640521 2026-10-02T19:22:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641340 wikitext text/x-wiki {{Short description|বৃহত্তৰ তিব্বত অঞ্চলৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতি}} [[File:Illustrations of Tibetan materia medica Wellcome L0038345.jpg|thumb|তিব্বতীয় ঔষধিয় দ্ৰব্যৰ চিত্ৰ|280px]] '''পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় চিকিৎসা''' বা '''চোৱা ৰিগ্পা''' (তিব্বতীয়: གསོ་བ་རིག་པ། ''(bod lugs) Gso ba rig pa''<ref>{{cite journal|last1=Dhondrup|first1=W.|last2=Tidwell|first2=T.|title=Dataset of illness classifications in Sowa Rigpa|journal=Data in Brief|date=2020|pmid=32181292}}</ref>) তিব্বতীয় চিকিৎসা পদ্ধতি। অষ্টম শতিকাত ৰজা ত্ৰিছং দেত্সেনৰ শাসনকালত ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল। সেই সময়ৰ বিভিন্ন দেশৰ উন্নত চিকিৎসা পদ্ধতিসমূহ এই চিকিৎসা পদ্ধতিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=Arpi>Claude Arpi, ''Glimpses on the Tibet History'', "Sowa Rigpa" (Art of Healing). Dharamsala: The Tibet Museum, 2016, Chapter 9</ref> ''গিউদ শ্বি'' বা ''চাৰি তন্ত্ৰ'' নামৰ চিকিৎসা গ্ৰন্থখন প্ৰথমে ৰচনা কৰা হৈছিল আৰু পিছত দ্বাদশ শতিকাত ইয়াক সম্পাদনা কৰা হৈছিল। তিব্বতীয় চিকিৎসাত ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে বিভিন্ন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰক্তক্ষৰণ চিকিৎসা, তাপ চিকিৎসা, চাপ প্ৰয়োগ চিকিৎসা, ঔষধিয় স্নান আৰু মালিচ আদি আছে।<ref>{{Cite web |date=2021 |title=National Institute of Showa Rigpa |url=https://www.sowarigpainstitute.in/therapy.php |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929191502/https://www.sowarigpainstitute.in/therapy.php |archivedate=2023-09-29 |access-date=2026-09-30 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kloos |first1=Stephan |last2=Madhavan |first2=Harilal |last3=Tidwell |first3=Tawni |last4=Blaikie |first4=Calum |last5=Cuomu |first5=Mingji |date=2020 |title=The transnational Sowa Rigpa industry in Asia: New perspectives on an emerging economy |journal=Social Science & Medicine |volume=245 |article-number=112617 |doi= 10.1016/j.socscimed.2019.112617|issn= |pmc=6983943 |pmid=31739144}}</ref><ref>{{Cite book |last=Saxer |first=Martin |title=Manufacturing Tibetan medicine: the creation of an industry and the moral economy of Tibetanness |date=2013 |publisher=Berghahn books |isbn=978-0-85745-772-1 |series=Epistemologies of healing |location=New York}}</ref> ইয়াৰ ঔষধ প্ৰস্তুতিত বহু উপাদানযুক্ত জটিল সূত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াত উদ্ভিদ, খনিজ পদাৰ্থ, ধাতু আৰু প্ৰাণীজাত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তিব্বতীয় চিকিৎসা পদ্ধতিৰ ''চাৰি তন্ত্ৰ'' তিব্বতৰ স্থানীয় স্বাস্থ্যচৰ্যাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল।<ref name=Arpi/> অষ্টম শতিকাত গ্ৰীচ, পাৰস্য, ভাৰত, চীন আৰু মধ্য এছিয়াৰপৰা অহা চিকিৎসা বিশেষজ্ঞসকলক তিব্বতলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। তেওঁলোকে সামিয়ে মঠত অনুষ্ঠিত এখন সভাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই সভাৰপৰা ত্ৰিছং দেত্সেনৰ চিকিৎসা পৰিষদ গঠন হৈছিল। বিভিন্ন দেশৰ অভিজ্ঞ চিকিৎসকসকলে একেলগে কাম কৰি ''চোৱা ৰিগ্পা'' বিকশিত কৰিছিল।<ref name=Arpi/> বৰ্তমানৰ চোৱা ৰিগ্পা বা তিব্বতীয় চিকিৎসা মূলতঃ দ্বাদশ শতিকাত সৰু যুথক য়োন্তেন গম্পোৱে মূল ''চাৰি তন্ত্ৰ'' চিকিৎসা গ্ৰন্থত কৰা সম্পাদনাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref name=Arpi/> পিছলৈ তিব্বতীয় চিকিৎসা উত্তৰ [[ভাৰত]]ৰ [[লাদাখ]] আৰু [[ছিকিম]] অঞ্চললৈ, [[নেপাল]]ৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ অংশলৈ আৰু সমগ্ৰ [[ভূটান]]লৈ বিস্তাৰিত হয়। ঐতিহাসিকভাৱে মংগোলিয়া আৰু তুৰ্কিস্তানৰ অঞ্চলসমূহ, বৰ্তমানৰ অভ্যন্তৰীণ [[মংগোলিয়া]] আৰু [[ছিনচিয়াং]] অঞ্চল, আৰু উত্তৰ-পূবৰ মংগোলীয় জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ তিব্বতীয় চিকিৎসাৰদ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাবিত হৈছিল। ৰাছিয়ান যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বুৰিয়াতিয়া আৰু তুভা অঞ্চল, লগতে কালমিকিয়া গণৰাজ্যতো তিব্বতীয় চিকিৎসা বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কালমিকিয়া অঞ্চল [[ভল্গা নদী]]ৰ অৱবাহিকাত অৱস্থিত। তিব্বতীয় চিকিৎসাই পৰম্পৰাগত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ এই বিশ্বাস গ্ৰহণ কৰে যে সকলো ৰোগৰ মূল কাৰণ হৈছে তিনিটা বিষ—মোহ, লোভ আৰু বিদ্বেষ। তিব্বতীয় চিকিৎসাই বুদ্ধৰ চাৰি চৰম সত্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দুখ আৰু ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ যুক্তি প্ৰয়োগ কৰে।<ref name=Cards>{{cite book|last=Gyamtso|first=Sangye|title=Tibetan Medicine Cards: Illustrations and Text from the Blue Beryl Treatise of Sangye Gyamtso (1653-1705)|publisher=Pomegranate Communications|isbn=978-0-7649-1761-5|pages=32|chapter=Intro card|date=April 2005 }}</ref><ref>Kala, C.P. (2005) Health traditions of Buddhist community and role of ''amchis'' in trans-Himalayan region of India. Current Science, 89 (8): 1331-1338.</ref> ==ইতিহাস== তিব্বতীয় সাম্ৰাজ্য গঠনৰ পূৰ্বৰ সময়ত তিব্বতীয় লোকসকলে স্থানীয় উদ্ভিদ আৰু মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে সেইবোৰৰ বিভিন্ন ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে যি জ্ঞান সংগ্ৰহ কৰিছিল, সেই জ্ঞান টনপা শেনৰাব মিৱোচে (སྟོན་པོ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ།)-এ সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ এজন পুত্ৰলৈ প্ৰদান কৰিছিল। পিছত বয়োজ্যেষ্ঠ যুথক য়োন্তেন গম্পোৱে এই চিকিৎসা পদ্ধতিসমূহ সংকলন কৰি ''গিউদ শ্বি'' বা ''চাৰি তন্ত্ৰ'' ৰচনা কৰে।<ref>{{cite web |last1=Phuntsok |first1=Thubten |title=བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པདྨ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག "A General History of Tibet" |url=https://www.himalayabon.com/ebooks/pdf/2013-04-22/7.html |website=HimalayaBon}}</ref><ref name=Arpi/> পিছত ''চাৰি তন্ত্ৰ'' অষ্টম শতিকাত তিব্বতীয় ৰজা ত্ৰিছং দেত্সেনৰদ্বাৰা সামিয়ে মঠত আহ্বান কৰা চিকিৎসা পৰিষদৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চিকিৎসা উৎস হৈ পৰে। পৰিষদখনে গ্ৰীচ, তুৰ্কিস্তান, ভাৰত, চীন, পাৰস্য আৰু মধ্য এছিয়াৰপৰা অহা চিকিৎসা জ্ঞান সংগ্ৰহ কৰি চোৱা ৰিগ্পা বা তিব্বতীয় চিকিৎসা পদ্ধতি বিকশিত কৰে।<ref name = Arpi/> একাদশ আৰু দ্বাদশ শতিকাত ভাৰতীয় চিকিৎসাৰ কেইবাখনো অতিৰিক্ত গ্ৰন্থ তিব্বতলৈ আহে।<ref>{{cite book|last=Garrett|first=Frances|title=Religion, Medicine and the Human Embryo in Tibet|year=2008|publisher=Routledge|page=23}}</ref> [[আয়ুৰ্বেদ]]ৰ ''অষ্টাঙ্গহৃদয়সংহিতা'' বা ''চিকিৎসাৰ সংকলন'' নামৰ গ্ৰন্থখন বাগভটৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ৰিনচেন জাংপো (རིན་ཆེན་བཟང་པོ།) (৯৫৭–১০৫৫)-এ এই গ্ৰন্থখন তিব্বতীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Garrett|first=Frances|title=Religion, Medicine and the Human Embryo in Tibet|year=2008|publisher=Routledge|page=24}}</ref> অৱশ্যে অষ্টম শতিকাতেই তিব্বতীয় চিকিৎসা পৰিষদে আয়ুৰ্বেদীয় চিকিৎসা পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। তিব্বতে প্ৰাচীন ভাৰতীয় অভিধৰ্ম সাহিত্যও গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত পঞ্চম শতিকাৰ ''অভিধৰ্মকোষভাষ্য'' অন্যতম। বসুবন্ধুৰদ্বাৰা ৰচিত এই গ্ৰন্থখনত ভ্ৰূণৰ বিকাশৰ দৰে চিকিৎসা বিষয়ৰ আলোচনা আছে।<ref>{{cite book|last=Garrett|first=Frances|title=Religion, Medicine and the Human Embryo in Tibet|year=2008|publisher=Routledge|pages=26–27}}</ref> চিকিৎসা শৰীৰতত্ত্বৰ ওপৰত আধাৰিত ভাৰতীয় বজ্ৰযানৰ বিভিন্ন তন্ত্ৰও তিব্বতে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Garrett|first=Frances|title=Religion, Medicine and the Human Embryo in Tibet|year=2008|publisher=Routledge|page=31}}</ref><ref>Kala, C.P. (2002) Medicinal Plants of Indian Trans-Himalaya: Focus on Tibetan Use of Medicinal Resources. Bishen Singh Mahendra Pal Singh, Dehradun, India. 200 pp.</ref> [[File:Bundesarchiv Bild 135-S-12-08-17, Tibetexpedition, Blick auf Medizinberg.jpg|thumb|১৯৩৮ চনত চাগপৰি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] দ্বাদশ শতিকাত কনিষ্ঠ যুথক য়োন্তেন গম্পোৱে (གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ།) ভাৰতলৈ ছয়বাৰ ভ্ৰমণ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ''গিউদ শ্বি'' বা ''চাৰি তন্ত্ৰ'' সম্পাদনা কৰে আৰু ইয়াক ১৫৬টা অধ্যায়ৰ ৰূপ দিয়ে। এই ৰূপটো বৰ্তমানো ব্যৱহৃত হৈ আছে।<ref name=Arpi/> চতুৰ্দশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত চিকিৎসকসকলৰ দ্ৰাংতি পৰিয়ালে শাক্য মঠত ''চাৰি তন্ত্ৰ'' আৰু যুথক পৰম্পৰাৰ অতিৰিক্ত গ্ৰন্থৰ ওপৰত আধাৰিত এক পাঠ্যক্ৰম প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://search.lib.virginia.edu/catalog/td96k261g|title=Buddhism and Medicine in Tibet: Origins, Ethics, and Tradition|last=William|first=McGrath|date=2017|website=UVA Library {{!}} Virgo|language=en|access-date=2017-08-06}}</ref> পঞ্চম দালাই লামা (ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ།)-এ কালোন ছাংগ্যে গ্যাত্ছো (སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།)-ক ১৬৯৬ চনত চাগপৰি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপনৰ দায়িত্ব দিয়ে। চাগপৰিত গ্যাত্ছোৰ ''ব্লু বেৰিল'' আৰু ''চাৰি তন্ত্ৰ'' পঢ়োৱা হৈছিল। এই শিক্ষা পদ্ধতি মৌখিক পৰম্পৰাৰ সৈতে সমগ্ৰ তিব্বতলৈ বিস্তাৰিত হয়।<ref name=Cards /> ১৮শ শতিকাত তিব্বতীয় চিকিৎসাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তিব্বতলৈ অহা ধৰ্মপ্ৰচাৰকসকলে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ বিৱৰণীত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ বিষয়ে লিখিছিল। ১৭৮৯ চনত ব্ৰিটিছ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ ৰবাৰ্ট ছাণ্ডাৰে তিব্বতীয় ঔষধ প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতিৰ বিষয়ে এখন প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert |title=Some Account of the Vegetable and Mineral Productions of Boutan and Thibet |date=1789 |publisher=Royal Society of London |url=https://books.google.com/books?id=_64XAAAAYAAJ&dq=Some+Account+of+the+Vegetable+and+Mineral++Productions+of+Boutan+and+Thibet.+By+Mr.+Robert+Saunders%2C+Surgeon++at+Boglepoor+in+Bengal&pg=PA79 |access-date=14 March 2024 |language=en}}</ref> ১৮৫০-ৰ দশকত ৰাছিয়াৰ ৰাজধানী ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ এখন চিকিৎসালয় আৰু এখন বিশেষ বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়।<ref name="Norris Sunderland 2012 p. 204">{{cite book | last1=Norris | first1=S.M. | last2=Sunderland | first2=W. | title=Russia's People of Empire: Life Stories from Eurasia, 1500 to the Present | publisher=Indiana University Press | year=2012 | isbn=978-0-253-00184-9 | url=https://books.google.com/books?id=R5dOEpS5HCYC&pg=PA204 | access-date=2024-03-14 | page=204}}</ref><ref name="Frolova-Walker 2018 p. 166">{{cite book | last=Frolova-Walker | first=M. | title=Rimsky-Korsakov and His World | publisher=Princeton University Press | series=The Bard Music Festival | year=2018 | isbn=978-0-691-18271-1 | url=https://books.google.com/books?id=8XOYDwAAQBAJ&pg=PA166 | access-date=2024-03-14 | page=166}}</ref> ১৮৯৮ চনৰ ভিতৰত ''চাৰি তন্ত্ৰ''ৰ এটা অংশ ৰাছিয়ান ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছিল।<ref name="Wang 1994 p. ">{{cite book | last=Wang | first=L. | title=The Medical History of Tibet | publisher=Shanghai Foreign Language Education Press | year=1994 | isbn=978-7-81009-825-0 | url=https://books.google.com/books?id=tju5AAAAIAAJ | access-date=2024-03-14 | page=}}</ref> পোলেণ্ডত ১৯২০-ৰ দশকত তিব্বতীয় চিকিৎসা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰাষ্ট্ৰপতি ষ্টানিস্লাভ ভইচেখভস্কি আৰু ইগ্নাচি মোচিৎস্কি দুয়োজনে তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ জৰিয়তে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hofer 2018 p. 253">{{cite book | last=Hofer | first=T. | title=Bodies in Balance: The Art of Tibetan Medicine | publisher=University of Washington Press | year=2018 | isbn=978-0-295-80708-9 | url=https://books.google.com/books?id=xK_pDAAAQBAJ&pg=PA253 | access-date=2024-03-14 | page=253}}</ref> ১৯৬৯ চনত ছুইজাৰলেণ্ডৰ জুৰিখত থকা পাডমা এজি তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ উৎপাদন আৰু বিক্ৰীত বিশেষজ্ঞতা থকা প্ৰথম পশ্চিমীয়া ঔষধ কোম্পানী হয়।<ref name="McGrath 2019 p. 140">{{cite book | last=McGrath | first=W.A. | title=Knowledge and Context in Tibetan Medicine | publisher=Brill | series=Brill's Tibetan Studies Library | year=2019 | isbn=978-90-04-40444-1 | url=https://books.google.com/books?id=uMuiDwAAQBAJ&pg=PA140 | access-date=2024-03-14 | page=140}}</ref> ১৯৫৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তিব্বতীয় জনসাধাৰণৰ চৰকাৰে ''মেন-ত্সে-খাং'' (སྨན་རྩིས་ཁང་) আৰু চাগপৰি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ক একত্ৰিত কৰি লাছা তিব্বতীয় চিকিৎসালয় স্থাপন কৰে। ১৯৬১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত লাছা অঞ্চলৰ তিব্বতীয় চিকিৎসকসকলৰ এখন সভাত ছিংপো লোবুক লাছা তিব্বতীয় চিকিৎসালয়ৰ সঞ্চালক হিচাপে নিযুক্ত কৰা হয়। ১৯৮০ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত চীনৰ তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ চৰকাৰে লাছা তিব্বতীয় চিকিৎসালয়খন সম্প্ৰসাৰণ কৰি তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ তিব্বতীয় চিকিৎসালয়ত পৰিণত কৰে। ইয়াৰ ফলত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ বিকাশৰ বাবে এক শক্তিশালী ভিত্তি গঢ় লৈ উঠে।<ref>{{cite news |title=《四部医典》：流传千年的藏医药经典著作 |url=http://www.zgdazxw.com.cn/news/2023-07/03/content_341372.htm |access-date=14 March 2024 |work=www.zgdazxw.com.cn}}</ref> ১৯৯৯ চনত তিব্বত নৰ্ডিকাম ঔষধ কোম্পানী তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ প্ৰথম উচ্চ প্ৰযুক্তিৰ ঔষধ কোম্পানী হিচাপে তালিকাভুক্ত হয়।<ref name="[[সমাজ বিজ্ঞান সাহিত্য প্ৰকাশন]] 2015 p. 149">{{cite book | title=西藏文化产业发展探析 | publisher=[[সমাজ বিজ্ঞান সাহিত্য প্ৰকাশন]] | year=2015 | isbn=978-7-5097-5473-3 | url=https://books.google.com/books?id=9bd4EAAAQBAJ&pg=PA149 | language=zh | access-date=2024-03-14 | page=149}}</ref> ২০০৬ চনত লাছাত তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ এখন চিকিৎসা গোট স্থাপন কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ভিতৰত তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ তিব্বতীয় চিকিৎসালয়ৰ নাম সলনি কৰি পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ কৰা হয়। ইয়াত স্থানীয় চিকিৎসা পদ্ধতিও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=西藏自治区藏医院挂牌成为国家中医医学中心(藏医)筹建单位-中新网 |url=https://www.chinanews.com.cn/gn/2023/04-13/9989187.shtml |access-date=14 March 2024 |work=www.chinanews.com.cn}}</ref> ==চাৰি তন্ত্ৰ== [[File:Illustration (Conception to Birth) from Ornament to the Mind of Medicine Buddha- Blue Beryl Lamp Illuminating Four Tantras written around the year 1720 by Desi Sangye Gyatso (1653–1705), the regent (Desi) of the 5th Dalai Lama.png|thumb|প্ৰায় ১৭২০ চনত পঞ্চম দালাই লামাৰ প্ৰতিনিধি [[ছাংগ্যে গ্যাত্ছো]]ই লিখা ''ব্লু বেৰিল''ৰপৰা লোৱা গৰ্ভধাৰণৰপৰা জন্মলৈকে বিকাশৰ চিত্ৰ]] ''চাৰি তন্ত্ৰ'' বা ''গিউ শ্বি'' (རྒྱུད་བཞི།) হৈছে অষ্টম শতিকাৰ এখন তিব্বতীয় চিকিৎসা গ্ৰন্থ। ইয়াত [[তিব্বত]], [[ভাৰত]], [[গ্ৰীচ]], [[পাৰস্য]], [[মধ্য এছিয়া]] আৰু [[চীন]]ৰ চিকিৎসা পদ্ধতি আৰু চিকিৎসা প্ৰয়োগ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite book|last=Bynum|first=W.F|title=Dictionary of Medical Biography|publisher=Greenwood Press|location=London|page=1343}}</ref> ''চাৰি তন্ত্ৰ'' গ্ৰন্থখন অষ্টম শতিকাৰ। দ্বাদশ শতিকাত সম্পাদনা কৰা ইয়াৰ ৰূপটো এতিয়াও তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ মূল ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=Arpi/><ref>{{cite book|last=Alphen|first=Jon Van|title=Oriental Medicine- An illustrated Guide to the Asian Arts of Healing|publisher=Serindia Publications|location=London|page=114}}</ref> ''চাৰি তন্ত্ৰ'' হৈছে আঠটা শাখাৰ গুপ্ত তন্ত্ৰৰ নিৰ্দেশনা আৰু অমৰত্বৰ ঔষধৰ সাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এখন গ্ৰন্থৰ সাধাৰণ নাম। ইয়াত একেটা চিকিৎসা মতবাদক চাৰিটা দৃষ্টিকোণৰপৰা আলোচনা কৰা হৈছে। বিদ্যাজ্ঞান নামৰ ঋষিয়ে ইয়াৰ প্ৰকাশ ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name=Cards /> তিব্বতীয় ''চাৰি তন্ত্ৰ'' পদ্ধতিৰ মূল ভিত্তি হৈছে শৰীৰৰ তিনিটা দোষৰ ভৰসাম্য ৰক্ষা কৰা। সেই তিনিটা হৈছে বায়ু ''লুং'', পিত্ত ''খ্ৰিছ পা'' আৰু কফ ''বেকান''।<ref name="Lama Hopkins 2016 p. ">{{cite book | last1=Lama | first1=T.D. | last2=Hopkins | first2=J. | title=The Great Exposition of Secret Mantra, Volume One: Tantra in Tibet | publisher=Shambhala | year=2016 | isbn=978-1-61180-359-4 | url=https://books.google.com/books?id=hQ2YDQAAQBAJ | access-date=2024-03-14 | page=| edition=Revised }}</ref><ref name="McGrath 2019 p. ">{{cite book | last=W.A. | first=McGrath | title=Knowledge and Context in Tibetan Medicine | publisher=Brill | series=Brill's Tibetan Studies Library | year=2019 | isbn=978-90-04-40444-1 | url=https://books.google.com/books?id=uMuiDwAAQBAJ | access-date=2024-03-14 | page=}}</ref> এই তিনটা মূল তিব্বতীয় চিকিৎসাক চীনা চিকিৎসাৰ দুইটা মূল নীতি—ইন আৰু ইয়াং—ৰপৰা পৃথক কৰে। চাৰি তন্ত্ৰক তলত দিয়া ধৰণে বৰ্ণনা কৰিব পাৰি: * '''মূল তন্ত্ৰ''' — এই অংশত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ মূল নীতিসমূহৰ সাধাৰণ বিৱৰণ দিয়া হৈছে। ইয়াত শৰীৰৰ দোষ, সেইবোৰৰ ভৰসাম্যহীনতা আৰু ৰোগৰ সৈতে সেইবোৰৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ''চাৰি তন্ত্ৰ''ত ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে দৃশ্য পৰ্যবেক্ষণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ নাড়ী, জিভা আৰু প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। আধুনিক চিকিৎসাত প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষাক প্ৰস্ৰাৱ বিশ্লেষণ বুলি কোৱা হয়।<ref name="Gonpo 2011 p. ">{{cite book | last=Gonpo | first=Y.Y. | title=The Root Tantra and The Explanatory Tantra from the Secret Quintessential Instructions on the Eight Branches of the Ambrosia Essence Tantra [Men-Tsee-Khang - སྨན་རྩིས་ཁང་།] | publisher=Men-Tsee-Khang | year=2011 | isbn=978-81-86419-62-5 | url=https://books.google.com/books?id=9Ae4EAAAQBAJ | language=la | access-date=2024-03-14 | page=}}</ref> * '''ব্যাখ্যামূলক তন্ত্ৰ''' — এই অংশত ''চাৰি তন্ত্ৰ''ৰ অন্তৰ্নিহিত তত্ত্ব অধিক বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত শৰীৰতত্ত্ব, শাৰীৰবৃত্ত, মানসিক ৰোগতত্ত্ব, ভ্ৰূণবিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা পদ্ধতিৰ দৰে বিষয়ৰ সাধাৰণ তত্ত্ব দিয়া হৈছে।<ref name="Motilal Banarsidass Publishers 1998 p. 9">{{cite book | title=བོད་ཀྱི་སྨན་རྫས་རིག་པའི་ཚིག་མཛོད་གཡུ་ཐོག་སྔོ་འབུམ་དགོངས་རྒྱན། | publisher=Motilal Banarsidass Publishers | series=Reference Works | year=1998 | isbn=978-81-208-1567-4 | url=https://books.google.com/books?id=yp4yAWYb35QC&pg=PR9 | language=dz | access-date=2024-03-14 | page=9}}</ref> * '''মৌখিক নিৰ্দেশনাৰ তন্ত্ৰ''' — এইটো চাৰিটা তন্ত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ দীঘল। ইয়াত মূলতঃ চিকিৎসাৰ ব্যাৱহাৰিক প্ৰয়োগ আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত বিভিন্ন ৰোগ আৰু কোনটো দোষৰ ভৰসাম্যহীনতাৰ ফলত কোনটো ৰোগ হয়, সেই বিষয়ে বিতংভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই অংশত বিভিন্ন ৰোগৰ নিৰ্দিষ্ট চিকিৎসাৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰা হৈছে। * '''পৰৱৰ্তী তন্ত্ৰ''' — এই অংশত ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু চিকিৎসা পদ্ধতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত তিব্বতীয় ঔষধ প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতি আৰু তাপ চিকিৎসা, মালিচ আৰু সৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ দৰে পদ্ধতিৰে শৰীৰৰ ভিতৰ আৰু বাহিৰ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="Hofer 2018 p. 279">{{cite book | last=Hofer | first=T. | title=Bodies in Balance: The Art of Tibetan Medicine | publisher=University of Washington Press | year=2018 | isbn=978-0-295-80708-9 | url=https://books.google.com/books?id=xK_pDAAAQBAJ&pg=PA279 | access-date=2024-03-14 | page=279}}</ref> ==কাৰ্যৰ তিনিটা নীতি== এছিয়াৰ আন পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতিৰ দৰে তিব্বতীয় চিকিৎসায়ো আধুনিক জৈৱ-চিকিৎসাৰপৰা পৃথকভাৱে প্ৰথমে স্বাস্থ্যৰ এক নিৰ্দিষ্ট সংজ্ঞা আগবঢ়ায়। তিব্বতীয় চিকিৎসা তত্ত্ব অনুসৰি সুস্বাস্থ্যৰ বাবে শৰীৰৰ কাৰ্যৰ তিনিটা নীতিৰ ভৰসাম্য ৰক্ষা কৰা প্ৰয়োজন। সেইবোৰক সাধাৰণতে দোষ বুলি কোৱা হয়। এই তিনিটা হৈছে ''লুং'', ''ত্ৰি-পা'' আৰু ''বে-কান''।<ref name="The Basic Tantra">''The Basic Tantra and the Explanatory Tantra from the Secret Quintessential Instructions on the Eight Branches of the Ambrosia Essence Tantra'' মেন-ত্সে-খাং: India 2008 {{ISBN|81-86419-62-4}}</ref> • ''লুং''<ref name="The Basic Tantra" /> হৈছে শৰীৰত ভৌতিক পদাৰ্থ, যেনে তেজ; শক্তি, যেনে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ সংকেত; আৰু অভৌতিক বস্তু, যেনে চিন্তা, চলাচল কৰাৰ ক্ষমতাৰ উৎস। ভ্ৰূণৰ বিকাশৰ সময়ত মনৰ বস্তুবাদী প্ৰকাশ ''লুং'' পদ্ধতিৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। ''লুং''ৰ পাঁচটা পৃথক উপশ্ৰেণী আছে। প্ৰতিটোৰ নিৰ্দিষ্ট স্থান আৰু কাৰ্য আছে। সেইবোৰ হৈছে ''স্ৰোগ-দ্জিন লুং'', ''গ্যেন-ৰগ্যু লুং'', ''খ্যাব-বয়েদ লুং'', ''মে-মন্যাম লুং'' আৰু ''থুৰ-ছেল লুং''। • ''ত্ৰি-পা''<ref name="The Basic Tantra" /> তাপৰ পৰিমাণগত আৰু গুণগত বৈশিষ্ট্যৰে চিহ্নিত। ই শৰীৰৰ তাপ নিয়ন্ত্ৰণ, বিপাক, যকৃতৰ কাৰ্য আৰু বিচাৰক্ষম বুদ্ধিৰ দৰে বহু কাৰ্যৰ উৎস। ভ্ৰূণৰ বিকাশৰ সময়ত মনৰ আক্ৰমণাত্মক প্ৰকাশ ''ত্ৰি-পা'' পদ্ধতিৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। ''ত্ৰি-পা''ৰ পাঁচটা পৃথক উপশ্ৰেণী আছে। সেইবোৰ হৈছে ''জু-বয়েদ ত্ৰি-পা'', ''সগ্ৰুব-বয়েদ ত্ৰি-পা'', ''মদাংস-সগ্যুৰ ত্ৰি-পা'', ''মথং-বয়েদ ত্ৰি-পা'' আৰু ''মদোগ-ছেল ত্ৰি-পা''। • ''বে-কান''<ref name="The Basic Tantra" /> শীতলতাৰ পৰিমাণগত আৰু গুণগত বৈশিষ্ট্যৰে চিহ্নিত। ই পাচনৰ বিভিন্ন দিশ, শৰীৰৰ গঠন অটুট ৰখা, সন্ধিৰ স্বাস্থ্য আৰু মানসিক স্থিৰতাৰ দৰে বহু কাৰ্যৰ উৎস। ভ্ৰূণৰ বিকাশৰ সময়ত মনৰ অজ্ঞতাৰ প্ৰকাশ ''বে-কান'' পদ্ধতিৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। ''বে-কান''ৰ পাঁচটা পৃথক উপশ্ৰেণী আছে। সেইবোৰ হৈছে ''ৰ্তেন-বয়েদ বে-কান'', ''ম্যাগ-বয়েদ বে-কান'', ''ম্যোং-বয়েদ বে-কান'', ''ত্সিম-বয়েদ বে-কান'' আৰু ''বয়োৰ-বয়েদ বে-কান''। ==ব্যৱহাৰ== [[File:Center for Oriental Medicine. Ulan-Ude, Buryatia, Russia.jpg|thumb|ৰাছিয়াৰ বুৰিয়াতিয়াৰ উলান-উদেত অৱস্থিত প্ৰাচ্য চিকিৎসা কেন্দ্ৰ]] তিব্বতীয় চিকিৎসা আৰু তিব্বতৰ বাহিৰত ইয়াৰ চিকিৎসা পদ্ধতিসমূহ হিমালয় অঞ্চলত বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হয়। [[ভাৰত]]ত তিব্বতীয় চিকিৎসা পৰিষদে তিব্বতীয় চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিয়ে। তিব্বতীয় চিকিৎসা আৰু জ্যোতিষ প্ৰতিষ্ঠান আৰু ইয়াৰ মেন-ত্সে-খাং দালাই লামাৰ কাৰ্যালয়ৰ অধীনত কাম কৰে। ২০১০ চনত ভাৰত চৰকাৰে চোৱা ৰিগ্পাক আনুষ্ঠানিকভাৱে "চিকিৎসাৰ বিজ্ঞান" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।<ref name=HT/> ইয়াৰ পিছত চৰকাৰে [[লেহ]], [[লাদাখ]]ত "ৰাষ্ট্ৰীয় চোৱা ৰিগ্পা প্ৰতিষ্ঠান" স্থাপনৰ অনুমোদন দিয়ে। এই প্ৰতিষ্ঠানৰ উদ্দেশ্য হৈছে চোৱা ৰিগ্পাৰ গৱেষণা আৰু বিকাশৰ বাবে সুযোগ সৃষ্টি কৰা।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?title=Cabinet-approves-establishment-of-National-Institute-for-Sowa-Rigpa-in-Leh&id=374846|title=Cabinet approves establishment of National Institute for Sowa-Rigpa in Leh|website=www.newsonair.com|access-date=2019-11-21}}</ref> তিব্বতৰ তিব্বতবিদসকলেও স্পেইনৰ দৰে ইউৰোপীয় দেশলৈ গৈ এই বিষয়ত বক্তৃতা প্ৰদান কৰিছে। [[নেপাল]]ত তিব্বতীয় চোৱা ৰিগ্পা চিকিৎসক, মেন-ত্সে-খাং আৰু তেওঁলোকৰ চিকিৎসালয়সমূহে ঐতিহাসিকভাৱে পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ লোকসকলৰ মাজত কাম কৰি আহিছে। পিছলৈ এই চিকিৎসা পদ্ধতি সমগ্ৰ দেশৰ নগৰ অঞ্চললৈও বিস্তাৰিত হয়।<ref>Tsering Ngodup Lama & Pasang Dorjee, "''Sowa Rigpa'': An alternative medicine's expansion beyond the Himalayas", ''Kathmandu Post'', 27 November 2021</ref><ref name=HT>Vinod C Dixit, "Tibetan medicine: Healing the ancient way", ''The Himalayan'', 24 May 2022</ref> ইয়াত বিদেশী পৰ্যটকসহ সকলো লোকৰ চিকিৎসা কৰা হয়। ২০১৬ চনত চোৱা ৰিগ্পা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাবিদ্যালয় নামৰ এখন স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। ইয়াৰ শিক্ষাৰ্থীসকল নেপালৰ স্থানীয় শিক্ষাৰ্থী হোৱাৰ লগতে [[ভাৰত]], [[ভূটান]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ইংলেণ্ড]] আৰু [[স্পেইন]]ৰপৰাও আহে। চীনৰ [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]]ৰ চৰকাৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য হৈছে চীনৰ আন জাতিগোষ্ঠীৰ মাজত পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ প্ৰচাৰ কৰা। তিব্বত পৰম্পৰাগত তিব্বতীয় চিকিৎসা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ছিংহাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চিকিৎসা বিদ্যালয়ে এই চিকিৎসা পদ্ধতিৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ২০০০ চনত লাছাত তিব্বতীয় চিকিৎসাৰ এখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক সন্মিলন অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত তিব্বতীয় চিকিৎসা উদ্যোগৰ বৰ্তমান অৱস্থা আৰু বিকাশৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়।<ref>{{cite book | title=西藏文化产业发展探析 | publisher=সমাজ বিজ্ঞান সাহিত্য প্ৰকাশন| year=2015 | isbn=978-7-5097-5473-3 | url=https://books.google.com/books?id=9bd4EAAAQBAJ&pg=PA148 | language=zh | access-date=2024-03-14 | page=148}}</ref> ২০০৩ চনৰ ডিচেম্বৰত চীন বিজ্ঞান একাডেমীৰ অধীনৰ নটা কাৰ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞ, যেনে উত্তৰ-পশ্চিম মালভূমি প্ৰতিষ্ঠান, কুনমিং প্ৰাণীবিজ্ঞান আৰু প্ৰাণী বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান আৰু ছাংহাই ঔষধ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, আৰু তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ সংশ্লিষ্ট বিভাগৰ বিশেষজ্ঞসকল চেংডুত একত্ৰিত হয়। তেওঁলোকে তিব্বতীয় ঔষধৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে একাডেমী আৰু অঞ্চলটোৰ মাজত সহযোগিতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। ২০০৪ চনৰ মে' মাহত বেইজিঙত তিব্বতীয় ঔষধৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে ছটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প অনুমোদিত হয়।<ref>{{cite news |title=藏医藏药：从传统走向现代化 |url=https://news.sina.com.cn/2004-06-03/11463382617.shtml |access-date=14 March 2024 |work=news.sina.com.cn}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য চিকিৎসক== {{div col}} * আকং ৰিনপোছে * তেনজিন চোয়েদ্ৰাক * য়েছি ধোন্দেন * যুথক য়োন্তেন গম্পো * দেচি ছাংগ্যে গ্যাত্ছো * লোবছাং দোলমা খাংকাৰ * ছেৱাং দোলকাৰ খাংকাৰ * থাং টং গ্যালপো * এলিয়ট টোকাৰ * কনিষ্ঠ যুথক য়োন্তেন গম্পো {{div col end}} ==লগতে চাওক== * [[আয়ুৰ্বেদ]] * [[নাগাৰ্জুন]] * [[যোগ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==অতিৰিক্ত পঠন== *{{cite news | first = John F. | last = Avedon | title = Exploring the Mysteries of Tibetan Medicine | work = The New York Times | date = 1981-01-11 | url = https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=health&res=9C05E3D8173BF932A25752C0A967948260}} *Analysis of Five Pharmacologically Active Compounds from the Tibetan Medicine Elsholtzia with Micellar Electrokinetic Capillary Chromatography. Chenxu Ding; Lingyun Wang; Xianen Zhao; Yulin Li; Honglun Wang; Jinmao You; Yourui Suo | Journal of Liquid Chromatography & Related Technologies | 200730:20, | 3069(15) | {{ISSN|1082-6076}} *HPLC‐APCI‐MS Determination of Free Fatty Acids in Tibet Folk Medicine Lomatogonium rotatum with Fluorescence Detection and Mass Spectrometric Identification. Yulin Li; Xian'en Zhao; Chenxu Ding; Honglun Wang; Yourui Suo; Guichen Chen; Jinmao You | Journal of Liquid Chromatography & Related Technologies | 200629:18, | 2741(11) | {{ISSN|1082-6076}} *Stack, Peter. "The Spiritual Logic Of Tibetan Healing.(Review)." San Francisco Chronicle. (Feb 20, 1998) *Dunkenberger, Thomas / "Tibetan Healing Handbook" / Lotus Press - Shangri-La, Twin Lakes, WI / 2000 / {{ISBN|0-914955-66-7}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://tibetanmedicineschool.org/ The first Tibetan medicine school established in the West.] *[http://www.men-tsee-khang.org/ Tibetan Medical & Astro-science Institute] *[http://www.tibetanmedicine.com/ Tibetanmedicine.com] *[https://web.archive.org/web/20120302124655/http://www.tibmedcouncil.org/ Central Council of Tibetan Medicine] *[http://tibetcenter.at Tibet Center Institute - official Cooperation partner of Men-Tsee-Khang for the Education in Traditional Tibetan Medicine] *[http://www.iattm.net/ Academy for Traditional Tibetan Medicine] *[http://www.mentsee.org Tibetan medicine and astrology ] * [https://sorigcollege.org/ Sowa Rigpa International College] [[শ্ৰেণী:বিকল্প চিকিৎসা]] pqgk266pi88mm9bkliv7s6hk0zjxbmr 0 139864 641511 640609 2026-10-03T07:43:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641511 wikitext text/x-wiki {{Infobox Instrument |name= {{lang|zh-Latn|লুইকিন}} |names= |image=Liuqin.jpg |classification= *[[ষ্ট্ৰিং ইনষ্ট্ৰুমেণ্ট]] |range= |related= *[[পিপা]] *[[ৰুৱান (যন্ত্ৰ)|ৰুৱান]] *[[ইউকিন]] }} {{Infobox Chinese | c = 柳琴 | p = liǔqín | y = láuhkàhm | j = lau5 kam4 | c2 = 柳葉琴 | p2 = liǔyèqín | c3 = 土琵琶 | p3 = tǔpípá | myr = lyǒu-chín | myr2 = lyǒu-yè-chín | myr3 = tǔ-pí-pā }} লুইকিন (চীনা: 柳琴; পিনয়িন: liǔqín) হৈছে এটা মুকুতা-সদৃশ শৰীৰৰ তিনি, চাৰি বা পাঁচ ডাল তাৰযুক্ত চীনাবাদ্য যিটো চীনা মাণ্ডলিনৰ দৰে। ইয়াৰ মাতৰ পৰিসৰ অন্যান্য চীনা তুলনামূলক তাৰযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰতকৈ বহুত ওপৰত, আৰু ইয়াক চীনা সংগীতৰ অৰ্কেষ্ট্ৰা সংগীত আৰু একক বাদন দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাম্প্ৰতিক বছৰবোৰত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ আধুনিকীকৰণৰ ফলস্বৰূপে লুইকিনৰ মৰ্যাদা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে, লোকপ্ৰিয় চীনা অপেৰাৰ সংগত বাদ্যযন্ত্ৰৰপৰা ইয়াৰ অনন্য সুৰীয়া আৰু ধ্বনিগত গুণৰ বাবে পৰিচিত এটা বাদ্যযন্ত্ৰলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছে। এই বাদ্যযন্ত্ৰটো চীনা ৰুয়ান আৰু য়ুয়েকিনৰ দৰে কৰ্ণাইকৈ (ডাঁহিকৈ) ধৰা হয়। ইয়াৰ তাৰবোৰ এটা দলং বা ব্ৰীজৰদ্বাৰা ওপৰলৈ তুলি লোৱা হয় আৰু শব্দব'ৰ্ডখনত দুটা প্ৰধান শব্দৰ বিন্ধা থাকে। অৱশেষত, বাদ্যযন্ত্ৰটো ৰুয়ান আৰু য়ুয়েকিন দুয়োটাৰে সৈতে একে কৌশলেৰে এটা পিক বা টোকাৰীৰে বজোৱা হয়। সেইবাবে লুইকিন সাধাৰণতে ৰুয়ান আৰু য়ুয়েকিনৰ অভিজ্ঞতা থকা লোকসকলেই বেছিকৈ বজায় আৰু ইয়াৰদ্বাৰা দ্বিগুণ কাম চলায়। == ইতিহাস == লুইকিনৰ বিভিন্ন নাম আছিল, প্ৰথমতে ইয়াক লিউয়েকিন (柳葉琴) বুলি কোৱা হৈছিল, যাৰ অৰ্থ হৈছে 'উইলো গছৰ পাতৰ আকৃতিৰ বাদ্যযন্ত্ৰ'। এইটোৱেই আছিল লুইকিনৰ মূল নাম, যিটো লিউয়েকিন শব্দৰেই এটা সংক্ষিপ্ত ৰূপ। লুইকিনৰ আন এটা নাম হৈছে তু পিপিআ (土琵琶), যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'অৰ্ধ-পৰিশোধিত পিপিআ', কিয়নো লুইকিন আকৃতিগতভাৱে সৰু আৰু পিপিআৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ ইতিহাস জুৰি, লুইকিনৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা গৈছিল যিবোৰ দুডাল তাৰৰপৰা (যাৰ পৰিসৰ মাত্ৰ ডেৰ অক্টেভ আছিল) চাৰিডাল তাৰলৈকে আছিল। অৱশ্যে, আধুনিক চাৰিডাল তাৰযুক্ত সংস্কৰণটোৰ আটাইতকৈ পুৰণি পূৰ্বৰূপটো কুইং বংশৰ শাসনকালত আবিৰ্ভাৱ হৈছিল আৰু জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। এই সংস্কৰণটোত দুডাল তাৰ আছিল, আৰু ইয়াক কেৱল পৰম্পৰাগত অপেৰাত সংগত বাদ্য হিচাপেহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কুইং বংশৰপৰা কুৰি শতিকাৰ শেষলৈকে চীনৰ ৰাজবংশী যুগৰ বেছিভাগ সময়তে দুডাল তাৰযুক্ত লুইকিনৰ ব্যৱহাৰ চলি আছিল। ১৯৭০ৰ দশকত পৰম্পৰাগত চীনা সংগীতৰ আধুনিকীকৰণৰ লগে লগে, ইয়াৰ সংগীতৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চাৰিডাল তাৰযুক্ত লুইকিন বিকশিত কৰা হৈছিল, আৰু বাদকসকলে বাদ্যযন্ত্ৰটো অধিক সহজে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰাকৈ ইয়াৰ শৰীৰটো ডাঙৰ কৰা হৈছিল। == বজোৱাৰ কৌশল == [[চিত্ৰ:Liuqin.png|left|thumb|লুইকিনৰ ধ্বনি]] [[চিত্ৰ:Liǔqín.jpg|thumb|ভিনটেজ লুইকিনৰ সন্মুখ আৰু পিছফাল]] বজোৱাৰ কৌশল মেণ্ডোলিনৰ দৰেই, প্লেক্ট্ৰম ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু সঘনাই ট্ৰেম’লো কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ষ্ট্ৰিংবোৰ হয় পঞ্চম অংশত টিউন কৰা হয়, G-D-A-E (মেণ্ডোলিন বা ভায়লিন হিচাপে), নহয় চতুৰ্থ আৰু পঞ্চম অংশৰ মিশ্ৰণত, যেনে G-D-G-D, যিটো লুইকিনৰ মূলসুঁতিৰ খেলুৱৈসকলে ব্যৱহাৰ কৰা অধিক সাধাৰণ টিউনিং। এই লুইকিনৰ বজোৱা ঝংৰুৱানৰ সৈতে একে কৰি তোলে, যিটো এটা অষ্টক কম টিউন কৰা হয়, সেয়েহে লুইকিন বা ৰুয়ানৰ বজোৱাসকলে প্ৰায়ে দুয়োটা বাদ্যযন্ত্ৰতে দুগুণ হ'ব পাৰে। লুইকিনৰ সতেজ, উল্লসিত আৰু সূক্ষ্ম টোনাল গুণ আছে। আধুনিক লুইকিনত চাৰিটা তীখাৰ ডোঙা আছে। ৰুয়ানৰ দৰেই ২০ শতিকাৰ ভিতৰত লুইকিনৰ ফ্ৰেটৰ সংখ্যা ৭ৰপৰা ২৯লৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। এই ফ্ৰেটবোৰ আধা খোজৰ ব্যৱধানত সজোৱা হয়। যিহেতু সকলো চীনা লুটৰ ফ্ৰেট বেছি, আঙুলিয়ে বাদ্যযন্ত্ৰৰ শৰীৰ স্পৰ্শ নকৰে—পশ্চিমীয়া ফ্ৰেটযুক্ত বাদ্যযন্ত্ৰৰপৰা স্বতন্ত্ৰভাৱে পৃথক। ইয়াৰ ফলত পশ্চিমীয়া সমকক্ষতকৈ টিম্বাৰ আৰু ইনটনেচনৰ ওপৰত অধিক নিয়ন্ত্ৰণ সম্ভৱ হয়, কিন্তু কৰ্ডাল বজোৱা (ডাবল, ট্ৰিপল, কোৱাড্ৰপল ষ্টপিং) অধিক কঠিন হৈ পৰে। == লুইকিনৰ উল্লেখযোগ্য বাদক == # ৱাং হুইৰাণ (王惠然, ১৯৩৬-২০২৩), এজন{{Efn|reference=Wang Huiran, a Chinese instrumental music composer, was the leader of instrument revolution of {{tlit|zh|liuqin}}. He wrote multiple famous {{tlit|zh|liuqin}} pieces. He is called "Father of the liuqin".}} সন্মানীয় "লুইকিনৰ পিতৃ।" # ৱাং হংই (王红艺), ৱাং হুইৰানৰ কন্যা # নিনি সংগীত # মেই হান, গুজেং যিয়ে লুইকিনৰ দ্বৈত বাদক == লুইকিন বাদ্যযন্ত্ৰৰ পৰিৱেশন তালিকা == === ৱাং হুইৰান (王惠然) ৰদ্বাৰা ৰচিত / যুটীয়াভাৱে ৰচিত / ৰূপান্তৰিত === * কেনেল ৱৰ্কছ অফ হেপিনেচ * মেলিডি অন এ মুনলাইট ৰিভাৰ * ছিং এ মাউণ্টেন চং অফ লাভ * স্প্ৰিং কামছ টু ৰিভাৰ য়ি (春到沂河) * দ্য লাৰ্ক — ৰোমানিয়ান লোকসংগীত * ৱাৰিয়ৰ চুইট === অন্যান্য সুৰকাৰসকলৰদ্বাৰা === * চৰ্ড ডান্স (劍器) * বিয়ণ্ড দ্য হৰাইজনছ (天地星空) * ক’ৰ্টয়াৰ্ড আফটাৰ দ্য ৰেইন (雨后庭院) == লগতে চাওক == অতিৰিক্ত তথ্য:-[https://en.wikipedia.org/wiki/Lute#History_and_evolution_of_the_lute| লুটৰ ইতিহাস আৰু বিৱৰ্তন] * [[:en:List_of_Chinese_musical_instruments|পৰম্পৰাগত চীনা বাদ্যযন্ত্ৰ]] ==নোটচ== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == * ইউ ইউনফেই,"লুইকিনৰ চৰিত্ৰসমূহৰ পৰিৱৰ্তন", জিয়াও ছিয়াং-জাৰ্নেল অৱ ছিয়ান কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিক, মাৰ্চ.২০০৫,৯০-৯২। * ৱাং হুইৰাণ,"লুইকিনৰ বিপ্লৱ আৰু ইয়াৰ বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি", পিপলছ মিউজিক, মে'.২০০৬,৪৮-৫১। == অধিক তথ্য == ==== বাদ্যযন্ত্ৰৰ ওপৰত ==== *[https://web.archive.org/web/20071208025220/http://www.yuemi.net/pages1/buolan(mz.boxian1).htm ''লুইকিনৰ'' ফটোগ্ৰাফ] (প্ৰথম শাৰী) *[http://www.paulnoll.com/China/Music/mus-liuqin.html ''লুইকিন''] *[https://web.archive.org/web/20030824065215/http://www.melodyofchina.com/06instruments/liuqin.html ''লিউ কিন''] (ইয়াতো উপলব্ধ এটা Mp3 ৰেকৰ্ডিং) *[https://web.archive.org/web/20091105072345/http://www.hkco.org/eng/learning_2_eng.asp ''লুইকিনৰ তথ্য''] (অন্য প্লাকড-ষ্ট্ৰিং বাদ্যযন্ত্ৰৰ তথ্য আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ টোনাল পৰিসৰৰ সংকেতৰ বিৱৰণো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে) ==== লুইকিনৰ বাদকসকলৰ ওপৰত ==== *[http://www.pccorchestra.net/Document/e/e_article0002_dreamsofgreatstringmusic.asp ৱাং হুইৰানৰ ওপৰত কনচাৰ্টৰ তথ্য] *[http://www.info.gov.hk/gia/general/200203/01/0301170.htm ৱাং হংইৰ ওপৰত প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি] *[http://www.cciv.cityu.edu.hk/website/?redirect=/art/2002-2003-s/wang_huiran/index.php ৱাং হুইৰান আৰু ৱাং হংইৰ বিষয়ে তথ্য] ==== অডিঅ' ==== *[http://music.yahoo.com.cn/search.html?pid=ysearch&p=%C1%F8%C7%D9&button=%CB%D1%B8%E8%C7%FA&button=%CB%D1%B8%E8%B4%CA&mimetype=all&source=ysearch_music_result_topsearch ''Liuqin Mp3s''] (ব্যক্তিগত ট্ৰেক শুনিবলৈ হেডফোন ক্লিক কৰক) *[https://web.archive.org/web/20060208065533/http://www.geocities.com/risheng99/instruments/liuqin_music.html ''লুইকিন Mp3s on Yahoo! জিঅ'চিটিজ''] fpyo5932gyue3bo97sac9q0igv5pcal 0 139878 641336 641174 2026-10-02T18:51:02Z Marlena3032 52111 Added Picture... 641336 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | native_name = | native_name_lang = | image =Capt. Smit Macchar.jpg | image_size = | image_caption =২০২৫ চনত বিমানৰ ককপিটৰ ভিতৰত স্মিত মচ্ছাৰ | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' ([[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]: {{Lang|gu|સ્મિત મચ્છર}}, [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: {{Lang|en|Smit Machchhar}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] 90pn6uiy2sp9chyn9g3orp3emgf5tra 641337 641336 2026-10-02T18:59:07Z Marlena3032 52111 Added Info... 641337 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ পাইলট}} {{Infobox person | name = স্মিত মচ্ছাৰ | native_name = {{lang-gu|સ્મિત મચ્છર}}<br>{{lang-hi|स्मित मच्छर}}<br>{{lang-en|Smit Machchhar}} | native_name_lang = gu | image =Capt. Smit Macchar.jpg | image_size = | image_caption =২০২৫ চনত বিমানৰ ককপিটৰ ভিতৰত স্মিত মচ্ছাৰ | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | occupation = বাণিজ্যিক বিমানচালক | known_for = ফ্লাইডুবাইৰ বিমানৰ ককপিটত সংঘটিত আক্ৰমণৰ পিছত বিমানখন নিৰাপদে অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰা | employer = ফ্লাইডুবাই | former_employer = স্পাইচজেট | education = ৱেলিংকাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট; মেইনলেণ্ড এয়াৰত উৰণ প্ৰশিক্ষণ | training = মেইনলেণ্ড এয়াৰ, ডুনেডিন, নিউজিলেণ্ড | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | flight_hours = প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা | pic_hours = ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক | known_for_role = ফ্লাইডুবাই ফ্লাইট ১০৭৩ৰ কেপ্তেইন | notable_incident = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৬ৰ ককপিট আক্ৰমণ | injury = গুৰুতৰ আঘাত; চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সম্পন্ন | current_status = সৌদি আৰৱৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন অৱস্থাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠি আছে }} '''স্মিত মচ্ছাৰ''' ({{lang-gu|સ્મિત મચ્છર}}, {{lang-hi|स्मित मच्छर}}, {{lang-en|Smit Machchhar}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বাণিজ্যিক বিমানৰ কেপ্তেইন। তেওঁ ফ্লাইডুবাই বিমান সংস্থাত কৰ্মৰত। ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ [[ডুবাই]]ৰপৰা [[ইজৰাইল]]ৰ [[তেল আভিভ]]লৈ গৈ আছিল। উৰণৰ সময়ত তেওঁৰ সহ-পাইলটে ককপিটৰ ভিতৰত তেওঁক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰে। ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটো বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ এক সম্ভাৱ্য প্ৰচেষ্টা বুলি কয়। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পাছতো মচ্ছাৰে সহ-পাইলট গৰাকীক প্ৰতিহত কৰে, ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে আৰু যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ পাছত বয়িং ৭৩৭ মেক্স বিমানখনে [[চৌদি আৰৱ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ তাবুকত জৰুৰী অৱতৰণ কৰে। বিমানখনত থকা ১৭৪জন যাত্ৰীসহ সকলো লোক জীৱিত থাকে।<ref name="jpost">{{cite news |last=Zanger-Shamir |first=Maya |title=Flydubai pilot Smit Machchhar reportedly aided rescue efforts while wounded |url=https://www.jpost.com/international/article-910230 |work=The Jerusalem Post |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn">{{cite news |title=Flydubai latest: Hero passenger says he put attacker in a chokehold after cockpit struggle |url=https://edition.cnn.com/2026/09/30/world/live-news/dubai-israel-plane-flydubai-intl |work=CNN |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="bbc">{{cite news |title='Hero' pilot stabbed by other pilot on Israel-bound plane, Israeli PM says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqgmrm7xd8wyo |work=BBC News |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |last3=Ahmed |first3=Aftab |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> সংবাদ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ স্পাইচজেটৰ প্ৰাক্তন প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন আছিল। তেওঁৰ বয়িং ৭৩৭ শ্ৰেণীৰ বিমান চলোৱাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁৰ মুঠ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে আৰু ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তেওঁ কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলাইছে।<ref name="fe">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar? Indian captain who fought flydubai co-pilot to land flight safely |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation/who-is-smit-machchhar-indiancaptain-who-fought-flydubai-co-pilot-to-land-flight-safely/4350974/ |work=The Financial Express |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref><ref name="week">{{cite news |last=Jose |first=Sachin |title=Who is Smit Machchhar? Hero Indian flydubai captain was former SpiceJet pilot, has 9,750 flying hours on Boeing aircraft |url=https://www.theweek.in/news/middle-east/2026/09/30/smit-machchhar-flydubai-pilot-spiceject-hijack-scare-israel-uae-saudi.html |work=The Week |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিচয় == ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ [[মুম্বাই]]ৰ গুজৰাটী পৰিয়ালৰ লোক।<ref name="jpost" /><ref name="vibes">{{cite news |title=Gujarat Pilot Smit Machchhar Stops Co-Pilot From Taking Control, Prevents Flydubai Flight From Crashing |url=https://www.vibesofindia.com/gujarat-pilot-smit-machchhar-flydubai-flight-cockpit-incident/ |work=Vibes of India |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> শিক্ষাজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিয়ালৰ বস্ত্ৰ ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে বস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত [[মুম্বাই]]ৰ ৱেলিংকাৰ ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত এটা বিমান পৰিবহণ বিষয়ক আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == মচ্ছাৰে ২০০৮ চনত নিউজিলেণ্ডৰ ডুনেডিনস্থিত মেইনলেণ্ড এয়াৰত প্ৰায় ১৮ মাহ বিমান চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পাছত তেওঁক এজন অতি ভাল শিক্ষাৰ্থী বুলি উল্লেখ কৰে আৰু সেই সময়ৰ আন প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে চকুত পৰা বুলি কয়।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ১৩ বছৰতকৈ অধিক বাণিজ্যিক বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। তেওঁ বয়িং ৭৩৭-৮০০ আৰু বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ আৰু ৯ শ্ৰেণীৰ বিমানত প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে। ইয়াৰে ৬,৪০০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় কেপ্তেইন হিচাপে বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে।<ref name="fe" /><ref name="news18">{{cite news |title=Who Is Smit Machchhar, Indian Pilot Who Fended Off Omani Co-Pilot Aboard Flydubai Flight |url=https://www.news18.com/world/who-is-smit-machchhar-indian-pilot-who-fended-off-omani-co-pilot-on-flydubai-flight-after-brawl-10361422.html |work=News18 |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০১১ চনৰ জুন মাহত তেওঁ স্পাইচজেটত যোগদান কৰে। তেওঁ প্ৰায় ১১ বছৰ এই বিমান সংস্থাত কাম কৰে। তাত তেওঁ জ্যেষ্ঠ কেপ্তেইন আৰু পাছত শাৰীবদ্ধ প্ৰশিক্ষণ কেপ্তেইন হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত পাইলট প্ৰশিক্ষণ, পাইলটৰ দক্ষতা পৰীক্ষা আৰু নতুন পাইলটসকলক পথপ্ৰদৰ্শন কৰা আদি আছিল।<ref name="news18" /><ref name="india.com">{{cite news |title=Who is Smit Machchhar, flydubai pilot involved in mid-air cockpit incident |url=https://www.india.com/news/world/who-is-smit-machchhar-flydubai-pilot-involved-in-mid-air-cockpit-incident-8531670/ |work=India.com |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ফ্লাইডুবাইত পোনপটীয়াকৈ কেপ্তেইন হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁৰ কৰ্মস্থলী [[ডুবাই]]।<ref name="news18" /><ref name="ynet">{{cite news |title=Meet Smit Machchhar, Flydubai captain stabbed in cockpit who fought to save jet |url=https://www.ynetnews.com/article/hyeibn9qgx |work=Ynetnews |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ ৰয়টাৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি তেওঁৰ মুঠ বিমান চলোৱাৰ অভিজ্ঞতা প্ৰায় ১৫ বছৰ আৰু তেওঁ প্ৰায় ৯,৭৫০ ঘণ্টা বিমান চলাইছে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ফ্লাইডুবাইৰ ১০৭৩ নম্বৰ উৰণ == ২০২৬ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মচ্ছাৰ ফ্লাইডুবাইৰ এফ জেড ১০৭৩ নম্বৰ উৰণৰ কেপ্তেইন আছিল। বিমানখন আছিল বয়িং ৭৩৭ মেক্স ৮ শ্ৰেণীৰ বিমান আৰু ইয়াৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ আছিল এ৬-এফকেএফ। বিমানখনত ১৭৪জন যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰী আছিল আৰু ই ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা বেন গুৰিয়ন বিমানবন্দৰলৈ গৈ আছিল।<ref name="cnn" /><ref name="kan">{{cite news |last=Blumenthal |first=Itay |title=אחרי שעות מורטות עצבים: נוסעי "פליי דובאי" שבו ארצה |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1104562/ |work=Kan News |language=he |date=30 September 2026}}</ref><ref name="toi">{{cite news |title=Copilot subdued after stabbing pilot in alleged attempt to crash plane full of Israelis |url=https://www.timesofisrael.com/copilot-subdued-after-stabbing-pilot-in-alleged-attempt-to-crash-plane-full-of-israelis/ |work=The Times of Israel |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> উৰণৰ প্ৰায় দুই ঘণ্টাৰ পাছত বিমানখনে অতি দ্ৰুতভাৱে উচ্চতা হেৰুৱায়। বিভিন্ন প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ই প্ৰায় ১৪,০০০ৰপৰা ১৭,০০০ ফুট উচ্চতা অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হেৰুৱাইছিল। বিমানখনৰপৰা ৭৭০০ আৰু ৭৫০০ জৰুৰী সংকেত প্ৰেৰণ কৰা হয়। ৭৭০০ সাধাৰণ জৰুৰী অৱস্থাৰ সংকেত আৰু ৭৫০০ বিমান অপহৰণৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="cnn" /><ref name="kan" /><ref name="toi" /> ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেঞ্জামিন নেতানিয়াহুয়ে পাছত কয় যে এজন পাইলটে আনজন পাইলটক ছুৰীৰে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছিল। আক্ৰমণকাৰীজন আছিল [[ওমান]] দেশৰ সহ-পাইলট। মচ্ছাৰ গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল যদিও তেওঁ প্ৰতিহত কৰে আৰু ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু বিমান কৰ্মচাৰীসকলে ককপিটত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। বিমানখনত যাত্ৰী হিচাপে থকা আন পাইলটসকলেও বিমানখন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="jpost" /><ref name="bbcar" /> বিমানখন [[চৌদি আৰৱ]]ৰ তাবুকস্থিত প্ৰিন্স ছুলতান বিন আব্দুলআজিজ বিমানবন্দৰলৈ ঘূৰাই নিয়া হয়। দুয়োজন পাইলটক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। ভাৰতীয় দূতাবাসে জনোৱা মতে মচ্ছাৰ তাবুকত চিকিৎসাধীন আছিল আৰু তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ আছিল। তেওঁৰ অস্ত্ৰোপচাৰো কৰা হয়।<ref name="i24">{{cite news |title=Flydubai Pilot Smit Machchhar Undergoes Surgery After Cockpit Stabbing |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/artc-flydubai-pilot-smit-machchhar-undergoes-surgery-after-cockpit-stabbing |work=i24NEWS |date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে প্ৰথম অৱস্থাত মচ্ছাৰক সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ নাগৰিক বুলি ভুলকৈ চিনাক্ত কৰিছিল। পাছত তেওঁৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব নিশ্চিত হয়।<ref name="i24" /> যাত্ৰীসকলক পাছত আন এখন ফ্লাইডুবাই বিমানযোগে ইজৰাইললৈ লৈ যোৱা হয়। এই ঘটনাৰ তদন্ত চলি থকাৰ সময়ত ফ্লাইডুবাইয়ে ইজৰাইললৈ আৰু ইজৰাইলৰপৰা চলোৱা বিমান সেৱা সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="dw">{{cite news |title=Flydubai pilot stabbed in attempt to down Israel-bound plane |url=https://www.dw.com/en/flydubai-pilot-investigated-over-possible-attempt-to-crash-tel-aviv-bound-flight/a-79484761 |work=Deutsche Welle |date=30 September 2026 |access-date=30 September 2026}}</ref> ইজৰাইলৰ বিষয়াসকলে ঘটনাটোক সম্ভাৱ্য সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে তদন্ত আৰম্ভ কৰে। চৌদি আৰৱৰ কৰ্তৃপক্ষই সহ-পাইলটজনক জেৰা কৰে। ইজৰাইলী নিৰাপত্তা সংস্থা আৰু আন কৰ্তৃপক্ষই যৌথভাৱে তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref name="kan" /><ref name="bbcar">{{cite news |title=ركاب رحلة "فلاي دبي" يصلون تل أبيب ونتنياهو يلتقيهم في المطار |url=https://www.bbc.com/arabic/articles/ck0e3v20ljxlo |work=BBC News Arabic |language=ar |date=30 September 2026}}</ref><ref name="cnn" /><ref name="bbc" /><ref name="dw" /> ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰ তাবুকৰ এখন চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা লাভ কৰি আছিল। ভাৰতীয় বিষয়াসকলে তেওঁৰ অৱস্থা সুস্থিৰ বুলি জনায়।<ref>{{cite news |title=Indian pilot Smit Machchhar in stable condition after Flydubai cockpit attack |url=https://m.economictimes.com/news/india/indian-flydubai-pilot-smit-machchhar-in-stable-condition-after-flydubai-cockpit-attack/amp_articleshow/134613123.cms |work=Economic Times |date=1 October 2026}}</ref> == পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২৬ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত ৰয়টাৰৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মচ্ছাৰৰ পৰিয়ালৰ মূল ব্যৱসায় বস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ প্ৰথমে সেই ব্যৱসায়ত যোগ দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। প্ৰায় ১৯ বছৰ বয়সত বিমান পৰিবহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ পেছাগত লক্ষ্য সলনি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |last2=Sharma |first2=Saurabh |date=2026-10-01 |title=From textile engineering to cockpit hero: Indian pilot wins praise after flydubai drama |url=https://www.reuters.com/world/textile-engineering-cockpit-hero-indian-pilot-wins-praise-after-flydubai-drama-2026-10-01/ |access-date=2026-10-01 |work=Reuters |language=en}}</ref> == ঘটনাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ঘটনাটোৰ পাছত ভাৰত আৰু ইজৰাইলৰ নেতাসকলে মচ্ছাৰৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰশংসা কৰে। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে তেওঁক সাহসী বুলি উল্লেখ কৰে। ইজৰাইলৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বেনিয়ামিন নেতানিয়াহুৱেও তেওঁক প্ৰশংসা কৰে।<ref name="bbc" /><ref name="cnn" /><ref name="i24" /> এছ’চিয়েটেড প্ৰেছৰ মতে মচ্ছাৰৰ ককপিটৰ দুৱাৰ খুলি দিয়াৰ ফলত যাত্ৰী আৰু কৰ্মচাৰীসকলে ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণকাৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name="ap">{{cite news |title=An Indian airline captain is hailed as a hero after a cockpit attack on a FlyDubai flight |url=https://apnews.com/article/50b58c553c34c3fc5c61f3d7e7866c54 |work=Associated Press |date=1 October 2026 |access-date=1 October 2026}}</ref> বিমানখনত থকা চিকিৎসা পেছাৰ লোক আৰু আন যাত্ৰীসকলেও আহতসকলক সহায় কৰে। দুজন কৰ্মৰত নথকা পাইলটেও বিমানখন স্থিৰ কৰি অৱতৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="cnn" /><ref name="ap" /> ইয়াৰ পাছত মচ্ছাৰৰ পূৰ্বৰ কৰ্মস্থান স্পাইচজেট আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ মেইনলেণ্ড এয়াৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানেও তেওঁৰ বিষয়ে প্ৰশংসাসূচক মন্তব্য কৰে।<ref>{{cite news |title=NZ-trained pilot stabbed on Israel-bound flight 'stood out' as student |url=https://www.1news.co.nz/2026/10/01/nz-trained-pilot-stabbed-on-israel-bound-flight-stood-out-as-student/ |access-date=1 October 2026 |work=1News |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বৈমানিক]] [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] 2rvkha048wjoqp7ml9kn0sp81elud66 0 139884 641346 640784 2026-10-02T20:07:20Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641346 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিনয় বসু | image = Freedom fighter Benoy Krishna Bose.tif | caption = স্বাধীনতা সংগ্ৰামী বিনয় কৃষ্ণ বসু | birth_date = {{Birth date|1908|09|11|df=yes}} | birth_place = [[মুনশীগঞ্জ|বিক্ৰমপুৰ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1930|12|13|1908|09|11|df=yes}} | death_place = [[কলকাতা]], [[বংগ ৰাষ্ট্ৰপতি|বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_cause = | other_names = বিনয় বসু | education =মিটফোৰ্ড মেডিকেল স্কুল (এতিয়া [[ছাৰ ছালিমুল্লাহ মেডিকেল কলেজ]]) | occupation = | known_for = [[লেখকৰ ভৱন]] আক্ৰমণ | mother = | father = | relatives = }}বিনয় কৃষ্ণ বসু (ইংৰাজী: '''Benoy Krishna Basu'''), বিনয় বসু, বা বেনয় বসু (১১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৮ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৩০) ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় বিপ্লৱী আছিল, যিয়ে সচিবালয় ভৱনত আক্ৰমণ চলাইছিল; কলকাতাৰ ডালহাউজি চৌহদত থকা লেখক ভৱন, বাদল গুপ্ত আৰু দীনেশ চন্দ্ৰ গুপ্তাৰ সৈতে।<ref name="bd"/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বসুৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত, তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মুনছিগঞ্জ জিলাৰ ৰোহিতভোগ গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃ ৰেবাটিমোহন বসু এজন অভিযন্তা আছিল।<ref name="frd"/> ঢাকাৰ প্ৰবীণ বিপ্লৱী নেতা হেমচন্দ্ৰ ঘোষৰ গভীৰ প্ৰভাৱত বসুৱে যুগন্তৰ পাৰ্টিৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰা গোপন বিপ্লৱী সমাজ মুক্তি সংঘত যোগদান কৰে। ভূ-গৰ্ভস্থ কাম-কাজৰ সৈতে তেওঁৰ ক্ৰমাৎ জড়িততাই তেওঁৰ ষ্টেথ’স্কোপটো ৰিভলভাৰৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰি চিকিৎসাৰ শিক্ষা অসম্পূৰ্ণ কৰি থৈ যাবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। == অপাৰেচন স্বাধীনতা == ১৯২৮ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কলিকতা অধিৱেশনৰ সময়ত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকক সংগঠিত কৰিছিল। ইয়াৰ সম্ভাৱনাক স্বীকাৰ কৰি বেনয় বাসুৱে এই শাৰীত যোগদান কৰে আৰু তৎক্ষণাত ঢাকাত এটা অতি সক্ৰিয় স্থানীয় ইউনিট স্থাপন কৰে। ৰাজনৈতিক বন্দীসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা নৃশংসতাক সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিহত কৰিবলৈ গোটটোৱে "অপাৰেচন ফ্ৰিডম"ৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৯ আগষ্টত বাসুৰ প্ৰথমটো বৃহৎ অপাৰেচন সংঘটিত হয়। এজন নিৰপেক্ষ অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তিৰ ৰূপ লৈ তেওঁ সফলতাৰে ঢাকাৰ মেডিকেল স্কুল হাস্পতালত অনুপ্ৰৱেশ কৰি এজন অসুস্থ বিষয়াক লগ ধৰিবলৈ যোৱা আৰক্ষী মহাপৰিদৰ্শক ল’মেনক গুলীয়াই হত্যা কৰে। ঔপনিৱেশিক আৰক্ষীয়ে নিয়োগ কৰা তীব্ৰ ড্ৰেগনেটৰ মাজতো বাসুৱে কলিকতালৈ দৰ্শনীয় পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। == লেখক ভৱনৰ ঐতিহাসিক যুদ্ধ == ১৯৩০ চনৰ শেষৰফালে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃত্বৰ চূড়ান্ত প্ৰতীকটোৰফালে মনোনিৱেশ কৰিলে: কলিকতাৰ ডালহাউজি চৌহদৰ লেখক ভৱন। নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আছিল কৰ্ণেল এন. কুখ্যাত নিষ্ঠুৰ কাৰাগাৰৰ মহাপৰিদৰ্শক চিম্পছন। [[চিত্ৰ:Kolkata BBD statues.jpg|thumb|কলকাতাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত বেনয়-বাদল-দীনেশৰ মূৰ্তি]] ১৯৩০ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত বেনয় বসু (বয়স ২২), বাদল গুপ্ত (বয়স ১৮), আৰু দীনেশ গুপ্ত (বয়স ১৯) ইউৰোপীয় টেইলাৰ সাজ-পোছাক পিন্ধিছিল। সচিবালয় ভৱনৰ গধুৰ নিৰাপত্তা ভংগ কৰি চিম্পছনৰ কাৰ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰি থিতাতে গুলীয়াই হত্যা কৰে। কৰিডৰবোৰত দ্ৰুতগতিত তীব্ৰ, বিশৃংখল বন্দুকৰ যুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়, যিটো ঐতিহাসিকভাৱে "কৰিডৰৰ যুদ্ধ" বুলি জনা যায়। তিনিওজন যুৱকে কলিকতা আৰক্ষীৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে নিজকে বহু পৰিমাণে আগুৰি ধৰিলে। বন্দী হৈ ৰাজহুৱা অপমান বা নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হ’বলৈ অস্বীকাৰ কৰি বাদল গুপ্তাই লগে লগে পটাছিয়াম চাইনাইড সেৱন কৰি থিতাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। দীনেশ গুপ্তাই নিজকে গুলীয়াই হত্যা কৰে, প্ৰাৰম্ভিক আঘাতৰপৰা ৰক্ষা পৰে, কিন্তু পিছত ১৯৩১ চনৰ ৭ জুলাইত বিচাৰ চলাই মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়। বেনয়ে নিজৰ ওপৰত ৰিভলভাৰ ঘূৰাই মূৰত গুৰুতৰভাৱে আঘাত পায়। স্থানীয় চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে চিকিৎসাৰ সহায়ক প্ৰতিহত কৰিছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ২২ বছৰ বয়সত শেষ উশাহ লোৱালৈকে নিজৰ মূৰৰ ঘাঁবোৰ বেছি বেয়া হৈছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == এই তিনিজন সৰু ল’ৰাৰ সাহসে ব্ৰিটিছ ৰাজক এক বৃহৎ মানসিক আঘাত দিছিল, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ অতি সুৰক্ষিত প্ৰশাসনিক দুৰ্গবোৰো দুৰ্বল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ডালহাউজি স্কোৱাৰৰ নাম সলনি কৰি বি.বি.ডি. বাঘ (বেনয়-বাদল-দিনেশ বাগ) তেওঁলোকৰ সন্মানত। আজি কলকাতাৰ ৰঙা ইটাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত তেওঁলোকৰ নিৰপেক্ষ ত্যাগৰ স্মৃতিত এটি প্ৰতিমূৰ্তি সগৌৰৱেৰে থিয় হৈ আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs= <ref name="bd">{{cite book |last=Basu |first=Raj Sekhar |year=2012 |chapter=Basu, Benoy Krishna |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Basu,_Benoy_Krishna |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> <ref name="frd">{{cite web |url=http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |title=Benoy Basu |website=Indian Freedom Fighters |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213134615/http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |archive-date=13 December 2014 |access-date=13 December 2014}}{{self-published source|date=December 2015}}</ref> }} ==গ্ৰন্থতালিকা== * ''হেমেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত, ভাৰতেৰ বিপ্লৱ কাহিনী'', দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়, কলিকতা, ১৯৪৮; * [[ৰমেশ চন্দ্ৰ মজুমদাৰ]], ''ভাৰতত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ইতিহাস'', তৃতীয়, কলিকতা ১৯৬৩; * গংগনাৰায়ণ চন্দ্ৰ, অভিস্মৰণীয়া, কলিকতা, ১৯৬৬। [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] hstb6qxyswe6c6eddvsrt99kd9g0ngy 641347 641346 2026-10-02T20:07:45Z JyotiPN 22102 added [[Category:স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641347 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিনয় বসু | image = Freedom fighter Benoy Krishna Bose.tif | caption = স্বাধীনতা সংগ্ৰামী বিনয় কৃষ্ণ বসু | birth_date = {{Birth date|1908|09|11|df=yes}} | birth_place = [[মুনশীগঞ্জ|বিক্ৰমপুৰ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1930|12|13|1908|09|11|df=yes}} | death_place = [[কলকাতা]], [[বংগ ৰাষ্ট্ৰপতি|বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_cause = | other_names = বিনয় বসু | education =মিটফোৰ্ড মেডিকেল স্কুল (এতিয়া [[ছাৰ ছালিমুল্লাহ মেডিকেল কলেজ]]) | occupation = | known_for = [[লেখকৰ ভৱন]] আক্ৰমণ | mother = | father = | relatives = }}বিনয় কৃষ্ণ বসু (ইংৰাজী: '''Benoy Krishna Basu'''), বিনয় বসু, বা বেনয় বসু (১১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৮ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৩০) ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় বিপ্লৱী আছিল, যিয়ে সচিবালয় ভৱনত আক্ৰমণ চলাইছিল; কলকাতাৰ ডালহাউজি চৌহদত থকা লেখক ভৱন, বাদল গুপ্ত আৰু দীনেশ চন্দ্ৰ গুপ্তাৰ সৈতে।<ref name="bd"/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বসুৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত, তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মুনছিগঞ্জ জিলাৰ ৰোহিতভোগ গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃ ৰেবাটিমোহন বসু এজন অভিযন্তা আছিল।<ref name="frd"/> ঢাকাৰ প্ৰবীণ বিপ্লৱী নেতা হেমচন্দ্ৰ ঘোষৰ গভীৰ প্ৰভাৱত বসুৱে যুগন্তৰ পাৰ্টিৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰা গোপন বিপ্লৱী সমাজ মুক্তি সংঘত যোগদান কৰে। ভূ-গৰ্ভস্থ কাম-কাজৰ সৈতে তেওঁৰ ক্ৰমাৎ জড়িততাই তেওঁৰ ষ্টেথ’স্কোপটো ৰিভলভাৰৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰি চিকিৎসাৰ শিক্ষা অসম্পূৰ্ণ কৰি থৈ যাবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। == অপাৰেচন স্বাধীনতা == ১৯২৮ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কলিকতা অধিৱেশনৰ সময়ত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকক সংগঠিত কৰিছিল। ইয়াৰ সম্ভাৱনাক স্বীকাৰ কৰি বেনয় বাসুৱে এই শাৰীত যোগদান কৰে আৰু তৎক্ষণাত ঢাকাত এটা অতি সক্ৰিয় স্থানীয় ইউনিট স্থাপন কৰে। ৰাজনৈতিক বন্দীসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা নৃশংসতাক সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিহত কৰিবলৈ গোটটোৱে "অপাৰেচন ফ্ৰিডম"ৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৯ আগষ্টত বাসুৰ প্ৰথমটো বৃহৎ অপাৰেচন সংঘটিত হয়। এজন নিৰপেক্ষ অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তিৰ ৰূপ লৈ তেওঁ সফলতাৰে ঢাকাৰ মেডিকেল স্কুল হাস্পতালত অনুপ্ৰৱেশ কৰি এজন অসুস্থ বিষয়াক লগ ধৰিবলৈ যোৱা আৰক্ষী মহাপৰিদৰ্শক ল’মেনক গুলীয়াই হত্যা কৰে। ঔপনিৱেশিক আৰক্ষীয়ে নিয়োগ কৰা তীব্ৰ ড্ৰেগনেটৰ মাজতো বাসুৱে কলিকতালৈ দৰ্শনীয় পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। == লেখক ভৱনৰ ঐতিহাসিক যুদ্ধ == ১৯৩০ চনৰ শেষৰফালে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃত্বৰ চূড়ান্ত প্ৰতীকটোৰফালে মনোনিৱেশ কৰিলে: কলিকতাৰ ডালহাউজি চৌহদৰ লেখক ভৱন। নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আছিল কৰ্ণেল এন. কুখ্যাত নিষ্ঠুৰ কাৰাগাৰৰ মহাপৰিদৰ্শক চিম্পছন। [[চিত্ৰ:Kolkata BBD statues.jpg|thumb|কলকাতাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত বেনয়-বাদল-দীনেশৰ মূৰ্তি]] ১৯৩০ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত বেনয় বসু (বয়স ২২), বাদল গুপ্ত (বয়স ১৮), আৰু দীনেশ গুপ্ত (বয়স ১৯) ইউৰোপীয় টেইলাৰ সাজ-পোছাক পিন্ধিছিল। সচিবালয় ভৱনৰ গধুৰ নিৰাপত্তা ভংগ কৰি চিম্পছনৰ কাৰ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰি থিতাতে গুলীয়াই হত্যা কৰে। কৰিডৰবোৰত দ্ৰুতগতিত তীব্ৰ, বিশৃংখল বন্দুকৰ যুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়, যিটো ঐতিহাসিকভাৱে "কৰিডৰৰ যুদ্ধ" বুলি জনা যায়। তিনিওজন যুৱকে কলিকতা আৰক্ষীৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে নিজকে বহু পৰিমাণে আগুৰি ধৰিলে। বন্দী হৈ ৰাজহুৱা অপমান বা নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হ’বলৈ অস্বীকাৰ কৰি বাদল গুপ্তাই লগে লগে পটাছিয়াম চাইনাইড সেৱন কৰি থিতাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। দীনেশ গুপ্তাই নিজকে গুলীয়াই হত্যা কৰে, প্ৰাৰম্ভিক আঘাতৰপৰা ৰক্ষা পৰে, কিন্তু পিছত ১৯৩১ চনৰ ৭ জুলাইত বিচাৰ চলাই মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়। বেনয়ে নিজৰ ওপৰত ৰিভলভাৰ ঘূৰাই মূৰত গুৰুতৰভাৱে আঘাত পায়। স্থানীয় চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে চিকিৎসাৰ সহায়ক প্ৰতিহত কৰিছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ২২ বছৰ বয়সত শেষ উশাহ লোৱালৈকে নিজৰ মূৰৰ ঘাঁবোৰ বেছি বেয়া হৈছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == এই তিনিজন সৰু ল’ৰাৰ সাহসে ব্ৰিটিছ ৰাজক এক বৃহৎ মানসিক আঘাত দিছিল, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ অতি সুৰক্ষিত প্ৰশাসনিক দুৰ্গবোৰো দুৰ্বল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ডালহাউজি স্কোৱাৰৰ নাম সলনি কৰি বি.বি.ডি. বাঘ (বেনয়-বাদল-দিনেশ বাগ) তেওঁলোকৰ সন্মানত। আজি কলকাতাৰ ৰঙা ইটাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত তেওঁলোকৰ নিৰপেক্ষ ত্যাগৰ স্মৃতিত এটি প্ৰতিমূৰ্তি সগৌৰৱেৰে থিয় হৈ আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs= <ref name="bd">{{cite book |last=Basu |first=Raj Sekhar |year=2012 |chapter=Basu, Benoy Krishna |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Basu,_Benoy_Krishna |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> <ref name="frd">{{cite web |url=http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |title=Benoy Basu |website=Indian Freedom Fighters |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213134615/http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |archive-date=13 December 2014 |access-date=13 December 2014}}{{self-published source|date=December 2015}}</ref> }} ==গ্ৰন্থতালিকা== * ''হেমেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত, ভাৰতেৰ বিপ্লৱ কাহিনী'', দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়, কলিকতা, ১৯৪৮; * [[ৰমেশ চন্দ্ৰ মজুমদাৰ]], ''ভাৰতত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ইতিহাস'', তৃতীয়, কলিকতা ১৯৬৩; * গংগনাৰায়ণ চন্দ্ৰ, অভিস্মৰণীয়া, কলিকতা, ১৯৬৬। [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] f16ov7yu1pv6sa03czh7d27w60i09on 641348 641347 2026-10-02T20:07:58Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641348 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিনয় বসু | image = Freedom fighter Benoy Krishna Bose.tif | caption = স্বাধীনতা সংগ্ৰামী বিনয় কৃষ্ণ বসু | birth_date = {{Birth date|1908|09|11|df=yes}} | birth_place = [[মুনশীগঞ্জ|বিক্ৰমপুৰ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1930|12|13|1908|09|11|df=yes}} | death_place = [[কলকাতা]], [[বংগ ৰাষ্ট্ৰপতি|বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_cause = | other_names = বিনয় বসু | education =মিটফোৰ্ড মেডিকেল স্কুল (এতিয়া [[ছাৰ ছালিমুল্লাহ মেডিকেল কলেজ]]) | occupation = | known_for = [[লেখকৰ ভৱন]] আক্ৰমণ | mother = | father = | relatives = }}বিনয় কৃষ্ণ বসু (ইংৰাজী: '''Benoy Krishna Basu'''), বিনয় বসু, বা বেনয় বসু (১১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৮ – ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৩০) ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় বিপ্লৱী আছিল, যিয়ে সচিবালয় ভৱনত আক্ৰমণ চলাইছিল; কলকাতাৰ ডালহাউজি চৌহদত থকা লেখক ভৱন, বাদল গুপ্ত আৰু দীনেশ চন্দ্ৰ গুপ্তাৰ সৈতে।<ref name="bd"/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বসুৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত, তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মুনছিগঞ্জ জিলাৰ ৰোহিতভোগ গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃ ৰেবাটিমোহন বসু এজন অভিযন্তা আছিল।<ref name="frd"/> ঢাকাৰ প্ৰবীণ বিপ্লৱী নেতা হেমচন্দ্ৰ ঘোষৰ গভীৰ প্ৰভাৱত বসুৱে যুগন্তৰ পাৰ্টিৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰা গোপন বিপ্লৱী সমাজ মুক্তি সংঘত যোগদান কৰে। ভূ-গৰ্ভস্থ কাম-কাজৰ সৈতে তেওঁৰ ক্ৰমাৎ জড়িততাই তেওঁৰ ষ্টেথ’স্কোপটো ৰিভলভাৰৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰি চিকিৎসাৰ শিক্ষা অসম্পূৰ্ণ কৰি থৈ যাবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। == অপাৰেচন স্বাধীনতা == ১৯২৮ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কলিকতা অধিৱেশনৰ সময়ত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকক সংগঠিত কৰিছিল। ইয়াৰ সম্ভাৱনাক স্বীকাৰ কৰি বেনয় বাসুৱে এই শাৰীত যোগদান কৰে আৰু তৎক্ষণাত ঢাকাত এটা অতি সক্ৰিয় স্থানীয় ইউনিট স্থাপন কৰে। ৰাজনৈতিক বন্দীসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষীৰ ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা নৃশংসতাক সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিহত কৰিবলৈ গোটটোৱে "অপাৰেচন ফ্ৰিডম"ৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৯ আগষ্টত বাসুৰ প্ৰথমটো বৃহৎ অপাৰেচন সংঘটিত হয়। এজন নিৰপেক্ষ অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তিৰ ৰূপ লৈ তেওঁ সফলতাৰে ঢাকাৰ মেডিকেল স্কুল হাস্পতালত অনুপ্ৰৱেশ কৰি এজন অসুস্থ বিষয়াক লগ ধৰিবলৈ যোৱা আৰক্ষী মহাপৰিদৰ্শক ল’মেনক গুলীয়াই হত্যা কৰে। ঔপনিৱেশিক আৰক্ষীয়ে নিয়োগ কৰা তীব্ৰ ড্ৰেগনেটৰ মাজতো বাসুৱে কলিকতালৈ দৰ্শনীয় পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। == লেখক ভৱনৰ ঐতিহাসিক যুদ্ধ == ১৯৩০ চনৰ শেষৰফালে বংগ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃত্বৰ চূড়ান্ত প্ৰতীকটোৰফালে মনোনিৱেশ কৰিলে: কলিকতাৰ ডালহাউজি চৌহদৰ লেখক ভৱন। নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আছিল কৰ্ণেল এন. কুখ্যাত নিষ্ঠুৰ কাৰাগাৰৰ মহাপৰিদৰ্শক চিম্পছন। [[চিত্ৰ:Kolkata BBD statues.jpg|thumb|কলকাতাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত বেনয়-বাদল-দীনেশৰ মূৰ্তি]] ১৯৩০ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত বেনয় বসু (বয়স ২২), বাদল গুপ্ত (বয়স ১৮), আৰু দীনেশ গুপ্ত (বয়স ১৯) ইউৰোপীয় টেইলাৰ সাজ-পোছাক পিন্ধিছিল। সচিবালয় ভৱনৰ গধুৰ নিৰাপত্তা ভংগ কৰি চিম্পছনৰ কাৰ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰি থিতাতে গুলীয়াই হত্যা কৰে। কৰিডৰবোৰত দ্ৰুতগতিত তীব্ৰ, বিশৃংখল বন্দুকৰ যুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়, যিটো ঐতিহাসিকভাৱে "কৰিডৰৰ যুদ্ধ" বুলি জনা যায়। তিনিওজন যুৱকে কলিকতা আৰক্ষীৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে নিজকে বহু পৰিমাণে আগুৰি ধৰিলে। বন্দী হৈ ৰাজহুৱা অপমান বা নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হ’বলৈ অস্বীকাৰ কৰি বাদল গুপ্তাই লগে লগে পটাছিয়াম চাইনাইড সেৱন কৰি থিতাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। দীনেশ গুপ্তাই নিজকে গুলীয়াই হত্যা কৰে, প্ৰাৰম্ভিক আঘাতৰপৰা ৰক্ষা পৰে, কিন্তু পিছত ১৯৩১ চনৰ ৭ জুলাইত বিচাৰ চলাই মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়। বেনয়ে নিজৰ ওপৰত ৰিভলভাৰ ঘূৰাই মূৰত গুৰুতৰভাৱে আঘাত পায়। স্থানীয় চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে চিকিৎসাৰ সহায়ক প্ৰতিহত কৰিছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত ২২ বছৰ বয়সত শেষ উশাহ লোৱালৈকে নিজৰ মূৰৰ ঘাঁবোৰ বেছি বেয়া হৈছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == এই তিনিজন সৰু ল’ৰাৰ সাহসে ব্ৰিটিছ ৰাজক এক বৃহৎ মানসিক আঘাত দিছিল, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ অতি সুৰক্ষিত প্ৰশাসনিক দুৰ্গবোৰো দুৰ্বল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ডালহাউজি স্কোৱাৰৰ নাম সলনি কৰি বি.বি.ডি. বাঘ (বেনয়-বাদল-দিনেশ বাগ) তেওঁলোকৰ সন্মানত। আজি কলকাতাৰ ৰঙা ইটাৰ লেখক ভৱনৰ সন্মুখত তেওঁলোকৰ নিৰপেক্ষ ত্যাগৰ স্মৃতিত এটি প্ৰতিমূৰ্তি সগৌৰৱেৰে থিয় হৈ আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs= <ref name="bd">{{cite book |last=Basu |first=Raj Sekhar |year=2012 |chapter=Basu, Benoy Krishna |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Basu,_Benoy_Krishna |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> <ref name="frd">{{cite web |url=http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |title=Benoy Basu |website=Indian Freedom Fighters |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213134615/http://indianfreedomfighters.in/benoy-basu.htm |archive-date=13 December 2014 |access-date=13 December 2014}}{{self-published source|date=December 2015}}</ref> }} ==গ্ৰন্থতালিকা== * ''হেমেন্দ্ৰনাথ দাসগুপ্ত, ভাৰতেৰ বিপ্লৱ কাহিনী'', দ্বিতীয় আৰু তৃতীয়, কলিকতা, ১৯৪৮; * [[ৰমেশ চন্দ্ৰ মজুমদাৰ]], ''ভাৰতত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ইতিহাস'', তৃতীয়, কলিকতা ১৯৬৩; * গংগনাৰায়ণ চন্দ্ৰ, অভিস্মৰণীয়া, কলিকতা, ১৯৬৬। [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 1xqe8eolru8c7jloljm47iqfkbg6caa 0 139897 641509 640885 2026-10-03T07:09:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641509 wikitext text/x-wiki [[File:Lal Bal Pal.jpg|thumb|right|250px|পঞ্জাবৰ [[লালা লাজপত ৰায়]], [[বোম্বে প্ৰেচিডেঞ্চি|বম্বে]]ৰ [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]]ৰ [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]— 'লাল বাল পাল' নামেৰে জনপ্ৰিয় এই ত্ৰিমূৰ্তিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ ৰাজনৈতিক ধাৰাটো সলনি কৰি দিছিল। ]] '''লাল বাল পাল''' ([[লালা লাজপত ৰায়]], [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]] আৰু [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]) আছিল বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত, ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১৮ চনলৈ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ঔপনিৱেশিকতাবাদ-বিৰোধী জাতীয়তাবাদী]]সকলৰ এক ত্ৰিমূৰ্তি।{{cn|date=August 2021}} ১৯০৫ চনত আৰম্ভ হোৱা [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|বংগ]] ভংগ বিৰোধী আন্দোলনৰ সময়ত, ১৯০৭ চনত তেওঁলোকে সকলো আমদানি কৰা সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত '[[স্বদেশী আন্দোলন]]'ৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁলোকক "ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ চৰমপন্থী" হিচাপেও জনা গৈছিল।{{cn|date=August 2021}} ঊনবিংশ শতিকাৰ অন্তিম বৰ্ষকেইটাত একাংশ ভাৰতীয় বুদ্ধিজীৱীৰ মাজত এক চৰমপন্থী জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উন্মেষ ঘটিছিল। ১৯০৫ চনত [[স্বদেশী আন্দোলন]]ৰ জৰিয়তে এই স্থিতি সমগ্ৰ সৰ্বভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত প্ৰকট হৈ পৰিছিল — যʼত এই 'স্বদেশী' শব্দটোক সাধাৰণতে 'স্বাৱলম্বন' বা 'স্বনিৰ্ভৰশীলতা' হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হয়।<ref name= Erez>Erez Manela, The Wilsonian moment: self-determination and the international origins of anticolonial nationalism, Published by Oxford University Press US, 2007, {{ISBN|0-19-517615-4}}, {{ISBN|978-0-19-517615-5}}</ref><ref>{{cite web |url=http://orissa.gov.in/portal/LIWPL/event_archive/Events_Archives/116Lala_Lajpat_Rai.pdf |title=Death anniversary of Lala Lajpat Rai |publisher=Government of Orissa |access-date=13 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |title=Lala Lajpat Rai |publisher=[[Government of India]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=25 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425062907/http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425062907/http://rrtd.gov.in/biolalalajpat.html |archivedate=25 April 2012 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite book |author1=Ashalatha A. |author2=Pradeep Koropath |author3=Saritha Nambarathil |title=Social Science: Standard VIII Part 1 |chapter=Chapter 6 - Indian National Movement |publisher=State Council of Educational Research and Training (SCERT) - Government of Kerala • Department of Education |year=2009 |pages=72 |url=https://www.itschool.gov.in/pdf/Std_VIII/Social%20Science/SS_VIII_Engpart1.pdf |access-date=13 October 2011}}</ref> লাল বাল পালে [[বংগ বিভাজন (১৯০৫)|বংগ ভংগ]]ৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি ভাৰতীয়সকলক একত্ৰিত কৰিছিল। বংগত আৰম্ভ হোৱা ব্ৰিটিছ সামগ্ৰীৰ প্ৰদৰ্শন, ধৰ্মঘট আৰু বৰ্জন কাৰ্যসূচী ব্ৰিটিছ ৰাজৰ বিৰুদ্ধে এক ব্যাপক প্ৰতিবাদৰ ৰূপ লৈ অতি সোনকালেই অন্যান্য প্ৰান্তলৈকো বিয়পি পৰিছিল।