ৱিকিউদ্ধৃতি aswikiquote https://as.wikiquote.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতি বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3562 27637 2026-10-07T15:17:23Z AjayDas 19 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 27637 wikitext text/x-wiki [[File:MKGandhi.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধীয়ে বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱকক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে সমৰ্থন কৰিছিল।]] "'''[[বন্দে মাতৰম]]'''" (''Bande Mataram'' বুলিও উচ্চাৰণ কৰা হয়) (আইএএছটি: ''Vande Mātaram'')ৰ অৰ্থ হৈছে "মাতৃ, মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ"। ই এটা সংস্কৃত কবিতা। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে ১৮৭০-ৰ দশকত এই কবিতাটো ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ১৮৮২ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ বাংলা উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত কবিতাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ১৮৯৬ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই কবিতাটো গীত হিচাপে পৰিৱেশন কৰিছিল। ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অৱসানৰ আগতে ১৯৩৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিয়ে গীতটোৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতি== *ই আছিল সাম্ৰাজ্যবাদ-বিৰোধী এক আহ্বান। বন্দে মাতৰমে মোক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত শুনোঁতে মই অভিভূত হৈছিলোঁ। মই ইয়াৰ সৈতে অতি বিশুদ্ধ জাতীয় চেতনাক সংযুক্ত কৰিছিলোঁ। ইয়াৰ নিৰ্বাচিত স্তৱকসমূহ সমগ্ৰ দেশলৈ বংগৰ উপহাৰ। **মহাত্মা গান্ধী, ''হৰিজন'', জুলাই ১৯৩৯, in Lal, K. S. (2002). ''Return to roots''. New Delhi: Radha.(50) *বংকিম [চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে] তেওঁৰ দেশৰ প্ৰতি কৰা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সেৱা আছিল যে তেওঁ আমাক আমাৰ মাতৃৰ এক দৰ্শন দিছিল। যেতিয়ালৈকে মাতৃভূমিয়ে মনৰ চকুত কেৱল মাটিৰ এক বিস্তৃত অংশ বা মানুহৰ এক সমষ্টিতকৈ অধিক কিবা এটা হিচাপে নিজকে প্ৰকাশ নকৰে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ সৌন্দৰ্যৰ এনে এক মহান ঐশ্বৰিক আৰু মাতৃশক্তিৰ ৰূপ নলয় যিয়ে মনক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে আৰু হৃদয়ক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে, তেতিয়ালৈকে সেই দেশপ্ৰেম জন্ম নলয় যিয়ে অলৌকিক কাম কৰে আৰু ধ্বংসৰ মুখত পৰা এখন দেশক ৰক্ষা কৰে। বংকিমে তেওঁৰ মহান গীতটো লিখাৰ তেতিয়া বত্ৰিশ বছৰ হৈছিল আৰু অতি কম মানুহে সেইটো শুনিছিল। কিন্তু বহুদিনৰ ভ্ৰমৰ পৰা হঠাতে জাগি উঠাৰ এক মুহূৰ্তত বংগৰ মানুহে সত্যৰ সন্ধান কৰিলে আৰু এক নিৰ্ধাৰিত মুহূৰ্তত কোনোবাই বন্দে মাতৰম গালে। মন্ত্ৰটো দিয়া হৈছিল আৰু এদিনতে এটা সমগ্ৰ জাতি দেশপ্ৰেমৰ ধৰ্মলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছিল। মাতৃয়ে নিজকে প্ৰকাশ কৰিছিল। **অৰবিন্দ, ''বন্দে মাতৰম'', ১৬ এপ্ৰিল ১৯০৭, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *আমি আমাৰ সমগ্ৰ হৃদয় আৰু আত্মাৰে বন্দে মাতৰম মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ। যেতিয়ালৈকে আমি ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ আৰু ইয়াৰ শক্তিৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰি সকলো বাধা অতিক্ৰম কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ, তেতিয়ালৈকে আমি সফল হৈছিলোঁ। কিন্তু হঠাতে আমাৰ বিশ্বাস আৰু সাহস হ্ৰাস পালে। মন্ত্ৰটোৰ ধ্বনি ক্ৰমে ম্লান হৈ আহিল আৰু ইয়াৰ সৈতে দেশৰ শক্তিও হ্ৰাস পাবলৈ ধৰিলে। ঈশ্বৰেই ইয়াক ম্লান আৰু দুৰ্বল কৰি তুলিছিল, কাৰণ ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল। বন্দে মাতৰমতকৈও মহান এটা মন্ত্ৰ আহিব লাগিব। বংকিম ভাৰতীয় জাগৰণৰ শেষ দ্ৰষ্টা নাছিল। তেওঁ কেৱল আৰম্ভণিৰ আৰু ৰাজহুৱা উপাসনাৰ নামটো দিছিল; অন্তৰ্নিহিত গোপন উপাসনাৰ সূত্ৰ আৰু পদ্ধতি দিয়া নাছিল। কাৰণ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মন্ত্ৰ সেইবোৰেই, যিবোৰ অন্তৰত উচ্চাৰিত হয় আৰু দ্ৰষ্টাই তেওঁৰ শিষ্যসকলক সপোন বা দৰ্শনৰ জৰিয়তে কৈ দিয়ে বা প্ৰদান কৰে। যেতিয়া দুই বা তিনিজন মানুহেও সেই চূড়ান্ত মন্ত্ৰ পালন কৰে, তেতিয়া ঈশ্বৰৰ বন্ধ হাত মেলিবলৈ আৰম্ভ কৰিব। যেতিয়া বহু লোকে সেই উপাসনা পালন কৰিব, তেতিয়া সেই বন্ধ হাত সম্পূৰ্ণৰূপে মেল খাব। **অৰবিন্দ, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *বন্দে মাতৰমে ইয়াৰ সৈতে জড়িত মহান স্মৃতিসমূহৰ উপৰি এটা জাতীয় আকাংক্ষা প্ৰকাশ কৰে—ভাৰতক ইয়াৰ পূৰ্ণ উচ্চতালৈ লৈ যোৱা। আৰু মই ভাৰত মাতা কি জয়তকৈ বন্দে মাতৰমক অধিক পছন্দ কৰিম, কাৰণ ইয়াত বংগৰ বৌদ্ধিক আৰু আবেগিক শ্ৰেষ্ঠত্বৰ এক সুন্দৰ স্বীকৃতি আছে। **মহাত্মা গান্ধী, বি. আৰ. আম্বেদকাৰৰ ''Pakistan or The Partition of India'' (১৯৪৬)ত উদ্ধৃত। *আৰু বসুৰ ট্ৰেজেডীয়ে এই পালটি যোৱা ব্যক্তিজনক [নেহৰু] আন এটা ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰিলে। তেওঁ ভাৰতৰ পৱিত্ৰ জাতীয় যুদ্ধধ্বনি বন্দে মাতৰমক ঘৃণা কৰিছিল। এইটো সংস্কৃত ভাষাত ৰচিত আছিল, যি ভাষা তেওঁ কেতিয়াও বুজা নাছিল আৰু কেতিয়াও সন্মান কৰা নাছিল। কিন্তু তাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো আছিল যে এইটো তেওঁ সন্তুষ্ট কৰিব বিচৰা মুছলমানসকলৰ প্ৰতি আপত্তিজনক আছিল আৰু তেওঁ ইয়াক "হিন্দু সাম্প্ৰদায়িকতা"ৰ বিপৰীতে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। সেয়েহে নেতাজীৰ নাম এতিয়াও মানুহৰ মাজত উদ্দীপনা সৃষ্টি কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ বন্দে মাতৰমৰ সলনি