{{cn|date=August 2021}} এই আন্দোলনৰ মুখ্য নেতা [[বাল গঙ্গাধৰ তিলক]]ৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰপৰা [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]] তথা অৰবিন্দ ঘোষৰ অৱসৰৰ লগে লগে জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ পৰে।<ref name= Erez/> আনহাতে, পুলিচ অধীক্ষক জেমছ এ. স্কটৰ নিৰ্দেশত পুলিচে কৰা লাঠীচালনাত [[লালা লাজপত ৰায়]] গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল; স্কটে নিজেই [[লালা লাজপত ৰায়|ৰায়]]ৰ ওপৰত শাৰীৰিক আক্ৰমণ চলাইছিল। লাঠীচালনাৰ ফলত পোৱা এই গুৰুতৰ আঘাতৰ বাবেই ১৯২৮ চনৰ ১৭ নৱেম্বৰত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="rai">{{cite book |last=Rai |first=Raghunath |year=2006 |title=History For Class 12: Cbse. India |publisher=VK Publications |isbn=978-81-87139-69-0 |page=187}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:বাল গংগাধৰ তিলকৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:লালা লাজপত ৰায়ৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 2ah7444rdypnhhpjvoyipu5svdc0uer 0 139902 641375 641123 2026-10-02T21:25:47Z JyotiPN 22102 /* ৰাজনীতি */ 641375 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name = "halhed" /> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === ১৯০৬ চনত ইভান [[ইংলেণ্ড|ইংলেণ্ডলৈ]] ঘূৰি আহে আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিত যোগ দিয়ে। ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১০ চনলৈ তেওঁৰ দেউতাক নিজে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নটিংহাম ইষ্টৰ এগৰাকী সাংসদ আছিল। ইভানে ডালৱিচৰ সংৰক্ষিত আসনৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডনত থকা ডালৱিচ অঞ্চল, ১৯১০ চনত ব্যৱহৃত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন জানুৱাৰী ১৯১০: ডালৱিচ নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ১৬,৪৭৮}} {{Election box candidate with party link| |party = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = ব’নাৰ ল’ |votes = ৮,৪৭২ |percentage = ৫৮.৩ |change = +৩.০ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৬,০৫৪ |percentage = ৪১.৭ |change = -৩.০ }} {{Election box majority| |votes = ২,৪১৮ |percentage = ১৬.৬ |change = +৬.০ }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৮৮.২ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = +৩.০ }} {{Election box end}} ১৯১০ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ফিন্সবেৰী ইষ্টক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলৰ প্ৰগ্ৰেছিভ কাউন্সিলাৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়;; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডন অঞ্চলত ফিন্সবেৰী ইষ্ট, ১৮৮৫-১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউঞ্চিল ইলেকচন, ১৯১০: ফিন্সবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> ইলেকট’ৰেট }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৭.৯ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট |votes = ২,০২০ |percentage = ২৭.৮ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = লৰ্ড হাৰ্ডৱিক |votes = ১,৬১৬ |percentage = ২২.৩ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =১,৫৯২ |percentage =২১.৯ |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |loser = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |swing = }} {{Election box end}} প্ৰগ্ৰেছিভ, লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নিজৰ স্থানীয় চৰকাৰী শাখা আছিল। ১৯১৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ পুনৰ এল চি চিলৈ নিৰ্বাচিত হয়;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউন্সিল ইলেকচন, ১৯১৩: ফিন্সবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৬,৪৯৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট''' |votes = ২,০৩৭ |percentage = ২৬.২ |change =-১.৬ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৬.১ |change =-১.৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Eustace Widdrington Morrison-Bell |votes = ১,৮৬৬ |percentage = ২৪.০ |change =+১.৭ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = ৱিইলিয়াম জৰ্জ পেৰিং |votes =১,৮৩৭ |percentage =২৩.৭ |change =+১.৮ }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box end}} ১৯১৮ চনৰ জুলাই মাহত যেতিয়া এজন লিবাৰেল সাংসদৰ মৃত্যু হয়, তেতিয়া ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ সংসদীয় আসনৰ বাবে এটা পদ খালী হৈছিল। লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এই আসনখন ৰক্ষাৰ বাবে ইভান কটন আছিল প্ৰকৃত যোগ্য প্ৰাৰ্থী। যুদ্ধকালীন নিৰ্বাচনী যুদ্ধবিৰতিৰ বাবে তেওঁ কোনো চৰকাৰী ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টিৰ বিৰোধীৰ সন্মুখীন নহ’ল আৰু সহজেই নিৰ্বাচনত বিজয়ী হ’ল;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=১৯১৮ চনৰ ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ উপ-নিৰ্বাচন: ১৬ জুলাই, ১৯১৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন |votes = ১,১৫৬ |percentage = ৫৯.৯ |change = +৮.৩ }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = কেপ্টেইন এইচ. এচ. স্পেঞ্চাৰ |votes = ৫৭৬ |percentage = ২৯.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = A.S. Belsher |votes = ১৯৯ |percentage = ১০.৩ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৫৮০ |percentage = ৩০.১ |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৩৮.৭ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = }} {{Election box end}} সীমা সলনিৰ পিছত ইভানৰ ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখন ফিন্সবেৰী চেণ্ট্ৰেলৰ ইউনিয়নবাদী আসনৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি নতুন ফিন্সবেৰী সমষ্টি গঠন কৰা হয়। মিত্ৰজোঁটৰ চৰকাৰে পুৰণি কেন্দ্ৰীয় আসনখনৰ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকা কেন্দ্ৰীয়বাদী প্ৰাৰ্থীজনক ৰাজহুৱাভাৱে সমৰ্থন কৰিবলৈ বাছি লৈছিল। এই সমৰ্থনে ইভানৰ সম্ভাৱনাৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু সাংসদ হিচাপে মাত্ৰ ৫ মাহৰ পিছত তেওঁ পৰাজিত হৈছিল;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px| লণ্ডন কাউণ্টিত ফিন্সবেৰী, ১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন ১৯১৮: ফিন্সবেৰী নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৩৪,৮৭৩}} {{Election box candidate with party link| |party = কলিচন কনজাৰভেটিভ |candidate = মাৰ্টিন আৰ্চাৰ-চি |votes = ৮,৭৮২ |percentage = ৬৩.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৪,৯৮১ |percentage = ৩৬.২ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৩,৮০১ |percentage = ২৭.৬ |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = ১৩,৭৬৩ |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box hold with party link| |winner = কলিচন কনজাৰভেটিভ |swing = }} {{Election box end}} ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] b81wz0eb2qny97m497y45xla41757vv 641376 641375 2026-10-02T21:27:48Z JyotiPN 22102 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ লিংক যোগ 641376 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন<br />(Harry Evan Auguste Cotton) | image = HEA Cotton.jpg | caption = | birth_date = ২৭ মে' ১৮৬৮ | birth_place = মেদিনীপুৰ, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সী]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|1939|3|7|1868|5|27|df=y}} | death_place = ইষ্টবৰ্ণ, [[ইংলেণ্ড]] | occupation = ইতিহাসবিদ, লেখক | spouse = ন’ৰা গ্ৰিমলী }} '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' ({{lang-en|Harry Evan Auguste Cotton}}; ২৭ মে’, ১৮৬৮ – ৭ মাৰ্চ, ১৯৩৯),<ref name = "CottonWhoWho">{{Who's Who | id= U207926 | title=Cotton, Sir (Harry) Evan (Auguste) }}</ref>হৈছে [[যুক্তৰাজ্য|যুক্তৰাজ্যৰ]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ, বেৰিষ্টাৰ, প্ৰশাসক, সাংবাদিক, ইতিহাসবিদ আৰু লেখক।<ref name = "Ray">Ray, Nisith Ranjan Ray, Editor's Note in the book ''Calcutta Old and New'', 1909/1980, pp. 1–4, General Printers and Publishers Pvt. Ltd. {{PD-notice}}</ref> তেওঁক '''ছাৰ ইভান কটন''' বা '''এইচ. ই. এ. কটন''' নামেৰে জনা গৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৮৬৮ চনৰ ২৭ মে’ত মেদিনীপুৰত ইভানৰ জন্ম হৈছিল। ইভান আছিল ছাৰ হেনৰি কটনৰ<ref name="halhed">{{cite web|url=http://www.halhed.com/t4r/getperson.php?personID=I3072&tree=tree1|work=Halhed genealogy & family trees|title=Henry John Stedman Cotton 1845 – 1915|access-date=19 February 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007180636/http://www.halhed.com/t4r/getperson.php?personID=I3072&tree=tree1|archive-date=7 October 2011|df=dmy-all}}</ref> পুত্ৰ, যি ১৯০৪ চনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল। ইভানৰ মাতৃ মেৰী কটন আছিল আইৰিছ বংশোদ্ভৱ। ১৭৬০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা পৰিয়ালটোৱে [[ভাৰত| ভাৰতত]] বাস কৰিছিল। ইভানে তেওঁৰ স্কুলীয়া শিক্ষা মাউণ্ট লিবান স্কুল, পও আৰু চেবৰ্ণ স্কুলত কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ জেচাছ কলেজত পঢ়িবলৈ তেওঁ মুকলি ছাত্ৰবৃত্তি লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াৰপৰা তেওঁ ''ক্লাছিকচ্‌ অ’নৰ ম’ডছ''ত দ্বিতীয় শ্ৰেণী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ইতিহাস আৰু ন্যায়শাস্ত্ৰত দ্বিতীয় শ্ৰেণী লাভ কৰে। লিংকন’চ্‌ ইনৰ দ্বাৰা তেওঁক বাৰলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।{{cn}} ==কৰ্মৰাজি== ১৮৯৩ চনৰপৰা ১৯০৮ চনলৈকে কটনে কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অনুশীলন (practice) কৰিছিল। তেওঁ কলিকতা পৌৰ নিগমৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name = "Ray"/> তেওঁ মানচেষ্টাৰ গাৰ্ডিয়ানৰ সংবাদদাতা হিচাপে ১৯০৩ চনত দিল্লী দৰবাৰৰ কভাৰেজ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক বাতৰিৰ [[কলকাতা|কলকাতাৰ]] সংবাদদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ইণ্ডিয়া''ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্ব লয়। ''ইণ্ডিয়া'' আছিল ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ কমিটিৰ সাপ্তাহিক কাকত। ১৯২২ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈকে ইভানে বংগ বিধান পৰিষদৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | title = West Bengal Legislative Assembly | access-date = 29 July 2007 | publisher = legislativebodiesinindia.gov.in | archive-date = 26 June 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070626110846/http://legislativebodiesinindia.gov.in/STATISTICAL%5Cwbengal.html | url-status = dead }}</ref> ইভান কটন ''ইণ্ডিয়ান হিষ্ট’ৰিকেল ৰেকডচ্‌ কমিচন''ৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু ১৯২৩ চনৰপৰা ১৯২৫ চনলৈ ইয়াৰ অধ্যক্ষ ৰূপে কাৰ্যভাৰ লৈছিল। === ৰাজনীতি === ১৯০৬ চনত ইভান [[ইংলেণ্ড|ইংলেণ্ডলৈ]] ঘূৰি আহে আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিত যোগ দিয়ে। ১৯০৬ চনৰপৰা ১৯১০ চনলৈ তেওঁৰ দেউতাক নিজে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নটিংহাম ইষ্টৰ এগৰাকী সাংসদ আছিল। ইভানে ডালৱিচৰ সংৰক্ষিত আসনৰ বাবে সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। [[Image:Dulwich1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডনত থকা ডালৱিচ অঞ্চল, ১৯১০ চনত ব্যৱহৃত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন জানুৱাৰী ১৯১০: ডালৱিচ নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ১৬,৪৭৮}} {{Election box candidate with party link| |party = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = ব’নাৰ ল’ |votes = ৮,৪৭২ |percentage = ৫৮.৩ |change = +৩.০ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৬,০৫৪ |percentage = ৪১.৭ |change = -৩.০ }} {{Election box majority| |votes = ২,৪১৮ |percentage = ১৬.৬ |change = +৬.০ }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৮৮.২ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = কনজাৰভেটিভ পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = +৩.০ }} {{Election box end}} ১৯১০ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ফিন্সবেৰী ইষ্টক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলৰ প্ৰগ্ৰেছিভ কাউন্সিলাৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়;; [[Image:FinsburyEast1885.png|right|thumb|200px|লণ্ডন অঞ্চলত ফিন্সবেৰী ইষ্ট, ১৮৮৫-১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউঞ্চিল ইলেকচন, ১৯১০: ফিন্সবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913">London Municipal Notes, 1913</ref> ইলেকট’ৰেট }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৭.৯ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট |votes = ২,০২০ |percentage = ২৭.৮ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = লৰ্ড হাৰ্ডৱিক |votes = ১,৬১৬ |percentage = ২২.৩ |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Rev. J Lewthwaite |votes =১,৫৯২ |percentage =২১.৯ |change = }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |loser = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |swing = }} {{Election box end}} প্ৰগ্ৰেছিভ, লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নিজৰ স্থানীয় চৰকাৰী শাখা আছিল। ১৯১৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ পুনৰ এল চি চিলৈ নিৰ্বাচিত হয়;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title= লণ্ডন কাউণ্টি কাউন্সিল ইলেকচন, ১৯১৩: ফিন্সবেৰী ইষ্ট<ref name="London Municipal Notes, 1913"/> নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৬,৪৯৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''জৰ্জ মাষ্টাৰমেন গিলেট''' |votes = ২,০৩৭ |percentage = ২৬.২ |change =-১.৬ }} {{Election box candidate with party link| |party = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = {{Y}} '''হেনৰি ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ২,০২৬ |percentage =২৬.১ |change =-১.৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = Eustace Widdrington Morrison-Bell |votes = ১,৮৬৬ |percentage = ২৪.০ |change =+১.৭ }} {{Election box candidate with party link| |party = মিউনিচিপাল ৰিফৰ্ম পাৰ্টি |candidate = ৱিইলিয়াম জৰ্জ পেৰিং |votes =১,৮৩৭ |percentage =২৩.৭ |change =+১.৮ }} {{Election box majority| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box hold with party link| |winner = প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (লণ্ডন) |swing = }} {{Election box end}} ১৯১৮ চনৰ জুলাই মাহত যেতিয়া এজন লিবাৰেল সাংসদৰ মৃত্যু হয়, তেতিয়া ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ সংসদীয় আসনৰ বাবে এটা পদ খালী হৈছিল। লিবাৰেল পাৰ্টিৰ এই আসনখন ৰক্ষাৰ বাবে ইভান কটন আছিল প্ৰকৃত যোগ্য প্ৰাৰ্থী। যুদ্ধকালীন নিৰ্বাচনী যুদ্ধবিৰতিৰ বাবে তেওঁ কোনো চৰকাৰী ইউনিয়নিষ্ট পাৰ্টিৰ বিৰোধীৰ সন্মুখীন নহ’ল আৰু সহজেই নিৰ্বাচনত বিজয়ী হ’ল;{{Citation needed|date= May 2022}} {{Election box begin | |title=১৯১৮ চনৰ ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ উপ-নিৰ্বাচন: ১৬ জুলাই, ১৯১৮ }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (লণ্ডন) |candidate = হেৰী ইভান আগষ্ট কটন |votes = ১,১৫৬ |percentage = ৫৯.৯ |change = +৮.৩ }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = কেপ্টেইন এইচ. এচ. স্পেঞ্চাৰ |votes = ৫৭৬ |percentage = ২৯.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট (ৰাজনীতিবিদ) |candidate = A.S. Belsher |votes = ১৯৯ |percentage = ১০.৩ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৫৮০ |percentage = ৩০.১ |change = }} {{Election box turnout| |votes = |percentage = ৩৮.৭ |change = }} {{Election box hold with party link| |winner = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |swing = }} {{Election box end}} সীমা সলনিৰ পিছত ইভানৰ ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখন ফিন্সবেৰী চেণ্ট্ৰেলৰ ইউনিয়নবাদী আসনৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি নতুন ফিন্সবেৰী সমষ্টি গঠন কৰা হয়। মিত্ৰজোঁটৰ চৰকাৰে পুৰণি কেন্দ্ৰীয় আসনখনৰ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকা কেন্দ্ৰীয়বাদী প্ৰাৰ্থীজনক ৰাজহুৱাভাৱে সমৰ্থন কৰিবলৈ বাছি লৈছিল। এই সমৰ্থনে ইভানৰ সম্ভাৱনাৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু সাংসদ হিচাপে মাত্ৰ ৫ মাহৰ পিছত তেওঁ পৰাজিত হৈছিল;{{Citation needed|date= May 2022}} [[Image:Finsbury1918.png|right|thumb|200px| লণ্ডন কাউণ্টিত ফিন্সবেৰী, ১৯১৮ চনত প্ৰতিষ্ঠাপিত সীমা]] {{Election box begin | |title= সাধাৰণ নিৰ্বাচন ১৯১৮: ফিন্সবেৰী নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ ৩৪,৮৭৩}} {{Election box candidate with party link| |party = কলিচন কনজাৰভেটিভ |candidate = মাৰ্টিন আৰ্চাৰ-চি |votes = ৮,৭৮২ |percentage = ৬৩.৮ |change = n/a }} {{Election box candidate with party link| |party = লিবাৰেল পাৰ্টি (ইউ কে) |candidate = '''হেৰী ইভান আগষ্ট কটন''' |votes = ৪,৯৮১ |percentage = ৩৬.২ |change = n/a }} {{Election box majority| |votes = ৩,৮০১ |percentage = ২৭.৬ |change = n/a }} {{Election box turnout| |votes = ১৩,৭৬৩ |percentage = ৩৯.৫ |change = n/a }} {{Election box hold with party link| |winner = কলিচন কনজাৰভেটিভ |swing = }} {{Election box end}} ১৯১৯ চনত তেওঁ লণ্ডন কাউন্টি কাউন্সিলত ফিন্সবেৰী ইষ্টৰ আসনখনৰ কাৰণে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়োৱা নাছিল কাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক এলডাৰমেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। {{Citation needed|date= May 2022}} ==গ্ৰন্থ== {{wikisource|works=or}} ''কলকাতা:অ’ল্ড এণ্ড নিউ'', ''দ্য চেঞ্চুৰী ইন ইণ্ডিয়া ১৮০০-১৯০০'', ''হাৰ্টলি হাউচ, কলকাতা'', ''মুৰাৰিচ্‌ হেণ্ডবুক অৱ ইণ্ডিয়া, বাৰ্মা এণ্ড চেইলন'' (ত্ৰয়োদশ আৰু চতুৰ্দশ সংস্কৰণ) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] 34aa1dwlcc4rhc99p0ru5wk588aotiz 0 139903 641395 641050 2026-10-03T02:15:40Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641395 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভুৱন পেগু|image=File:Bhubon Pegu.jpg|constituency=[[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]]|country=ভাৰত|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|birth_date=২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০|birth_place=চচাইটি গাঁও, [[চিলাপথাৰ]]|occupation=ৰাজনীতিবিদ|known_for=বিধায়ক}} ভুৱন পেগু (ইংৰাজী: Bhubon Pegu) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ [[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ।<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20161116015409/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar2616/state055 The Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষা == ভুৱন পেগুৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭০ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত [[ধেমাজি জিলা]]ৰ চচাইটি গাঁৱত। তেওঁ দেউতাকৰ নাম স্বৰ্গীয় খগেন পেগু। তেখেতে কটন কলেজৰপৰা স্নাতক আৰু [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No. https://assambidhansabha.org/members?id=172#:~:text=Bhubon%20Pegu.%20Constituency%2080%20%2D%20JONAI%20(ST),Any)%20pegubhubon%40gmail.com.%20Marital%20Status.%20Spouse's%20Name.%20No.] assambidhansabha.org। আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০০৬ আৰু ২০১৬ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০২০ চনত তেওঁ [[বিজেপি]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ জোনাইৰপৰা চতুৰ্থবাৰৰ বাবে অসম বিধানসভাৰ সদস্য। ২০২৬ চনত জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰপৰাই [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]ৰপৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই ৮০,১২৪ ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ১,২৮,৯৪০টা ভোট লাভ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":1" /><ref>https://www.news18.com/news/politics/jonai-election-result-2021-live-updates-jonai-winner-loser-leading-trailing-mla-margin-3696878.html News 18। আহৰণ কৰা হৈছে: ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref><ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0380.htm ECINET. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] eatt02foy5rt1vy6tipr9x8qqk0nj7u 0 139904 641370 641017 2026-10-02T20:33:48Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641370 wikitext text/x-wiki {{Short description|আইন অমান্য কৰি অহিংসভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা}} [[File:Gandhi at Dandi, 5 April 1930.jpg|thumb|[[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[দাণ্ডী যাত্ৰা|লৱণ প্ৰস্তুত]] কৰি [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ]] লৱণ আইন অমান্য কৰি প্ৰতিবাদ কৰিছিল]] '''আইন অমান্য''' হৈছে কোনো নাগৰিকে কোনো [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] হিচাপে [[আইন]], দাবী, আদেশ বা কোনো [[চৰকাৰ]]ৰ বা আন কৰ্তৃপক্ষৰ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশ মানিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আৰু প্ৰকাশ্যভাৱে অস্বীকাৰ কৰা। কিছুমান সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যক "নাগৰিক" বুলি ক'বলৈ ই [[অহিংসা|অহিংস]] হ'ব লাগিব। সেইবাবে আইন অমান্যক কেতিয়াবা [[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]ৰ সৈতে একে বুলি ধৰা হয়।<ref>{{citation|title=Violent Civil Disobedience and Willingness to Accept Punishment|volume=8|issue=2|date=June 2007|publisher=Essays in Philosophy|url=http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|access-date=12 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613080534/http://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1277&context=eip|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=The justifiability of violent civil disobedience|author=John Morreall|pages=35–47|year=1976|issue=1|volume=6|journal=Canadian Journal of Philosophy|jstor=40230600|doi=10.1080/00455091.1976.10716975|s2cid=152691269}}</ref> হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ''Resistance to Civil Government'' নামৰ ৰচনাখন প্ৰথমে ১৮৪৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু পিছত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৮৬৬ চনত ''Civil Disobedience'' নামেৰে প্ৰকাশ পায়। এই ৰচনাৰ জৰিয়তে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই শব্দটো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। অৱশ্যে এই ধাৰণাটো এই ৰচনাখন প্ৰকাশৰ বহু আগৰেপৰাই ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। বিভিন্ন সময়ত আমেৰিকাৰ মহিলা ভোটাধিকাৰ আন্দোলনৰ নেত্ৰী ছুজান বি. এন্থনী, ১৯১০-ৰ দশকৰ ইজিপ্তীয় জাতীয়তাবাদী ছাদ জাগলুল আৰু ১৯২০-ৰ দশকৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ দৰে বিশিষ্ট আন্দোলনকাৰীয়ে আইন অমান্যৰ বিভিন্ন ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু জেমছ বেভেলৰ ১৯৬০-ৰ দশকৰ আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ৰ শান্তিপূৰ্ণ [[অহিংসা|অহিংস]] প্ৰতিবাদতো আইন অমান্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ আছিল। আদালতত আইন অমান্যক খুব কমেই ন্যায্য বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়।<ref>{{citation|title=Criminal Law|publisher=Aspen|url=https://books.google.com/books?id=PTH_8p6kriIC&pg=PA116|author=Steven L. Emanuel|author-link=Steven L. Emanuel|date=January 2007|isbn=9780735558182}}</ref> কিংয়ে আইন অমান্যক আইনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আৰু অনুশীলনৰ এক ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যদি কোনো ব্যক্তিৰ বিবেকে কোনো আইনক অন্যায় বুলি কয় আৰু তেওঁ সেই আইন অমান্য কৰি শাস্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ সাজু থাকে, তেন্তে সেই সময়ত তেওঁ আইনখনৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ সন্মান প্ৰকাশ কৰে।" <ref>{{cite web|last1=Brooks|first1=Ned|title=Meet The Press: Martin Luther King, Jr. on the Selma March|url=https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|website=NBC Learn|publisher=NBCUniversal Media|access-date=22 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062859/https://archives.nbclearn.com/portal/site/k-12/flatview?cuecard=48756|archive-date=5 July 2018|url-status=dead}}</ref> ==ইতিহাস== আইন অমান্যৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক বৰ্ণনাসমূহৰ এটা [[সোফোক্লেচ]]ৰ ''এণ্টিগনি'' নাটকত পোৱা যায়। নাটকখনত থিব্‌ছৰ প্ৰাক্তন ৰজা [[ইডিপাছ]]ৰ কন্যা এণ্টিগনিয়ে থিব্‌ছৰ বৰ্তমানৰ ৰজা ক্ৰিয়নৰ আদেশ অমান্য কৰে। ক্ৰিয়নে তাইৰ ভায়েক পলিনাইচিছক যথাযথভাৱে সমাধিস্থ কৰিবলৈ বাধা দিব বিচাৰিছিল। এণ্টিগনিয়ে এক আৱেগপূৰ্ণ বক্তব্যত কয় যে তাই মানৱ-নিৰ্মিত আইনৰ সলনি নিজৰ বিবেকৰ কথা মানিব লাগিব। ক্ৰিয়নে দিয়া মৃত্যুদণ্ডৰ ভাবুকিৰ প্ৰতিও তাই ভয় কৰা নাছিল। অৱশ্যে তাই নিজৰ বিবেকৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিলে বিবেকে তাইক দংশন কৰিব বুলি ভয় কৰিছিল।<ref>[http://www.mayalotteries.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074212/http://www.gutenberg.org/files/31/31-h/31-h.htm#antigone |date=11 May 2011 }}, Project Gutenberg, F. Storr translation, 1912, Harvard University Press</ref> কন্ৰাড গ্ৰেবেল আৰু এনাবেপ্টিষ্টসকলে অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যৰ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref name="Adolf 2013 p. 117">{{cite book | last=Adolf | first=A. | title=Peace: A World History | publisher=Polity Press | year=2013 | isbn=978-0-7456-5459-1 | url=https://books.google.com/books?id=J1kh_7BmkoMC&pg=PT117 | access-date=2023-01-24 | page=117}}</ref> এতিয়েন দ্য লা বোৱেটিৰ ''স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ ওপৰত বক্তৃতা'' নামৰ ১৫৫২ চনৰ ৰচনাত বিকশিত হোৱা চিন্তাধাৰাকো পৰৱৰ্তী বহু আইন অমান্য আন্দোলনে গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনসমূহে স্বেচ্ছাসেৱী দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহৰ ধাৰণাক নিজৰ সংগ্ৰামৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। লা বোৱেটিয়ে অসহযোগ আৰু অহিংস অমান্যক এক কাৰ্যকৰী সংগ্ৰামী অস্ত্ৰ হিচাপে তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা প্ৰথম চিন্তাবিদসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। ব্ৰিটেইনত [[গৌৰৱময় বিপ্লৱ]]ৰ পূৰ্বৰ সময়ছোৱাত—যেতিয়া ১৬৮৯ চনৰ অধিকাৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, শেষজন কেথলিক ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰা হৈছিল আৰু এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাক যৌথভাৱে ৰজা-ৰাণী হিচাপে অধিষ্ঠিত কৰা হৈছিল। ইংৰাজ মিডলেণ্ডছৰ আলোকপ্ৰাপ্তি আন্দোলনে কোনো আইনক অবৈধ বুলি গণ্য কৰি তাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি প্ৰকাশ কৰাৰ আৰু তাৰ পৰিণাম গ্ৰহণ কৰাৰ এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনোবাই ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব পাৰিছিল আৰু তাৰ ফলত এনে শপত ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰা লোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কাৰাবাস গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। এই চিন্তাধাৰাত "ঈশ্বৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা" বুলি দাবী কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল "ৰজাৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ" আৰু "মানুহৰ ঐশ্বৰিক অধিকাৰ"ৰ ধাৰণা। একে সময়তে মানুহে প্ৰণয় কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰা আইনসমূহৰ বৈধতাও আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>Douglas R. Burgess, Jr., ''The Politics of Piracy: Crime and Civil Disobedience in Colonial America'' (University Press of New England, 2014). {{ISBN|9781611685275}}</ref><ref>Jack Greene, "Empire and Identity from the Glorious Revolution to the American Revolution", in P.J. Marshal, ed., ''Oxford History of the British Empire'', vol. 2 (Oxford University Press, 2001), 208–30</ref><ref>Greene, Jack. ''Negotiated Authorities: Essays in Colonial Political and Constitutional History'' (Charlottesville: Univ. Press of VA, 1994).</ref> ১৮১৯ চনৰ পিটাৰলু হত্যাকাণ্ডৰ পিছত কবি [[পি. বি. শ্বেলী]]য়ে সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''অৰাজকতাৰ মুখা'' নামৰ ৰাজনৈতিক কবিতা ৰচনা কৰে। কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে সেই সময়ৰ অন্যায় বুলি তেওঁ ভবা কৰ্তৃত্বৰ ৰূপসমূহৰ ছবি দাঙি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এক নতুন ধৰণৰ সামাজিক কাৰ্যকলাপৰ উন্মেষৰ কল্পনা কৰে। এষ্টন নিকলছৰ মতে, এই কবিতাটো হয়তো অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিৰ আধুনিক যুগৰ প্ৰথম প্ৰকাশ।<ref name="AFP">[http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105232938/http://www.morrissociety.org/JWMS/SP94.10.4.Nichols.pdf|date=5 January 2011}}</ref> পিছত লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'য়ে তেওঁৰ ''আইন অমান্য'' ৰচনাত এই ধাৰণাৰ এটা ৰূপ গ্ৰহণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত গান্ধীয়ে নিজৰ ''[[সত্যাগ্ৰহ]]'' মতবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=AFP/> গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ শ্বেলীৰ অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰদ্বাৰা আংশিকভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>Thomas Weber, ''Gandhi as Disciple and Mentor'', Cambridge University Press, 2004, pp. 28–29.</ref> বিশেষকৈ মুক্ত ভাৰতৰ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে বৃহৎ জনসমাৱেশত শ্বেলীৰ ''অৰাজকতাৰ মুখা''ৰ উদ্ধৃতি প্ৰায়ে দিছিল বুলি জনা যায়।<ref name=AFP /><ref>Weber, p. 28.</ref> [[File:Thoreau - civil disobedience.jpg|thumb|right|200px|কনকৰ্ড, মেছাচুছেটছত থ'ৰ'ক কাৰাগাৰত ৰখা স্থানৰ স্মাৰকফলক]] থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা ''আইন অমান্য'', যাৰ মূল নাম আছিল "Resistance to Civil Government", পিছৰ বহু আইন অমান্যকাৰীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলায়। এই ৰচনাৰ মূল ধাৰণা আছিল যে আক্ৰমণকাৰীক সমৰ্থন কৰাটো আইনগতভাৱে বাধ্যতামূলক হ'লেও নাগৰিকসকলে নৈতিকভাৱে তাৰ বাবে দায়ী। ৰচনাখনত থ'ৰ'য়ে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁ [[দাসত্ব]] আৰু [[মেক্সিকো–আমেৰিকা যুদ্ধ]]ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ হিচাপে কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল— <blockquote>যদি মই আন কাম আৰু চিন্তাত নিজকে নিয়োজিত কৰিব বিচাৰোঁ, তেন্তে প্ৰথমে অন্ততঃ এইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মই আন এজন মানুহৰ কান্ধত বহি সেই কাম নকৰোঁ। প্ৰথমে মই তেওঁৰ কান্ধৰপৰা নামিব লাগিব, যাতে তেওঁ নিজেও নিজৰ চিন্তাত মন দিব পাৰে। চাওক, কিমান ডাঙৰ অসংগতি সহ্য কৰা হয়। মই মোৰ নগৰৰ কিছুমান মানুহক কোৱা শুনিছোঁ, "যদি মোক দাসসকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা মেক্সিকোলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়ে, তেন্তে চাওঁ মই যাওঁ নে নাযাওঁ"; অথচ এই একেজন মানুহেই প্ৰত্যক্ষভাৱে নিজৰ আনুগত্যৰ জৰিয়তে আৰু পৰোক্ষভাৱে অন্ততঃ নিজৰ ধনৰ জৰিয়তে এজন বিকল্প লোক যোগান ধৰিছে।</blockquote> ১৮৫০-ৰ দশকৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ বিভিন্ন সংখ্যালঘু গোটে—আফ্ৰিকান-আমেৰিকান, ইহুদী, সপ্তম দিনৰ বেপ্টিষ্ট, কেথলিক, নিষেধাজ্ঞা-বিৰোধী লোক, বৰ্ণসমতাৰ সমৰ্থক আৰু আনসকলে—তেওঁলোকৰ মতে জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু [[বৰ্ণ বৈষম্য]] বৃদ্ধি কৰা বিভিন্ন আইন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰকাশ্য আৰু সাধাৰণতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিৰোধ আধুনিক আমেৰিকাৰ [[সংখ্যালঘু অধিকাৰ]]ৰ ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশল হৈ থাকিল।<ref>Volk, Kyle G. (2014). ''Moral Minorities and the Making of American Democracy''. New York: Oxford University Press.{{page needed|date=June 2020}}</ref> আয়াৰলেণ্ডত ১৮৭৯ চনৰপৰা [[আয়াৰলেণ্ড|আইৰিছ]] "ভূমি যুদ্ধ" তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। আইৰিছ জাতীয়তাবাদী নেতা চাৰ্লছ ষ্টুৱাৰ্ট পাৰ্নেলে এনিছত দিয়া এটা ভাষণত প্ৰস্তাৱ কৰে যে কোনো কৃষকক উচ্ছেদ কৰাৰ পাছত সেই কৃষিভূমি আন এজন ভাড়াতীয়াই গ্ৰহণ কৰিলে হিংসাৰ সলনি সেই নতুন ভাড়াতীয়াক সমগ্ৰ অঞ্চলৰ লোকে সামাজিকভাৱে বৰ্জন কৰা উচিত। ইয়াৰ পিছত চাৰ্লছ বয়কট নামৰ মায়ো কাউণ্টি, [[আয়াৰলেণ্ড]]ৰ এজন অনুপস্থিত ভূমিমালিকৰ ভূমি-প্ৰতিনিধি ১৮৮০ চনত আইৰিছ ভূমি লীগৰদ্বাৰা সংগঠিত সামাজিক বহিষ্কাৰৰ সন্মুখীন হয়। বয়কটে নিজৰ ভূমিৰপৰা এঘাৰজন ভাড়াতীয়াক উচ্ছেদ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। পাৰ্নেলৰ ভাষণত ভূমি-প্ৰতিনিধি বা ভূমিমালিকৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু উচ্ছেদৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত এই কৌশল বয়কটৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলৰ বাবে স্বল্পকালীন অৰ্থনৈতিক অসুবিধা সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু বয়কট অতি সোনকালেই সামাজিকভাৱে একাকী হৈ পৰে। তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে পথাৰ আৰু আস্তাবলত কাম কৰা বন্ধ কৰে আৰু তেওঁৰ ঘৰত কাম কৰাও বন্ধ কৰে। স্থানীয় ব্যৱসায়ীসকলে তেওঁৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা বন্ধ কৰে আৰু স্থানীয় ডাককৰ্মীয়ে তেওঁৰ ডাক বিতৰণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই আন্দোলন সমগ্ৰ আয়াৰলেণ্ডত বিয়পি পৰে আৰু "বয়কট" শব্দটোৰ জন্ম দিয়ে। পিছত ই আইনগত সংস্কাৰ আৰু আইৰিছ স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite book|last=Marlow|first=Joyce|title=Captain Boycott and the Irish|year=1973|publisher=[[André Deutsch]]|isbn=978-0-233-96430-0|url=https://books.google.com/books?id=wW4uAAAAMAAJ&q=Captain+Boycott|pages=133–142}}</ref> ইজিপ্তত ১৯১৪ চনৰপৰা দেশজুৰি আইন অমান্যৰ এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১৯ চনত ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায়ত উপনীত হয়। এই আন্দোলনটোৱেই ইজিপ্তৰ ১৯১৯ চনৰ বিপ্লৱ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯২০ চনৰপৰা ইউৰোপীয় ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰা আন জনগোষ্ঠীয়েও এই পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Egypt">{{Citation|author=Zunes, Stephen|date=1999|page=42|title=Nonviolent Social Movements: A Geographical Perspective|publisher=Blackwell Publishing}}</ref> জাগলুল পাশাক এই বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ মধ্যবিত্ত পৰিয়ালৰ লোক আৰু আল-আজহাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক আছিল। তেওঁ ৰাজনৈতিক কৰ্মী, ন্যায়াধীশ, সংসদ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন মন্ত্ৰীও আছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত খ্ৰীষ্টান আৰু মুছলমান সমাজৰ লোক আৰু মহিলাসকলেও বৃহৎ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ৱাফদ পাৰ্টিৰ তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ সৈতে তেওঁ ইজিপ্তৰ স্বাধীনতা আৰু ১৯২৩ চনত দেশখনৰ প্ৰথম সংবিধান লাভ কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আইন অমান্য অন্যায় বুলি গণ্য কৰা আইনৰ বিৰুদ্ধে মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বহু প্ৰতিৰোধৰ এটা পদ্ধতি। অহিংস প্ৰতিৰোধৰ বহু আন্দোলনত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ভাৰতত]] [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন|ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰপৰা স্বাধীনতাৰ অভিযান]], চেক'শ্লোভাকিয়াৰ মখমল বিপ্লৱ, পাকিস্তানী ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আৰু পূব জাৰ্মানীত ষ্টেলিনবাদী চৰকাৰ উৎখাতৰ আন্দোলন উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Citation|author=Michael Lerner|title=Tikkun reader}}</ref> [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত বৰ্ণবাদী শাসনৰ বিৰুদ্ধে বাঁওপন্থী আন্দোলন, আমেৰিকাৰ নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনত জিম ক্ৰ' আইনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন, গীত বিপ্লৱৰ জৰিয়তে বাল্টিক দেশসমূহৰ [[ছোভিয়েট সংঘ]]ৰপৰা স্বাধীনতাৰ আন্দোলন, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জৰ্জিয়াৰ ২০০৩ চনৰ গোলাপ বিপ্লৱ, ২০০৪ চনৰ কমলা বিপ্লৱ<ref name="The Orange Revolution">{{cite magazine|date=12 December 2004|title=The Orange Revolution|url=http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|url-status=dead|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100410051430/http://www.time.com/time/europe/html/041206/story.html|archive-date=10 April 2010|access-date=30 April 2010}}</ref>, ইউক্ৰেইনৰ ২০১৩–২০১৪ চনৰ ইউৰোমেইডান বিপ্লৱ, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ২০১৬–২০১৭ চনৰ মমবাতি বিপ্লৱ আৰু ২০২০–২০২১ চনৰ বেলাৰুছৰ প্ৰতিবাদ আদি বিশ্বৰ বিভিন্ন আন্দোলনতো আইন অমান্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ==শব্দৰ উৎপত্তি== [[File:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|thumb|হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনা ''আইন অমান্য''ই [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰ]] আৰু আন বহু সক্ৰিয়তাবাদীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ]] হেনৰি ডেভিড থ'ৰ'ৰ ১৮৪৯ চনৰ ৰচনা "Resistance to Civil Government" পিছলৈ "Essay on Civil Disobedience" নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। ১৮৬৬ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত বক্তৃতাসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত দাসত্ব আৰু মেক্সিকোৰ যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত বহু ধৰ্মোপদেশ আৰু বক্তৃতাত এই শব্দটো ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>"The Gospel Applied to the Fugitive Slave Law" (1851). a sermon, by Oliver Stearns</ref><ref>"The Higher Law", in Its Application to the Fugitive Slave Bill: ... by John Newell and John Chase Lord (1851)</ref><ref>The Limits of Civil Disobedience: A Sermon ..., by Nathaniel Hall (1851)</ref><ref>The Duty and Limitations of Civil Disobedience: A Discourse, by Samuel Colcord Bartlett (1853)</ref> সেয়ে ১৮৬৬ চনত থ'ৰ'ৰ বক্তৃতাসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে "Civil Disobedience" নামত প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈ এই শব্দটো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে "civil disobedience" শব্দটো সদায়ে কিছু অস্পষ্ট আছিল আৰু আধুনিক সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বহুলভাৱে সলনি হৈছে। মাৰ্শ্বেল কোহেনে লক্ষ্য কৰিছিল যে এই শব্দটো ফেডাৰেল আদালতত পৰীক্ষামূলক গোচৰ চলোৱাৰপৰা আৰম্ভ কৰি কোনো ফেডাৰেল বিষয়াক লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণ কৰালৈকে বিভিন্ন কাম বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience in a Constitutional Democracy|author=Marshall Cohen|publisher=The Massachusetts Review|volume=10|issue=2|date=Spring 1969|pages=211–226}}</ref> লেগ্ৰাণ্ডে লিখিছিল— {{Blockquote|এই শব্দটোৰ সকলো অৰ্থ সামৰি লোৱা এটা একক সংজ্ঞা প্ৰস্তুত কৰাটো অতি কঠিন, আনকি অসম্ভৱো হ'ব পাৰে। এই বিষয়ৰ বিপুল সাহিত্য অধ্যয়ন কৰা কোনো ব্যক্তিয়ে অতি সোনকালেই বহু অৰ্থগত আৰু ব্যাকৰণগত সমস্যাৰে ভৰা এক জটিল পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। ''এলিছ ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ৰ দৰে তেওঁ প্ৰায়ে দেখিবলৈ পায় যে কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দৰ অৰ্থ বক্তাজনে যি অৰ্থ দিব বিচাৰে তাৰ বাহিৰে বেছি বা কম একো নহয়। }} তেওঁ আইনসন্মত প্ৰতিবাদী সমাৱেশ, অহিংস আইন অমান্য আৰু হিংসাত্মক আইন অমান্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{citation|publisher=Northwestern University|doi=10.2307/1141639|title=Nonviolent Civil Disobedience and Police Enforcement Policy|author=J. L. LeGrande|volume=58|issue=3|date=Sep 1967|journal=The Journal of Criminal Law, Criminology, and Police Science|pages=393–404|jstor=1141639|url=http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|access-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719121703/https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5472&context=jclc|archive-date=19 July 2018|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত পি. কে. ৰাওলৈ লিখা এখন চিঠিত গান্ধীয়ে অস্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল।<ref>Letter to P.K. Rao, Servants of India Society, 10 September 1935, Letter quoted in Louis Fischer's, ''The Life of Mahatma Gandhi'', Part I, Chapter 11, pp. 87–88.</ref> <blockquote>মোৰ আইন অমান্যৰ ধাৰণা থ'ৰ'ৰ লেখাৰপৰা আহিছিল বুলি কোৱা কথাটো ভুল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ আন্দোলন মই সেই ৰচনাখন পোৱাৰ বহু আগতেই আগবঢ়াইছিলোঁ। ... যেতিয়া মই থ'ৰ'ৰ বিখ্যাত ৰচনাখনৰ নাম দেখিলোঁ, তেতিয়া ইংৰাজ পাঠকৰ আগত আমাৰ সংগ্ৰাম ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। কিন্তু "Civil Disobedience" শব্দটোৱেও আমাৰ সংগ্ৰামৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে মই "Civil Resistance" শব্দটো গ্ৰহণ কৰিলোঁ।</blockquote> ==তত্ত্ব== সক্ৰিয় আইন অমান্যৰ পথ বাছি লোৱা ব্যক্তিয়ে কিছুমান আইন ইচ্ছাকৃতভাৱে অমান্য কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, শান্তিপূৰ্ণভাৱে পথ অৱৰোধ কৰা বা কোনো স্থান অবৈধভাৱে দখল কৰা।<ref name="Right to Protest">{{Citation|title=Your Right To Protest|author=ACLU of Oregon|date=October 2017}}</ref> কেতিয়াবা কৰ্তৃপক্ষৰদ্বাৰা আক্ৰমণ বা প্ৰহাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনাও থাকে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ বা আক্ৰমণৰ সময়ত কেনেদৰে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰশিক্ষণ আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰে। আইন অমান্য সাধাৰণতে নাগৰিক আৰু ৰাষ্ট্ৰ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ আইনৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ইয়াক সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰপৰা পৃথক কৰা হয়। সাংবিধানিক অচলাৱস্থাত দুটা ৰাজহুৱা সংস্থা, বিশেষকৈ সমান [[সাৰ্বভৌমত্ব|সাৰ্বভৌম]] চৰকাৰৰ শাখাৰ মাজত সংঘাত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো দেশৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বীয়ে দেশখনৰ সৰ্বোচ্চ আদালতৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে সেয়া আইন অমান্য নহয়। কাৰণ তেওঁ ব্যক্তিগত নাগৰিক হিচাপে নহয়, ৰাজহুৱা বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে।<ref name=Rex>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Rex Martin|publisher=Ethics|volume=80|issue=2|date=Jan 1970|pages=123–139}}</ref> এই সংজ্ঞা থ'ৰ'ৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ সৈতে কিছু পৰিমাণে পৃথক। থ'ৰ'ৰ মতে বিবেক আৰু সামূহিক ইচ্ছাৰ মাজত ব্যক্তিয়েই সঠিক আৰু ভুলৰ শেষ বিচাৰক। কেৱল মানুহেই কাম কৰে, সেয়ে অন্যায় কামো মানুহেই কৰিব পাৰে। চৰকাৰে যেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰে, তেতিয়া সেই কাম কৰা ব্যক্তিজন ডাকোৱাল বা কৰ সংগ্ৰাহকৰ ৰূপত থকা এজন মানুহ। থ'ৰ' কাৰাগাৰত যোৱাৰ আগতে এজন বিভ্ৰান্ত কৰ সংগ্ৰাহকে তেওঁৰ কৰ নিদিয়াৰ বিষয়ত কি কৰিব লাগে বুলি ভাবি থকা শুনি তেওঁক "পদত্যাগ কৰক" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল। কোনোবাই যদি অন্যায়ৰ এজেণ্ট হ'বলৈ বাছি লয়, তেন্তে থ'ৰ'ৰ মতে সেই ব্যক্তিজনক তেওঁৰ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ কথা সোঁৱৰাই দিব লাগে। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে চৰকাৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কেৱল ক্ষমতাশালী ৰাজনীতিবিদসকলৰ ইচ্ছাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ ভাল ৰূপ এটাও "জনসাধাৰণে তাৰ জৰিয়তে কাম কৰাৰ আগতেই অপব্যৱহাৰ আৰু বিকৃত হ'ব পাৰে।" চৰকাৰে অধিকাংশ লোকৰ মত প্ৰকাশ কৰিলেও সেই মতৰ সৈতে একমত নোহোৱা লোকক বাধ্যতামূলকভাৱে আনুগত্য কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠতা শক্তিশালী হ'ব পাৰে, কিন্তু ই সদায় সঠিক নহয়।<ref>{{cite web|last1=McElroy|first1=Wendy|title=Henry Thoreau and 'Civil Disobedience'|url=http://thoreau.eserver.org/wendy.html|website=thoreau.eserver.org|publisher=Future of Freedom Foundation|access-date=5 September 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918080939/http://thoreau.eserver.org/wendy.html|archive-date=18 September 2015}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ''ন্যায়ৰ এক তত্ত্ব'' নামৰ গ্ৰন্থত জন ৰ'লছে আইন অমান্যক "আইনৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক ৰাজহুৱা, অহিংস, বিবেকভিত্তিক কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰ্য, যাৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য হৈছে আইন বা চৰকাৰৰ নীতিত পৰিৱৰ্তন আনা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>Hayley Bennett, Alexandra Macmillan, Rhys Jones, Alison Blaiklock and John McMillan, "Should health professionals participate in civil disobedience in response to the climate change health emergency?", ''The Lancet'', volume 395, issue 10220, pages 304-308, 25 January 2020 (and references cited).</ref> ৰ'নাল্ড ডৱৰ্কিনে আইন অমান্যৰ তিনিটা প্ৰকাৰ উল্লেখ কৰিছিল— * "সততাৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে কোনো আইন অনৈতিক বুলি অনুভৱ কৰি সেই আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দাসত্ব বিলোপবাদীসকলে পলাতক দাস আইন অমান্য কৰি পলায়ন কৰা দাসক কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত গতাই নিদিয়া। * "ন্যায়ৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো নাগৰিকে তেওঁলোকৰপৰা বঞ্চিত কৰা কোনো অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, নাগৰিক অধিকাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কৃষ্ণাংগ লোকসকলে অবৈধভাৱে প্ৰতিবাদ কৰা। * "নীতিৰ ভিত্তিত" আইন অমান্য তেতিয়া হয় যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে বিপজ্জনকভাৱে ভুল বুলি ভবা কোনো নীতি সলনি কৰিবলৈ আইন অমান্য কৰে।<ref>{{citation|title=Dworkin in Transition|author=Ken Kress and Scott W. Anderson|publisher=The American Journal of Comparative Law|volume=37|issue=2|date=Spring 1989|pages=337–351}}</ref> কিছুমান তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য কেৱল চৰকাৰী সংস্থাৰ বিৰুদ্ধেহে ন্যায্য হ'ব পাৰে। ব্ৰাউনলীয়ে যুক্তি দিছে যে বাণিজ্যিক সংঘ, বেংক আৰু ব্যক্তিগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী নোহোৱা সংস্থাৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আইন অমান্যও ন্যায্য হ'ব পাৰে, যদিহে সেয়া "সেই সিদ্ধান্তসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান"ৰ অংশ হয়।<ref name=Brownlee/> সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰা হয় যে আইন অমান্য যদি ৰাজহুৱাভাৱে কৰা নহয়, অন্ততঃ ৰাজহুৱাভাৱে ঘোষণা কৰা উচিত। কিন্তু ষ্টিফেন এলমেনে যুক্তি দিছে যে নৈতিকতাৰ সৈতে সংঘাত হোৱা নিয়ম অমান্য কৰাটো প্ৰয়োজনীয় হ'লে, কিয় সেই অমান্যতা প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ ৰূপত হ'ব লাগিব আৰু গোপনে আইন ভংগ কৰিব নোৱাৰি, সেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো অধিবক্তাই যদি এজন গ্ৰাহকক তেওঁৰ প্ৰাকৃতিক অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত আইনী বাধা অতিক্ৰম কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ প্ৰকাশ্য আইন অমান্যৰ তুলনাত প্ৰমাণ জাল কৰা বা মিছা সাক্ষ্য দিয়াত সহায় কৰাটো অধিক ফলপ্ৰসূ বুলি ভাবিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ধৰা হয় যে এনে পৰিস্থিতিত সাধাৰণ নৈতিকতাই প্ৰতাৰণাক নিষিদ্ধ নকৰে।<ref>{{citation|doi=10.2307/1122838|title=Lawyering for Justice in a Flawed Democracy|first2=David|last2=Luban|author=Stephen Ellmann|volume=90|issue=1|journal=Columbia Law Review|date=Jan 1990|pages=116–190|jstor=1122838}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ "A Primer for Prospective Jurors" নামৰ প্ৰকাশনখনে [[হিটলাৰ]]ৰ গোপন আৰক্ষীয়ে কোনো জাৰ্মান নাগৰিকক তেওঁৰ ঘৰত ইহুদী লুকাই আছে নেকি বুলি সোধাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ উদাহৰণ দিছে।<ref>{{citation|url=http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|title=A Primer for Prospective Jurors|publisher=Fully Informed Jury Association|access-date=28 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825163303/http://fija.org/docs/BR_2010_QandA_primer.pdf|archive-date=25 August 2013|url-status=dead}}</ref> এই সংজ্ঞা অনুসৰি আইন অমান্যৰ ইতিহাস বহিৰ্গমন পুথিলৈকে পিছুৱাব পাৰি। তাত শিফ্ৰা আৰু পুৱাই ফেৰাউনৰ প্ৰত্যক্ষ আদেশ অমান্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে সেই কাম কেনেদৰে কৰিছিল সেই বিষয়ে ভুল তথ্য দিছিল। (বহিৰ্গমন ১:১৫–১৯)<ref>Magonet, Jonathan (1992) Bible Lives (London: SCM), 8</ref> ===হিংসাত্মক আৰু অহিংস=== আইন অমান্য অৱশ্যেই অহিংস হ'ব লাগিব নে নাই, সেই বিষয়ত বিতৰ্ক আছে। ''ব্লেকছ ল ডিকচনেৰী''ত আইন অমান্যৰ সংজ্ঞাত অহিংসাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টিয়ান বেইৰ বিশ্বকোষীয় প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে যে আইন অমান্যৰ বাবে "সাৱধানে নিৰ্বাচিত আৰু বৈধ উপায়"ৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু সেই উপায় অহিংস হ'বই লাগিব বুলি তেওঁ কোৱা নাই।<ref>{{citation|author=Bay, Christian|title=Civil Disobedience|publisher=International Encyclopedia of the Social Sciences|volume=II|pages=473–486}}</ref> যুক্তি দিয়া হৈছে যে আইন অমান্য আৰু নাগৰিক বিদ্ৰোহ দুয়োটাই সাংবিধানিক ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ন্যায্যতা বিচাৰে যদিও বিদ্ৰোহ অধিক ধ্বংসাত্মক। সেয়ে বিদ্ৰোহক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটি আইন অমান্যক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰা ত্ৰুটিতকৈ অধিক গুৰুতৰ হ'ব লাগিব। যদি কোনোবাই নাগৰিক বিদ্ৰোহ ন্যায্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে আইন অমান্যকাৰীয়ে বল আৰু হিংসা ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা অস্বীকাৰ কৰাটোও ন্যায্য বুলি ক'ব নোৱাৰে। আইন অমান্যকাৰীয়ে হিংসাৰপৰা বিৰত থকাটোৱে সমাজৰ আইন অমান্য সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Civil Disobedience|author=Stuart M. Brown Jr.|publisher=The Journal of Philosophy|volume=58|issue=22}}</ref> দাৰ্শনিক হেনৰি জন মেকক্লস্কিয়ে যুক্তি দিছিল যে "যদি হিংসাত্মক, ভয় দেখুওৱা আৰু জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়, তেন্তে আন সকলো কথা একে থাকিলে, কম ফলপ্ৰসূ অহিংস আইন অমান্যতকৈ সেয়া অধিক ন্যায্য।" <ref>{{citation|doi=10.2307/2106847|title=Conscientious Disobedience of the Law: Its Necessity, Justification, and Problems to Which it Gives Rise|author=H. J. McCloskey|volume=40|issue=4|journal=Philosophy and Phenomenological Research|date=Jun 1980|pages=536–557|jstor=2106847}}</ref> তেওঁৰ ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' গ্ৰন্থত হাৱাৰ্ড জিনেও একেধৰণৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>Davis D. Joyce, ''Howard Zinn: A Radical American Vision'' (Prometheus, 2003), 102–103. Joyce notes that ''Disobedience and Democracy'' sold 75,000 copies in the late 1960s and was Zinn's best-selling book prior to ''A People's History of the United States''</ref> জিনে কৈছিল যে আইন অমান্যৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে অহিংস হ'লেও— {{Blockquote|হিংসাত্মক এখন পৃথিৱীৰপৰা অহিংস এখন পৃথিৱীলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা অনিবাৰ্য উত্তেজনাৰ মাজত উপায়ৰ বাছনি প্ৰায় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ নহয়। ইয়াত এনে বহু জটিলতা থাকে যে হিংসা আৰু অহিংসাৰ সৰল পাৰ্থক্যই পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়। আমি ভাল কাম কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যও আমি সলনি কৰিব বিচৰা পৃথিৱীৰ অসম্পূৰ্ণতাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত হ'ব নোৱাৰে।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Democracy: Nine Fallacies on Law and Order'' (South End Press edition, 2002), 39–41</ref>}} জিনে হিংসাক সহজভাৱে ন্যায্য বা অন্যায় বুলি বাদ দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে থ'ৰ'ই আইন অমান্য শব্দটো জনপ্ৰিয় কৰিলেও জন ব্ৰাউনৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহক সমৰ্থন কৰিছিল। জিনে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে অহিংস বুলি পৰিচিত কিছুমান বৃহৎ আইন অমান্য আন্দোলন, যেনে বাৰ্মিংহাম অভিযান, প্ৰকৃততে হিংসাৰ কিছুমান উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>Zinn, ''Disobedience'', 47</ref><ref name="press.princeton.edu">{{Cite web|url=http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401051906/http://press.princeton.edu/chapters/i7719.html|url-status=dead|title=Howard Zinn, "Introduction" for ''The Higher Law: Thoreau on Civil Disobedience and Reform'', Wendell Glick, ed., (Princeton University Press, 2004)|archive-date=1 April 2015}}</ref> ===বিপ্লৱী আৰু অবিপ্লৱী=== অবিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো আইনক ব্যক্তিৰ বিবেকৰ মতে "ভুল" বুলি গণ্য কৰি সৰলভাৱে অমান্য কৰা, অথবা কোনো আইন অকাৰ্যকৰী কৰা, বাতিল কৰোৱা বা আন কোনো বিষয়ত ৰাজনৈতিক দাবী পূৰণ কৰিবলৈ চাপ সৃষ্টি কৰা। বিপ্লৱী আইন অমান্য হৈছে কোনো চৰকাৰ উৎখাত কৰা বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা, সামাজিক ৰীতি-নীতি অথবা ধৰ্মীয় বিশ্বাসত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন অনাৰ অধিক সক্ৰিয় চেষ্টা। বিপ্লৱ সদায় ৰাজনৈতিক হ'ব লাগিব বুলি নহয়। ই "সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ"ও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ সমাজৰ কোনো এটা অংশত ব্যাপক আৰু গভীৰ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{citation|title=Toward an Ethics of Civil Disobedience|author=Harry Prosch|publisher=Ethics|volume=77|issue=3|date=Apr 1967|pages=176–192}}</ref> গান্ধীৰ কাৰ্যকলাপক বিপ্লৱী আইন অমান্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Rex/> ফেৰেঞ্চ ড্যাকেৰ নেতৃত্বত হাংগেৰীয়সকলে অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱী আইন অমান্য কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref name=Bedau>{{citation|doi=10.2307/2023542|volume=58|issue=21|journal=The Journal of Philosophy|date=12 October 1961|pages=653–665|title=On Civil Disobedience|author=Hugo A. Bedau|jstor=2023542}}</ref> থ'ৰ'য়েও আইন অমান্যৰ জৰিয়তে "শান্তিপূৰ্ণ বিপ্লৱ" সম্ভৱ বুলি লিখিছিল।<ref name=Thoreau/> হাৱাৰ্ড জিন, হাৰ্ভি হুইলাৰ আৰু আনসকলে আমেৰিকাৰ স্বাধীনতাৰ ঘোষণাত থকা অন্যায় চৰকাৰ "সলনি বা বিলোপ" কৰাৰ অধিকাৰক আইন অমান্যৰ এক নীতি হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="press.princeton.edu"/><ref>{{cite web|url=http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|title=Harvey Wheeler: The Constitutionality of Civil Disobedience|access-date=6 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327031342/http://www.constitution.org/hwheeler/constcivdisobed.htm#N_1_|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}</ref> ===সামূহিক আৰু একক=== সামূহিক আইন অমান্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত ঘটনাসমূহ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ৰ।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/social-sciences-and-law/sociology-and-social-reform/social-reform/civil-disobedience |access-date=2022-07-10 |website=[www.encyclopedia.com](http://www.encyclopedia.com)}}</ref> নিৰস্ত্ৰ ইহুদীসকলে জেৰুজালেমৰ মন্দিৰত পৌত্তলিক প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰাত বাধা দিবলৈ ৰাজপথত সমবেত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Civil Disobedience |url=https://lawjournal.mcgill.ca/article/civil-disobedience/ |access-date=2022-07-10 |website=McGill Law Journal |language=en-US}}</ref> আধুনিক সময়ত কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে কিছুমান দাবী পূৰণ নোহোৱালৈকে দলগতভাৱে জামিনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত অনুকূল জামিনৰ চৰ্ত বা সকলো আন্দোলনকাৰীক মুক্তি দিয়াৰ দাবী থাকিব পাৰে। ইয়াক কাৰাগাৰ সংহতিৰ এক ৰূপ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{citation|title=Path of Resistance|url=http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|author=P Herngren|publisher=The Practice of Civil Disobedience|year=1993|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728081255/http://taghier.org/books/english/path_e.pdf|archive-date=28 July 2011}}</ref> একক আইন অমান্যৰো বহু উদাহৰণ আছে। থ'ৰ'ৰ আইন অমান্য ইয়াৰ এটা উদাহৰণ। অৱশ্যে এনে কাৰ্য কেতিয়াবা লক্ষ্য নকৰাকৈয়ে থাকি যায়। থ'ৰ' গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ সময়ত এতিয়াও সুপৰিচিত লেখক হোৱা নাছিল আৰু তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ কথা তাৰ পিছৰ দিন, সপ্তাহ বা মাহবোৰত কোনো বাতৰিকাকতত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা কৰ সংগ্ৰাহকজন পিছত উচ্চ ৰাজনৈতিক পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। থ'ৰ'ৰ ৰচনা মেক্সিকো যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{citation|author=Gross, Robert A.|title=Quiet War With The State; Henry David Thoreau and Civil Disobedience.|publisher=The Yale Review|date=October 2005|pages=1–17}}</ref> ==পদ্ধতি== ===কাৰ্য=== আইন অমান্যকাৰীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ অবৈধ কাৰ্য বাছি লৈছে। হিউগ' এ. বেডাউৱে লিখিছিল— {{Blockquote|আইন অমান্যৰ নামত কৰা এনে এক শ্ৰেণীৰ কাৰ্য আছে, যিবোৰ ব্যাপকভাৱে কৰা হ'লেও নিজে বেছি গুৰুতৰ সমস্যাতকৈ উপদ্ৰবৰ দৰে হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পাৰমাণৱিক ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ স্থাপনাস্থলীত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। এনে কাৰ্য প্ৰায়ে কেৱল অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ঘটনাটো প্ৰত্যক্ষ কৰা লোকৰ বাবে কেতিয়াবা অৰ্থহীন যেন লাগে। আইন অমান্যকাৰী কাৰ্য আৰু আপত্তিকৰ আইনখনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দূৰৈৰ হোৱাৰ বাবে এনে কাৰ্যক অকাৰ্যকৰী আৰু অৰ্থহীন বুলি কোৱা হ'ব পাৰে। }} অৱশ্যে বেডাউৱে এইটোও উল্লেখ কৰিছিল যে ৰাজহুৱা নীতিৰ লক্ষ্যৰ প্ৰতি এনে সম্পূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু নিৰাপদ অবৈধ প্ৰতিবাদৰ নিৰাপদ স্বভাৱেই প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্য পূৰণ কৰিব পাৰে।<ref name="Bedau"/> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে অবৈধ চিকিৎসাৰ বাবে গাঞ্জা বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলোৱা বা আমেৰিকা চৰকাৰৰ অনুমতি অবিহনে ইৰাকলৈ ঔষধ লৈ যোৱা সংগঠনৰ দৰে কাৰ্যৰ জৰিয়তে আইন অমান্য কৰাৰ লগতে কোনো সামাজিক লক্ষ্যও প্ৰত্যক্ষভাৱে পূৰণ কৰে। জুলিয়া বাটাৰফ্লাই হিল নামৰ এগৰাকী কৰ্মীয়ে ৬০০ বছৰ পুৰণি আৰু ১৮০ ফুট ওখ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰেডউড গছ এজোপাত ৭৩৮ দিন বাস কৰি গছজোপা কাটি পেলোৱাত বাধা দিছিল। যদি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণটো কেৱল বক্তব্য হয়, তেন্তে আইন অমান্য নিষিদ্ধ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে ডব্লিউ বি এ আইয়ে জৰ্জ কাৰ্লিনৰ কৌতুক এলবামৰ "অশ্লীল শব্দ" অংশ সম্প্ৰচাৰ কৰা। এই ঘটনাই অৱশেষত ১৯৭৮ চনৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ গোচৰ ''এফ চি চি বনাম পেচিফিকা ফাউণ্ডেচন''লৈ লৈ যায়। চৰকাৰী বিষয়াক ভাবুকি দিয়াও চৰকাৰৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান আৰু চৰকাৰৰ নীতি মানিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশৰ এক উপায়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ অস্বীকাৰকাৰীৰ সমৰ্থক এডৱাৰ্ড আৰু এলেইন ব্ৰাউনক স্থানীয় নগৰ পৰিষদৰ সদস্যসকলক "সজাগ হওক নহ'লে মৃত্যুবৰণ কৰক" বুলি কোৱাৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{citation |title=Brown case e-mails investigated |date=21 June 2007 |url=http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |access-date=19 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019220544/http://www.unionleader.com/article.aspx?headline=Brown+case+e-mails+investigated&articleId=083dd586-0d54-4650-a9ca-07f99d4d3914 |archive-date=19 October 2007 |url-status=dead |publisher=Union-Leader}}</ref> একেদৰে ভুক্তভোগী নথকা নিৰ্দিষ্ট অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে সেই অপৰাধটো প্ৰকাশ্যভাৱে কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি ভাবিব পাৰে। জনসন্মুখত উলংগ হোৱা নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে ৰাজহুৱাভাৱে উলংগ হৈ প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে। গাঞ্জা সেৱনৰ বিৰুদ্ধে থকা আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে গাঞ্জা সমাৱেশত প্ৰকাশ্যভাৱে গাঞ্জা নিজৰ লগত ৰখা আৰু সেৱন কৰাৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰা হৈছে।<ref>{{citation|url=http://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320185626/https://archive.lewrockwell.com/orig8/clark-d5.html/ |url-status=dead |archive-date=20 March 2022 |title=Civil Disobedience and the Libertarian Division of Labor |author=Clark, Dick |date=22 April 2008 |publisher=LewRockwell.com }}</ref> আইন অমান্যৰ কিছুমান ৰূপ, যেনে অবৈধ বৰ্জন, কৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ, সামৰিক নিযুক্তিৰপৰা পলাই থকা, বিতৰিত সেৱা-অস্বীকাৰ আক্ৰমণ আৰু [[ধৰ্ণা]], কোনো ব্যৱস্থাৰ স্বাভাৱিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা কঠিন কৰি তোলে। এই অৰ্থত এইবোৰক জোৰপূৰ্বক আইন অমান্য বুলি গণ্য কৰিব পাৰি। জোৰপূৰ্বক আইন অমান্যই আইন আৰু নীতিৰ প্ৰয়োগৰ সমস্যা প্ৰকাশ কৰে আৰু আধুনিক শিল্পচৰ্চাতো নান্দনিক কৌশল হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Steinberg|first=Monica|date=2021-07-03|title=Coercive Disobedience: Art and Simulated Transgression|url=https://doi.org/10.1080/00043249.2021.1920288|journal=Art Journal|volume=80|issue=3|pages=78–99|doi=10.1080/00043249.2021.1920288|s2cid=237576098|issn=0004-3249|url-access=subscription}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে আইন অমান্যকাৰীসকলে নৈতিক আলোচনাত অংশগ্ৰহণৰ লক্ষ্যৰ বাবে জোৰপূৰ্বক ব্যৱহাৰত সীমাবদ্ধতা ৰাখিলেও কোনো বিষয় ৰাজহুৱা আলোচনাৰ কেন্দ্ৰলৈ আনিবলৈ সীমিত জোৰ প্ৰয়োগ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে।<ref name=Brownlee>{{citation|title=The communicative aspects of civil disobedience and lawful punishment|author=Kimberley Brownlee|date=9 November 2006|journal=Criminal Law and Philosophy|volume=1|doi=10.1007/s11572-006-9015-9|issue=2|page=179|s2cid=145019882|author-link=Kimberley Brownlee}}</ref> প্লাউশ্বেয়াৰ্ছ সংগঠনে জিচিএছবি ৱাইহ'পাইৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ তলা মাৰি সাময়িকভাৱে বন্ধ কৰিছিল আৰু কাঁচি ব্যৱহাৰ কৰি দুটা উপগ্ৰহ থাল ঢাকি ৰখা বৃহৎ গম্বুজৰ এটাৰ বায়ু উলিয়াই দিছিল। ইলেকট্ৰনিক আইন অমান্যৰ ভিতৰত ৱেবছাইট বিকৃতকৰণ, ইউআৰএল পুনঃনিৰ্দেশ, সেৱা অস্বীকাৰ আক্ৰমণ, তথ্য চুৰি, তথ্য ফাদ, অবৈধ ৱেবছাইট পেৰদি, ভাৰ্চুৱেল ধৰ্ণা আৰু ভাৰ্চুৱেলনাশকতা আদি অন্তৰ্ভূক্ত। এইবোৰ অন্যপ্ৰকাৰৰ হেকটিভিজমৰপৰা পৃথক, কাৰণ ইয়াত কাৰ্যকৰ্তাই নিজৰ পৰিচয় প্ৰকাশ্যে জনায়। ভাৰ্চুৱেল কাৰ্যকলাপে লক্ষ্যস্থান সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাত খুব কমেই সফল হয়, কিন্তু ই প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{citation|doi=10.1177/0002716204270338|title=The New Digital Media and Activist Networking within Anti-Corporate Globalization Movements|author=Jeffrey S. Juris|volume=597|pages=189–208|journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science|issue=Cultural Production in a Digital Age|jstor=25046069|year=2005|s2cid=145327747}}</ref> দ্বিধাজনক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত এনে এক "প্ৰতিক্ৰিয়াৰ দ্বিধা" সৃষ্টি কৰা, য'ত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদকাৰীক কিছু ৰাজহুৱা স্থান এৰি দিব লাগিব অথবা প্ৰতিবাদৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা লৈ নিজকে হাস্যকৰ বা অতিমাত্ৰা কঠোৰ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।<ref name=Moth>Laura Moth, Today's Zaman, 19 June 2013, {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130620053234/http://www.todayszaman.com/blogNewsDetail_getNewsById.action?newsId=318666|title=A standing dilemma in Taksim}}</ref> ===শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি=== আইন অমান্য ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰা কাৰ্য হোৱাৰ বাবে আইন অমান্যত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, অপৰাধমূলক অভিযোগ, বিচাৰ আৰু আইন অনুসৰি শাস্তিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে এই প্ৰতিটো পৰিণামৰ প্ৰতি কেনেদৰে সঁহাৰি জনাব সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয়। আল শ্বাৰ্পটন নামৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ কৰ্মীয়ে কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীসকলে "মোৰ স্বাধীনতাতকৈ কাৰণটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ" বুলি ক'বলৈ সাজু থাকিব লাগিব। তেওঁলোকে আইন অমান্য কৰাৰ বাবে সাধাৰণ আইনী শাস্তিৰপৰা আইনী সুৰক্ষা আছে বুলি ভুলকৈ বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite news |last=Peters |first=Jeremy W. |date=2024-06-04 |title=Students Want Charges Dropped. What Is the Right Price for Protests? |url=https://www.nytimes.com/2024/06/04/us/college-protests-charges-students.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ====গ্ৰেপ্তাৰৰ কৌশল==== [[File:Police officer speaking to demonstrator during civil disobedience action.jpg|thumb|right|আইন অমান্যৰ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত এজন আৰক্ষী বিষয়াই এজন প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে কথা পাতিছে আৰু তেওঁ পথৰপৰা আঁতৰি ন'গ'লে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ব বুলি জনাইছে। কিছুসময়ৰ পাছতে প্ৰতিবাদকাৰীজনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।]] আইন অমান্যৰ কিছুমান ধাৰাত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰত সহযোগ কৰিব লাগে বুলি ধৰা হয়। আন কিছুমানে মাটিত পৰি থাকিবলৈ বা গ্ৰেপ্তাৰত প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ সমৰ্থন কৰে, বিশেষকৈ যেতিয়া এনে কাৰ্যই বৃহৎ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি আৰক্ষীৰ তাৎক্ষণিক সঁহাৰি কঠিন কৰি তোলে। আন অপৰাধমূলক তদন্ত আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য বহু সিদ্ধান্ত আৰু নীতি আইন অমান্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো সন্দেহযুক্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ অনুমতিভিত্তিক তালাচী দিব নে নাই বা আৰক্ষীৰ সৈতে কথা পাতিব নে নাই সেই সিদ্ধান্ত ল'ব লাগিব পাৰে। সাধাৰণতে আইনী মহলত<ref>''[[Watts v. Indiana]]'', {{ussc|338|49|1949}}</ref> আৰু কৰ্মী মহলতো এই ধাৰণা আছে যে কোনো অপৰাধমূলক তদন্তকাৰীৰ সৈতে কথা পতাটোৱে সাধাৰণতে কোনো লাভ নকৰে আৰু ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে আইনী পৰিণাম ভুলকৈ বুজি বা অভদ্ৰ যেন নেদেখাবলৈ ভয় কৰি তদন্তকাৰীৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{citation|journal=The Yale Law Journal|title=A Postscript to the Miranda Project: Interrogation of Draft Protestors|author=John Griffiths and Richard E. Ayres|volume=77|issue=2|date=Dec 1967|pages=300–319|doi=10.2307/795080|jstor=795080|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995|access-date=27 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218011631/http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/3995/|archive-date=18 December 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰক আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ সুযোগ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈও বিচাৰে। থ'ৰ'য়ে লিখিছিল— {{Blockquote|মোৰ নাগৰিক জীৱনৰ কৰ সংগ্ৰাহকজনেই সেই মানুহজন, যাৰ সৈতে মোক মোকাবিলা কৰিব লাগিব—কাৰণ শেষত মই কাগজ-পত্ৰৰ সৈতে নহয়, মানুহৰ সৈতে বিবাদত আছোঁ। তেওঁ নিজেই চৰকাৰৰ এজন প্ৰতিনিধি হ'বলৈ বাছি লৈছে। তেওঁ কেতিয়ালৈকে ভালদৰে বুজিব যে তেওঁ চৰকাৰৰ এজন বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছে নে এজন মানুহ হিচাপে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ এইটো বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য নহয় যে তেওঁ মোক, তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান থকা এজন ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু সদিচ্ছাসম্পন্ন মানুহক, ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিব নে উন্মাদ আৰু শান্তিভংগকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref name=Thoreau>Thoreau, Henry David. ''Civil Disobedience''.</ref>}} ====বিচাৰৰ কৌশল==== কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে সামাজিক চুক্তিৰ বৈধতা বিশ্বাস কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাটো নিজৰ কৰ্তব্য বুলি ভাবে। সামাজিক চুক্তি অনুসৰি বৈধতাৰ নিৰ্দিষ্ট মানদণ্ড পূৰণ কৰা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা আইন সকলোৱে মানিব লাগে, অন্যথা আইনৰ নিৰ্ধাৰিত শাস্তি ভোগ কৰিব লাগে। আন কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে চৰকাৰৰ অস্তিত্বক সমৰ্থন কৰিলেও নিজৰ চৰকাৰৰ বৈধতা বা চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন বৈধ বুলি বিশ্বাস নকৰে। নৈৰাজ্যবাদী আইন অমান্যকাৰীসকলে কোনো চৰকাৰৰ বৈধতাই স্বীকাৰ নকৰে আৰু সেয়ে অপৰাধমূলক আইন ভংগ কৰাৰ বাবে শাস্তি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজনো অনুভৱ নকৰে। =====দোষ স্বীকাৰ===== আইন অমান্যকাৰীৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত হৈছে দোষ স্বীকাৰ কৰিব নে নাই। এই বিষয়ত বহু বিতৰ্ক আছে। কিছুমানে ভাবে যে আইন অমান্যকাৰীৰ কৰ্তব্য হৈছে আইনে নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্তি গ্ৰহণ কৰা। আন কিছুমানে ভাবে যে আদালতত নিজৰপক্ষ সমৰ্থন কৰিলে অন্যায় আইন সলনি কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব।<ref>{{citation|url=http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|title=Rules for Engaging in Civil Disobedience|publisher=Free State Project|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613110110/http://freestateproject.org/news/issues/civil_disobedience.php|archive-date=13 June 2010|url-status=dead}}</ref> দুয়োটা পথেই আইন অমান্যৰ মূল ভাবধাৰাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি যুক্তি দিয়া হৈছে। ACT UPৰ আইন অমান্য প্ৰশিক্ষণ হাতপুথিত কোৱা হৈছে যে দোষ স্বীকাৰ কৰা আইন অমান্যকাৰীয়ে মূলতঃ এইটো কৈছে—"হয়, আপুনি যি কাৰ্যৰ অভিযোগ কৰিছে, মই সেই কাৰ্য কৰিছোঁ। মই সেই কথা অস্বীকাৰ নকৰোঁ। বৰং এই বিশেষ আইনখন অমান্য কৰি মই সঠিক কাম কৰিছোঁ বুলি গৌৰৱ অনুভৱ কৰোঁ।" আনহাতে দোষ অস্বীকাৰ কৰিলে এই বাৰ্তা যায় যে "দোষ মানে ভুল কাম কৰা। মই কোনো ভুল কৰা নাই। মই কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু মই কোনো অন্যায় কৰা নাই। সেয়ে মই নিজকে দোষী বুলি স্বীকাৰ নকৰোঁ।" প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কেতিয়াবা এই দুয়োটাৰ মাজৰ সমাধান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation|url=http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|title=Civil Disobedience Training|publisher=ACT UP|year=2003|access-date=17 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622091604/http://www.actupny.org/documents/CDdocuments/ACTUP_CivilDisobedience.pdf|archive-date=22 June 2010|url-status=live}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ আগষ্টত অহিংস কাৰ্য সমিতিয়ে নেভাডাৰ লাছ ভেগাছৰ ওচৰৰ কেম্প মাৰ্কিউৰী পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰিছিল। ১৩ জন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ হ'ব বুলি জানিও পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ঘোষণা কৰা সময়ত তেওঁলোকে এজন এজনকৈ সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল আৰু লগে লগে গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। তেওঁলোকক বাছত উঠাই নেভাডাৰ নাই কাউণ্টিৰ কেন্দ্ৰ টোনোপালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু সেইদিনাই স্থানীয় শান্তি ন্যায়াধীশৰ সন্মুখত বিচাৰৰ বাবে হাজিৰ কৰোৱা হয়। নাগৰিক অধিকাৰ অধিবক্তা ফ্ৰান্সিছ হেইছলাৰে অভিযুক্তসকলক বিনামূলীয়াকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে আৰু দোষী বা নিৰ্দোষী স্বীকাৰ কৰাৰ সলনি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নকৰাৰ আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁলোক দোষী সাব্যস্ত হয় আৰু পুনৰ পৰীক্ষাস্থলীত প্ৰৱেশ নকৰাৰ চৰ্তত স্থগিত শাস্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Canada |first=Public Safety |date=2018-12-21 |title=The Social Reintegration of Offenders and Crime Prevention |url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/scl-rntgrtn/index-en.aspx |access-date=2022-07-10 |website=www.publicsafety.gc.ca}}</ref> হাৱাৰ্ড জিনে লিখিছিল— {{Blockquote|বহু সময়ত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত ৰাখিবলৈ, দেশবাসীক অন্যায়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিবলৈ কাৰাগাৰলৈ যাবলৈ ''বাছি ল'ব'' পাৰে। কিন্তু সেইটো আইন অমান্যৰ সৈতে জড়িত কোনো নিয়ম অনুসৰি ''অৱশ্যেই'' কাৰাগাৰলৈ যাব লাগিব বুলি কোৱাৰপৰা পৃথক। মূল কথা হৈছে প্ৰতিবাদৰ মনোভাবটো শেষলৈকে বজাই ৰখা, সেয়া কাৰাগাৰত থাকিয়েই হওক বা কাৰাগাৰ এৰাই চলিয়েই হওক। "নিয়ম" মানি ল'বলৈ অনুতাপ কৰি কাৰাগাৰ গ্ৰহণ কৰিলে হঠাতে অধীনতাৰ মনোভাবলৈ পৰিৱৰ্তন হয় আৰু প্ৰতিবাদৰ গুৰুত্ব কমি যায়।<ref>Howard Zinn, ''Disobedience and Disorder: Nine Fallacies on Law and Order'', cited in {{citation|title=On Civil Disobedience in Recent American Democratic Thought|author=Paul F. Power|publisher=The American Political Science Review|volume=64|issue=1|date=Mar 1970|pages=40}}</ref>}} কেতিয়াবা অভিযোজনে আইন অমান্যকাৰীক আবেদন চুক্তিৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। যেনে কেমডেন ২৮ৰ ক্ষেত্ৰত অভিযুক্তসকলক এটা সৰু অপৰাধ স্বীকাৰ কৰি কাৰাদণ্ড নোপোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল।<ref>{{citation|author=Mirelle Cohen|title=The Camden 28 (review)|journal=Teaching Sociology|volume=35|issue=4|date=Oct 2007|pages=391–392|doi=10.1177/0092055x0703500423|s2cid=144154349}}</ref> কিছুমান গণগ্ৰেপ্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মীসকলে সংহতিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সকলোৰে বাবে একে আবেদন চুক্তি লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name=NLG>{{citation|url=http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|title=Questions and Answers about Civil Disobedience and the Legal Process|author=National Lawyers Guild, LA Chapter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727003254/http://www.nlg-la.org/index_files/cd_questions.pdf|archive-date=27 July 2011}}</ref> কিছুমান কৰ্মীয়ে কোনো আবেদন চুক্তি নথকাৰ অৱস্থাতেই দোষী বুলি স্বীকাৰ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে দোষ স্বীকাৰ কৰি আদালতত কৈছিল, "মই ইয়ালৈ আহিছোঁ... আইনৰ দৃষ্টিত ইচ্ছাকৃত অপৰাধ আৰু মোৰ দৃষ্টিত নাগৰিকৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য বুলি বিবেচিত কামৰ বাবে মোৰ ওপৰত আৰোপ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ শাস্তি আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।" <ref>{{citation|title=Three Principles of Civil Disobedience: Thoreau, Gandhi, and King|publisher=Lewiston Morning Tribune|date=15 January 2006|author=Nick Gier}}</ref> =====আদালতত বক্তব্য===== কিছুমান আইন অমান্যৰ অভিযুক্তই আদালতত নিজৰ কাৰ্যৰ ব্যাখ্যা বা প্ৰতিবাদী বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ বাছি লয়।<ref>{{Cite web |last=Pestorius |first=Margaret |date=2020-02-18 |title=Your Activist Speech in Court |url=https://commonslibrary.org/your-activist-speech-in-court/ |access-date=2024-08-12 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref> ''U.S. v. Burgos-Andujar'' গোচৰত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সম্পত্তিত অবৈধভাৱে প্ৰৱেশ কৰি সামৰিক অনুশীলন বন্ধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন অভিযুক্তই আদালতত যুক্তি দিছিল যে "বৃহত্তৰ আইন ভংগ কৰা লোক হৈছে নৌসেনাৰ সদস্যসকল।" ইয়াৰ ফলত ন্যায়াধীশে তেওঁৰ শাস্তি ৪০ দিনৰপৰা ৬০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰথম চাৰ্কিট আপীল আদালতে এই সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখিছিল।<ref>{{cite court|url=http://openjurist.org/275/f3d/23/united-states-of-america-v-norma-burgos-andjar|vol=275|reporter=F.3d|opinion=23|litigants=United States of America v. Norma Burgos-Andjar}}</ref> কিছুমান আন প্ৰতিবাদী বক্তব্যত চৰকাৰী বিষয়াসকলৰদ্বাৰা কৰা দুৰ্ব্যৱহাৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|title=Allocution|website=prosario-2000.0catch.com|access-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116083104/http://prosario-2000.0catch.com/Politics/allocution.htm|archive-date=16 November 2018|url-status=dead}}</ref> টিম ডিক্ৰিষ্টোফাৰে আদালতত দিয়া বক্তব্যত আমেৰিকাক "আইনৰ শাসন আইন অমান্যৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে সৃষ্টি হোৱা এখন দেশ" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু যুক্তি দিছিল যে প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ আইন অমান্যৰ পিছৰেপৰা আইন অমান্যৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি দেশখনৰ আইনশাসন অধিক উচ্চ নৈতিক আদৰ্শৰ ওচৰ চাপি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|title=Tim DeChristopher's statement to the court|date=28 July 2011|access-date=2 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013163122/http://grist.org/climate-energy/2011-07-27-tim-dechristophers-statement-to-the-court/|archive-date=13 October 2015|url-status=live}}</ref> =====বিচাৰৰ কৌশল===== ষ্টিভেন বাৰ্কানে লিখিছে যে যদি অভিযুক্তই দোষী নহয় বুলি আবেদন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত ল'বলগীয়া হয় যে তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আদালতৰপৰা মুক্তি লাভ কৰি কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা এৰাই চলা হ'ব নে গোচৰটোক জুৰী আৰু জনসাধাৰণৰ আগত আইন অমান্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি আৰু আইন ভংগ কৰাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰাৰ মঞ্চ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। কাৰিকৰী আইনী প্ৰতিৰক্ষাই মুক্তি লাভৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, কিন্তু অতিৰিক্ত বিচাৰৰ সম্ভাৱনা আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত চিকাগো এইটে ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আনহাতে বেনজামিন স্পক বিচাৰত স্পকে কাৰিকৰী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Strategic, Tactical and Organizational Dilemmas of the Protest Movement against Nuclear Power|author=Steven E. Barkan|author-link=Steven Barkan|publisher=Social Problems|volume=27|issue=1|date=Oct 1979|pages=19–37}}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ দৰে দেশত, য'ত আইন অনুসৰি জুৰীৰ বিচাৰৰ অধিকাৰ আছে কিন্তু ৰাজনৈতিক কাৰণত আইন ভংগ কৰাৰ ৰেহাই নাই, কিছুমান আইন অমান্যকাৰীয়ে জুৰীৰ আইন বাতিলৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সময়ৰ লগে লগে আদালতৰ কিছুমান সিদ্ধান্তই এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। ====আইনী ব্যৱস্থাই গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত==== ব্ৰিটিছ ন্যায়াধীশ লৰ্ড হফমেনে লিখিছিল যে শাস্তি আৰোপ কৰিব নে নকৰিব সেই সিদ্ধান্তত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল শাস্তিৰ ফলত লাভতকৈ ক্ষতি বেছি হ'ব নে নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে আপত্তিকাৰীৰ শাস্তি নোপোৱাৰ অধিকাৰ নাই। শাস্তি প্ৰদান কৰিব নে নকৰিব সেয়া ৰাষ্ট্ৰ আৰু আদালতে উপযোগবাদী ভিত্তিত সিদ্ধান্ত ল'ব পাৰে।<ref>{{citation |title=Judgments – Sepet (FC) and Another (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent) |date=20 March 2003 |url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |access-date=30 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171009181022/https://publications.parliament.uk/pa/ld200203/ldjudgmt/jd030320/sepet-2.htm |archive-date=9 October 2017 |url-status=live}}</ref> হফমেনে এইটোও কৈছিল যে আইন অমান্যকাৰীৰ নিয়ম হ'ল আইন ভংগ কৰিলেও অহিংস হৈ থকা। একে সময়তে কৰ্তৃপক্ষই স্বীকাৰ কৰিব লাগে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকলে গণতন্ত্ৰৰ বাবে নিজৰ বিবেক অনুসৰি কাম কৰিছে। শাস্তি নিৰ্ধাৰণৰ সময়ত আদালতে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাস বিবেচনা কৰিব লাগে বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Ho |first=Joyce |date=4 December 2014 |title=Punish surrendering Occupy protesters leniently, Hong Kong top court judge urges |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508173115/https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1655502/punish-surrendering-occupy-protesters-leniently-urges-hong-kong-top |archive-date=8 May 2019 |access-date=30 May 2020 |work=[[South China Morning Post]]}}</ref> ===সমাজে গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্ত=== আইনী ব্যৱস্থাৰ উপৰি আইন অমান্যকাৰীসকলে সামাজিক পৰিণামৰো সন্মুখীন হ'ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ছাত্ৰ প্ৰতিবাদকাৰীক নিলম্বিত বা শিক্ষানুষ্ঠানৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হ'ব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |last=Paul |first=Pamela |date=2024-05-30 |title=And Now, a Real-World Lesson for Student Activists |url=https://www.nytimes.com/2024/05/30/opinion/college-activism-israel-gaza.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gecker |first=Jocelyn |date=2024-04-28 |title=College protesters want 'amnesty.' At stake: Tuition, legal charges, grades and graduation |url=https://apnews.com/article/student-protest-gaza-war-arrest-amnesty-ae235703d6a9b99114078fca13a530a0 |access-date=2024-07-29 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Hall |first=Mitchell K. |url=https://books.google.com/books?id=DhXHEAAAQBAJ&dq=%22civil+disobedience%22+disowned&pg=PA190 |title=Vietnam War Era: People and Perspectives |date=2009-05-20 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-59884-130-5 |pages=190 |language=en |quote=activists who participated in nonviolent civil disobedience faced...university administrators who expelled them, parents who disowned them, and other students who shunned them.}}</ref> আইন অমান্যকাৰীক পৰিয়ালৰ লোকে ত্যাগ কৰিব পাৰে বা তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name=":1" /> কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই আইন অমান্যত অংশ নোলোৱা লোকক নিযুক্তি দিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হ'ব পাৰে বা আইন অমান্যত অংশ লোৱা কৰ্মচাৰীক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Schwartz |first=Rafi |date=2024-05-15|title=Are campus protesters jeopardizing their employment futures? |url=https://theweek.com/politics/gaza-war-campus-protests-employment-graduation-job |access-date=2024-07-29 |website=theweek}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenbarge |first=Kat |date=2023-10-17 |title=Law firm rescinds job offers to Harvard students over Israel letters |url=https://www.nbcnews.com/business/corporations/harvard-letter-israel-columbia-ivy-davis-polk-law-firm-student-rcna120881 |access-date=2024-07-29 |website=NBC News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Grant |first=Nico |date=2024-04-18 |title=Google Fires 28 Employees Involved in Protest of Israeli Cloud Contract |url=https://www.nytimes.com/2024/04/18/technology/google-firing-israeli-cloud-contract.html |access-date=2024-07-29 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==আইনী তত্ত্ব== চৰকাৰসমূহে সাধাৰণতে আইন অমান্যৰ বৈধতা স্বীকাৰ কৰা নাই বা ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যক আইন ভংগ কৰাৰ অজুহাত হিচাপে গণ্য কৰা নাই। বিশেষকৈ আইনে সাধাৰণতে অপৰাধমূলক প্ৰেৰণা আৰু অপৰাধমূলক অভিপ্ৰায়ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে। অপৰাধীৰ উদ্দেশ্য বা প্ৰেৰণা প্ৰশংসনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু তেওঁৰ অভিপ্ৰায় তথাপি অপৰাধমূলক হ'ব পাৰে।<ref>{{citation|title=Reconstructing the Criminal Defenses: The Significance of Justification|author=Thomas Morawetz|publisher=The Journal of Criminal Law and Criminology|volume=77|issue=2|date=Summer 1986|pages=277–307}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিবাদকাৰী অন্যায়ৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ ইচ্ছাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হ'ব পাৰে আৰু একে সময়তে ৰাজপথত যান-বাহন বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্য ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষেত্ৰত অপৰাধমূলকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হৈছে উদ্দেশ্য, প্ৰেৰণা নহয়। সেয়ে কোৱা হয় যে "আইন অমান্যৰ কোনো ন্যায্যতা থাকিলে সেয়া আইনী ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰপৰা আহিব লাগিব।" <ref>{{citation|author=Arthur W. Munk|title=Civil Disobedience: Conscience, Tactics, and the Law|publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=397|date=Sep 1971|pages=211–212}}</ref> এটা তত্ত্ব অনুসৰি আইন অমান্য উপকাৰী হ'লেও ইয়াৰ পৰিমাণ অত্যধিক হ'লে সাধাৰণ আইন অমান্যক উৎসাহিত কৰি আইনৰ প্ৰতি সন্মান কমাই দিব পাৰে। সেয়ে বিবেকৰ ভিত্তিত আইন ভংগ কৰা লোকক শাস্তি দিব লাগে।<ref>{{citation|title=Legal Toleration of Civil Disobedience|author=Robert T. Hall|publisher=Ethics|volume=81|issue=2|date=Jan 1971|pages=128–142}}</ref> আদালতে আইন অমান্যৰ দুটাপ্ৰকাৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰিছে। "পৰোক্ষ আইন অমান্যত প্ৰতিবাদৰ লক্ষ্য নোহোৱা কোনো আইন ভংগ কৰা হয়, আনহাতে প্ৰত্যক্ষ আইন অমান্যত কোনো নিৰ্দিষ্ট আইন ভংগ কৰি সেই আইনখনৰ অস্তিত্বৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।" <ref>{{cite court|litigants=U.S. v. Schoon|vol=939|reporter=F2d|opinion=826|date=29 July 1991|url=http://openjurist.org/939/f2d/826/united-states-v-d-schoon}}</ref> [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ৰ সময়ত আদালতে সাধাৰণতে অবৈধ প্ৰতিবাদৰ বাবে অভিযুক্তসকলক শাস্তিৰপৰা ৰেহাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও তেওঁলোকে ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। আদালতৰ মতে সেয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক প্ৰশ্ন।<ref>{{citation |author=Hughes, Graham |title=Civil Disobedience and the Political Question Doctrine |volume=43 |page=1 |year=1968 |url=http://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals/nylr43&section=11 |access-date=30 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063043/https://heinonlinebackup.com/hol-cgi-bin/get_pdf.cgi?handle=hein.journals%2Fnylr43&section=11 |archive-date=5 July 2018 |url-status=dead |publisher=N.Y.U. L. Rev.}}</ref> অপ্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষা কেতিয়াবা আইন অমান্যকাৰীয়ে নিজৰ ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত কাৰ্য অস্বীকাৰ নকৰাকৈ দোষ অস্বীকাৰ কৰাৰ এক পৰোক্ষ প্ৰতিৰক্ষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আদালতত নিজৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref>{{citation |author=Steven M. Bauer and Peter J. Eckerstrom |title=The State Made Me Do It: The Applicability of the Necessity Defense to Civil Disobedience |date=May 1987 |volume=39 |issue=5 |pages=1173–1200 |publisher=Stanford Law Review}}</ref> ''United States v. Schoon''ৰ দৰে গোচৰে ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট সীমিত কৰিছে।<ref>{{citation |author=James L. Cavallaro Jr. |title=The Demise of the Political Necessity Defense: Indirect Civil Disobedience and United States v. Schoon |date=Jan 1993 |volume=81 |issue=1 |pages=351–385 |publisher=California Law Review}}</ref> একেদৰে ১৯৭৭ চনত ক্লেমশ্বেল এলায়েন্সৰ ছিব্ৰুক পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ অবৈধভাৱে দখল কৰাৰ বাবে কাৰ্টাৰ ৱেণ্টৱৰ্থৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ অনা হৈছিল। ন্যায়াধীশে জুৰীক তেওঁৰ বিৰোধী ক্ষতিৰ প্ৰতিৰক্ষা উপেক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref>{{Citation |author=Robert Surbrug |title=Beyond Vietnam: The Politics of Protest in Massachusetts, 1974–1990}}</ref> Fully Informed Jury Associationৰ কৰ্মীসকলে কেতিয়াবা আদালতৰ ভিতৰতে জুৰীসকলক শিক্ষামূলক পুস্তিকা বিতৰণ কৰিছিল। সংস্থাটোৰ মতে, তেওঁলোকৰ বহুজনৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱা নহ'ল, কাৰণ যদি তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, তেন্তে সেই পুস্তিকাসমূহ তেওঁলোকৰ নিজৰ জুৰীৰ সন্মুখত প্ৰমাণ হিচাপে উপস্থাপন কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite web |title=If You are Facing Charges |url=http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820202006/http://www.fija.org/docs/JG_If_You_are_Facing_Charges.pdf |archive-date=20 August 2010 |access-date=19 July 2010}}</ref> অপৰাধীৰ উপযুক্ত শাস্তি দিয়াৰ লগতে অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে অক্ষমকৰণ আৰু নিৰোধ অপৰাধমূলক শাস্তিৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য।<ref>{{usc|18|3553}}</ref><ref>{{citation |title=3. The Basic Approach (Policy Statement) |url=http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095931/http://www.ussc.gov/2009guid/1a1.htm |archive-date=19 June 2010 |url-status=dead |publisher=2009 Federal Sentencing Guidelines Manual}}</ref> ব্ৰাউনলীয়ে কৈছে যে শাস্তিৰ ভয়ক ন্যায্যতাৰ মূল কাৰণ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে আইন আৰু অপৰাধীৰ মাজৰ নৈতিক আলোচনাৰ গুৰুত্ব কমে, কাৰণ তেতিয়া শাস্তিৰ ভাবুকিৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু আইন মানিবলৈ থকা নৈতিক কাৰণৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Brownlee" /> ==আইন অমান্যৰ অন্তৰ্গত নোহোৱা কাৰ্য== মাইকেল বেইলছে যুক্তি দিছে যে কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো আইনৰ সাংবিধানিকতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে আইন ভংগ কৰি পিছত গোচৰটোত জয়ী হ'লে সেই কাৰ্য আইন অমান্য বুলি গণ্য নহয়।<ref>{{citation|title=The Justifiability of Civil Disobedience|author=Michael Bayles|publisher=The Review of Metaphysics|volume=24|issue=1|date=Sep 1970|pages=3–20}}</ref> নিজৰ আনন্দ বা ব্যক্তিগত লাভৰ বাবে আইন ভংগ কৰা, যেনে গাঞ্জা সেৱনকাৰীয়ে আইন সলনি বা বাতিল কৰাৰ উদ্দেশ্য নোহোৱাকৈ গাঞ্জা সেৱন কৰা, আইন অমান্য নহয়।<ref>{{citation|title=Justifying Political Disobedience|author=Leslie J. Macfarlane|publisher=Ethics|volume=79|issue=1|date=Oct 1968|pages=24–55}}</ref> একেদৰে শাস্তিৰপৰা পলায়ন কৰিবলৈ গোপনে অপৰাধ কৰা, নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰখা, অপৰাধ কৰা অস্বীকাৰ কৰা বা আইনী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰপৰা পলাই যোৱা প্ৰতিবাদকাৰীক সাধাৰণতে আইন অমান্যকাৰী বুলি কোৱা নহয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==অতিৰিক্ত পঠন== {{Library resources box}}{{Refbegin}} * {{cite encyclopedia |last=Brownlee |first=Kimberley |year=2013 |title=Civil Disobedience |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-link=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[ষ্টেনফৰ্ড বিশ্বকোষ দৰ্শন]] |location=Stanford, California |publisher=Stanford University |issn=1095-5054 }} * Dodd, Lynda G. "Parades, Pickets, and Prison: Alice Paul and the Virtues of Unruly Constitutional Citizenship." ''Journal of Law and Politics'' 24 (2008): 339–433. [http://www.lyndagdodd.com/2_Research/Research_4_Dodd_FINAL_Alice%20Paul%20Paper.pdf online], woman suffrage in the United States in 1917. * {{cite book |last=King |first=Martin Luther Jr. |author-link=Martin Luther King Jr. |year=1964 |title=Why We Can't Wait |location=New York |publisher=Signet Classic |publication-date=2000 |isbn=978-0-451-52753-0 }} * {{cite book |last=Perry |first=Lewis |year=2013 |title=Civil Disobedience: An American Tradition |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press }} * {{cite encyclopedia |last=Suber |first=Peter |author-link=Peter Suber |year=1999 |title=Civil Disobedience |url=https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |editor-last=Gray |editor-first=Christopher B. |encyclopedia=Philosophy of Law: An Encyclopedia |volume=2 |location=New York |publisher=Garland Publishing |pages=110–113 |isbn=978-0-8153-1344-1 |access-date=5 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033142/https://dash.harvard.edu/handle/1/4725008 |archive-date=5 July 2018 |url-status=live }} {{Refend}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:আইন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] gassnim74ou4pmfuutnolpifxjp5f5m 0 139905 641394 641053 2026-10-03T02:12:28Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641394 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও, [[ঢকুৱাখনা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ [[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত [[ঢকুৱাখানা]]ৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা [[অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচন]]তে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ [[অসম গণ পৰিষদ]]ৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] 3l1lutcbrxcqd6l56g5yuoq72yv2vl5 641468 641394 2026-10-03T04:34:46Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:জীৱিত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641468 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=নৱ কুমাৰ দলে|image=Naba Kumar Doley official photo.jpg|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]|constituency=[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]|birth_date=১৭ জুলাই, ১৯৭১|birth_place=কোঁৱৰ গাঁও, [[ঢকুৱাখনা]]|parents=পৰমানন্দ দলে, পুষ্পলতা দলে|spouse=কৰৱী পেগু দলে|image_size=200}} নৱ কুমাৰ দলে (ইংৰাজী: Naba Kumar Doley) অসম বিধানসভাৰ অধীনৰ [[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]]ৰ বিধায়ক তথা এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। == জন্ম আৰু শিক্ষা == দলেৰ জন্ম ১৯৭১ চনৰ ১৭ জুলাইত [[ঢকুৱাখানা]]ৰ কোঁৱৰ গাঁৱত। পিতৃ পৰমানন্দ দলে, মাতৃ পুষ্পলতা দলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম কৰৱী পেগু দলে।<ref>https://ourneta.com/neta/naba-kumar-doley/ OURNETA আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == তেওঁ ২০১১, ২০১৬, ২০২১, ২০২৬ৰ চাৰিওটা [[অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচন]]তে ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়াই জয়ী হ'বলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref name=":1">https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref><ref>https://www.financialexpress.com/india-news/sarbananda-sonowals-swearing-in-live-bjps-first-chief-minister-in-assam/264087/ Financial Expess আহৰণ কৰা হৈছে। ০১ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেখেতে ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৫০,০৭২টা ভোটৰ ব্যৱধানত মুঠ ৯২,১২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়যুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনত তেওঁ [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰৰ মন্ত্ৰী আছিল। পূৰ্বতে তেওঁ [[অসম গণ পৰিষদ]]ৰ সৈতে আছিল।<ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha/assam/2021/dhakuakhana/ India Votes আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> <ref>https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0377.htm ECINET আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬ </ref> তেওঁ অসম ফুটবল সন্থাৰ সভাপতিও আছিল।<ref>https://nenow.in/north-east-news/naba-kumar-doley-elected-as-president-of-assam-football-association.html NorthEast Now. আহৰণ কৰা হৈছে। ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] pvduyooh7dup7k37up3mqn12rllzbwd 0 139908 641210 641104 2026-10-02T14:58:42Z AjayDas 12623 removed [[Category:মহাত্মা গান্ধী]]; added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641210 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন ভাৰতীয় অধিৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *চাৰ্লছ এলেন; শাৰদা দ্বিবেদী. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] khp3e27yxx6ivnqm08daievuky662o0 641372 641210 2026-10-02T20:35:46Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641372 wikitext text/x-wiki {{short description|ব্ৰিটিছ ভাৰতত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষা}} '''ঔন্ধ পৰীক্ষণ''' {{en|Aundh Experiment}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ত গাঁও পৰ্যায়ৰ স্বায়ত্ব-শাসনৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰীক্ষণ। ১৯৩৮ চনত বৰ্তমানৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ঔন্ধ ৰাজ্যত ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল। [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু মৰিছ ফ্ৰাইডমেনে নৱেম্বৰ ঘোষণা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰিছিল। এই ঘোষণাৰ জৰিয়তে ঔন্ধ ৰাজ্যৰ শাসন ৰজাৰ হাতৰপৰা ৰাজ্যখনৰ বাসিন্দাসকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনত ঔন্ধৰ স্বৰাজ সংবিধানত এই ব্যৱস্থা আইনত পৰিণত হয়।<ref>Alter, p. 92.</ref> স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ ভাৰতত ঔন্ধ পৰীক্ষণ এটা ব্যতিক্ৰমী ধাৰণা আছিল। সেই সময়ত [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহৰ শাসকসকলে সাধাৰণতে নিজৰ শাসনক্ষমতা আনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5">Allen, pp. 314-5.</ref> ==উন্নয়ন আৰু অনুমোদন== সেই সময়ত ঔন্ধ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল। ১৬৯৯ চনৰপৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ৰজাই ৰাজ্যখন শাসন কৰিছিল। ভাৰতৰ প্ৰদেশসমূহৰ বিপৰীতে দেশীয় ৰাজ্যসমূহ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে পোনপটীয়াকৈ শাসন কৰা নাছিল। এই ৰাজ্যসমূহৰ কিছু পৰিমাণে স্বায়ত্তশাসন আছিল আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্যই ব্ৰিটিছ সম্ৰাটৰ সৈতে নিজা চুক্তি কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত ঔন্ধৰ শাসক ৰজা ভৱানৰাও শ্ৰীনিবাসৰাওৰ সৈতে ফ্ৰাইডমেনে যোগাযোগ কৰে। ফ্ৰাইডমেনক স্বামী ভাৰতানন্দ বুলিও জনা গৈছিল। তেওঁ গান্ধীৰ অনুগামী এগৰাকী পোলেণ্ডৰ অভিযন্তা আছিল। ৰজাৰ পুত্ৰ আপা পন্তৰ মতে, "ফ্ৰাইডমেনৰ মোৰ পিতৃৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছিল। তেওঁৰ পঁচাত্তৰবছৰীয়া জন্মদিনত তেওঁ কৈছিল, 'ৰজা চাহেব, আপুনি গৈ মহাত্মা গান্ধীক এই কথা ঘোষণা নকৰে কিয় যে আপুনি সকলো ক্ষমতা জনসাধাৰণক দি দিছে? কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সহায় হ'ব। '"<ref name="Allen, pp. 314-5" /> ৰজা ভৱানৰাও [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ এজন দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ মতে, ঔন্ধৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণৰ প্ৰতি তেওঁৰ মনোভাব "বেছিভাগ মহাৰজা আৰু ৰজাৰ মনোভাব আৰু আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত" আছিল। ৰজাই স্ব-শাসনৰ ধাৰণাটো সহজেই সমৰ্থন কৰিছিল। ফ্ৰাইডমেনে ঘোষণাখনৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰই গান্ধীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ ৱাৰ্ধালৈ গৈছিল। তাত গান্ধীয়ে সংবিধানখনৰ চূড়ান্ত খচৰা লিখাই দিছিল। এই খচৰাখন অনুমোদনৰ বাবে ১৯৩৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৰাজ্যিক বিধানসভালৈ পঠিওৱা হয়।<ref>Alter, pp. 92, 94.</ref> ৰজাই নিজকে জাতীয়তাবাদী বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৩৮ চনত এই পৰীক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকসকলৰ মাজত উদ্বেগ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁলোকে গান্ধীৰ সৈতে বন্ধুত্ব ৰখাৰ বাবে ৰজাক ভৰ্ৎসনা কৰিছিল আৰু গান্ধীক "ৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহী" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] ৰজাক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="Alter, p. 104">Alter, p. 104.</ref> [[স্বৰাজ]] বা স্বায়ত্ব-শাসন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে গান্ধীৰ আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি। ইয়াৰ ভিতৰত বিকেন্দ্ৰিকৃত স্ব-শাসন আৰু সমাজ গঠনৰ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>Parel, pp. 48-49.</ref> সংবিধানখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সময়ত ৰজা ভৱানৰাৱে গান্ধীৰ স্বৰাজৰ আদৰ্শ সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে: <blockquote>আমি ঔন্ধৰ জনসাধাৰণক সদায় মনত ৰাখিবলৈ ক'ব লাগিব যে চৰকাৰ মানে নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু স্ব-শাসন মানে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মত্যাগ। ঔন্ধত আৰু আমি আশা কৰা মতে সমগ্ৰ দেশতে আহি থকা নতুন যুগত শক্তিশালীসকলে দুৰ্বলসকলক সেৱা কৰিব, ধনীসকলে দৰিদ্ৰসকলক সেৱা কৰিব আৰু শিক্ষিতসকলে নিৰক্ষৰসকলক সেৱা কৰিব। সেৱা আৰু আত্মত্যাগৰ এই মনোভাব নথকা স্ব-শাসন অৱশেষত কোনো নহয় কোনো ৰূপত শোষণলৈ পৰিণত হ'ব।<ref>Alter, pp. 93-94.</ref></blockquote> ==অনুমোদনৰ পিছত== অনুমোদনৰ পিছত ঔন্ধ ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ সংগঠিত কৰা হয়। স্থানীয় প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব পাঁচজন নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত গাঁও [[পঞ্চায়তী ৰাজ|পঞ্চায়ত]]ৰ হাতত দিয়া হয়। সকলো প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকক নতুন ভোটাধিকাৰ দি প্ৰতিনিধিসকলক নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো পঞ্চায়তে এজন সভাপতি নিৰ্বাচন কৰিছিল। সেই সভাপতিয়ে আঞ্চলিক তালুক পৰিষদত গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। প্ৰতিটো তালুক পৰিষদে এজন সভাপতি আৰু দুজন প্ৰতিনিধি কেন্দ্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল। এই বিধানসভাৰ সভাপতি আছিল ৰজা। বিধানসভাৰ নেতা হিচাপে ৰজাৰ ভূমিকা থাকিলেও বাস্তৱত আঞ্চলিক চৰকাৰ চলোৱাৰ দায়িত্ব জনসাধাৰণৰ হাতত আছিল। পঞ্চায়তসমূহক শিক্ষা, কল্যাণ, পানী যোগান, অনাময়, পথ আৰু ৰাজহুৱা ভৱন নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি আৰু গাঁওবাসীৰ স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ সৈতে জড়িত অন্যান্য সকলো কামৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref>Alter, pp. 92- 93.</ref> ১৯৩৯ চনৰপৰা ১৯৪৫ চনৰ ভিতৰত ২৭খন নতুন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় প্ৰতিখন গাঁৱতে এখনতকৈ অধিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আছিল। ইয়াৰ উপৰি ১৪খন মধ্য বিদ্যালয় আৰু ৩খন উচ্চ বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰি শিক্ষক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুঠ শিক্ষকৰ সংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক হৈছিল। প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ বাবেও ব্যয় দুগুণ কৰা হৈছিল।<ref>Alter, p. 100.</ref> ১৯৪০ৰ দশকত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ কেইবাগৰাকীও নেতা ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত তাত্যা শিখৰে, অন্নাসাহেব সাহস্ৰবুদ্ধে আৰু নানা আৰু ভাউ ধৰ্মাধিকাৰী আছিল। ১৯৪৬ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ সময়ত গ্ৰেপ্তাৰৰপৰা হাত সাৰিবলৈ অচ্যুতৰাও পাটৱৰ্ধন আত্মগোপন কৰাৰ সময়ত ঔন্ধৰ গাঁওসমূহক তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ঔন্ধ ৰাজ্যৰ সংবিধানৰ ভাষাও ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী দলটোক "''প্ৰতি সৰকাৰ''" অৰ্থাৎ "কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰপৰা স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-শাসিত" বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Alter, p. 104" /> ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে ঔন্ধ পৰীক্ষণৰ গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ ব্যৱস্থাৰ অন্ত পৰে। সেই সময়ত সকলো দেশীয় ৰাজ্য নতুন ভাৰতীয় অধিৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল।<ref name="Allen, pp. 314-5" /> অৱশ্যে আপা পন্ত আৰু আন কেইবাগৰাকীও লোকে স্বাধীনতাৰ পিছতো গাঁও পৰ্যায়ৰ স্ব-শাসনৰ এই ব্যৱস্থা অব্যাহত ৰখাৰ বাবে যথেষ্ট চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Pant |first=Apa |url=https://www.worldcat.org/title/1104537 |title=A moment in time |date=1974 |publisher=Hodder Stoughton |isbn=978-0-340-14790-0 |location=London [etc.] |oclc=1104537}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[স্বৰাজ]] * [[সৰ্বোদয়]] * [[স্বদেশী আন্দোলন]] ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *চাৰ্লছ এলেন; শাৰদা দ্বিবেদী. ''Lives of the Indian Princes''. London: Century Publishing (1984). {{ISBN|0-7126-0910-5}}. *Alter, Joseph S. ''Gandhi's Body''. University of Pennsylvania Press (2000). {{ISBN|978-0-8122-3556-2}}. *Parel, Anthony. ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule''. Lexington Books (2000). {{ISBN|978-0-7391-0137-7}}. ==অতিৰিক্ত পঠন== *[[আপা পন্ত|পন্ত, আপা]]. ''An Unusual Raja: Mahatma Gandhi and the Aundh Experiment''. Sangam Books, (1989). {{ISBN|978-0-86131-752-3}}. *Rothermund, Indira. ''The Aundh Experiment: A Gandhian Grass-roots Democracy''. Somaiya, (1983). {{ISBN|978-0-8364-1194-2}}. {{মহাত্মা গান্ধী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] rwyr3xfogfscf99mjve80keac42rcu9 0 139910 641396 641075 2026-10-03T02:18:41Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641396 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) [[অসম]]ৰ [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত [[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি]]ৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ [[অসম গণ পৰিষদ দল]]ৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন [[স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ]]। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251223080538/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-former-cabinet-minister-bharat-narah-quits-congress The Sentinel. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] 0qhgbp09v7gjpm2q7jvghro5atmxbp6 641397 641396 2026-10-03T02:19:15Z Mg. Hemchandra Mili 49582 641397 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) [[অসম]]ৰ [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত [[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি]]ৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ [[অসম গণ পৰিষদ]] দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251223080538/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-former-cabinet-minister-bharat-narah-quits-congress The Sentinel. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] 09rakgl3bwj4kq09ajbij0sanf2mou6 641469 641397 2026-10-03T04:35:14Z Mg. Hemchandra Mili 49582 added [[Category:জীৱিত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641469 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder|name=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|image=Bharat Chandra Narah.jpg|country=ভাৰত|birth_date=০২ জানুৱাৰী, ১৯৫৮|spouse=[[ৰাণী নৰহ]]|known_for=ৰাজনীতিবিদ|occupation=ৰাজনীতি|image_size=200}} '''ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ''' (ইংৰাজী: Bharat Narah) [[অসম]]ৰ [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২১ চনত অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত [[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি]]ৰপৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ [[অসম গণ পৰিষদ]] দলৰ অধীনত অসম চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ [[কেবিনেট মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ অধীনত ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ, ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ প্ৰেছ উপদেষ্টা হিচাপে কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰৰ জ্যেষ্ঠ মুখপাত্ৰও আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251219161824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/bharat-chandra-narah-reappointed-as-assam-chief-minister-tarun-gogois-press-adviser/articleshow/38918564.cms The Times of India. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> <ref>https://assamtribune.com/karbi-anglong-turmoil-outcome-of-pent-up-anger Assam Tribune. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> তেওঁ এজন স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈকে অসম গণ পৰিষদ আৰু ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সদস্য আছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20251223080538/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-former-cabinet-minister-bharat-narah-quits-congress The Sentinel. আহৰণ কৰা হৈছে: ০২ অক্টোবৰ, ২০২৬</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মিচিং ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 17j418cwzdt5mkcmf0kkp255wb9cmhj 0 139914 641189 641107 2026-10-02T13:34:40Z AjayDas 12623 /* */ 641189 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{langx|hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বাংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ [[আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছন]]ৰ ১৮৫৪ চনৰ "[[লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ]]" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো [[ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন আৰু ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা বিধি, ১৯৬২|ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন]]ৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে [[ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল]] বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} bd5dqet0ur01p4uw9k9fprouilx6whx 641190 641189 2026-10-02T13:35:45Z AjayDas 12623 /* পটভূমি */ 641190 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{langx|hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে [[সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ [[আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছন]]ৰ ১৮৫৪ চনৰ "[[লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ]]" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো [[ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন আৰু ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা বিধি, ১৯৬২|ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন]]ৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে [[ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল]] বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 12yyvki7otil5fnwml8d9d1dbj0zqt4 641191 641190 2026-10-02T13:37:00Z AjayDas 12623 /* ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ */ 641191 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{langx|hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছনৰ ১৮৫৪ চনৰ "লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে [[ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন আৰু ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা বিধি, ১৯৬২|ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইন]]ৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে [[ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল]] বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 3cagzm7zah7peu464cx2h6napdkqwmo 641192 641191 2026-10-02T13:38:25Z AjayDas 12623 /* প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা */ 641192 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{langx|hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছনৰ ১৮৫৪ চনৰ "লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 780a9jpdn5gwv2sj0boukoqkx399qvm 641193 641192 2026-10-02T13:39:18Z AjayDas 12623 /* */ 641193 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{lang-hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছনৰ ১৮৫৪ চনৰ "লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 7fs46wgywy3biq1kfev0dtm68fjmfzn 641194 641193 2026-10-02T13:39:41Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641194 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{lang-hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছনৰ ১৮৫৪ চনৰ "লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] f78r84qyym5vqb7vxrgwu3ua5z68th1 641371 641194 2026-10-02T20:34:31Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641371 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে দিয়া স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ভাষণ}} {{Infobox event |image=Quit India Movement 2017 stamp2.jpg |image_alt=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰা ২০১৭ চনৰ ডাকটিকট |image_caption=ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন স্মৰণ কৰি ২০১৭ চনত প্ৰকাশ কৰা ভাৰতৰ ডাকটিকট |date={{start date|df=yes|1942|08|08}} |venue=গোৱালিয়া টেংক ময়দান |type=ভাষণ |target=[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ]], ভাৰতীয় জনসাধাৰণ |organizers=[[মহাত্মা গান্ধী]] }} [[File:Gandhi smiling 1942.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী, ১৯৪২]] '''ভাৰত ত্যাগ ভাষণ''' ({{lang-hi|भारत छोड़ो भाषण}}) [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত দিছিল। তেওঁ এই ভাষণটো মাজনিশাৰ অলপ আগতে বোম্বাইৰ গোৱালিয়া টেংক ময়দানত দিছিল। বৰ্তমান এই স্থানটোৰ নাম আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান।<ref name=":0">Jha, Sadan. 2010. "Mahatma Gandhi's Speech To The All India Congress Committee: Document Analysis." Milestone Documents in World History.</ref> এই ভাষণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা। গান্ধীয়ে [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ নীতিৰ আধাৰত দৃঢ় কিন্তু অহিংস প্ৰতিবাদ আৰু আইন অমান্য আন্দোলনৰ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> আন্দোলনৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃঢ়-বিশ্বাস তেওঁৰ "কৰা অথবা মৰা" আহ্বানত প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতক স্বাধীন কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিব লাগিব আৰু প্ৰয়োজন হ'লে সেই চেষ্টাতে মৃত্যুবৰণ কৰিব লাগিব। কিন্তু ভাষণৰ পিছত আন্দোলনৰ আৰম্ভণি শান্তিপূৰ্ণভাৱে আগবঢ়া নাছিল। ভাষণ দিয়াৰ ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰায় সমগ্ৰ নেতৃত্বক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name=":3">Traboulay, David M. 1997. Mahatma Gandhi's Satyagraha and Non Violent Resistance. City University of New York (CUNY) CUNY Academic Works.</ref> বহু কংগ্ৰেছ নেতা যুদ্ধৰ বাকী সময়ছোৱা কাৰাগাৰত কটাবলগীয়া হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবীত ভাৰত ত্যাগ ভাষণক একত্ৰিত কৰা আহ্বান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। ==পটভূমি== ১৯৪২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু সমাজকৰ্মী [[মহাত্মা গান্ধী]] [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ৰ এজন কেন্দ্ৰীয় নেতা আছিল।<ref name=":5">Nanda, B.. "Mahatma Gandhi." Encyclopedia Britannica, 26 January 2022. https://www.britannica.com/biography/Mahatma-Gandhi .</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতা আছিল।<ref>Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. "Indian National Congress." Encyclopedia Britannica, 23 September 2020. https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress .</ref> ভাৰত ত্যাগ অভিযান [[সত্যাগ্ৰহ]]ৰ ওপৰত আধাৰিত এটা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিবাদ আন্দোলন আছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ তথা শান্তিপূৰ্ণভাৱে আইন অমান্য কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।<ref name=":0" /><ref name=":1">Sharma, Shivani. 1990. Quit India Movement, 1-116. Department of Political Science Aligarh Muslim University (India).</ref> ১৮৫৮ চনত [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডসমূহ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যোৱাৰ পাছত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ প্ৰতি অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":1" /> এই অসন্তুষ্টি ক্ৰমে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষৰ মাজৰ সংঘাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]] আৰম্ভ হয়। যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাত দেশৰ বিভিন্ন অংশৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বহু ভাৰতীয়ই স্বাধীনতা দাবী কৰাৰ অধিকাৰ আছে বুলি অনুভৱ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় অভিজ্ঞতাৰ প্ৰভাৱত এটা কেন্দ্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চৰকাৰ গঠনৰ দাবী উত্থাপিত হৈছিল। এই দাবীয়ে দেশজুৰি জনসমৰ্থন লাভ কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা নাছিল।<ref name=":2">Shukla, Vivekananda.1989. Rebellion of 1942: Quit India Movement. H.K. Publishers & Distributors, Delhi; New Delhi</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত "ভাৰত ত্যাগৰ আহ্বান" জনায়।<ref name=":2" /> দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজত দিয়া এই ভাষণত স্বাধীনতা আৰু গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰোৱাৰ দাবী জনোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /> কংগ্ৰেছৰ কেইবাজনো নেতা, বিশেষকৈ জৱাহৰলাল নেহৰু, যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছপক্ষৰ প্ৰতি তুলনামূলকভাৱে সহানুভূতিশীল আছিল। কিন্তু যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাবে সাময়িক কিন্তু কাৰ্যকৰী সমঝোতাৰ ভিত্তি হিচাপে ব্ৰিটিছ চৰকাৰক স্পষ্ট পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল। উইনষ্টন চাৰ্চিলে ভাৰতীয় স্বশাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলক বিশেষ কোনো উল্লেখযোগ্য প্ৰস্তাৱ দিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। যুদ্ধৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আছিল ব্যক্তিগত আইন অমান্য আন্দোলন। এই আন্দোলন ১৯৪২ চনত বৃহৎ [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত ব্যাপক আইন অমান্য কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতিৰে ইয়াক দমন কৰিছিল।<ref name=":5"/> গান্ধীৰ এই ভাষণ কংগ্ৰেছৰ মুখ্য সাংগঠনিক শাখা আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> বোম্বাইত অনুষ্ঠিত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাৰ অন্তিম অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদিত হয়।<ref name=":1" /> প্ৰস্তাৱটোৱে গান্ধীক ব্ৰিটিছসকলক দেশৰপৰা আঁতৰাবলৈ প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিছিল।<ref name=":6">Hutchins, Francis G. 1973. India's Revolution; Gandhi and the Quit India Movement. Harvard University Press, Cambridge.</ref> [[File:Procession at Bangalore during Quit India movement, by Indian National Congress.jpg|thumb|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত বেংগালুৰুত অনুষ্ঠিত শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য]] ==উদ্দেশ্য== ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে একপক্ষীয়ভাৱে ভাৰতক দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জড়িত কৰাৰ পাছত ১৯৩৯ চনত কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভাসমূহে পদত্যাগ কৰে। ইয়াৰ ফলত কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হয় আৰু এই ঘটনাসমূহে গান্ধীৰ ভাষণ আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে তেওঁৰ ভাষণত ভাৰতৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটৰ মাজত ঐক্য বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু আৰু মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসাধাৰণৰ পৃথকতাবাদী গোটসমূহৰ মাজত বিভাজন বৃদ্ধি পাইছিল। সেয়ে গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ এই সংঘাত আৰু শত্ৰুতাৰ বিষয়ে আছিল।<ref name=":0" /> ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত গান্ধী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিয়ে আন্দোলনটো অনুমোদন কৰাৰ অৰ্থ আছিল ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ আৰু তাৰ পিছত ভাৰত ত্যাগ সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰা।<ref name=":7">Parel, Anthony J. 1997. "Gandhi's 'Quit India' Speech, 1942." Chapter. Gandhi: 'Hind Swaraj' and Other Writings. Cambridge Texts in Modern Politics. Cambridge: Cambridge University Press. 181–87.</ref> কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত বিপ্লৱী আৰু ধ্বংসাত্মক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত এক বৈধতা সৃষ্টি হৈছিল। এই কাৰ্যকলাপসমূহত যুৱসমাজৰ ভূমিকা আৰু সাহস, দুঃসাহস আৰু ত্যাগৰ দৰে মূল্যবোধক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name=":1" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ তেওঁৰ ভাষণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল।<ref name=":8">Schiler, Karen Elisabeth. 2010. "A Movable Ethos: How Ethics and Rhetoric can Imagine and Invite New Publics." ProQuest Dissertations Publishing.</ref> ই তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যাত গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=":7" /> ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে এই ধাৰণাসমূহৰ বিকাশো জড়িত আছিল। ==ভাষণৰ বিষয়-বস্তু আৰু অৰ্থ== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ দুটা ভাষাত দিয়া হৈছিল। প্ৰথমে হিন্দী ভাষাত আৰু তাৰ পিছত সংক্ষিপ্ত ইংৰাজী ভাষাত ভাষণ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0" /> সমগ্ৰ ভাষণতে গান্ধীয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু আন্দোলনটোও একে নীতি অনুসৰি চলিব বুলি কৈছিল।<ref name=":5"/> ভাষণৰ আৰম্ভণিতে গান্ধীয়ে সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সন্মুখত ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই অংশত তেওঁ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল "অহিংসা"ৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰস্তাৱ আৰু দ্বিতীয়টো আছিল ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি কোনো ঘৃণা নৰখা।<ref name=":8" /> ভাষণৰ প্ৰথম অংশত গান্ধীয়ে স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ সংগ্ৰাম ক্ষমতা লাভৰ বাবে নহয়, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে। তেওঁ কৈছিল যে বিশ্বৰ ইতিহাসত ভাৰতৰ দৰে অধিক গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হোৱা নাই।<ref name=":5" /> প্ৰস্তাৱটো গৃহীত হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে ভাষণৰ দ্বিতীয় অংশ আগবঢ়ায়। তেওঁ মুছলমান আৰু হিন্দুসহ বিভিন্ন গোটক সম্বোধন কৰি আন্দোলনত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণৰপৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া ব্যাখ্যা কৰে।<ref name=":8" /> তেওঁ পুনৰ অহিংসাক আন্দোলনৰ মূল ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name=":1" /> ভাষণৰ তৃতীয় অংশ ইংৰাজী ভাষাত দিয়া হৈছিল। ইয়াত গান্ধীয়ে পশ্চিমীয়া বিশ্বক পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল। এই অংশত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসন আঁতৰাই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল। এই অংশত ব্ৰিটিছ শাসন তৎক্ষণাৎ ওফৰোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ'ব বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> লগতে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ এখন ছবি দাঙি ধৰা হৈছিল আৰু আন্দোলনটোৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰে তাৰ আভাস দিয়া হৈছিল। ভাষণৰ ইংৰাজী অংশৰ শেষত সমগ্ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে "কৰা অথবা মৰা" বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এই বাক্যাংশ আলফ্ৰেড, লৰ্ড টেনিছনৰ ১৮৫৪ চনৰ "লাইট ব্ৰিগেডৰ আক্ৰমণ" নামৰ কবিতাৰপৰা আহিছিল। কবিতাটো ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা ব্যৰ্থ সামৰিক অভিযান এটাৰ স্মৃতিত লিখা হৈছিল।<ref name=":7" /> গান্ধীয়ে এই বাক্যাংশটোৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ১৯০৪ চনকে ধৰি আন কেইবাটাও ভাষণত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":7" /> পিছলৈ এই বাক্যাংশ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ মন্ত্ৰ হৈ পৰে। ==শ্ৰোতা== [[File:August Kranti Maidan, Mumbai.JPG|thumb|আগষ্ট ক্ৰান্তি ময়দান, মুম্বাই]] বিভিন্ন উৎস অনুসৰি গান্ধীৰ ভাষণ শুনিবলৈ প্ৰায় ৪০,০০০ৰপৰা ১,০০,০০০ লোক উপস্থিত হৈছিল।<ref name=":8" /> গান্ধীয়ে ভাষণত প্ৰথমে ভাৰতৰ মুছলমান জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ মুছলমান জনসাধাৰণৰ মাজত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্য আৰু যৌথ প্ৰচেষ্টাৰ ভাব সৃষ্টি কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল যে ভাৰতৰ স্বাধীনতাই সকলো ভাৰতীয়ৰ উপকাৰ কৰিব আৰু আন্দোলনৰ স্বাৰ্থত ধৰ্মীয় পাৰ্থক্যসমূহ আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱত ভোট দিয়া সমিতিৰ সদস্যসকলকো সম্বোধন কৰিছিল। তেওঁ ভোটদান প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ আৰু প্ৰস্তাৱৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ অঙ্গীকাৰৰ বাবে সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জনাইছিল। তেওঁ প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে ভোট দিয়া দুয়োটাপক্ষৰ সদস্যকে স্বীকৃতি দিছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে সাংবাদিক, ৰাজন্যবৰ্গ, ভূস্বামী, সৈনিক, চৰকাৰী বিষয়া আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকো পোনপটীয়াকৈ সম্বোধন কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ এই গোটসমূহক ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অহিংস প্ৰতিবাদৰ জৰিয়তে একেলগে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। আগৰ ভাষণসমূহৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে এই গোটসমূহক তেওঁলোকৰ কাম আৰু শিক্ষা বন্ধ কৰিবলৈ কোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক স্বাধীন নাগৰিক আৰু সামাজিক গোট হিচাপে নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ মনোভাব আৰু কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।<ref name=":0" /> ==প্ৰভাৱ== গান্ধীৰ ভাষণে ভাৰতীয় জনসাধাৰণ আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰ দুয়োৰেপৰা তাৎক্ষণিক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ভাৰত ত্যাগ ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব পৰিসৰৰ গণআন্দোলন সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":2" /> এই ভাষণে অৱশেষত সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰাত সহায় কৰে আৰু অহিংসা আৰু অসহযোগৰ নীতি পুনৰ দৃঢ় কৰে।<ref name=":1" /> আনহাতে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাষণটোক ভাবুকি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> ভাষণৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে গান্ধী আৰু আন কেইবাজনো প্ৰধান ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী নেতাক ব্ৰিটিছে গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে। পিছলৈ তেওঁলোকক মুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":0" /> গান্ধীয়ে তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বাৰ্তা এৰি যাবলৈ আৰু সম্ভৱ হ'লে নিজৰ গ্ৰেপ্তাৰ পলম বা ৰোধ কৰাৰ আশাত ভাষণটো দিছিল। তেওঁ কৈছিল, "যোৱা নিশাৰ ভাষণৰ পিছত তেওঁলোকে মোক কেতিয়াও গ্ৰেপ্তাৰ নকৰিব।" <ref name=":6" /> ভাষণৰ পিছত ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোকৰ মাজত ভাৰত অতি সোনকালেই স্বাধীন হ'ব বুলি বিশ্বাস সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু এই ধাৰণা ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে মিল নাছিল।<ref name=":0" /> ফলস্বৰূপে ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ব্যাপক দমনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গান্ধীৰ অহিংস নীতিৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদীসকলৰ মাজত ব্যাপক হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হয়। ভাষণৰ পিছৰ কেইবামাহ ধৰি দেশজুৰি স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ আৰু হিংসাত্মক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। দুবছৰৰ ভিতৰত ২০৮টা আৰক্ষী থানা, ৩৩২টা ৰে'ল ষ্টেচন আৰু ৯৪৫টা ডাকঘৰ বা টেলিগ্ৰাফৰ সংযোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত বা ধ্বংস হৈছিল।<ref name=":0" /> গান্ধীৰ ভাষণত ভাষাৰ ব্যৱহাৰেও বিভিন্ন ভাৰতীয় গোটৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। হিন্দুস্তানীৰপৰা ইংৰাজীলৈ ভাষা সলনি কৰাটো অধিক বৃহৎ শ্ৰোতাক বাৰ্তা দিয়াৰ এক কৌশল আছিল। ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ঐক্যবদ্ধ সংগ্ৰামৰ ছবি দাঙি ধৰাৰ লগতে পশ্চিমীয়া বিশ্বক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ বিষয়ে জনাব পৰা গৈছিল।<ref name=":8" /> একেটা ভাষণত ভাষাৰ এই স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনে গান্ধীয়ে কাক সম্বোধন কৰিছিল সেয়া অধিক স্পষ্ট কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন গোটক তেওঁৰ শ্ৰোতা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":8" /> এটাতকৈ অধিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিষয়ে গান্ধীৰ ধাৰণাকো অধিক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে শক্তিশালী ভাৰত এখন বহুসাংস্কৃতিক ভাৰত।<ref name=":8" /> ভাষা সলনি কৰাৰ ফলত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ নৈতিক মূল্যবোধৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষিত হৈছিল।<ref name=":8" /> ==প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা== ভাৰত ত্যাগ ভাষণ আৰু কংগ্ৰেছৰদ্বাৰা ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ অনুমোদনৰ পিছত সেইদিনা সন্ধিয়াই গান্ধী আৰু কংগ্ৰেছৰ আন সদস্যসকলক, শীৰ্ষ নেতাৰপৰা সাধাৰণ সদস্যলৈকে, চৰকাৰে ভাৰত প্ৰতিৰক্ষা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাগাৰত বন্দী কৰে।<ref name=":3" /> এই আইনে চৰকাৰক প্ৰতিৰোধমূলক আটক কৰাৰ ক্ষমতা দিছিল আৰু মুঠ গ্ৰেপ্তাৰৰ সংখ্যা প্ৰায় ২০,০০০লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":3" /> ইয়াৰ উপৰি ভাষণটোৰ বিষয়ে সংবাদমাধ্যমত প্ৰকাশৰ ওপৰত কঠোৰ সীমাবদ্ধতা আৰোপ কৰা হৈছিল। গান্ধীৰ ভাষণৰ কোনো অংশ প্ৰকাশ কৰা, কংগ্ৰেছৰ আন্দোলনৰ আহ্বানক সমৰ্থন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ কাৰ্যকলাপৰ সমালোচনা কৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> সংবাদমাধ্যমৰ ওপৰত দ্ৰুত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে ভাষণ আৰু গান্ধীৰ অন্তিম বাৰ্তাৰ সংবাদ প্ৰকাশে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ ওপৰত তৎক্ষণাৎ কোনো বিশেষ চাপ সৃষ্টি কৰা নাছিল।<ref name=":9">Boissoneault, Lorraine. 2017. "The Speech That Brought India to the Brink of Independence." Smithsonian.com, Smithsonian Institution.</ref> সৰ্বভাৰতীয় মহিলা কংগ্ৰেছ আৰু সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সদস্যসকলকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ ফলত ভাষণ আৰু প্ৰস্তাৱ জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰাটো বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বৰপৰা জনসাধাৰণক বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিতে সফল হৈছিল আৰু আন্দোলনটো নেতৃত্বহীন অৱস্থাত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":9" /> গান্ধীৰ "কৰা অথবা মৰা" মন্ত্ৰ ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত অধিক প্ৰভাৱশালী হৈ পৰিছিল।<ref name=":3" /> চিঠি আৰু অনশনৰ জৰিয়তে কাৰাগাৰত থকা গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। ভাৰতৰ ভাইচৰয়ক সাধাৰণতে ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ-জেনেৰেল বুলিও কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ আছিল ভাৰতৰ ওপৰত পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব থকা সম্ৰাটৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":3" /> এই আলোচনাৰ ফলত গান্ধীক মুক্তি দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আন্দোলনতো কোনো উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল। কিন্তু ভূ-গৰ্ভস্থ সংবাদমাধ্যমে এই আলোচনা চলি থকাৰ কথা ভাৰতীয় জনসাধাৰণক জনাইছিল। ইয়াৰ ফলত বহু লোকৰ মাজত সমাধানৰ আশা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":3" /> ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে নাগৰিক আইন অমান্য আন্দোলনৰ বাবে একত্ৰিত আহ্বান হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। আন্দোলনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱাৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ অব্যাহত আছিল।<ref name=":3" /> এই সময়ছোৱা দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ ওচৰতে আছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সঁহাৰিক ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ঘটনাসমূহে ব্ৰিটিছসকলক ভাৰত এৰিবলৈ প্ৰভাবিত কৰিছিল বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> {{Quote box | title = মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰত ত্যাগ ভাষণ | quote = <p>আপোনালোকে প্ৰস্তাৱটো আলোচনা কৰাৰ আগতে মোক দুটামান কথা আপোনালোকৰ সন্মুখত ৰাখিবলৈ দিয়ক। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে দুটা কথা অতি স্পষ্টভাৱে বুজি লওক আৰু মই যি দৃষ্টিভংগীৰে আপোনালোকৰ সন্মুখত কথাবোৰ ৰাখিছোঁ, সেই একে দৃষ্টিভংগীৰে সেইবোৰ বিবেচনা কৰক। মই আপোনালোকক মোৰ দৃষ্টিভংগীৰে এই কথাবোৰ বিবেচনা কৰিবলৈ কৈছোঁ, কাৰণ আপোনালোকে যদি এই প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে, তেন্তে মই কোৱা সকলো কথা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আপোনালোকৰ ওপৰত দায়িত্ব থাকিব। এইটো এক বৃহৎ দায়িত্ব। কিছুমান লোকে মোক সোধে যে মই ১৯২০ চনত যিজন মানুহ আছিলোঁ, এতিয়াও সেই একেজন মানুহ নে, নে মোৰ বা আপোনালোকৰ মাজত কোনো পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই প্ৰশ্ন সোধাটো স্বাভাৱিক।</p> <p>কিন্তু মই আপোনালোকক আশ্বস্তু কৰিব বিচাৰোঁ যে ১৯২০ চনত যিজন গান্ধী আছিলোঁ, এতিয়াও মই সেই একেজন গান্ধী। মৌলিকভাৱে মোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। তেতিয়া যেনেকৈ অহিংসাক গুৰুত্ব দিছিলোঁ, এতিয়াও একে গুৰুত্ব দিওঁ। যদি কিবা পৰিৱৰ্তন হৈছে, তেন্তে অহিংসাৰ ওপৰত মোৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমানৰ প্ৰস্তাৱ আৰু মোৰ আগৰ লিখনি বা বক্তব্যৰ মাজত কোনো প্ৰকৃত বিৰোধ নাই।</p> <p>এনে সুযোগ সকলোৰে জীৱনত সঘনাই নাহে। মই বিচাৰোঁ আপোনালোকে জানক আৰু অনুভৱ কৰক যে আজি মই যি কৈছোঁ আৰু যি কৰিছোঁ, তাৰ সকলোতে সম্পূৰ্ণ অহিংসা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিৰ প্ৰস্তাৱৰ খচৰা অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু প্ৰস্তাৱিত সংগ্ৰামো অহিংসাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়ে আপোনালোকৰ মাজত যদি কোনোবাই অহিংসাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱাইছে বা ইয়াৰপৰা ভাগৰি পৰিছে, তেন্তে তেওঁ এই প্ৰস্তাৱৰ সপক্ষে ভোট নিদিব।</p> <p>মোৰ অৱস্থান স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দিয়ক। ঈশ্বৰে মোক অহিংসাৰ অস্ত্ৰ হিচাপে এক অমূল্য উপহাৰ দিছে। আজি মই আৰু মোৰ অহিংসা এক কঠিন পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হৈছোঁ। যেতিয়া পৃথিৱী হিংসাৰ জুইত জ্বলি আছে আৰু মুক্তিৰ বাবে কাতৰ হৈছে, তেনে সময়ত ঈশ্বৰে দিয়া এই প্ৰতিভা যদি মই ব্যৱহাৰ নকৰোঁ, তেন্তে ঈশ্বৰে মোক ক্ষমা নকৰিব আৰু মই এই মহান উপহাৰৰ অযোগ্য বুলি বিবেচিত হ'ম। এতিয়া মই কাম কৰিবই লাগিব। ৰাছিয়া আৰু চীন ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈ থকা সময়ত মই দ্বিধা কৰি কেৱল চাই থাকিব নোৱাৰোঁ।</p> <p>আমাৰ উদ্দেশ্য ক্ষমতা লাভ কৰা নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অহিংস সংগ্ৰাম। হিংসাত্মক সংগ্ৰামত সফল সেনাপতিয়ে বহু সময়ত সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটাই একনায়কত্ববাদ স্থাপন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ ব্যৱস্থাটো মূলতঃ অহিংস হোৱা বাবে ইয়াত একনায়কত্ববাদৰ কোনো স্থান থাকিব নোৱাৰে। এজন অহিংস স্বাধীনতা যোদ্ধাই নিজৰ বাবে একো নিবিচাৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰে। স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত কোনে শাসন কৰিব, সেই বিষয়ে কংগ্ৰেছৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। ক্ষমতা আহিলে সেই ক্ষমতা ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ হ'ব আৰু কাক সেই ক্ষমতা অৰ্পণ কৰা হ'ব, সেয়া জনসাধাৰণেই নিৰ্ধাৰণ কৰিব। হয়তো পাৰ্চিসকলৰ হাতত শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হ'ব পাৰে—মই তেনে হোৱাটো আনন্দৰে দেখিম—অথবা আজি কংগ্ৰেছত পৰিচিত নোহোৱা আন কোনো লোক বা গোটৰ হাততো সেই দায়িত্ব যাব পাৰে। তেতিয়া কোনোবাই এই কথা কৈ আপত্তি কৰিব নোৱাৰিব যে "এই সম্প্ৰদায় অতি সৰু। সেই দলটোৱে স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যথেষ্ট ভূমিকা লোৱা নাছিল। তেন্তে সকলো ক্ষমতা তেওঁলোকৰ হাতত কিয় যাব?" কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰপৰাই সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতৰপৰা নিজকে সম্পূৰ্ণ মুক্ত ৰাখিছে। ই সদায় সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰৰ কথা ভাবিছে আৰু সেই অনুসৰিয়েই কাম কৰিছে।</p> <p>মই জানো যে আমাৰ অহিংসা অসম্পূৰ্ণ আৰু আমি এতিয়াও আদৰ্শ অৱস্থাৰপৰা বহু দূৰত আছোঁ। কিন্তু অহিংসাত চূড়ান্ত ব্যৰ্থতা বা পৰাজয় বুলি একো নাই। সেয়ে মোৰ বিশ্বাস যে আমাৰ সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও যদি এই মহান কামটো সফল হয়, তেন্তে তাৰ কাৰণ হ'ব ঈশ্বৰে বিগত বাইছ বছৰ ধৰি আমি নীৰৱে আৰু অবিৰতভাৱে কৰি অহা সাধনাক সফলতাৰে পুৰস্কৃত কৰিব বিচাৰিছে।</p> <p>মোৰ বিশ্বাস, বিশ্বৰ ইতিহাসত আমাৰ দৰে প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু হোৱা নাই। কাৰাগাৰত থকা সময়ত মই কাৰ্লাইলৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ ইতিহাস পঢ়িছিলোঁ আৰু পণ্ডিত জৱাহৰলালে মোক ৰাছিয়াৰ বিপ্লৱৰ বিষয়ে কিছু কথা কৈছিল। কিন্তু মোৰ বিশ্বাস, এই সংগ্ৰামসমূহ হিংসাৰ অস্ত্ৰৰে চলোৱা হৈছিল বাবে সেইবোৰে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে বাস্তৱায়িত কৰিব পৰা নাছিল। মই কল্পনা কৰা গণতন্ত্ৰ অহিংসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠিত গণতন্ত্ৰ হ'ব, য'ত সকলোৰে সমান স্বাধীনতা থাকিব। প্ৰতিজন মানুহেই নিজৰ প্ৰভু হ'ব। এনে গণতন্ত্ৰৰ বাবে সংগ্ৰামত যোগ দিবলৈ মই আজি আপোনালোকক আহ্বান জনাইছোঁ। এই কথা এবাৰ বুজি পালে আপোনালোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ পাৰ্থক্য পাহৰি কেৱল নিজকে ভাৰতীয় বুলি ভাবিব আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে সংগ্ৰাম কৰিব।</p> <p>ইয়াৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ মনোভাবৰ প্ৰশ্নটো আহে। মই লক্ষ্য কৰিছোঁ যে জনসাধাৰণৰ মাজত ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰতি ঘৃণা আছে। তেওঁলোকৰ আচৰণত মানুহ অসন্তুষ্ট। জনসাধাৰণে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদ আৰু ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। তেওঁলোকৰ বাবে দুয়োটা একে। এই ঘৃণাই আনকি তেওঁলোকক জাপানীসকলকো আদৰণি জনাবলৈ বাধ্য কৰিব পাৰে। এইটো অতি বিপজ্জনক। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল এটা দাসত্বৰ সলনি আন এটা দাসত্ব গ্ৰহণ কৰা। আমি এই মনোভাব আঁতৰাব লাগিব। আমাৰ বিবাদ ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ সৈতে নহয়; আমি তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰিছোঁ। ব্ৰিটিছ শাসন আঁতৰোৱাৰ প্ৰস্তাৱ খঙৰপৰা অহা নাই। বৰ্তমানৰ সংকটপূৰ্ণ সময়ত ভাৰতক নিজৰ উচিত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ সুযোগ দিয়াৰ বাবেহে এই প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে। ব্ৰিটেইনে যুদ্ধ চলাই থকা সময়ত ভাৰতৰপৰা ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে ধন আৰু সামগ্ৰী লৈ কেৱল সহায় কৰিবলৈ বাধ্য কৰা এটা বৃহৎ দেশৰ বাবে সেয়া উচিত অৱস্থা নহয়। আমি স্বাধীন নোহোৱালৈকে ত্যাগ আৰু সাহসৰ প্ৰকৃত মনোভাব সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰোঁ। মই জানো, আমি যথেষ্ট আত্মত্যাগ কৰিলে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আমাৰপৰা স্বাধীনতা আঁতৰাই ৰাখিব নোৱাৰিব। সেয়ে আমি নিজৰ মনৰপৰা ঘৃণা আঁতৰাব লাগিব। মোৰ নিজৰ কথা ক'বলৈ গ'লে, মই কেতিয়াও ঘৃণা অনুভৱ কৰা নাই। বৰং মই এতিয়া আগতকৈ ব্ৰিটিছসকলৰ অধিক বন্ধু বুলি অনুভৱ কৰোঁ। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ল তেওঁলোক এতিয়া বিপদত আছে। সেয়ে তেওঁলোকৰ ভুলৰপৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটো মোৰ বন্ধুত্বৰেই দাবী।</p> <p>মই পৰিস্থিতিটো যিদৰে দেখিছোঁ, তেওঁলোক এক গভীৰ বিপদৰ সীমাত আছে। সেয়ে তেওঁলোকক সেই বিপদৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰাটো মোৰ কৰ্তব্য। ইয়াৰ ফলত সাময়িকভাৱে তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি খং কৰি সহায় কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা বন্ধুত্বৰ হাতখন আঁতৰাই দিলেও মই সেই কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগিব। মানুহে হয়তো হাঁহিব পাৰে, তথাপি এইটোৱেই মোৰ বিশ্বাস। মোৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বৃহৎ সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিবলগীয়া সময়ত মই কোনো ব্যক্তিৰ প্ৰতি ঘৃণা পুহি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।</p> }}{{clear}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] sjb4zu1ty1nmvk0x8rkwtcvc5xjp27a 0 139920 641355 641152 2026-10-02T20:21:57Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641355 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি '' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] hd9h39il2gywfoksg6aiqzq7aya7gmw 641356 641355 2026-10-02T20:22:21Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641356 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি '' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] p12b6xy4vferpxqr0xrb6nxp8ih2mm3 641357 641356 2026-10-02T20:22:38Z JyotiPN 22102 added [[Category:ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641357 wikitext text/x-wiki '''যোগেশ চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়''' (১৮৯৫ – ২ এপ্ৰিল ১৯৬০) এজন ভাৰতীয় [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]], বিপ্লৱী আৰু সংসদ সদস্য আছিল। তেওঁ হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HSRA) নামেৰে জনাজাত হৈছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। অনুশীলন সমিতিত সক্ৰিয় ভূমিকা লোৱা চট্টোপাধ্যায়ে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰত জড়িত থকাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰিছিল। এজন ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপে তেওঁ ''ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স'' আৰু ''ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম'' নামৰ দুখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত তেওঁ [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য (১৯৫৬–১৯৬০) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ সশস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ আৰু সমাজতান্ত্ৰিক আদৰ্শৰ এক প্ৰতীক হিচাপে আজিও পৰিচিত। == চমু জীৱনী == তেওঁ এজন [[বাঙালী হিন্দু]] আছিল। যোগেশ চন্দ্ৰই অনুশীলন সমিতিৰ সদস্য হৈছিল। তেওঁ ১৯২৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যন (HRA)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দুস্তান ছচিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20040611061136/http://www.gatewayforindia.com/history/british_history4.htm Gateway of India article ]}}</ref> বৈপ্লৱিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ১৯২৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কাকোৰী ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰ চলোৱা হয় আৰু তেওঁক যাৱজ্জীৱন সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। তেওঁ দুখন কিতাপ লিখিছিল: # ইণ্ডিয়ান ৰিভলিউশ্বনেৰীজ ইন কনফাৰেন্স # ইন চাৰ্ছ অৱ ফ্ৰীডম (আত্মজীৱনী হিচাপে) ১৯৩৭ চনত যোগেশ চন্দ্ৰই কংগ্ৰেছ ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি ত যোগদান কৰে যদিও অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে সেই দল ত্যাগ কৰে আৰু ১৯৪০ চনত ''ৰিভলিউশ্বনেৰী ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি '' (RSP) নামেৰে এটা নতুন দল গঠন কৰে। ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈকে তেওঁ এই দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনলৈ আৰ.এছ.পি.-ৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন শাখা ইউনাইটেড ট্ৰেড ইউনিয়ন কংগ্ৰেছৰ উপ-সভাপতি আছিল আৰু কেৱল ১৯৪৯ চনৰ বাবে ইউনাইটেড ছচিয়েলিষ্ট অৰ্গেনাইজেশ্যনৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |title=Rajyasabha Who's Who |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://archive.today/20030610174407/http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90c.htm |archive-date=10 June 2003 |url-status=dead }}</ref> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত অৱশ্যে তেওঁ পুনৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] দললৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯৫৬ চনত [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা [[ৰাজ্য সভা]]ৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৬০ চনৰ ২ এপ্ৰিলত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ এই সদনৰ সদস্য হৈ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |title=List of Rajyasabha members |access-date=5 March 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418043308/http://164.100.24.167:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp?alphabet=C |archive-date=18 April 2006 |url-status=dead }}</ref> == টোকা == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://web.archive.org/web/20051225234248/http://muktadhara.net/antibritish.html Muktadhara article] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] n5kmfrqlth1kk46fom00w3ehcabgrzh 0 139925 641358 641135 2026-10-02T20:23:13Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641358 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{confuse|দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)}} '''''দীনবন্ধু''''' ([[ইংৰাজী]]: '''Deenbandhu'''), যাক বহু সময়ত '''''Dinbandhu''''' বা '''''Din Bandhu''''' বুলিও বানান কৰা হয়, আছিল এখন সাপ্তাহিক [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এই কাকতখনি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৭৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ [[পুনে]] চহৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=244 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA244}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ ভিতৰতে শ্ৰমিক আৰু খাটি-খোৱা জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথমখন বাতৰি কাকত।<ref>{{cite book |title=The Making of an Indian Metropolis: Colonial Governance and Public Culture in Bombay, 1890-1920 |first=Prashant |last=Kidambi |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-35188-624-6 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=BBKoDQAAQBAJ&pg=PT271}}</ref> সাপ্তাহিক কাকতখনে কৃষক আৰু বনুৱাসকলৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু সমস্যাসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tN_ZAAAAMAAJ&q=krishnarao+bhalekar|title=Social Reformers of Maharashtra|last=Phadke|first=Y. D.|date=1975|publisher=Maharashtra Information Centre|language=en}}</ref> ''দীনবন্ধু''ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কৃষ্ণৰাও পাণ্ডুৰং ভালেকাৰে (১৮৫০-১৯১০)।<ref>{{cite book |title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India |editor1-first=Nalini |editor1-last=Natarajan |editor2-first=Emmanuel Sampath |editor2-last=Nelson |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1996 |isbn=978-0-31328-778-7 |page=214 |url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA214}}</ref> এই কাকতখনে [[জ্যোতিৰাও ফুলে|জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ সত্যশোধক সমাজৰ মুখপত্ৰ বা মত প্ৰকাশৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Peasants and Imperial Rule: Agriculture and Agrarian Society in the Bombay Presidency 1850-1935 |first=Neil |last=Charlesworth |edition=Revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-640-1 |page=277 |url=https://books.google.com/books?id=jIbRhV00p6AC&pg=PA277}}</ref> ভালেকাৰৰ জন্ম ভাম্বুৰ্ডেৰ এটা মালি পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PFY9fz68KEsC&dq=krishnarao+bhalekar+death&pg=PA133|title=Mahatma Jotirao Phooley: Father of the Indian Social Revolution|last=Keer|first=Dhananjay|date=1997|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-066-2|language=en}}</ref> ১৮৮০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে ভালেকাৰে প্ৰায় অকলেই 'দীনবন্ধু' পৰিচালনা কৰিছিল, যাৰ পিছত আৰ্থিক নাটনিৰ বাবে বাতৰি কাকতখন মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পূৰ্বৰে পৰা কাকতখনৰ বাবে লিখি থকা নাৰায়ণ মেঘাজী লোখাণ্ডেই<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA247|title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India|last=O'Hanlon|first=Rosalind|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-52152-308-0|edition=Reprinted, revised|page=247}}</ref> ১৮৮০ চনৰ পৰা মুম্বাইৰ পৰা ইয়াৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৮৮৪ চনত 'দীনবন্ধু'ৰ সাপ্তাহিক বিক্ৰী আছিল ১৬৫০ কপি। ইয়াৰ ফলত ই বম্বে প্ৰেছিডেন্সীত ''কেশৰী''ৰ পিছতেই দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰচলিত মাৰাঠী বা এংলো-মাৰাঠী বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite book |title=Caste, Conflict and Ideology: Mahatma Jotirao Phule and Low Caste Protest in Nineteenth-Century Western India |first=Rosalind |last=O'Hanlon |edition=Reprinted, revised |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-52152-308-0 |page=288 |url=https://books.google.com/books?id=5kMrsTj1NeYC&pg=PA288}}</ref> ১৯০৩ চনত বাসুদেও বিৰ্জেই বৰোদা এৰি মুম্বাইলৈ অহাৰ পিছত এই ঐতিহাসিক বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হয়। কলেৰা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ বিৰ্জেৰ অকাল মৃত্যু হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ পত্নী তনুবাই বিৰ্জেই এককভাৱে কাকতখন চলোৱাৰ দায়িত্ব কান্ধত পাতি লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩২ বছৰ। তনুবাই বিৰ্জেই ১৯০৮ চনৰ পৰা ১৯১৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়লৈকে 'দীনবন্ধু' সম্পাদনা কৰিছিল। শ্ৰীৰাম গুণ্ডেকাৰৰ মতে, অনা-ব্ৰাহ্মণ সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসত তনুবাই বিৰ্জেই হৈছে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা। সম্ভৱতঃ তেওঁ সমগ্ৰ মাৰাঠী সাংবাদিকতাৰ ইতিহাসৰে প্ৰথমগৰাকী মহিলা সম্পাদিকা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.loksatta.com/lekha-news/tanubai-birje-woman-editor-in-marathi-1211612/|title=तानुबाई बिर्जे : शतकापूर्वीची मराठी स्त्री-संपादक|date=2016-03-06|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2020-02-03}}</ref> লোখাণ্ডেই বম্বেৰ পৰা ''দীনবন্ধু'' প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, ফুলেৰ এগৰাকী অনুগামী বিঠল মাৰুতৰাও নাৱলে পুনেত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰাৰ অধিকাৰ ক্ৰয় কৰে। তেওঁ অ’হাইঅ’ৰ পৰা এটা প্ৰিণ্টিং প্ৰেছ আমদানি কৰিছিল, য’ত ১৯৭০ চনৰ দশকত কাকতখন বন্ধ নোহোৱালৈকে ইয়াৰ মুদ্ৰণ কাৰ্য চলি আছিল। ২০১৩ চনলৈকে পুনেত সেই প্ৰেছটো আছিল আৰু ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব নাৱলে পৰিয়ালৰ হাততেই আছিল। অৱশ্যে প্ৰেছটো চৰম জৰাজীৰ্ণ আৰু ধবংসপ্ৰায় অৱস্থাত আছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যাব নে নাই সেই সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Once the voice of Phule, Deenbandhu press rusting away into oblivion |first=Prasad |last=Joshi |date=22 September 2013 |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/once-the-voice-of-phule-deenbandhu-press-rusting-away-into-oblivion/1172532/0 |accessdate=2017-07-20}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] js0crejzf4a12n4lcf0wjkdfejvms79 0 139926 641359 641141 2026-10-02T20:23:55Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641359 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' আছিল এখন [[বাংলা]] ভাষায বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''অনুশীলন সমিতি''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বাঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাসৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা যুগান্তৰ দল নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক পইচা।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯০৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত হেমচন্দ্ৰ কানুনগো, বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ আৰু অৰবিন্দ ঘোষকে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বাঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯০৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯০৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯০৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980| website = Endangered Archives Program}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] cg7oybnmctkco6mqys1q88oylv87yo9 641506 641359 2026-10-03T06:26:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 641506 wikitext text/x-wiki '''''যুগান্তৰ পত্ৰিকা''''' আছিল এখন [[বাংলা]] ভাষায বৈপ্লৱিক বাতৰি কাকত। ১৯০৬ চনত কলিকতাত [[বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ]], [[অবিনাশ ভট্টাচাৰ্য]] আৰু [[ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্ত]]ই এই কাকতখনি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এখন ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিক হিচাপে ১৯০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই কাকতখনে সেই সময়ত বংগত গঢ় লৈ উঠা নৱজাত বৈপ্লৱিক সংগঠন ''অনুশীলন সমিতি''ৰ প্ৰচাৰ কাৰ্যসূচীৰ মুখপত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। বাঙালী লেখক [[শিৱনাথ শাস্ত্ৰী]]ৰ একে নামৰ এখন ৰাজনৈতিক উপন্যাসৰপৰা এই পত্ৰিকাখনে 'যুগান্তৰ' নামটো লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰিকাখনে পৰৱৰ্তী সময়ত অনুশীলন সমিতিৰ পশ্চিম বংগ শাখাৰ নামকৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়, যিটো শাখা যুগান্তৰ দল নামেৰে জনাজাত হৈছিল। পত্ৰিকাখনে স্বাধীনতাৰ ৰাজনৈতিক আহিলা হিচাপে [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসন]]ৰ বিৰুদ্ধে বৈপ্লৱিক হিংসাক ব্যাখ্যা আৰু সমৰ্থন কৰিছিল, আৰু ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধিকাৰ তথা বৈধতাক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল। ই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] আৰু ইয়াৰ উদাৰপন্থী নীতিসমূহৰো তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, যাক তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ ৰাজক সহায় কৰা নীতি বুলি গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল বংগৰ শিক্ষিত আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত যুৱকসকল, আৰু কাকতখনিৰ মূল্য আছিল মাত্ৰ এক পইচা।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/20203424 |title = Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal — 1908–1918|journal= The Journal of Asian Studies| volume= 67| number= 3| year= 2008| jstor=20203424 | last1=Sanyal | first1=Sukla | pages=759–787 | doi=10.1017/S0021911808001150 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite web|url= https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?22098|title= Jugantar Patrika| website= Digital District Repository Details|publisher= Government of India}}</ref> == বিকাশ আৰু গোচৰ == বাতৰি কাকতখনে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে আৰু এক সময়ত ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা ২০,০০০ হৈছিলগৈ। ১৯০৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ নোহোৱালৈকে ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তই এই কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যদিও ইয়াত হেমচন্দ্ৰ কানুনগো, বাৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ঘোষ আৰু অৰবিন্দ ঘোষকে ধৰি কেইবাজনো প্ৰখ্যাত বাঙালী বিপ্লৱীৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite book |last=Samāddāra |first=Raṇabīra |url=https://books.google.com/books?id=58WkvXaaPbEC&dq=hemchandra+kanungo+Jugantar&pg=PA103 |title=The Materiality of Politics: The technologies of rule |date=2007 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-251-2 |language=en}}</ref> ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা কাকতখনে কেইবাবাৰো গোচৰৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হৈছিল। "ভাৰত চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে হিংসা উচটনি দিয়া" প্ৰবন্ধ প্ৰকাশৰ বাবে ১৯০৭ চনত ভূপেন্দ্ৰনাথ দত্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে তেওঁক এবছৰৰ সশ্ৰম কাৰাদণ্ড বিহা হয়। গোচৰসমূহৰ পিছত হোৱা আৰ্থিক ক্ষতি আৰু ১৯০৮ চনৰ জুন মাহত 'দ্য নিউজপেপাৰ্ছ (ইনচাইটমেণ্ট টু অফেন্সেচ) এক্ট' পাছ হোৱাৰ পিছত কাকতখনৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অৱশেষত ১৯০৮ চনত কাকতখনি বন্ধ কৰি দিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url= http://www.sriaurobindoinstitute.org/saioc/Sri_Aurobindo/yugantar_newspaper|title= Jugantar Newspaper| website= Sri Aurobindo: 1906–1910|publisher= Sri Aurobindo Research Institute}}</ref><ref>{{cite news|url= https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|title= Jugantar Patrika: 1937–1980|website= Endangered Archives Program|archiveurl= https://web.archive.org/web/20250918002230/https://eap.bl.uk/collection/EAP262-1-2/search|archivedate= 2025-09-18|access-date= 2026-10-02|deadurl= yes}}</ref> == পুনৰুজ্জীৱন আৰু অৱসান == ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত বাতৰি কাকতখনি পুনৰ সজীৱ কৰি তোলা হয়। আশীৰ দশকত ইয়াৰ দৈনিক প্ৰচলন সৰ্বাধিক ৮০,০০০ কপিলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে দুৰ্বল ব্যৱস্থাপনা আৰু বৰ্ধিত পৰিচালন ব্যয়ৰ বাবে লাহে লাহে ইয়াৰ পাঠকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19940115-colourful-comeback-754639-1994-01-14|title= Colourful Comeback: Bank Loans and Workers' Efforts Revive Paper| publisher= India Today}}</ref> অৱশেষত বৃহৎ বেংকৰ ঋণ আৰু আৰ্থিক লোকচানৰ বাবে বাতৰি কাকতখন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite news|url= https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19910715-debts-kill-123-year-old-english-daily-amrita-bazar-patrika-815485-1991-07-14|title= Debts Kill English Daily| publisher= India Today}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} * Legitimising Violence: Seditious Propaganda and Revolutionary Pamphlets in Bengal, 1908–1918, Sanyal S., The Journal of Asian Studies, vol. 67, n° 3, 2008, pp. 759–787. [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] rrzcvci5e9jlewij56o5beprochnz6x 0 139927 641360 641154 2026-10-02T20:24:30Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641360 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox newspaper | name = কালান্তৰ | school = | logo = | logo_size = | logo_alt = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | owner = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] পশ্চিমবঙ্গ ৰাজ্যিক পৰিষদ | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = স্বপন বেনাৰ্জী | president = | editor = কল্যাণ বন্দ্যোপাধ্যায় | chief_editor = | deputy_editor = | associate_editor = | managing_editor = | general_manager = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | metro_editor = | metro_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{start date and age|1965}} | political_position = | language = [[বাংলা]] | ceased_publication = | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[কলকাতা]] | publishing_country = [[ভাৰত]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister_newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = {{URL|https://cpikalantar.blogspot.com/}} | free = }} '''''কালান্তৰ''''' হ'ল ভাৰতৰ [[কলকাতা]]ৰ পৰা প্ৰকাশিত এখন দৈনিক [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাৰ]] বাতৰি কাকত। এইখন [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ [[পশ্চিমবঙ্গ]] ৰাজ্যিক পৰিষদৰ মুখপত্ৰ।<ref>{{Cite news|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=2018-10-30|title=CPI mouthpiece Kalantar shuts down|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/cpi-mouthpiece-kalantar-shuts-down/article25372958.ece|access-date=2021-09-08|issn=0971-751X}}</ref> ১৯৬৫ চনৰ পৰা এই কাকতখনি সাপ্তাহিক হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল; পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'কালান্তৰ' দৈনিক বাতৰি কাকতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পূৰ্বৰ দৰে এখন সুকীয়া সাপ্তাহিক সংস্কৰণো চলাই থকা হৈছে। 'কালান্তৰ' দৈনিক কাকতৰ শীৰ্ষক বা মাষ্টহেড ভাগ কিংবদন্তী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা শিল্পী [[সত্যজিৎ ৰায়|সত্যজিৎ ৰায়ে]] নিজেই ডিজাইন কৰিছিল। কাকতখনিৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সম্পাদকসকলৰ ভিতৰত প্ৰবীণ কমিউনিষ্ট নেতা সোমনাথ লাহিড়ী, ভৱানী সেন, জ্যোতি দাসগুপ্ত, প্ৰভাত দাসগুপ্ত আৰু অধ্যাপক গৌতম চট্টোপাধ্যায় অন্যতম আছিল। এৰঙীয়া সংস্কৰণৰ পৰা বৰ্তমান এই কাকতখনি এখন চাৰি ৰঙৰ দৈনিক কাকত হিচাপে প্ৰকাশ পাই আহিছে। শৰৎকালত, কলকাতাৰ অন্যান্য দৈনিক কাকতৰ দৰেই কালান্তৰেও কিতাপৰ আৰ্হিত এখন উৎসৱকালীন 'শাৰদীয়' সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033736/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=83844&recIndex=31&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |title=ICON: International Coalition on Newspapers |publisher=Icon.crl.edu |access-date=2012-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219033740/http://icon.crl.edu/detail.php?language=Bengali&country=&title=&oclcno=&begindate=&institution=&sort=&sortOrder=ASC&item=99678&recIndex=18&recCount=41 |archive-date=19 February 2012 |url-status=dead }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:প্ৰচাৰ মাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] qcraidghgb3m5x5jdmf6twv23nl7s3w 0 139928 641361 641151 2026-10-02T20:25:13Z JyotiPN 22102 added [[Category:ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641361 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] sznx1crqzgb2at9bud93pbof2j57bgs 641362 641361 2026-10-02T20:25:52Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641362 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 8y6zo9qn1u9pnpd6gnplcpjnztzt8yl 641363 641362 2026-10-02T20:26:08Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641363 wikitext text/x-wiki '''কমৰেড ধন্বন্তৰী''' (৭ মাৰ্চ ১৯০২ – ১৩ জুলাই ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (দেশীয় ৰাজ্য)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ত [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] (CPI)-ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুঠ ৩৪ বছৰীয়া প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ ভিতৰত ১৭ বছৰ কাল কাৰাগাৰত অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/death-anniversary-comrade-dhanwantri-observed/|title = Death anniversary of Comrade Dhanwantri observed|date = 13 July 2014}}</ref> ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মুখ্য কাৰ্যালয় 'ধন্বন্তৰী ভৱন' তেওঁৰ সন্মানতে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/aisf-pays-tributes-to-comrade-dhanwantri|title=AISF pays tributes to Comrade Dhanwantri|date=19 June 2015 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.earlytimes.in/m/newsdet.aspx?q=256523|title=JKFFA pays tributes to Comrade Dhanwantri - Early Times Newspaper Jammu Kashmir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marxists.org/subject/india/cpi/index.htm|title = Communist Party of India (CPI)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/et-commentary/when-the-communists-knocked-on-kashmirs-door/|title=When the communists knocked on Kashmir's door|date=27 August 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/communalism/punjab-1947-bloodied-and-partitioned-by-competing-nationalisms|title=Punjab 1947: Bloodied and Partitioned by Competing Nationalisms}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] d7tkx56w8xmsdp9r7lbud3knsyg096i 0 139930 641365 641161 2026-10-02T20:26:56Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641365 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কানপুৰৰ চুন্নীগঞ্জত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=বিঠূৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=চুন্নীগঞ্জ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] ap1fhazj568bcxx3402c159epecwgks 641366 641365 2026-10-02T20:27:19Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641366 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=গংগু বাবা |image= Gangu Baba,a dalit freedom fighter of 1857 Mutiny against Britishers in India.jpg |image_size= |caption= ১৮৫৯ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কানপুৰৰ চুন্নীগঞ্জত ফাঁচী দিয়াৰ ঠিক পূৰ্বে গংগু বাবাৰ চিত্ৰণ |birth_date= |birth_place=বিঠূৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |death_date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৯ |death_place=চুন্নীগঞ্জ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |movement=[[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] |organization=[[নানা চাহেব]] পেশৱাৰ সেনা, ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ }} '''গংগু বাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Ganga Baba বা Gangu Baba) ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ এজন সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। তেওঁৰ জন্ম [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ বিঠূৰ গাঁৱত হৈছিল। ==মৌখিক পৰম্পৰাৰ কাহিনী == গংগু বাবাৰ বীৰত্ব আৰু সৎ কৰ্মৰ বিষয়ে বহুতো কাহিনী প্ৰচলিত আছে। এবাৰ তেওঁ পিঠিত এটা মৃত বাঘ লৈ হাবিৰ পৰা ঘূৰি আহি আছিল। সেই সময়তে বিঠূৰৰ তদানীন্তন ৰজা [[নানা চাহেব]] পেশৱাই নিজৰ সৈন্যদলৰ সৈতে সেই স্থান অতিক্ৰম কৰিছিল। তেওঁ গংগু বাবাক পিঠিত বাঘ লৈ থকা অৱস্থাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ তীব্ৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু গংগু বাবাক নিজৰ সেনাত যোগদান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, কিয়নো সেই সময়ত তেওঁ ইতিমধ্যে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছিল। গংগু কবাই সানন্দে এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Bates"/> বিঠূৰৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ [[দলিত]]সকলৰ মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁ অকলেই নিজৰ তৰোৱালেৰে ১৫০ জন ব্ৰিটিছ সৈনিকক হত্যা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু তেওঁক জীয়াই বা মৃত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ জাননী জাৰি কৰে। অৱশেষত তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হয়। ব্ৰিটিছ সৈনিকসকলে তেওঁক ঘোঁৰাৰ পিছফালে বান্ধি গা টানি টানি [[কানপুৰ]]লৈকে লৈ যায়। তাৰ পিছত তেওঁলোকে চুন্নীগঞ্জত তেওঁক ফাঁচী দিয়ে।<ref name="Bates">{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=EfWnAwAAQBAJ&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Gangu+Baba#v=onepage&q=Gangu%20Baba&f=false | title=Mutiny at the Margins: New Perspectives on the Indian Uprising of 1857: Volume V: Muslim, Dalit and Subaltern Narratives| isbn=9788132118640| last1=Bates| first1=Crispin| date=30 October 2013}}</ref><ref name="The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’">{{cite news |last1=Campus Chronicle |title=The Great Unsung Martyred Warrior ‘Gangu Baba’ |url=http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |accessdate=5 October 2021 |date=18 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211005084827/http://www.campuschronicle.in/the-great-unsung-martyred-warrior-gangu-baba/ |archivedate=5 October 2021 |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] kwarc6nr65xujq7t90g050d3muelxc3 0 139931 641415 641166 2026-10-03T03:08:01Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641415 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''মেঘে ঢাকা তাৰা''''' হ'ল [[ব্ৰাত্য বসু]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ''নৈহাটী ব্ৰাত্যজন'' নাট্যগোষ্ঠীৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত তথা মঞ্চস্থ কৰা ২০১৬ চনৰ এখন [[বাংলা]] নাটক। এই নাটকখনৰ কাহিনীভাগ [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ ১৯৬০ চনৰ একে নামৰ চলচ্চিত্ৰ ''মেঘে ঢাকা তাৰা''ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref name="ABP Meghe Dhaka Ritwik">{{cite news|title=মেঘে ঢাকা ঋত্বিক|url=http://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/ম-ঘ-ঢ-ক-ঋত-ব-ক-1.275323#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=2 January 2016}}</ref><ref name="Ebela">{{cite news|title='মেঘে ঢাকা তাৰা', মঞ্চায়নে...|url=http://ebela.in/entertainment/new-play-of-bratya-basu-1.274750|accessdate=3 January 2016|work=[[Ebela]]}}</ref> == কলা-কুশলী == === অভিনয় শিল্পী === * পৌলমী বসু — নীতাৰ চৰিত্ৰত * শুভাশিস মুখোপাধ্যায় — তাৰিণী মাষ্টৰৰ চৰিত্ৰত * পাৰ্থ ভৌমিক — শংকৰৰ চৰিত্ৰত * সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত — কথমকলিৰ চৰিত্ৰত * অনিৰ্বাণ ঘোষ — সনাতনৰ চৰিত্ৰত === নেপথ্য কুশলী === * [[ব্ৰাত্য বসু]] — পৰিচালক * উজ্জ্বল চট্টোপাধ্যায় — লেখক == প্ৰযোজনা == ২০১৬ চনত এই নাটকখনৰ আখৰা আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰাত্য বসুৱে এখন সংবাদ-মেলত এই নাটকখনৰ বিষয়ে জানিবলৈ দিছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে সেই সময়ত তেওঁ আন দুখন নাটকৰ কামো কৰি আছিল।<ref name="Aajkaal">{{cite news|title=আগামী তিন মাসে ব্ৰাত্যৰ তিন নাটক|url=http://aajkaal.in/kolkata/আগামী-তিন-মাসে-ব্ৰাত্যৰ-ত/|accessdate=3 January 2016|work=[[Aajkaal]]}}{{dead link|date=February 2026|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> === চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ === চলচ্চিত্ৰখনত থকা চৰিত্ৰসমূহ নাট্যৰূপত ফুটাই তুলিবলৈ বিশেষ কাষ্টিং কৰা হৈছিল। পৌলমী বসুৱে 'নীতা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো চৰিত্ৰ ঘটকৰ মূল চলচ্চিত্ৰখনত [[সুপ্ৰিয়া দেৱী]]য়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। নীতাৰ দেউতাক 'তাৰিণী মাষ্টৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল শুভাশিস মুখোপাধ্যায়ে (চলচ্চিত্ৰখনত এই চৰিত্ৰটো বিজন ভট্টাচাৰ্যই কৰিছিল)। 'শংকৰ'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল পাৰ্থ ভৌমিকে, যিটো মূল চিনেমাত অনিল চেটাৰ্জীয়ে ৰূপায়ণ কৰিছিল। সুৰঞ্জনা দাসগুপ্ত আৰু অনিৰ্বাণ ঘোষে ক্ৰমে কথমকলি আৰু সনাতনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{cite news|title=I didn't cast Poulomi as Neeta in 'Meghe Dhaka Tara' to take sweet revenge: Bratya Basu|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Ididnt-cast-Poulomi-as-Neeta-in-Meghe-Dhaka-Tara-to-take-sweet-revenge-BratyaBasu/articleshow/50398689.cms?from=mdr|accessdate=3 January 2016|work=[[The Times of India]]}}</ref> == মঞ্চস্থ == ২০১৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীত কলকাতাৰ 'ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট হল'ত নাটকখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref name="The Times of India" /> ২০১৬ চনৰ ৩ জানুৱাৰীৰ তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰতি শনিবাৰে নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।<ref name="Anandabazar Patrika Ek Bidhayak Ek Mantri">{{cite news|last1=সিংহ|first1=সঞ্জয়|title='মেঘে ঢাকা তাৰা'ৰ সন্ধানে এক বিধায়ক এবং এক মন্ত্ৰী|url=http://www.anandabazar.com/state/one-mla-and-one-minister-will-make-meghe-dhaka-tara-as-a-drama-1.275027#|accessdate=3 January 2016|work=[[Anandabazar Patrika]]}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাটক]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] n584guxanoobvajoy2n9g3h642e6rir 0 139932 641176 2026-10-02T12:11:22Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name = শহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক প... 641176 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, [[ধেনকানল জিলা|ধেনকানল]], [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ধেনকানল | death_cause = [[গুলীৰ আঘাত|গুলীৰ আঘাতজনিত জখম]] | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ({{langx|or|ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ}}; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ধেনকানল জিলাৰ [[ভুবন]]ৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত [[ব্ৰাহ্মণী নদী]] পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে [[ইম্পেৰিয়েল পুলিচ|ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে]] গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ধেনকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত [[ৰাজস্থান ইউনাইটেড এফ চি|ৰাজস্থান ইউনাইটেড]] দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি [[সচিদানন্দ ৰাউতৰায়|সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে]] 'বাজি ৰাউত' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। " ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା , ଏ ଦେଶ ତିମିר ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା। " (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ept3dgh5hkdutzf8zgkwyvk28bqw9jq 641177 641176 2026-10-02T12:12:29Z Kandarpajit Kallol 6257 641177 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, [[ঢেংকানল জিলা|ঢেংকানল]], [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = [[গুলীৰ আঘাত|গুলীৰ আঘাতজনিত জখম]] | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ({{langx|or|ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ}}; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ [[ভুবন]]ৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত [[ব্ৰাহ্মণী নদী]] পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে [[ইম্পেৰিয়েল পুলিচ|ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে]] গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত [[ৰাজস্থান ইউনাইটেড এফ চি|ৰাজস্থান ইউনাইটেড]] দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি [[সচিদানন্দ ৰাউতৰায়|সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে]] 'বাজি ৰাউত' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। " ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା , ଏ ଦେଶ ତିମିר ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା। " (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} jakb9mzygr0i0kzvlrlobdp4nmusj9a 641178 641177 2026-10-02T12:14:47Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641178 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত [[ৰাজস্থান ইউনাইটেড এফ চি|ৰাজস্থান ইউনাইটেড]] দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি [[সচিদানন্দ ৰাউতৰায়|সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে]] 'বাজি ৰাউত' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। " ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା , ଏ ଦେଶ ତିମିר ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା। " (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} rus60uk6lb8e5x6gnx9v4lz7llylfaw 641179 641178 2026-10-02T12:15:23Z Kandarpajit Kallol 6257 641179 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি [[সচিদানন্দ ৰাউতৰায়|সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে]] 'বাজি ৰাউত' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। " ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା , ଏ ଦେଶ ତିମିר ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା। " (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} fmjtierdup8l5ngtnhx3t4s08krb4jv 641181 641179 2026-10-02T12:16:17Z Kandarpajit Kallol 6257 641181 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে ''বাজি ৰাউত'' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। "ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା, ଏ ଦେଶ ତିମିר ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା। " (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ajw6t6n4a1z892eqhgc7qpavd4ndj2j 641182 641181 2026-10-02T12:17:16Z Kandarpajit Kallol 6257 /* গ্ৰন্থপঞ্জী */ 641182 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে ''বাজি ৰাউত'' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। "ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା,<br/> ଏ ଦେଶ ତିମିର ତଳେ<br/> ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା।" (অনুবাদ: নহয় বন্ধু, নহয় এইয়া চিতা, এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলে এইয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুক্তিৰ সলিতা।) == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} r1r7d380gb691u17l95j9ty8f1toemf 641183 641182 2026-10-02T12:20:32Z Kandarpajit Kallol 6257 641183 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে ''বাজি ৰাউত'' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। "ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା,<br/> ଏ ଦେଶ ତିମିର ତଳେ<br/> ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା।" অসমীয়া লিপ্যন্তৰ:<br/> "নুহেঁ বন্ধু, নুহেঁ এহা চিতা,<br/> এ দেশ তিমিৰ তল়ে<br/> এ অলিভা মুকতি সল়িতা।" অৰ্থ:<br/> "নহয় বন্ধু, নহয় এয়া চিতা,<br/> এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলত<br/> এয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুকুতিৰ শলিতা।" == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক (documentary drama) য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} rn9x36xc93ollk1c9lh3cl55tpq4hpl 641184 641183 2026-10-02T12:21:01Z Kandarpajit Kallol 6257 /* চলচ্চিত্ৰ */ 641184 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তী শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিঠাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে ''বাজি ৰাউত'' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। "ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା,<br/> ଏ ଦେଶ ତିମିର ତଳେ<br/> ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା।" অসমীয়া লিপ্যন্তৰ:<br/> "নুহেঁ বন্ধু, নুহেঁ এহা চিতা,<br/> এ দেশ তিমিৰ তল়ে<br/> এ অলিভা মুকতি সল়িতা।" অৰ্থ:<br/> "নহয় বন্ধু, নহয় এয়া চিতা,<br/> এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলত<br/> এয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুকুতিৰ শলিতা।" == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সুতাৰৰ দ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 5babgw480wje4pwkevj0ncdqhs0zg5r 641463 641184 2026-10-03T04:02:57Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641463 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বহীদ বাজি ৰাউত (বাজিয়া নামেৰেও জনাজাত) | image = Baji rout.jpg | alt = ২০০২ চনত অনুগুলত অনুষ্ঠিত নিখিল ওড়িশা ছাত্ৰ সন্মিলনৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত এআইডিএছঅ' ওড়িশা ৰাজ্যিক পৰিষদে প্ৰস্তুত কৰা হুতাত্মা বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি। | caption = শ্বহীদ বাজি ৰাউতৰ প্ৰতিকৃতি | native_name = ବାଜି ରାଉତ | native_name_lang = or | birth_date = {{birth date|1926|10|05|df=y}} | birth_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল, [[ওড়িশা]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1938|10|11|1926|10|05}} | death_place = নীলকণ্ঠপুৰ, ঢেংকানল | death_cause = গুলীৰ আঘাতজনিত জখম | other_names = বাজিয়া | occupation = | known_for = | parents = }} [[File:Baji Rout Junction - Dangapala - Dhenkanal 2018-01-25 9804.JPG|thumb|272x272px|বাজি ৰাউত জংশন]] '''বাজি ৰাউত''' ([[ওড়িয়া]]: ସହିଦ୍ ବାଜି ରାଉତ; ৫ অক্টোবৰ ১৯২৬ – ১১ অক্টোবৰ ১৯৩৮) ওড়িয়া মূলৰ এজন ভাৰতীয় কিশোৰ আছিল, যিয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |url=https://odisha.gov.in |title=Odisha Government Portal |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092854/https://odisha.gov.in |archive-date=2 January 2020 |url-status=live }}</ref> নাওচলীয়া হিচাপে কাম কৰা ৰাউতক ১৯৩৮ চনৰ ১১ অক্টোবৰৰ নিশাই ঢেংকানল জিলাৰ ভুবনৰ নীলকণ্ঠপুৰ ঘাটত ব্ৰাহ্মণী নদী পাৰ কৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ব্ৰিটিছ ইম্পেৰিয়েল পুলিচে গুলীয়াই হত্যা কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Baji Rout; The Youngest Freedom Fighter of Dhenkal district, Odisha|url=http://eodisha.org|publisher=eOdisha|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322044223/http://eodisha.org|archive-date=22 March 2015|url-status=live}}</ref> বাজি ৰাউত ব্ৰাহ্মণী নদীৰ এজন নাওচলীয়াৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ আছিল।<ref name="Massey2014">{{cite book|author=Mr, Reginald Massey|title=Shaheed Bhagat Singh and the Forgotten Indian Martyrs|url=https://google.com|date=3 January 2014|publisher=Abhinav Publications|pages=192–|id=GGKEY:HCZLGL7521K}}</ref> প্ৰজামণ্ডলৰ (জনতাৰ পাৰ্টি) 'বানৰ সেনা'ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে তেওঁ নিশা নদীৰ পাৰত পহৰা দিয়াৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিছিল। ব্ৰিটিছ আৰক্ষীয়ে তেওঁক নিজৰ নাৱেৰে নদীখন পাৰ কৰাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁ সেয়া অস্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে বাজি ৰাউতক গুলীয়াই হত্যা কৰে।<ref>{{cite web|title=List of some Freedom Fighters|url=http://dhenkanal.nic.in|publisher=Dhenkanal Administration|accessdate=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150813024353/http://dhenkanal.nic.in|archive-date=13 August 2015|url-status=dead}}</ref> তেওঁৰ সন্মানাৰ্থে কটকত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ কিংবদন্তি শ্ৰী ভগৱতী চৰণ পাণিগ্ৰাহীৰ তৎকালীন মুখ্য কাৰ্যালয় ৯ নম্বৰ পিথাপুৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত কটকৰ সতীচৌৰাত তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। তদানীন্তন ঢেংকানল ৰাজ্যৰ নীলকণ্ঠপুৰ গাঁৱত হৰি ৰাউত আৰু ৰাণিয়া দেৱীৰ আটাইতকৈ সৰু পুত্ৰ হিচাপে ১৯২৬ চনৰ ৫ অক্টোবৰত বাজি ৰাউতৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱতে তেওঁ পিতৃক হেৰুৱাইছিল। চুবুৰীয়াৰ ঘৰত যাতাত ধান বানি আৰু খুন্দি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰা মাকৰ পক্ষে তেওঁৰ শিক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাটো সম্ভৱ নাছিল। তেওঁৰ দুজন ককায়েক আছিল, যিয়ে পৰিয়ালটোক পোহপাল দিবলৈ অতি কম উপাৰ্জন কৰিছিল। == উত্তৰাধিকাৰ == === বাজি ৰাউত কাপ === ২০২২ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানে বাজি ৰাউতৰ সন্মানাৰ্থে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এটা ফুটবল প্ৰতিযোগিতা উদ্বোধন কৰে।<ref>{{cite web|title=Baji Rout Cup: Pradhan attends inaugural match between Odisha & Mumbai Kenkre FC|url=https://argusnews.in|website=argusnews.in|publisher=Argus News|date=3 November 2022|location=Dhenkanal, Odisha|access-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108111510/https://argusnews.in|archive-date=8 November 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=6 November 2022 |title=FULL MATCH – Baji Rout Cup semis – Churchill Brothers bulldoze Kenkre FC in 5 goal haul |url=https://thefangarage.com |access-date=8 November 2022 |website=thefangarage.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108105444/https://thefangarage.com |archive-date=8 November 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefangarage.com|title=FULL MATCH — Baji Rout Cup semis — Rajasthan charge into the final with a rout of Sreenidi|website=thefangarage.com|publisher=The Fan Garage|date=6 November 2022|access-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106121117/https://thefangarage.com|archive-date=6 November 2022}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাখনত ''ৰাজস্থান ইউনাইটেড'' দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|last=Sports Desk|first=The Bridge|url=https://thebridge.in|title=Rajasthan United FC wins 2022 Baji Rout Cup|website=thebridge.in|publisher=The Bridge|date=8 November 2022|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108154039/https://thebridge.in}}</ref> == গ্ৰন্থপঞ্জী == [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] প্ৰাপ্ত কবি সচিদানন্দ ৰাউতৰায়ে ''বাজি ৰাউত'' নামৰ এটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। "ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା,<br/> ଏ ଦେଶ ତିମିର ତଳେ<br/> ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା।" অসমীয়া লিপ্যন্তৰ:<br/> "নুহেঁ বন্ধু, নুহেঁ এহা চিতা,<br/> এ দেশ তিমিৰ তল়ে<br/> এ অলিভা মুকতি সল়িতা।" অৰ্থ:<br/> "নহয় বন্ধু, নহয় এয়া চিতা,<br/> এই দেশৰ অন্ধকাৰৰ তলত<br/> এয়া এক নুমুৱাব নোৱাৰা মুকুতিৰ শলিতা।" == চলচ্চিত্ৰ == * ''"Baji Rout: India's Freedom Fighter"'' — এইখন এখন তথ্যচিত্ৰ-নাটক য’ত এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে ৰাউতৰ সমগ্ৰ জীৱন-যাত্ৰা আৰু অৱশেষত আৰক্ষীৰ সৈতে হোৱা সংঘৰ্ষক চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে নিৰ্মাণ কৰা এই হিন্দী চুটি ছবিখন ৰিয়ান ফাৰুক আৰু দীক্ষা নায়কে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল ক্ৰেণ্ডিড চিনেমা চমূৱে।<ref>[https://newindianexpress.com]</ref><ref>{{Cite web|title=Ravenshaw University students make film on Baji Rout|url=https://odishatv.in|date=2018-09-30|website=Odisha Television Ltd.|language=en-US|access-date=2020-05-05}}</ref> [[File:Baji Rout poem by Ratnakar Sutar.webm|thumb|ৰত্নাকৰ সূতাৰৰদ্বাৰা ওড়িয়া ভাষাত আবৃত্তি কৰা বাজি ৰাউতৰ কবিতা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ওড়িয়া ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 8k1m8o82krjgzxkbbfeq1t2t3bkx8lp 0 139933 641198 2026-10-02T14:24:29Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641198 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফাৰ খান]]ৰ [[খুদাই খিদমতগাৰ]] আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' হৈছে [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফাৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], [[খুদাই খিদমতগাৰ]] আৰু [[সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন]] উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা]] লোকসকলে প্ৰায়ে [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]]ৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=[[হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন]] |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== {{Further|গংগা-যমুনী তেহজিব}} {{See also|হিন্দু–ইছলাম সম্পৰ্ক}} মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ]]ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা [[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]]ৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত [[আকবৰ দ্বিতীয়]]ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত [[ভাৰতীয় কলা|ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতি]]ৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> [[ছত্ৰপতি শিৱাজী]]য়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা [[হিন্দৱী স্বৰাজ্য]]ত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। [[তৃতীয় পানীপথৰ যুদ্ধ]]ত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। [[ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদী]]য়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ [[ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা]] নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]]ত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> [[মহম্মদ আলী জিন্নাহ]]ই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> [[ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল]] আৰু [[আশফাকুল্লা খান]]ে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব [[কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰ]]ৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> [[দেওবন্দ]]ৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত [[কাৰী মহম্মদ তাইয়ব]] আৰু [[কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱী]]য়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] আৰু [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ]] পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> [[মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী]], [[জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দ]]ৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} [[মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা]], ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ [[পঞ্জাৱৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]],য়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত [[মঘফুৰ আহমদ আজাজী]]য়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু [[দুই জাতি তত্ত্ব]]ৰ বিৰুদ্ধে [[সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ [[আয়েশা জালাল]] আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে [[মহম্মদ আলী জিন্নাহ]]ই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত [[হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্ক]]ৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ [[ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ|স্বাধীনতা যুদ্ধ]]ৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা [[লাহোৰ প্ৰস্তাৱ]]ত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=[[জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা]]|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]]ত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, [[থিয়ড'ৰ বেক]], [[মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজ]]ৰ অধ্যক্ষ,য়ে [[ছৈয়দ আহমদ খান]]ক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]]'' গ্ৰন্থৰ লেখক [[হুছেইন আহমদ মাদানী]], এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই জাতি তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ [[মাৰ্কণ্ডেয় কাটজু]]য়ে ''[[দ্য নেচন]]''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, [[অজয় ভাৰ্গীজ]]ে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ প্ৰেছিডেন্সী আৰু প্ৰদেশসমূহ|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশ]]তকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত [[হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতন]]ৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ [[তাহিৰ মাহমুদ]]য়ে ''[[দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==এইটোও চাওক== *[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] *[[সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ]] *[[সাংস্কৃতিক একীকৰণ]] *[[গান্ধীবাদ]] *[[গংগা-যমুনী তেহজিব]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[মাদানী–ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] *[[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]] *[[স্বৰাজ]] *[[সমৰূপ ৰচনা]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> abrj29nlq4soxn0ihyhnr3012o59g7f 641200 641198 2026-10-02T14:41:39Z AjayDas 12623 /* */ 641200 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== {{Further|গংগা-যমুনী তেহজিব}} {{See also|হিন্দু–ইছলাম সম্পৰ্ক}} মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ]]ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা [[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]]ৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত [[আকবৰ দ্বিতীয়]]ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত [[ভাৰতীয় কলা|ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতি]]ৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> [[ছত্ৰপতি শিৱাজী]]য়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা [[হিন্দৱী স্বৰাজ্য]]ত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। [[তৃতীয় পানীপথৰ যুদ্ধ]]ত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। [[ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদী]]য়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ [[ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা]] নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]]ত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> [[মহম্মদ আলী জিন্নাহ]]ই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> [[ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল]] আৰু [[আশফাকুল্লা খান]]ে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব [[কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰ]]ৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> [[দেওবন্দ]]ৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত [[কাৰী মহম্মদ তাইয়ব]] আৰু [[কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱী]]য়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, [[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] আৰু [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ]] পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> [[মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী]], [[জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দ]]ৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} [[মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা]], ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ [[পঞ্জাৱৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]],য়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত [[মঘফুৰ আহমদ আজাজী]]য়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু [[দুই জাতি তত্ত্ব]]ৰ বিৰুদ্ধে [[সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ [[আয়েশা জালাল]] আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে [[মহম্মদ আলী জিন্নাহ]]ই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত [[হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্ক]]ৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ [[ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ|স্বাধীনতা যুদ্ধ]]ৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা [[লাহোৰ প্ৰস্তাৱ]]ত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=[[জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা]]|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]]ত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, [[থিয়ড'ৰ বেক]], [[মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজ]]ৰ অধ্যক্ষ,য়ে [[ছৈয়দ আহমদ খান]]ক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]]'' গ্ৰন্থৰ লেখক [[হুছেইন আহমদ মাদানী]], এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই জাতি তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ [[মাৰ্কণ্ডেয় কাটজু]]য়ে ''[[দ্য নেচন]]''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, [[অজয় ভাৰ্গীজ]]ে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ প্ৰেছিডেন্সী আৰু প্ৰদেশসমূহ|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশ]]তকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত [[হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতন]]ৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ [[তাহিৰ মাহমুদ]]য়ে ''[[দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==এইটোও চাওক== *[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] *[[সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ]] *[[সাংস্কৃতিক একীকৰণ]] *[[গান্ধীবাদ]] *[[গংগা-যমুনী তেহজিব]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[মাদানী–ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] *[[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]] *[[স্বৰাজ]] *[[সমৰূপ ৰচনা]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> eu74y9gdpwlpt4xpa3s1o3oqccw0aa4 641201 641200 2026-10-02T14:50:25Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 641201 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== [[১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহ]]ত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, [[থিয়ড'ৰ বেক]], [[মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজ]]ৰ অধ্যক্ষ,য়ে [[ছৈয়দ আহমদ খান]]ক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম]]'' গ্ৰন্থৰ লেখক [[হুছেইন আহমদ মাদানী]], এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই জাতি তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ [[মাৰ্কণ্ডেয় কাটজু]]য়ে ''[[দ্য নেচন]]''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, [[অজয় ভাৰ্গীজ]]ে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ প্ৰেছিডেন্সী আৰু প্ৰদেশসমূহ|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশ]]তকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত [[হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতন]]ৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ [[তাহিৰ মাহমুদ]]য়ে ''[[দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ]]''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==এইটোও চাওক== *[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] *[[সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ]] *[[সাংস্কৃতিক একীকৰণ]] *[[গান্ধীবাদ]] *[[গংগা-যমুনী তেহজিব]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[মাদানী–ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] *[[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]] *[[স্বৰাজ]] *[[সমৰূপ ৰচনা]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> 1jkong0pjxubdoy1poamjqzuyd8tap6 641203 641201 2026-10-02T14:53:28Z AjayDas 12623 /* হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি */ 641203 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==এইটোও চাওক== *[[যৌগিক জাতীয়তাবাদ]] *[[সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ]] *[[সাংস্কৃতিক একীকৰণ]] *[[গান্ধীবাদ]] *[[গংগা-যমুনী তেহজিব]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[মাদানী–ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] *[[ফুল ৱালোঁ কি ছায়াৰ]] *[[স্বৰাজ]] *[[সমৰূপ ৰচনা]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> 07xwd366bxvodl7bbb8yuiho4isl6zb 641204 641203 2026-10-02T14:54:16Z AjayDas 12623 /* লগতে চাওক */ 641204 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==লগতে চাওক== *[[গান্ধীবাদ]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[স্বৰাজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> k52isacpu3h1jua5glclo4hz9h6wak9 641205 641204 2026-10-02T14:55:05Z AjayDas 12623 added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641205 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==লগতে চাওক== *[[গান্ধীবাদ]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[স্বৰাজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] 236mckgzdcdz7obmwg3hrxwcjaz4717 641373 641205 2026-10-02T20:36:23Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641373 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু–মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==লগতে চাওক== *[[গান্ধীবাদ]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[স্বৰাজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] awh3a7hh3bgdb6tz4z2queu2ig44scx 641525 641373 2026-10-03T09:19:53Z AjayDas 12623 /* */ 641525 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু-মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==লগতে চাওক== *[[গান্ধীবাদ]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[স্বৰাজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] em1zailryxu1vca4te5utw3a2p1p2lc 641526 641525 2026-10-03T09:20:28Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[হিন্দু–মুছলমান ঐক্য]]ৰ পৰা [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641525 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা}} [[Image:Badshah Khan.jpg|thumb|300px|[[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]]ৰ খুদাই খিদমতগাৰ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দুয়োৱেই হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ দৃঢ় সমৰ্থক আছিল। ]] '''হিন্দু-মুছলমান ঐক্য''' [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ এটা ধৰ্ম-ৰাজনৈতিক ধাৰণা, যিয়ে অঞ্চলটোৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]]সকলক সাধাৰণ কল্যাণৰ বাবে একেলগে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এই ধাৰণাক [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ বিভিন্ন নেতাই সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান]] অন্যতম আছিল।<ref name="Bhave1997">{{cite book |last1=Bhave |first1=Y. G. |title=The Mahatma and the Muslims |date=1997 |publisher=Northern Book Centre |isbn=9788172110819 |page=39 |language=en}}</ref> [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আন্দোলনেও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]], খুদাই খিদমতগাৰ আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন উল্লেখযোগ্য।<ref name="Veeravalli2016">{{cite book |last1=Veeravalli |first1=Anuradha |title=Gandhi in Political Theory: Truth, Law and Experiment |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=9781317130994 |page=84 |language=en}}</ref> ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰা লোকসকলে প্ৰায়ে যৌগিক জাতীয়তাবাদৰ মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Na |first1=Abdullahi Ahmed An-Na'im |last2=Naʻīm |first2=ʻAbd Allāh Aḥmad |title=Islam and the Secular State |date=2009 |publisher=হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-0-674-03376-4 |page=156 |language=en |quote=The Jamiya-i-ulama-Hind founded in 1919, strongly opposed partition in the 1940s and was committed to composite nationalism.}}</ref> ==ইতিহাস== মোগল ভাৰতত সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজদৰবাৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োকে বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল।<ref name="Bahadur1990">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K. P. |title=Rasikapriya of Keshavadasa |date=1990 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120807341 |page=i |language=en}}</ref> আকবৰে হিন্দু ধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ দুয়োটা ধৰ্মীয় উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Bahadur1976">{{cite book |last1=Bahadur |first1=K.P. |title=Selections from Rāmacandrikā of Keśavadāsa |date=1976 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=9788120827899 |page=1 |language=en}}</ref> তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰা ফুল ৱালোঁ কি ছেৰৰ দৰে উৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই উৎসৱ ১৯শ শতিকাৰ বহু পিছত আকবৰ দ্বিতীয়ৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite book |title=Indian and Foreign Review, Volume 23 |date=1985 |publisher=Publications Division of the Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |page=82 |language=en}}</ref> মোগল যুগত ভাৰতীয় কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। এই সময়ত [[তাজমহল]] আৰু [[লালকিল্লা]]ৰ দৰে বৃহৎ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মোগলসকলে ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশক উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে হিন্দু পণ্ডিত, কবি আৰু শিল্পীসকলক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ইছলাম আৰু হিন্দু পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite web|last=Mehrotra|first=Abhishek|date=9 December 2017|title=The Real History of Hindu-Muslim Relations Under Akbar|url=https://thediplomat.com/2017/12/the-real-history-of-hindu-muslim-relations-under-akbar/|website=The Diplomat|access-date=19 April 2023}}</ref> ছত্ৰপতি শিৱাজীয়েও হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। মাৰাঠা হিন্দৱী স্বৰাজ্যত বহু মুছলমানে উচ্চ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। শিৱাজীৰ ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰক্ষী আৰু তেওঁৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সভাসদসকলৰ মাজতো মুছলমান আছিল। পানীপথৰ তৃতীয় যুদ্ধত এজন মুছলমান সেনাপতিয়ে মাৰাঠা সৈন্যবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু এই যুদ্ধত তেওঁ নিজৰ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল। ছৈয়দ জামালুদ্দিন আল-আফগানী আছাদাবাদীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই ঐক্যই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনক স্বাধীন ভাৰত প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যত সহায় কৰিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=Encyclopaedia Iranica |language=en |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in “The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language” that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=Outlook (Indian magazine)|language=en |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ভাৰত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটিছসকলে দেশখনৰ ওপৰত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ বজাই ৰাখিবলৈ ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite journal|last=Rehman|first=Aziz|date=11 May 2018|title=The British Art of Colonialism in India: Subjugation and Division|url=https://nsuworks.nova.edu/pcs/vol25/iss1/5/|journal=Peace and Conflict Studies|volume=25 |issue=1 |doi=10.46743/1082-7307/2018.1439 |access-date=19 April 2023|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|last=Smith|first=Randall|date=10 August 2017|title=The Partition: The British game of 'divide and rule'|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2017/8/10/the-partition-the-british-game-of-divide-and-rule|website=Al-Jazeera|access-date=19 April 2023}}</ref> ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিবলৈ সংগঠিত হৈছিল।<ref name="Singh2007" /> ২০০৭ চনত এই ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি [[মনমোহন সিং]]য়ে কৈছিল যে এই ঘটনাই "হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পৰম্পৰাৰ এক মহান নিদৰ্শন হিচাপে থিয় দিছিল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে উদাহৰণ হৈ ৰৈছিল।" <ref name="Singh2007" /> [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত ১৯১৬ চনৰ [[লক্ষ্ণৌ চুক্তি]]ক হিন্দু–মুছলমান ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত "এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Pearson2011">{{cite book |title=The Pearson CSAT Manual 2011 |date=2011 |publisher=Pearson Education India |isbn=9788131758304 |language=en|quote=An important step forward in achieving Hindu–Muslim unity was the Lucknow Pact, 1916.}}</ref> মহম্মদ আলী জিন্নাহই তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ছোৱাত হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=WELL |first1=IAN BRYANT |title=AMBASSADOR OF HINDU–MUSLIM UNITY JINNAH'S EARLY POLITICS |year=2005 |publisher=Vanguard Books |isbn=8178241447 |url=http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |access-date=22 February 2019 |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126105615/http://www.vanguardbooks.com/browsetitle.php?isbn=8178241447&title=AMBASSADOR-OF-HINDU%E2%80%93MUSLIM-UNITY |url-status=dead }}</ref> [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]য়ে জিন্নাহৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিভা আছে আৰু সকলো সাম্প্ৰদায়িক পক্ষপাতিত্বৰপৰা তেওঁ মুক্ত; এই গুণে তেওঁক হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ এজন উৎকৃষ্ট দূত কৰি তুলিব।" <ref>{{cite book |last=Wolpert |first=Stanley |author-link=Stanley Wolpert |year=1984 |title=Jinnah of Pakistan |location=New York |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-503412-7 |pages=33–35}}</ref> ৰাম প্ৰসাদ বিছমিল আৰু আশফাকুল্লা খানে ভাৰতৰ উন্নতি আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দিছিল। বিছমিলে ভাৰতীয়সকলক ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক বিভাজনৰ ঊৰ্ধ্বলৈ উঠিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁ ঐক্যক এখন শক্তিশালী আৰু স্বাধীন দেশ গঢ়াৰ ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীত সকলো সম্প্ৰদায়ৰ বাবে স্বাধীনতা আৰু সমৃদ্ধিৰ সাধাৰণ লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ সামূহিক সম্প্ৰীতিৰ প্ৰয়োজন আছিল। হিন্দু–মুছলমান ঐক্য আৰু বন্ধুত্ব কাকোৰি ষড়যন্ত্ৰৰ শ্বহীদসকলৰ শেষ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web |title=Freedom fighter Ram Prasad Bismil's last wish in his last letter: Our people must establish Hindu-Muslim unity |url=https://www.nationalheraldindia.com/archives/freedom-fighter-ram-prasad-bismils-last-wish-in-his-last-letter-our-people-must-establish-hindu-muslim-unity |website=National Herald |date=19 December 2019 |access-date=9 January 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Hindu-Muslim unity, amity were last wish of Kakori martyrs |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/hindu-muslim-unity-amity-were-last-wish-of-kakori-martyrs/articleshow/112436664.cms |website=The Times of India |date=11 August 2024 |access-date=9 January 2025}}</ref> দেওবন্দৰ চিন্তাধাৰাৰ মুছলমান পণ্ডিত কাৰী মহম্মদ তাইয়ব আৰু কিফায়াতুল্লাহ দিহলৱীয়ে হিন্দু–মুছলমান ঐক্য, যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="MacLean2013">{{cite book |last1=MacLean |first1=Derryl N. |title=Cosmopolitanisms in Muslim Contexts |date=2013 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748656097 |language=en}}</ref> মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানী, জমিয়ত উলেমা-ই-হিন্দৰ নেতা,য়ে কৈছিল:<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" /> {{quotation|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে হিন্দু-মুছলমান ঐক্য এক পূৰ্বচৰ্ত। মুছলমানসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্তব্য হৈছে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ বাবে কাম কৰা আৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ দাবী মানি নোলোৱালৈকে এই সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰখা। সংগী থাকক বা নাথাকক, তেওঁলোকে এই কৰ্তব্য পালন কৰিবই লাগিব। এইটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য আৰু সৰ্বশক্তিমানৰ নিৰ্দেশ। অমুছলমানসকলে যদি আপোনালৈ বন্ধুত্বৰ হাত আগবঢ়ায়, তেন্তে আপুনিও তেওঁলোকলৈ আপোনাৰ হাত আগবঢ়াব লাগে। ন্যায়সংগত উদ্দেশ্যৰ বাবে আপোচ কৰিলে আপুনি আল্লাহৰ প্ৰতি প্ৰকৃত বিশ্বাসী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ'ব।<ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014" />}} মালিক খিজৰ হায়াত তিৱানা, ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অবিভক্ত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ১ মাৰ্চক সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল আৰু লাহোৰত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সমিতি গঠনত সহায় কৰিছিল। এই সমিতিৰ সভাপতি আছিল ৰাজা নৰেন্দ্ৰ নাথ আৰু সম্পাদক আছিল মৌলৱী মহম্মদ ইলিয়াছ।<ref name="Talbot1996">{{cite book |last1=Talbot |first1=Ian |title=Khizr Tiwana, The Punjab Unionist Party and the Partition of India |date=1996 |publisher=Curzon Press |pages=77, 303|language=en}}</ref> ১৯৪০ চনত মঘফুৰ আহমদ আজাজীয়ে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থনত আৰু দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় জমহুৰ মুছলিম লীগৰ প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Azadi ka Amrit Mahotsav">{{cite web|last1=Ministry of Culture|first1=Government of India|title=Maghfoor Ahmad Ajazi|url=https://amritmahotsav.nic.in/unsung-heroes-detail.htm?138|website=amritmahotsav.nic.in}}</ref> পাকিস্তানী-আমেৰিকান ইতিহাসবিদ আয়েশা জালাল আৰু ভাৰতীয় সেনা বিষয়া তথা ৰাজনীতিবিদ [[যশৱন্ত সিং]] দুয়োৱে উল্লেখ কৰিছে যে মহম্মদ আলী জিন্নাহই ভাৰত বিভাজন বিচৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ পক্ষপাতী আছিল। অৱশ্যে [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ কৌশলকে ধৰি কিছুমান ৰাজনৈতিক কাৰকে তেওঁক বিভাজন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। জিন্নাহে পাকিস্তানৰ দাবীক "দৰ-দামৰ অস্ত্ৰ" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জালালে কৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰতত মুছলমানসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। সেই সময়ত মুছলমানসকলে নিপীড়নৰ আশংকা আৰু প্ৰান্তীয়কৰণৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮৬৭ চনত সংঘটিত হিন্দী-উৰ্দু বিতৰ্কৰ দৰে সংঘাতো আছিল। এই সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ মাত্ৰ এটা দশকৰ পিছত হৈছিল। সেই যুদ্ধত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োৱে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে একেলগে যুঁজিছিল। জালালৰ মতে, পিছলৈ "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" নামেৰে পৰিচিত হোৱা লাহোৰ প্ৰস্তাৱত পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী স্পষ্টভাৱে কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book|title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan|ISBN=978-0521458504|author=Ayesha Jalal}}</ref><ref>{{cite book|title=জিন্নাহ: ভাৰত, বিভাজন, স্বাধীনতা|ISBN=978-81-291-1653-6|author=Jaswant Singh}}</ref> পাকিস্তানৰ অধ্যয়নৰ পাঠ্যপুথিত লাহোৰ প্ৰস্তাৱক সাধাৰণতে "পাকিস্তান প্ৰস্তাৱ" বুলি কোৱা হয়। এই পাঠ্যপুথিসমূহত কোৱা হয় যে এই প্ৰস্তাৱৰ জৰিয়তে পৃথক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে পাকিস্তানৰ দাবী গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণৰূপে সঠিক নহয়। ==হিন্দু–মুছলমান ঐক্যৰ প্ৰতি ভাবুকি== ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহত ভাৰতৰ বহু হিন্দু আৰু মুছলমানে [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় হিচাপে একেলগে যুঁজিছিল।<ref name="Syeda2014" /> ব্ৰিটিছসকলে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত হিন্দু আৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ মাজৰ বিভাজন অধিক বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{cite book |last=Tharoor |first=Shashi |url=https://books.google.com/books?id=atcqMQAACAAJ |title=Inglorious Empire: What the British Did to India |date=2017 |publisher=Hurst |isbn=978-1-84904-808-8 |pages=101 |language=en}}</ref><ref name="Katju2013" /> ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ উত্থানক লৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰ উদ্বিগ্ন হৈ পৰিছিল। সেয়ে কিছুমান লেখকৰ মতে, তেওঁলোকে হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক অনুভূতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে তেওঁলোকে পুনৰ একত্ৰিত হৈ ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰাৰ চেষ্টা নকৰে।<ref name="Syeda2014" /> উদাহৰণস্বৰূপে, থিয়ড'ৰ বেক, মহম্মদন এংলো-অৰিয়েণ্টেল কলেজৰ অধ্যক্ষ,য়ে ছৈয়দ আহমদ খানক কৈছিল যে মুছলমানসকলৰ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি কোনো সহানুভূতি থকা উচিত নহয় আৰু "এংলো-মুছলমান ঐক্য সম্ভৱ, কিন্তু হিন্দু–মুছলমান ঐক্য অসম্ভৱ।" <ref name="Syeda2014" /> ''যৌগিক জাতীয়তাবাদ আৰু ইছলাম'' গ্ৰন্থৰ লেখক হুছেইন আহমদ মাদানী, এজন দেওবন্দী মুছলমান পণ্ডিত আৰু ঐক্যবদ্ধ ভাৰতৰ সমৰ্থক,য়ে যুক্তি দিছিল যে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে "মুছলমানসকলক এই কথা কল্পনা কৰিবলৈ ভয় খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে এখন স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় হেৰুৱাব আৰু হিন্দু সমাজৰ সৈতে মিলি যাব।" তেওঁৰ মতে, এই ভাবুকিৰ উদ্দেশ্য আছিল "মুছলমানসকলক ৰাজনীতিবিমুখ কৰা আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰপৰা আঁতৰাই নিয়া।" <ref name="Syeda2014" /> মাদানীৰ মতে, [[দুই ৰাষ্ট্ৰ তত্ত্ব]]ৰ সমৰ্থনে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।<ref name="Syeda2014" /> একেদৰে কাশ্মীৰী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মাৰ্কণ্ডেয় কাটজুয়ে ''দ্য নেচন''ত লিখিছিল:<ref name="Katju2013" /> {{quotation|১৮৫৭ চনলৈকে ভাৰতত কোনো সাম্প্ৰদায়িক সমস্যা নাছিল। সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত আৰু শত্ৰুতা ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৫৭ চনৰ আগতেও হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত পাৰ্থক্য আছিল। হিন্দুসকলে মন্দিৰলৈ গৈছিল আৰু মুছলমানসকলে মছজিদলৈ গৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতা নাছিল। আচলতে হিন্দু আৰু মুছলমানে ইজনে সিজনক সহায় কৰিছিল। হিন্দুসকলে ঈদৰ উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মুছলমানসকলে হোলী আৰু দীপাৱলীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোগল, আৱধ আৰু মুৰ্ছিদাবাদৰ নবাব, টিপু চুলতান আদি মুছলমান শাসকসকল সম্পূৰ্ণৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ আছিল। তেওঁলোকে ৰামলীলা আয়োজন কৰিছিল আৰু হোলী, দীপাৱলী আদি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গালিবে তেওঁৰ হিন্দু বন্ধু মুন্সী শিৱ নাৰায়ণ আৰাম, হৰ গোপাল তুফতা আদিলৈ লিখা মৰমভৰা চিঠিবোৰে সেই সময়ৰ হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজৰ আন্তৰিকতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। ১৮৫৭ চনত "মহাবিদ্ৰোহ" সংঘটিত হয়, য'ত হিন্দু আৰু মুছলমানে একেলগে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। এই ঘটনাই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক ইমানেই উদ্বিগ্ন কৰিছিল যে বিদ্ৰোহ দমন কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে "ভাগ কৰা আৰু শাসন কৰা" নীতি গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। (বি. এন. পাণ্ডেৰ "History in the Service of Imperialism" নামৰ অনলাইন লেখাটো চাব পাৰি। ) ভাৰতৰ সকলো সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত ১৮৫৭ চনৰ পিছত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই কৃত্ৰিমভাৱে সেইবোৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ উপায়ুক্তজনে গোপনে হিন্দু পণ্ডিতক মাতি টকা দি মুছলমানৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। একেদৰে তেওঁ গোপনে মৌলৱীক মাতি টকা দি হিন্দূৰ বিৰুদ্ধে কথা ক'বলৈ কৈছিল। বছৰৰ পাছত বছৰ আৰু দশকৰ পিছত দশক ধৰি এই সাম্প্ৰদায়িক বিষ আমাৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="Katju2013" />}} আনহাতে, অজয় ভাৰ্গীজে কয় যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ অহাৰ বহু আগতেই হিন্দু-মুছলমান জনসংখ্যাৰ মাজত সংঘাত আছিল। তেওঁৰ মতে, যিবোৰ অঞ্চলত ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱ কম আছিল, যেনে [[দেশীয় ৰাজ্য]]সমূহত, তাত সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতৰ সংখ্যা ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ থকা অঞ্চল, যেনে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় প্ৰদেশতকৈ অধিক আছিল।<ref name='Ajay2018'>{{cite web |last1=Verghese |first1=Ajay |title=British Rule and Hindu-Muslim Riots in India: A Reassessment |url=https://berkleycenter.georgetown.edu/responses/british-rule-and-hindu-muslim-riots-in-india-a-reassessment |website=Georgetown University |access-date=7 August 2020}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে, হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলে মুছলমান শাসকসকলৰদ্বাৰা সংঘটিত হিন্দুসকলৰ ওপৰত নিৰ্যাতনৰ ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহক নিজৰ পাল্টা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ভিত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref name="N1992">{{cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=1992-12-11 |title=The Hatreds of India; Hindu Memory Scarred by Centuries Of Sometimes Despotic Islamic Rule |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/12/11/world/hatreds-india-hindu-memory-scarred-centuries-sometimes-despotic-islamic-rule.html |issn=0362-4331 |access-date=2023-07-20}}</ref> [[বাবৰি মছজিদ]] ধ্বংস হোৱা একে বছৰতে ভাৰতীয় আইনবিদ তাহিৰ মাহমুদয়ে ''দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ক কৈছিল:<ref name="N1992" /> {{quotation|হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত এক অতি মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। যদি আমি ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ দিশৰপৰা চাওঁ, তেন্তে ইছলামত মূৰ্তিপূজা আটাইতকৈ ঘৃণনীয় বিষয়। আমাৰ-ধৰ্মৰ বাবে ই অতি ঘৃণনীয়। আনহাতে আন ধৰ্মৰ লোকৰ বাবে ই স্বাভাৱিক আচাৰ। ইছলামৰ অনুসৰণকাৰীসকলে এই বিষয়ত আপোচ কৰিব নোৱাৰে। এইটোৱেই যেন এই দুটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মিলন নোহোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ।<ref name="N1992" />}} ==লগতে চাওক== *[[গান্ধীবাদ]] *[[হিন্দুস্তানী ভাষা]] *[[স্বৰাজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== <references> <ref name="Katju2013">{{cite web |author1=Justice Markandey Katju |url=https://www.nation.com.pk/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |publisher=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |title=The truth about Pakistan|date=2 March 2013 |access-date=29 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110103720/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/columns/02-Mar-2013/the-truth-about-pakistan |archive-date=10 November 2013 |language=en |url-status=live |author1-link=Markandey Katju}}</ref> <ref name="McDermottGordonEmbreeDalton2014">{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457 |language=en}}</ref> <ref name="Singh2007">{{cite web |title='1857 revolt tribute to Hindu–Muslim unity' |url=https://www.hindustantimes.com/india/1857-revolt-tribute-to-hindu-muslim-unity/story-O63aYNEyG7j1CyALJOFYYI.html |publisher=[[Hindustan Times]] |language=en |date=10 May 2007}}</ref> <ref name="Syeda2014">{{cite book |title=A study of Jamiat-Ulama-i-Hind with special reference to Maulana Hussain Ahmad Madani in freedom movement (A.D. 1919 – A.D.1947) |last=Syeda |first=Lubna Shireen |publisher=Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada University/Shodhganga |year=2014 |chapter=Madani and Composite Nationalism |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/54426/ |pages=207–211, 257–258 |hdl=10603/54426}}</ref> </references> [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] em1zailryxu1vca4te5utw3a2p1p2lc 14 139934 641206 2026-10-02T14:55:46Z AjayDas 12623 Created blank page 641206 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 641208 641206 2026-10-02T14:57:04Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641208 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] 1himibwanbe6ffoskgtsnthfoqyv9xh 641209 641208 2026-10-02T14:57:42Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতীয় দৰ্শন]] using [[WP:HC|HotCat]] 641209 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দৰ্শন]] el26daatrdc89jw9wgk2mcm8aetq37s 15 139935 641212 2026-10-02T15:08:12Z চান্তু 52103 /* */ 641212 wikitext text/x-wiki ডাঃ যজ্ঞেশ্বৰ বৰি অসমৰ এজন অন্যতম পশু চিকিৎসক। ৰাষ্ট্ৰীয়, ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় বিভিন্ন বঁটাৰ দ্বাৰা স্বীকৃতি প্ৰাপ্ত। mmuirvlyyarl6p5hznebb9h0qwh7ta0 0 139936 641214 2026-10-02T15:11:00Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|dis... 641214 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত [[শনিৱাৰ ৱাড়া]]ৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ (Indoor) স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই [[গথিক স্থাপত্য|গথিক]] শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল [[Donald Mackay, 11th Lord Reay|লৰ্ড ৰী']]ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে [[তুলসী বাগ]] নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা [[সমাজ সংস্কাৰক]] [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ [[shivajinagar, Pune|শিৱাজিনগৰ]] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা [[পুনে মেট্ৰ’]]ৰ [[Purple Line (Pune Metro)|পাৰ্পল লাইন]]ৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন]] কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:পুনেৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পুনেৰ খুচুৰা বজাৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] mphjr7c1yneajerzk2owkqdhesd65o6 641216 641214 2026-10-02T15:17:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ইতিহাস */ 641216 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে [[তুলসী বাগ]] নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা [[সমাজ সংস্কাৰক]] [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ [[shivajinagar, Pune|শিৱাজিনগৰ]] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা [[পুনে মেট্ৰ’]]ৰ [[Purple Line (Pune Metro)|পাৰ্পল লাইন]]ৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন]] কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:পুনেৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পুনেৰ খুচুৰা বজাৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] 44rugd5da9dtdwlidxy4gp6dgx1opny 641217 641216 2026-10-02T15:18:22Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ইতিহাস */ 641217 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা [[পুনে মেট্ৰ’]]ৰ [[Purple Line (Pune Metro)|পাৰ্পল লাইন]]ৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন]] কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:পুনেৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পুনেৰ খুচুৰা বজাৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] ig0bqnuabtw0os00xc1kh2xb13u1ro6 641218 641217 2026-10-02T15:19:09Z Kandarpajit Kallol 6257 /* বৰ্তমানৰ বজাৰ */ 641218 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:পুনেৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পুনেৰ খুচুৰা বজাৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিৰাও ফুলে]] bnbzam9jjr5u770damoggr8d1djjjqq 641219 641218 2026-10-02T15:20:50Z Kandarpajit Kallol 6257 /* তথ্যসূত্ৰ */ 641219 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পুন]] hfhu6bw3d3v0opimytlvn1reh3t89c7 641220 641219 2026-10-02T15:21:42Z Kandarpajit Kallol 6257 641220 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰ পৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰ পৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰ পৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰ ফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গনেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজস্ব এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূগৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:পুনে]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] qpdga1a0cwc8c73ho7g110wzhsber9g 641221 641220 2026-10-02T15:22:00Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641221 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = [[শুক্ৰৱাৰ পেথ, পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = [[পুনে পৌৰ নিগম]] |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত [[শুক্ৰৱাৰ পেথ]] অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰপৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰপৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰপৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গণেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজা এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূ-গৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] pnfnal4yc7xd7su56vt2frwu97lu99c 641223 641221 2026-10-02T15:24:06Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641223 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_width = |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = শুক্ৰৱাৰ পেথ, [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = পুনে পৌৰ নিগম |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত শুক্ৰৱাৰ পেথ অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰপৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰপৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰপৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গণেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজা এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূ-গৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] q5n7lixag2juo7n531g25862f0gli98 641367 641223 2026-10-02T20:31:12Z JyotiPN 22102 641367 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_size= 250px |image_width = 250px |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = শুক্ৰৱাৰ পেথ, [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = পুনে পৌৰ নিগম |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত শুক্ৰৱাৰ পেথ অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ|350px]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰপৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰপৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰপৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গণেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজা এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূ-গৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] sfu4wf7vwj3ykonjzvuib6ovac1pxub 641368 641367 2026-10-02T20:31:48Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641368 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall |name = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই <br/> লৰ্ড ৰী'ছ মাৰ্কেট |image = Mahatma Phule Mandai - Lord Reay's Market - Since 1882.jpg |image_size= 250px |image_width = 250px |caption = মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই |location = শুক্ৰৱাৰ পেথ, [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] |coordinates = {{Coord|18.512941|N|73.856298|E|display=inline,title}} |address = |opening_date = ১৮৮২ |closing_date = বৰ্তমানেও কাৰ্যক্ষম |developer = |owner = পুনে পৌৰ নিগম |architect = ৱাল্টাৰ ডুকাট<br/>বাসুদেৱ কানিতকাৰ |number_of_stores = ৮টা উইং আৰু ১টা কেন্দ্ৰীয় টাৱাৰ |number_of_anchors = |floor_area = {{cvt|46068.67|sqft}} |floors = ১ |website = |footnotes = }} '''মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই''' (''পূৰ্বৰ নাম: ৰী' মাৰ্কেট'') হৈছে ভাৰতৰ [[পুনে]] চহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ খুচুৰা পাচলি বজাৰ। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত শুক্ৰৱাৰ পেথ অঞ্চলৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ এটা ঐতিহাসিক ভৱনত এই বজাৰখন পৰিচালিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == [[File:The Reay Market - Poona.jpg|thumb|left|১৯০০ৰ দশকত মাণ্ডাই বজাৰ|350px]] ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত শনিৱাৰ ৱাড়াৰ বাহিৰত মুকলি আকাশৰ তলত এখন পাচলি বজাৰ বহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পুনে পৌৰসভাই নিৰ্মাণ কৰা এটা ইনড’ৰ স্থানলৈ ইয়াক স্থানান্তৰ কৰা হয়। এই গথিক শৈলীৰ ভৱনটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৮৮২ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। অভিযন্তা নৰসো ৰামচন্দ্ৰ গোডবোলেৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ইনপুটৰ সৈতে ৱাল্টাৰ ডুকাট আৰু বাসুদেৱ কানিতকাৰে ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>Lawand, V., 2017. Architectural Character of Poona in Late Nineteenth century.[https://iris.unipa.it/retrieve/handle/10447/221004/398591/Final%20Report_Vaidehi%20Lavand_5.2.17-%20last%20two%20chapters.pdf] page 166</ref> বজাৰখন মুকলি কৰাৰ সময়ত বম্বেৰ তদানীন্তন ৰাজ্যপাল লৰ্ড ৰী'ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ই পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয় হোৱাৰ উপৰি খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বজাৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। এই পাচলি বজাৰখনৰ ওচৰতে তুলসী বাগ নামৰ এখন পুৰণি বজাৰ এলেকা আছিল য’ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>Shankar, V.K. and Sahni, R., 2012, November. Chinese Goods for Indian Gods. In Symposium on India-China Studies held at the University of Delhi (New Delhi) during (Vol. 2, p. 3).</ref> <ref>{{cite news|last1=Dastane|first1=Sarang|title=Mahatma Phule Mandai completes 125 years|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Mahatma-Phule-Mandai-completes-125-years/articleshow/6702457.cms|access-date=3 October 2016|newspaper=The Times of India|date=6 October 2010}}</ref> ১৯৩৮ চনত যেতিয়া আচাৰ্য আত্ৰে পুনে পৌৰ নিগমৰ সদস্য আছিল, তেতিয়া তেওঁ ওচৰতে বসবাস কৰা সমাজ সংস্কাৰক [[জ্যোতিৰাও ফুলে]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এই বজাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই’ ৰাখে।<ref>{{Cite web |author=Diwakar |url=https://www.loksatta.com/pune/renuation-of-mahatma-phule-market-1095786/ |title=Renuation Of Mahatma Phule Market |date=25 April 2015 |work=loksatta.com |language=mr |access-date=19 March 2026}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰফালে পাইকাৰী বজাৰখন মাণ্ডাইৰপৰা পুনেৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল গুলটেকডীৰ নবনিৰ্মিত ‘শ্ৰী ছত্ৰপতি শিৱাজী মাৰ্কেট য়াৰ্ড’লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পৌৰসভাৰ কাৰ্যালয়সমূহো কেইবা দশকৰ আগতেই চহৰখনৰ শিৱাজীনগৰ] অঞ্চলত ইয়াৰ বাবেই নিৰ্মিত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == ভৱনটো == বজাৰৰ ভৱনটো [[গথিক শৈলী]]ত ডিজাইন কৰা হৈছে। নিৰ্মাতাসকলে স্থানীয় ধূসৰ পাথৰৰপৰা খোদিত কৰা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভৱনটোৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল ইয়াৰ কেন্দ্ৰত থকা ৮০ ফুট ওখ এটা অষ্টভুজাকৃতিৰ টাৱাৰ। টাৱাৰটোৰ চৌপাশে টাইলছৰ চালি থকা বাৰাণ্ডা আছে, যিয়ে ভূমিতল আৰু প্ৰথম মহলক সামৰি লৈছে। বেছিভাগ দোকান থকা বজাৰৰ চাৰিটা উইং (Wings) ভূমিতলৰ বাৰাণ্ডাৰপৰা চাৰিওফালে প্ৰসাৰিত হৈছে। প্ৰতিটো উইঙৰ শেষৰফালে থকা গথিক ধেনুভেৰীয়া তোৰণ (gothic arches) সমূহেৰে বজাৰখনত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite book|last1=Mullen|first1=Wayne Thomas|title=Deccan Queen: A Spatial Analysis of Poona in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries|date=2001|publisher=University of Sydney. School of Philosophical and Historical Inquiry|location=Sydney, Australia|pages=91–92|hdl=2123/495}}</ref> == বৰ্তমানৰ বজাৰ == বৰ্তমান এই বজাৰখনত ফল-মূল আৰু পাচলৰ প্ৰায় ৫২৬খন দোকান আছে। চহৰখনৰ অন্যান্য ঠাইতকৈ কম মূল্যত ফল-মূল আৰু পাচলি উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াত সদায় ভিৰ লাগি থাকে, বিশেষকৈ সপ্তাহান্ত আৰু বন্ধৰ দিনত ভিৰ আটাইতকৈ বেছি হয়। গণেশ উৎসৱৰ বাবে বজাৰখনৰ নিজা এটা গণেশ মণ্ডল আছে, যিটো পুনে তথা [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বজাৰখনৰ কাষতে থকা পুনে মেট্ৰ’ৰ পাৰ্পল লাইনৰ ভূ-গৰ্ভস্থ মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচনটো ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি মহাত্মা ফুলে মাণ্ডাই মেট্ৰ’ ষ্টেচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.mypunepulse.com/pune-metro-renames-three-stations-after-citizen-campaign-mandai-now-honours-mahatma-phule/ |title=Pune Metro Renames Three Stations After Citizen Campaign; Mandai Now Honours Mahatma Phule |date=22 December 2025 |work=Pune Pulse |access-date=19 March 2026}}</ref> == অখিল মাণ্ডাই গণপতি == এইটোৱেই হৈছে মাণ্ডাইৰ গণেশ মণ্ডলৰ নাম। এইটো পুনেৰ অন্যতম পুৰণি গণেশ মণ্ডল। বাৰ্ষিক [[গণেশ চতুৰ্থী|গণেশ উৎসৱ]]ৰ সময়ত স্থানীয় হিন্দু বাসিন্দাৰ লগতে চহৰৰ বাহিৰৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মাণ্ডাই গণপতি এক জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াত দেৱী [[সৰস্বতী|শাৰদা]]ৰ সৈতে এটা দোলনাত বহি থকা ভগৱান [[গণেশ]]ৰ মূৰ্তি আছে। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} {{Commons category|Mahathma Phule Mandai}} [[শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] nuo1sqbmcrh0i3k33e4ivsah27zydii 0 139937 641224 2026-10-02T15:27:47Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], British Raj|ব্ৰিটি... 641224 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান পাকিস্তান) | target= [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=[[Mass murder|গণহত্যা]], [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=[[Frontier Constabulary|ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী]], [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনclientৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু [[Badshah Khan|বাদশ্বাহ খান]] তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:১৯৩০ চনৰ হত্যাকাণ্ডসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পাকিস্তান আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:১৯৩০ চনৰ সংঘাতসমূহ]] 628lh2zrbi55ps9mraqnrbtvtybyjra 641226 641224 2026-10-02T15:28:36Z Kandarpajit Kallol 6257 641226 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান পাকিস্তান) | target= [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=[[Mass murder|গণহত্যা]], [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=[[Frontier Constabulary|ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী]], [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনclientৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু [[Badshah Khan|বাদশ্বাহ খান]] তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:১৯৩০ চনৰ হত্যাকাণ্ডসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পাকিস্তান আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:১৯৩০ চনৰ সংঘাতসমূহ]] s7v8b1ibhrccmn9qtc63e3xv6mmhcyo 641227 641226 2026-10-02T15:29:55Z Kandarpajit Kallol 6257 /* তথ্যসূত্ৰ */ 641227 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান পাকিস্তান) | target= [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=[[Mass murder|গণহত্যা]], [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=[[Frontier Constabulary|ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী]], [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনclientৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু [[Badshah Khan|বাদশ্বাহ খান]] তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] hes69mhzyq2zbr5il1a84h2xdozezyp 641228 641227 2026-10-02T15:30:49Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ইতিহাস */ 641228 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান পাকিস্তান) | target= [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=[[Mass murder|গণহত্যা]], [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=[[Frontier Constabulary|ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী]], [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনclientৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই খোদায়ী খিদমতগাৰ (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু বাদশ্বাহ খান তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] e5nmm758qzyrym6sbvh3ku0nzri01lk 641369 641228 2026-10-02T20:32:45Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641369 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, [[Domel Tehsil|ডোমেল]], [[Bannu District|বান্নু জিলা]], [[North-West Frontier Province (1901–1955)|উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান পাকিস্তান) | target= [[Khudai Khidmatgar|খোদায়ী খিদমতগাৰ]] কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=[[Mass murder|গণহত্যা]], [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=[[Frontier Constabulary|ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী]], [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনclientৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই খোদায়ী খিদমতগাৰ (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু বাদশ্বাহ খান তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] ey95wqr9a59vikjn3pf9m3ibep1ywr3 641417 641369 2026-10-03T03:11:05Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641417 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, ডোমেল, বান্নু জিলা, উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান [[পাকিস্তান]]) | target= খোদায়ী খিদমতগাৰ কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=গণহত্যা, [[Massacre|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী, [[British Indian Army|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী]] | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই খোদায়ী খিদমতগাৰ (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু বাদশ্বাহ খান তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 2ab2mrnzmb7hvl9qhjv0h2ywre2dour 641419 641417 2026-10-03T03:11:36Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641419 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, ডোমেল, বান্নু জিলা, উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান [[পাকিস্তান]]) | target= খোদায়ী খিদমতগাৰ কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=গণহত্যা, [[নৰসংহাৰ|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী, ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই খোদায়ী খিদমতগাৰ (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু বাদশ্বাহ খান তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]] ** [[Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]] ** [[Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]] ** [[Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] fv0ctyh0kkx8b48tgpa64moog38kbi6 641421 641419 2026-10-03T03:14:51Z Kandarpajit Kallol 6257 /* লগতে চাওক */ 641421 wikitext text/x-wiki {{Infobox terrorist attack | title=স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড<br>{{lang|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}} | image= | caption= | location=স্পিন টাংগি, ডোমেল, বান্নু জিলা, উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] (বৰ্তমান [[পাকিস্তান]]) | target= খোদায়ী খিদমতগাৰ কৰ্মীসকল | date= {{start date and age|1930|8|24|df=yes}} | time-begin= | url= | time-end= | timezone= | type=গণহত্যা, [[নৰসংহাৰ|হত্যাকাণ্ড]] | fatalities=৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত, প্ৰায় ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ | perpetrators=ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী, ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনী | publisher= | accessdate= | last= | first= }} '''স্পিন টাংগি হত্যাকাণ্ড''' ({{langx|ps|د سپین تنګي خونړۍ پېښه}}) বা '''হাথীখেল হত্যাকাণ্ড''' ({{lang|ps|د هاتيخېلو خونړۍ پېښه}}) বুলিলে ১৯৩০ চনৰ ২৪ আগষ্টত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ বান্নু জিলাৰ ডোমেলৰ ওচৰৰ স্পিন টাংগি গাঁৱত ফ্ৰন্টিয়াৰ কনষ্টেবলৰী আৰু ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৮০ গৰাকী অহিংস পশতুন প্ৰতিবাদকাৰীক কৰা হত্যা কাৰ্যক বুজায়।<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1168735/remembrance-anp-chief-commemorates-1930-massacre/ |title=In remembrance: ANP chief commemorates 1930 massacre - The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date=2016-08-24 |accessdate=2016-12-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1279617 |title=ANP to honour Hathi Khel massacre victims today - Newspaper |publisher=Dawn.Com |date=2016-08-24 |access-date=2016-12-04}}</ref> এই হত্যাকাণ্ড মৰ্দানত সংঘটিত হোৱা ‘টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড’ৰ ঠিক তিনি মাহ আৰু পেছাৱাৰৰ ‘কিচ্ছা খিলফাট/খোৱানী হত্যাকাণ্ড’ৰ চাৰি মাহ পিছত সংঘটিত হৈছিল। == ইতিহাস == ১৯৩০ চনৰ সমগ্ৰ গৰমৰ দিনছোৱাত ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই খোদায়ী খিদমতগাৰ (KK) আন্দোলনৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল আৰু ১৬ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে সামৰিক আইন (martial law) জাৰি কৰিছিল। তেওঁলোকে খোদায়ী খিদমতগাৰ আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটাকে নিষিদ্ধ কৰিছিল আৰু বাদশ্বাহ খান তথা অন্যান্য নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিষেধাজ্ঞা স্বত্বেও খোদায়ী খিদমতগাৰ আন্দোলনৰ স্থানীয় উজিৰী জনজাতীয় নেতা আৰু সমৰ্থকসকলে স্পিন টাংগিৰ হাথীখেলত এখন বৃহৎ প্ৰতিবাদী সভাৰ আয়োজন কৰিছিল। সেই সময়ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ অহা আৰক্ষীয়ে স্থানীয় বানুচী জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি কাজী ফজল কাদৰৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতিত প্ৰায় ৮০ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী নিহত হয় আৰু ৩০০ গৰাকীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। সংঘাতৰ মাজত আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱা কাজী ফজল কাদৰক টানি-হেঁটালি জিলা উপায়ুক্তৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ১৪ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে, কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল আৰু বান্নু কাৰাগাৰতে সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>[[Maria Stephan|Maria J. Stephan]], ''Civilian Jihad: Nonviolent Struggle, Democratization, and Governance in the Middle East'' {{ISBN|978-0-230-62140-4}}</ref> কিছুমান উৎসৰ মতে মৃতকৰ সংখ্যা ৭০ গৰাকী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Mukulika Banerjee, ''The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier'' (2000), [https://books.google.com/books?id=8xk-4ZS6uHEC&pg=PA59 p. 59]: "Government brutality intensified still further and on 24 August police fired on a protest meeting at Hathi Khel in Bannu district, killing seventy people."</ref> == লগতে চাওক == * ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক বাহিনীৰ দ্বাৰা ভাৰতীয় অসামৰিক লোকৰ গণহত্যা ** [[জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড]] ** ''[[:en:Munshiganj Raebareli massacre|মুন্সীগঞ্জ ৰায়বেৰেলী হত্যাকাণ্ড]]'' ** ''[[:en:Qissa Khwani massacre|কিচ্ছা খোৱানী হত্যাকাণ্ড]]'' ** ''[[:en:Salanga massacre|চালাংগা হত্যাকাণ্ড]]'' ** ''[[:en:Takkar massacre|টক্কাৰ হত্যাকাণ্ড]]'' ** ''[[:en:Vellaloor massacre|ভেল্লালুৰ হত্যাকাণ্ড]]'' ** ''[[:en:Vidurashwatha massacre|বিদুৰাশ্বত্থ হত্যাকাণ্ড]]'' == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] gcxqyt7839wniupe3vu8pear8op3dyr 0 139938 641236 2026-10-02T15:50:39Z ~2026-53072-81 52106 Songs were written by Ibson Lal Baruah,Dilip Nath and Manash Hazarika 641236 wikitext text/x-wiki প্ৰেমগীত movie was produced by Manjushree Production,Directed and Cinematographed by Ashish Saikia, Music Director Manash Hazarika, Cast: Jatin Bora,Zerifa Wahid, Ashish Saikia, Hiranya Deka,Sanjeev Hazarika, Kashmiri Saikia etc. Film was released in 2002. Playback singers are Zubeen Garg, Barnali Hazarika, Sunidhi Chouhan, Mahalakshmi Lyer, Shanta uzir, Dilip Nath and Sazu.<ref>I am Manash Hazarika,the Music Director of the film.</ref> lgde7h3rg33fglk0nvtbs2dlf2h327p 0 139939 641238 2026-10-02T16:16:48Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641238 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' হৈছে [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত [[সংৰক্ষণবাদ]], [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু [[শ্ৰেণী সংঘাত|শ্ৰেণীসংগ্ৰাম]]ৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে [[জন ৰাস্কিন]] আৰু আমেৰিকান লেখক [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰো]]ৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ [[চৰম দৰিদ্ৰতা]], পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ [[স্বদেশী]] আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক [[স্বাৱলম্বিতা]]ৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো [[আশ্ৰম]] স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত [[বিৰলা পৰিয়াল|ঘনশ্যামদাস বিৰলা]], [[সাৰাভাই পৰিয়াল|অম্বালাল সাৰাভাই]], [[জামনালাল বাজাজ]] আৰু [[জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে [[দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদ]]ৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>[[এখনাথ ঈশ্বৰন|ঈশ্বৰন, এখনাথ]]. ''[[গান্ধী দ্য মেন]]''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু [[স্বাৱলম্বিতা|স্বাৱলম্বী]] হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে '[[জীৱন-ধাৰণৰ মান|জীৱন-ধাৰণৰ মান]]' আৰু '[[জীৱনৰ গুণগত মান|জীৱনৰ গুণগত মান]]'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ [[চিলাই মেচিন]]ৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} mljiljiz73kpd1tlnxr8cyzaj2u5zvt 641374 641238 2026-10-02T20:37:07Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641374 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' হৈছে [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত [[সংৰক্ষণবাদ]], [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু [[শ্ৰেণী সংঘাত|শ্ৰেণীসংগ্ৰাম]]ৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে [[জন ৰাস্কিন]] আৰু আমেৰিকান লেখক [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰো]]ৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ [[চৰম দৰিদ্ৰতা]], পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ [[স্বদেশী]] আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক [[স্বাৱলম্বিতা]]ৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো [[আশ্ৰম]] স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত [[বিৰলা পৰিয়াল|ঘনশ্যামদাস বিৰলা]], [[সাৰাভাই পৰিয়াল|অম্বালাল সাৰাভাই]], [[জামনালাল বাজাজ]] আৰু [[জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে [[দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদ]]ৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>[[এখনাথ ঈশ্বৰন|ঈশ্বৰন, এখনাথ]]. ''[[গান্ধী দ্য মেন]]''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু [[স্বাৱলম্বিতা|স্বাৱলম্বী]] হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে '[[জীৱন-ধাৰণৰ মান|জীৱন-ধাৰণৰ মান]]' আৰু '[[জীৱনৰ গুণগত মান|জীৱনৰ গুণগত মান]]'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ [[চিলাই মেচিন]]ৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 6juc8z78rvmhpyp8q72zvhegqcmljp9 641472 641374 2026-10-03T04:59:39Z AjayDas 12623 /* */ 641472 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে [[জন ৰাস্কিন]] আৰু আমেৰিকান লেখক [[হেনৰি ডেভিড থ'ৰো]]ৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ [[চৰম দৰিদ্ৰতা]], পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ [[স্বদেশী]] আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক [[স্বাৱলম্বিতা]]ৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো [[আশ্ৰম]] স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত [[বিৰলা পৰিয়াল|ঘনশ্যামদাস বিৰলা]], [[সাৰাভাই পৰিয়াল|অম্বালাল সাৰাভাই]], [[জামনালাল বাজাজ]] আৰু [[জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে [[দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদ]]ৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>[[এখনাথ ঈশ্বৰন|ঈশ্বৰন, এখনাথ]]. ''[[গান্ধী দ্য মেন]]''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু [[স্বাৱলম্বিতা|স্বাৱলম্বী]] হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে '[[জীৱন-ধাৰণৰ মান|জীৱন-ধাৰণৰ মান]]' আৰু '[[জীৱনৰ গুণগত মান|জীৱনৰ গুণগত মান]]'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ [[চিলাই মেচিন]]ৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 7cw8ibw1i3xvth23o2vmck24p42bjma 641473 641472 2026-10-03T05:03:52Z AjayDas 12623 /* গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা */ 641473 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে [[দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদ]]ৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>[[এখনাথ ঈশ্বৰন|ঈশ্বৰন, এখনাথ]]. ''[[গান্ধী দ্য মেন]]''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু [[স্বাৱলম্বিতা|স্বাৱলম্বী]] হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে '[[জীৱন-ধাৰণৰ মান|জীৱন-ধাৰণৰ মান]]' আৰু '[[জীৱনৰ গুণগত মান|জীৱনৰ গুণগত মান]]'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ [[চিলাই মেচিন]]ৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 1tiqteujr4ru9r1srnkmyzj4d0pln4t 641474 641473 2026-10-03T05:05:00Z AjayDas 12623 /* স্বৰাজ, স্বশাসন */ 641474 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু [[স্বাৱলম্বিতা|স্বাৱলম্বী]] হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে '[[জীৱন-ধাৰণৰ মান|জীৱন-ধাৰণৰ মান]]' আৰু '[[জীৱনৰ গুণগত মান|জীৱনৰ গুণগত মান]]'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ [[চিলাই মেচিন]]ৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] pbhjgirjfb47ne6tfzg0g663ewkh8af 641475 641474 2026-10-03T05:06:04Z AjayDas 12623 /* গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা */ 641475 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। [[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]]ই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] e5gia8kr1uwoh8sgyzjyfp326f2yz67 641476 641475 2026-10-03T05:06:46Z AjayDas 12623 /* পৰিৱেশবাদ */ 641476 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *[[জে. কে. মেহতা]] *[[জে. চি. কুমাৰাপ্পা]] ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] dzf9psvimb16y8jpazknd2tr5jzj4m9 641477 641476 2026-10-03T05:08:23Z AjayDas 12623 /* উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ */ 641477 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *জে. কে. মেহতা *জে. চি. কুমাৰাপ্পা ==এইটোও চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] mr319hp9ynesx7nyqzt9d7zg6bk7icg 641478 641477 2026-10-03T05:08:42Z AjayDas 12623 /* লগতে চাওক */ 641478 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *জে. কে. মেহতা *জে. চি. কুমাৰাপ্পা ==লগতে চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] rjy2n6526t13i7r4ppsd48dnyhkl280 641479 641478 2026-10-03T05:09:10Z AjayDas 12623 added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641479 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *জে. কে. মেহতা *জে. চি. কুমাৰাপ্পা ==লগতে চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] r1fs9a5o7dwvlx7t0pzejm7xmpjrg0n 641480 641479 2026-10-03T05:09:31Z AjayDas 12623 added [[Category:অৰ্থনীতি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641480 wikitext text/x-wiki {{Short description|মহাত্মা গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা}} '''গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি''' {{en| Gandhian economics}} [[অৰ্থনীতি|অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ]] এটা ধাৰা। এই ধাৰাটো [[ভাৰত]]ৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে আগবঢ়োৱা আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহক সদায় নিজৰ বস্তুগত স্বাৰ্থ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যুক্তিসংগত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা ধাৰণাটো প্ৰত্যাখ্যান কৰা। পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ যিটোক গান্ধীয়ে "ইচ্ছাৰ বহুগুণন" বুলি অভিহিত কৰিছিল, তাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গান্ধীৰ মতে এনে ব্যৱস্থা টেকসই নহয় আৰু ই মানুহৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ ক্ষতি কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক আৰ্হিৰ লক্ষ্য আছিল মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰয়োজনীয়তাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ এটা ধাৰা হিচাপে ইয়াত সংৰক্ষণবাদ, [[জাতীয়তাবাদ]], অহিংসাৰ নীতি আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি আনুগত্য আৰু শ্ৰেণীসংগ্ৰামৰ পৰিৱৰ্তে সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমন্বয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাই বস্তুবাদ প্ৰত্যাখ্যান কৰি আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। "গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি" শব্দটো গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰচলন কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Kumarappa|first=Joseph Cornelius|title=Gandhian economic thought|publisher=Vora|location=Bombay, India|date=1951|edition=1st|series=Library of Indian economics|oclc=3529600}}</ref> ==গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তা== গান্ধীয়ে সামাজিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয় বুলি গণ্য কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত চিন্তা কৰোঁতে জন ৰাস্কিন আৰু আমেৰিকান লেখক হেনৰি ডেভিড থ'ৰোৰপৰা প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে পৱিত্ৰ আৰু সামাজিক জীৱনৰ প্ৰকাশৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নাছিল। জীৱনজুৰি তেওঁ [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সৈতে জড়িত হৈ ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতা, পশ্চাদপদতা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মোকাবিলা কৰাৰ উপায় বিচাৰিছিল। গান্ধীৰ স্বদেশী আৰু [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ সমৰ্থন অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ নীতিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত আছিল। তেওঁ ইউৰোপত নিৰ্মিত কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীক কেৱল [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ প্ৰতীক হিচাপেই নহয়, ব্যাপক নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ হিচাপেও দেখিছিল। ইউৰোপীয় ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ ফলত ভাৰতৰ লাখ লাখ শ্ৰমিক, কাৰিকৰ আৰু মহিলাই জীৱিকাৰ পথ হেৰুৱাইছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17">B. N. Ghosh, ''Gandhian political economy: principles, practice and policy'' (2007) p. 17</ref> ঘৰত কটা [[খাদী]] কাপোৰ আৰু ভাৰতত নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গান্ধীয়ে জাতীয় স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে শান্তিপূৰ্ণ নাগৰিক প্ৰতিৰোধক এটা উপায় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীয়ে [[চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ]] আৰু [[খেড়া সত্যাগ্ৰহ]]ৰ সময়ত কৃষকসকলক নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁলোকে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সমৰ্থন লাভ কৰা কলৰ মালিক আৰু জমিদাৰৰ বিৰুদ্ধে [[সত্যাগ্ৰহ]] কৰিছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল কৃষক আৰু শ্ৰমিকসকলক দৰিদ্ৰতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিয়া অত্যাচাৰী কৰ আৰু অন্যান্য নীতিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। এই আন্দোলনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল কৃষকসকলৰ জাতিগত বৈষম্য আৰু মহিলাৰ ওপৰত চলা অত্যাচাৰী সামাজিক প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি। একে সময়তে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু নিজে কাপোৰ আৰু খাদ্য উৎপাদনৰ জৰিয়তে স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধিৰ বাবে সমবায়মূলক প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল।<ref name="N. Ghosh, 2007 p. 17"/> গান্ধী আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে ভাৰতত বহুতো আশ্ৰম স্থাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ আগতে [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত আশ্ৰমভিত্তিক বসতিৰ ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। আশ্ৰমৰ ধাৰণাক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত সামূহিক বসতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ খাদ্য, কাপোৰ আৰু জীৱন-ধাৰণৰ অন্যান্য সামগ্ৰী নিজে উৎপাদন কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। একে সময়তে স্বাৱলম্বিতা, ব্যক্তিগত আৰু আধ্যাত্মিক বিকাশ আৰু বৃহত্তৰ সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আশ্ৰমসমূহত সৰু খেতিপথাৰ আৰু বাসিন্দাসকলে নিজে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আছিল। প্ৰয়োজনীয় সকলো কামতে সকলো বাসিন্দাই অংশগ্ৰহণ কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সমতাৰ মূল্যবোধক উৎসাহিত কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে "ন্যাসীত্ব"ৰ ধাৰণাও আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ মূল কথা আছিল বস্তুগত আকাংক্ষা আৰু অত্যধিক সম্পদৰ লোভ পৰিহাৰ কৰা। এই ধাৰণা অনুসৰি অৰ্থনৈতিক সম্পদ আৰু সম্পত্তি পৰিচালনা কৰোঁতে ব্যক্তিসকলে নিজকে আন ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে "ন্যাসৰক্ষী" হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।<ref>Jagannath Swaroop Mathur, ''Industrial civilization & Gandhian economics'' (1971) p 165</ref> ভাৰতীয় বহু সমাজবাদী আৰু সাম্যবাদীৰ বিপৰীতে গান্ধীয়ে শ্ৰেণীসংগ্ৰাম আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক বিপ্লৱৰ ধাৰণাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে এনে ধাৰণাই সামাজিক হিংসা আৰু অসামঞ্জস্যৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গান্ধীৰ সমতাবাদী ধাৰণাৰ কেন্দ্ৰত বস্তুগত উন্নয়নৰ পৰিৱৰ্তে মানুহৰ মৰ্যাদা সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থক আৰু অনুৰাগীসকলৰ ভিতৰত ঘনশ্যামদাস বিৰলা, অম্বালাল সাৰাভাই, [[যমুনালাল বাজাজ]] আৰু [[জাহাংগীৰ ৰতনজী দাদাভাই টাটা|জে. আৰ. ডি. টাটা]]ৰ দৰে উদ্যোগপতিও আছিল। তেওঁলোকে শ্ৰমিক সম্পৰ্ক পৰিচালনাত গান্ধীৰ কেইবাটাও প্ৰগতিশীল ধাৰণা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগতভাৱে গান্ধীৰ আশ্ৰম আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক কামত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Romesh K. Diwan and Mark A. Lutz, ''Essays in Gandhian economics'' (1987) p. 25</ref> ==স্বৰাজ, স্বশাসন== {{Main|স্বৰাজ}} ৰুডলফৰ মতে, ইংৰাজসকলক অনুকৰণ কৰি নিজৰ ভীৰুতা দূৰ কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাৰ পিছত গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেশবাসীক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে বিচাৰি থকা অভ্যন্তৰীণ সাহস লাভ কৰিছিল। এই নতুন সাহসৰ ভিত্তি আছিল পৰম্পৰাগত বংগীয় "আত্মকষ্ট"ৰ পদ্ধতি পালন কৰা। নিজৰ সাহস বিচাৰি পোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতক 'সত্যাগ্ৰহ' আৰু 'অহিংসা'ৰ পথ দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite journal | last1 = Susanne Hoeber | first1 = Rudolph | year = 1963 | title = The New Courage: An Essay on Gandhi's Psychology | journal = World Politics | volume = 16 | issue = 1| pages = 98–117 | jstor=2009253| doi = 10.2307/2009253 | s2cid = 145808002 }}</ref> গান্ধীৰ লেখাসমূহত স্বাধীনতাৰ চাৰিটা অৰ্থ প্ৰকাশ পাইছিল। সেইবোৰ আছিল ভাৰতৰ জাতীয় স্বাধীনতা, ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, দৰিদ্ৰতাৰপৰা গোটৰ স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত স্বশাসনৰ সামৰ্থ্য।<ref>Anthony Parel, ed., ''Gandhi, Freedom, and Self-Rule'' (2000) p 166</ref> গান্ধীয়ে নিজকে দাৰ্শনিক নৈৰাজ্যবাদৰ সমৰ্থক বুলি কৈছিল।<ref>Snow, Edgar. ''The Message of Gandhi''. 27 September March 1948. "Like Marx, Gandhi hated the state and wished to eliminate it, and he told me he considered himself 'a philosophical anarchist.'"</ref> তেওঁৰ ভাৰতৰ ধাৰণাত কোনো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নোহোৱা এখন ভাৰতৰ কথা আছিল।<ref>Jesudasan, Ignatius. A Gandhian theology of liberation. Gujarat Sahitya Prakash: Ananda India, 1987, pp. 236–237</ref> তেওঁ এবাৰ কৈছিল যে "আদৰ্শগতভাৱে অহিংস ৰাষ্ট্ৰ এখন সুসংগঠিত নৈৰাজ্য হ'ব।" <ref name="Chakrabarty">{{cite book|author=Bidyut Chakrabarty|title=Social and political thought of Mahatma Gandhi|url=https://books.google.com/books?id=4x34We-mY40C&pg=PA138|access-date=25 January 2012|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-36096-8|page=138}}</ref> ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহ সাধাৰণতে স্তৰভিত্তিক। প্ৰতিটো স্তৰৰ কৰ্তৃত্ব ব্যক্তিৰপৰা কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰলৈ ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু গান্ধীৰ মতে সমাজৰ ব্যৱস্থা ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত হোৱা উচিত। ব্যক্তিৰ সন্মতি অবিহনে কোনো কাম কৰা উচিত নহয়। তেওঁৰ মতে এখন দেশত প্ৰকৃত [[স্বৰাজ|স্বশাসন]]ৰ অৰ্থ হ'ল প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে শাসন কৰিব আৰু মানুহৰ ওপৰত আইন বলবৎ কৰিবলৈ কোনো ৰাষ্ট্ৰ নাথাকিব।<ref name="GandhiTolstoy1987">{{cite book|last1=Gandhi|first1=Mohandas Karamchand|last2=Tolstoy|first2=Leo|editor=B. Srinivasa Murthy|title=Mahatma Gandhi and Leo Tolstoy letters|date=September 1987|publisher=Long Beach Publications}}</ref> অহিংস পদ্ধতিৰে সংঘাতৰ সমাধানৰ জৰিয়তে সময়ৰ লগে লগে এই ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিব বুলি গান্ধীয়ে ভাবিছিল। ইয়াত ক্ষমতা স্তৰভিত্তিক কৰ্তৃপক্ষৰপৰা ক্ৰমে ব্যক্তিৰ হাতলৈ আহিব আৰু ব্যক্তি অহিংসাৰ নীতিক নিজৰ জীৱনত প্ৰকাশ কৰিব। এনে ব্যৱস্থাত অধিকাৰ কোনো উচ্চ কৰ্তৃপক্ষই বলবৎ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মানুহে পাৰস্পৰিক দায়িত্বৰ জৰিয়তে নিজকে শাসন কৰিব। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহাৰ পাছত গান্ধীয়ে বিশ্ব মানৱ অধিকাৰৰ এখন চনদ প্ৰস্তুত কৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। তাৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাত মানৱ অধিকাৰৰ চনতকৈ মানৱ কৰ্তব্যৰ এখন চনদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>একনাথ ঈশ্বৰন. ''গান্ধী দ্য মেন''. Nilgiri Press, 2011. p. 49.</ref> স্বাধীন ভাৰতৰ অৰ্থ কেৱল ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটো ভাৰতীয়সকলৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা নাছিল। তেওঁ সতৰ্ক কৰি কৈছিল যে তেনে কৰিলে ভাৰত ইংৰাজসদৃশ হৈ পৰিব আৰু তেতিয়া ইয়াক হিন্দুস্তানৰ পৰিৱৰ্তে ইংলিস্তান বুলি কোৱা উচিত হ'ব। তেওঁ বিচৰা স্বৰাজ এইটো নাছিল।<ref>{{cite book|author1=Paul Gillen|author2=Devleena Ghosh|title=Colonialism and Modernity|url=https://books.google.com/books?id=bnQk28Du5poC&pg=PA130|year=2007|publisher=UNSW Press|page=130|isbn=9780868407357}}</ref> তেৱাৰীৰ মতে, গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ কেৱল চৰকাৰৰ এটা ব্যৱস্থা নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ আত্মনিয়ন্ত্ৰণ দুয়োটাৰে বিকাশ সাধন কৰা। গণতন্ত্ৰ আছিল ক্ষমতা বিতৰণ কৰা আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণী, বিশেষকৈ আটাইতকৈ পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিকাশত সহায় কৰা এটা নৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত বিবাদ অহিংস পদ্ধতিৰে সমাধান কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত চিন্তা আৰু মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজন আছিল। গান্ধীৰ বাবে গণতন্ত্ৰ আছিল এক জীৱন-পদ্ধতি।<ref>{{cite journal | last1 = Tewari | first1 = S. M. | year = 1971 | title = The Concept of Democracy in the Political Thought of Mahatma Gandhi | journal = Indian Political Science Review | volume = 6 | issue = 2| pages = 225–251 }}</ref> ==গান্ধীবাদী অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতা== গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে অৰ্থনীতি আৰু নৈতিকতাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নকৰে। কোনো ব্যক্তি বা ৰাষ্ট্ৰৰ নৈতিক কল্যাণৰ ক্ষতি কৰা অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা অনৈতিক আৰু সেয়েহে পাপমূলক। কোনো উদ্যোগৰ মূল্য ইয়াৰ অংশীদাৰসকলক দিয়া লাভাংশৰদ্বাৰা কম আৰু সেই উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলৰ দেহ, মন আৰু আত্মাৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰদ্বাৰা অধিক নিৰ্ধাৰণ কৰা উচিত। মূলতঃ ধনতকৈ মানুহক অধিক গুৰুত্ব দিয়া উচিত। গান্ধীৰ অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ প্ৰথম মৌলিক নীতি হৈছে "সৰল জীৱন"ৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন কমাব পাৰে আৰু স্বাৱলম্বী হ'ব পাৰে। এই অনুসৰি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ভোগৰ আকাংক্ষাক জীৱ-জন্তুৰ খাদ্যৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। সেয়েহে 'জীৱন-ধাৰণৰ মান' আৰু 'জীৱনৰ গুণগত মান'ৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা উচিত। প্ৰথমটোৱে খাদ্য, কাপোৰ আৰু বাসস্থানৰ বস্তুগত আৰু দৈহিক মানক বুজায়। আনহাতে, জীৱনৰ উচ্চ মান কেৱল বস্তুগত উন্নতিৰদ্বাৰা লাভ কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ আৰু গুণ বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাও প্ৰয়োজন। গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ দ্বিতীয় নীতি হৈছে সৰু পৰিসৰৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে কেন্দ্ৰিত উৎপাদন। ইয়াত স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি স্থানীয় প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সকলো ঠাইতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু সৰ্বোদয়ৰ আদৰ্শক আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite journal|last1=Nadkarni|first1=M.V.|title=Gandhi's civilizational alternative and dealing with climate change|journal=Journal of Social & Economic Development|volume=17|date=June 2015|pages=90–103|doi=10.1007/s40847-015-0006-3|s2cid=155065384|url=http://mvnadkarni.com/files/Gandhi%E2%80%99s%20civilizational%20alternative%20and%20dealing%20with%20climate%20change.pdf}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{cite book|title=Ethics for our times : essays in gandhian perspective.|date=2014|publisher=Oup India|location=[S.l.]|isbn=978-0-19-945053-4|pages=45–54|edition=2|url=http://mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|access-date=2015-07-20|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507064114/https://www.mvnadkarni.com/ethics-for-our-times-essays-in-gandhian-perspective.html|url-status=dead}}</ref> এই ব্যৱস্থাত শ্ৰম বচোৱা প্ৰযুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰযুক্তিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিয়ে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰিব বিচাৰে আৰু শ্ৰমিকক কামৰপৰা আঁতৰাই দিব নোৱাৰে। গান্ধীয়ে যন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ বিৰোধিতা কৰা নাছিল। য'ত যন্ত্ৰই কষ্টকৰ কাম কমায় আৰু একঘেয়েমি হ্ৰাস কৰে, তাত তেওঁ ইয়াক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ চিলাই মেচিনৰ উদাহৰণ এটা উপযোগী প্ৰযুক্তি হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰমৰ মৰ্যাদাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিছিল আৰু হাতেৰে কৰা শ্ৰমৰ প্ৰতি সমাজৰ অৱজ্ঞাৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেওঁ সকলো ব্যক্তিয়ে কিছু পৰিমাণে "ৰুটিৰ বাবে শ্ৰম" কৰা উচিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।{{fact|date=August 2024}} গান্ধীবাদী অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ তৃতীয় নীতিটোক ন্যাসীত্বৰ নীতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মতে কোনো ব্যক্তি বা ব্যক্তিৰ গোটে অৰ্থনৈতিক কামৰ জৰিয়তে সন্মানজনক জীৱিকা অৰ্জন কৰাৰ লগতে সম্পদ সঞ্চয় কৰিব পাৰে। কিন্তু মৌলিক প্ৰয়োজন আৰু বিনিয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদৰ অতিৰিক্ত সম্পদ সকলোৰে কল্যাণৰ বাবে, বিশেষকৈ আটাইতকৈ দৰিদ্ৰ আৰু বঞ্চিত লোকসকলৰ কল্যাণৰ বাবে ন্যাস হিচাপে ৰখা উচিত। ওপৰত উল্লেখ কৰা তিনিটা নীতি পালন কৰিলে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অসমতা কমিব আৰু সৰ্বোদয়ৰ লক্ষ্য লাভ কৰাত সহায় হ'ব বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{fact|date=August 2024}} ==পৰিৱেশবাদ== গান্ধীৰ কেইবাজনো অনুগামীয়ে পৰিৱেশবাদৰ এটা ধাৰণা বিকশিত কৰিছিল। জে. চি. কুমাৰাপ্পাই প্ৰথমে এই বিষয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ৰ দশকত এই বিষয়ৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁ আৰু মীৰা বেহনে বৃহৎ পৰিসৰৰ বান্ধ আৰু জলসিঞ্চন প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতে সৰু প্ৰকল্প অধিক ফলপ্ৰসূ আছিল। জৈৱিক সাৰ কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক সাৰৰ তুলনাত অধিক ভাল আৰু কম বিপজ্জনক বুলি তেওঁলোকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকে অৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ লক্ষ্য ৰাজহ সৰ্বাধিক কৰা নহয়, পানী সংৰক্ষণ কৰা হোৱা উচিত বুলি কৈছিল। ব্ৰিটিছ শাসন আৰু নেহৰু চৰকাৰে তেওঁলোকৰ মতামতক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নাছিল। গুহাই কুমাৰাপ্পাক "সেউজ গান্ধীবাদী" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁক ভাৰতৰ আধুনিক পৰিৱেশবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে উপস্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Ramachndra Guha|title=Anthropologist Among the Marxists: And Other Essays|url=https://books.google.com/books?id=hslnO7LGdRMC&pg=PA81|year=2004|publisher=Orient Blackswan|pages=81–6|isbn=9788178240015}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গান্ধীবাদী অৰ্থনীতিবিদ== *জে. কে. মেহতা *জে. চি. কুমাৰাপ্পা ==লগতে চাওক== * [[গান্ধীবাদী সমাজবাদ]] ==টোকা== {{reflist|30em}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Gonsalves | first = Peter | title = Khadi: Gandhi's Mega Symbol of Subversion | publisher = SAGE Publications | year = 2012 | isbn = 978-81-321-0735-4 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Relevance of Gandhian economics | publisher = Navajivan Publishing House | year = 1970 | id = ASIN B0006CDLA8 }} * {{cite book | last = Narayan | first = Shriman | title = Towards the Gandhian Plan | publisher = S. Chand and Company Limited | year = 1978 }} * {{cite book | last = Pani | first = Narendar | title = Inclusive Economics: Gandhian Method and Contemporary Policy | publisher = Sage Publications Pvt. Ltd | year = 2002 | isbn = 978-0-7619-9580-7 }} * {{cite book | last = Schroyer | first = Trent | title = Beyond Western Economics: Remembering Other Economic Culture | publisher = Routledge | year = 2009 }} * {{cite book | last = Sharma | first = Rashmi | title = Gandhian economics: a humane approach | publisher = Deep and Deep Publications Pvt. Ltd | year = 1997 | isbn = 978-81-7100-986-2 }} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Refbegin}} * [http://www.mkgandhi.org/articles/trusteeship.htm Gandhian Trusteeship as an "Instrument of Human Dignity"] * [http://www.peacemagazine.org/archive/v14n2p28.htm Review of "Gandhian economics"] * [https://web.archive.org/web/20121014055753/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-10-02/edit-page/27850909_1_gandhiji-economics-formulations Gandhian economics is relevant] * [https://www.housepink.org/ Abhay Ghiara's "Pink House" Gandhian Economics in action blog] {{Refend}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতি]] 9tq914h09ps4w991ldbzpwsazd7pjyo 0 139940 641239 2026-10-02T16:17:44Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] 641239 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] oszpmg5e9v258ckr3urdz475qdjwn0q 641240 641239 2026-10-02T16:21:46Z কুমুদ ঘোষ 42738 641240 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। hfnty2rf15olghsk0y4bwz13d1gvbjw 641242 641240 2026-10-02T17:06:23Z কুমুদ ঘোষ 42738 641242 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নির্মিত হৈ‍ছিল।[3] cattl48eq7bg2cnmwz2kgy0g95km4e8 641243 641242 2026-10-02T17:09:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641243 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। tua55xyyj28i9jwrlui9euszts31ic9 641244 641243 2026-10-02T17:10:13Z কুমুদ ঘোষ 42738 641244 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] f2wkcnw9l43oq6nwfl7bcpyxu1nzpiw 641245 641244 2026-10-02T17:10:58Z কুমুদ ঘোষ 42738 641245 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== 8rz1cjk7fopw9qttm8fplp3swjmsd41 641246 641245 2026-10-02T17:11:24Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641246 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== ==তথ্যসূত্ৰ== onmytc6usqv2vxgxmu8rud12g6sm733 641247 641246 2026-10-02T17:13:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641247 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা ছবিখনত বংগৰ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== lele8fymiqa9gdn6duf8g6c7yvbd53z 641248 641247 2026-10-02T17:14:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641248 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== 6e4n1vznmcja73xe2l77ux33ey7rgyh 641249 641248 2026-10-02T17:15:46Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641249 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== al5kcn9sgoxgiyv5bc1mxvxfav09nhr 641250 641249 2026-10-02T17:17:25Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641250 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== cjz0hgq1k5e3pgjoandyede557n3bbe 641251 641250 2026-10-02T17:17:57Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641251 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== mraz11iq2er09u3cl4c91w9lw5z34ec 641252 641251 2026-10-02T17:18:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641252 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== amxqc4mj2bbxzdswkmtxjid8nm2e6ox 641253 641252 2026-10-02T17:20:03Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641253 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ ==তথ্যসূত্ৰ== aa31c8gxgydkp274v7m2mwk4su45biq 641254 641253 2026-10-02T17:20:51Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641254 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== 8dhggp3m24678kqhunierdsfng0pbz4 641255 641254 2026-10-02T17:22:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641255 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== ===কলা-কুশলী=== ==তথ্যসূত্ৰ== ez6obspyma20y8exa24ry0l9q2j59fu 641259 641255 2026-10-02T17:27:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* অভিনেতা-অভিনেত্ৰী */ 641259 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচার্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেবী * [[ঋত্বিক ঘটক]] * শান্তি মিত্র * প্রমোতোষ রায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== ==তথ্যসূত্ৰ== kox35dayw7adlxuk8adv4pxdpp1xyun 641260 641259 2026-10-02T17:27:53Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641260 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]] * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== ==তথ্যসূত্ৰ== hwkurr4aowaskaw6ngsnb1d4y0n42jq 641262 641260 2026-10-02T17:28:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* অভিনেতা-অভিনেত্ৰী */ 641262 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== ==তথ্যসূত্ৰ== h14lzbco1ypiij382r8nbqyn29jmgje 641263 641262 2026-10-02T17:30:02Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কলা-কুশলী */ 641263 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস ==তথ্যসূত্ৰ== 31fvul2v1950ahdtxykb5wp5yi3j0gk 641264 641263 2026-10-02T17:30:15Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কলা-কুশলী */ 641264 wikitext text/x-wiki '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিন্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮ টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ পৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰ পৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলােকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে৷ লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস৷ ==তথ্যসূত্ৰ== 02qx227rlu2se5mll3cev0lz1uuqt8n 641266 641264 2026-10-02T17:38:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641266 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বর্ণকমল ভট্টাচার্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচার্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== c1fsxuxjlji4ild2qep6c8ye4fq8faa 641267 641266 2026-10-02T17:38:30Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641267 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।[1][2] ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== fiyskju08pdgvch5uhcussda9j0zkrz 641268 641267 2026-10-02T17:39:16Z কুমুদ ঘোষ 42738 641268 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।[3] ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== ir70ccnfqoh41rdlbzjc9zj87t9aoz9 641269 641268 2026-10-02T17:39:56Z কুমুদ ঘোষ 42738 641269 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।[5] ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== pyvvsdh0ocwk39dr08j83igwvwu5muv 641270 641269 2026-10-02T17:40:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 641270 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref>{{cite web|title=Chinnamul|date=17 December 2010 |url=http://vivekchowdhury.blogspot.in/2010/12/chinnamul-1950-directed-by-nimai-ghosh.html|access-date=10 March 2012|language=Bengali}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== e3ubllpejlpw58xluxxrloyxbo5wayx 641271 641270 2026-10-02T17:41:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কাহিনী */ 641271 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।[4] ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref name=POI>{{cite book|title=Partitioned lives : narratives of home, displacement, and resettlement|year=2008|publisher=New Delhi : Dorling Kindersley (India)|url=https://books.google.com/books?id=YWB0GmmoOSMC&q=Chinnamul&pg=PA67|author=Anjali Gera Roy|page=67|isbn=9788131714164}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== puz4hy4jcd0l8suuumf4ftunm99g3cx 641272 641271 2026-10-02T17:41:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 641272 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Chinnamul|date=17 December 2010 |url=http://vivekchowdhury.blogspot.in/2010/12/chinnamul-1950-directed-by-nimai-ghosh.html|access-date=10 March 2012|language=Bengali}}</ref> ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref name=POI>{{cite book|title=Partitioned lives : narratives of home, displacement, and resettlement|year=2008|publisher=New Delhi : Dorling Kindersley (India)|url=https://books.google.com/books?id=YWB0GmmoOSMC&q=Chinnamul&pg=PA67|author=Anjali Gera Roy|page=67|isbn=9788131714164}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== rdre91figldqwcapxfhtbge1aw4qh8v 641273 641272 2026-10-02T17:43:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 641273 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' ({{lang-en|Chinnamul}}) হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Chinnamul|date=17 December 2010 |url=http://vivekchowdhury.blogspot.in/2010/12/chinnamul-1950-directed-by-nimai-ghosh.html|access-date=10 March 2012|language=Bengali}}</ref> ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref name=POI>{{cite book|title=Partitioned lives : narratives of home, displacement, and resettlement|year=2008|publisher=New Delhi : Dorling Kindersley (India)|url=https://books.google.com/books?id=YWB0GmmoOSMC&q=Chinnamul&pg=PA67|author=Anjali Gera Roy|page=67|isbn=9788131714164}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== 2t976ug1fuk1yc6ihvcks1uurlrdmb5 641279 641273 2026-10-02T17:48:44Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641279 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' ({{lang-en|Chinnamul}}) হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Chinnamul|date=17 December 2010 |url=http://vivekchowdhury.blogspot.in/2010/12/chinnamul-1950-directed-by-nimai-ghosh.html|access-date=10 March 2012|language=Bengali}}</ref> ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref name=POI>{{cite book|title=Partitioned lives : narratives of home, displacement, and resettlement|year=2008|publisher=New Delhi : Dorling Kindersley (India)|url=https://books.google.com/books?id=YWB0GmmoOSMC&q=Chinnamul&pg=PA67|author=Anjali Gera Roy|page=67|isbn=9788131714164}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 03zhdl676l9h1qnvdkfu3sfa9o8zymq 641280 641279 2026-10-02T17:49:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:বঙালী চলচ্চিত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641280 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = ছিন্নমূল | image = Chinnamul_1950_Scene.jpg | caption = ছিন্নমূল চলচ্চিত্ৰখনৰ এটি দৃশ্য | director = [[Nemai Ghosh (director)|নিমাই ঘোষ]] | producer = বিমল দে‍ | screenplay = | story = স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য | starring = গঙ্গাপদ বসু<br />বিজন ভট্টাচাৰ্য<br />[[ঋত্বিক ঘটক]]<br /> শোভা সেন | music = কলাবৰণ দাস | cinematography = নিমাই ঘোষ | editing = গোবৰ্দ্ধন অধিকাৰী | studio = ডেছা পিকচাৰ্ছ | distributor = ইউনিয়ন ডিষ্ট্ৰিবিউটৰছ | released = {{Film date|1950}} | runtime = ১১৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[Bengali language|বাংলা]] | budget = | gross = }} '''ছিন্নমূল''' ({{lang-en|Chinnamul}}) হ'ল নিমাই ঘোষ পৰিচালিত ১৯৫০ চনৰ এখন বাংলা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ।<ref name="Ramchandani2000">{{cite book|author=Indu Ramchandani|title=Students' Britannica India: Select essays|url=https://books.google.com/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA101|access-date=23 June 2012|year=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-0-85229-762-9|page=101}}</ref><ref name="RubertoWilson2007">{{cite book|author1=Laura E. Ruberto|author2=Kristi M. Wilson|title=Italian Neorealism and Global Cinema|url=https://books.google.com/books?id=7ldcIc6ruUcC&pg=PA81|year=2007|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3324-2|page=81}}</ref> ভাৰত বিভাজনক ভিত্তি কৰি‍ নিৰ্মাণ কৰা এইখনেই আছিল প্ৰথম ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৭ চনত বংগ বিভাজনৰ ফলত কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিবলগীয়া হোৱা পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰ কৃষকৰ দল এটাৰ কাহিনীক লৈ‍ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মিত হৈ‍ছিল।<ref name="The Uprooted (1950)">{{cite web|title=The Uprooted (1950)|url=https://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510234306/http://movies.nytimes.com/movie/270729/The-Uprooted/overview|url-status=dead|archive-date=10 May 2013|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Jonathan Crow|date=2013|access-date=3 August 2012}}</ref> ৰাছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক ভেচে‍ভ’লড পুড’ভকিনে সেই সময়ত কলিকতাত এই চলচ্চিত্ৰখন চাইছিল আৰু অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিণ্ট কিনি নি ৰাছিয়াত মুক্তি দিছিল। ৰাছিয়াৰ ১৮৮টা ছবিগৃহত এই চলচ্চিত্ৰখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Chinnamul|date=17 December 2010 |url=http://vivekchowdhury.blogspot.in/2010/12/chinnamul-1950-directed-by-nimai-ghosh.html|access-date=10 March 2012|language=Bengali}}</ref> ==কাহিনী== স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্যৰ কাহিনীৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা আৰু সংকটক চিত্ৰিত কৰা চলচ্চিত্ৰখনত বংগ বিভাজন আৰু পূব পাকিস্তানৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ)ৰপৰা ভাৰতৰ পশ্চিম বংগলৈ হোৱা শৰণাৰ্থীৰ প্ৰৱাহৰ বিষয়ে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কাহিনীভাগ আৰম্ভ হৈছে পূৰ্ব বংগৰ এখন গাঁৱৰপৰা য’ত হিন্দু আৰু মুছলমান মানুহ শান্তিৰে বসবাস কৰে। গোবিন্দ আৰু সুমতী দুয়ো স্বামী-স্ত্ৰী, তেওঁলোকৰ সন্তান জন্ম হ’বলৈ ওলাইছে। কিন্তু বিভাজনৰ ফলত হিন্দু লোকসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁওখন এৰি যাবলৈ বাধ্য হয়। গতিকে, তেওঁলোক শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। কলিকতাত কোনো স্থান বা আশ্ৰয় শিবিৰ বিচাৰি নাপাই শিয়ালদহ ৰেলৱে ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত দৈনন্দিন জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ ধৰে। লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ দৰে‍ পৰিয়ালটোৱেও ডাঙৰ চহৰত অকথিত দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।<ref name=POI>{{cite book|title=Partitioned lives : narratives of home, displacement, and resettlement|year=2008|publisher=New Delhi : Dorling Kindersley (India)|url=https://books.google.com/books?id=YWB0GmmoOSMC&q=Chinnamul&pg=PA67|author=Anjali Gera Roy|page=67|isbn=9788131714164}}</ref> ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী আৰু কলা-কুশলী== ===অভিনেতা-অভিনেত্ৰী=== * গঙ্গাপদ বসু * বিজন ভট্টাচাৰ্য * জলাদ চেটাৰ্জী * শান্তা দেৱী * [[ঋত্বিক ঘটক]]<ref>Very few people know that Ritwik Ghatak for the first time associated with this film through his acting. Ghatak was praised for acting in three of his own films later – ‘Subarnarekha’ (1962), ‘Titash Ekti Nadir Naam’ (1973) and ‘Jukti Takko aar Gappo’ (1974). Ghatak himself was a victim of partition and along with his family, moved to Berhampore (Murshidabad) and later to Kolkata just before millions of refugees from East Pakistan began to flood into the city. He also was a victim of catastrophic Bengal famine of 1943 before the partition of 1947.</ref> * শান্তি মিত্ৰ * প্ৰমোতোষ ৰায় * শোভা সেন * সুশীল সেন ===কলা-কুশলী=== * পৰিচালনা আৰু চিনেমেট’গ্ৰাফী: নিমাই ঘোষ। * কাহিনী: স্বৰ্ণকমল ভট্টাচাৰ্য। * সংগীত: কলাবৰণ দাস। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰ]] 4v6xntj2ezavlpeqd37ehkmevjokt67 0 139941 641257 2026-10-02T17:25:12Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641257 wikitext text/x-wiki কোচৰাব আশ্ৰম, যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] ভাৰতৰ গুজৰাটৰ আহমেদাবাদৰ এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা মহাত্মা গান্ধীয়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমটোক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। lqjhtv3unobuinpq89zoybw4rypwyip 641258 641257 2026-10-02T17:27:32Z Pranamikaadhikary 27435 641258 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। jcnk0vdcbxw18b9l5u3onkq2gpwx5we 641261 641258 2026-10-02T17:28:10Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641261 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== গোপাল কৃষ্ণ গোখলেই মহাত্মা গান্ধীক দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা ভাৰতলৈ উভতি আহি স্বৰাজ আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা ভাগ-বতৰা কৰা বাসস্থান স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল - এটা আশ্ৰম। আহমেদাবাদ, কলিকতা, ৰাজকোট, হৰিদ্বাৰকে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত নিজৰ আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত হৰিপ্ৰসাদ দেশাই আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদ বাছি ল’বলৈ বুজাইছিল। গান্ধীৰ মতে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিলেহেঁতেন। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশাল বোৱাৰ ইতিহাসেও হাতেৰে কাটিব পৰা কুটিৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে লণ্ডনত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু বেৰিষ্টাৰ জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ "ছুটীৰ ঘৰ", তেতিয়া আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোচৰাব গাঁৱৰ বাংলো এটা ₹১ বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] সত্যাগ্ৰহ, দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। সাবৰমতী আশ্ৰমৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমটোক কোচৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোৱন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] মগনলাল গান্ধী আছিল প্ৰাৰম্ভিক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা বিনোবাভাৱে আৰু কাকা কালেলকাৰকে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন সাবৰমতী আশ্ৰমলৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশায়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কোটা শিলৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, দণ্ডী মাৰ্চৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] l4o6xxkmkt92ns6p0zlwyb3tzyy75dl 641265 641261 2026-10-02T17:36:30Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641265 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে লণ্ডনত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু বেৰিষ্টাৰ জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ "ছুটীৰ ঘৰ", তেতিয়া আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোচৰাব গাঁৱৰ বাংলো এটা ₹১ বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] সত্যাগ্ৰহ, দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। সাবৰমতী আশ্ৰমৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমটোক কোচৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোৱন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] মগনলাল গান্ধী আছিল প্ৰাৰম্ভিক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা বিনোবাভাৱে আৰু কাকা কালেলকাৰকে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন সাবৰমতী আশ্ৰমলৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশায়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কোটা শিলৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, দণ্ডী মাৰ্চৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ercbjimja33uh3c6va34b29gugyywcv 641274 641265 2026-10-02T17:43:58Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641274 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] [[প্লেগ]]ৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কোটা শিলৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি [[স্নেহাল শ্বাহ]] আৰু [[পুনম ট্ৰাম্বডিয়া]]ই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[ডাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] pscjv7qdvr1r3tlhshxamp44cqfje3g 641276 641274 2026-10-02T17:46:45Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641276 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি [[স্নেহাল শ্বাহ]] আৰু [[পুনম ট্ৰাম্বডিয়া]]ই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] pfre3ery99wmjbb7jag9r5k4dj9pevs 641277 641276 2026-10-02T17:47:11Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641277 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] kod9tjh9swwg4hxwo9lbq3f1smbrt8g 641278 641277 2026-10-02T17:48:06Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641278 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বিস্তৃত আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো এটা বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায় কৰা হয়।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন ৰাইটিং ডেস্ক, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ' টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীততাপ নিয়ন্ত্ৰিত) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু স্মৃতিগ্ৰন্থৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] 81pmixjw0u005h5w0cduhqkqziggvv8 641281 641278 2026-10-02T17:53:52Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 641281 wikitext text/x-wiki '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] aih8svjha9aauh252ru72au976p77nv 641282 641281 2026-10-02T17:54:37Z Pranamikaadhikary 27435 641282 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Kochrab Ashram | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = Kochrab Ashram at night | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = 1915 (ashram), 1953 (museum) | dissolved = | location = [[Ahmedabad]], [[Gujarat]], [[India]] | type = [[museum]] | accreditation = | key_holdings = | collections = Photographs, objects, belongings of [[Mahatma Gandhi]] | collection_size = | visitors = 19,500 (2015) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[Government of Gujarat]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = Satyagraha Ashram | building_type = House | architectural_style = European architecture | years_built = 19th century | renovation_date = 2024 | floor_count = 2 | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] obrmqk6xgfwe1l6c87wi3i2eek6eqzk 641284 641282 2026-10-02T17:58:49Z Pranamikaadhikary 27435 641284 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = {{coord|region:IN_type:landmark|format=dms|display=inline,title}} | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] hr6awvt53uvhc8d9h2543ra5k4iylkt 641285 641284 2026-10-02T17:59:31Z Pranamikaadhikary 27435 641285 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,[1] [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।[2] ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।[1][2][3][4] ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।[5] আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।[1][2][3][4] [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।[2][3][4][5] আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।[5] ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] 0m69nsonw5xc5d2lvotswgaphy5cjkf 641290 641285 2026-10-02T18:02:30Z Pranamikaadhikary 27435 641290 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি বাস্তু পূজা কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[2][1][3][4][5] প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।[2][4] [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।[1] তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।[1] তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।[4] ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।[1] প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।[1][2][4][6] ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।[4][2] ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।[4] পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।[4] স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।[1] ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] 2zd6ebrg7ra799utix2nefkq5ryrjgv 641298 641290 2026-10-02T18:07:20Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641298 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)[4] ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ[5] বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।[4] গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।[4][1] এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[1][3] ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।[3] পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[4] ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[4] দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।[1][3] ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।[2] l44fgajl88995nkfmtrzgc1bn870kp6 641299 641298 2026-10-02T18:10:14Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 641299 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> heqtzgr818mfsl7gfx15rmklj498o7m 641300 641299 2026-10-02T18:10:42Z Pranamikaadhikary 27435 /* স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ */ 641300 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> ==তথ্যসূত্ৰ== aguqlfo2ezuxde6juohrz2zmnu7p1tk 641303 641300 2026-10-02T18:12:06Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641303 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[দত্তাত্ৰেয় বালকৃষ্ণ কলেলকাৰ|কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> ==তথ্যসূত্ৰ== hx6tiz3lqvixpsk372d2flzdxwtd5jr 641305 641303 2026-10-02T18:12:45Z Pranamikaadhikary 27435 +[[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]]; +[[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641305 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[দত্তাত্ৰেয় বালকৃষ্ণ কলেলকাৰ|কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে দলিত পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে সহায় কৰিছিল অম্বলাল চাৰাভায়ে যিয়ে ১৩,০০০ ₹ দান কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] lcneg065nvxvtwns5tec1tcsyph9l8f 641309 641305 2026-10-02T18:15:10Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641309 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[দত্তাত্ৰেয় বালকৃষ্ণ কলেলকাৰ|কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে [[দলিত]] পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে [[অম্বলাল চাৰাভাই|অম্বলাল চাৰাভায়ে]] ১৩,০০০ টকা দান কৰি সহায় কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] e3e9n5xezxz022mnh0x7wuc42u8z3fh 641312 641309 2026-10-02T18:16:41Z Pranamikaadhikary 27435 /* ইতিহাস */ 641312 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = কোছৰাব আশ্ৰম | native_name = | native_name_lang = | logo = | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Kochrab ashram at night.jpg | image_upright = | alt = | caption = ৰাতিৰ ভাগত কোছৰাব আশ্ৰম | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = | pushpin_label = | coordinates = | former_name = | established = ১৯১৫ (আশ্ৰম), ১৯৫৩ (সংগ্ৰহালয়) | dissolved = | location = [[আহমেদাবাদ]], [[গুজৰাট]], [[ভাৰত]] | type = [[সংগ্ৰহালয়]] | accreditation = | key_holdings = | collections = আলোকচিত্ৰ, বস্তু, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী | collection_size = | visitors = ১৯,৫০০ (২০১৫) | founder = | executive_director = | deputy_director = | leader_type = | leader = | director = | president = | ceo = | chairperson = | curator = | architect = | historian = | owner = [[গুজৰাট চৰকাৰ]] | employees = | public_transit = [[Ahmedabad Municipal Transport Service|AMTS]] | parking = Yes | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | network = | embedded = {{Infobox building | embed = yes | alternate_names = সত্যাগ্ৰহ আশ্ৰম | building_type = ঘৰ | architectural_style = ইউৰোপীয়ান স্থাপত্য | years_built = ১৯ শতিকা | renovation_date = ২০২৪ | floor_count = ২ | floor_area = {{convert|5000|sqm}} | designations = | mapframe = no }} }} '''কোছৰাব আশ্ৰম''', যাক সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম বুলিও কোৱা হয়,<ref name=Chakraborty2024>{{Cite web |last=Chakraborty |first=Debdutta |date=12 March 2024 |title=Modi inaugurates redeveloped Kochrab Ashram in Gujarat, Gandhi's first home after returning to India |url=https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813161014/https://theprint.in/india/modi-inaugurates-redeveloped-kochrab-ashram-in-gujarat-gandhis-first-home-after-returning-to-india/1998165/ |archive-date=13 August 2024 |access-date=2024-08-09 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]][ [[গুজৰাট]]ৰ [[আহমেদাবাদ]]ত থকা এক ঐতিহাসিক স্থান আৰু সংগ্ৰহালয়। ১৯১৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে এই আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পিছৰ দুবছৰ তেওঁ আন্দোলনৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে এই আশ্ৰমত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ কিছুমান গান্ধীবাদী ধাৰণা সেই সময়তে কল্পনা কৰা হৈছিল। ১৯৫৩ চনত বম্বে ৰাজ্যই আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে নামকৰণ কৰি এবছৰৰ পাছত গুজৰাট বিদ্যাপীঠক নিবিদা প্ৰদান কৰে। ২০২৪ চনত ইয়াৰ সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰহালয়লৈ পুনৰ উন্নয়ন সম্পূৰ্ণ হয়। এই স্থানত ইউৰোপীয় শৈলীৰ দুমহলীয়া বাংলো, এখন বৃহৎ বাগিছা, পৃথক পাকঘৰ, আৰু এক্টিভিটি বিল্ডিং আদি আছে। ==ইতিহাস== [[গোপাল কৃষ্ণ গোখলে]]ই [[মহাত্মা গান্ধী]]ক [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰপৰা [[ভাৰত]]লৈ উভতি আহি [[স্বৰাজ]] আন্দোলনৰ বাবে এটা সম্প্ৰদায় সংগঠিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।