জয় হিন্দ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। জয় হিন্দ আছিল আজাদ হিন্দৰ নেতাসকলে জৰুৰী পৰিস্থিতিত ততাতৈয়াকৈ সৃষ্টি কৰা এটা সংমিশ্ৰিত বাক্যাংশ। মই নিজে কেইবাখনো বৃহৎ সভাত তেওঁক মানুহক আগতকৈ অধিক জোৰেৰে জয় হিন্দ ধ্বনি দিবলৈ কোৱা শুনিছিলোঁ। তেওঁ নিজেও অতি উচ্চ স্বৰত ধ্বনি দি নেতৃত্ব দিছিল। মই তেওঁক আজাদ হিন্দ ফৌজৰ পদযাত্ৰাৰ গীত ''কদম কদম বঢ়ায়ে যা'' গোৱা শুনিছিলোঁ আৰু মানুহে সঠিক সুৰত ধ্ৰুপদটো পুনৰাবৃত্তি নকৰিলে তেওঁ অসন্তুষ্ট হোৱা দেখিছিলোঁ। তেওঁ "ফেচিষ্ট"ৰ খ্যাতিৰ পৰা নিজৰ লাভ লোৱাত কোনো সংকোচ কৰা নাছিল। **এছ. আৰ. গোয়েল, ''GENESIS AND GROWTH OF NEHRUISM'', খণ্ড ১ *বন্দে মাতৰমৰ সৈতে জড়িত এটা অতি উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ আছে। এই বিখ্যাত গীতটো প্ৰথমে বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত প্ৰকাশ পাইছিল। ই আছিল মাতৃভূমিৰ প্ৰতি থকা প্ৰেমক ঐশ্বৰিক মাতৃ—ভাৰতৰ প্ৰতি গভীৰ ভক্তিত পৰিণত কৰা এক গীত। সেই মহান দৃষ্টিভংগত সৰস্বতী, জ্ঞান আৰু সংস্কৃতিৰ দেৱী; লক্ষ্মী, সম্পদ আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; আৰু দুৰ্গা, শক্তি আৰু সামৰ্থ্যৰ দেৱী—এই তিনিগৰাকী দেৱীৰ ৰূপ প্ৰকাশ পাইছিল। ১৯০৫ চনত বংগ বিভাজন হোৱাৰ পিছত বন্দে মাতৰম সমগ্ৰ দেশৰ যুদ্ধগীত হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত কংগ্ৰেছেও ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদীৰ বাবে "বন্দে মাতৰম"ৰ এই সাধাৰণ শব্দ দুটাৰ উচ্চাৰণেই অতি ভয়ংকৰ হৈ পৰিছিল। পূব বংগৰ লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰে কোনো ব্যক্তিয়ে এই শব্দ উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰিব বুলি আদেশ দিছিল; ইয়াক "অপৰাধ" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। হাজাৰ হাজাৰ যুৱকে সেই আদেশক উপহাস কৰি বৰিশালৰ ৰাজপথত ব্ৰিটিছৰ লাঠি আৰু বুটৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু প্ৰচণ্ড কণ্ঠেৰে বন্দে মাতৰম ধ্বনি দিছিল। তেওঁলোকে নিজৰ তেজ ঢালি সেই শব্দক এক শক্তিশালী আৰু পৱিত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মন্ত্ৰত পৰিণত কৰিছিল। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে এইটো শিক্ষিত আৰু অশিক্ষিত, ধনী আৰু দুখীয়া, নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য, বৃদ্ধ আৰু যুৱক—সকলোৱে, পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুৱে আনন্দ আৰু অনুপ্ৰেৰণাৰে উচ্চাৰণ কৰা ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে মাতৃৰ প্ৰতি শেষ প্ৰণাম জনাই ফাঁচীৰ মঞ্চলৈ উঠিছিল। গান্ধীজীয়ে প্ৰায়ে এই গীতৰ মহত্ত্ব প্ৰশংসা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত কুমিল্লাত তেওঁ কৈছিল যে এই গীতটোৱে মানুহৰ মনত সমগ্ৰ ভাৰতৰ—এক আৰু অবিভাজ্য—ছবিখন দাঙি ধৰে। সেই দুটা সাধাৰণ শব্দই এনে এক অলৌকিক কাম কৰিছিল, যিটো হাজাৰ হাজাৰ ভাষণ আৰু প্ৰবন্ধেও কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন। ই জাগ্ৰত আৰু পুনৰুত্থিত জাতীয় আত্মাৰ ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। **এইচ. শেষাদ্ৰী, https://archive.org/stream/the-tragic-story-of-partition-hv-sheshasdri/The%20Tragic%20Story%20of%20Partition%20-%20HV%20Sheshasdri_djvu.txt *“প্ৰথমে এই কথা মনত ৰাখিব লাগিব যে কংগ্ৰেছে কোনো সময়তে আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় গীত গ্ৰহণ কৰা নাছিল। অৱশ্যে এইটো সঁচা যে বন্দে মাতৰম গীতটো ত্ৰিশ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হৈ আছিল আৰু ইয়াৰ সৈতে বহু অনুভূতি আৰু ত্যাগৰ স্মৃতি জড়িত হৈ পৰিছিল,” নেহৰুৱে কংগ্ৰেছ আৰু মুছলমানসকলক জনাইছিল। “আমি স্বীকাৰ কৰিছোঁ যে গীতটোৰ বাকী অংশত এনে মতাদৰ্শ, চিত্ৰকল্প, ৰূপক আদি আছে, যিবোৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ মানুহে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে। মনত ৰাখিব লাগিব যে আমি সমগ্ৰ ভাৰতৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ কথা ভাবিছোঁ। সেয়েহে যদি তাত এনে কোনো মতাদৰ্শ থাকে যিটো ভাৰতৰ বিভিন্ন গোটে সৎভাৱে আৰু আন্তৰিকতাৰে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সেই মতাদৰ্শ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” নেহৰুৱে যুক্তি দিছিল আৰু এইদৰে ইছলামপন্থীসকলৰ আপত্তিক আৰু অধিক উৎসাহিত কৰিছিল। “মোৰ নিজৰ ক্ষেত্ৰত মই কোনো হিন্দু বা মুছলমান মতাদৰ্শৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহ অনুভৱ নকৰোঁ। মতাদৰ্শ আহিলেই মই বন্দে মাতৰমক পাহৰি যাওঁ। মানুহৰ মন আন চিন্তালৈ ঘূৰি যায় আৰু তেওঁলোকৰ মনত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়, কাৰণ তেওঁলোকৰ মনোযোগ এনে ৰূপক, বাক্যৰীতি আৰু মতাদৰ্শলৈ ঘূৰি যায় যিবোৰ আন মানুহৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” তেওঁ কৈছিল। তেওঁ লগতে কৈছিল, “কংগ্ৰেছে কোনো গীতক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নাই। কিন্তু বাস্তৱত বন্দে মাতৰম প্ৰায়ে ৰাষ্ট্ৰীয় সমাৱেশত আন গীতৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ'ল, ত্ৰিশ বছৰ আগতে এই গীত আৰু এই ধ্বনি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে এক প্ৰত্যাহ্বানত পৰিণত হৈছিল।” “ইয়াত বহুতো কঠিন শব্দ আছে যিবোৰ মানুহে বুজি নাপায় আৰু ইয়াত থকা ধাৰণাসমূহো আধুনিক জাতীয়তাবাদ আৰু প্ৰগতিৰ ধাৰণাৰ সৈতে মিল নাখায়,” নেহৰুৱে নিজৰ বক্তব্যৰ সমৰ্থনত কৈছিল আৰু লগতে কৈছিল, “আমি নিশ্চয় অধিক উপযুক্ত আৰু সৰল ভাষাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ চেষ্টা কৰা উচিত।” “সময়ৰ লগে লগে আমি ভাল কিবা এটা লাভ কৰিম বুলি মই ভাবোঁ। ইয়াৰ মাজতে বন্দে মাতৰমৰ লগতে স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সৈতে জড়িত আন প্ৰিয় গীতসমূহো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পূৰ্ণ অনুমতি দিয়াত কোনো কাৰণ নাই,” তেওঁ সামৰণি মাৰিছিল। **জে. নেহৰু, [https:///yaMhY As India commemorates 150th anniversary of Vande Mataram, read how Congress and Nehru truncated India’s national song to please Islamists]ত উদ্ধৃত। *“গুৰুদেৱ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এবাৰ কৈছিল যে বংকিমচন্দ্ৰৰ ‘আনন্দমঠ’ কেৱল এখন উপন্যাস নহয়। ই এখন স্বাধীন ভাৰতৰ সপোন। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে লিখা প্ৰতিটো শব্দৰ গভীৰ অৰ্থ আছিল। এই গীতটো দাসত্বৰ সময়ত সৃষ্টি হৈছিল, কিন্তু ই কেৱল সেই সময়ৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। বন্দে মাতৰম গীতটো প্ৰতিটো যুগতে প্ৰাসংগিক। ই অমৰত্ব লাভ কৰিছে। কেইটামান শতিকা আগলৈ বিশ্বৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ এক-চতুৰ্থাংশ ভাৰতৰ হাতত আছিল,” তেওঁ কৈছিল।<br>“১৮৭৫ চনত যেতিয়া বংকিম বাবুৱে ‘বন্দে মাতৰম’ক ‘বংগদৰ্শন’ত প্ৰকাশ কৰিছিল, তেতিয়া কিছুমান মানুহে ভাবিছিল যে এইটো কেৱল এটা গীত। কিন্তু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ‘বন্দে মাতৰম’ ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ কণ্ঠস্বৰ হৈ পৰিছিল। এইটো আছিল প্ৰতিজন বিপ্লৱীৰ ওঁঠত থকা আৰু প্ৰতিজন ভাৰতীয়ৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰা কণ্ঠস্বৰ। ভাৰতৰ বাহিৰত থকা বীৰ সাৱৰকাৰৰ দৰে স্বাধীনতা সংগ্ৰামীৰ মাজত সাক্ষাৎ হ'লে তেওঁলোকৰ অভিবাদন সদায় বন্দে মাতৰম আছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে ফাঁচীৰ মঞ্চত থিয় হৈও বন্দে মাতৰম উচ্চাৰণ কৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয়।<br>“যিসকলে জাতিক কেৱল এক ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে, তেওঁলোকৰ বাবে জাতিক মাতৃ হিচাপে চোৱাৰ ধাৰণাটো আচৰিত যেন লাগিব পাৰে। কিন্তু ভাৰত পৃথক; ভাৰতত মাতৃ একেলগে সৃষ্টিকৰ্তা আৰু লালন-পালনকাৰী। আৰু সন্তানৰ ওপৰত সংকট আহিলে মাতৃ ধ্বংসকাৰীও হৈ পৰে। আমাৰ বেদে আমাক শিকাইছে যে জাতি আমাৰ মাতৃ আৰু আমি তেওঁৰ সন্তান। বৈদিক কালৰ পৰাই আমি আমাৰ জাতিক এই ৰূপত উপাসনা কৰি আহিছোঁ। জাতি যে এগৰাকী মাতৃ হ'ব পাৰে, সেই ধাৰণাটো সেইসকলৰ বাবে আচৰিত হ'ব পাৰে যিসকলে জাতিক কেৱল ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে। কিন্তু ভাৰত পৃথক। ইয়াত জাতি হৈছে জন্ম দিয়া আৰু লালন-পালন কৰা সত্তাও। সন্তান বিপদত পৰিলে তেওঁ ধ্বংসকাৰীও হয়। এই কাৰণেই জাতিক মাতৃ আৰু শক্তিৰ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰাৰ এই অনুভূতিৰ বাবে নাৰী শক্তিয়ে জাতি গঠনত আগভাগত থাকিব পাৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়। **এন. মোদী, ২০২৫, [https:///8SeKv “Removal of significant verses in Vande Mataram sowed seeds of partition”: PM Modi]ত উদ্ধৃত। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{wikipedia}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] aq8abscdc1025f8f1jg8tj4gmafx3wq 27638 27637 2026-10-07T15:18:10Z AjayDas 19 /* */ 27638 wikitext text/x-wiki [[File:MKGandhi.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধীয়ে বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱকক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে সমৰ্থন কৰিছিল।]] "'''বন্দে মাতৰম'''"ৰ অৰ্থ হৈছে "মাতৃ, মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ"। ই এটা সংস্কৃত কবিতা। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে ১৮৭০-ৰ দশকত এই কবিতাটো ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ১৮৮২ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ বাংলা উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত কবিতাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ১৮৯৬ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই কবিতাটো গীত হিচাপে পৰিৱেশন কৰিছিল। ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অৱসানৰ আগতে ১৯৩৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিয়ে গীতটোৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতি== *ই আছিল সাম্ৰাজ্যবাদ-বিৰোধী এক আহ্বান। বন্দে মাতৰমে মোক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত শুনোঁতে মই অভিভূত হৈছিলোঁ। মই ইয়াৰ সৈতে অতি বিশুদ্ধ জাতীয় চেতনাক সংযুক্ত কৰিছিলোঁ। ইয়াৰ নিৰ্বাচিত স্তৱকসমূহ সমগ্ৰ দেশলৈ বংগৰ উপহাৰ। **মহাত্মা গান্ধী, ''হৰিজন'', জুলাই ১৯৩৯, in Lal, K. S. (2002). ''Return to roots''. New Delhi: Radha.(50) *বংকিম [চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে] তেওঁৰ দেশৰ প্ৰতি কৰা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সেৱা আছিল যে তেওঁ আমাক আমাৰ মাতৃৰ এক দৰ্শন দিছিল। যেতিয়ালৈকে মাতৃভূমিয়ে মনৰ চকুত কেৱল মাটিৰ এক বিস্তৃত অংশ বা মানুহৰ এক সমষ্টিতকৈ অধিক কিবা এটা হিচাপে নিজকে প্ৰকাশ নকৰে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ সৌন্দৰ্যৰ এনে এক মহান ঐশ্বৰিক আৰু মাতৃশক্তিৰ ৰূপ নলয় যিয়ে মনক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে আৰু হৃদয়ক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে, তেতিয়ালৈকে সেই দেশপ্ৰেম জন্ম নলয় যিয়ে অলৌকিক কাম কৰে আৰু ধ্বংসৰ মুখত পৰা এখন দেশক ৰক্ষা কৰে। বংকিমে তেওঁৰ মহান গীতটো লিখাৰ তেতিয়া বত্ৰিশ বছৰ হৈছিল আৰু অতি কম মানুহে সেইটো শুনিছিল। কিন্তু বহুদিনৰ ভ্ৰমৰ পৰা হঠাতে জাগি উঠাৰ এক মুহূৰ্তত বংগৰ মানুহে সত্যৰ সন্ধান কৰিলে আৰু এক নিৰ্ধাৰিত মুহূৰ্তত কোনোবাই বন্দে মাতৰম গালে। মন্ত্ৰটো দিয়া হৈছিল আৰু এদিনতে এটা সমগ্ৰ জাতি দেশপ্ৰেমৰ ধৰ্মলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছিল। মাতৃয়ে নিজকে প্ৰকাশ কৰিছিল। **অৰবিন্দ, ''বন্দে মাতৰম'', ১৬ এপ্ৰিল ১৯০৭, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *আমি আমাৰ সমগ্ৰ হৃদয় আৰু আত্মাৰে বন্দে মাতৰম মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ। যেতিয়ালৈকে আমি ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ আৰু ইয়াৰ শক্তিৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰি সকলো বাধা অতিক্ৰম কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ, তেতিয়ালৈকে আমি সফল হৈছিলোঁ। কিন্তু হঠাতে আমাৰ বিশ্বাস আৰু সাহস হ্ৰাস পালে। মন্ত্ৰটোৰ ধ্বনি ক্ৰমে ম্লান হৈ আহিল আৰু ইয়াৰ সৈতে দেশৰ শক্তিও হ্ৰাস পাবলৈ ধৰিলে। ঈশ্বৰেই ইয়াক ম্লান আৰু দুৰ্বল কৰি তুলিছিল, কাৰণ ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল। বন্দে মাতৰমতকৈও মহান এটা মন্ত্ৰ আহিব লাগিব। বংকিম ভাৰতীয় জাগৰণৰ শেষ দ্ৰষ্টা নাছিল। তেওঁ কেৱল আৰম্ভণিৰ আৰু ৰাজহুৱা উপাসনাৰ নামটো দিছিল; অন্তৰ্নিহিত গোপন উপাসনাৰ সূত্ৰ আৰু পদ্ধতি দিয়া নাছিল। কাৰণ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মন্ত্ৰ সেইবোৰেই, যিবোৰ অন্তৰত উচ্চাৰিত হয় আৰু দ্ৰষ্টাই তেওঁৰ শিষ্যসকলক সপোন বা দৰ্শনৰ জৰিয়তে কৈ দিয়ে বা প্ৰদান কৰে। যেতিয়া দুই বা তিনিজন মানুহেও সেই চূড়ান্ত মন্ত্ৰ পালন কৰে, তেতিয়া ঈশ্বৰৰ বন্ধ হাত মেলিবলৈ আৰম্ভ কৰিব। যেতিয়া বহু লোকে সেই উপাসনা পালন কৰিব, তেতিয়া সেই বন্ধ হাত সম্পূৰ্ণৰূপে মেল খাব। **অৰবিন্দ, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *বন্দে মাতৰমে ইয়াৰ সৈতে জড়িত মহান স্মৃতিসমূহৰ উপৰি এটা জাতীয় আকাংক্ষা প্ৰকাশ কৰে—ভাৰতক ইয়াৰ পূৰ্ণ উচ্চতালৈ লৈ যোৱা। আৰু মই ভাৰত মাতা কি জয়তকৈ বন্দে মাতৰমক অধিক পছন্দ কৰিম, কাৰণ ইয়াত বংগৰ বৌদ্ধিক আৰু আবেগিক শ্ৰেষ্ঠত্বৰ এক সুন্দৰ স্বীকৃতি আছে। **মহাত্মা গান্ধী, বি. আৰ. আম্বেদকাৰৰ ''Pakistan or The Partition of India'' (১৯৪৬)ত উদ্ধৃত। *আৰু বসুৰ ট্ৰেজেডীয়ে এই পালটি যোৱা ব্যক্তিজনক [নেহৰু] আন এটা ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰিলে। তেওঁ ভাৰতৰ পৱিত্ৰ জাতীয় যুদ্ধধ্বনি বন্দে মাতৰমক ঘৃণা কৰিছিল। এইটো সংস্কৃত ভাষাত ৰচিত আছিল, যি ভাষা তেওঁ কেতিয়াও বুজা নাছিল আৰু কেতিয়াও সন্মান কৰা নাছিল। কিন্তু তাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো আছিল যে এইটো তেওঁ সন্তুষ্ট কৰিব বিচৰা মুছলমানসকলৰ প্ৰতি আপত্তিজনক আছিল আৰু তেওঁ ইয়াক "হিন্দু সাম্প্ৰদায়িকতা"ৰ বিপৰীতে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। সেয়েহে নেতাজীৰ নাম এতিয়াও মানুহৰ মাজত উদ্দীপনা সৃষ্টি কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ বন্দে মাতৰমৰ সলনি জয় হিন্দ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। জয় হিন্দ আছিল আজাদ হিন্দৰ নেতাসকলে জৰুৰী পৰিস্থিতিত ততাতৈয়াকৈ সৃষ্টি কৰা এটা সংমিশ্ৰিত বাক্যাংশ। মই নিজে কেইবাখনো বৃহৎ সভাত তেওঁক মানুহক আগতকৈ অধিক জোৰেৰে জয় হিন্দ ধ্বনি দিবলৈ কোৱা শুনিছিলোঁ। তেওঁ নিজেও অতি উচ্চ স্বৰত ধ্বনি দি নেতৃত্ব দিছিল। মই তেওঁক আজাদ হিন্দ ফৌজৰ পদযাত্ৰাৰ গীত ''কদম কদম বঢ়ায়ে যা'' গোৱা শুনিছিলোঁ আৰু মানুহে সঠিক সুৰত ধ্ৰুপদটো পুনৰাবৃত্তি নকৰিলে তেওঁ অসন্তুষ্ট হোৱা দেখিছিলোঁ। তেওঁ "ফেচিষ্ট"ৰ খ্যাতিৰ পৰা নিজৰ লাভ লোৱাত কোনো সংকোচ কৰা নাছিল। **এছ. আৰ. গোয়েল, ''GENESIS AND GROWTH OF NEHRUISM'', খণ্ড ১ *বন্দে মাতৰমৰ সৈতে জড়িত এটা অতি উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ আছে। এই বিখ্যাত গীতটো প্ৰথমে বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত প্ৰকাশ পাইছিল। ই আছিল মাতৃভূমিৰ প্ৰতি থকা প্ৰেমক ঐশ্বৰিক মাতৃ—ভাৰতৰ প্ৰতি গভীৰ ভক্তিত পৰিণত কৰা এক গীত। সেই মহান দৃষ্টিভংগত সৰস্বতী, জ্ঞান আৰু সংস্কৃতিৰ দেৱী; লক্ষ্মী, সম্পদ আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; আৰু দুৰ্গা, শক্তি আৰু সামৰ্থ্যৰ দেৱী—এই তিনিগৰাকী দেৱীৰ ৰূপ প্ৰকাশ পাইছিল। ১৯০৫ চনত বংগ বিভাজন হোৱাৰ পিছত বন্দে মাতৰম সমগ্ৰ দেশৰ যুদ্ধগীত হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত কংগ্ৰেছেও ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদীৰ বাবে "বন্দে মাতৰম"ৰ এই সাধাৰণ শব্দ দুটাৰ উচ্চাৰণেই অতি ভয়ংকৰ হৈ পৰিছিল। পূব বংগৰ লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰে কোনো ব্যক্তিয়ে এই শব্দ উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰিব বুলি আদেশ দিছিল; ইয়াক "অপৰাধ" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। হাজাৰ হাজাৰ যুৱকে সেই আদেশক উপহাস কৰি বৰিশালৰ ৰাজপথত ব্ৰিটিছৰ লাঠি আৰু বুটৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু প্ৰচণ্ড কণ্ঠেৰে বন্দে মাতৰম ধ্বনি দিছিল। তেওঁলোকে নিজৰ তেজ ঢালি সেই শব্দক এক শক্তিশালী আৰু পৱিত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মন্ত্ৰত পৰিণত কৰিছিল। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে এইটো শিক্ষিত আৰু অশিক্ষিত, ধনী আৰু দুখীয়া, নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য, বৃদ্ধ আৰু যুৱক—সকলোৱে, পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুৱে আনন্দ আৰু অনুপ্ৰেৰণাৰে উচ্চাৰণ কৰা ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে মাতৃৰ প্ৰতি শেষ প্ৰণাম জনাই ফাঁচীৰ মঞ্চলৈ উঠিছিল। গান্ধীজীয়ে প্ৰায়ে এই গীতৰ মহত্ত্ব প্ৰশংসা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত কুমিল্লাত তেওঁ কৈছিল যে এই গীতটোৱে মানুহৰ মনত সমগ্ৰ ভাৰতৰ—এক আৰু অবিভাজ্য—ছবিখন দাঙি ধৰে। সেই দুটা সাধাৰণ শব্দই এনে এক অলৌকিক কাম কৰিছিল, যিটো হাজাৰ হাজাৰ ভাষণ আৰু প্ৰবন্ধেও কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন। ই জাগ্ৰত আৰু পুনৰুত্থিত জাতীয় আত্মাৰ ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। **এইচ. শেষাদ্ৰী, https://archive.org/stream/the-tragic-story-of-partition-hv-sheshasdri/The%20Tragic%20Story%20of%20Partition%20-%20HV%20Sheshasdri_djvu.txt *“প্ৰথমে এই কথা মনত ৰাখিব লাগিব যে কংগ্ৰেছে কোনো সময়তে আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় গীত গ্ৰহণ কৰা নাছিল। অৱশ্যে এইটো সঁচা যে বন্দে মাতৰম গীতটো ত্ৰিশ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হৈ আছিল আৰু ইয়াৰ সৈতে বহু অনুভূতি আৰু ত্যাগৰ স্মৃতি জড়িত হৈ পৰিছিল,” নেহৰুৱে কংগ্ৰেছ আৰু মুছলমানসকলক জনাইছিল। “আমি স্বীকাৰ কৰিছোঁ যে গীতটোৰ বাকী অংশত এনে মতাদৰ্শ, চিত্ৰকল্প, ৰূপক আদি আছে, যিবোৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ মানুহে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে। মনত ৰাখিব লাগিব যে আমি সমগ্ৰ ভাৰতৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ কথা ভাবিছোঁ। সেয়েহে যদি তাত এনে কোনো মতাদৰ্শ থাকে যিটো ভাৰতৰ বিভিন্ন গোটে সৎভাৱে আৰু আন্তৰিকতাৰে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সেই মতাদৰ্শ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” নেহৰুৱে যুক্তি দিছিল আৰু এইদৰে ইছলামপন্থীসকলৰ আপত্তিক আৰু অধিক উৎসাহিত কৰিছিল। “মোৰ নিজৰ ক্ষেত্ৰত মই কোনো হিন্দু বা মুছলমান মতাদৰ্শৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহ অনুভৱ নকৰোঁ। মতাদৰ্শ আহিলেই মই বন্দে মাতৰমক পাহৰি যাওঁ। মানুহৰ মন আন চিন্তালৈ ঘূৰি যায় আৰু তেওঁলোকৰ মনত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়, কাৰণ তেওঁলোকৰ মনোযোগ এনে ৰূপক, বাক্যৰীতি আৰু মতাদৰ্শলৈ ঘূৰি যায় যিবোৰ আন মানুহৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” তেওঁ কৈছিল। তেওঁ লগতে কৈছিল, “কংগ্ৰেছে কোনো গীতক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নাই। কিন্তু বাস্তৱত বন্দে মাতৰম প্ৰায়ে ৰাষ্ট্ৰীয় সমাৱেশত আন গীতৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ'ল, ত্ৰিশ বছৰ আগতে এই গীত আৰু এই ধ্বনি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে এক প্ৰত্যাহ্বানত পৰিণত হৈছিল।” “ইয়াত বহুতো কঠিন শব্দ আছে যিবোৰ মানুহে বুজি নাপায় আৰু ইয়াত থকা ধাৰণাসমূহো আধুনিক জাতীয়তাবাদ আৰু প্ৰগতিৰ ধাৰণাৰ সৈতে মিল নাখায়,” নেহৰুৱে নিজৰ বক্তব্যৰ সমৰ্থনত কৈছিল আৰু লগতে কৈছিল, “আমি নিশ্চয় অধিক উপযুক্ত আৰু সৰল ভাষাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ চেষ্টা কৰা উচিত।” “সময়ৰ লগে লগে আমি ভাল কিবা এটা লাভ কৰিম বুলি মই ভাবোঁ। ইয়াৰ মাজতে বন্দে মাতৰমৰ লগতে স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সৈতে জড়িত আন প্ৰিয় গীতসমূহো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পূৰ্ণ অনুমতি দিয়াত কোনো কাৰণ নাই,” তেওঁ সামৰণি মাৰিছিল। **জে. নেহৰু, [https:///yaMhY As India commemorates 150th anniversary of Vande Mataram, read how Congress and Nehru truncated India’s national song to please Islamists]ত উদ্ধৃত। *“গুৰুদেৱ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এবাৰ কৈছিল যে বংকিমচন্দ্ৰৰ ‘আনন্দমঠ’ কেৱল এখন উপন্যাস নহয়। ই এখন স্বাধীন ভাৰতৰ সপোন। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে লিখা প্ৰতিটো শব্দৰ গভীৰ অৰ্থ আছিল। এই গীতটো দাসত্বৰ সময়ত সৃষ্টি হৈছিল, কিন্তু ই কেৱল সেই সময়ৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। বন্দে মাতৰম গীতটো প্ৰতিটো যুগতে প্ৰাসংগিক। ই অমৰত্ব লাভ কৰিছে। কেইটামান শতিকা আগলৈ বিশ্বৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ এক-চতুৰ্থাংশ ভাৰতৰ হাতত আছিল,” তেওঁ কৈছিল।<br>“১৮৭৫ চনত যেতিয়া বংকিম বাবুৱে ‘বন্দে মাতৰম’ক ‘বংগদৰ্শন’ত প্ৰকাশ কৰিছিল, তেতিয়া কিছুমান মানুহে ভাবিছিল যে এইটো কেৱল এটা গীত। কিন্তু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ‘বন্দে মাতৰম’ ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ কণ্ঠস্বৰ হৈ পৰিছিল। এইটো আছিল প্ৰতিজন বিপ্লৱীৰ ওঁঠত থকা আৰু প্ৰতিজন ভাৰতীয়ৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰা কণ্ঠস্বৰ। ভাৰতৰ বাহিৰত থকা বীৰ সাৱৰকাৰৰ দৰে স্বাধীনতা সংগ্ৰামীৰ মাজত সাক্ষাৎ হ'লে তেওঁলোকৰ অভিবাদন সদায় বন্দে মাতৰম আছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে ফাঁচীৰ মঞ্চত থিয় হৈও বন্দে মাতৰম উচ্চাৰণ কৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয়।<br>“যিসকলে জাতিক কেৱল এক ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে, তেওঁলোকৰ বাবে জাতিক মাতৃ হিচাপে চোৱাৰ ধাৰণাটো আচৰিত যেন লাগিব পাৰে। কিন্তু ভাৰত পৃথক; ভাৰতত মাতৃ একেলগে সৃষ্টিকৰ্তা আৰু লালন-পালনকাৰী। আৰু সন্তানৰ ওপৰত সংকট আহিলে মাতৃ ধ্বংসকাৰীও হৈ পৰে। আমাৰ বেদে আমাক শিকাইছে যে জাতি আমাৰ মাতৃ আৰু আমি তেওঁৰ সন্তান। বৈদিক কালৰ পৰাই আমি আমাৰ জাতিক এই ৰূপত উপাসনা কৰি আহিছোঁ। জাতি যে এগৰাকী মাতৃ হ'ব পাৰে, সেই ধাৰণাটো সেইসকলৰ বাবে আচৰিত হ'ব পাৰে যিসকলে জাতিক কেৱল ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে। কিন্তু ভাৰত পৃথক। ইয়াত জাতি হৈছে জন্ম দিয়া আৰু লালন-পালন কৰা সত্তাও। সন্তান বিপদত পৰিলে তেওঁ ধ্বংসকাৰীও হয়। এই কাৰণেই জাতিক মাতৃ আৰু শক্তিৰ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰাৰ এই অনুভূতিৰ বাবে নাৰী শক্তিয়ে জাতি গঠনত আগভাগত থাকিব পাৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়। **এন. মোদী, ২০২৫, [https:///8SeKv “Removal of significant verses in Vande Mataram sowed seeds of partition”: PM Modi]ত উদ্ধৃত। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{wikipedia}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] q7dowl29qt3zly1wfb7asacfs2m57m9 27639 27638 2026-10-07T15:20:31Z AjayDas 19 /* উদ্ধৃতি */ 27639 wikitext text/x-wiki [[File:MKGandhi.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধীয়ে বন্দে মাতৰমৰ প্ৰথম দুটা স্তৱকক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে সমৰ্থন কৰিছিল।]] "'''বন্দে মাতৰম'''"ৰ অৰ্থ হৈছে "মাতৃ, মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ"। ই এটা সংস্কৃত কবিতা। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে ১৮৭০-ৰ দশকত এই কবিতাটো ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ১৮৮২ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ বাংলা উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত কবিতাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ১৮৯৬ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই কবিতাটো গীত হিচাপে পৰিৱেশন কৰিছিল। ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অৱসানৰ আগতে ১৯৩৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক সমিতিয়ে গীতটোৰ প্ৰথম দুটা স্তৱক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতি== *ই আছিল সাম্ৰাজ্যবাদ-বিৰোধী এক আহ্বান। বন্দে মাতৰমে মোক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত শুনোঁতে মই অভিভূত হৈছিলোঁ। মই ইয়াৰ সৈতে অতি বিশুদ্ধ জাতীয় চেতনাক সংযুক্ত কৰিছিলোঁ। ইয়াৰ নিৰ্বাচিত স্তৱকসমূহ সমগ্ৰ দেশলৈ বংগৰ উপহাৰ। **[[মহাত্মা গান্ধী]], ''হৰিজন'', জুলাই ১৯৩৯, in Lal, K. S. (2002). ''Return to roots''. New Delhi: Radha.(50) *বংকিম [চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে] তেওঁৰ দেশৰ প্ৰতি কৰা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সেৱা আছিল যে তেওঁ আমাক আমাৰ মাতৃৰ এক দৰ্শন দিছিল। যেতিয়ালৈকে মাতৃভূমিয়ে মনৰ চকুত কেৱল মাটিৰ এক বিস্তৃত অংশ বা মানুহৰ এক সমষ্টিতকৈ অধিক কিবা এটা হিচাপে নিজকে প্ৰকাশ নকৰে, যেতিয়ালৈকে তেওঁ সৌন্দৰ্যৰ এনে এক মহান ঐশ্বৰিক আৰু মাতৃশক্তিৰ ৰূপ নলয় যিয়ে মনক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে আৰু হৃদয়ক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে, তেতিয়ালৈকে সেই দেশপ্ৰেম জন্ম নলয় যিয়ে অলৌকিক কাম কৰে আৰু ধ্বংসৰ মুখত পৰা এখন দেশক ৰক্ষা কৰে। বংকিমে তেওঁৰ মহান গীতটো লিখাৰ তেতিয়া বত্ৰিশ বছৰ হৈছিল আৰু অতি কম মানুহে সেইটো শুনিছিল। কিন্তু বহুদিনৰ ভ্ৰমৰ পৰা হঠাতে জাগি উঠাৰ এক মুহূৰ্তত বংগৰ মানুহে সত্যৰ সন্ধান কৰিলে আৰু এক নিৰ্ধাৰিত মুহূৰ্তত কোনোবাই বন্দে মাতৰম গালে। মন্ত্ৰটো দিয়া হৈছিল আৰু এদিনতে এটা সমগ্ৰ জাতি দেশপ্ৰেমৰ ধৰ্মলৈ পৰিৱৰ্তিত হৈছিল। মাতৃয়ে নিজকে প্ৰকাশ কৰিছিল। **অৰবিন্দ, ''বন্দে মাতৰম'', ১৬ এপ্ৰিল ১৯০৭, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *আমি আমাৰ সমগ্ৰ হৃদয় আৰু আত্মাৰে বন্দে মাতৰম মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ। যেতিয়ালৈকে আমি ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ আৰু ইয়াৰ শক্তিৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰি সকলো বাধা অতিক্ৰম কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ, তেতিয়ালৈকে আমি সফল হৈছিলোঁ। কিন্তু হঠাতে আমাৰ বিশ্বাস আৰু সাহস হ্ৰাস পালে। মন্ত্ৰটোৰ ধ্বনি ক্ৰমে ম্লান হৈ আহিল আৰু ইয়াৰ সৈতে দেশৰ শক্তিও হ্ৰাস পাবলৈ ধৰিলে। ঈশ্বৰেই ইয়াক ম্লান আৰু দুৰ্বল কৰি তুলিছিল, কাৰণ ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল। বন্দে মাতৰমতকৈও মহান এটা মন্ত্ৰ আহিব লাগিব। বংকিম ভাৰতীয় জাগৰণৰ শেষ দ্ৰষ্টা নাছিল। তেওঁ কেৱল আৰম্ভণিৰ আৰু ৰাজহুৱা উপাসনাৰ নামটো দিছিল; অন্তৰ্নিহিত গোপন উপাসনাৰ সূত্ৰ আৰু পদ্ধতি দিয়া নাছিল। কাৰণ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মন্ত্ৰ সেইবোৰেই, যিবোৰ অন্তৰত উচ্চাৰিত হয় আৰু দ্ৰষ্টাই তেওঁৰ শিষ্যসকলক সপোন বা দৰ্শনৰ জৰিয়তে কৈ দিয়ে বা প্ৰদান কৰে। যেতিয়া দুই বা তিনিজন মানুহেও সেই চূড়ান্ত মন্ত্ৰ পালন কৰে, তেতিয়া ঈশ্বৰৰ বন্ধ হাত মেলিবলৈ আৰম্ভ কৰিব। যেতিয়া বহু লোকে সেই উপাসনা পালন কৰিব, তেতিয়া সেই বন্ধ হাত সম্পূৰ্ণৰূপে মেল খাব। **অৰবিন্দ, [[শ্ৰী অৰবিন্দ]]ৰ পৰা উদ্ধৃত, ., Nahar, S., Aurobindo, ., & Institut de recherches évolutives (Paris). ''India's rebirth: A selection from Sri Aurobindo's writing, talks and speeches.'' Paris: Institut de Recherches Evolutives. 3rd Edition (2000). [https://web.archive.org/web/20170826004028/http://bharatvani.org/books/ir/IR_frontpage.htm] *বন্দে মাতৰমে ইয়াৰ সৈতে জড়িত মহান স্মৃতিসমূহৰ উপৰি এটা জাতীয় আকাংক্ষা প্ৰকাশ কৰে—ভাৰতক ইয়াৰ পূৰ্ণ উচ্চতালৈ লৈ যোৱা। আৰু মই ভাৰত মাতা কি জয়তকৈ বন্দে মাতৰমক অধিক পছন্দ কৰিম, কাৰণ ইয়াত বংগৰ বৌদ্ধিক আৰু আবেগিক শ্ৰেষ্ঠত্বৰ এক সুন্দৰ স্বীকৃতি আছে। **[[মহাত্মা গান্ধী]], বি. আৰ. আম্বেদকাৰৰ ''Pakistan or The Partition of India'' (১৯৪৬)ত উদ্ধৃত। *আৰু বসুৰ ট্ৰেজেডীয়ে এই পালটি যোৱা ব্যক্তিজনক [নেহৰু] আন এটা ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰিলে। তেওঁ ভাৰতৰ পৱিত্ৰ জাতীয় যুদ্ধধ্বনি বন্দে মাতৰমক ঘৃণা কৰিছিল। এইটো সংস্কৃত ভাষাত ৰচিত আছিল, যি ভাষা তেওঁ কেতিয়াও বুজা নাছিল আৰু কেতিয়াও সন্মান কৰা নাছিল। কিন্তু তাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো আছিল যে এইটো তেওঁ সন্তুষ্ট কৰিব বিচৰা মুছলমানসকলৰ প্ৰতি আপত্তিজনক আছিল আৰু তেওঁ ইয়াক "হিন্দু সাম্প্ৰদায়িকতা"ৰ বিপৰীতে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। সেয়েহে নেতাজীৰ নাম এতিয়াও মানুহৰ মাজত উদ্দীপনা সৃষ্টি কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ বন্দে মাতৰমৰ সলনি জয় হিন্দ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। জয় হিন্দ আছিল আজাদ হিন্দৰ নেতাসকলে জৰুৰী পৰিস্থিতিত ততাতৈয়াকৈ সৃষ্টি কৰা এটা সংমিশ্ৰিত বাক্যাংশ। মই নিজে কেইবাখনো বৃহৎ সভাত তেওঁক মানুহক আগতকৈ অধিক জোৰেৰে জয় হিন্দ ধ্বনি দিবলৈ কোৱা শুনিছিলোঁ। তেওঁ নিজেও অতি উচ্চ স্বৰত ধ্বনি দি নেতৃত্ব দিছিল। মই তেওঁক আজাদ হিন্দ ফৌজৰ পদযাত্ৰাৰ গীত ''কদম কদম বঢ়ায়ে যা'' গোৱা শুনিছিলোঁ আৰু মানুহে সঠিক সুৰত ধ্ৰুপদটো পুনৰাবৃত্তি নকৰিলে তেওঁ অসন্তুষ্ট হোৱা দেখিছিলোঁ। তেওঁ "ফেচিষ্ট"ৰ খ্যাতিৰ পৰা নিজৰ লাভ লোৱাত কোনো সংকোচ কৰা নাছিল। **এছ. আৰ. গোয়েল, ''GENESIS AND GROWTH OF NEHRUISM'', খণ্ড ১ *বন্দে মাতৰমৰ সৈতে জড়িত এটা অতি উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ আছে। এই বিখ্যাত গীতটো প্ৰথমে বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''আনন্দমঠ''ত প্ৰকাশ পাইছিল। ই আছিল মাতৃভূমিৰ প্ৰতি থকা প্ৰেমক ঐশ্বৰিক মাতৃ—ভাৰতৰ প্ৰতি গভীৰ ভক্তিত পৰিণত কৰা এক গীত। সেই মহান দৃষ্টিভংগত সৰস্বতী, জ্ঞান আৰু সংস্কৃতিৰ দেৱী; লক্ষ্মী, সম্পদ আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী; আৰু দুৰ্গা, শক্তি আৰু সামৰ্থ্যৰ দেৱী—এই তিনিগৰাকী দেৱীৰ ৰূপ প্ৰকাশ পাইছিল। ১৯০৫ চনত বংগ বিভাজন হোৱাৰ পিছত বন্দে মাতৰম সমগ্ৰ দেশৰ যুদ্ধগীত হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত কংগ্ৰেছেও ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদীৰ বাবে "বন্দে মাতৰম"ৰ এই সাধাৰণ শব্দ দুটাৰ উচ্চাৰণেই অতি ভয়ংকৰ হৈ পৰিছিল। পূব বংগৰ লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰে কোনো ব্যক্তিয়ে এই শব্দ উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰিব বুলি আদেশ দিছিল; ইয়াক "অপৰাধ" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। হাজাৰ হাজাৰ যুৱকে সেই আদেশক উপহাস কৰি বৰিশালৰ ৰাজপথত ব্ৰিটিছৰ লাঠি আৰু বুটৰ সন্মুখীন হৈছিল আৰু প্ৰচণ্ড কণ্ঠেৰে বন্দে মাতৰম ধ্বনি দিছিল। তেওঁলোকে নিজৰ তেজ ঢালি সেই শব্দক এক শক্তিশালী আৰু পৱিত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মন্ত্ৰত পৰিণত কৰিছিল। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে এইটো শিক্ষিত আৰু অশিক্ষিত, ধনী আৰু দুখীয়া, নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য, বৃদ্ধ আৰু যুৱক—সকলোৱে, পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুৱে আনন্দ আৰু অনুপ্ৰেৰণাৰে উচ্চাৰণ কৰা ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে মাতৃৰ প্ৰতি শেষ প্ৰণাম জনাই ফাঁচীৰ মঞ্চলৈ উঠিছিল। গান্ধীজীয়ে প্ৰায়ে এই গীতৰ মহত্ত্ব প্ৰশংসা কৰিছিল। ১৯২৭ চনত কুমিল্লাত তেওঁ কৈছিল যে এই গীতটোৱে মানুহৰ মনত সমগ্ৰ ভাৰতৰ—এক আৰু অবিভাজ্য—ছবিখন দাঙি ধৰে। সেই দুটা সাধাৰণ শব্দই এনে এক অলৌকিক কাম কৰিছিল, যিটো হাজাৰ হাজাৰ ভাষণ আৰু প্ৰবন্ধেও কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন। ই জাগ্ৰত আৰু পুনৰুত্থিত জাতীয় আত্মাৰ ধ্বনিত পৰিণত হৈছিল। **এইচ. শেষাদ্ৰী, [https://archive.org/stream/the-tragic-story-of-partition-hv-sheshasdri/The%20Tragic%20Story%20of%20Partition%20-%20HV%20Sheshasdri_djvu.txt] *“প্ৰথমে এই কথা মনত ৰাখিব লাগিব যে কংগ্ৰেছে কোনো সময়তে আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় গীত গ্ৰহণ কৰা নাছিল। অৱশ্যে এইটো সঁচা যে বন্দে মাতৰম গীতটো ত্ৰিশ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হৈ আছিল আৰু ইয়াৰ সৈতে বহু অনুভূতি আৰু ত্যাগৰ স্মৃতি জড়িত হৈ পৰিছিল,” নেহৰুৱে কংগ্ৰেছ আৰু মুছলমানসকলক জনাইছিল। “আমি স্বীকাৰ কৰিছোঁ যে গীতটোৰ বাকী অংশত এনে মতাদৰ্শ, চিত্ৰকল্প, ৰূপক আদি আছে, যিবোৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ মানুহে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে। মনত ৰাখিব লাগিব যে আমি সমগ্ৰ ভাৰতৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ কথা ভাবিছোঁ। সেয়েহে যদি তাত এনে কোনো মতাদৰ্শ থাকে যিটো ভাৰতৰ বিভিন্ন গোটে সৎভাৱে আৰু আন্তৰিকতাৰে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সেই মতাদৰ্শ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” নেহৰুৱে যুক্তি দিছিল আৰু এইদৰে ইছলামপন্থীসকলৰ আপত্তিক আৰু অধিক উৎসাহিত কৰিছিল। “মোৰ নিজৰ ক্ষেত্ৰত মই কোনো হিন্দু বা মুছলমান মতাদৰ্শৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহ অনুভৱ নকৰোঁ। মতাদৰ্শ আহিলেই মই বন্দে মাতৰমক পাহৰি যাওঁ। মানুহৰ মন আন চিন্তালৈ ঘূৰি যায় আৰু তেওঁলোকৰ মনত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়, কাৰণ তেওঁলোকৰ মনোযোগ এনে ৰূপক, বাক্যৰীতি আৰু মতাদৰ্শলৈ ঘূৰি যায় যিবোৰ আন মানুহৰ বাবে উপযুক্ত নহয়,” তেওঁ কৈছিল। তেওঁ লগতে কৈছিল, “কংগ্ৰেছে কোনো গীতক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় গীত হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নাই। কিন্তু বাস্তৱত বন্দে মাতৰম প্ৰায়ে ৰাষ্ট্ৰীয় সমাৱেশত আন গীতৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ'ল, ত্ৰিশ বছৰ আগতে এই গীত আৰু এই ধ্বনি অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদৰ বিৰুদ্ধে এক প্ৰত্যাহ্বানত পৰিণত হৈছিল।” “ইয়াত বহুতো কঠিন শব্দ আছে যিবোৰ মানুহে বুজি নাপায় আৰু ইয়াত থকা ধাৰণাসমূহো আধুনিক জাতীয়তাবাদ আৰু প্ৰগতিৰ ধাৰণাৰ সৈতে মিল নাখায়,” নেহৰুৱে নিজৰ বক্তব্যৰ সমৰ্থনত কৈছিল আৰু লগতে কৈছিল, “আমি নিশ্চয় অধিক উপযুক্ত আৰু সৰল ভাষাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ চেষ্টা কৰা উচিত।” “সময়ৰ লগে লগে আমি ভাল কিবা এটা লাভ কৰিম বুলি মই ভাবোঁ। ইয়াৰ মাজতে বন্দে মাতৰমৰ লগতে স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সৈতে