<ref name=GSamachar2024/> ১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে ব্যক্তিগত বৃদ্ধি, আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ সেৱাক লাভৱান্বিত কৰিবলৈ এটা সমূহীয়া বাসস্থান বা আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। [[আহমেদাবাদ]], [[কলিকতা]], [[ৰাজকোট]], [[হৰিদ্বাৰ]]কে ধৰি বহু চহৰে তেওঁক নিজৰ সম্প্ৰদায়ত আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। ১৯১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ভ্ৰমণৰ সময়ত [[হৰিপ্ৰসাদ দেশাই]] আদিয়ে গান্ধীক আহমেদাবাদকে নিৰ্দিষ্ট কৰি ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। গান্ধীয়ে এজন গুজৰাটী হিচাপে তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা ব্যৱহাৰ কৰি ভালকৈ সেৱা আগবঢ়াব পাৰিব। এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু তাঁতশালত বস্ত্ৰ বয়নৰ ইতিহাসে হাতেৰে সূতা কটা কুটীৰ উদ্যোগটোক পুনৰ সজীৱ কৰি তোলাত সহায় কৰিব। তেওঁ আহমেদাবাদৰ ধনী নাগৰিকসকলৰপৰাও আৰ্থিক সহায়ৰ আশা কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2">{{Cite web |title=Kochrab Ashram |url=http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |access-date=2024-08-11 |website=AMC Heritage City |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813173921/http://heritage.ahmedabadcity.gov.in/details/116/heritage_site/all_heritages/en |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ১১ মে'ত গান্ধীয়ে মিলৰ মালিক মংগলদাস গিৰ্ধৰদাসক আশ্ৰমৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা দিছিল আৰু বাৰ্ষিক ব্যয় ৬০০০ ₹ বুলি অনুমান কৰিছিল।<ref name=Guha>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |title=Gandhi: The Years that Changed the World|chapter=1. The returning hero|page=44 |date=2019 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-259-1 |language=en |access-date=13 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817130918/https://books.google.com/books?id=iyJJDwAAQBAJ&pg=PA44 |url-status=live }}</ref> আহমেদাবাদত গান্ধীয়ে [[লণ্ডন]]ত অধ্যয়ন কৰা বন্ধু [[বেৰিষ্টাৰ]] জীৱনলাল দেশাইৰ লগত বাস কৰিছিল। দেশায়ে গান্ধীয়ে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সময়ত আহমেদাবাদৰ বাহিৰৰ কোছৰাব গাঁৱৰ তেওঁৰ "বিশ্ৰাম ঘৰ" [[বাংলো]] এটা ১ টকা বাৰ্ষিক ভাড়াত আগবঢ়াইছিল।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last1=Mishra |first1=Leena |last2=Sharma |first2=Ritu |date=2024-03-17 |title=History Headline: Kochrab Ashram, where Gandhi became the Mahatma |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |access-date=2024-08-11 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427011459/https://indianexpress.com/article/opinion/columns/history-headline-mahatma-gandhi-kochram-ashram-experiments-with-truth-9218623/ |url-status=live }}</ref> [[সত্যাগ্ৰহ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ত তেওঁ সফলতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা অহিংস প্ৰতিৰোধৰ পন্থা আৰু ভাৰতলৈ অনাৰ উদ্দেশ্যক উজ্জ্বল কৰি তুলিবলৈ গান্ধীয়ে ইয়াক "সত্যগ্ৰহ আশ্ৰম" নাম দিছিল। [[সবৰমতী আশ্ৰম]]ৰ লগত বিভ্ৰান্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সাধাৰণতে এই আশ্ৰমখনক কোছৰাব আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> আন আন প্ৰস্তাৱিত নামসমূহৰ ভিতৰত আছিল তপোবন আৰু সেৱাশ্ৰম।<ref name=Guha/> ১৯১৫ চনৰ ২০ মে’ত গান্ধী আৰু তেওঁৰ দেশবাসীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলোটো দখল কৰি [[গৃহপ্ৰৱেশ]] কৰে। ১৯১৫ চনৰ ২২ মে'ত তেওঁলোকে ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৫ চনৰ ২৫ মে'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে আশ্ৰমখন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=GSamachar2024>{{Cite web |last= |date=2016-08-15 |title=ગાંધીજીના પ્રથમ સ્થાપિત કોચરબ આશ્રમને સરકારી વાર્ષિક સહાય માત્ર રૂ. ૧,૮૦,૦૦૦ |url=https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |access-date=2024-08-10 |website=Gujarat Samachar |language=gu-IN |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816213402/https://www.gujarat-samachar.com/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B0/%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4/%E0%AA%97%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%A5%E0%AA%AE-%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A5%E0%AA%BE%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AA%B0 |url-status=live }}</ref><ref name=Chakraborty2024/><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=Guha/> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰপৰা উভতি অহা ১৩ জন তামিলকে ধৰি প্ৰায় ২৫ জন পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল।<ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /> [[মগনলাল গান্ধী]] আছিল প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। মহাত্মা গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ সদস্যসকলৰ বাবে নিয়ম আৰু পালনৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁৰ থকাৰ সময়ছোৱাত খাদীৰ ব্যৱহাৰ আৰু আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতাকে ধৰি কেইবাটাও গান্ধীবাদী ধাৰণা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।<ref name=Chakraborty2024/> তেওঁ সদস্যসকলক বৈবাহিক জীৱন, শাৰীৰিক শ্ৰম আৰু স্বদেশী বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। সদস্য সংখ্যা [[বিনোৱা ভাৱে]] আৰু [[দত্তাত্ৰেয় বালকৃষ্ণ কলেলকাৰ|কাকা কালেলকাৰ]]কে ধৰি প্ৰায় ১০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name=":3" /> ১৯১৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত গান্ধীয়ে [[দলিত]] পৰিয়াল এটাক ভৰ্তি কৰাই সদস্যসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু চান্দা বন্ধ কৰা হৈছিল। গান্ধীয়ে নিজৰ সিদ্ধান্তত দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল আৰু তেওঁক বেনামীভাৱে [[আম্বালাল চাৰাভাই|আম্বালাল চাৰাভায়ে]] ১৩,০০০ টকা দান কৰি সহায় কৰিছিল, যাৰ ফলত আশ্ৰমখন বন্ধ হোৱাৰপৰা ৰক্ষা পৰিছিল।<ref name=Chakraborty2024/> প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ সময়ত গান্ধীয়ে আশ্ৰমৰ শিশুসকলৰ বাবে বিপদৰ কথা লক্ষ্য কৰি চহৰৰপৰা নিৰাপদ দূৰত্বত নতুন আশ্ৰমলৈ স্থানান্তৰিত কৰাইছিল। ১৯১৭ চনৰ ১৭ জুনত গান্ধী আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে নতুন [[সবৰমতী আশ্ৰম]]লৈ গুচি যায়।<ref name=Chakraborty2024/><ref name=GSamachar2024/><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Mahatma Gandhi Ashram at Sabarmati, Ahmedabad, Gujarat |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |access-date=2024-08-11 |website=www.gandhiashramsabarmati.org |language=en-gb |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=live }}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰত তেতিয়াৰ বম্বে ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মোৰাৰজী দেশাই]]য়ে আশ্ৰমখনক স্মৃতিসৌধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৫৪ চনত মেনেজমেণ্ট গুজৰাট বিদ্যাপীঠলৈ বদলি হয় য’ত দেশাই চ্যান্সেলৰ আছিল। এই আশ্ৰমখন এতিয়াও ৰাজ্যৰ মালিকানাধীন।<ref name=":3" /><ref name=GSamachar2024/> ২০০১ চনত গুজৰাটত হোৱা ভূমিকম্পই চৰকাৰী ধনেৰে মেৰামতি কৰা গাঁথনিটোৰ ক্ষতিসাধন কৰে। গান্ধীৰ কোঠাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত [[কোটা শিল]]ৰ মজিয়াখনৰ ঠাইত নতুনকৈ চিকচিকিয়া শিলৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name=":3" /> পিছলৈ পিছফালে দিয়া মাটিৰ বিনিময়ত আশ্ৰম পথ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আগফালৰপৰা প্ৰায় ১৫-৩০ ফুট মাটি হেৰুৱাই পেলায়।<ref name=":3" /> স্থপতি স্নেহাল শ্বাহ আৰু পুনম ট্ৰাম্বডিয়াই ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে এটা সংস্কাৰ আৰু পুনৰ উন্নয়ন পৰিচালনা কৰিছিল। ২০২৪ চনৰ ১২ মাৰ্চত, [[দাণ্ডী যাত্ৰা]]ৰ ৯৪বছৰীয়া জয়ন্তীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে পুনৰ উন্নীত কৰা আশ্ৰমখন উদ্বোধন কৰে।<ref name=Chakraborty2024/> ==স্থাপত্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ== এই আশ্ৰমখন ৫,০০০ বৰ্গমিটাৰ (৫৪,০০০ বৰ্গফুট)<ref name=":3" /> ত বহল আৰু ইয়াত ইউৰোপীয় শৈলীৰ বাংলো আৰু এখন বৃহৎ বাগিচা আছে। ডজন ডজন কোঠা আৰু টাইলছৰ চাল থকা দুমহলীয়া গঠনটোৰ<ref name="Guha" /> বেৰবোৰ চূণশিলেৰে আবৃত ডাঠ; কাঠৰ চিলিং কাঠৰ খুঁটাৰে সহায়ত কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> গান্ধী, কস্তুৰবা আদি সদস্যসকলে তলৰ মহলাৰ কোঠাবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বাথৰুম আৰু এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, চাৰিওফালে বাৰাণ্ডা। প্ৰথম মহলাত কম আসনৰ কনফাৰেন্স ৰুম, পুথিভঁৰাল আৰু বৃহৎ বেলকনি আছে য’ত পিতলৰ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰি আশ্ৰমৰ সদস্যসকলক নিৰ্ধাৰিত কাৰ্যসূচীৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছিল। ওপৰৰ মহলাটো কাঠৰ আৰু কাঠৰ চিৰিৰে যাব পাৰি।<ref name=":3" /><ref name=Chakraborty2024/> এখন লিখা মেজ, চৰখা, ফটোগ্ৰাফ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়। তেওঁৰ আত্মজীৱনী 'দ্য ষ্ট'ৰী অৱ মাই এক্সপেৰিমেণ্টছ উইথ ট্ৰুথ'ৰ উদ্ধৃতিৰে ধাৰাবাহিকভাৱে চৌহদটোৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ইয়াৰ উপৰিও গান্ধী, কস্তুৰবা আৰু কিছুমান গান্ধীৰ প্ৰভাৱ, লিঅ’ টলষ্টয়, শ্ৰীমদ ৰাজচন্দ্ৰ আৰু জন ৰাস্কিনৰ বৃহৎ প্ৰতিকৃতি আছে।<ref name=":2" /> পাকঘৰটো অট্টালিকাৰ পিছফালে অৱস্থিত আৰু ইয়াত টাইলছৰ চালযুক্ত একক মহলা, এটা ষ্ট’ৰ ৰুম, শৌচাগাৰ আৰু বাথৰুম আছে। পাঞ্চ অৰ্ডিঅ', “পাঁচটা কোঠা” এটা দীঘলীয়া অট্টালিকা যিটো বয়ন আৰু কাঠমিস্ত্ৰীকে ধৰি বিভিন্ন কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":3" /> ২০২৪ চনত নিৰ্মাণ কৰা এই আধুনিক এক্টিভিটিজ চেণ্টাৰটোৰ ওপৰৰ মহলাত প্ৰায় ১০টা কোঠা (চাৰিটা শীতাতপ) আছে। আশ্ৰমৰ বিভিন্ন অতীতৰ সদস্যৰ নামেৰে কোঠাবোৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এখন কিতাপ আৰু কিতাপৰ দোকান আছে।<ref name="Chakraborty2024" /><ref name=":2" /> ২০১৫ চনত ১৯,৫০০ লোকে এই আশ্ৰম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=GSamachar2024/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী]] rl7fx5tvq4o7l1laerhtlrrmhjerabg 0 139942 641283 2026-10-02T17:58:11Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। 641283 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। 4aa9bdudz636y36oihrew0qvam3qfu7 641286 641283 2026-10-02T17:59:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 641286 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] oixzjkgjgt0h8xu7ain7nbzxaeu0r2z 641287 641286 2026-10-02T18:00:14Z কুমুদ ঘোষ 42738 641287 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == 4m254h2jxzk156rl8mkdxgg0k8ue9xo 641288 641287 2026-10-02T18:01:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাথমিক জীৱন */ 641288 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।[3] 9grukrewyy6wa0mshldlwtoanxtzqua 641289 641288 2026-10-02T18:02:13Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাথমিক জীৱন */ 641289 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।[3] তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।[4] 0twteth00tnyblcz49tf5do4jwdvmzm 641291 641289 2026-10-02T18:02:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাথমিক জীৱন */ 641291 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।[3] তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।[4] == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == hmnl69sclv4agkyq6010rlu973z61s0 641292 641291 2026-10-02T18:03:39Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰাথমিক জীৱন */ 641292 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২[1]) আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == 1y5tozuk7qbvhmgmkg1reljghgz7l8g 641293 641292 2026-10-02T18:04:16Z কুমুদ ঘোষ 42738 641293 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।[2] == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == s5o1fsi4eqs9mzv7pwibitypkaxbpf2 641294 641293 2026-10-02T18:04:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 641294 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == == তথ্যসূত্ৰ == m6v1zzailcutkrc4hmy7w15cil81arp 641295 641294 2026-10-02T18:06:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641295 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূর্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। == তথ্যসূত্ৰ == on8dcqwxy7kufkb5gbrnat4ehguaany 641296 641295 2026-10-02T18:06:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641296 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। == তথ্যসূত্ৰ == ac9a5ggv6edo90iumcq190cwpf0uh4x 641297 641296 2026-10-02T18:07:07Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641297 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। == তথ্যসূত্ৰ == r8bh5dd5ldfvl6cs0hrwsouz3xye3ap 641301 641297 2026-10-02T18:11:08Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641301 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। == তথ্যসূত্ৰ == mle81slza57a9y4c9e2udz4yptvoj9d 641302 641301 2026-10-02T18:11:58Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641302 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। == তথ্যসূত্ৰ == b8f8zdresji0s3skcqof539hkcko2qs 641304 641302 2026-10-02T18:12:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641304 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।[4] == তথ্যসূত্ৰ == 2y6dy7qoec1ptzhjkfiiobgyn9g5z8n 641306 641304 2026-10-02T18:13:06Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641306 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == pt1qvhe6vkgpye7tfn8jm2y4m58f9ie 641307 641306 2026-10-02T18:13:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641307 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। == তথ্যসূত্ৰ == 1e0y8teea1lqtwo82gig1sjr90jksfl 641308 641307 2026-10-02T18:14:58Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641308 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। == তথ্যসূত্ৰ == ao55ckfffagmeacw7r27voctfqymc8e 641310 641308 2026-10-02T18:15:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641310 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। == তথ্যসূত্ৰ == 8700yal9q5eslmteiu3ft7himsdvivb 641311 641310 2026-10-02T18:16:24Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641311 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।[5][6] == তথ্যসূত্ৰ == iln1e9hz7ohgkvg51eaacixo4xo1sk5 641313 641311 2026-10-02T18:17:49Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641313 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।[5][6] ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।[3] == তথ্যসূত্ৰ == d0onlqt7d92n0mgfykhh6ho9rhzta3c 641314 641313 2026-10-02T18:18:15Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641314 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।[5][6] ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == 1xzbni5jumtkg2k1am3tajv20dddrs9 641316 641314 2026-10-02T18:18:44Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ৰাজনৈতিক জীৱন */ 641316 wikitext text/x-wiki '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == m0ep2dqzww14oi7m3ac1phneyob30ww 641318 641316 2026-10-02T18:23:25Z কুমুদ ঘোষ 42738 641318 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = [[Bardhaman district|মিহিজাম]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ [[সাধাৰণ সম্পাদক]]। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] | successor = [[ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ]] | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|[[ৰাজনীতিবিদ]]|[[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]]}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == qdsvui2a508dmh5zqzkh69zzczcpk9s 641319 641318 2026-10-02T18:23:55Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:বঙালী ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641319 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = [[Bardhaman district|মিহিজাম]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ [[সাধাৰণ সম্পাদক]]। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] | successor = [[ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ]] | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|[[ৰাজনীতিবিদ]]|[[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]]}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' (২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] d0n577bxtl9s9cc1xzhgl70ire4zq2p 641321 641319 2026-10-02T18:24:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 641321 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = [[Bardhaman district|মিহিজাম]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ [[সাধাৰণ সম্পাদক]]। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] | successor = [[ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ]] | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|[[ৰাজনীতিবিদ]]|[[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]]}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] cechho99mecy6e30dor91c38r9rhsw5 641322 641321 2026-10-02T18:25:23Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641322 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = [[Bardhaman district|মিহিজাম]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ [[সাধাৰণ সম্পাদক]]। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] | successor = [[ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ]] | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|[[ৰাজনীতিবিদ]]|[[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]]}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] oew6d4kg8xi9ileygkv7hoo86lpecfo 641326 641322 2026-10-02T18:30:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 641326 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = [[Bardhaman district|মিহিজাম]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ [[সাধাৰণ সম্পাদক]]। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = [[চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও]] | successor = [[ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ]] | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|[[ৰাজনীতিবিদ]]|[[স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]]}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 3no4kdc29qfxtv0k1oxqgilfkqgewgw 641350 641326 2026-10-02T20:19:42Z JyotiPN 22102 লিংক 641350 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Use Indian English|date=March 2014}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = বৰ্ধমান জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ সাধাৰণ সম্পাদক। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও | successor = ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] sr140k8rx48r6twors9jsxukrmtr8i9 641351 641350 2026-10-02T20:20:11Z JyotiPN 22102 641351 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = বৰ্ধমান জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ সাধাৰণ সম্পাদক। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও | successor = ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 3ca8l9j0lcdz2j1ws7atv2k8dc73eyc 641352 641351 2026-10-02T20:20:34Z JyotiPN 22102 added [[Category:ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641352 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = বৰ্ধমান জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ সাধাৰণ সম্পাদক। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও | successor = ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] lwgerdpxkb2seqvpjbdbica4gh54r2i 641353 641352 2026-10-02T20:20:48Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641353 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = বৰ্ধমান জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ সাধাৰণ সম্পাদক। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও | successor = ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] ia8om3ejrld51borirq7hs0rc79zkra 641354 641353 2026-10-02T20:21:14Z JyotiPN 22102 added [[Category:স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641354 wikitext text/x-wiki {{short description|Former General secretary of the Communist party of India}} {{Infobox officeholder | name = অজয় কুমাৰ ঘোষ | image = | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|02|20}} | birth_place = বৰ্ধমান জিলা, [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি| বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1962|01|13|1909|02|20}} | death_place = | office = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] ৰ সাধাৰণ সম্পাদক। | term_start = ১৯৫১ | term_end = ১৯৬২ | predecessor = চন্দ্ৰ ৰাজেশ্বৰ ৰাও | successor = ই এম এছ নামবুদিৰিপাদ | spouse = | party = [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | alma_mater = | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|স্বাধীনতা সংগ্ৰামী}} | website = }} '''অজয় কুমাৰ ঘোষ''' ({{lang-en|Ajoy Ghosh}}; ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯০৯ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৬২)<ref>{{cite web|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1843.html|author=Anil Rajimwale|title=Ajoy Ghosh: The Creative Marxist|publisher=Mainstream Weekly|date=26 December 2009}}</ref> আছিল এজন ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু [[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ বিশিষ্ট নেতা। ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল।<ref>{{cite book|ol=2508703M |author=Pyotr Kutsobin|title=Ajoy Kumar Ghosh and Communist movement in India|publisher=Sterling Publishers, New D]elhi|year=1987}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ঘোষৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্ধমান জিলাৰ মিহিজাম গাঁৱত।<ref name=":1">{{Cite web|title=Ajoy Ghosh – Mainstream|url=https://www.mainstreamweekly.net/article1182.html|access-date=2022-02-26|website=mainstreamweekly.net}}</ref> তেওঁ পিতৃ ডাক্তৰ শচীন্দ্ৰনাথ ঘোষৰ সৈতে কানপুৰলৈ যায়।<ref name=":0" /> == ৰাজনৈতিক জীৱন == ১৯২৬ চনত এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে‍ ঘোষে [[ভগৎ সিং]] আৰু বাটুকেশ্বৰ দত্তক লগ পায়। তেওঁ হিন্দুস্তান ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকান এছ’চিয়েশ্যনৰ এজন সদস্য আছিল। ১৯২৯ চনত লাহোৰ ষড়যন্ত্ৰ গোচৰৰ বিচাৰত অভিযুক্ত কৰি‍ তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হয় যদিও প্ৰমাণৰ অভাৱত মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৩১ চনত পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাগাৰত শ্ৰীনিবাস চৰ্দেশাইৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। মুক্তিৰ পাছতেই তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Sansad Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol – I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=5}}</ref> ১৯৩৪ চনত তেওঁ চিপিআইৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিলৈ আৰু ১৯৩৬ চনত চিপিআইৰ পলিট ব্যুৰোলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৩৮ চনত ঘোষ দলৰ মুখপত্ৰ ''নেচনেল ফ্ৰণ্ট''ৰ সম্পাদকীয় মণ্ডলীৰ সদস্য হয়। তেওঁ ১৯৫১ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। ১৯৬২ চনত চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিক নেতৃত্ব দিছিল।<ref>The India-China Border Dispute and the Communist Party of India: Resolutions, Statements and Speeches, 1959-1963 (Communist Party of India, 1963), 61-96</ref><ref>"The Sino-Indian Border Dispute", B. 644 (R) November 1962, 4, India, CPR 12-61-12-62 folder 3 of 4, Papers of President Kennedy, National Security File, Robert Komer, Box 420, John F. Kennedy Library.</ref> ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) বিভাজিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ কেন্দ্ৰীয়তাবাদী ফৈদৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি আছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] oyw1p9eeywp6hksxbljvgwzhv80infu 0 139943 641317 2026-10-02T18:21:56Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641317 wikitext text/x-wiki '''আম্বালাল চাৰাভাই''' (২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯০ – ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি, দানশীল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা, আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অনুগামী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[শ্বেতাম্বৰ জৈন]] আৰু [[শ্ৰীমালি]] পৰিয়ালত।[1] তেওঁ [[কেলিকো মিলছ]]ৰ অধ্যক্ষ আৰু প্ৰমোটাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ছাৰাভাই গ্ৰুপ অৱ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]তো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আম্বালাল আহেমদাবাদৰ অন্যতম ধনী জৈন বিত্তীয় ব্যক্তি মগনভাই কৰমচান্দ (১৮২৩–৬৪)ৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল।[2] গান্ধীয়ে নিজৰ [[কোছৰাব আশ্ৰম]]ত এটা [[দলিত]] পৰিয়ালক ভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পাছত মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাছে নিজৰ আশ্ৰমলৈ ধন দিয়া বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ত চাৰাভায়ে আশ্ৰমৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল আৰু গান্ধীক ১৩০০০ টকা দিছিল, যাৰ দ্বাৰা দুবছৰৰ খৰচৰ জোৰা মৰা হৈছিল।[3] ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯১০ চনত আম্বালালক একৈশ বছৰ বয়সত চৰকাৰে আহমেদাবাদ পৌৰসভাত নিযুক্তি দিয়ে। সেই বছৰতে তেওঁ ৰাজকোটত কাম কৰা এজন উকীলৰ শিক্ষিত কন্যা সৰলাদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। বস্ত্ৰ ব্যৱসায় আৰু দেশৰ কিছু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ কিছু লক্ষ্য লৈ ১৯১২ চনত আম্বালালে দহ মাহৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। আম্বালালে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ব্যৱসায় আহমেদাবাদ মেনুফেকচাৰিং এণ্ড কেলিকো প্ৰিণ্টিং কোম্পানী লিমিটেডক মহানগৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ উন্নত বস্ত্ৰ কললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ কেঁচুৱা কন্যা মৃদুলা আৰু কেইবাজনো বন্ধু-বান্ধৱী আৰু আত্মীয়ই তেওঁৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল।[4] আম্বালাল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিচমণ্ডৰ ভাড়াঘৰত ইংৰাজ বাটলাৰ, চালক, ভেলেট আৰু দাসীৰ সৈতে উচ্চ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ জীৱন কটায়। চহৰৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভংগীৰে চহৰ উন্নয়নত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে আম্বালাল চাৰাভাইৰ পৰিয়ালে অনানুষ্ঠানিক উপাধি লাভ কৰে 'আহমেদাবাদৰ মেডিচি'।[5] ==কৃতি== ১৯২২ চনত আম্বালালে কেলিকো মিলছত এটা সম্পূৰ্ণ ফাইন-কাউণ্ট স্পিনিং, বয়ন আৰু প্ৰচেছিং মিল স্থাপন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== j46z57pb2on0r3jp9dmvatqiapv37up 641320 641317 2026-10-02T18:24:09Z Pranamikaadhikary 27435 641320 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আম্বালাল চাৰাভাই | image = Gita and Ambalal, Ahmedabad, 1952.jpg | caption = আম্বালাল চাৰাভাই তেওঁৰ কন্যা লেখিকা, [[ভাৰতী চাৰাভাই]]ৰ সৈতে ১৯৫২ চনত | birth_date = {{birth date|df=y|1890|02|23}} | death_date = {{death date and age|df=y|1967|07|13|1890|02|23}} | relatives = [[চাৰাভাই পৰিয়াল]] }} '''আম্বালাল চাৰাভাই''' (২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯০ – ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি, দানশীল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা, আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অনুগামী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[শ্বেতাম্বৰ জৈন]] আৰু [[শ্ৰীমালি]] পৰিয়ালত।[1] তেওঁ [[কেলিকো মিলছ]]ৰ অধ্যক্ষ আৰু প্ৰমোটাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ছাৰাভাই গ্ৰুপ অৱ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]তো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আম্বালাল আহেমদাবাদৰ অন্যতম ধনী জৈন বিত্তীয় ব্যক্তি মগনভাই কৰমচান্দ (১৮২৩–৬৪)ৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল।[2] গান্ধীয়ে নিজৰ [[কোছৰাব আশ্ৰম]]ত এটা [[দলিত]] পৰিয়ালক ভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পাছত মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাছে নিজৰ আশ্ৰমলৈ ধন দিয়া বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ত চাৰাভায়ে আশ্ৰমৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল আৰু গান্ধীক ১৩০০০ টকা দিছিল, যাৰ দ্বাৰা দুবছৰৰ খৰচৰ জোৰা মৰা হৈছিল।[3] ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯১০ চনত আম্বালালক একৈশ বছৰ বয়সত চৰকাৰে আহমেদাবাদ পৌৰসভাত নিযুক্তি দিয়ে। সেই বছৰতে তেওঁ ৰাজকোটত কাম কৰা এজন উকীলৰ শিক্ষিত কন্যা সৰলাদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। বস্ত্ৰ ব্যৱসায় আৰু দেশৰ কিছু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ কিছু লক্ষ্য লৈ ১৯১২ চনত আম্বালালে দহ মাহৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। আম্বালালে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ব্যৱসায় আহমেদাবাদ মেনুফেকচাৰিং এণ্ড কেলিকো প্ৰিণ্টিং কোম্পানী লিমিটেডক মহানগৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ উন্নত বস্ত্ৰ কললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ কেঁচুৱা কন্যা মৃদুলা আৰু কেইবাজনো বন্ধু-বান্ধৱী আৰু আত্মীয়ই তেওঁৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল।[4] আম্বালাল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিচমণ্ডৰ ভাড়াঘৰত ইংৰাজ বাটলাৰ, চালক, ভেলেট আৰু দাসীৰ সৈতে উচ্চ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ জীৱন কটায়। চহৰৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভংগীৰে চহৰ উন্নয়নত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে আম্বালাল চাৰাভাইৰ পৰিয়ালে অনানুষ্ঠানিক উপাধি লাভ কৰে 'আহমেদাবাদৰ মেডিচি'।[5] ==কৃতি== ১৯২২ চনত আম্বালালে কেলিকো মিলছত এটা সম্পূৰ্ণ ফাইন-কাউণ্ট স্পিনিং, বয়ন আৰু প্ৰচেছিং মিল স্থাপন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== 71lcvyn4oimypk3bkaoajaapd2dwppy 641323 641320 2026-10-02T18:25:54Z Pranamikaadhikary 27435 641323 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আম্বালাল চাৰাভাই | image = Gita and Ambalal, Ahmedabad, 1952.jpg | caption = আম্বালাল চাৰাভাই তেওঁৰ কন্যা লেখিকা, [[ভাৰতী চাৰাভাই]]ৰ সৈতে ১৯৫২ চনত | birth_date = {{birth date|df=y|1890|02|23}} | death_date = {{death date and age|df=y|1967|07|13|1890|02|23}} | relatives = [[চাৰাভাই পৰিয়াল]] }} '''আম্বালাল চাৰাভাই''' (২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯০ – ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি, দানশীল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা, আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অনুগামী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[শ্বেতাম্বৰ জৈন]] আৰু [[শ্ৰীমালি]] পৰিয়ালত।<ref>{{Cite book |last=AMRITA SHAH |url=https://archive.org/details/VikramSarabhai-ALife/page/n8/mode/1up |title=VIKRAM SARABHAI – A LIFE |language=Sanskrit}}</ref> তেওঁ [[কেলিকো মিলছ]]ৰ অধ্যক্ষ আৰু প্ৰমোটাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ছাৰাভাই গ্ৰুপ অৱ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]তো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আম্বালাল আহেমদাবাদৰ অন্যতম ধনী জৈন বিত্তীয় ব্যক্তি মগনভাই কৰমচান্দ (১৮২৩–৬৪)ৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad: Shock city of twentieth century India |publisher=Orient Blackswan |isbn=9788125046615}}</ref> গান্ধীয়ে নিজৰ [[কোছৰাব আশ্ৰম]]ত এটা [[দলিত]] পৰিয়ালক ভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পাছত মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাছে নিজৰ আশ্ৰমলৈ ধন দিয়া বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ত চাৰাভায়ে আশ্ৰমৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল আৰু গান্ধীক ১৩০০০ টকা দিছিল, যাৰ দ্বাৰা দুবছৰৰ খৰচৰ জোৰা মৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯১০ চনত আম্বালালক একৈশ বছৰ বয়সত চৰকাৰে আহমেদাবাদ পৌৰসভাত নিযুক্তি দিয়ে। সেই বছৰতে তেওঁ ৰাজকোটত কাম কৰা এজন উকীলৰ শিক্ষিত কন্যা সৰলাদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। বস্ত্ৰ ব্যৱসায় আৰু দেশৰ কিছু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ কিছু লক্ষ্য লৈ ১৯১২ চনত আম্বালালে দহ মাহৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। আম্বালালে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ব্যৱসায় আহমেদাবাদ মেনুফেকচাৰিং এণ্ড কেলিকো প্ৰিণ্টিং কোম্পানী লিমিটেডক মহানগৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ উন্নত বস্ত্ৰ কললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ কেঁচুৱা কন্যা মৃদুলা আৰু কেইবাজনো বন্ধু-বান্ধৱী আৰু আত্মীয়ই তেওঁৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> আম্বালাল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিচমণ্ডৰ ভাড়াঘৰত ইংৰাজ বাটলাৰ, চালক, ভেলেট আৰু দাসীৰ সৈতে উচ্চ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ জীৱন কটায়। চহৰৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভংগীৰে চহৰ উন্নয়নত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে আম্বালাল চাৰাভাইৰ পৰিয়ালে অনানুষ্ঠানিক উপাধি লাভ কৰে 'আহমেদাবাদৰ মেডিচি'।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> ==কৃতি== ১৯২২ চনত আম্বালালে কেলিকো মিলছত এটা সম্পূৰ্ণ ফাইন-কাউণ্ট স্পিনিং, বয়ন আৰু প্ৰচেছিং মিল স্থাপন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== 5uf01p2eptq2jccig877rek5lijpe67 641324 641323 2026-10-02T18:26:40Z Pranamikaadhikary 27435 +[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]]; +[[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]]; +[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] using [[WP:HC|HotCat]] 641324 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আম্বালাল চাৰাভাই | image = Gita and Ambalal, Ahmedabad, 1952.jpg | caption = আম্বালাল চাৰাভাই তেওঁৰ কন্যা লেখিকা, [[ভাৰতী চাৰাভাই]]ৰ সৈতে ১৯৫২ চনত | birth_date = {{birth date|df=y|1890|02|23}} | death_date = {{death date and age|df=y|1967|07|13|1890|02|23}} | relatives = [[চাৰাভাই পৰিয়াল]] }} '''আম্বালাল চাৰাভাই''' (২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯০ – ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি, দানশীল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা, আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অনুগামী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[শ্বেতাম্বৰ জৈন]] আৰু [[শ্ৰীমালি]] পৰিয়ালত।<ref>{{Cite book |last=AMRITA SHAH |url=https://archive.org/details/VikramSarabhai-ALife/page/n8/mode/1up |title=VIKRAM SARABHAI – A LIFE |language=Sanskrit}}</ref> তেওঁ [[কেলিকো মিলছ]]ৰ অধ্যক্ষ আৰু প্ৰমোটাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ছাৰাভাই গ্ৰুপ অৱ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]তো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আম্বালাল আহেমদাবাদৰ অন্যতম ধনী জৈন বিত্তীয় ব্যক্তি মগনভাই কৰমচান্দ (১৮২৩–৬৪)ৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad: Shock city of twentieth century India |publisher=Orient Blackswan |isbn=9788125046615}}</ref> গান্ধীয়ে নিজৰ [[কোছৰাব আশ্ৰম]]ত এটা [[দলিত]] পৰিয়ালক ভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পাছত মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাছে নিজৰ আশ্ৰমলৈ ধন দিয়া বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ত চাৰাভায়ে আশ্ৰমৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল আৰু গান্ধীক ১৩০০০ টকা দিছিল, যাৰ দ্বাৰা দুবছৰৰ খৰচৰ জোৰা মৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯১০ চনত আম্বালালক একৈশ বছৰ বয়সত চৰকাৰে আহমেদাবাদ পৌৰসভাত নিযুক্তি দিয়ে। সেই বছৰতে তেওঁ ৰাজকোটত কাম কৰা এজন উকীলৰ শিক্ষিত কন্যা সৰলাদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। বস্ত্ৰ ব্যৱসায় আৰু দেশৰ কিছু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ কিছু লক্ষ্য লৈ ১৯১২ চনত আম্বালালে দহ মাহৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। আম্বালালে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ব্যৱসায় আহমেদাবাদ মেনুফেকচাৰিং এণ্ড কেলিকো প্ৰিণ্টিং কোম্পানী লিমিটেডক মহানগৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ উন্নত বস্ত্ৰ কললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ কেঁচুৱা কন্যা মৃদুলা আৰু কেইবাজনো বন্ধু-বান্ধৱী আৰু আত্মীয়ই তেওঁৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> আম্বালাল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিচমণ্ডৰ ভাড়াঘৰত ইংৰাজ বাটলাৰ, চালক, ভেলেট আৰু দাসীৰ সৈতে উচ্চ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ জীৱন কটায়। চহৰৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভংগীৰে চহৰ উন্নয়নত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে আম্বালাল চাৰাভাইৰ পৰিয়ালে অনানুষ্ঠানিক উপাধি লাভ কৰে 'আহমেদাবাদৰ মেডিচি'।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> ==কৃতি== ১৯২২ চনত আম্বালালে কেলিকো মিলছত এটা সম্পূৰ্ণ ফাইন-কাউণ্ট স্পিনিং, বয়ন আৰু প্ৰচেছিং মিল স্থাপন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] 4fj85xpfawvz12me2bvf22yvmyim97c 641325 641324 2026-10-02T18:26:56Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:উদ্যোগপতি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641325 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আম্বালাল চাৰাভাই | image = Gita and Ambalal, Ahmedabad, 1952.jpg | caption = আম্বালাল চাৰাভাই তেওঁৰ কন্যা লেখিকা, [[ভাৰতী চাৰাভাই]]ৰ সৈতে ১৯৫২ চনত | birth_date = {{birth date|df=y|1890|02|23}} | death_date = {{death date and age|df=y|1967|07|13|1890|02|23}} | relatives = [[চাৰাভাই পৰিয়াল]] }} '''আম্বালাল চাৰাভাই''' (২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯০ – ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি, দানশীল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা, আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অনুগামী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[শ্বেতাম্বৰ জৈন]] আৰু [[শ্ৰীমালি]] পৰিয়ালত।<ref>{{Cite book |last=AMRITA SHAH |url=https://archive.org/details/VikramSarabhai-ALife/page/n8/mode/1up |title=VIKRAM SARABHAI – A LIFE |language=Sanskrit}}</ref> তেওঁ [[কেলিকো মিলছ]]ৰ অধ্যক্ষ আৰু প্ৰমোটাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ছাৰাভাই গ্ৰুপ অৱ কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]তো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আম্বালাল আহেমদাবাদৰ অন্যতম ধনী জৈন বিত্তীয় ব্যক্তি মগনভাই কৰমচান্দ (১৮২৩–৬৪)ৰ প্ৰপৌত্ৰ আছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad: Shock city of twentieth century India |publisher=Orient Blackswan |isbn=9788125046615}}</ref> গান্ধীয়ে নিজৰ [[কোছৰাব আশ্ৰম]]ত এটা [[দলিত]] পৰিয়ালক ভৰ্তি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পাছত মংগলদাস গিৰ্ধৰ্দাছে নিজৰ আশ্ৰমলৈ ধন দিয়া বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ত চাৰাভায়ে আশ্ৰমৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল আৰু গান্ধীক ১৩০০০ টকা দিছিল, যাৰ দ্বাৰা দুবছৰৰ খৰচৰ জোৰা মৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯১০ চনত আম্বালালক একৈশ বছৰ বয়সত চৰকাৰে আহমেদাবাদ পৌৰসভাত নিযুক্তি দিয়ে। সেই বছৰতে তেওঁ ৰাজকোটত কাম কৰা এজন উকীলৰ শিক্ষিত কন্যা সৰলাদেৱীক বিয়া কৰাইছিল। বস্ত্ৰ ব্যৱসায় আৰু দেশৰ কিছু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ কিছু লক্ষ্য লৈ ১৯১২ চনত আম্বালালে দহ মাহৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। আম্বালালে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ব্যৱসায় আহমেদাবাদ মেনুফেকচাৰিং এণ্ড কেলিকো প্ৰিণ্টিং কোম্পানী লিমিটেডক মহানগৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ উন্নত বস্ত্ৰ কললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ কেঁচুৱা কন্যা মৃদুলা আৰু কেইবাজনো বন্ধু-বান্ধৱী আৰু আত্মীয়ই তেওঁৰ সৈতে ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> আম্বালাল আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিচমণ্ডৰ ভাড়াঘৰত ইংৰাজ বাটলাৰ, চালক, ভেলেট আৰু দাসীৰ সৈতে উচ্চ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ জীৱন কটায়। চহৰৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত প্ৰগতিশীল দৃষ্টিভংগীৰে চহৰ উন্নয়নত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে আম্বালাল চাৰাভাইৰ পৰিয়ালে অনানুষ্ঠানিক উপাধি লাভ কৰে 'আহমেদাবাদৰ মেডিচি'।<ref>{{cite book |last1=Spodek |first1=Howard |title=Ahmedabad Shock City of 20th century India |publisher=Orient Black Swan |isbn=9788125046615}}</ref> ==কৃতি== ১৯২২ চনত আম্বালালে কেলিকো মিলছত এটা সম্পূৰ্ণ ফাইন-কাউণ্ট স্পিনিং, বয়ন আৰু প্ৰচেছিং মিল স্থাপন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:উদ্যোগপতি]] 1ph3onbm9o8u7r7i7m9uixnhrcicn42 0 139944 641327 2026-10-02T18:31:29Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641327 wikitext text/x-wiki '''কোটা শিল''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটা জিলাত খনন কৰি পোৱা কোটা চূণশিলৰ মিহি দানাযুক্ত এবিধ শিল। ৰামগঞ্জ মণ্ডি চহৰত বা ইয়াৰ ওচৰত আৰু কোটা জিলাত কোটা শিলৰ শ শ খনি আছে।[1] এই শিলৰ সেউজীয়া-নীলা আৰু বাদামী ৰঙৰ ৰঙে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাত অৰিহণা যোগায়। আন ৰংবোৰ হ’ল ক’লা, গোলাপী, ধূসৰ, আৰু বেইজ। নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত শিলটো প্ৰধানকৈ বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু ভিতৰৰ অংশয়ো বিভিন্ন কাম কৰে।[2] ==সীমাবদ্ধতা== কোটা শিল ফ্লেকছ, অৱশ্যে পলিচিং মোম ব্যৱহাৰ কৰি সময়ে সময়ে পলিচিং কৰিলে এই পৰিঘটনা নাইকিয়া হ’ব পাৰে। যিহেতু ই চূণশিল, গতিকে ই এচিড বা ক্ষাৰক প্ৰতিৰোধী নহয়। এই শিলটো সমগ্ৰ ভাৰততে বিশেষকৈ চৰকাৰী কাৰ্যালয় & প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটাৰ ৰামগঞ্জ মণ্ডীৰপৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰাকৃতিকভাৱে উপলব্ধ, মিহি দানাযুক্ত চূণশিলৰ প্ৰজাতি।[3] 8icpkjt330nao5zxjk31r7ztmqakmab 641330 641327 2026-10-02T18:33:45Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:শিল (পদাৰ্থ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 641330 wikitext text/x-wiki '''কোটা শিল''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটা জিলাত খনন কৰি পোৱা কোটা চূণশিলৰ মিহি দানাযুক্ত এবিধ শিল। ৰামগঞ্জ মণ্ডি চহৰত বা ইয়াৰ ওচৰত আৰু কোটা জিলাত কোটা শিলৰ শ শ খনি আছে।[1] এই শিলৰ সেউজীয়া-নীলা আৰু বাদামী ৰঙৰ ৰঙে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাত অৰিহণা যোগায়। আন ৰংবোৰ হ’ল ক’লা, গোলাপী, ধূসৰ, আৰু বেইজ। নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত শিলটো প্ৰধানকৈ বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু ভিতৰৰ অংশয়ো বিভিন্ন কাম কৰে।[2] ==সীমাবদ্ধতা== কোটা শিল ফ্লেকছ, অৱশ্যে পলিচিং মোম ব্যৱহাৰ কৰি সময়ে সময়ে পলিচিং কৰিলে এই পৰিঘটনা নাইকিয়া হ’ব পাৰে। যিহেতু ই চূণশিল, গতিকে ই এচিড বা ক্ষাৰক প্ৰতিৰোধী নহয়। এই শিলটো সমগ্ৰ ভাৰততে বিশেষকৈ চৰকাৰী কাৰ্যালয় & প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটাৰ ৰামগঞ্জ মণ্ডীৰপৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰাকৃতিকভাৱে উপলব্ধ, মিহি দানাযুক্ত চূণশিলৰ প্ৰজাতি।[3] [[শ্ৰেণী:শিল (পদাৰ্থ)]] nuuztq2xolw4kqa4lx061s6ht5oliy2 641333 641330 2026-10-02T18:36:06Z Pranamikaadhikary 27435 641333 wikitext text/x-wiki [[File:Kota tiles.jpg|thumb|287x287px|কোটা শিল]] '''কোটা শিল''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটা জিলাত খনন কৰি পোৱা কোটা চূণশিলৰ মিহি দানাযুক্ত এবিধ শিল। ৰামগঞ্জ মণ্ডি চহৰত বা ইয়াৰ ওচৰত আৰু কোটা জিলাত কোটা শিলৰ শ শ খনি আছে।[1] এই শিলৰ সেউজীয়া-নীলা আৰু বাদামী ৰঙৰ ৰঙে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাত অৰিহণা যোগায়। আন ৰংবোৰ হ’ল ক’লা, গোলাপী, ধূসৰ, আৰু বেইজ। নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত শিলটো প্ৰধানকৈ বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু ভিতৰৰ অংশয়ো বিভিন্ন কাম কৰে।[2] ==সীমাবদ্ধতা== কোটা শিল ফ্লেকছ, অৱশ্যে পলিচিং মোম ব্যৱহাৰ কৰি সময়ে সময়ে পলিচিং কৰিলে এই পৰিঘটনা নাইকিয়া হ’ব পাৰে। যিহেতু ই চূণশিল, গতিকে ই এচিড বা ক্ষাৰক প্ৰতিৰোধী নহয়। এই শিলটো সমগ্ৰ ভাৰততে বিশেষকৈ চৰকাৰী কাৰ্যালয় & প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটাৰ ৰামগঞ্জ মণ্ডীৰপৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰাকৃতিকভাৱে উপলব্ধ, মিহি দানাযুক্ত চূণশিলৰ প্ৰজাতি।[3] [[শ্ৰেণী:শিল (পদাৰ্থ)]] lxmv7enams5fkd361q1utf0dqnwvo26 641334 641333 2026-10-02T18:37:11Z Pranamikaadhikary 27435 641334 wikitext text/x-wiki [[File:Kota tiles.jpg|thumb|287x287px|কোটা শিল]] '''কোটা শিল''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটা জিলাত খনন কৰি পোৱা কোটা চূণশিলৰ মিহি দানাযুক্ত এবিধ শিল। ৰামগঞ্জ মণ্ডি চহৰত বা ইয়াৰ ওচৰত আৰু কোটা জিলাত কোটা শিলৰ শ শ খনি আছে।<ref>{{Cite web |title=Kota gets plant to manufacture tiles from stone slurry |url=https://www.dnaindia.com/jaipur/report-kota-gets-plant-to-manufacture-tiles-from-stone-slurry-2626486 |access-date=2023-10-21 |website=DNA India |language=en}}</ref> এই শিলৰ সেউজীয়া-নীলা আৰু বাদামী ৰঙৰ ৰঙে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাত অৰিহণা যোগায়। আন ৰংবোৰ হ’ল ক’লা, গোলাপী, ধূসৰ, আৰু বেইজ। নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত শিলটো প্ৰধানকৈ বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু ভিতৰৰ অংশয়ো বিভিন্ন কাম কৰে।<ref>{{Cite news |date=2012-08-17 |title=Kota, for a fresh look |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/homes-and-gardens/kota-for-a-fresh-look/article3750325.ece |access-date=2023-10-21 |issn=0971-751X}}</ref> ==সীমাবদ্ধতা== কোটা শিল ফ্লেকছ, অৱশ্যে পলিচিং মোম ব্যৱহাৰ কৰি সময়ে সময়ে পলিচিং কৰিলে এই পৰিঘটনা নাইকিয়া হ’ব পাৰে। যিহেতু ই চূণশিল, গতিকে ই এচিড বা ক্ষাৰক প্ৰতিৰোধী নহয়। এই শিলটো সমগ্ৰ ভাৰততে বিশেষকৈ চৰকাৰী কাৰ্যালয় & প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটাৰ ৰামগঞ্জ মণ্ডীৰপৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰাকৃতিকভাৱে উপলব্ধ, মিহি দানাযুক্ত চূণশিলৰ প্ৰজাতি।<ref>{{Cite book |last=Dadhich |first=L. K. |url=https://books.google.com/books?id=8Ffhvj_7AckC&dq=Kota+Stone+Ramganj+Mandi&pg=PA293 |title=Biodiversity: Strategies For Conservation |date=2002 |publisher=APH Publishing |isbn=978-81-7648-315-5 |language=en}}</ref> [[শ্ৰেণী:শিল (পদাৰ্থ)]] 3bn7bq5iplhyodptd42qo05g0bhg414 641335 641334 2026-10-02T18:37:30Z Pranamikaadhikary 27435 /* সীমাবদ্ধতা */ 641335 wikitext text/x-wiki [[File:Kota tiles.jpg|thumb|287x287px|কোটা শিল]] '''কোটা শিল''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটা জিলাত খনন কৰি পোৱা কোটা চূণশিলৰ মিহি দানাযুক্ত এবিধ শিল। ৰামগঞ্জ মণ্ডি চহৰত বা ইয়াৰ ওচৰত আৰু কোটা জিলাত কোটা শিলৰ শ শ খনি আছে।<ref>{{Cite web |title=Kota gets plant to manufacture tiles from stone slurry |url=https://www.dnaindia.com/jaipur/report-kota-gets-plant-to-manufacture-tiles-from-stone-slurry-2626486 |access-date=2023-10-21 |website=DNA India |language=en}}</ref> এই শিলৰ সেউজীয়া-নীলা আৰু বাদামী ৰঙৰ ৰঙে ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাত অৰিহণা যোগায়। আন ৰংবোৰ হ’ল ক’লা, গোলাপী, ধূসৰ, আৰু বেইজ। নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত শিলটো প্ৰধানকৈ বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু ভিতৰৰ অংশয়ো বিভিন্ন কাম কৰে।<ref>{{Cite news |date=2012-08-17 |title=Kota, for a fresh look |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/homes-and-gardens/kota-for-a-fresh-look/article3750325.ece |access-date=2023-10-21 |issn=0971-751X}}</ref> ==সীমাবদ্ধতা== কোটা শিল ফ্লেকছ, অৱশ্যে পলিচিং মোম ব্যৱহাৰ কৰি সময়ে সময়ে পলিচিং কৰিলে এই পৰিঘটনা নাইকিয়া হ’ব পাৰে। যিহেতু ই চূণশিল, গতিকে ই এচিড বা ক্ষাৰক প্ৰতিৰোধী নহয়। এই শিলটো সমগ্ৰ ভাৰততে বিশেষকৈ চৰকাৰী কাৰ্যালয় & প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই [[ৰাজস্থান]]ৰ কোটাৰ ৰামগঞ্জ মণ্ডীৰপৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰাকৃতিকভাৱে উপলব্ধ, মিহি দানাযুক্ত চূণশিলৰ প্ৰজাতি।<ref>{{Cite book |last=Dadhich |first=L. K. |url=https://books.google.com/books?id=8Ffhvj_7AckC&dq=Kota+Stone+Ramganj+Mandi&pg=PA293 |title=Biodiversity: Strategies For Conservation |date=2002 |publisher=APH Publishing |isbn=978-81-7648-315-5 |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:শিল (পদাৰ্থ)]] ou8qxl9ssm2s3ty02bz7ell5palpfls 14 139945 641331 2026-10-02T18:34:02Z Pranamikaadhikary 27435 Created blank page 641331 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 641332 641331 2026-10-02T18:34:57Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:পদাৰ্থ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641332 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:পদাৰ্থ]] pylhgycx0b8ana0vx3z8wpuiyl39qhx 0 139946 641377 2026-10-02T21:44:27Z JyotiPN 22102 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohanlal.png | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_pla... 641377 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohanlal.png | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = কবি, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী | yearsactive = | known for = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] }} ntusdsegfok3p71jke36o4qzq2375fw 641380 641377 2026-10-02T21:51:06Z JyotiPN 22102 641380 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohan-Lal-Dwivedi.webp | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = কবি, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী | yearsactive = | known for = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] }} osj4tnixxm91cxbd53ds7t79kxnefxu 641381 641380 2026-10-02T21:52:37Z JyotiPN 22102 added [[Category:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641381 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohan-Lal-Dwivedi.webp | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = কবি, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী | yearsactive = | known for = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] }} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] 4ijw51wyqqj72e8a8p4n5df2y2bzxo5 641382 641381 2026-10-02T21:52:56Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 641382 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohan-Lal-Dwivedi.webp | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = কবি, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী | yearsactive = | known for = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] }} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 4ukqgrxw5cbrcdz1igfp8i5m3yuewfp 641383 641382 2026-10-02T21:53:20Z JyotiPN 22102 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সোহন লাল দ্বিবেদী <br />Sohan Lal Dwivedi | image = Sohan-Lal-Dwivedi.webp | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1906|02|22}} | birth_place = বিন্দকি, ফটেহপুৰ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|1988|03|01|1906|02|22|df=y}} | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = কবি, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী | yearsactive = | known for = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] }} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] omfqy3p1agjvum1u4t1vkqew5eamxom 6 139947 641379 2026-10-02T21:50:25Z JyotiPN 22102 সাৰাংশ:সোহন লাল দ্বিবেদীৰ প্ৰতিচ্ছবি সৃষ্টিকৰ্তা:অজ্ঞাত উৎস:ইণ্টাৰনেট ইউআৰএল:https://chakrafoundation.org/sohan-lal-dwivedi/ ভাল ব্যৱহাৰৰ যুক্তি:মৃত ব্যক্তিগৰাকীৰ পৰিচয়জ্ঞাপক ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। 641379 wikitext text/x-wiki == সাৰাংশ == সাৰাংশ:সোহন লাল দ্বিবেদীৰ প্ৰতিচ্ছবি সৃষ্টিকৰ্তা:অজ্ঞাত উৎস:ইণ্টাৰনেট ইউআৰএল:https://chakrafoundation.org/sohan-lal-dwivedi/ ভাল ব্যৱহাৰৰ যুক্তি:মৃত ব্যক্তিগৰাকীৰ পৰিচয়জ্ঞাপক ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। == অনুজ্ঞাপত্ৰ == {{Non-free historic image}} 2jymtqmu70tf05b7wm5pxbs06nh2g7t 6 139948 641387 2026-10-02T23:40:04Z Dipankar Das 36094 641387 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 641388 641387 2026-10-02T23:42:11Z Dipankar Das 36094 641388 wikitext text/x-wiki == সাৰাংশ == {{Non-free use rationale |Article = ছিন্নমূল |Description = This is an screenshot of a scene from a Bengali movie named Chinnamul, directed by Nimai Ghosh. The film is regarded as the first relistic Bengali/Indian film of West Bengal/India. The film was released in 1950 and is considered a landmark in Indian films. |Source = http://www.ejumpcut.org/archive/jc47.2005/ghatak/ |Portion = Full portion of a particular scene of the film |Low_resolution = Yes |Purpose = Needed for Wikipedia article [[Chinnamul]]. |Replaceability = Yes |other_information = }} == অনুজ্ঞাপত্ৰ == {{PD-India|restored}} {{Non-free film screenshot|image has rationale=yes|1950s film screenshots}} [[Category:Film posters for Bengali-language films]] 8wukcbvgl9byreiwn55r9tzc567ipkq 0 139949 641425 2026-10-03T03:20:11Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: '''শান্তি সেনা''' ([[ইংৰাজী]]: Shanti Sena বা Peace army) আছিল [[ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[অহিংসা|অহিংস]] অনুগামীসকলক লৈ গঠিত এক বাহিনী।<ref name=Weber>Thomas Weber: Gandhi's Peace Army: The Shanti Sena and Unarmed Peacekeeping, Syracuse Univ Pr.1996</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বা... 641425 wikitext text/x-wiki '''শান্তি সেনা''' ([[ইংৰাজী]]: Shanti Sena বা Peace army) আছিল [[ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[অহিংসা|অহিংস]] অনুগামীসকলক লৈ গঠিত এক বাহিনী।<ref name=Weber>Thomas Weber: Gandhi's Peace Army: The Shanti Sena and Unarmed Peacekeeping, Syracuse Univ Pr.1996</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত আন কিছুমান আন্দোলন গঢ়ি উঠিছিল আৰু কিছুমানে গান্ধীৰ এই গোটটোৱে ব্যৱহাৰ কৰা নামটোও গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=Weber/> ইয়াৰ ভিতৰত ৱৰ্ল্ড পিচ ব্ৰিগেড, ননভায়োলেণ্ট পিচফৰ্চ, [[স্বৰাজ পীঠ]], পিচ ব্ৰিগেডচ ইণ্টাৰনেশ্যনেল আৰু ৰেনব’ গেদাৰিঙৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। এই বাহিনীসমূহে মূলত 'তৃতীয় পক্ষৰ অহিংস হস্তক্ষেপ'ৰ অনুশীলনৰ ভিত্তি হিচাপে কাম কৰি আহিছে।{{cn}} "শান্তি সেনা" শব্দটো গান্ধীয়ে নিজেই উদ্ভাৱন কৰিছিল। ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক হিংসা হ্ৰাস কৰাৰ বাবে উচৰ্গিত এটা অহিংস স্বেচ্ছাসেৱী শান্তিপূৰ্ণ কাৰ্যসূচীৰ পৰিকল্পনা কৰোঁতে তেওঁ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। "শান্তি" আৰু "সেনা" দুয়োটা শব্দই [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]ৰ পৰা আহিছে। "শান্তি" মানে হৈছে পৱিত্ৰ মৈত্ৰী বা নিৰৱতা আৰু "সেনা" মানে হৈছে সেনা বা প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত দল। সামৰিক বাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে "সেনা" শব্দটোক কোনো কোনোৱে সমালোচনা কৰিছিল, কিন্তু গান্ধীৰ বাবে ইয়াৰ হিন্দু [[বেদ]]ৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে এক গভীৰ ৰূপক আৰু আধ্যাত্মিক গুণাগুণ আছিল।{{cn}} গান্ধী যুগৰ পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত শান্তি সেনাই বিভিন্ন ৰূপত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। গান্ধীৰ দুজন অনুগামীয়ে ইয়াৰ নিজস্ব ব্যাখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দুটা পৃথক গোট গঢ়ি তুলিছিল: [[বিনোৱা ভাবে]]ই এটা শান্তি সেনা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰতি গান্ধীৰ আধ্যাত্মিক দৃষ্টিভংগীক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল; আনহাতে [[জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ]] (জে পি)-এ এনে এটা কাৰ্যসূচী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে কাৰ্যসূচীটোৰ ৰাজনৈতিক অনুপ্ৰেৰণাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref>Thomas Weber: The Shanti Sena: Philosophy, History and Action, Orient Blackswan, New Delhi 2009</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত শান্তি সেনা কাৰ্যসূচীটো ভাৰতৰ [[গান্ধীগ্ৰাম গ্ৰাম্য বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ এক আনুষ্ঠানিক অংশ হৈ পৰে আৰু ইয়াক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সংবিধানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। বৰ্তমান [[শ্ৰীলংকা]]ত [[সৰ্বোদয়]] নামৰ সংগঠনটোৰ অংশ হিচাপেও শান্তি সেনা অত্যন্ত সক্ৰিয় হৈ আছে।{{cn}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://markshep.com শান্তি সেনা সম্পৰ্কীয় প্ৰবন্ধ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শান্তি আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদী]] eek8bjzoolta3xr6ws9333a761wg41l 641426 641425 2026-10-03T03:20:48Z Kandarpajit Kallol 6257 removed [[Category:ভাৰতৰ শান্তি আন্দোলন]]; added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641426 wikitext text/x-wiki '''শান্তি সেনা''' ([[ইংৰাজী]]: Shanti Sena বা Peace army) আছিল [[ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[অহিংসা|অহিংস]] অনুগামীসকলক লৈ গঠিত এক বাহিনী।<ref name=Weber>Thomas Weber: Gandhi's Peace Army: The Shanti Sena and Unarmed Peacekeeping, Syracuse Univ Pr.1996</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত আন কিছুমান আন্দোলন গঢ়ি উঠিছিল আৰু কিছুমানে গান্ধীৰ এই গোটটোৱে ব্যৱহাৰ কৰা নামটোও গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=Weber/> ইয়াৰ ভিতৰত ৱৰ্ল্ড পিচ ব্ৰিগেড, ননভায়োলেণ্ট পিচফৰ্চ, [[স্বৰাজ পীঠ]], পিচ ব্ৰিগেডচ ইণ্টাৰনেশ্যনেল আৰু ৰেনব’ গেদাৰিঙৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। এই বাহিনীসমূহে মূলত 'তৃতীয় পক্ষৰ অহিংস হস্তক্ষেপ'ৰ অনুশীলনৰ ভিত্তি হিচাপে কাম কৰি আহিছে।{{cn}} "শান্তি সেনা" শব্দটো গান্ধীয়ে নিজেই উদ্ভাৱন কৰিছিল। ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক হিংসা হ্ৰাস কৰাৰ বাবে উচৰ্গিত এটা অহিংস স্বেচ্ছাসেৱী শান্তিপূৰ্ণ কাৰ্যসূচীৰ পৰিকল্পনা কৰোঁতে তেওঁ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। "শান্তি" আৰু "সেনা" দুয়োটা শব্দই [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]ৰ পৰা আহিছে। "শান্তি" মানে হৈছে পৱিত্ৰ মৈত্ৰী বা নিৰৱতা আৰু "সেনা" মানে হৈছে সেনা বা প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত দল। সামৰিক বাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে "সেনা" শব্দটোক কোনো কোনোৱে সমালোচনা কৰিছিল, কিন্তু গান্ধীৰ বাবে ইয়াৰ হিন্দু [[বেদ]]ৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে এক গভীৰ ৰূপক আৰু আধ্যাত্মিক গুণাগুণ আছিল।{{cn}} গান্ধী যুগৰ পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত শান্তি সেনাই বিভিন্ন ৰূপত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। গান্ধীৰ দুজন অনুগামীয়ে ইয়াৰ নিজস্ব ব্যাখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দুটা পৃথক গোট গঢ়ি তুলিছিল: [[বিনোৱা ভাবে]]ই এটা শান্তি সেনা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰতি গান্ধীৰ আধ্যাত্মিক দৃষ্টিভংগীক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল; আনহাতে [[জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ]] (জে পি)-এ এনে এটা কাৰ্যসূচী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে কাৰ্যসূচীটোৰ ৰাজনৈতিক অনুপ্ৰেৰণাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref>Thomas Weber: The Shanti Sena: Philosophy, History and Action, Orient Blackswan, New Delhi 2009</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত শান্তি সেনা কাৰ্যসূচীটো ভাৰতৰ [[গান্ধীগ্ৰাম গ্ৰাম্য বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ এক আনুষ্ঠানিক অংশ হৈ পৰে আৰু ইয়াক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সংবিধানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। বৰ্তমান [[শ্ৰীলংকা]]ত [[সৰ্বোদয়]] নামৰ সংগঠনটোৰ অংশ হিচাপেও শান্তি সেনা অত্যন্ত সক্ৰিয় হৈ আছে।{{cn}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://markshep.com শান্তি সেনা সম্পৰ্কীয় প্ৰবন্ধ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদী]] 01ryesrulfgeq0bgfizu703q9b6t1gi 641427 641426 2026-10-03T03:21:58Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641427 wikitext text/x-wiki '''শান্তি সেনা''' ([[ইংৰাজী]]: Shanti Sena বা Peace army) আছিল [[ভাৰত]]ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ [[অহিংসা|অহিংস]] অনুগামীসকলক লৈ গঠিত এক বাহিনী।<ref name=Weber>Thomas Weber: Gandhi's Peace Army: The Shanti Sena and Unarmed Peacekeeping, Syracuse Univ Pr.1996</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত আন কিছুমান আন্দোলন গঢ়ি উঠিছিল আৰু কিছুমানে গান্ধীৰ এই গোটটোৱে ব্যৱহাৰ কৰা নামটোও গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=Weber/> ইয়াৰ ভিতৰত ৱৰ্ল্ড পিচ ব্ৰিগেড, ননভায়োলেণ্ট পিচফৰ্চ, স্বৰাজ পীঠ, পিচ ব্ৰিগেডচ ইণ্টাৰনেশ্যনেল আৰু ৰেনব’ গেদাৰিঙৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। এই বাহিনীসমূহে মূলত 'তৃতীয় পক্ষৰ অহিংস হস্তক্ষেপ'ৰ অনুশীলনৰ ভিত্তি হিচাপে কাম কৰি আহিছে।{{cn}} "শান্তি সেনা" শব্দটো গান্ধীয়ে নিজেই উদ্ভাৱন কৰিছিল। ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ মাজত সাম্প্ৰদায়িক হিংসা হ্ৰাস কৰাৰ বাবে উচৰ্গিত এটা অহিংস স্বেচ্ছাসেৱী শান্তিপূৰ্ণ কাৰ্যসূচীৰ পৰিকল্পনা কৰোঁতে তেওঁ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। "শান্তি" আৰু "সেনা" দুয়োটা শব্দই [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]ৰ পৰা আহিছে। "শান্তি" মানে হৈছে পৱিত্ৰ মৈত্ৰী বা নিৰৱতা আৰু "সেনা" মানে হৈছে সেনা বা প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত দল। সামৰিক বাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে "সেনা" শব্দটোক কোনো কোনোৱে সমালোচনা কৰিছিল, কিন্তু গান্ধীৰ বাবে ইয়াৰ হিন্দু [[বেদ]]ৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে এক গভীৰ ৰূপক আৰু আধ্যাত্মিক গুণাগুণ আছিল।{{cn}} গান্ধী যুগৰ পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত শান্তি সেনাই বিভিন্ন ৰূপত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। গান্ধীৰ দুজন অনুগামীয়ে ইয়াৰ নিজস্ব ব্যাখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দুটা পৃথক গোট গঢ়ি তুলিছিল: [[বিনোৱা ভাবে]]ই এটা শান্তি সেনা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰতি গান্ধীৰ আধ্যাত্মিক দৃষ্টিভংগীক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল; আনহাতে [[জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ]] (জে পি)-এ এনে এটা কাৰ্যসূচী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যিয়ে কাৰ্যসূচীটোৰ ৰাজনৈতিক অনুপ্ৰেৰণাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref>Thomas Weber: The Shanti Sena: Philosophy, History and Action, Orient Blackswan, New Delhi 2009</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত শান্তি সেনা কাৰ্যসূচীটো ভাৰতৰ [[গান্ধীগ্ৰাম গ্ৰাম্য বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ এক আনুষ্ঠানিক অংশ হৈ পৰে আৰু ইয়াক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সংবিধানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। বৰ্তমান [[শ্ৰীলংকা]]ত [[সৰ্বোদয়]] নামৰ সংগঠনটোৰ অংশ হিচাপেও শান্তি সেনা অত্যন্ত সক্ৰিয় হৈ আছে।{{cn}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://markshep.com শান্তি সেনা সম্পৰ্কীয় প্ৰবন্ধ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদী]] 5iodxvqczm4yh3qu7f9xitrb65lgh6l 0 139950 641432 2026-10-03T03:30:12Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনী কান্ত গুপ্ত]] '''নলিনী কান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ শ্ৰ... 641432 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনী কান্ত গুপ্ত]] '''নলিনী কান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰিও ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনী কান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: [[নিৰোদবৰণ]] * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনী কান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনী কান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] {{Integral Yoga|state=expanded}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Gupta, Nolini Kanta}} [[শ্ৰেণী:প্ৰেচিডেন্সী বিশ্ববিদ্যালয়, কলকাতাৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰী অৰবিন্দ|গুপ্ত, নলিনী কান্ত]] [[শ্ৰেণী:কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰ প্রাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:১৯৮৪ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:১৮৮৯ বৰ্ষত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ হিন্দু ধৰ্মীয় নেতা]] [[শ্ৰেণী:বঙালী হিন্দু]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ শাসনকালত বংগৰ বিপ্লৱীসকল]] [[শ্ৰেণী:ফৰিদপুৰ জিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক হোৱা ব্যক্তি]] ne516ebh1ivx6vaxs3chgdhukviqhbw 641433 641432 2026-10-03T03:31:18Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]]ৰ পৰা [[নলিনীকান্ত গুপ্ত]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641432 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনী কান্ত গুপ্ত]] '''নলিনী কান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰিও ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনী কান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: [[নিৰোদবৰণ]] * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনী কান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনী কান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] {{Integral Yoga|state=expanded}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Gupta, Nolini Kanta}} [[শ্ৰেণী:প্ৰেচিডেন্সী বিশ্ববিদ্যালয়, কলকাতাৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰী অৰবিন্দ|গুপ্ত, নলিনী কান্ত]] [[শ্ৰেণী:কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰ প্রাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:১৯৮৪ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:১৮৮৯ বৰ্ষত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ হিন্দু ধৰ্মীয় নেতা]] [[শ্ৰেণী:বঙালী হিন্দু]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ শাসনকালত বংগৰ বিপ্লৱীসকল]] [[শ্ৰেণী:ফৰিদপুৰ জিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক হোৱা ব্যক্তি]] ne516ebh1ivx6vaxs3chgdhukviqhbw 641435 641433 2026-10-03T03:31:56Z Kandarpajit Kallol 6257 641435 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনীকান্ত গুপ্ত]] '''নলিনীকান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰিও ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনীকান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: [[নিৰোদবৰণ]] * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনীকান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনীকান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] {{Integral Yoga|state=expanded}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Gupta, Nolini Kanta}} [[শ্ৰেণী:প্ৰেচিডেন্সী বিশ্ববিদ্যালয়, কলকাতাৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰী অৰবিন্দ|গুপ্ত, নলিনীকান্ত]] [[শ্ৰেণী:কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰ প্রাক্তন শিক্ষাৰ্থী]] [[শ্ৰেণী:১৯৮৪ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:১৮৮৯ বৰ্ষত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ হিন্দু ধৰ্মীয় নেতা]] [[শ্ৰেণী:বঙালী হিন্দু]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ শাসনকালত বংগৰ বিপ্লৱীসকল]] [[শ্ৰেণী:ফৰিদপুৰ জিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বন্দী আৰু আটক হোৱা ব্যক্তি]] 90ihinijbbxpochc4th3e2l1xug9v5p 641436 641435 2026-10-03T03:32:19Z Kandarpajit Kallol 6257 641436 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনীকান্ত গুপ্ত]] '''নলিনীকান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰিও ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনীকান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: [[নিৰোদবৰণ]] * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনীকান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনীকান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] 9g45llxzl0ed9ivjfcwopasgyd0tads 641437 641436 2026-10-03T03:32:51Z Kandarpajit Kallol 6257 /* গ্ৰন্থপঞ্জী */ 641437 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনীকান্ত গুপ্ত]] '''নলিনীকান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰিও ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনীকান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: নিৰোদবৰণ * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনীকান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনীকান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] 1r9ljkra4mbabdxpezejf6ayaaowmbf 641438 641437 2026-10-03T03:33:26Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641438 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনীকান্ত গুপ্ত]] '''নলিনীকান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এজন ভাৰতীয় বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) [[ফৰিদপুৰ জিলা|ফৰিদপুৰ]]ৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[প্ৰেচিডেন্সী কলেজ, কলকাতা|কলিকতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজ]]ত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত [[আলীপুৰ বোমা গোচৰ]]ত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী (নগৰ)|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া [[শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন ইংৰাজীত আৰু ৪৪খন বঙালী ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰি ইংৰাজী, বঙালী আৰু ফৰাচী ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনীকান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: নিৰোদবৰণ * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনীকান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনীকান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] gn3nglvbgvvcywih6dzzbf5i7wy6ovl 641439 641438 2026-10-03T03:35:41Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641439 wikitext text/x-wiki [[File:Nolini-Kanta-Gupta-01.jpg|thumb|নলিনীকান্ত গুপ্ত]] '''নলিনীকান্ত গুপ্ত''' (১৩ জানুৱাৰী ১৮৮৯ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৪) আছিল এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] বিপ্লৱী, ভাষাবিদ, পণ্ডিত, সমালোচক, কবি, দাৰ্শনিক আৰু যোগী। তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকেই জ্যেষ্ঠ আছিল।{{sfn|Mohanty|2008|p=36}} তেওঁ পূব বংগৰ (বৰ্তমান [[বাংলাদেশ]]) ফৰিদপুৰৰ এক সংস্কৃতিৱান আৰু চহকী বৈদ্য-ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজি থকা তদানীন্তন সুপৰিচিত বিপ্লৱী শ্ৰী অৰবিন্দৰ প্ৰভাৱলৈ আহে। [[কলিকতা]]ৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজত চতুৰ্থ বৰ্ষত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ নেতৃত্বত এটা সৰু বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰিবলৈ নিজৰ প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰে আৰু চৰকাৰী লাভজনক চাকৰিও প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ১৯০৮ চনৰ মে' মাহত আলীপুৰ বোমা গোচৰত ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। এ বছৰ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত তেওঁ নিৰ্দোষী সাব্যস্ত হৈ মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯০৯ আৰু ১৯১০ চনত তেওঁ শ্ৰী অৰবিন্দৰ দুখন জাতীয়তাবাদী বাৰ্তালোচনী ''ধৰ্ম'' আৰু ''কৰ্মযোগিন''ৰ সহ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। শ্ৰী অৰবিন্দই তেওঁক নিজেই গ্ৰীক, লেটিন, ফৰাচী আৰু ইটালীয় ভাষা শিকাইছিল। ১৯১০ চনত [[পুডুচেৰী|পণ্ডিচেৰী]]ত শ্ৰী অৰবিন্দৰ সৈতে থকা চাৰিজন মূল অনুগামীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৯২৬ চনত যেতিয়া শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ পণ্ডিচেৰীত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ আশ্ৰমৰ সম্পাদক হিচাপে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ এজন ন্যাসৰক্ষী (ট্ৰাষ্টী) হিচাপে শ্ৰীমা আৰু শ্ৰী অৰবিন্দৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত লিখা এগৰাকী প্ৰচুৰ লিখক হিচাপে তেওঁৰ নামত প্ৰায় ৬০খন কিতাপ আছে, যাৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৬খন [[ইংৰাজী]]ত আৰু ৪৪খন [[বাংলা]] ভাষাত ৰচিত। ইয়াৰ উপৰি ইংৰাজী, বাংলা আৰু [[ফৰাচী]] ভাষাত তেওঁৰ বহু প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web |title=Collected Works of Nolini Kanta Gupta : Read books online |url=https://motherandsriaurobindo.in/disciples/nolini-kanta-gupta/books/cwnkg/ |access-date=2026-08-29 |website=The Mother & Sri Aurobindo : e-library |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰমত নলিনীকান্ত গুপ্তৰ মৃত্যু হয়। == গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''Collected Works of Nolini Kanta Gupta'' (৮টা খণ্ড), শ্ৰী অৰবিন্দ আশ্ৰম, [[পুডুচেৰী|পণ্ডিচেৰী]] ::১. The Coming Race ::২. Essays on Poetry and Mysticism ::৩. The Yoga of Sri Aurobindo ::৪-৫. Light of Lights (কবিতা) ::৬-৭. Sweet Mother ::৮. Vedic Hymns * ''Reminiscences'' (কে. অমৃতাৰ সৈতে) * ''Evolution and the Earthly Destiny'' * ''About Woman'' (এক সংকলন, সম্পাদক: সাকাৰ) * ''Tributes to Nolini Kanta Gupta'' সম্পাদক: নিৰোদবৰণ * ''Nolini: Arjuna of our Age'' কৃতি: ড° ভি.