জড়িত আন প্ৰিয় গীতসমূহো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পূৰ্ণ অনুমতি দিয়াত কোনো কাৰণ নাই,” তেওঁ সামৰণি মাৰিছিল। **[[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [https:///yaMhY As India commemorates 150th anniversary of Vande Mataram, read how Congress and Nehru truncated India’s national song to please Islamists]ত উদ্ধৃত। *“গুৰুদেৱ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এবাৰ কৈছিল যে বংকিমচন্দ্ৰৰ ‘আনন্দমঠ’ কেৱল এখন উপন্যাস নহয়। ই এখন স্বাধীন ভাৰতৰ সপোন। বংকিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ে লিখা প্ৰতিটো শব্দৰ গভীৰ অৰ্থ আছিল। এই গীতটো দাসত্বৰ সময়ত সৃষ্টি হৈছিল, কিন্তু ই কেৱল সেই সময়ৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। বন্দে মাতৰম গীতটো প্ৰতিটো যুগতে প্ৰাসংগিক। ই অমৰত্ব লাভ কৰিছে। কেইটামান শতিকা আগলৈ বিশ্বৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ এক-চতুৰ্থাংশ ভাৰতৰ হাতত আছিল,” তেওঁ কৈছিল।<br>“১৮৭৫ চনত যেতিয়া বংকিম বাবুৱে ‘বন্দে মাতৰম’ক ‘বংগদৰ্শন’ত প্ৰকাশ কৰিছিল, তেতিয়া কিছুমান মানুহে ভাবিছিল যে এইটো কেৱল এটা গীত। কিন্তু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ‘বন্দে মাতৰম’ ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ কণ্ঠস্বৰ হৈ পৰিছিল। এইটো আছিল প্ৰতিজন বিপ্লৱীৰ ওঁঠত থকা আৰু প্ৰতিজন ভাৰতীয়ৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰা কণ্ঠস্বৰ। ভাৰতৰ বাহিৰত থকা বীৰ সাৱৰকাৰৰ দৰে স্বাধীনতা সংগ্ৰামীৰ মাজত সাক্ষাৎ হ'লে তেওঁলোকৰ অভিবাদন সদায় বন্দে মাতৰম আছিল। বহু বিপ্লৱীয়ে ফাঁচীৰ মঞ্চত থিয় হৈও বন্দে মাতৰম উচ্চাৰণ কৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয়।<br>“যিসকলে জাতিক কেৱল এক ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে, তেওঁলোকৰ বাবে জাতিক মাতৃ হিচাপে চোৱাৰ ধাৰণাটো আচৰিত যেন লাগিব পাৰে। কিন্তু ভাৰত পৃথক; ভাৰতত মাতৃ একেলগে সৃষ্টিকৰ্তা আৰু লালন-পালনকাৰী। আৰু সন্তানৰ ওপৰত সংকট আহিলে মাতৃ ধ্বংসকাৰীও হৈ পৰে। আমাৰ বেদে আমাক শিকাইছে যে জাতি আমাৰ মাতৃ আৰু আমি তেওঁৰ সন্তান। বৈদিক কালৰ পৰাই আমি আমাৰ জাতিক এই ৰূপত উপাসনা কৰি আহিছোঁ। জাতি যে এগৰাকী মাতৃ হ'ব পাৰে, সেই ধাৰণাটো সেইসকলৰ বাবে আচৰিত হ'ব পাৰে যিসকলে জাতিক কেৱল ভূ-ৰাজনৈতিক সত্তা হিচাপে দেখে। কিন্তু ভাৰত পৃথক। ইয়াত জাতি হৈছে জন্ম দিয়া আৰু লালন-পালন কৰা সত্তাও। সন্তান বিপদত পৰিলে তেওঁ ধ্বংসকাৰীও হয়। এই কাৰণেই জাতিক মাতৃ আৰু শক্তিৰ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰাৰ এই অনুভূতিৰ বাবে নাৰী শক্তিয়ে জাতি গঠনত আগভাগত থাকিব পাৰিছিল,” প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়। **[[নৰেন্দ্ৰ মোদী]], ২০২৫, [https:///8SeKv “Removal of significant verses in Vande Mataram sowed seeds of partition”: PM Modi]ত উদ্ধৃত। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{wikipedia}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 780f4qhmv1kzrf5tam32y4zkeb1rda7 0 3563 27640 2026-10-08T02:22:58Z Dipankar Das 552 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 27640 wikitext text/x-wiki [[File:Charak.jpg|thumb|যোগপীঠ চৌহদত থকা চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিতৃ চৰকৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] '''[[:w:চৰক|চৰক]]''' (সংস্কৃত: चरक, ৰোমানীকৃত: Caraka; আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ – খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০) আছিল প্ৰাচীন ভাৰতত বিকশিত হোৱা পৰম্পৰাগত চিকিৎসা আৰু জীৱনশৈলীৰ পদ্ধতি আয়ুৰ্বেদৰ অন্যতম প্ৰধান অৱদানকাৰী। তেওঁক চৰক সংহিতা (সংস্কৃত: चरकसंहिता, ৰোমানীকৃত: Carakasaṁhitā) নামৰ চিকিৎসা বিষয়ক গ্ৰন্থখনৰ সংকলক বা সম্পাদক (সংস্কৃত: प्रतिसंस्कर्ता, ৰোমানীকৃত: pratisaṁskartā) হিচাপে জনা যায়। ঐতিহাসিক সমল অনুসৰি চৰক কাশ্মীৰৰ বাসিন্দা আছিল। চৰকে সংকলন কৰা এই ধ্ৰুপদী চিকিৎসা গ্ৰন্থখন ভাৰতীয় চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অন্যতম মূল ভেটি। ইয়াক আয়ুৰ্বেদ (সংস্কৃত: आयुर्वेद, ৰোমানীকৃত: āyurvēda)ৰ ‘বৃহত্ৰয়ী’ বা তিনিখন শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থৰ অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। == উদ্ধৃতি == *চৰকে চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ এখন সংহিতা বা বিশ্বকোষ ৰচনা কৰিছিল, যিখন আজিও ভাৰতত ব্যৱহাৰ হৈ আছে। তেওঁ নিজৰ অনুগামীসকলক চিকিৎসা বৃত্তিটোক লৈ হিপক্ৰেটিছৰ দৰেই এক মহান আদৰ্শ প্ৰদান কৰিছিল: “কেৱল নিজৰ বাবে নহয়, বা কোনো পাৰ্থিৱ লাভালাভৰ আশা পূৰণৰ বাবেও নহয়, বৰঞ্চ কেৱলমাত্ৰ পীড়িত মানৱতাৰ কল্যাণৰ বাবেহে আপুনি ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰা উচিত—এনে কৰিলেহে আপুনি সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ হৈ উঠিব পাৰিব।” চৰকতকৈ সামান্য কম প্ৰখ্যাত আন দুগৰাকী মনীষী হ’ল—বাগভট (খ্ৰীষ্টাব্দ ৬২৫), যিয়ে গদ্য আৰু পদ্যৰ মিশ্ৰণত এখন চিকিৎসা সংগ্ৰহ প্ৰস্তুত কৰিছিল, আৰু ভাৱমিশ্ৰ (খ্ৰীষ্টাব্দ ১৫৫০)। ভাৱমিশ্ৰই শৰীৰস্থান, শৰীৰতত্ত্ব আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ওপৰত এক বিশাল গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল, য’ত উইলিয়াম হাৰ্ভেৰ এশ বছৰ পূৰ্বেই তেজৰ সঞ্চালন ক্ৰিয়াৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা গৈছিল... ** উইল দুৰাণ্ট, আৱাৰ অৰিয়েণ্টেল হেৰিটেজ : ইণ্ডিয়া এণ্ড হাৰ নেইবাৰ্ছ। == বাহ্যিক সংযোগ == {{Wikipedia}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] rm46jenbt7yk3it3e59phzfigcpqhft