এম. ৰেড্ডী * ''Lights from Nolini Kanta Gupta'' == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === গ্ৰন্থসূচী === *{{cite book |title=Sri Aurobindo: A Contemporary Reader |last = Mohanty|first=Sachidananda |edition= 1 |year= 2008 |publisher= Routledge |location= New Delhi |isbn= 978-0-415-46093-4}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-a_commentary_on_the_first_six_suktas_of_rigveda_e.htm ঋগ্বেদৰ প্ৰথম ছয় সুক্তৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini_k_g-an_introduction_to_the_vedas_e.htm বেদৰ এক পৰিচয়] * [https://sri-aurobindo.co.in/workings/other/nolini-yama-nachiketas_e.htm যম: কঠোপনিষদৰ এক ধাৰাভাষ্য] * [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/index.htm নলিনীকান্ত গুপ্ত] (লগত [http://sriaurobindoashram.info/works/worksofnolinikantagupta/Volume-1/HTML/Life-sketch.htm এক চমু জীৱন-আভাস]) * [http://intyoga.online.fr/nolini.htm নলিনী পৃষ্ঠা] * [https://sri-aurobindo.co.in/images/other/item_00057_e.htm নলিনীকান্ত গুপ্তৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] tjynin60wcfplzf2q1512qxpr55ltjp 0 139951 641434 2026-10-03T03:31:18Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[নলিনী কান্ত গুপ্ত]]ৰ পৰা [[নলিনীকান্ত গুপ্ত]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641434 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[নলিনীকান্ত গুপ্ত]] alevm8r8ghwy7zz9b8qn07zillewg3g 0 139952 641440 2026-10-03T03:39:36Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (ব... 641440 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পিছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসের দিকে ফিরে ছেচল্লিশের দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহন ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰ পৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূখণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰ পৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == লগতে চাওক == * [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]] * [[নোৱাখালীৰ গণহত্যা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Sen, Lalmohan}} <!--- শ্ৰেণীসমূহ ---> [[শ্ৰেণী:পূব বংগৰ ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:১৯৪৬ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:সন্দীপ উপজিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:১৯০৯ বৰ্ষত জন্ম]] cptsb89zl82g2frcrjhvnmg54ya847s 641441 641440 2026-10-03T03:41:26Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641441 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == লগতে চাওক == * [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]] * [[নোৱাখালীৰ গণহত্যা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Sen, Lalmohan}} <!--- শ্ৰেণীসমূহ ---> [[শ্ৰেণী:পূব বংগৰ ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:১৯৪৬ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:সন্দীপ উপজিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:১৯০৯ বৰ্ষত জন্ম]] knena4ikrocthrvez293vydfby59w6f 641442 641441 2026-10-03T03:42:16Z Kandarpajit Kallol 6257 641442 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == লগতে চাওক == * [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]] * [[নোৱাখালীৰ গণহত্যা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Sen, Lalmohan}} <!--- শ্ৰেণীসমূহ ---> [[শ্ৰেণী:পূব বংগৰ ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিপ্লৱী]] [[শ্ৰেণী:১৯৪৬ বৰ্ষত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:সন্দীপ উপজিলাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বাঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:১৯০৯ বৰ্ষত জন্ম]] 8cg4jjq32z67yfbxepv5u7f9elu6hlq 641443 641442 2026-10-03T03:42:45Z Kandarpajit Kallol 6257 641443 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == লগতে চাওক == * [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]] * [[নোৱাখালীৰ গণহত্যা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] 681i4m52m9taopk9w1np9aonu805lxg 641444 641443 2026-10-03T03:43:09Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641444 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == লগতে চাওক == * [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]] * [[নোৱাখালীৰ গণহত্যা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] qmpejmj0ccrjr88xrf7w1c7avi8x430 641445 641444 2026-10-03T03:43:50Z Kandarpajit Kallol 6257 641445 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 16yju8vlnhfl8yrk0v6r4wmg7txbhif 641446 641445 2026-10-03T03:45:10Z Kandarpajit Kallol 6257 /* মৃত্যু */ 641446 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মभूमि সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 44xqh7p59ruzcf3v0kbd9q49wneoz9t 641447 641446 2026-10-03T03:45:25Z Kandarpajit Kallol 6257 641447 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সেন [[সূৰ্য সেন]]ৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক (safe) ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত (sabotage) কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমি সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] qdrvk7ko20pcbpw6fenejxtob6335we 641448 641447 2026-10-03T03:46:00Z Kandarpajit Kallol 6257 641448 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে [[নোৱাখালী জিলা]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ [[সন্দীপ]] দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সূৰ্য সেনৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমি সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] l5pjf9it5vzks6url26eppvzvfh8ks2 641449 641448 2026-10-03T03:46:19Z Kandarpajit Kallol 6257 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 641449 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = [[সন্দীপ উপজিলা|সন্দীপ]], [[পূব বংগ আৰু অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ প্ৰেচিডেন্সী|বংগ]], ব্ৰিটিছ ভাৰত | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এক বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে [[চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠন]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে নোৱাখালী জিলাৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ সন্দীপ দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সূৰ্য সেনৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমি সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] n0jq653bsp0w3oi7auwzhk5nfaicklh 641450 641449 2026-10-03T03:48:05Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641450 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = সন্দীপ, পূব বংগ আৰু অসম, [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এগৰাকী বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই [[নোৱাখালীৰ দাংগা]]ত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে নোৱাখালী জিলাৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ সন্দীপ দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সূৰ্য সেনৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমি সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] lwu1haznfq974sulnifeox0919gkjek 641464 641450 2026-10-03T04:06:46Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641464 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লালমোহন সেন<br/>Lalmohan Sen | image = Lalmohan_Sen.jpg | image_size = | caption = | birth_date = ১৯০৯ | birth_place = সন্দীপ, পূব বংগ আৰু অসম, [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = ১১ অক্টোবৰ ১৯৪৬ (বয়স ৩৬-৩৭) | death_place = সন্দীপ, [[বংগ]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | occupation = বিপ্লৱী | political_party = [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]] | spouse = | parents = | children = }} '''লালমোহন সেন''' আছিল এগৰাকী বাঙালী বিপ্লৱী যিয়ে চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="sbc">{{cite encyclopedia |editor1-last=Sengupta |editor1-first=Subhodh Chandra |editor2-last=Basu |editor2-first=Anjali |encyclopedia=Samsad Bangali Charitabhidhan (Bibliographical Dictionary) |script-title=bn:লালমোহন সেন |trans-title=Lalmohan Sen |edition=4th |date=January 2002 |publisher=Shishu Sahitya Samsad |volume=1 |location=Kolkata |language=bn |isbn=81-85626-65-0 |page=501}}</ref><ref name="tds">{{cite news |title=The contribution of Sandwip to the struggle for freedom |first=Abul Kalam |last=Elias |url=https://www.thedailystar.net/2003/12/16/d31216020527.htm |newspaper=The Daily Star |date=16 December 2003 |access-date=11 September 2011}}</ref> তেওঁ ১৬ বছৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল। মুক্তি পোৱাৰ কিছুদিন পাছতেই নোৱাখালীৰ দাংগাত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb">{{cite book |script-title=bn:ইতিহাসেৰ দিকে ফিৰে ছেচল্লিছেৰ দাঙ্গা (Itihasher Dike Fire Chhechallisher Danga) |last=Bandyopadhyay |first=Sandip |year=2010 |publisher=Radical |location=Kolkata |language=bn |isbn=978-81-85459-07-3 |page=66}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৯ চনৰ আশে-পাশে নোৱাখালী জিলাৰ [[চট্টগ্ৰাম]] উপকূলৰ সন্দীপ দ্বীপৰ এক বাঙালী কায়স্থ পৰিয়ালত সেনৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱত তেওঁ চট্টগ্ৰাম চহৰৰ এখন নৰ্মাল স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref name="tds"/> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। == কৰ্মজীৱন == কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে সূৰ্য সেনৰ নেতৃত্বাধীন ইণ্ডিয়ান ৰিপাব্লিকান আৰ্মীৰ বিপ্লৱী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এবাৰ তেওঁ বিপ্লৱী পুঁজিৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিজৰ খুৰাকৰ চন্দুক ভাঙিছিল।<ref name="tds"/> চট্টগ্ৰাম অস্ত্ৰাগাৰ লুণ্ঠনৰ সময়ত সেনে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। লুণ্ঠনৰ পূৰ্বে তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা ব্যাহত কৰিছিল। এই ঘটনাত জড়িত থকাৰ বাবে তেওঁক যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয় আৰু আন্দামানলৈ নিৰ্বাসিত কৰা হয়। আন্দামান চেলুলাৰ জে'ল আৰু অন্যান্য কাৰাগাৰত ১৬ বছৰ কটোৱাৰ পিছত অৱশেষত ১৯৪৬ চনত তেওঁক ঢাকা কাৰাগাৰৰপৰা পেৰ'লত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="tds"/> == মৃত্যু == সন্দীপ বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ মতে, কাৰাবাসৰ সময়ছোৱাত সেন কমিউনিজিমৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল আৰু মুক্তিৰ পিছত তেওঁ [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name="sb"/> ১৯৪৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমি সন্দীপ দ্বীপলৈ ঘূৰি আহে। পিছলৈ অক্টোবৰ মাহৰ মাজভাগত যেতিয়া নোৱাখালীৰ মূল ভূ-খণ্ডত হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলিছিল, তেতিয়া সন্দীপতো হিন্দুসকলৰ ওপৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। উগ্ৰ একাংশ লোকৰ আক্ৰমণৰপৰা হিন্দুসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ যাওঁতে সেনৰ মৃত্যু হয়।<ref name="sbc"/><ref name="sb"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] pninc18i37fq8gtxxhchfxfjsaxbae2 0 139953 641453 2026-10-03T03:50:54Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = Saat Hindustani.jpg | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = [[খাজা আহমদ আব্বাছ]] | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু... 641453 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = Saat Hindustani.jpg | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = [[খাজা আহমদ আব্বাছ]] | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = [[মধু (অভিনেতা)|মধু]]<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />[[জালাল আগা]]<br />[[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]]<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = [[জে. পি. কৌশিক]] | cinematography = [[এছ. ৰামচন্দ্ৰ]] | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অনুবাদ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী [[অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]]। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল [[খাজা আহমদ আব্বাছ|খাজা আহমদ আব্বাছে]]। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক [[১৯৬১ চনত ভাৰতৰ গোৱা অন্তৰ্ভুক্তকৰণ|মুক্ত]] কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত [[মধু (অভিনেতা)|মধু]], [[উৎপল দত্ত]], [[জালাল আগা]], [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]], মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * [[মধু (অভিনেতা)|মধু]] - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * [[জালাল আগা]] - সখাৰাম সিন্দে * [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]] - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * [[এ. কে. হাংগল]] - চিকিৎসক * [[দিনা পাঠক]] - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] p7m3chxuelgir856kasrubjxsus4nvu 641454 641453 2026-10-03T03:54:17Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641454 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * [[মধু (অভিনেতা)|মধু]] - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * [[জালাল আগা]] - সখাৰাম সিন্দে * [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]] - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * [[এ. কে. হাংগল]] - চিকিৎসক * [[দিনা পাঠক]] - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] 17v35u1dvgzsa1ia7yucjdmmu58674j 641455 641454 2026-10-03T03:54:42Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641455 wikitext text/x-wiki {{{{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * [[মধু (অভিনেতা)|মধু]] - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * [[জালাল আগা]] - সখাৰাম সিন্দে * [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]] - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * [[এ. কে. হাংগল]] - চিকিৎসক * [[দিনা পাঠক]] - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] canoqilk0kzxmz24cbbvlfl7bnqybrq 641456 641455 2026-10-03T03:54:53Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 641456 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * [[মধু (অভিনেতা)|মধু]] - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * [[জালাল আগা]] - সখাৰাম সিন্দে * [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]] - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * [[এ. কে. হাংগল]] - চিকিৎসক * [[দিনা পাঠক]] - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] j0nz114jfmydp88c1kighhdow49fhaq 641457 641456 2026-10-03T03:56:08Z Kandarpajit Kallol 6257 /* অভিনয় শিল্পী */ 641457 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * [[মধু]] - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * [[জালাল আগা]] - সখাৰাম সিন্দে * [[আনোৱাৰ আলী (অভিনেতা)|আনোৱাৰ আলী]] - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * [[এ. কে. হাংগল]] - চিকিৎসক * [[দিনা পাঠক]] - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] 8t0m4duev0jgfj1aazymm3bllb63xym 641458 641457 2026-10-03T03:56:52Z Kandarpajit Kallol 6257 /* অভিনয় শিল্পী */ 641458 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * মধু - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * জালাল আগা - সখাৰাম সিন্দে * আনোৱাৰ আলী - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * এ. কে. হাংগল - চিকিৎসক * দিনা পাঠক - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল [[জে. পি. কৌশিক]] আৰু গীতৰ কথা আছিল [[কৈফী আজমী]]ৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল মহেন্দ্ৰ কাপুৰে। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] hcwulp35klygfammfm779zpli4dqxa6 641459 641458 2026-10-03T03:57:35Z Kandarpajit Kallol 6257 /* সংগীত */ 641459 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * মধু - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * জালাল আগা - সখাৰাম সিন্দে * আনোৱাৰ আলী - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * এ. কে. হাংগল - চিকিৎসক * দিনা পাঠক - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল জে. পি. কৌশিক আৰু গীতৰ কথা আছিল কৈফী আজমীৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল [[মহেন্দ্ৰ কাপুৰ|মহেন্দ্ৰ কাপুৰে]]। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা]] * [[শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] - [[কৈফী আজমী]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] bt2b3b2ys7l0z7a6ujg9t2akyn3cflu 641460 641459 2026-10-03T03:58:16Z Kandarpajit Kallol 6257 /* বঁটা আৰু সন্মান */ 641460 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * মধু - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * জালাল আগা - সখাৰাম সিন্দে * আনোৱাৰ আলী - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * এ. কে. হাংগল - চিকিৎসক * দিনা পাঠক - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল জে. পি. কৌশিক আৰু গীতৰ কথা আছিল কৈফী আজমীৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল [[মহেন্দ্ৰ কাপুৰ|মহেন্দ্ৰ কাপুৰে]]। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা - কৈফী আজমী == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] {{খাজা আহমদ আব্বাছ}} {{ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা}} [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ ক’লা-বগা চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ অ্যাকচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬০-ৰ দশকৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:খাজা আহমদ আব্বাছ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাৰ পটভূমিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:গোৱাত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা চলচ্চিত্ৰ]] ln6e55tgaka9rrek7c7wd3j7bz5w0k5 641461 641460 2026-10-03T03:58:41Z Kandarpajit Kallol 6257 641461 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ উপনিৱেশিক শাসনৰ পৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাৱনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * মধু - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * জালাল আগা - সখাৰাম সিন্দে * আনোৱাৰ আলী - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * এ. কে. হাংগল - চিকিৎসক * দিনা পাঠক - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল জে. পি. কৌশিক আৰু গীতৰ কথা আছিল কৈফী আজমীৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল [[মহেন্দ্ৰ কাপুৰ|মহেন্দ্ৰ কাপুৰে]]। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা - কৈফী আজমী == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] aiqj1unraucnt7r9hes2oj4plgutd0g 641462 641461 2026-10-03T03:59:13Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641462 wikitext text/x-wiki {{Italic title}}{{Infobox film | name = সাত হিন্দুস্তানী<br/>Saat Hindustani | image = | caption = | director = খাজা আহমদ আব্বাছ | producer = খাজা আহমদ আব্বাছ | writer = খাজা আহমদ আব্বাছ | starring = মধু<br />[[উৎপল দত্ত]]<br />জালাল আগা<br />আনোৱাৰ আলী<br />মধুকাৰ<br />[[অমিতাভ বচ্চন]]<br />শেহনাজ | music = জে. পি. কৌশিক | cinematography = এছ. ৰামচন্দ্ৰ | editing = মোহন ৰাথোড় | distributor = | released = {{Film date|1969|11|07|df=yes}} | runtime = ১৪৪ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br/>[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]]<ref name="Chaudhuri2015">{{cite book|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|date=2015|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=9789352140084|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|access-date=1 July 2020|archive-date=30 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091412/https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> | gross = {{INR|810,000}} (নিট)<ref>{{cite web |title=Saat Hindustani – Movie |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |website=[[Box Office India]] |access-date=1 July 2020 |archive-date=30 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830091909/https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=5899 |url-status=live }}</ref> }} '''''সাত হিন্দুস্তানী''''' (অৰ্থ: সাতজন ভাৰতীয়) হৈছে ১৯৬৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষী একচনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখন, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল খাজা আহমদ আব্বাছে। চলচ্চিত্ৰখনত পৰ্তুগীজ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা [[গোৱা]]ক মুক্ত কৰাৰ বাবে সাতজন ভাৰতীয়ই কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰামৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ছবিখনত মধু, [[উৎপল দত্ত]], জালাল আগা, আনোৱাৰ আলী, মধুকাৰ, শ্বেহনাজ আৰু নিজৰ প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি কেইবাজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতাৰ এটা গোটে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|date=2008-10-08|title=Filmography: Amitabh Bachchan|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|access-date=2020-10-03|website=Hindustan Times|language=en|archive-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817101504/https://www.hindustantimes.com/entertainment/filmography-amitabh-bachchan/story-0vSzIqIdDrSNhNRq87M1VP.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |title=K.A. Abbas (1914-1987) |access-date=12 October 2007 |archive-date=5 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205212334/http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC33folder/KAAbbas.html |url-status=live }}</ref> == কাহিনীভাগ == বিহাৰৰ এজন মুছলমান কবি, আনোৱাৰ আলী (অমিতাভ বচ্চন) আৰু ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত তথা ধৰ্মৰ আন পাঁচজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ সপ্তম সতীৰ্থ মাৰিয়াৰ সৈতে হাত মিলায়। মাৰিয়া পৰ্তুগীজ অধিকৃত গোৱাৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁলোকে পৰ্তুগীজ দুৰ্গ আৰু ভৱনসমূহত ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি গোৱাৰ জনসাধাৰণৰ মাজত [[জাতীয়তাবাদ|জাতীয়তাবাদী]] ভাবনা জগাই তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। == অভিনয় শিল্পী == * মধু - সুবোধ সান্যাল * [[উৎপল দত্ত]] - যোগেন্দ্ৰ নাথ * জালাল আগা - সখাৰাম সিন্দে * আনোৱাৰ আলী - ৰাম ভগত শৰ্মা * মধুকাৰ - মহাদেৱন * [[অমিতাভ বচ্চন]] - আনোৱাৰ আলী * শেহনাজ - মাৰিয়া * এ. কে. হাংগল - চিকিৎসক * দিনা পাঠক - শ্ৰীমতী জে. নাথ * প্ৰকাশ থাপা - কৰ পৰিদৰ্শক * কানু সাৰস্বত == নিৰ্মাণ == ''সাত হিন্দুস্তানী'' ছবিখনৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা খাজা আহমদ আব্বাছে কৰিছিল। ছবিখনৰ সংলাপো তেৱেঁই লিখিছিল। ইয়াৰ চিনেমেট'গ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল মোহন ৰাথোড়।<ref>{{Cite web |title=Saat Hindustani - Production & Contact Info {{!}} IMDbPro |url=https://pro.imdb.com/title/tt0064915/ |access-date=2026-03-01 |website=pro.imdb.com}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ প্ৰধানকৈ গোৱাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=میری पहचान |first=मेरा हिंदुस्तान |date=10 November 2025 |title=Amitabh Bachchan began his acting journey with the film “Saat Hindustani.” |url=https://www.facebook.com/indian.army.fours/posts/amitabh-bachchan-began-his-acting-journey-with-the-film-saat-hindustani-most-of-/1321581839998608/ |url-status=live |website=[[Facebook]]}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল জে. পি. কৌশিক আৰু গীতৰ কথা আছিল কৈফী আজমীৰ। ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল [[মহেন্দ্ৰ কাপুৰ|মহেন্দ্ৰ কাপুৰে]]। == বঁটা আৰু সন্মান == ; [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] * ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নাৰ্গিছ দত্ত বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা - কৈফী আজমী == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6055 বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া] * {{IMDb title|id=0064915|title=Saat Hindustani}} * [http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/19madhu.htm সাত হিন্দুস্তানীৰ অভিজ্ঞতা সন্দৰ্ভত মালায়ালম অভিনেতা মধুৰ সাক্ষাৎকাৰ] [[শ্ৰেণী:১৯৬৯ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] i5kqsdl3m9ilbqbbyaiepnmp3em598v 0 139954 641481 2026-10-03T05:09:34Z Human Anubhav 45073 নতুন পৃষ্ঠা: {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{জন্ম তাৰিখ আৰু বয়স|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা প্ৰশ... 641481 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{জন্ম তাৰিখ আৰু বয়স|2007|1|26}} | birth_place = [[কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চল|কানাগাৱা]], [[জাপান]] | occupation = [[মডেল (ব্যক্তি)#গ্ৰাভিউৰ আইডল|গ্ৰাভিউৰ আইডল]] | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' (জাপানী: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> [[কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চল|কানাগাৱাত]] জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী [[জাপান]]ী [[মডেল (ব্যক্তি)#গ্ৰাভিউৰ আইডল|গ্ৰাভিউৰ আইডল]]। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ [[মোয়েনো আজুকি]], [[সাসাকি কিছাকি]], [[নেকোমিয়া আসুকা]]কে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে '''মিছ ইচিগো ২০২২''' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ '''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ''' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ '''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩''' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''[[সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প]]'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬ বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক '''১৬ বছৰীয়া মহান অভিযান''' (16歳の大冒険)-এ [[শুয়েশা|শুয়েশাৰ]] 'গ্ৰাজাপা!' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা '''ছেইকোৰে ২৪''' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ [[ইনামিৎসু আই]]য়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ [[কোবুনশা|কোবুনশাৰ]] ''[[ফ্লাছ (আলোচনী)|ফ্লাছ]]'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেওঁৰ '''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...''' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == ছাইটামা চৰকাৰী ছুইমিং পুলত সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] {{মূল|সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক}} এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্রাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত '''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩''' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত [[শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন|শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন]]ত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া '''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট''' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ টুইটাৰত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰে পৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্রাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্রাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{সূত্ৰ তালিকা}} {{কর্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত বাছনি:কোকোৰো, ছুৱা}} [[শ্ৰেণী:জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল]] [[শ্ৰেণী:২০০৭ চনত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ ব্যক্তি]] s13tfzt1rg78ay56fppoy1ccu653fve 641482 641481 2026-10-03T05:11:45Z Human Anubhav 45073 /* */ 641482 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ [[মোয়েনো আজুকি]], [[সাসাকি কিছাকি]], [[নেকোমিয়া আসুকা]]কে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে '''মিছ ইচিগো ২০২২''' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ '''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ''' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ '''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩''' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''[[সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প]]'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬ বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক '''১৬ বছৰীয়া মহান অভিযান''' (16歳の大冒険)-এ [[শুয়েশা|শুয়েশাৰ]] 'গ্ৰাজাপা!' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা '''ছেইকোৰে ২৪''' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ [[ইনামিৎসু আই]]য়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ [[কোবুনশা|কোবুনশাৰ]] ''[[ফ্লাছ (আলোচনী)|ফ্লাছ]]'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেওঁৰ '''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...''' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == ছাইটামা চৰকাৰী ছুইমিং পুলত সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] {{মূল|সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক}} এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্রাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত '''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩''' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত [[শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন|শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন]]ত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া '''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট''' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ টুইটাৰত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰে পৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্রাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্রাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{সূত্ৰ তালিকা}} {{কর্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত বাছনি:কোকোৰো, ছুৱা}} [[শ্ৰেণী:জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল]] [[শ্ৰেণী:২০০৭ চনত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ ব্যক্তি]] 5xbelvvstmft147wl619xpuamoxfpyl 641483 641482 2026-10-03T05:15:04Z Human Anubhav 45073 /* কৰ্মজীৱন */ 641483 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ মোয়েনো আজুকি, সাসাকি কিছাকি, নেকোমিয়া আসুকাকে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে ''মিছ ইচিগো ২০২২'' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ ''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ'' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩'' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬ বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক ''১৬ বছৰীয়া মহান অভিযান''-এ শুয়েশাৰ 'গ্ৰাজাপা!' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা ''ছেইকোৰে ২৪'' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ ইনামিৎসু আইয়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ কোবুনশাৰ ''ফ্লাছ'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেওঁৰ ''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...'' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == ছাইটামা চৰকাৰী ছুইমিং পুলত সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] {{মূল|সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুট বাতিলক লৈ বিতৰ্ক}} এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্রাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত '''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩''' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত [[শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন|শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েন]]ত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া '''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট''' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ টুইটাৰত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰে পৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্রাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্রাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{সূত্ৰ তালিকা}} {{কর্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত বাছনি:কোকোৰো, ছুৱা}} [[শ্ৰেণী:জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল]] [[শ্ৰেণী:২০০৭ চনত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ ব্যক্তি]] gh0ic48nwplmtotm50nc701mv5ukhhu 641484 641483 2026-10-03T05:16:19Z Human Anubhav 45073 /* বিতৰ্ক */ 641484 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ মোয়েনো আজুকি, সাসাকি কিছাকি, নেকোমিয়া আসুকাকে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে ''মিছ ইচিগো ২০২২'' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ ''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ'' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩'' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬ বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক ''১৬ বছৰীয়া মহান অভিযান''-এ শুয়েশাৰ 'গ্ৰাজাপা!' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা ''ছেইকোৰে ২৪'' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ ইনামিৎসু আইয়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ কোবুনশাৰ ''ফ্লাছ'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেওঁৰ ''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...'' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্রাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩'' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েনত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া ''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট'' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ [[টুইটাৰ]]ত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰে পৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্রাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্রাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{সূত্ৰ তালিকা}} {{কর্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত বাছনি:কোকোৰো, ছুৱা}} [[শ্ৰেণী:জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল]] [[শ্ৰেণী:২০০৭ চনত জন্ম]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কানাগাৱা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ ব্যক্তি]] byk8eookev61sw5dbd376skiidcpvmw 641485 641484 2026-10-03T05:16:44Z Human Anubhav 45073 641485 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ মোয়েনো আজুকি, সাসাকি কিছাকি, নেকোমিয়া আসুকাকে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে ''মিছ ইচিগো ২০২২'' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ ''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ'' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩'' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬ বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক ''১৬ বছৰীয়া মহান অভিযান''-এ শুয়েশাৰ 'গ্ৰাজাপা!' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা ''ছেইকোৰে ২৪'' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ ইনামিৎসু আইয়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ কোবুনশাৰ ''ফ্লাছ'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা তেওঁৰ ''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...'' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্রাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩'' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত শিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েনত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া ''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট'' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ [[টুইটাৰ]]ত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰে পৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্রাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্রাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 3wvkev7zbps1feup0ehz98dgcg5am9v 641486 641485 2026-10-03T05:17:47Z Human Anubhav 45073 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641486 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ মোয়েনো আজুকি, সাসাকি কিছাকি, নেকোমিয়া আসুকাকে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে ''মিছ ইচিগো ২০২২'' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ ''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ'' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩'' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক ''১৬বছৰীয়া মহান অভিযান''-এ শুয়েশাৰ 'গ্ৰাজাপা! ' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা ''ছেইকোৰে ২৪'' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ ইনামিৎসু আয়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ কোবুনশাৰ ''ফ্লাছ'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা তেওঁৰ ''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...'' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্ৰাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩'' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত সিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েনত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া ''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট'' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ [[টুইটাৰ]]ত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰেপৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্ৰাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] 962qybov87e3whpf4dv2igb7p2xnpmj 641487 641486 2026-10-03T05:17:58Z Human Anubhav 45073 /* */ 641487 wikitext text/x-wiki {{Infobox model | name = ছুৱা কোকোৰো | image = Kokoro2 (3) Brightness change.jpg | caption = ২ জুলাই ২০২৩-ত টকিঅ' লিলি ষ্টুডিঅ'ত তোলা ছবি | birth_date = {{Birth date and age|2007|1|26}} | birth_place = কানাগাৱা, [[জাপান]] | occupation = গ্ৰাভিউৰ আইডল | years_active = ২০২১–বৰ্তমান | agency = ৰেইলি ৱৰ্কছ | known_for = মিছ ইচিগো ২০২২<br/>মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩ ফাইনেলিষ্ট<br/>ছেইকোৰে ২৪ ফাইনেলিষ্ট | other_names = কোকোৰো, কোকোৰোন, ৰোন-চান | height = ১৬০ ছেণ্টিমিটাৰ | hair_color = ক'লা (অৱশ্যে চুলিৰ ৰং সলাই মুগা বা সোণালী কৰে) | eye_color = ক'লা }} '''ছুৱা কোকোৰো''' ([[জাপানী]]: 須羽 こころ; জন্ম: ২৬ জানুৱাৰী ২০০৭)<ref name=":2">{{cite web |url=https://youngjump.jp/gravure/2023/2122/3.html |title=No.35 巻末グラビア 須羽こころ｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |website=Weekly Young Jump Official Website |publisher=Shueisha |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> কানাগাৱাত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী জাপানী গ্ৰাভিউৰ আইডল। তেওঁ ৰেইলি ৱৰ্কছ এজেন্সিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ। == কৰ্মজীৱন == [[File:KINMA 2022 IMG 5052.jpg|thumb|২০২২ চনত ছুৱা কোকোৰো]] কিশোৰী অৱস্থাত টেলিভিছনত গ্ৰাভিউৰ আইডলসকলক দেখি ছুৱা কোকোৰো এই পেছাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, জুনিয়ৰ হাইস্কুলৰ তৃতীয় বৰ্ষত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত, তেওঁ ফটোশ্বুট মডেল হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২২ চনৰ মে' মাহত, হাইস্কুলৰ প্ৰথম বৰ্ষৰ ছাত্ৰী হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁ সাঁতোৰৰ পোছাকৰ ফটোশ্বুটত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":3">{{cite web |author=WEBザテレビジョン |title=“現役JK”須羽こころ、中学時代からグラドルに憧れ「なんて素敵な仕事なんだろうって」(2/2) |url=https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |website=WEBザテレビジョン |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232332/https://thetv.jp/news/detail/1100313/p2/ |url-status=dead}}</ref> ২০২২ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত, তেওঁ মোয়েনো আজুকি, সাসাকি কিছাকি, নেকোমিয়া আসুকাকে ধৰি আন কেইবাগৰাকীও প্ৰতিযোগীৰ সৈতে ''মিছ ইচিগো ২০২২'' খিতাপৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=ミスいちご2022 |url=https://www.miss15.jp/2022 |website=Miss Ichigo |language=ja |access-date=2023-08-06}}</ref> একেটা বছৰৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ১২ জুনলৈকে তেওঁ ''নিকোনিকো♡ফ্ৰুটছ'' নামৰ আইডল গোটটোৰ 'বগা' দলৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |title=新グループ、ニコニコ♡FRUITSです🍓 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1494289073238069252 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref><ref>{{cite web |title=（大切なお知らせ）ニコニコ♡FRUITSの須羽こころですが本日をもちましてアイドルを卒業となりました。 |url=https://twitter.com/nicofru_staff/status/1535787068219355137 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ''মিছ ইয়ং এনিমেল ২০২৩'' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জুন মাহত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=「ミスヤングアニマル2023候補」須羽こころ |url=https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |website=Tokyo Lily |language=ja |access-date=2023-08-06 |archive-date=2023-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414114612/https://tokyolily.jp/magazine/?p=51295 |url-status=bot: unknown}}</ref> অৱশ্যে, চূড়ান্ত পৰ্যায়ত তেওঁ গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web |date=2023-07-24 |publisher=Resolution |title=ミスヤングアニマル2023グランプリに平岡映純さん「漫画の実写化でヒロインを演じたい」 |url=https://www.girlsnews.tv/news/419856 |website=GirlsNews |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৭ জুলাইত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীৰ ৩৫ সংখ্যাৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত গ্ৰাভিউৰ মডেল হিচাপে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":2" /><ref name=":4">{{cite web |title=＜須羽こころ＞16歳リアルJK 「ヤンジャン」で初ソログラビア 水着に（MANTANWEB） |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |website=Yahoo! News |language=ja |access-date=2023-08-10 |archive-date=2023-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801144620/https://news.yahoo.co.jp/articles/6347ede2564497f0b18727750d1262216039cd07 |url-status=dead}}</ref> তাত তেওঁক "গ্ৰাভিউৰ জগতৰ ১৬বছৰীয়া নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকা!" হিচাপে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।<ref name=":2" /><ref name=":4" /> একেদিনাই প্ৰকাশিত তেওঁৰ ডিজিটেল ফটোবুক ''১৬বছৰীয়া মহান অভিযান''-এ শুয়েশাৰ 'গ্ৰাজাপা! ' প্লেটফৰ্মৰ দৈনিক বিক্ৰী তালিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=須羽こころの投稿 |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1684801286871629824 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-10}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত তেওঁ ''সাপ্তাহিক ইয়ং জাম্প'' আলোচনীয়ে আয়োজন কৰা ''ছেইকোৰে ২৪'' প্ৰতিযোগিতাত ফাইনেলিষ্ট হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আলোচনীখনত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |author=週刊ヤングジャンプ｜集英社 |title=制コレ24｜週刊ヤングジャンプ公式サイト |url=https://youngjump.jp/seikore/2024/ |website=Weekly Young Jump Official Website |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref><ref>{{cite web |title=「制コレ24」スタート 16人の現役高校生ファイナリストが制服で『ヤンジャン』表紙に集結 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2321216/full/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-04-05}}</ref> অৱশ্যে, জুন মাহত ঘোষণা কৰা চূড়ান্ত ফলাফলত তেওঁ বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলে; গ্ৰাঁ প্ৰি পুৰস্কাৰ ইনামিৎসু আয়ে লাভ কৰে।<ref>{{cite web |date=2024-06-27 |publisher=Oricon |title=「制コレ24」5人の原石が『ヤンジャン』グラビアジャック カラフルビキニ&透明感あふれる制服姿を披露 |url=https://www.oricon.co.jp/news/2333344/ |website=ORICON NEWS |language=ja |access-date=2024-06-27}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হ'ব নোৱাৰিলেও গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ অব্যাহত থাকে। একেটা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ কোবুনশাৰ ''ফ্লাছ'' আলোচনীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7">{{cite web |date=2024-11-23 |title=「制コレ24」でも注目グラドル・須羽こころ フレッシュ＆大胆ショットにドキッ！ |url=https://yorozoonews.jp/article/15515326 |website=よろず〜ニュース |language=ja |access-date=2024-11-30}}</ref> একেটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা তেওঁৰ ''কোও মিয়েতেমো ৱাতাশি...'' শীৰ্ষক দুটা খণ্ডৰ এটা ডিজিটেল ফটোবুকো প্ৰকাশ পায়।<ref name=":7" /> [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (May 2, 2026) IMG 9177.jpg|thumb]] == বিতৰ্ক == [[File:Kindai Mahjong Swimsuit Festival (April, 2023)IMG 0699.jpg|thumb|220px|২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত 'কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩' অনুষ্ঠানত ছুৱা]] এই বিতৰ্কৰ সৈতে ছুৱা কোকোৰো অনিচ্ছাকৃতভাৱে জড়িত হৈ পৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল যে অপ্ৰাপ্তবয়স্ক হৈ থকা অৱস্থাতো তেওঁ ২০২৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ''কিন্দাই মাজং মিজুগি মাতছুৰি ২০২৩'' অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://t.livepocket.jp/e/4gq35?utm_source=Facebook&utm_medium=social&utm_campaign=214577&utm_content=evt |title=【4/29(土)30(日)開催】 近代麻雀水着祭2023〜PEAK&PINE COLLECTION〜（撮影イベント） |website=LivePocket-Ticket- |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, এই বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১০ জুনত সিৰাকোবাতো ছুইজো কোয়েনত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া ''মিছ ইয়ং এনিমেল ছেমিফাইনেল পুল ফটোশ্বুট'' বাতিল কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণ কৰাৰ কথা আছিল।<ref name=":0" /> এই ঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, ২০২৩ চনৰ ৮ জুনত তেওঁ [[টুইটাৰ]]ত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সৰুৰেপৰা গ্ৰাভিউৰ মডেলিঙৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। এই পেছাত প্ৰৱেশ কৰাৰ বাবে তেওঁ এজন অধিবক্তাৰ পৰামৰ্শ লৈছিল আৰু হাইস্কুলত ভৰ্তি হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ দৰে বহু অপ্ৰাপ্তবয়স্ক মডেলে নিয়ম-নীতি মানি কাম কৰি আছে। সেয়েহে সকলোকে একেটা মাপকাঠীৰে চোৱা হ'লে সেয়া হতাশাজনক হ'ব। তেওঁ আশংকা প্ৰকাশ কৰে যে অপ্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ অংশগ্ৰহণক লৈ এনেধৰণৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হ'লে ভৱিষ্যতে ছুইমিং পুলৰ বাহিৰেও আন ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকৰ কামৰ সুযোগ বন্ধ হৈ যাব পাৰে।<ref>{{cite web |title=ちっちゃい頃からグラビア興味あってやりたかったから中学の時に弁護士に相談して高校生になったらできるって言われたから待ったしルール守ってやってる未成年の子もいるから一括りにされてしまうとん〜となる 未成年が出ることに問題があるってなるとプール以外のことでもそうなっちゃいそうで怖い |url=https://twitter.com/suwa_cocoro0126/status/1666800883550789632 |website=Twitter |language=ja |access-date=2023-08-12}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:জাপানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] 9a4kw8lf29wkc41yli2f175q2ckpq94 0 139955 641489 2026-10-03T05:31:16Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641489 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}, '''অপৰিগ্ৰহ''') দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম]]ত অপৰিগ্ৰহ হৈছে অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ [[ঋষভদেৱ]]ে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰি নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== {{Jainism}} অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া [[পাঁচটা ব্ৰত]]ৰো এটা। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> [[জৈন ধৰ্মত অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| |! ভুল বিশ্বাস | | ---------------------------------------------------- | |! তিনিটা যৌন আৱেগ | | পুৰুষৰ যৌন আৱেগ, মহিলাৰ যৌন আৱেগ, উভলিংগীয় যৌন আৱেগ | | - | |! ছটা দোষ | | হাঁহি, ভাল লগা, বেয়া লগা, দুখ, ভয়, ঘৃণা | | - | |! চাৰিটা আৱেগ | | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ | | } | বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} 2lk86dzmkj0ng6aso3p9lhznqyym9ys 641493 641489 2026-10-03T05:35:12Z AjayDas 12623 /* */ 641493 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ [[ঋষভদেৱ]]ে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰি নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== {{Jainism}} অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া [[পাঁচটা ব্ৰত]]ৰো এটা। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> [[জৈন ধৰ্মত অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| |! ভুল বিশ্বাস | | ---------------------------------------------------- | |! তিনিটা যৌন আৱেগ | | পুৰুষৰ যৌন আৱেগ, মহিলাৰ যৌন আৱেগ, উভলিংগীয় যৌন আৱেগ | | - | |! ছটা দোষ | | হাঁহি, ভাল লগা, বেয়া লগা, দুখ, ভয়, ঘৃণা | | - | |! চাৰিটা আৱেগ | | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ | | } | বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} pbv4rl60f6462h1ak1q8hz67hsjg78g 641494 641493 2026-10-03T05:37:20Z AjayDas 12623 /* নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ */ 641494 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== {{Jainism}} অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া [[পাঁচটা ব্ৰত]]ৰো এটা। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> [[জৈন ধৰ্মত অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| |! ভুল বিশ্বাস | | ---------------------------------------------------- | |! তিনিটা যৌন আৱেগ | | পুৰুষৰ যৌন আৱেগ, মহিলাৰ যৌন আৱেগ, উভলিংগীয় যৌন আৱেগ | | - | |! ছটা দোষ | | হাঁহি, ভাল লগা, বেয়া লগা, দুখ, ভয়, ঘৃণা | | - | |! চাৰিটা আৱেগ | | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ | | } | বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} 2zemsuhea7s4lmcenadueusgps9edj1 641495 641494 2026-10-03T05:38:33Z AjayDas 12623 /* জৈন ধৰ্ম */ 641495 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> [[জৈন ধৰ্মত অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| |! ভুল বিশ্বাস | | ---------------------------------------------------- | |! তিনিটা যৌন আৱেগ | | পুৰুষৰ যৌন আৱেগ, মহিলাৰ যৌন আৱেগ, উভলিংগীয় যৌন আৱেগ | | - | |! ছটা দোষ | | হাঁহি, ভাল লগা, বেয়া লগা, দুখ, ভয়, ঘৃণা | | - | |! চাৰিটা আৱেগ | | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ | | } | বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} 2tge1rwj7zb9la6ow7whe2fd9dl4tp7 641496 641495 2026-10-03T05:48:13Z AjayDas 12623 /* জৈন ধৰ্ম */ 641496 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> [[জৈন ধৰ্মত অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} 87doi5dw4zzgcorpwrsu9avwqzave1k 641497 641496 2026-10-03T05:48:50Z AjayDas 12623 /* জৈন ধৰ্ম */ 641497 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== {{Hinduism}} [[পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰ|যোগ-সূত্ৰ]]ৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা [[নিয়ম]] আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰি কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} m1ukbcnrkds1zyg69i8buywvs6fyer1 641498 641497 2026-10-03T05:50:19Z AjayDas 12623 /* হিন্দু ধৰ্ম */ 641498 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''[[তিৰুক্কুৰল]]''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} sif4grwls2g82ixb1wxxb2dfnu4kjaa 641499 641498 2026-10-03T05:51:00Z AjayDas 12623 /* সাহিত্যত উল্লেখ */ 641499 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==এইটোও চাওক== *{{annotated link|[[অসামৰিক অবাধ্যতা]]}} *{{annotated link|[[সমবায়]]}} *{{annotated link|[[উপহাৰ অৰ্থনীতি]]}} *{{annotated link|[[সংযম]]}} *{{annotated link|[[অলাভজনক প্ৰতিষ্ঠান]]}} *{{annotated link|[[অহিংসা]]}} *{{annotated link|[[অহিংস প্ৰতিৰোধ]]}} *{{annotated link|[[উত্তৰবস্তুবাদ]]}} *{{annotated link|[[সম্পত্তি]]}} *{{annotated link|[[সমাজবাদ]]}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} icxde871nwvsbagfy2a8amfexi4crba 641500 641499 2026-10-03T05:52:03Z AjayDas 12623 /* লগতে চাওক */ 641500 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} 70g02jkp4omnsyxyouk9xc2bpdo6t7o 641501 641500 2026-10-03T05:52:23Z AjayDas 12623 641501 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} d57kquqtqgbla569cpphbt0n47xoyqa 641502 641501 2026-10-03T05:54:22Z AjayDas 12623 added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641502 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] n7nimeqjhpokgf93d4irxnik7tbawiw 641503 641502 2026-10-03T05:54:48Z AjayDas 12623 added [[Category:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]] using [[WP:HC|HotCat]] 641503 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]] 51zaeimzbuiyp4seb6s3x4ilbr10llq 641504 641503 2026-10-03T05:55:11Z AjayDas 12623 added [[Category:জৈন ধৰ্ম]] using [[WP:HC|HotCat]] 641504 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]] [[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]] sxkynl5ebmk294jihlhsem8g2t3spbz 641505 641504 2026-10-03T05:56:57Z AjayDas 12623 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641505 wikitext text/x-wiki {{Short description|কোনো ব্যক্তি বা বস্তুৰ ওপৰত অধিকাৰ নৰখাৰ দৰ্শন}} '''অপৰিগ্ৰহ''' ({{langx|sa|अपरिग्रह}}) দক্ষিণ এছিয়াৰ বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত অনুসৰণ কৰা এক ধৰ্মীয় নীতি। [[জৈন ধৰ্ম|জৈন দৰ্শন]] অনুসৰি অপৰিগ্ৰহ অধিকাৰবোধ নথকা, আসক্তিহীনতা আৰু লোভহীনতাৰ গুণ।<ref name=artidhand>{{cite journal|first=Arti|last=Dhand|year=2002|title=The dharma of ethics, the ethics of dharma: Quizzing the ideals of Hinduism|journal=Journal of Religious Ethics|volume=30|number=3|pages=347–372|doi=10.1111/1467-9795.00113 }}</ref> অপৰিগ্ৰহ পৰিগ্ৰহৰ বিপৰীত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ পৰ্যায় আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰয়োজনীয় বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বস্তুৰ মাজতে নিজৰ অধিকাৰৰ ইচ্ছা সীমিত কৰি ৰখা। অপৰিগ্ৰহৰ নীতি হৈছে এক আত্ম-সংযম। ইয়াত এনে লোভ আৰু কৃপণতাৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কোৱা হয়, যাৰ ফলত নিজৰ বস্তুগত লাভ বা সুখৰ বাবে আন মানুহ, জীৱ বা প্ৰকৃতিক আঘাত কৰা, হত্যা কৰা বা ধ্বংস কৰা হয়।<ref>{{cite journal|first=Sharon|last=Lauricella|year=2013|title=Judging by the way animals are treated: Gandhi as a manifestation of Patanjali's Yoga Sutras|journal=Gandhi Marg Quarterly|volume=35|number=4|pages=655–674}}</ref> অপৰিগ্ৰহ দানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আংশিকভাৱে দানৰ প্ৰেৰণা হিচাপেও কাম কৰে। ইয়াত দান কৰোঁতা আৰু গ্ৰহণ কৰোঁতা দুয়োৰে দৃষ্টিভংগী জড়িত।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=S.C.|last=Jain|year=2012|title=Spiritual Guidance in Achieving and Sustaining Organizational Excellence|journal=Purushartha: A Journal of Management Ethics and Spirituality|volume=4|number=2|pages=1–16}} |2={{cite book|first=N.|last=Kazanas|year=2013|title=Vedic Tradition and Civilization, in On India: Self-Image and Counter-image|editor-first=A.N.|editor-last=Balslev|publisher=SAGE Publications|isbn=978-8132110927|pages=27–41}} }}</ref> অপৰিগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ অন্যতম নীতি। সত্যাগ্ৰহ হৈছে ভাৰত আৰু এছিয়া মাইনৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠা এক দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে অহিংস প্ৰতিৰোধৰ অংশ হিচাপে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অপৰিগ্ৰহৰ এই ৰূপটো গান্ধীৰ ভাৰতৰ সামাজিক সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে সক্ৰিয় অহিংস প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত। সেইবাবে ইয়াৰ ধাৰণাত পশ্চিমীয়া আইনেও প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অপৰিগ্ৰহৰ মূল বিষয় হৈছে অধিকাৰৰ ধাৰণাটো নিৰ্ধাৰণ কৰা। গান্ধীয়ে অপৰিগ্ৰহক স্বেচ্ছামূলক দৰিদ্ৰতাৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল। কিন্তু অপৰিগ্ৰহৰ নীতি অনুসৰি জীৱন-যাপন কৰাটো দৰিদ্ৰ জীৱন-যাপনৰ সৈতে একে নহয়। প্ৰয়োজনতকৈ কম বা বেছি নলৈ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান লোৱাটোৱেই অপৰিগ্ৰহৰ ব্যাৱহাৰিক ৰূপৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==নামৰ উৎপত্তি আৰু অৰ্থ== অপৰিগ্ৰহ সংস্কৃত ভাষাৰ এটা যৌগিক শব্দ। ই "অ-" আৰু "পৰিগ্ৰহ" শব্দৰ সংযোগত গঠিত। "অ-" উপসৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "নথকা" বা "নকৰা।" সেয়ে "অপৰিগ্ৰহ" হৈছে "পৰিগ্ৰহ"ৰ বিপৰীত। ইয়াৰদ্বাৰা পৰিগ্ৰহৰ বিৰুদ্ধে থকা কথা আৰু কাৰ্য বুজোৱা হয়। পৰিগ্ৰহ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে বস্তু জমা কৰা, আকাংক্ষা কৰা, বিচৰা, জোৰ কৰি লোৱা আৰু আনৰপৰা বস্তু বা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা।<ref name=kjain>{{cite journal|first=Kamila|last=Jain|title=Relevance of Jaina Economic Philosophy in Modern Times|journal=Indologica Taurinensia|volume=30|number=11|pages=139–146}}</ref> এই শব্দৰ সৈতে ভাল কাম কৰাৰ বিনিময়ত লাভ বা পুৰস্কাৰ আশা কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত। পৰিগ্ৰহত কেৱল ফলাফলেই নহয়, উদ্দেশ্যও অন্তৰ্ভুক্ত। অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰত আকাংক্ষা, অধিকাৰবোধ আৰু জমা কৰাৰ মানসিকতাৰ লগতে সেই মানসিকতাৰ ফলত আহৰণ কৰা বস্তুসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=kjain/> অপৰিগ্ৰহে আত্মাক জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্ত কৰাত সহায় কৰে বুলি জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱে প্ৰথমে কৈছিল।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=-YnWAAAAMAAJ&q=aparigraha+Rishabhdev |title = Understanding Religion|isbn = 9780789315304|last1 = Gabriel |first1 = Theodore P. C.|last2 = Geaves|first2 = Ron|year = 2007| publisher=Universe }}</ref> মণিয়েৰ-উইলিয়ামছৰ মতে পৰিগ্ৰহ শব্দৰ মূল বৈদিক গ্ৰন্থতো পোৱা যায়। তাত ইয়াৰদ্বাৰা বেদী ঘেৰি দিয়া, কোনো বস্তু আবদ্ধ কৰা, কাপোৰ পিন্ধা বা কোনো বস্তু গ্ৰহণ কৰা আদি বুজোৱা হৈছিল।<ref name=mmwparigraha>{{cite book | last1=Monier-Williams | first1=Sir Monier | last2=Leumann | first2=Ernst | last3=Cappeller | first3=Carl | title=A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages | chapter=Parigraha | publisher=Motilal Banarsidass Publishing House | date=1899 | isbn=978-81-208-3105-6 | page=593}}</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থ আৰু পিছৰ গ্ৰন্থসমূহত এই শব্দটো প্ৰসংগ অনুসৰি উপহাৰ গ্ৰহণ কৰা, কোনো বস্তু আহৰণ কৰা, অধিকাৰত ৰখা, নিজৰ বুলি দাবী কৰা, নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, সহায় কৰা বা আনৰ ওপৰত বাধা প্ৰয়োগ কৰা আদি অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmwparigraha/> কিছুমান গ্ৰন্থত ইয়াৰ মূল শব্দই বিবাহিত অৱস্থা বা পৰিয়াল থকাৰ কথাও বুজায়।<ref name=mmwparigraha/> অপৰিগ্ৰহৰ গুণৰ অৰ্থ হৈছে মানুহে প্ৰকৃততে যিমান প্ৰয়োজন সিমানেই লোৱা আৰু তাতকৈ বেছি নোলোৱা। হিন্দু ধৰ্মৰ যোগ পৰম্পৰাত এই গুণক "উপহাৰ গ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থকা", "কোনো ব্যক্তিৰপৰা অনুচিত উপহাৰৰ আশা, আবেদন বা গ্ৰহণ নকৰা" আৰু "গ্ৰহণ কৰিব নলগা উপহাৰৰ বাবে আবেদন নকৰা" বুলিও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | title=The Yoga Sutras of Patanjali | website=Internet Sacred Text Archive | url=https://www.sacred-texts.com/hin/yogasutr.htm | access-date=11 July 2023|at=2.30|translator=BonGiovanni}}</ref><ref name=jw>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/178/mode/2up 178]–182|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James Haughton|translator-last=Wood|year=1914|publisher=Harvard University Press|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref> এই ধাৰণাৰ ভিতৰত আনৰ বস্তুৰ প্ৰতি লোভ নকৰা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite book | last1=Mathur | first1=Pragya M.|first2=Krishna Mohan|last2=Mathur|first3=Shiv Shubhang|last3=Mathur | title=New Horizons in Indian Management | publisher=Gyan Publishing House | date=2009 | isbn=978-81-7835-711-9 | page=280}}</ref><ref>{{cite book | title = Guiding Yoga's Light: Yoga Lessons for Yoga Teachers | author = Nancy Gerstein | page = 140 | year = 2005 | publisher = Pendragon | isbn = 978-0-9722809-8-3}}</ref> অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে এৰি দিব পৰা মানসিকতা, নিয়ন্ত্ৰণৰ ইচ্ছা ত্যাগ কৰা, ভয় আৰু ভুলৰপৰা মুক্ত হোৱা আৰু চিন্তামুক্ত সন্তুষ্ট জীৱন-যাপন কৰাৰ ধাৰণাও জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Jennifer|last=Taylor|year=2008|title=End-of-Life Yoga Therapy: Exploring Life and Death|journal=International Journal of Yoga Therapy|volume=18 |number=18|pages=97–103|doi=10.17761/ijyt.18.1.f220h7377vtmn852 |doi-access=free}}</ref> ===অস্তেয়ৰ সৈতে পাৰ্থক্য=== [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ সন্ন্যাসীসকলে গ্ৰহণ কৰা পাঁচটা ব্ৰতৰ ভিতৰত অস্তেয়ো এটা।<ref>{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=abLZNdYxay8C&q=Jainism+asteya&pg=PA189 |title = Jainism and Ecology: Nonviolence in the Web of Life|isbn = 9788120820456|last1 = Chapple|first1 = Christopher Key|year = 2006| publisher=Motilal Banarsidass Publishers }}</ref> অস্তেয় হৈছে চুৰ নকৰা আৰু আনৰ মালিকানাধীন বস্তু জোৰ, প্ৰতাৰণা বা শোষণৰদ্বাৰা নিজৰ কৰি ল'বলৈ ইচ্ছা নকৰা। এই নীতি কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য।<ref>{{cite book|author-link=Donna Farhi|first=Donna|last=Farhi|year=2011|title=Yoga Mind, Body & Spirit: A Return to Wholeness|publisher=MacMillan|isbn=978-0805059700|pages=10–11}}</ref> আনহাতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে নিজৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি অধিকাৰবোধ আৰু আসক্তি নৰখা, আনৰপৰা উপহাৰ বা বিশেষকৈ অনুচিত উপহাৰ গ্ৰহণ নকৰা আৰু কাম, কথা আৰু চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰত লোভ আৰু আকাংক্ষাৰপৰা আঁতৰি থকা।<ref name=jw/><ref>{{cite book|first=David|last=Frawley|title=Yoga and the Sacred Fire: Self-Realization and Planetary Transformation|date=6 August 2023 |publisher=Motilal Banarsidas|isbn=978-8120827462}}</ref> ==জৈন ধৰ্ম== অপৰিগ্ৰহ [[জৈন ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম গুণ। ই গৃহস্থ আৰু সন্ন্যাসী উভয়ে পালন কৰিবলগীয়া পাঁচটা ব্ৰতৰ অন্তৰ্গত। এই জৈন ব্ৰতৰ মূল নীতি হৈছে নিজৰ সম্পত্তি সীমিত কৰা আৰু নিজৰ ইচ্ছা সীমিত কৰা।<ref name=kjain/> জৈন ধৰ্মত পাৰ্থিৱ সম্পদ জমা কৰাটো লোভ, ঈৰ্ষা, স্বাৰ্থপৰতা আৰু অধিক ইচ্ছাৰ সম্ভাৱ্য উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/living/aparigraha.shtml|title=Aparigraha—non-acquisition|website=BBC Religions|date=2009-09-11}}</ref> আৱেগিক আসক্তি, ইন্দ্ৰিয়সুখ আৰু বস্তুগত সম্পত্তি ত্যাগ কৰাটো জৈন দৰ্শনত মুক্তিৰ এক উপায়।<ref name=mjwcr>{{cite book | first=Anne|last=Vallely|editor-last=Juergensmeyer | editor-first=Mark | editor-last2=Roof | editor-first2=Wade Clark | chapter=Jainism: Aparigraha|title=Encyclopedia of Global Religion | publisher=SAGE | date=2012 | isbn=978-0-7619-2729-7 | page=609}}</ref> জীয়াই থাকিবলৈ যিমান খাদ্য প্ৰয়োজন সিমান খোৱাটো কেৱল ভোগৰ বাবে খাদ্য খোৱাতকৈ অধিক উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name=valueeduc/> একেদৰে জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় হ'লে যিকোনো বস্তু ব্যৱহাৰ কৰাটো উপযুক্ত। কিন্তু জমা কৰা, দেখুৱাবলৈ বা অহংকাৰৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ অনুচিত। অপৰিগ্ৰহ আৰু অনাসক্তি গুণৰ ৰূপ আৰু বিশেষকৈ জীৱনৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ইয়াক অনুসৰণ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।<ref name=valueeduc>{{cite book|first=M.R.|last=Mehta|editor-first=T.B. Kapur Promila|editor-last=Kapur|title=Value Education: Based on All the Religions of the World|date=6 August 2023 |volume=1|isbn=978-81-7835-566-5|pages=329–330|publisher=Kalpaz Publications }}</ref> জৈন ধৰ্মত [[অহিংসা]]ৰ পিছত অপৰিগ্ৰহক জৈন ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ গুণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=mjwcr/> জৈন ধৰ্মত বস্তুগত বা আৱেগিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তিয়েই মানুহক বিভিন্ন আৱেগৰ দিশে লৈ যায় আৰু সেই আৱেগে হিংসাৰ সৃষ্টি কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|p=160}} জৈন গ্ৰন্থসমূহত "সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি" দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু বাহ্যিক সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি।{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=76}} অভ্যন্তৰীণ সম্পত্তিৰ চৈধ্যটা ৰূপ হৈছে:{{sfn|Vijay K. Jain|2012|p=77}}{{sfn|Jaini|1998|pp=118–119}} {| !ভুল বিশ্বাস |- !তিনি প্ৰকাৰৰ যৌন-কামনা |পুৰুষ যৌন-কামনা, স্ত্ৰী যৌন-কামনা, নপুংসক যৌন-কামনা |- !ছয় প্ৰকাৰৰ দোষ | হাঁহি, পচন্দ, অপচন্দ, শোক, ভয়, ঘৃণা |- !চাৰি প্ৰকাৰৰ কষায় | খং, অহংকাৰ, প্ৰতাৰণা, লোভ |} বাহ্যিক সম্পত্তি দুটা ভাগত বিভক্ত। সেইবোৰ হৈছে জড় আৰু জীৱিত সম্পত্তি। জৈন গ্ৰন্থ অনুসৰি অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক দুয়ো ধৰণৰ সম্পত্তিৰ প্ৰতি আসক্তি হিংসাৰ সৈতে জড়িত।{{sfn|Jain|2012|p=77}} ==অৰ্থনৈতিক আৰু নৈতিক প্ৰয়োগ== জৈন পৰম্পৰাত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে এক বিশেষ ব্যাৱসায়িক নীতি আৰু দানশীলতাৰ ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি গঠন কৰে। সন্ন্যাসীৰ ব্ৰতত সম্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগৰ কথা কোৱা হয়। আনহাতে গৃহস্থৰ ব্ৰতত অপৰিগ্ৰহক "ইচ্ছাৰ স্বেচ্ছামূলক সীমাবদ্ধতা" হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।{{sfn|Dundas|2002|pp=187–192}} ===ব্যৱসায়ীৰ নীতি=== ঐতিহাসিকভাৱে কৃষিকাৰ্যত জীৱিত প্ৰাণীৰ ক্ষতি হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে জৈন সমাজে বাণিজ্য, বেংকিং আৰু আইন সম্পৰ্কীয় কামত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে স্থিৰতা আনিছিল। ব্যক্তিগত ভোগ সীমিত কৰাৰ ফলত জৈন ব্যৱসায়ীসকলে অতিৰিক্ত মূলধন জমা কৰিছিল আৰু সেই ধন বিলাসী জীৱনত ব্যয় নকৰি সমাজৰ উন্নয়নত পুনৰ বিনিয়োগ কৰিছিল।{{sfn|Natubhai Shah|1998|p=210}} নৈতিক সংযম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে জৈন ব্যৱসায়ী সংঘসমূহ মধ্যযুগীয় আৰু ঔপনিৱেশিক ভাৰতৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিণত হৈছিল।{{sfn|Laidlaw|1995|pp=128–130}} ===দানশীলতা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ=== অপৰিগ্ৰহৰ নীতিয়ে দানৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ব্যক্তিৰ ইচ্ছা-সীমাৰ ব্ৰতে নিৰ্ধাৰণ কৰা সীমাতকৈ অধিক সম্পদক ব্যক্তিগত সম্পত্তি হিচাপে নহয়, বৰং বৃহত্তৰ সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে সংৰক্ষিত সম্পদ হিচাপে দেখা হয়। ইয়াৰ ফলত জৈন সমাজৰদ্বাৰা পৰিচালিত গ্ৰন্থাগাৰ, পশু চিকিৎসালয় আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সম্পদ নৈতিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Cort|2001a|pp=192–196}} ==হিন্দু ধৰ্ম== পতঞ্জলিৰ যোগ-সূত্ৰৰ দ্বিতীয় অধ্যায়ৰ ত্ৰিছ নম্বৰ সূত্ৰত অপৰিগ্ৰহক পাঁচটা [[যম]]ৰ ভিতৰত পঞ্চম হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ আগত অহিংসা, সত্য, অস্তেয় আৰু ব্ৰহ্মচৰ্য আছে।<ref name=jw/><ref>{{cite book | last=Feuerstein | first=Georg |editor-last=Feuerstein | editor-first=Georg| editor-last2=Miller | editor-first2=Jeanine | title=The Essence of Yoga |publisher=Inner Traditions | date=1997 | isbn=978-0-89281-738-2}}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः॥३०॥}} অহিংসা, অসত্যৰপৰা বিৰত থকা, চুৰি নকৰা, অসৎ আচৰণৰপৰা বিৰত থকা আৰু অধিকাৰবোধ নৰখা—এই পাঁচটা যম। (৩০) |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩০<ref>[http://www.ashtangayoga.info/source-texts/yoga-sutra-patanjali/chapter-2/ Yoga Sutra], Sadhana Pada, [[সূত্ৰ]] 30</ref>}} এইদৰে অপৰিগ্ৰহ হিন্দু ধৰ্মৰ পাঁচটা মৌলিক আত্ম-সংযমৰ এটা। এই পাঁচটা যমক "নকৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে পাঁচটা মৌলিক অনুশীলন বা নিয়ম আছে। এইবোৰক "কৰিবলগীয়া কাম" বুলি কোৱা হয়। সঠিক, নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক জীৱন-যাপনৰ বাবে এই নীতিসমূহ পালন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যোগ-সূত্ৰত দহটা যম আৰু নিয়মৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে। কিন্তু এই গুণসমূহ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহৰ বিভিন্ন আলোচনাতো পোৱা যায়।<ref>{{cite book | last=Clarke | first=Matthew | title=Handbook of Research on Development and Religion | publisher=Edward Elgar Publishing | date=1 January 2013 | isbn=978-0-85793-357-7 | page=83}}</ref> ই হিন্দু ধৰ্মৰ নৈতিক তত্ত্বৰো এটা অংশ।<ref>{{cite book |first=Andrea| last=Hornett| editor-last=Prastacos | editor-first=Gregory P | editor-last2=Wang | editor-first2=Fuming | editor-last3=Soderquist | editor-first3=Klas Eric | title=Leadership through the Classics | chapter=Ancient Ethics and Contemporary Systems: The Yamas, the Niyamas and the forms of Organization| publisher=Springer | date=2013 | isbn=978-3-642-32444-4 | pages=63–69}}</ref> জেমছ উডৰ মতে অপৰিগ্ৰহ হৈছে কোনো বস্তু নিজৰ কৰি লোৱাৰপৰা বিৰত থকা। কাৰণ সেই বস্তু আহৰণ কৰা, সংৰক্ষণ কৰা, হেৰুৱোৱা, তাৰ প্ৰতি আসক্ত হোৱা বা সেই বস্তুৰ ক্ষতি কৰাৰ অসুবিধাবোৰ মানুহে বুজি পায়।<ref name=jw/> পতঞ্জলিৰ মতে বস্তুগত সম্পদৰ প্ৰতি লোভ আৰু আকাংক্ষা বৃদ্ধি পালে লোভ আৰু অধিকাৰবোধৰ চক্ৰ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ কামৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্যৰপৰা আঁতৰি যায়। ইচ্ছা পূৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে নতুন নতুন লোভ আৰু আসক্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। অস্তেয়ৰ সৈতে পৰিগ্ৰহ বা বস্তু জমা কৰাৰ ইচ্ছা জড়িত হ'লে মানুহে বিচৰা বস্তু লাভ কৰিবলৈ মিছা কোৱা, চুৰ কৰা, প্ৰতাৰণা কৰা বা আনকি হত্যা কৰালৈও আগবাঢ়িব পাৰে। লোভ অপৰিগ্ৰহ পালন নকৰাৰ অন্যতম প্ৰধান ৰূপ। কাৰণ লোভে মানুহক নিজৰ তাৎক্ষণিক বা ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি বস্তু জমা কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>{{cite web |title=About Yoga series: Understanding the Yama's |url=http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |access-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228191922/http://www.sanctuaryforyoga.com/transform-blog-1/about_yoga_series_understanding_the_yamas |archive-date=28 February 2019 |url-status=dead }}</ref> অধিকাৰবোধ আৰু লোভৰপৰা সংযম বা অপৰিগ্ৰহে মানুহক ক্ষতিকাৰক লোভৰপৰা আঁতৰাই নিয়ে। ইয়াৰ ফলত আনক ক্ষতি নকৰাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে আৰু ভাল কামৰ লগতে নিজৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৰ উৎস বুজি পোৱাৰ আধ্যাত্মিক অৱস্থালৈ আগবাঢ়িব পাৰি।<ref name=jw/><ref name=jw2/> বস্তুৰ প্ৰতি লোভ আৰু অধিকাৰবোধ নথকা আধ্যাত্মিক জীৱনৰ এক পথ।<ref name=jw2/> বাহ্যিক জীৱনত অপৰিগ্ৰহ সৰল জীৱন-যাপনৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়। মানসিক ক্ষেত্ৰত ই অনাসক্তি, আকাংক্ষাহীনতা আৰু সন্তুষ্টিৰ অৱস্থা।<ref>{{cite journal|first=K.M.|last=George|year=2014|title=Toward a Eucharistic Missiology|journal=International Review of Mission|volume=103|number=2|pages=309–318|doi=10.1111/irom.12065 }}</ref> {{blockquote| {{lang|sa|अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः॥३९॥}} অপৰিগ্ৰহত দৃঢ়তা লাভ কৰিলে উদ্দেশ্য আৰু জন্মৰ কাৰণ সম্পৰ্কে আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়। |পতঞ্জলি|যোগ-সূত্ৰ ২.৩৯<ref name=jw2>{{cite book|pages=[https://archive.org/stream/yogasystemofpata00wooduoft#page/186/mode/2up 187]–188|title=The Yoga-System of Patañjali|translator-first=James|translator-last=Wood|publisher=Harvard University Press|year=1914|series=The Harvard Oriental Series|volume=17}}</ref>}} ==সত্যাগ্ৰহ== গান্ধীৰ মতে কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো লাভতকৈ অধিক সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। <blockquote>কোনো বস্তুৰ অধিকাৰ ৰখাটো মোৰ বাবে এক সমস্যাজনক আৰু বোজাস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। সেই আনন্দৰ কাৰণ বিচাৰি মই বুজিলোঁ যে কোনো বস্তু নিজৰ বুলি ৰাখিলে সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ বিৰুদ্ধে তাক ৰক্ষা কৰিবলগীয়া হয়। ... তেতিয়া মই নিজকে ক'লোঁ: যদি আন মানুহে সেই বস্তুটো বিচাৰে আৰু লৈ যায়, তেন্তে তেওঁলোকে কোনো বেয়া উদ্দেশ্যৰ বাবে নলয়; বৰং তেওঁলোকৰ প্ৰয়োজন মোৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক হোৱাৰ বাবেহে লয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mkgandhi.org/philosophy/nonpossession.htm|title=The Gospel of Non-possess|website=The Eleven Vows as a Basis of the Ashram Life}}</ref></blockquote> ==দান আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্ক== কিছুমান গৱেষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে দান আৰু সংৰক্ষণৰ ধাৰণা জড়িত।<ref>{{cite journal|first=Shonil A.|last=Bhagwat|title=Yoga and Sustainability|journal=The Journal of Yoga|date=Fall–Winter 2008|volume=7|number=1|pages=1–14}}</ref> প্ৰকৃতি বা আনৰপৰা প্ৰয়োজনতকৈ অধিক সম্পদ লোৱা আৰু অপচয় কৰা অপৰিগ্ৰহৰ নীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়।<ref>{{multiref2 |1={{cite journal|first=C.|last=Betal|year=2008|title=Conservation of Ecology and Environment through Yogic Lifestyle|journal=Journal of Environmental Research and Development|volume=2|number=4|pages=905–911}} |2={{cite journal|first=D.K.|last=Taneja|year=2014|title=Yoga and health|journal=Indian Journal of Community Medicine|volume=39|number=2|pages=68–73|doi=10.4103/0970-0218.132716 |pmid=24963220 |pmc=4067931 |doi-access=free }} }}</ref> গৱেষকসকলে অপৰিগ্ৰহক পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে জড়িত ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। অপৰিগ্ৰহে অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ কথা কয় আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ আৰু প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰা অত্যধিক ভোগ ৰোধ কৰাত এক আধ্যাত্মিক দিশ যোগ কৰে।<ref name=mjwcr/> ==সাহিত্যত উল্লেখ== প্ৰাচীন [[তামিল ভাষা|তামিল]] নৈতিক গ্ৰন্থ ''তিৰুক্কুৰল''ত অপৰিগ্ৰহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ধাৰণা ত্যাগ আৰু আকাংক্ষা নিৰ্মূলৰ অধ্যায়ত আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৫ আৰু ৩৭ নম্বৰ অধ্যায় উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book | last = Pope | first = George Uglow | title = The Sacred Kurral of Tiruvalluva Nayanar | publisher = Asian Educational Services | edition = First | date = 1886 | location = New Delhi | url = http://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf | isbn = 8120600223 }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[অহিংসা]] *[[সম্পত্তি]] *[[সমাজবাদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} ===উৎস=== * {{citation |last=Cort |first=John E. | date=2001a |title=Jains in the World : Religious Values and Ideology in India |url={{Google books|PZk-4HOMzsoC|plainurl=yes}} |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-513234-2 }} * {{citation |last=Cort |first=John E |year=2001b |editor-last=White |editor-first=David Gordon |title=Tantra in Practice |url={{Google books|hayV4o50eUEC|plainurl=yes}} |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=978-81-208-1778-4 }} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url={{Google books|X8iAAgAAQBAJ|plainurl=yes}} |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-26605-5 |location=London and New York }} * {{citation |last=Jain |first=Vijay K. |title=Acharya Amritchandra's Purushartha Siddhyupaya: Realization of the Pure Self, With Hindi and English Translation |url={{Google books|4iyUu4Fc2-YC|plainurl=yes}} |date=2012 |publisher=Vikalp Printers |isbn=978-81-903639-4-5 |quote={{PD-notice}} |ref={{sfnref|Vijay K. Jain|2012}} }} * {{citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |title=The Jaina Path of Purification |url={{Google books|wE6v6ahxHi8C|plainurl=yes}} |date=1998 |orig-year=1979 |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |location=Delhi |isbn=978-81-208-1578-0 }} * {{citation |last=Laidlaw |first=James |title=Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=978-0-19-828031-6 }} * {{citation |last=Sangave |first=Vilas Adinath |author-link=Vilas Adinath Sangave |title=Jain Community: A Social Survey |url={{Google books|FWdWrRGV_t8C|plainurl=yes}} |date=1980 |publisher=[[Popular Prakashan]] |location=Bombay |edition=2nd |isbn=978-0-317-12346-3 }} * {{citation |last=Shah |first=Natubhai |year=1998 |title=Jainism: The World of Conquerors |url={{Google books|g120RG8GkHAC|plainurl=yes}} |volume=2 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-31-8 |ref={{sfnref|Natubhai Shah|1998}} }} [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]] [[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] nzldaz9k387qospfr6cf72tuh08f1y5 0 139956 641516 2026-10-03T08:11:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641516 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[bachelor's degree|স্নাতক ডিগ্ৰী]] দুটা—এটা দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞানত—আৰু [[University of Lyon|লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত [[PhD|ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} mgiw55ftefobryr0uboj4h2a83ll94i 641517 641516 2026-10-03T08:13:42Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641517 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[bachelor's degree|স্নাতক ডিগ্ৰী]] দুটা—এটা দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞানত—আৰু [[University of Lyon|লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত [[PhD|ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] n94t9oi13ep4jh0qal09gfs45lrjimg 641542 641517 2026-10-03T11:11:10Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641542 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[bachelor's degree|স্নাতক ডিগ্ৰী]] দুটা—এটা দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞানত—আৰু [[University of Lyon|লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত [[PhD|ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] iylfos1vcioj7sogwjlid63ufknrvw5 641543 641542 2026-10-03T11:14:30Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন */ 641543 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[bachelor's degree|স্নাতক ডিগ্ৰী]] দুটা—এটা দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞানত—আৰু [[University of Lyon|লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত [[PhD|ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে [[British Indian passport|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট]] লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে [[French Resistance|ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্স]]ক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ [[Iceland|আইচলেণ্ড]]লৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত [[Hekla|মাউণ্ট হেকলা]]ৰ [[volcanic eruption|আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ]] প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[Sweden|ছুইডেন]]লৈ গৈ [[Sven Hedin|স্বেন হেডিন]]ক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ [[Nord Express|নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ]] ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা জাৰ্মানীলৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ [[Werl Prison|ৱেৰ্ল কাৰাগাৰ]]ত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে [[Brenner Pass|ব্ৰেনাৰ পাছ]] অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু [[Zahedan|জাহেদান]]ত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ [[Gloucestershire|গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ]] সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 5l2yn1os6gnbfdokxo0nep7els6d9uq 641544 641543 2026-10-03T11:16:48Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা */ 641544 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[bachelor's degree|স্নাতক ডিগ্ৰী]] দুটা—এটা দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞানত—আৰু [[University of Lyon|লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত [[PhD|ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে [[British Indian passport|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট]] লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে [[French Resistance|ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্স]]ক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ [[Iceland|আইচলেণ্ড]]লৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত [[Hekla|মাউণ্ট হেকলা]]ৰ [[volcanic eruption|আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ]] প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[Sweden|ছুইডেন]]লৈ গৈ [[Sven Hedin|স্বেন হেডিন]]ক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ [[Nord Express|নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ]] ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা জাৰ্মানীলৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ [[Werl Prison|ৱেৰ্ল কাৰাগাৰ]]ত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে [[Brenner Pass|ব্ৰেনাৰ পাছ]] অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু [[Zahedan|জাহেদান]]ত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ [[Gloucestershire|গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ]] সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ [[চানি]] হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ ফ্ৰান্সলৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত ইংলেণ্ডৰ এছেক্সৰ [[Sible Hedingham|ছিবল হেডিংহাম]]ত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে [[myocardial infarction|হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা]] আৰু [[coronary thrombosis|ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ]] উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ [[Matt Koehl]]ৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ [[Colchester|কলচেষ্টাৰ]]ত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই [[American Nazi Party]]ৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ [[Arlington, Virginia|আৰ্লিংটন]]স্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম [[Milwaukee|মিলৱাকি]], উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] puwv8kuoj6h8igi1vre36y10bcch7qt 641546 641544 2026-10-03T11:19:17Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 641546 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে [[British Indian passport|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট]] লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে [[French Resistance|ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্স]]ক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ [[Iceland|আইচলেণ্ড]]লৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত [[Hekla|মাউণ্ট হেকলা]]ৰ [[volcanic eruption|আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ]] প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[Sweden|ছুইডেন]]লৈ গৈ [[Sven Hedin|স্বেন হেডিন]]ক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ [[Nord Express|নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ]] ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা জাৰ্মানীলৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ [[Werl Prison|ৱেৰ্ল কাৰাগাৰ]]ত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে [[Brenner Pass|ব্ৰেনাৰ পাছ]] অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু [[Zahedan|জাহেদান]]ত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ [[Gloucestershire|গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ]] সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ [[চানি]] হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ ফ্ৰান্সলৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত ইংলেণ্ডৰ এছেক্সৰ [[Sible Hedingham|ছিবল হেডিংহাম]]ত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে [[myocardial infarction|হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা]] আৰু [[coronary thrombosis|ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ]] উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ [[Matt Koehl]]ৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ [[Colchester|কলচেষ্টাৰ]]ত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই [[American Nazi Party]]ৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ [[Arlington, Virginia|আৰ্লিংটন]]স্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম [[Milwaukee|মিলৱাকি]], উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] mlmeirhoe295dc4upj02m82z9jnjs8g 641547 641546 2026-10-03T11:24:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যু */ 641547 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে [[British Indian passport|ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট]] লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে [[French Resistance|ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্স]]ক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ [[Iceland|আইচলেণ্ড]]লৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত [[Hekla|মাউণ্ট হেকলা]]ৰ [[volcanic eruption|আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ]] প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[Sweden|ছুইডেন]]লৈ গৈ [[Sven Hedin|স্বেন হেডিন]]ক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ [[Nord Express|নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ]] ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা জাৰ্মানীলৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ [[Werl Prison|ৱেৰ্ল কাৰাগাৰ]]ত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে [[Brenner Pass|ব্ৰেনাৰ পাছ]] অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু [[Zahedan|জাহেদান]]ত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ [[Gloucestershire|গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ]] সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ চকুত চানি হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ [[ফ্ৰান্স]]লৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত [[ইংলেণ্ড]]ৰ এছেক্সৰ ছিবল হেডিংহামত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা আৰু ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মেট ক’লৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ কলচেষ্টাৰত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই আমেৰিকান নাজী পাৰ্টিৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰ্লিংটনস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম মিলৱাকি, উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত জৰ্জ লিংকন ৰকৱেলৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] ljk95hgqgusqssgpb0nfwqmeucpswjn 641548 641547 2026-10-03T11:28:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা */ 641548 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Savitri Devi Mukherji | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = Maximiani Julia Portas | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = [[Lyon]], [[French Third Republic|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = [[Sible Hedingham]], [[Essex]], ইংলেণ্ড | citizenship = [[French nationality law|ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] ([[B.A.|BA]], [[B.S.|BS]], [[PhD]]) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = [[Asit Krishna Mukherji]] | movement = [[Esoteric Hitlerism]] | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্সক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ আইচলেণ্ডলৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত মাউণ্ট হেকলাৰ আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[ছুইডেন]]লৈ গৈ স্বেন হেডিনক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা [[জাৰ্মানী]]লৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ ৱেৰ্ল কাৰাগাৰত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে ব্ৰেনাৰ পাছ অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন [[দিল্লী]]লৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু জাহেদানত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ,{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ চকুত চানি হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ [[ফ্ৰান্স]]লৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত [[ইংলেণ্ড]]ৰ এছেক্সৰ ছিবল হেডিংহামত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা আৰু ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মেট ক’লৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ কলচেষ্টাৰত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই আমেৰিকান নাজী পাৰ্টিৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰ্লিংটনস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম মিলৱাকি, উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত জৰ্জ লিংকন ৰকৱেলৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] t0ac72bempqh5iy8w5pehis1zju6onk 641549 641548 2026-10-03T11:34:19Z নৰুনা বৰুৱা 44897 641549 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পৰ্টাছ | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = লিওঁ, [[ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = চিবল হেডিংহাম, এচেক্স , ইংলেণ্ড | citizenship = [[ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] (কলাৰ স্নাতক, [[B.S.|BS]], পি এইচ ডি) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী | movement = গুপ্ত হিটলাৰীবাদ | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্সক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ আইচলেণ্ডলৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত মাউণ্ট হেকলাৰ আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[ছুইডেন]]লৈ গৈ স্বেন হেডিনক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা [[জাৰ্মানী]]লৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ ৱেৰ্ল কাৰাগাৰত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে ব্ৰেনাৰ পাছ অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন [[দিল্লী]]লৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু জাহেদানত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ,{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ চকুত চানি হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ [[ফ্ৰান্স]]লৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত [[ইংলেণ্ড]]ৰ এছেক্সৰ ছিবল হেডিংহামত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা আৰু ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মেট ক’লৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ কলচেষ্টাৰত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই আমেৰিকান নাজী পাৰ্টিৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰ্লিংটনস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম মিলৱাকি, উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত জৰ্জ লিংকন ৰকৱেলৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] f8nziz82uibwuw278yf4c7q76apumqo 641550 641549 2026-10-03T11:35:06Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন */ 641550 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পৰ্টাছ | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = লিওঁ, [[ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = চিবল হেডিংহাম, এচেক্স , ইংলেণ্ড | citizenship = [[ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] (কলাৰ স্নাতক, [[B.S.|BS]], পি এইচ ডি) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী | movement = গুপ্ত হিটলাৰীবাদ | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্সক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ আইচলেণ্ডলৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত মাউণ্ট হেকলাৰ আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[ছুইডেন]]লৈ গৈ স্বেন হেডিনক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা [[জাৰ্মানী]]লৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত [[Düsseldorf|ডুছেলডৰ্ফ]]ত [[Allied Control Council|মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ]]ৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ ৱেৰ্ল কাৰাগাৰত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে ব্ৰেনাৰ পাছ অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Spain|স্পেইন]] আৰু [[Middle East|মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ ইজিপ্তত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন [[দিল্লী]]লৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু জাহেদানত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ,{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ চকুত চানি হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ [[ফ্ৰান্স]]লৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত [[ইংলেণ্ড]]ৰ এছেক্সৰ ছিবল হেডিংহামত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা আৰু ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মেট ক’লৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ কলচেষ্টাৰত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই আমেৰিকান নাজী পাৰ্টিৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰ্লিংটনস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম মিলৱাকি, উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত জৰ্জ লিংকন ৰকৱেলৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] 8cvjjrkddzv5ykfnhnyzqlbtek2tjd0 641551 641550 2026-10-03T11:41:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা */ 641551 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী | image = Savitri Devi, circa 1937 (3x4 cropped).jpg | caption = ১৯৩৭ চনত দেৱী | birth_name = মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পৰ্টাছ | birth_date = ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ | birth_place = লিওঁ, [[ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|1982|10|22|1905|09|30|df=y}} | death_place = চিবল হেডিংহাম, এচেক্স , ইংলেণ্ড | citizenship = [[ফ্ৰান্স]] (১৯০৫–১৯২৮; পৰিত্যাগ কৰে)<br/>[[Greek nationality law|গ্ৰীচ]] (১৯২৮–১৯৮২; মৃত্যুলৈকে) | education = [[University of Lyon]] (কলাৰ স্নাতক, [[B.S.|BS]], পি এইচ ডি) | occupation = শিক্ষয়িত্ৰী, লেখিকা, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, চোৰাংচোৱা | spouse = অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী | movement = গুপ্ত হিটলাৰীবাদ | module = {{Infobox spy | embed = yes | allegiance = {{Flag|Nazi Germany}} | service_branch = {{Lang|de|[[Sicherheitsdienst]]}} (SD) | service_years = ১৯৪১–১৯৪৫ }} | notable_works = ''[[The Lightning and the Sun]]''<br />''[[Impeachment of Man]]'' }} '''সাৱিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী''' (জন্মনাম '''মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ''', ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯০৫ – ২২ অক্টোবৰ ১৯৮২) ফ্ৰান্সত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী গ্ৰীক নাজী কৰ্মী, চোৰাংচোৱা আৰু লেখিকা আছিল। তেওঁ ভাৰতত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ মিত্ৰশক্তিৰ বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে চোৰাংচোৱাগিৰিৰ কাৰ্যকলাপত জড়িত হৈ (Axis Power)অক্ষ শক্তিক সহায় কৰিছিল। গূঢ় হিটলাৰবাদৰ এগৰাকী প্ৰবক্তা হিচাপে তেওঁ ১৯৬০ৰ দশকত নব্য-নাজী ভূ-গৰ্ভস্থ আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য হৈ পৰে। সাৱিত্ৰী দেৱীয়ে [[হিন্দুধৰ্ম]] আৰু নাজীবাদৰ এক সংমিশ্ৰণৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ক হিন্দু দেৱতা [[বিষ্ণু]]ৰ এগৰাকী অৱতাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ হিটলাৰক মানৱজাতিৰ বাবে আত্মবলিদান দিয়া এগৰাকী ব্যক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ বিশ্বাস কৰা মতে ইহুদীসকলে সৃষ্টি কৰা আটাইতকৈ অধঃপতিত যুগ কলিযুগৰ অন্ত পৰিব। তেওঁ এগৰাকী উগ্ৰ প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু নিৰামিষভোজীও আছিল। যুদ্ধোত্তৰ কালত সাৱিত্ৰী দেৱীৰ কেইবাগৰাকীও নব্য-নাজী আৰু নাজী ব্যক্তিত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁ ৱৰ্ল্ড ইউনিয়ন অৱ নেচনেল ছ'চিয়েলিষ্টছৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ লেখাসমূহে নব্য-নাজীবাদ আৰু গূঢ় নব্য-নাজীবাদত প্ৰভাৱ পেলাইছে। নব্য-নাজীবাদৰ পৰিসৰত তেওঁ গূঢ়তত্ত্ব আৰু পৰিৱেশবিদ্যাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অল্ট-ৰাইটৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৫ চনত লিঅঁত মেক্সিমিয়ানি জুলিয়া পোৰ্টাছ হিচাপে জন্মগ্ৰহণ কৰা সাৱিত্ৰী দেৱী আছিল ফৰাচী নাগৰিক গ্ৰীক আৰু ইটালীয় বংশোদ্ভূত মেক্সিম পোৰ্টাছ আৰু ইংৰাজ মহিলা জুলিয়া পোৰ্টাছ (বিবাহপূৰ্ব উপাধি নেশ্ব)-ৰ কন্যা।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=7}} শৈশৱৰপৰাই আৰু গোটেই জীৱনজুৰি তেওঁ প্ৰাণী অধিকাৰৰ এগৰাকী উৎসাহী সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক আছিল [[Greek nationalism|গ্ৰীক জাতীয়তাবাদ]]ৰ সৈতে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=8}} যৌৱনকালত তেওঁ জাৰ্মান দৰ্শন আৰু জাৰ্মানীৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ শেষত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰ আৰু একে সময়তে গ্ৰীক শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কৰা ব্যৱহাৰে তেওঁক বিচলিত কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ পৰাজয়ৰ বাবে তেওঁ ইহুদীসকলক দোষাৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}} গ্ৰীচ আৰু ফ্ৰান্সত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} পোৰ্টাছে দৰ্শন আৰু ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী দুটা ক্ৰমে দৰ্শনত আৰু আনটো বিজ্ঞান আৰু লিঅঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]ত [[ডক্টৰেট]] ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাপত্ৰৰ বিষয় আছিল {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}, যিখন এটিয়েন ছুৰিয়াউৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন কৰা হৈছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}}{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ গ্ৰীচলৈ যাত্ৰা কৰি তাত থকা কিংবদন্তিমূলক ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ সমীক্ষা কৰে। তাত তেওঁ হাইন্ৰিখ শ্লিমানে আনাতোলিয়াত স্বস্তিকা চিহ্ন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ইয়াৰ ভিত্তিত তেওঁ সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ উৎপত্তি [[আৰ্য জাতি]]ৰপৰা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰথম দুখন গ্ৰন্থ আছিল ১৯৩৫ চনত দাখিল কৰা ডক্টৰেট গৱেষণাপত্ৰ: {{Lang|fr|Essai critique sur Théophile Kaïris}} (দাৰ্শনিক থিঅ'ফিলছ কেৰিছৰ বিষয়ে এখন গৱেষণা) আৰু {{Lang|fr|La simplicité mathématique}}। বাইবেলৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিদ্বেষ আৰু পিছলৈ [[পেলেষ্টাইন]]ত সংঘটিত জায়নবাদী কাৰ্যকলাপৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কম বয়সতে ইহুদীবিদ্বেষী হৈ পৰিছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=91}} ১৯২৮ চনৰ আৰম্ভণিতে পোৰ্টাছে নিজৰ ফৰাচী নাগৰিকত্ব পৰিত্যাগ কৰি গ্ৰীক নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ১৯২৯ চনত অঞ্চলটোত আৰব আৰু ইহুদীসকলৰ মাজত সংঘাত চলি থকা সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ মেণ্ডেট অৱ পেলেষ্টাইনলৈ তীৰ্থযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই যাত্ৰাই তেওঁৰ বিশ্বাসসমূহ অধিক দৃঢ় কৰে। ফৰাচী বুদ্ধিজীৱীসকলৰপৰাও পোৰ্টাছে ইহুদীবিদ্বেষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাবিত হৈছিল; সেই সময়ত এই বুদ্ধিজীৱী মহলত ইহুদীবিদ্বেষ যথেষ্ট প্ৰচলিত আছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে আৰ্নেষ্ট ৰেনাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Kaplan|2000|pp=91–92}}{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=19, 21}} ==নাজীবাদ আৰু ভাৰতলৈ গমন== ১৯৩০ৰ দশকত পোৰ্টাছে ক্ৰমে [[নাজীবাদ]] আৰু [[এডলফ হিটলাৰ]]ৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ [[Alfred Rosenberg|আলফ্ৰেড ৰ’জেনবাৰ্গ]]ৰদ্বাৰা ৰচিত নাজী মতাদৰ্শৰ এখন দীঘলীয়া গ্ৰন্থ ''[[The Myth of the Twentieth Century]]'' পঢ়ি যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰে। ইতিহাসবিদ [[Jeffrey Kaplan (historian)|জেফ্ৰি কেপলান]]ৰ মতে, আনকি হিটলাৰেও যিখন গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কঠিন বুলি ভাবিছিল, পোৰ্টাছ সম্ভৱতঃ সেইখন সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়া অতি কমসংখ্যক লোকৰ অন্যতম আছিল।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} ১৯৩২ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল জীৱন্ত [[Paganism|পেগান]] আৰ্য সংস্কৃতিৰ সন্ধান কৰা। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ভাৰতে এক আদৰ্শ জাতিগত বৰ্ণব্যৱস্থাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=24–27}} ভাৰতত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত তেওঁ ধ্ৰুপদী ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু সেইবোৰক “আৰ্য জাতিৰ মহানতা”ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আনুষ্ঠানিকভাৱে [[Hinduism|হিন্দুধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতীয় সূৰ্যদেৱতা সাবিত্ৰীৰ সন্মানত ‘সাবিত্ৰী দেৱী’ ({{Langx|hi|सावित्री देवी}}) নাম গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=39–40}} ১৯৩৭ চনত তেওঁ হিন্দু মিছনত স্বেচ্ছাসেৱী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ে{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=42}} আৰু [[A Warning to the Hindus]] নামৰ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে তেওঁ [[Hindu nationalism|হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভাৰতত [[Christianity|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] আৰু [[Islam|ইছলাম]]ৰ বিস্তাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=52}} ১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ [[Axis powers|অক্ষ শক্তি]]ৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰপত্ৰ বিতৰণ কৰাৰ লগতে ভাৰতত ব্ৰিটিছসকলৰ বিষয়ে চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কামতো জড়িত আছিল।{{sfn|Greer|2003|p=130}} তেওঁৰ দাবী অনুসৰি, [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ অক্ষ শক্তিৰ সৈতে জড়িত [[Indian National Army|ভাৰতীয় জাতীয় সেনা]]ৰ নেতা [[Subhas Chandra Bose|সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক [[Empire of Japan|জাপান সাম্ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="Basu-1999">{{cite news |last=Basu |first=Shrabani |date=March 1999 |title=The spy who loved Hitler |url=http://www.rediff.com/news/1999/mar/27hitler.htm |access-date=2012-11-06 |newspaper=Rediff News |language=en}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ৯ জুনত কলকাতাত{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=95}} দেৱীয়ে [[Asit Krishna Mukherji|অসিত কৃষ্ণ মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} মুখাৰ্জী আছিল এজন [[Bengal|বঙালী]] নাজীপন্থী আৰু ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী,{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} আৰু তেওঁ জাৰ্মানপন্থী বাতৰি কাকত ''New Mercury'' সম্পাদনা কৰিছিল। ভাৰতত সেইখনেই একমাত্ৰ নাজীপন্থী বাতৰি কাকত আছিল আৰু দেৱীয়ে মুখাৰ্জীক লগ পোৱাৰ আগতেই কাকতখন পঢ়িছিল। ভাৰতত মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক যিমান সহায় কৰিছিল, সিমান সহায় আন কোনেও কৰা নাছিল বুলি জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰদূতে মন্তব্য কৰিছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=94–95}} ১৯৪১ চনত দেৱীয়ে ইটালী আৰু জাৰ্মান বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে গ্ৰীচক দিয়া [[Operation Lustre|মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক সহায়]]ক গ্ৰীচ আক্ৰমণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ বাছি লয়। দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে কলকাতাত থাকি অক্ষ শক্তিৰ স্বাৰ্থত চোৰাং তথ্য সংগ্ৰহৰ কাম অব্যাহত ৰাখে। ইয়াৰ ভিতৰত মিত্ৰশক্তিৰ সামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক আতিথ্য প্ৰদান কৰাও আছিল, যাৰ ফলত দেৱী আৰু মুখাৰ্জীয়ে তেওঁলোকক সামৰিক বিষয়ত প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা তথ্য জাপানী চোৰাংচোৱা বিষয়াসকলৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিমানঘাটি আৰু সেনা-ইউনিটৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণ চলোৱাৰ সময়ত জাপানী সামৰিক বাহিনীয়ে সেই তথ্য উপযোগী বুলি বিবেচনা কৰিছিল।<ref name="Basu-1999" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ এখন নাটকৰ লগতে আৰু তিনিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। নাটকখন মিচৰৰ ফাৰাও [[Akhenaten|আখেনাটেন]]ক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচনা কৰা হৈছিল; এই ৰচনাখন গুপ্তবিদ্যাৰ সংগঠন [[AMORC]]-এ বৰ্তমানেও প্ৰকাশ কৰি আহিছে।{{sfn|Greer|2003|p=131}} ==যুদ্ধোত্তৰ নাজী সক্ৰিয়তা== [[World War II|দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত ১৯৪৫ চনত তেওঁ ‘সাবিত্ৰী দেৱী মুখাৰ্জী’ নামত ভাৰতীয় ব্ৰিটিছ প্ৰজাৰ পত্নী হিচাপে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় পাছপ’ৰ্ট লৈ ইংলেণ্ডলৈ যায়।{{sfn|Kaplan|2000|p=92}} কিছুদিন ইংলেণ্ডত থকাৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সলৈ গৈ মাতৃক লগ কৰে। মাতৃয়ে ফ্ৰেঞ্চ ৰেজিষ্টেন্সক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এই বিষয়টো লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হয়।{{sfnp|Goodrick-Clarke|1998|p=127}} তাৰ পিছত তেওঁ আইচলেণ্ডলৈ যায়, য'ত ১৯৪৭ চনৰ ৫–৬ এপ্ৰিলত মাউণ্ট হেকলাৰ আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ প্ৰত্যক্ষ কৰে।<ref>{{Cite news |date=1947-04-14 |title=Sólarhring að villast í grennd við Heklu: Frásögn frú Mukherji. |trans-title=24 hours a day getting lost near Hekla: The story of Mrs. Mukherji. |url=https://timarit.is/page/1161743 |access-date=2022-01-19 |work=[[Vísir]] |page=2 |language=is |via=[[Timarit.is]]}}</ref> আইচলেণ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ নৰ্ছ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাও গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Kaplan|2000|p=93}} পিছত তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু তাৰ পৰা [[ছুইডেন]]লৈ গৈ স্বেন হেডিনক লগ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=130}} ১৯৪৮ চনৰ ১৫ জুনত তেওঁ নৰ্ড এক্সপ্ৰেছ ৰে’লযোগে ডেনমাৰ্কৰ পৰা [[জাৰ্মানী]]লৈ যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=131}} তাত তেওঁ হাতেৰে লিখা হাজাৰ হাজাৰ প্ৰচাৰপত্ৰ বিলাইছিল। সেই প্ৰচাৰপত্ৰসমূহত “জাৰ্মানীৰ পুৰুষ আৰু মহিলা”সকলক “আমাৰ গৌৰৱময় ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজবাদী বিশ্বাসত অটল থাকিবলৈ আৰু প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ” আহ্বান জনোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ এই অভিজ্ঞতাসমূহ ''Gold in the Furnace'' নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে গ্ৰন্থখন পুনৰ সম্পাদনা কৰি ''Gold in the Furnace: Experiences in Post-War Germany'' নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=132}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} প্ৰচাৰপত্ৰ বিলোৱাৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত ডুছেলডৰ্ফত মিত্ৰশক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদৰ অধীনস্থ ব্যক্তি হিচাপে জাৰ্মান ভূখণ্ডত নাজী মতাদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগত তেওঁৰ বিচাৰ হয়। আদালতে তেওঁক তিনি বছৰৰ কাৰাদণ্ড দিয়ে। তেওঁ ৱেৰ্ল কাৰাগাৰত কাৰাবাস খাটে আৰু তাত বন্দী হৈ থকা আন নাজী আৰু [[SS]] সদস্যসকলৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। এই অভিজ্ঞতাসমূহ তেওঁ ''[[Defiance (book)|Defiance]]'' গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰিছে। ১৯৪৯ চনৰ আগষ্টত তেওঁক আগতীয়াকৈ মুকলি কৰি জাৰ্মানীৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ লিয়নত বসবাস কৰিবলৈ লয়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=138}}{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}}{{Page needed|date=May 2025}} ১৯৫৩ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁ নিজৰ [[maiden name|বিবাহপূৰ্ব নাম]] ব্যৱহাৰ কৰি গ্ৰীচৰ পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰে আৰু তাৰ জৰিয়তে জাৰ্মানীত পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে। তাত তেওঁ নিজে ‘তীৰ্থযাত্ৰা’ বুলি কোৱা এক ভ্ৰমণত নাজীসকলৰ “পবিত্ৰ” বুলি গণ্য কৰা বিভিন্ন স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁ এথেন্সৰ পৰা ৰোমলৈ বিমানেৰে গৈ, তাৰ পিছত ৰে’লযোগে ব্ৰেনাৰ পাছ অতিক্ৰম কৰি “[[German Question#Later influence|Greater Germany]]”লৈ যায়। তেওঁৰ মতে, এই অঞ্চল আছিল “জাতিগতভাৱে সচেতন আধুনিক [[Aryan race|আৰ্য]]সকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ”। ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ [[Adolf Hitler|এডলফ হিটলাৰ]]ৰ জীৱন আৰু [[Nazi Party|নাজী পাৰ্টি]] (NSDAP)-ৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও স্থান, লগতে জাৰ্মান জাতীয়তাবাদী আৰু পেগান স্মাৰক পৰিদৰ্শন কৰে। ১৯৫৮ চনত প্ৰকাশিত ''Pilgrimage'' গ্ৰন্থত তেওঁ এই ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|pp=158, 165}} সাবিত্ৰী দেৱী [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে আৰু ১৯৫৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ ঘৰত ''[[The Lightning and the Sun]]''-ৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰে। ৰুডেলৰ পৰিচয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ [[স্পেইন]] আৰু [[মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত বসবাস কৰা কেইবাজনো নাজী প্ৰবাসীক লগ পোৱাৰ সুযোগ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ [[ইজিপ্ত]]ত [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]ক লগ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি নতুন [[দিল্লী]]লৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণত তেওঁ [[Beirut|বেইৰুট]], [[Damascus|ডামাস্কাছ]], [[Baghdad|বাগদাদ]], [[Tehran|তেহৰান]] আৰু জাহেদানত থামে।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=179}} ১৯৬১ চনত তেওঁ মাদ্ৰিদত [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]]ৰ সৈতে থাকে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=102}} ১৯৬০ৰ দশকত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ফ্ৰান্সত শিক্ষকতা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল। গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধৰ সময়ত তেওঁ [[Berchtesgaden|বাৰ্খটেছগাডেন]]ত থকা বন্ধুসকলৰ সৈতে সময় কটাইছিল। ১৯৬১ চনৰ বসন্তকালত ইষ্টাৰৰ বন্ধত লণ্ডনত থকাৰ সময়ত তেওঁ মূল [[British National Party (1960)|ব্ৰিটিছ নেচনেল পাৰ্টি]] (BNP)-ৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত [[British Union of Fascists|ব্ৰিটিছ ইউনিয়ন অৱ ফেচিষ্টছ]]ৰ কেইজনমান প্ৰাক্তন সদস্যই এই নাম গ্ৰহণ কৰি দলটো গঠন কৰিছিল। তেওঁ BNP-ৰ সভাপতি [[Andrew Fountaine|এণ্ড্ৰু ফাউণ্টেইন]]ক লগ কৰে। পিছত [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]]ৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ যোগাযোগ আৰম্ভ কৰি তেওঁ [[National Socialist Movement (UK, 1962)|নেচনেল ছ’চিয়েলিষ্ট মুভমেণ্ট]]ৰ সক্ৰিয় সমৰ্থক হৈ পৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=|pp=102–103}} যুদ্ধোত্তৰ সময়ছোৱাত সাবিত্ৰী দেৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা লোকসকলৰ ভিতৰত ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ,{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=203}} [[Otto Skorzeny|অট্টো স্কৰ্জেনি]],{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} [[Johann von Leers|জোহান ফন লিয়াৰ্ছ]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=177}} আৰু [[Hans-Ulrich Rudel|হান্স-উলৰিখ ৰুডেল]]{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=206}} আছিল। ১৯৬২ চনৰ আগষ্টত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে [[World Union of National Socialists]] (WUNS) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰা [[Cotswold Agreement|কট্‌ছৱল্ড চুক্তি]]ত অংশ লয় আৰু কলিন জৰ্ডানৰ গ্লষ্টাৰশ্বায়াৰ সন্মিলনত উপস্থিত থাকে। সেই সন্মিলনতে তেওঁ [[George Lincoln Rockwell|জৰ্জ লিংকন ৰকৱেল]]ক লগ পায় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি যথেষ্ট আকৃষ্ট হয়। ৰকৱেল WUNS-ৰ নেতা হোৱাৰ পিছত তেওঁ [[William Luther Pierce|উইলিয়াম লুথাৰ পিয়ৰ্চ]]ক সংগঠনটোৰ নতুন আলোচনী ''[[National Socialist World]]'' (১৯৬৬–১৯৬৮)-ৰ সম্পাদক নিযুক্ত কৰে। আলোচনীখনৰ প্ৰথম সংখ্যাত জৰ্ডান আৰু ৰকৱেলৰ প্ৰবন্ধৰ লগতে পিয়ৰ্চে ''The Lightning and the Sun''-ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ প্ৰায় ৮০ পৃষ্ঠা জুৰি প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ প্ৰতি পোৱা উৎসাহী সঁহাৰিৰ পিছত তেওঁ পৰৱৰ্তী সংখ্যাসমূহত ''Gold in the Furnace'' আৰু ''Defiance''-ৰ কেইবাটাও অধ্যায়ো প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|pp=103–104}} ১৯৭০ চনত শিক্ষকতাৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত সাবিত্ৰী দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখি থকাৰ সময়ত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী [[Françoise Dior|ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰ]]ৰ নৰ্মাণ্ডীৰ ঘৰত ন মাহ থাকে। আৰম্ভণিতে তেওঁক আদৰণি জনোৱা হৈছিল যদিও তেওঁৰ কিছুমান ব্যক্তিগত অভ্যাসে পিছলৈ ঘৰুৱা জীৱনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত দীৰ্ঘদিন গা নোধোৱা আৰু সঘনাই নহৰু চোবোৱা অভ্যাসৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। অৱশেষত তেওঁ অনুভৱ কৰে যে ভাৰতত তেওঁৰ পেঞ্চনৰ ধন অধিক দিনলৈ চলিব। ফ্ৰাঁছোৱা ডিঅৰৰ উৎসাহত ১৯৭১ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁ পেৰিছৰ পৰা বিমানেৰে বোম্বেলৈ যায়। আগষ্ট মাহত তেওঁ নতুন দিল্লীলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাত কেইবাটাও মেকুৰী আৰু অন্ততঃ এটা ফেঁটী সাপৰ সৈতে অকলশৰে বাস কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} সাবিত্ৰী দেৱীয়ে ইউৰোপ আৰু আমেৰিকাৰ নাজী মতাদৰ্শৰ সমৰ্থকসকলৰ সৈতে যোগাযোগ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ বিশেষকৈ [[Colin Jordan|কলিন জৰ্ডান]], [[Matt Koehl|মেট কোয়েল]] আৰু আন নৱ-নাজীসকলৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান কৰিছিল। [[Ernst Zündel|আৰ্নষ্ট জুণ্ডেলে]] তেওঁৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ এক ধাৰাবাহিক ৰেকৰ্ড কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু ১৯৭৯ চনত ''The Lightning and the Sun''-ৰ এটা নতুন সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=104}} ==মৃত্যু== ১৯৭০ৰ দশকৰ শেষভাগত তেওঁৰ চকুত চানি হৈছিল আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছিল। ভাৰতস্থিত ফ্ৰান্সৰ দূতাবাসৰ এগৰাকী কেৰাণী মিৰিয়াম হিৰ্নে নিয়মীয়াকৈ তেওঁৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁৰ যত্ন লৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁ ভাৰত এৰি জাৰ্মানীলৈ যায় আৰু বাভাৰিয়াত বাস কৰিবলৈ লয়। ১৯৮২ চনত তেওঁ পুনৰ [[ফ্ৰান্স]]লৈ উভতি যায়।{{sfn|Goodrick-Clarke|1998|p=222}} ১৯৮২ চনত [[ইংলেণ্ড]]ৰ এছেক্সৰ ছিবল হেডিংহামত এগৰাকী বন্ধুৰ ঘৰত সাভিত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে হৃদ্‌যন্ত্ৰৰ আকস্মিক ক্ৰিয়া বন্ধ হোৱা আৰু ক’ৰ’নেৰী থ্ৰম্ব’ছিছ উল্লেখ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মেট ক’লৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বক্তৃতা দিবলৈ যাত্ৰা কৰি আছিল। এছেক্সৰ কলচেষ্টাৰত এক সৰল অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত টনি উইলিয়ামছৰ লগতে দুজন যুৱ ব্ৰিটিছ নাজীয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ভস্ম এটা নাম খোদিত কৰা কলহত ভৰাই আমেৰিকান নাজী পাৰ্টিৰ ভাৰ্জিনিয়াৰ আৰ্লিংটনস্থিত মুখ্য কাৰ্যালয়লৈ পঠিওৱা হয়। পিছত মেট কোহলে সেই ভস্ম মিলৱাকি, উইচকনছিনৰ এটা "নাজী হল অৱ অনাৰ"ত জৰ্জ লিংকন ৰকৱেলৰ ভস্মৰ কাষত ৰখা বুলি দাবী কৰা হৈছিল।{{sfn|Goodrick-Clarke|2002|p=}} মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ অতি দৰিদ্ৰ অৱস্থাত আছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে।{{sfn|Kaplan|2000|p=95}} ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==টোকা== {{Notelist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] bpdqwcyvxuczycaoanw2rx39q16idjn 0 139957 641518 2026-10-03T08:14:08Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 641518 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ভাৰত বিভাজনৰ]] তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। ]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} হৈছে এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, [[ঔপনিৱেশিক ভাৰত|ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ]] আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|গংগা-যমুনী সংস্কৃতি|ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]ে ১৯০৬ চনত [[ঔপনিৱেশিক ভাৰত]]ত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ [[ডেভিড হাৰ্ডিমেনে]] লিখিছে যে [[ঔপনিৱেশিক ভাৰত|ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ]] আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে [[ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদী]]য়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছেণ্ট]]ে ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> [[সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন]] ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল [[সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] [[আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো]]। তেওঁ [[সিন্ধ ঐক্য দল]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=[[The Friday Times]] |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু [[সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন]]ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু [[দাৰুল উলুম দেওবন্দ]]ৰ অধ্যক্ষ [[হুছেইন আহমদ মাদানী|মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে]]।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''[[মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম]]'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত [[মহম্মদ ছাজ্জাদ]] আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ [[তুফাইল আহমদ মাংলোৰী]]য়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু [[পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলন]]ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী]]জনে তেওঁৰ [[খুদাই খিদমতগাৰ]] সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> [[ছৈফুদ্দিন কিচলু]] নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু [[পঞ্জাব প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ সমিতি|পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত [[জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দ]]ে [[দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চল]]ত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধান]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত [[ভ্লাদিমিৰ লেনিন]]ৰ [[সমাজবাদী দেশপ্ৰেম]] সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত [[সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ]] আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''[[মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন]]''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ [[ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণ]]ত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক [[জাতি-ৰাষ্ট্ৰ]] গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ]] পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=August 2024}} ==এইটোও চাওক== *[[মাদানী-ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[নাগৰিক জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণ]] *[[বহুজাতিকতাবাদ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 16x1ch14sr2i72gipg1ejqjac79mx14 641524 641518 2026-10-03T08:58:29Z AjayDas 12623 /* */ 641524 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|গংগা-যমুনী সংস্কৃতি|ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল]]ে ১৯০৬ চনত [[ঔপনিৱেশিক ভাৰত]]ত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ [[ডেভিড হাৰ্ডিমেনে]] লিখিছে যে [[ঔপনিৱেশিক ভাৰত|ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ]] আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে [[ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদী]]য়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছেণ্ট]]ে ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> [[সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন]] ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল [[সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] [[আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো]]। তেওঁ [[সিন্ধ ঐক্য দল]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু [[ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা|ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা]] কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=[[The Friday Times]] |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু [[সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন]]ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু [[দাৰুল উলুম দেওবন্দ]]ৰ অধ্যক্ষ [[হুছেইন আহমদ মাদানী|মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে]]।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''[[মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম]]'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত [[মহম্মদ ছাজ্জাদ]] আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ [[তুফাইল আহমদ মাংলোৰী]]য়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু [[পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলন]]ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী]]জনে তেওঁৰ [[খুদাই খিদমতগাৰ]] সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> [[ছৈফুদ্দিন কিচলু]] নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু [[পঞ্জাব প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ সমিতি|পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতি]]ৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত [[জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দ]]ে [[দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চল]]ত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধান]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত [[ভ্লাদিমিৰ লেনিন]]ৰ [[সমাজবাদী দেশপ্ৰেম]] সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত [[সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ]] আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''[[মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন]]''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ [[ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণ]]ত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক [[জাতি-ৰাষ্ট্ৰ]] গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ]] পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=August 2024}} ==এইটোও চাওক== *[[মাদানী-ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[নাগৰিক জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণ]] *[[বহুজাতিকতাবাদ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 53h13gjp7byww8k8qlxvh642mexzej3 641529 641524 2026-10-03T09:58:01Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 641529 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত [[জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দ]]ে [[দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চল]]ত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধান]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত [[ভ্লাদিমিৰ লেনিন]]ৰ [[সমাজবাদী দেশপ্ৰেম]] সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত [[সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ]] আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''[[মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন]]''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ [[ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণ]]ত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক [[জাতি-ৰাষ্ট্ৰ]] গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ]] পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=August 2024}} ==এইটোও চাওক== *[[মাদানী-ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[নাগৰিক জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণ]] *[[বহুজাতিকতাবাদ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ovpk15r8zb09kcallhbflqmu32sygmw 641530 641529 2026-10-03T09:58:33Z AjayDas 12623 /* সমসাময়িক কাল */ 641530 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দে দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধান]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত [[ভ্লাদিমিৰ লেনিন]]ৰ [[সমাজবাদী দেশপ্ৰেম]] সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত [[সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ]] আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''[[মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন]]''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ [[ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণ]]ত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক [[জাতি-ৰাষ্ট্ৰ]] গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ]] পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=August 2024}} ==এইটোও চাওক== *[[মাদানী-ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[নাগৰিক জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণ]] *[[বহুজাতিকতাবাদ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 4libiwx5fd2l8vtkr2of3vog8nr4tql 641531 641530 2026-10-03T10:00:11Z AjayDas 12623 /* অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য */ 641531 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দে দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত ভ্লাদিমিৰ লেনিনৰ সমাজবাদী দেশপ্ৰেম সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক জাতি-ৰাষ্ট্ৰ গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক। ==এইটোও চাওক== *[[মাদানী-ইকবাল বিতৰ্ক]] *[[নাগৰিক জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদ]] *[[ভাৰতৰ পুনৰ একত্ৰীকৰণ]] *[[বহুজাতিকতাবাদ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} dtxe0lanwwlrbiojdnura3yf4dfxkm4 641532 641531 2026-10-03T10:00:29Z AjayDas 12623 641532 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দে দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত ভ্লাদিমিৰ লেনিনৰ সমাজবাদী দেশপ্ৰেম সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক জাতি-ৰাষ্ট্ৰ গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 0abnxgznwjclywqv2ujc3dqq3tcc0xi 641533 641532 2026-10-03T10:01:51Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] using [[WP:HC|HotCat]] 641533 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দে দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত ভ্লাদিমিৰ লেনিনৰ সমাজবাদী দেশপ্ৰেম সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক জাতি-ৰাষ্ট্ৰ গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] nuy2we4zgexfzikxetdefps0u9ecmrq 641534 641533 2026-10-03T10:02:21Z AjayDas 12623 added [[Category:গান্ধীবাদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 641534 wikitext text/x-wiki [[File:Population density map of British India according to 1911 Census.jpg|thumb|300px|সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থকসকলে ভাৰত বিভাজনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।]] '''সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ'''{{efn|[[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]]: ''mushtareka watanīyat'' বা ''muttahidāh qaumīyat''}} এনে এক ধাৰণা যাৰ মতে বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, জনজাতি, জাত, সম্প্ৰদায় আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে মিলি [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় জাতি]] গঠন কৰে।<ref name="Bahadur1988">{{cite book |last1=Bahadur |first1=Kalim |title=Democracy in Pakistan: Crises and Conflicts |date=1998 |publisher=Har-Anand Publications |isbn=978-81-241-0083-7 |page=33 |quote=One of the two was the dominant ideology of composite nationalism represented by the Indian National Congress. It was based on the belief that India with its vast diversities of religions, creeds, castes, sub-castes, communities and cultures represented a composite nation.}}</ref><ref name="Sajjad2014">{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-55982-5 |quote=This chapter argues that, as far as Bihar is concerned and unlike the areas just mentioned, strong voices were raised by Muslim communities against the separatist policies of the Muslim League. The Muslims in Bihar displayed far more affinity for ''mushtareka wataniyat'', that is, common/composite nationalism--the expression used by one of the Muslim leaders of the Bihar Congress, Shah Mohammad Umair (1894–1978), in his Urdu autobiography (1967), ''Talaash-e-Manzil'' (In Search of Destination), as also for ''muttahidah qaumiyat'', that is, united/composite nationalism--the expression used by the ''Jamiat-ul-Ulema-e-Hind'', the organization representing the clerics of the Deobandi school.}}</ref> এই ধাৰণাৰ মতে, "[[জাতীয়তাবাদ]]ক ভাৰতত ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি।" <ref name="Hardiman2003">{{cite book |last1=Hardiman |first1=David |title=Gandhi in His Time and Ours: The Global Legacy of His Ideas |date=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13114-8 |page=22}}</ref> ভাৰতীয় নাগৰিকসকলে নিজৰ নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা বজাই ৰাখিলেও তেওঁলোক এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় জাতিৰ সদস্য।<ref name="Hardiman2003"/><ref name="BennemaBhakiaraj2011">{{cite book |last1=Bennema |first1=Cornelis |last2=Bhakiaraj |first2=Paul Joshua |title=Indian and Christian: Changing Identities in Modern India |date=2011 |publisher=SAIACS Press & Oxford House Research |isbn=978-81-87712-26-8 |page=157 |quote=Both these approaches are shown to be within the framework of 'composite nationalism', where Indian Christians maintained their communal distinctiveness while aspiring for national integration.}}</ref> সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ মতে, ভাৰতীয় উপমহাদেশলৈ ব্ৰিটিছসকল অহাৰ আগতে বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকৰ মাজত কোনো গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল। সেয়েহে ভাৰতীয় সমাজে পিছত সৃষ্টি হোৱা এই কৃত্ৰিম বিভাজনসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।<ref name="Hardiman2003"/> ==ইতিহাস== {{Further|হিন্দু-মুছলমান ঐক্য}} [[বিপিন চন্দ্ৰ পাল| বিপিন চন্দ্ৰ পালে]] ১৯০৬ চনত ঔপনিৱেশিক ভাৰতত সন্মিলিত দেশপ্ৰেমৰ ধাৰণা আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে "হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুসকলে, যাৰ ভিতৰত 'প্ৰাণবাদী' জনজাতিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত, নিজৰ নিজা ধৰ্মীয় সংস্কৃতি সংৰক্ষণ কৰি একেলগে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজিব লাগে।" <ref name="Hardiman2003"/> আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসবিদ ডেভিড হাৰ্ডিমেনে লিখিছে যে ব্ৰিটিছসকল ভাৰতলৈ অহাৰ আগতে "হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত গভীৰ শত্ৰুতা নাছিল; ব্ৰিটিছসকলে বিভাজন সৃষ্টি কৰিছিল।" <ref name="Hardiman2003"/> [[মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে এই "কৃত্ৰিম বিভাজন" [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য|হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ]] জৰিয়তে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি, কাৰণ "ধৰ্মসমূহ একেটা লক্ষ্যলৈ যোৱা বিভিন্ন পথ।" <ref name="Hardiman2003"/> ইয়াৰ আগতে ছৈয়দ জামালুদ্দিন আফগানী আছাদাবাদীয়ে ভাৰতত হিন্দু-মুছলমান ঐক্যৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় মুছলমান আৰু বিদেশী মুছলমানৰ মাজৰ ঐক্যৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় হিন্দু আৰু মুছলমানৰ ঐক্যক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, হিন্দু-মুছলমান ঐক্যই ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ইয়াৰ ফলত এখন স্বাধীন ভাৰত গঢ়ি উঠিব।<ref name="EI2011">{{cite web |title=AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgani-jamal-al-din |publisher=[[Encyclopaedia Iranica]] |date=22 July 2011|quote=In Hyderabad 1880-81 Afḡānī published six Persian articles in the journal Moʿallem-e šafīq, which were reprinted in Urdu and Persian in various editions of Maqālāt-e Jamālīya. The three major themes of these articles are: 1. advocacy of linguistic or territorial nationalism, with an emphasis upon the unity of Indian Muslims and Hindus, not of Indian Muslims and foreign Muslims; 2. the benefits of philosophy and modern science; and 3. attacks on Sayyed Aḥmad Khan for being pro-British. On nationalism, he writes in "The Philosophy of National Unity and the Truth about Unity of Language" that linguistic ties are stronger and more durable than religious ones (he was to make exactly the opposite point in the pan-Islamic al-ʿOrwat al-woṯqā a few years later). In India he felt the best anti-imperialist policy was Hindu-Muslim unity, while in Europe he felt it was pan-Islam.}}</ref><ref name="Aslam2011">{{cite web |last1=Aslam |first1=Arshad |title=The Politics Of Deoband |url=https://www.outlookindia.com/national/the-politics-of-deoband-news-277847 |publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=28 July 2011|quote=Much before Madani, Jamaluddin Afghani argued that Hindus and Muslims must come together to overthrow the British. Husain Ahmad would argue the same thing after five decades.}}</ref> [[এনী বেছাণ্ট| এনী বেছাণ্টে]] ভাৰত আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ [[স্বৰাজ|স্বশাসনৰ]] সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৭ চনত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰে। তেওঁৰ মতে, "ভাৰতীয় যুৱক-যুৱতীসকলক এনেদৰে শিক্ষা দিব লাগে যাতে এজন মুছলমান ল'ৰা ভাল মুছলমান আৰু এজন হিন্দু ল'ৰা ভাল হিন্দু হয়। কিন্তু তেওঁলোকক উদাৰ আৰু ব্যাপক সহিষ্ণুতা আৰু নিজৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি জ্ঞানভিত্তিক ভালপোৱা শিকাব লাগে, যাতে তেওঁ হিন্দু বা মুছলমান হৈ থাকিব পাৰে, কিন্তু দুয়ো ভাৰতীয় হয়।" <ref name="Hardiman2003"/> সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলন ১৯২৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |title=The Indian Year Book |date=1942 |publisher=Bennett, Coleman & Company |page=866 |quote=The Azad Muslims' Federation was started in 1940 just as the All-India Muslim Conference was started in 1929 to distinguish the bulk of the Indian Muslims from the attenuated League of those days.}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল সিন্ধৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো। তেওঁ সিন্ধ ঐক্য দল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ভাৰত বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।<ref name="Grover1992">{{cite book |last1=Grover |first1=Verinder |title=Political Thinkers of Modern India: Abul Kalam Azad |date=1992 |publisher=Deep & Deep Publications |isbn=9788171004324 |page=503 |quote=Within five weeks of the passage of the Pak resolution, an assembly of nationalist Muslims under the name of the Azad Muslim Conference was convened in Delhi. The Conference met under the presidentship of Khan Bahadur Allah Bakhsh, the then Chief Minister of Sind.}}</ref><ref name="Ahmed2016">{{cite web |last1=Ahmed |first1=Ishtiaq |title=The dissenters |url=https://www.thefridaytimes.com/tft/the-dissenters/ |publisher=The Friday Times |date=27 May 2016|quote=However, the book is a tribute to the role of one Muslim leader who steadfastly opposed the Partition of India: the Sindhi leader Allah Bakhsh Soomro. Allah Bakhsh belonged to a landed family. He founded the Sindh People's Party in 1934, which later came to be known as 'Ittehad' or 'Unity Party'. ... Allah Bakhsh was totally opposed to the Muslim League's demand for the creation of Pakistan through a division of India on a religious basis. Consequently, he established the Azad Muslim Conference. In its Delhi session held during April 27–30, 1940 some 1400 delegates took part. They belonged mainly to the lower castes and working class. The famous scholar of Indian Islam, Wilfred Cantwell Smith, feels that the delegates represented a 'majority of India's Muslims'. Among those who attended the conference were representatives of many Islamic theologians and women also took part in the deliberations.}}</ref> আল্লাহ বখ্‌ছ ছুমৰো আৰু সৰ্বভাৰতীয় আজাদ মুছলিম সন্মিলনে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Mayaram |first1=Shail |title=Resisting Regimes: Myth, Memory, and the Shaping of a Muslim Identity |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563955-1 |page=128 |quote=To counter the Lahore Resolution, the Jamiat convened the Azad Muslim Conference that promulgated the Jamiyat formula in 1942 that supported United Indian Nationalism or muttahidah qawmiyat and the protection of Muslim communal rights.}}</ref> {{blockquote|আমি যি ধৰ্মৰেই হওঁ, আমাৰ দেশত সম্পূৰ্ণ বন্ধুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশত একেলগে বাস কৰিব লাগে। আমাৰ সম্পৰ্ক এটা যৌথ পৰিয়ালৰ বিভিন্ন ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ দৰে হোৱা উচিত। এই পৰিয়ালৰ প্ৰতিজন সদস্যই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ নিজৰ পছন্দৰ ধৰ্ম পালন কৰিব পাৰিব আৰু সকলোৱে যৌথ সম্পত্তিৰপৰা সমান সুবিধা লাভ কৰিব।<ref name="Ahmed2016"/>}} গান্ধী ঔপনিৱেশিক ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটো কেৱল ধৰ্মীয় গোটতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি জাত আৰু অন্যান্য সম্প্ৰদায়কো ইয়াৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Hardiman2003"/> হাৰ্ডিমানে লিখিছে যে ইয়াৰ ফলত "ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ব্যাপক সম্প্ৰসাৰণ" ঘটিছিল আৰু সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> ইছলামীয় পণ্ডিত আৰু দাৰুল উলুম দেওবন্দৰ অধ্যক্ষ মৌলানা ছৈয়দ হুছেইন আহমদ মাদানীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="PeersGooptu2017">{{cite book |last1=Peers |first1=Douglas M. |last2=Gooptu |first2=Nandini |title=India and the British Empire |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192513526 |quote=Madani, head for several decades of the Deoband training centre for theologians, strongly supported Congress nationalism and the ideal of a 'composite nationalism' within {{not a typo|an}} united India, which he thought would be more conducive to the spread and prosperity of his community over the entire subcontinent than any religious partition.}}</ref><ref name="Aslam2011"/> আছগৰ আলীয়ে ১৯৩৮ চনত মাদানীয়ে লিখা ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মতামত এনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে। এই গ্ৰন্থখনত ঐক্যবদ্ধ ভাৰতত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰা হৈছিল।<ref name="Chitkara1988">{{cite book |last1=Chitkara |first1=M. G. |title=Converts Do Not Make a Nation |date=1998 |publisher=APH Publishing |isbn=9788170249825 |page=240}}</ref> {{blockquote|মৌলানা মাদানীয়ে ''মুত্তাহিদা কওমিয়ত আৰু ইছলাম'' নামৰ এখন গ্ৰন্থ লিখি সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কোৰানৰপৰা বহু উদাহৰণ দি দেখুৱাইছিল যে নবীসকলে অবিশ্বাসী লোকসকলৰ সৈতে একেটা অঞ্চলত বাস কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁলোকৰ কওমো তেওঁলোকৰ বাণীত বিশ্বাস নকৰা লোকসকলৰপৰা পৃথক নাছিল। মৌলানা মাদানীৰ মতে, কোৰানৰ মূল ভাব হৈছে বহুসাংস্কৃতিক, বহুজাতিক আৰু বহু-ধৰ্মীয় পৃথিৱীত শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক উৎসাহিত কৰা।<ref name="Chitkara1988"/>}} সহদেওবন্দী পণ্ডিত মহম্মদ ছাজ্জাদ আৰু ইছলামৰ ইতিহাসবিদ তুফাইল আহমদ মাংলোৰীয়ে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল আৰু পাকিস্তান পৃথক্কৰণ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। মাংলোৰীয়ে ''ৰূহ-এ-ৰৌশন মুস্তকবিল'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখি এই ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী মতামতসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="Ashraf2016">{{cite web |last1=Ashraf |first1=Ajaz |title=The forgotten story of two Maulanas who mocked Jinnah's idea of Pakistan |url=https://scroll.in/article/814820/the-forgotten-story-of-two-maulanas-who-mocked-jinnahs-idea-of-pakistan |publisher=[[Scroll.in]] |access-date=3 November 2020 |date=6 September 2016}}</ref> [[খান আব্দুল গফ্ফৰ খান|আব্দুল গফুৰ খান]] নামৰ পশতুন ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মীজনে তেওঁৰ খুদাই খিদমতগাৰ সংগঠনৰ সৈতে সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ এই কথাত গুৰুত্ব দিছিল যে মুছলমানসকল তেওঁলোকৰ হিন্দু ভাতৃসকলৰ দৰেই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ স্থানীয় লোক।<ref>{{cite book |last1=McDermott |first1=Rachel Fell |last2=Gordon |first2=Leonard A. |last3=Embree |first3=Ainslie T. |last4=Pritchett |first4=Frances W. |last5=Dalton |first5=Dennis |title=Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh |date=2014 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-51092-9 |page=457}}</ref> ছৈফুদ্দিন কিচলু নামৰ কাশ্মীৰী ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী আৰু পঞ্জাব প্ৰাদেশিক কংগ্ৰেছ সমিতিৰ সভাপতিয়ে ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে এক ঐক্যবদ্ধ ভাৰতীয় আন্দোলনৰ সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে বিভক্ত ভাৰতে মুছলমানসকলক অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক দুয়োটা দিশতে দুৰ্বল কৰিব।<ref name="Sharma2019">{{cite web |last1=Sharma |first1=Unnati |title=Dr Saifuddin Kitchlew, the freedom fighter who is hailed as the hero of Jallianwala Bagh |url=https://theprint.in/theprint-profile/saifuddin-kitchlew-freedom-fighter-hero-jallianwala-bagh/302658/ |publisher=[[ThePrint]] |access-date=29 July 2020 |date=9 October 2019}}</ref> ==সমসাময়িক কাল== ২০১৮ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত জমিয়ত উলামা-ই-হিন্দে দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলত সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ সমৰ্থনত এখন সভা অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="Pandit2018"/> এই ইছলামীয় সংগঠনটোৱে সেই তাৰিখৰপৰা "স্বাধীনতা, জাতীয়তাবাদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠনত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ে কেনেদৰে অৰিহণা যোগাব পাৰে" এই বিষয়ক এশখন সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে।<ref name="Pandit2018">{{cite news |last1=Pandit |first1=Ambika |title=Composite Nationalism key to counter divisive forces: Jamiat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/composite-nationalism-key-to-counter-divisive-forces-jamiat/articleshow/67108409.cms |work=[[The Times of India]] |date=15 December 2018 |access-date=6 April 2020}}</ref> ==অন্য দেশৰ সৈতে সাদৃশ্য== গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা সন্মিলিত জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণাটোৰ আন কিছুমান দেশত বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মীয় গোটৰ লোকসকলক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত গণতন্ত্ৰ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সংবিধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকক লৈ এক ঐক্যবদ্ধ আমেৰিকান জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ উদাহৰণ উল্লেখযোগ্য। আন এটা উদাহৰণ হৈছে [[ছোভিয়েট সংঘ]]ত ভ্লাদিমিৰ লেনিনৰ সমাজবাদী দেশপ্ৰেম সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ ভিত্তিত এক ঐক্যবদ্ধ জাতীয় পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা। ইয়াত সৰ্বহাৰা আন্তৰ্জাতিকতাবাদ আৰু ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় প্ৰশ্নৰ ধাৰণাসমূহো জড়িত আছিল। ''মাৰ্ক্সবাদ আৰু জাতীয় প্ৰশ্ন''ৰ দৰে গ্ৰন্থত আলোচনা কৰা ধাৰণাসমূহে পিছলৈ ছোভিয়েট সংঘৰ জাতীয় সীমা নিৰ্ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। গান্ধী আৰু লেনিন দুয়োৱে বিভিন্ন জাতি আৰু সম্প্ৰদায়েৰে গঠিত এখন বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটক একত্ৰিত কৰি তেওঁলোকে অত্যাচাৰী বুলি গণ্য কৰা শাসকক আঁতৰাব বিচাৰিছিল।<ref name="Hardiman2003"/> লগতে পূৰ্বৰ শাসন-ব্যৱস্থা আঁতৰোৱাৰ পিছতো এই বিভিন্ন গোটসমূহে কিয় একেলগে থাকিব লাগে, তাৰ বাবে দুয়োগৰাকীয়ে একোটা ধাৰণাও আগবঢ়াবলগীয়া হৈছিল। অন্যথা নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ ঠাইত একাধিক জাতি-ৰাষ্ট্ৰ গঠন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন। সন্মিলিত জাতীয়তাবাদ লেনিনৰ ধাৰণাসমূহৰপৰা পৃথক। গান্ধীৰ মতে, ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত প্ৰতিটো গোটে নিজৰ নিজৰ জীৱনধাৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰিব লাগে।<ref name="Hardiman2003"/> আনহাতে লেনিনবাদে এনে বহু ৰাজনৈতিক নীতিৰ পোষকতা কৰে যিবোৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বাধ্যতামূলক। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদ]] a8q2ynxyxxlwf2jwsimjulnmjzvzllf 0 139958 641527 2026-10-03T09:20:28Z AjayDas 12623 পৃষ্ঠা [[হিন্দু–মুছলমান ঐক্য]]ৰ পৰা [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 641527 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[হিন্দু-মুছলমান ঐক্য]] dfk4pirtydixj6f2tx97cmlfagc0z2s 0 139959 641553 2026-10-03T11:45:23Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ গুজৰাটৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। 641553 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ গুজৰাটৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। mfeujoduq1nledj65mnhgz91p1u2cp6 641555 641553 2026-10-03T11:47:12Z কুমুদ ঘোষ 42738 641555 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ গুজৰাটৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। f0x0lsp9ovkj1xksf6xiphh6q74ptfo 641556 641555 2026-10-03T11:49:29Z কুমুদ ঘোষ 42738 641556 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। qhjpeidf1jthx4zu620giu3yfl1m0ty 641557 641556 2026-10-03T11:50:37Z কুমুদ ঘোষ 42738 641557 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। 6xrd7ss2wdukinleptpbvpkhtqeaeg3 641558 641557 2026-10-03T11:51:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 641558 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== k8a93zikeys38bxxkgoguqum5elyw9e 641559 641558 2026-10-03T11:52:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ভূগোল */ 641559 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তৃপ্তি‍ নদীৰ পাৰত অৱস্থিত 560v7onuq8ggmo8b7kgihi8ffv8ftgi 641560 641559 2026-10-03T11:53:55Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ভূগোল */ 641560 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তৃপ্তি‍ নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ==তথ্যসূত্ৰ== dcqf6hse2crpiqhj221y8r2b28qb84g 641561 641560 2026-10-03T11:54:43Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ভূগোল */ 641561 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তাপ্তি নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ==তথ্যসূত্ৰ== flyldliethgh0ertcddiwct4r7s4ezd 641562 641561 2026-10-03T11:55:47Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* ইতিহাস */ 641562 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তাপ্তি নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ১৯৬৮ চনৰ তাপ্তি‍ বানপানীৰ সময়ত ভৌগোলিক উচ্চতাৰ বাবে হৰিপুৰা সুৰক্ষিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== f9htsabnkapadaqxaj2t8axldgkfh0l 641563 641562 2026-10-03T11:56:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] using [[WP:HC|HotCat]] 641563 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তাপ্তি নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ১৯৬৮ চনৰ তাপ্তি‍ বানপানীৰ সময়ত ভৌগোলিক উচ্চতাৰ বাবে হৰিপুৰা সুৰক্ষিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] hayut56eolrro0fozthx4steovkcb6p 641564 641563 2026-10-03T11:57:04Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:গুজৰাট]] using [[WP:HC|HotCat]] 641564 wikitext text/x-wiki '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তাপ্তি নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ১৯৬৮ চনৰ তাপ্তি‍ বানপানীৰ সময়ত ভৌগোলিক উচ্চতাৰ বাবে হৰিপুৰা সুৰক্ষিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাট]] t81b68bxlqpqpsw44ppatznlwg87l8f 641565 641564 2026-10-03T11:57:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 641565 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''হৰিপুৰা''' ভাৰতৰ [[গুজৰাট]]ৰ চুৰাট জিলাৰ কাদোদ চহৰৰ সমীপত অৱস্থিত এখন গাঁও। ই বাৰদলিৰ পৰা প্ৰায় ১৩ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত। [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত ১৯৩৮ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ ই এক স্থান আছিল, যাক ‘হৰিপুৰা অধিৱে‍শন’ বুলি কোৱা হয়। হৰিপুৰাক মৰি, সামথান, কাদোদ, কোছাদিক আদি‍ গাঁৱে‍ আগুৰি আছে। ==ভূগোল== হৰিপুৰা তাপ্তি নদীৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== ১৯৬৮ চনৰ তাপ্তি‍ বানপানীৰ সময়ত ভৌগোলিক উচ্চতাৰ বাবে হৰিপুৰা সুৰক্ষিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাট]] khx172n8vik11wx2uuq94hgksm9i2cy